corpora: openbooks

text:
Charles Baudelaire

Głos

tłum.

Adam M-ski

Kolebka moja stała gdzieś u drzwi biblioteki:

Babelu, gdzie baśń, romans — śród mądrych ksiąg ogromu,

Mieszały się — a z nimi w pyle Rzymiany, Greki;

Ja sam nie byłem wyższy od porządnego tomu.

I słyszałem dwa głosy.

Stanowczy a układny

Szeptał jeden: «Ta ziemia — to wyrób cukierniczy;

Mogę (wówczas w rozkoszy nie spotkasz tamy żadnej)

Dać ci apetyt równy powabom tych słodyczy».

A drugi: «O, pójdź ze mną błądzić po marzeń drogach,

Za krańce możebności, w dal, poza światy znane!»

Głos ten śpiewał jak wicher szumiący po rozłogach,

Jak widmo nieokreślne, nie wiedzieć skąd przywiane,

Co słodko pieści ucho, a jednak trwoży sobą.

«Jam gotów, głosie luby!»

rzekłem — i od tej pory,

Czuję to, co — niestety! — można zwać mą chorobą,

Fatalnością mych losów.

Odtąd poza pozory

Ogromu wszechstworzenia, w czarnej otchłani głębi,

Ja, ofiara dręczona przez jasnowidztwa harpie,

Odróżniam tysiąc dziwnych światów, co się w mgle kłębi,

I wlokę z sobą żmiję, która mi stopy szarpie

I podobny prorokom, jak ongi ci tułacze,

Ukochałem tak czule głąb morską i pustynię;

Śmieję się śród żałoby, przy ucztach świetnych płaczę,

I znajduję smak zdrowy w najbardziej gorzkim winie;

Często spełnione fakta uważam za złudzenia,

Lub okiem tonę w niebie, gdy grunt spod stóp się wali.

Lecz głos szepce z pociechą: «Zachowaj twe marzenia;

Piękności snów szaleńczych mędrcowie nie zaznali!»

-----


corpora: wikisources-pl

text:
bojarzyn (liczba pojedyncza), bojarzy (l. mnoga — tak jeszcze u Biernata w Ezopie), najwcześniejsza pożyczka polska z rus., bo już w 14. w. w Wielkopolsce znana, ale mylnie do boju odniesiona, więc tłumaczy ‘bellator’, ‘miles’, ‘bojownik’, ‘rycerz’; bojarka, ‘rycerka’ (jeszcze w powieściach ludowych 17. w.).

Na Rusi bojarin (ściągnięte w barin, ‘pan’, barynia; barysznja, ‘panna’) wielmożę oznaczał, ale nie domowa to nazwa, lecz z cerk. bolarina pomylona; cerk. zaś bolarin, bolare (l. mnoga) jest awarsko-bułgarską nazwą ' wielmożów', od tureckiego bojlu, ‘wysoki’, u pisarzy greckich bojlades, boljades przezywanych.

Dawna nazwa stanowa pojawia się tu i owdzie w pieśniach weselnych, np. białoruskich (bajare, ‘panowie’); na Litwie bajoras jest jeszcze w pełnem dla własnej szlachty użyciu, gdy w Polsce tylko ruskiej służył.


text:
Bogumił błogosławiony, (10 Czerw.) arcyb.

gnieźnieński, rachując w to legendowych, z kolei czternasty.

Z rodu Porajów, był krewnym św. Wojciecha.

Syn Mikołaja, kasztelana gnieźnieńskiego, i Katarzyny z domu Jaksów, siostry rodzonej arcybiskupa Janika, herbu Gryff; urodził się w Koźminku.

Od najmłodszych lat znakomitej pobożności.

Z dziekana metropolitalnego w Gnieźnie obrany arcybiskupem, zaraz po wuju Janiku, r. 1167.

Mąż święty, był ojcem ubogich i opiekunem strapionych, a przytém sławnym kaznodzieją.

Wspomnień legendowych o cudach jego i pobożności zachowały wiele nasze źródła historyczne.

Miał, Powiadają, dziedziczną wieś Dobrowę, czyli Dąbrowę, o 14 mil od Gniezna, a w niej kościół św. Trójcy: otóż święty mąż chodził do tej Dobrowy piechotą z Gniezna, po odbyciu godzin kanonicznych, co święto i co niedzielę.

Lud wszędzie gromadził się na jego drodze, a Bogumił wraz z nim suchą nogą przebywał nieraz rzekę Wartę, po za którą leżała jego Dobrowa.

Odprawiwszy Mszę i nauczywszy lud rozumieć słowo Boże, wracał Bogumił tąż samą drogą do Gniezna na obiad, tegoż samego dnia, żeby nie uchybić godziny wspólnej biesiady kanonikom.

Ryby na brzeg Warty zwoływał głosem świętym, i lud karmił, jako Chrystus.

O cnotach jego głośno tedy było wówczas na świecie polskim.

Ztąd wybór na arcybiskupstwo, które potwierdził Aleksander III.

Upłynęły wieki, a o tém jego arcybiskupstwie nic w całej Polsce nie słyszano.

Dopiero w XVII w.

Damalewicz z dyplomatów wykrył ten fakt, ważny dla dziejów naszego Kościoła.

Nad urząd pasterski przełożył Bogumił samotne życie i natchnione rozmowy z Bogiem.

Złożywszy przeto swoją godność, udał się na puszczę pomiędzy rzekami Wartą i Nerem, założył tam pustelnię i żył w niej według reguły kamedulskiej.

Pustelnia ta była niedaleko od dziedzicznej jego wsi Dobrowy pod Uniejowem.

Stało się to 1172.

Rządził więc kościołem polskim przez lat pięć.

Umarł na pustyni dopiero 10 Czerwca 1182 r.

Kanonicy gnieźnieńscy zwłoki jego, przybrane po biskupiemu, pochowali z wielką uroczystością w kościele św. Trójcy w Dobrowie.

Od tej chwili zaczęło się dla Bogumiła uwielbienie ludu.

Około r. 1257 Pełka, arcyb.

gniezn, kości Bogumiła, jako błogosławionego, podniósł z grobu i wystawił ku czci publicznej.

Proces o kanonizację rozpoczęty dopiero został 1647, chociaż już Wincenty Kot z Dębna, arcyb.

gniezn, gorąco o nią nalegał za pierwszych Jagiełłów.

Winc.

Kot, na kapitule jeneralnej w Gnieźnie 29 Kwiet.

1443 r., wydał rozporządzenie, względem ofiar składanych przy grobie Bogumiła, którego już wtedy nazywa świętym; treść tych rozporządzeń przytacza Damalewicz, w swojej przedmowie do żywota świętego Bogumiła.

Pleban dobrowski miał pobierać dla siebie wszystkie ofiary złożone na ołtarzu; z tych zaś, które pobożni składali przy grobie, półowę obraca kapituła z prymasem na budowę kościoła, a drugą półowę przeznacza proboszczowi na utrzymanie służby ołtarza; jest tamże stosowne rozporządzenie o wosku z ofiar.

Gdy później kościół w Dobrowie zaczęły zewsząd wody oblewać, pomyślano o przeniesieniu zwłok błogosławionego na inne miejsce.

W tym celu arcyb.

gniezn.

Wacław Leszczyński wystawił r. 1666 wspaniały grobowiec w Uniejowie, przy kościele kolegjaty.

Przeniesienie uroczyste zwłok do tego grobowca nastąpiło dopiero za prymasa Mikołaja Prażmowskiego, następcy Wacława, i zwłoki złożono tam znowu z wielką uroczystością 29 Stycz.

1668 r.

Jednocześnie Damalewicz spisał żywot Bogumiła i uczcił go w oddzielnej księdze, której pierwsze wydanie wyszło w Rzymie r. 1661, drugie w Warszawie r. 1714, trzecie w Kaliszu r. 1803.

Tytuł tego dzieła całkowity jest, według ostatniego wydania: Vita s.

Bogumili, archiepiscopi gnesnensis, a Stephano Damalevicio S. T. D. canonicorum regularium ex antiquissimis gravium authorum cronicis.

excerpta, anno partus Virginei, quo RoMae ALeXanDer Papa Coronat opes, Roma typis Ignatii de Lazuris 1661.

Varsaviae vero anno Domini 1714, nunc autem Calissii anno 1803 reimpressa, w 8-e str. 208.

Damalewicz nazywa go świętym, ale dodaje, że był świętym tylko w wierze ludu, nie uznaniem uroczystém Kościoła.

Życie św. Bogumiła przez Damalewicza nie obfituje w fakta, bo i brać zkąd ich nie było, więcej to traktat moralny o cnocie i świętości błogosławionego męża.

Tytuły innych wydań tego żywota przywodzi Jocher, w Obrazie bibl. hist. t. III str. 426.

Proces kanonizacyjny ciągnął się długo.

Jeszcze Bartłomiej Tarło, bisk. poznański, kazał w Warszawie przedrukować żywot napisany przez Damalewicza, a w lat kilkanaście potém, roku 1727, prymas Teodor Potocki naznaczał do Uniejowa komissję dla zbadania cudów Bogumiła: śledztwo wykryło zasadność wiary ludu.

Jednakże wyroku rzymskiego do dziś dnia nie ma.

Nie przeszkadzalo to jednak nic ludowi, który ciało błogosławionego tłumnie aż dotąd nawiedza w Uniejowie.

Oprócz Damalewicza, wiele o Bogumile pisali: Bużeński w Żywotach arcyb.

gnieźnieńskich, Jaroszewicz w Matce świętych Polsce.

Rzepnicki w dziele swém Vitae Praesulum.

W końcu ks. Bartłomiej Sokołowski, kustosz i oficjał uniejowski, wydał książkę pod tytułem: Historja świątobliwego życia błogosławionego Bogumiła.

Część I jest prostém tłumaczeniem z Damalewicza.

Część zaś drugą (Pod osobnym tytułem: „Cuda y znakomite łaski za przyczyną błogosławionego Bogumiła, arcybiskupa gnieźnieńskiego... w Kaliszu r. 1748) ułożył ks. Sokołowski z zeznań różnego stanu ludzi, którzy za przyczyną bł. Bogumiła łask doznali; tamże (w rozd.

X) wymienia wszystkie dzieła autorów, co pisali o Bogumile.

Na końcu dzieła są egzorty, czyli aż 21 przemów rozmaitych na przywitanie kompanji, przychodzących do Uniejowa, dla uczczenia zwłok błogosławionych; przemowy te wszystkie miał ks. Sokołowski.

Drugie wydanie dziełka ks. Sokołowskiego wyszło w Kaliszu r. 1806 (Jocher Nr. 8345).

Wzmianka też jest o grobowcu św. Bogumiła i cudach jego, w rozprawie Ludwika Pawła Witkowskiego, drukowanej w Bibl. warszawskiej, a potém w oddzielnej broszurce.

Jacek Pruszcz, w swojej Fortecy duchownej Królestwa Polskiego, mówi o bł. Bogumile, jako ustąpił arcybiskupstwa z powodu, że prześladował go Przemysław, książe polski, bo mąż święty karcić miał go surowo za uduszenie Ludgardy; twierdzenie to oczywiście mylne, skoro Bogumił umarł na lat sto przed Ludgardą i Przemysławem.

Cf. Julian Bartoszewicz w Encykl. większej Orgelbranda.


text: butla, butelka, butelkowy, od franc. bouteille, a to wkońcu od botte, łac. buticula, niem. Butle, 'naczynie'.


text:
121.

Gdy mówię, czując szron u czoła:

Że lat mam tyle a tyle —

To osobliwie się mylę.

Owszem — tych lat już nie mam zgoła —

Bowiem któż mieć na powrót zdoła

Coś, co już w mgle jest i w pyle.

Mam tylko przyszłość tajemniczą

Lat, których nie wiem jest ile,

Ni nawet wiem: czy te chwile

Stratą mi będą, czy zdobyczą —

I te już inni za mnie zliczą,

Siedząc na mojej mogile.


text:
Edgar Allan Poe

Maska śmierci szkarłatnej

tłum.

Bolesław Leśmian

*Śmierć Szkarłatna* od dawna pustoszyła ową krainę.

Nigdy dżuma nie bywała tak nieodparta, tak straszliwa.

Jej oznaką widomą była — krew — czerwień i szkarada krwi.

Towarzyszyły jej bóle ostre, nagły zawrót głowy, a potem — obfity przez wszystkie pory wyciek potów i rozłąka z życiem.

Purpurowa plamistość ciała, a szczególniej twarzy — usuwała ofiarę poza koło żyjących, pozbawiając jej wszelkiej pomocy i wszelkiego współczucia.

Napad, rozwój i skutek choroby były sprawą półgodzinnych zabiegów.

Atoli książę Prospero — szczęśliwą miał gwiazdę, nieustraszone serce i umysł przenikliwy.

Gdy dżuma na wpół wyludniła jego obszary, zwołał tysiące dzielnych, chwackiego przyrodzenia druhów płci obojej, wybranych spośród rycerzy i dwórek jego świty, i wraz z nimi usunął się od świata w ustronną samotnię jednego ze swych warownych opactw.

Był to obszerny i wspaniały budynek, twór iście książęcy, w stylu cudacznym, a wszakże godnym podziwu.

Tęgi a wysoki mur przysparzał mu obwodu.

Ów mur spiżową miał bramę.

Świta, zaledwo przedostawszy się do wnętrza, z pomocą pieców i krzepkich młotów zalutowała rygle.

Postanowiono zawarować się przeciw nagłym zakusom rozpaczy od zewnątrz i zamknąć wszelki odwrót weselnym szałom od wewnątrz.

Opactwo było suto zaopatrzone w żywność.

Dzięki tym środkom ochronnym dwór księcia mógł drwić z zarazy.

Ludność po tamtej stronie muru wedle sił i możności krzątała się dokoła swego zbawienia.

Cokolwiek miało się zdarzyć, wszelka troska i wszelka zaduma była obecnie — szaleństwem.

Książę wszystkim dostarczył źródeł uciechy.

Byli tam wesołkowie, byli żonglerzy, tancerze, grajkowie, był czar pod wszelką postacią, było — wino.

Wewnątrz — zbiór wszelakich cudów i bezpieczeństwo.

Zewnątrz — *Śmierć Szkarłatna*.

Na schyłku piątego czy szóstego miesiąca swego pobytu w warownych zaciszach, a w chwili najzapalczywszego po tamtej stronie murów srożenia się klęski — stało się, że książę Prospero uraczył tysiąc swych druhów płci obojej balem maskowym niesłychanego przepychu.

Co za rozkoszna to była maskarada!

Lecz niechże mi wprzód dane będzie opisać komnaty, w których się spełniła.

Było ich siedem — w głównym przestrzale pałacu.

W wielu zamkach ten szereg komnat tworzy długą, w prostej linii perspektywę, gdy skrzydła drzwi są na oścież, aż do zetknięcia się z obojgiem ścian rozwarte, tak że wzrok biegnie bez przeszkód do końca.

W danym razie było zgoła inaczej, jak można się tego było spodziewać po księciu i po jego pochopnym do dziwów umyśle.

Komnaty miały rozkład tak nieprawidłowy, iż oko nie mogło naraz ogarnąć więcej nad jedną.

W odstępie dwudziestu lub trzydziestu jardów zjawił się nagły zakręt — i przy każdym zakręcie — widok nowy.

Po prawej i lewej stronie — w pośrodku każdej ściany wysokie a wąskie okno gotyckie wychodziło na ślepy korytarz, żłobiący się zgodnie z zawiłym rozkładem komnat.

W każdym oknie tkwiły szyby o barwach, zastosowanych do głównego tonu w ozdobach komnaty należącej do okna.

Na przykład — komnata we wschodnim skrzydle zamku miała obicie błękitne i okna z ciemnego błękitu.

Drugą z kolei zdobiła i oblekała purpura, tedy szyby były purpurowe.

Trzecia — do cna zielona z zielonymi oknami.

Czwartą w stroju pomarańczowym — pomarańczowe rozwidniały okna.

Piąta — biała.

Szósta — fioletowa.

Siódmą komnatę sztywnie oblekał czarny aksamit, przesłaniając całe sklepienie i mury, i ciężkimi zwojami opadając na dywan z tejże tkaniny i tej samej barwy.

Atoli w tej wyjątkowej komnacie barwa okien nie odpowiadała wnętrzu.

Szyby były szkarłatne, o skrzącej barwie krwi.

Tedy — w żadnej z siedmiu komnat — wsród gęstwy obficie rozrzuconych lub przypiętych do lamperii ozdób ze złota — nie było ani lampy, ani kandelabrów.

Ani lamp, ani świec.

Ani śladu jakichkolwiek w tym rodzaju rozwidnień w całym długim szeregu tych komnat.

Wszakże w okalających je korytarzach, tuż pod każdym oknem tkwił olbrzymi trójnóg z płonącym zarzewiem, którego promienie przenikały poprzez barwne szyby, rzęsistym blaskiem olśniewając komnatę.

Stąd był dostatek mieniących się barwą i fantastycznych widoków.

Wszakże oświetlenie komnaty zachodniej owej czarnej komnaty, kędy brzask zarzewia poprzez krwawe szyby strumienił się po czarnych aksamitach, było złowieszczo-straszliwe i przydawało twarzom zabłąkanych do wnętrza śmiałków wyraz tak dziwny, że szczupła jeno garstka tancerzy zdobywała się na odwagę postawienia swej stopy w magicznym przybytku tej komnaty.

W tej samej właśnie komnacie — u zachodniej ściany — stał olbrzymi zegar hebanowy.

Wahadło jego kołysało się z głuchym, ciężkim, jednostajnym tykaniem i gdy wskazówka minutowa dokonała swego wokół tarczy obiegu, a godzina miała zadzwonić, z mosiężnych płuc olbrzyma dobywał się dźwięk czysty, donośny, głęboki i nad wyraz melodyjny, lecz o tonie tak swoistym i tak napiętym, że grajkowie kapeli co godzina musieli zaprzestawać na mgnienie swych akordów, aby słuchać gry godzin — tancerze wbrew woli poniechiwali swych wirowań.

Chwilowy popłoch ogarniał wesołą gromadę — i widziano, jak przez cały czas brzmienia kurantów najzuchwalsi — bledli, a najstarsi wiekiem i najdojrzalsi umysłem prowadzili dłonią po czole niby w zadumie lub w gorączkowym majaczeniu.

Lecz gdy ostatnie echo zamarło, skrzydlaty śmieszek przelatał po całym zgromadzeniu.

Grajkowie spoglądali po sobie i, uśmiechając się na myśl o własnej wrażliwości i nierozsądku, ciszkiem przyrzekali sobie nawzajem, że następny śpiew kurantów nie wywrze na nich podobnego wrażenia, a później po upływie sześćdziesięciu minut, brzemiennych trojgiem tysiąców i sześciorgiem secin sekund dopełnionej godziny, następował nowy śpiew nieodpartych kurantów i powtarzał się ten sam popłoch, ten sam dreszcz, te same majaczenia.

Wszakże na przekór tym przerwom, orgia odznaczała się wesołością i przepychem.

Upodobania księcia były zgoła osobliwe.

Miał oko wprawne w dziedzinie barw i efektów.

Pogardzał wszelkim decorum mody.

Jego zamiary były zuchwałe i dzikie, a pomysły olśniewały przepychem barbarzyńskim.

Byli tacy, którzy go posądzali o szaleństwo.

Jego dworzanie czuli dobrze, iż tak nie jest.

Wszakże trzeba było słyszeć go, widzieć i obcować z nim bezpośrednio, aby się upewnić, iż tak nie jest.

Ze względu na tak wielką uroczystość, sam przeważnie zarządzał doborem sprzętów w siedmiu komnatach i nakaz jego upodobań osobistych narzucił styl przebraniom.

Doprawdy, były to pomysły dziwolążne.

Było to wprost — wspaniałe, olśniewające!

Była w tym — pokusa i fantazja — wiele z tego, co potem ujrzano w Hernanim.

Były postacie całkiem arabeskowe, postrojone niedorzecznie, ukształtowane na przekór wszelkim prawidłom — dziwy potworne jak majaki.

Było tam pod dostatkiem czaru, rozpusty i wybryków — źdźbło zgrozy i obfitość szkarady.

Słowem, była to ciżba zmór, które kroczyły napuszyście — po siedmiu komnatach.

I zmory owe wyprawiały wszelkiego rodzaju łamańce, brocząc barwami komnat — i rzekłbyś, iż spod ich stóp wysnuwały się dźwięki muzyki i że dziwaczne akordy kapeli były echem ich kroków.

A od czasu do czasu z komnaty aksamitnej dolatał rozdzwoniony śpiew hebanowego zegara.

I wówczas — na okamgnienie wszystko nieruchomiało — wszystko milkło prócz głosu zegara.

Zmory stygły, drętwiały w swych ruchach.

Lecz oto — echa kurantów zamierały — ich śpiew trwał jeno chwilę — i zaledwo pierzchły, a już skrzydlaty i niedotłumiony śmieszek trzepotał się wszędy.

I znowu grzmiała kapela, ożywiały się zmory — i kurczyły się w tak wesołych podrygach, jak nigdy, przyswajając sobie barwy okien, poprzez które strumienił się pożar trójnogów.

Lecz żadna z masek nie śmiała już zabłąkać się do komnaty, która tkwiła tam — na samym zachodzie — noc się bowiem zbliżała i wzmożone w swej czerwieni światło napływało od przekrwionych szyb, a kruczość żałobnych draperii nabrała grozy.

I dla śmiałka, który dotknął stopą żałobnych dywanów, zegar hebanowy rozbrzmiewał cięższym i uroczyściej potężnym śpiewem kurantów, niźli dla uszu masek wirujących w beztroskiej oddali pozostałych komnat.

Komnaty owe roiły się od ludzi i życie tętniło w nich gorączkowym wrzeniem.

Wir wesela trwał nieustannie, aż wreszcie północ wybiła na zegarze.

Wówczas, jak już rzekłem kapela zamarła.

Kołowrotny rozpęd tancerzy — ustał i jako dawniej wszystko zaprawiło się trwożnym znieruchomieniem.

Jeno tym razem krtań zegara miała dwanaście do wydzwonienia uderzeń — tedy łacno stać się mogło, iż więcej myśli wkradło się do zadumy tych, którzy wśród ciżby ucztujących podejmowali się — myślenia.

I zapewne dla tej samej przyczyny niektóre z ciżby osoby, zanim jeszcze ostatnie echa ostatniego uderzenia roztajały w ciszy, zdążyły wypatrzeć obecność maski, która dotąd zgoła nie ściągnęła na siebie uwagi.

I gdy szeptem podano sobie dookoła wieść o tym najściu, powstał wśród ciżby porozumiewawczy zgiełk i pomruk zdziwienia i niezadowolenia — a po nim nastąpił w końcu dreszcz strachu, zgrozy i wstrętu.

Trzeba było niewątpliwie aż nazbyt niezwykłego zjawiska, aby wywrzeć takie wrażenie na ciżbie takich, jak je opisałem, widziadeł.

Swoboda zapustna tej nocy była wprawdzie bez mała nieograniczona, lecz osobistość, o której mowa, prześcignęła pomysły Herodowe i przekroczyła względne skądinąd granice nakazanych przez księcia pozorów.

W sercu ludzi najbardziej nieczułych są struny, które lada dotyk porusza.

Nawet w duszy najbezpowrotniejszych zatraceńców — tych, dla których śmierć i życie jest zarówno igraszką, tkwi coś, z czym igrać nie można.

Całe zatem zgromadzenie zdawało się do głębi wyczuwać niesmaczność i niewłaściwość zachowania się oraz ubioru nieznanego gościa.

Osobistość była smukła i chuda, od stóp do głów opatulona w całun.

Maska tająca oblicze tak trafnie wyobrażała twarz zesztywniałego trupa, że najszczegółowsze badanie z trudem wykryłoby fortel.

Mimo to — wszyscy rozbawieni hulajdusze mogliby, jeśli nie pochwalić, w każdym razie ścierpieć ów żart potworny.

Wszakże maska posunęła się aż do przyswojenia godeł *Śmierci Szkarłatnej*.

Jej ubiór był pokalany krwią, a jej wysokie czoło oraz wszystkie rysy twarzy były zbryzgane straszliwym szkarłatem.

Gdy oczy księcia Prospera padły na tę postać widmową, która ruchem powolnym, uroczystym i napuszystym, jakby dla utrzymania się w roli, kroczyła tu i tam wpośród tancerzy, zauważono w pierwszej chwili, że pokurczył go gwałtowny dreszcz strachu czy też wstrętu, lecz w mgnieniu potem — czoło jego spurpurowiało od gniewu.

— Kto śmie — zapytał głosem ochrypłym stojących w pobliżu dworzan — kto śmie nam urągać tymi bluźnierczymi drwinami?

Pochwyćcie go i pozbawcie maski, abyśmy poznali, kogo — skoro świt — mamy na murach stryczkiem pokarać?

A gdy to mówił, znajdował się książę Prospero w komnacie wschodniej, czyli błękitnej.

Słowa jego donośnie i wyraźnie zabrzmiały po wszystkich siedmiu komnatach, gdyż książę był nieugięty i krzepki w sobie, zaś kapela zamarła na jego skinienie.

A stało się, że w komnacie błękitnej przebywał książę mając po bokach świtę pobladłych dworzan.

Początkowo, gdy mówił, świta nieznacznym ruchem pokwapiła się ku natrętowi, który przez chwilę był dostępny, a który obecnie krokiem śmiałym i majestatycznym zbliżał się do księcia.

Atoli pod wpływem jakiejś nieokreślonej trwogi, która ogarnęła całe zgromadzenie na widok niedorzecznego zuchwalstwa maski, nie było nikogo, co by dłoń na niej położył, tak że nie znajdując żadnych przeszkód zjawiony przeszedł tuż o dwa kroki od księcia i podczas gdy niezliczone tłumy, jakby jednakiemu posłuszne odruchowi, odpłynęły od środka komnaty ku murom, szedł dalej — bez przerwy — tym samym uroczystym i miarowym krokiem, który go przed chwilą cechował, z komnaty błękitnej do komnaty purpurowej — z komnaty purpurowej — do komnaty zielonej — z zielonej do pomarańczowej — z owej do białej — z tej zaś do fioletowej, zanim poruszono się, aby go stanowczo zatrzymać.

Wówczas jednak stało się, że książę Prospero rozjątrzony gniewem i wstydem chwilowego tchórzostwa, rzucił się na oślep poprzez sześć komnat, dokąd nikt za nim nie pośpieszył, gdyż strach śmiertelny owładnął całym tłumem.

Potrząsając obnażonym mieczem, zbliżył się na odległość trzech czy czterech kroków do uchodzącego zjawu, gdy nagle ów ostatni, dotarłszy do końca komnaty aksamitnej, odwrócił się znienacka, stawiając czoło swemu prześladowcy.

Rozległ się krzyk przenikliwy — i miecz, błysnąwszy, ześliznął się na żałobne dywany, gdzie książę Prospero padł martwy w chwilę potem.

Wówczas, zdobywając się na ślepą odwagę rozpaczy, tłumy masek rzuciły się społem do czarnej komnaty — i schwyciwszy nieznajomego, który na kształt wyniosłego posągu trwał wyprostowany i nieruchomy w cieniu hebanowego zegara doznały strachu bez nazwy stwierdzając naocznie, że pod całunem i pod trupią larwą, których pochwycenie kosztowało je tylu nadludzkich wysiłków żaden kształt namacalny nie ma swego pobytu.

Rozpoznano wówczas obecność *Śmierci Szkarłatnej*.

Przyszła jak złodziej nocny.

I wszyscy biesiadnicy — jeden po drugim — padli w komnatach hulaszczych, skropionych rosą krwawego chrztu, i każdy skonał w rozpaczliwych odruchach swego upadku.

I życie w zegarze hebanowym zamarło wraz z życiem ostatniego z tych wesołych chwatów.

I żary trójnogów wygasły.

I Ciemność, i Ruina, i *Śmierć Szkarłatna* rozpostarły wszędy swą władzę nieograniczoną.

-----


corpora: sejm

text:
Druk nr 495

Warszawa, 13 czerwca 2012 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

RM 10-47-12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

- o nadaniu nowej nazwy Politechnice

Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego.

Szkolnictwa Wyższego.

Z poważaniem

Art. 1.

Politechnice Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego nadaje się nazwę

„Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu”.

06/09rch

UZASADNIENIE

(Dz. U. z 2012 r. poz. 572) daje uczelniom, spełniającym wymagania określone w tym

przepisie, możliwość używania w swojej nazwie wyrazu „uniwersytet” uzupełnionego

powołanego przepisu nadanie nazwy „uniwersytet”, uzupełnionej przymiotnikiem,

profilem uczelni.

Uczelnia, o której mowa w projektowanej ustawie, spełnia kryteria związane

2) doktor nauk technicznych w zakresie mechaniki;

3) doktor nauk technicznych w zakresie elektrotechniki;

4) doktor nauk technicznych w zakresie transportu;

5) doktor nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii;

misji i strategii rozwoju uczelni, ponieważ Politechnika Radomska im. Kazimierza

Pułaskiego prowadzi kształcenie na wielu różnych kierunkach studiów, m.in. na

kierunkach technicznych, humanistycznych, ekonomicznych, matematycznych,

chemicznych czy artystycznych.

W strukturze uczelni funkcjonuje m.in. Wydział

Sztuki, którego początki sięgają 1995 r., posiadający uprawnienia do prowadzenia

studiów na kierunkach: malarstwo, grafika, architektura wnętrz, edukacja artystyczna w

zakresie sztuk plastycznych.

Natomiast w 2009 r. w uczelni utworzony został Instytut

Filologiczno-Pedagogiczny, w którym prowadzone jest kształcenie na kierunkach

studiów: filologia polska oraz filologia – o specjalnościach: filologia angielska

i filologia germańska.

W swojej szerokiej ofercie dydaktycznej Politechnika kształci

również na kierunku pedagogika – o specjalnościach: pedagogika opiekuńczo-

-wychowawcza, pedagogika przedszkolna i edukacja wczesnoszkolna, profilaktyka

społeczna i resocjalizacja oraz doradztwo zawodowe i wspomaganie rodziny.

Zgodnie

z planami restrukturyzacyjnymi Politechniki Radomskiej Instytut Filologiczno-

-Pedagogiczny ma ulec przekształceniu w Wydział Filologiczno-Pedagogiczny, w skład

którego wchodzić będą: Katedra Filologii Polskiej, Katedra Neofilologii oraz Katedra

Pedagogiki i Psychologii.

Nowa nazwa „Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego

w Radomiu” w precyzyjny sposób odzwierciedli zakres działalności naukowo-

dydaktycznej uczelni.

nr 000-4/1/2011 z dnia 16 czerwca 2011 r.

Przewodniczący Uczelnianej Rady

Samorządu Studentów Politechniki Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego oraz

Przewodniczący Rady Samorządu Doktorantów Politechniki Radomskiej w pełni

Zagranicznych z dnia 26 kwietnia 2012 r. nr DPUE-920-997-11/12/kma/3

SM-805).

2

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Projektowana ustawa dotyczy Politechniki Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego,

2.

Konsultacje społeczne

Pułaskiego został przekazany do zaopiniowania następującym partnerom

społecznym:

1) Ogólnopolskiemu Porozumieniu Związków Zawodowych,

2) NSZZ „Solidarność”,

3) Forum Związków Zawodowych,

5) Konfederacji Pracodawców Polskich,

6) Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych,

7) Związkowi Rzemiosła Polskiego,

8) Business Centre Club,

9) KSN NSZZ „Solidarność”.

Projekt ustawy został również przedstawiony do zaopiniowania następującym

podmiotom środowiskowym:

1) Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego,

2) Państwowej Komisji Akredytacyjnej,

4) Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich,

5) Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich,

6) Konferencji Rektorów Publicznych Szkół Zawodowych,

7) Polskiej Akademii Nauk,

3

8) Parlamentowi Studentów RP,

9) Krajowej Reprezentacji Doktorantów,

10) Radzie Młodych Naukowców,

11) Niezależnemu Zrzeszeniu Studentów,

12) Zrzeszeniu Studentów Polskich.

Wyżej wymienione podmioty nie zgłosiły uwag do projektu ustawy.

Przedłożony projekt ustawy został przyjęty „do akceptującej wiadomości” przez

Państwową Komisję Akredytacyjną (uchwała z dnia 7 lipca 2011 r. nr 539/2011).

Rada Główna Szkolnictwa Wyższego nie zgłosiła uwag do przedłożonego projektu

podmiotowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stosownie do przepisów

uwag.

Projekt ustawy został także udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej

Nr 13, poz. 221, z późn. zm.).

tablic, sztandaru itp.) wyniosą 104 000 zł.

Zgodnie z oświadczeniem Rektora Politechniki Radomskiej im. Kazimierza

Pułaskiego wszystkie koszty związane ze zmianą nazwy uczelni zostaną

sfinansowane ze środków pozostających w dyspozycji uczelni.

4

06/10rch


text:
ANTONI GORECKI.

A. Gorecki, ur. 1787 r.

Wyższe studya odbywał na Uniwersytecie Wileńskim.

R.

1812 zaciągnął się do wojska polskiego.

Brał udział w wyprawie Napoleona na Rosyę.

Po upadku powstania wyemigrował do Francyi.

Osiadł w Paryżu.

Tam zmarł 1861 r.


text:
Druk nr 172

Warszawa, 16 listopada 2011 r.

SEJM

Projekt

USTAWA

1)

1) po art. 14c dodaje się art. 14d w brzmieniu:

przygotowania przedszkolnego;

2) od dnia 1 stycznia 2014 r. – dzieci 4-letnich objętych wychowaniem

przedszkolnym w przedszkolach i innych formach wychowania

1)

2)

1

5.

Na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego, o których

mowa w ust. 1, planuje się w budżecie państwa:

1) na 2012 r. - środki w wysokości stanowiącej iloczyn liczby dzieci 5-letnich

objętych obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego wykazanej

oraz kwoty bazowej w wysokości 2651,36 zł;

konsumpcyjnych na rok 2013 ogłoszony przez ministra właściwego do spraw

finansów publicznych;

formach wychowania przedszkolnego, wykazanej w systemie informacji

właściwego do spraw finansów publicznych.”

2) w art. 80 ust, 2 i 2b otrzymują brzmienie:

2

pomniejszonym o kwotę opłat za świadczenie udzielane przez publiczne przedszkole

w czasie przekraczającym wymiar bezpłatnych zajęć oraz o kwotę opłat za

korzystanie z wyżywienia w tych przedszkolach, z tym że na ucznia

przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę, pomniejszonych w sposób

3) w art. 90 ust. 2b i 2d otrzymują brzmienie:

3

terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole

podpunkt 2, który wchodzi wżycie 1 stycznia 2014 r.:

4

Uzasadnienie

Cel i potrzeba wydania ustawy

Obecnie prowadzenie przedszkoli, oddziałów przedszkolnych oraz innych form

z dochodów własnych gromadzonych w jednostkach samorządu terytorialnego.

Podejmowanie pracy przez młodych rodziców powoduje konieczność maksymalnego

umożliwienia ich dzieciom korzystania z edukacji przedszkolnej połączonej z opieką

i wychowaniem.

Funkcje i zadania miejsc, w których realizowana jest edukacja

przedszkolna, ukierunkowane są na dziecko, jego wychowanie oraz prawidłowy

i wszechstronny rozwój.

Nadal jednak odczuwany jest brak miejsc edukacji

przedszkolnej, których istnienie pozwala na wyrównywanie szans edukacyjnych

wynosił 44,5%, a na wsi 21,2%.

Rzeczywisty stan w dziedzinie która ma być unormowana

Analiza obowiązujących przepisów prawa oświatowego w obszarze edukacji

przedszkolnej prowadzi do wniosku, że obecne rozwiązania systemowe

w powyższym zakresie powodują wiele ograniczeń utrudniających osiągnięcie

satysfakcjonującej skuteczności i efektywności w zakresie zwiększania wskaźnika

upowszechniania wychowywania przedszkolnego.

Obecnie funkcjonujące polskie prawo oświatowe zawiera wprawdzie regulacje

prawne pozwalające na realizację wychowania przedszkolnego, ale w praktyce

okazują się one nie w pełni skuteczne.

Należy więc wprowadzić zmiany, które

spowodują faktyczne wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci poprzez

konsekwentne upowszechnianie edukacji przedszkolnej zarówno na terenach

wiejskich, jak i miejskich.

Napływające ostatnio z całego kraju sygnały dotyczące niewłaściwego stosowania

ustawy o systemie oświaty, polegającego na zawyżaniu opłat za przedszkola,

wprowadzanie kar za nieodebranie dziecka w deklarowanym czasie itp. skłaniają do

złożenia niniejszego projektu ustawy.

Głównym jego tematem jest wsparcie

się bowiem, że to przede wszystkim względy ekonomiczne powodują przenoszenie

przez gminy ciężaru prowadzenia edukacji przedszkolnej na rodziców.

finansowego organów prowadzących przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach

Przedstawiciele gmin dowodzą, że ich dochody pochodzące z podatków od osób

fizycznych i prawnych są niewystarczające do realizacji powyższego zadania, a

5

częściowe przejęcie finansowania wychowania przedszkolnego przez państwo

W wielu krajach europejskich edukacja dzieci w wieku przedszkolnym jest

finansowana przez władze centralne.

Konsekwencją wprowadzanych zmian jest także zmiana sposobu dotowania

organów prowadzących publiczne przedszkola i inne formy wychowania

przedszkolnego, niebędących jednostkami samorządu terytorialnego.

Ponadto

proponuje się zmianę sposobu dotowania niepublicznych przedszkoli i innych form

Wprowadzenie nowej regulacji prawnej w art. 14d jest konsekwencją propozycji

częściowego przejęcia przez państwo kosztów prowadzenia przedszkoli publicznych,

tzn. objęcia dofinansowaniem zadań związanych z prowadzeniem przez gminy

edukacji przedszkolnej.

Proponowane zmiany mają przyczynić się do rozwoju i upowszechnienia

Źródła finansowania ustawy oraz skutki dla budżetu państwa.

Przewiduje się wprowadzenie dotowania zadań związanych z prowadzeniem przez

gminę przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego:

przygotowania przedszkolnego,

Dotacje celowe przekazywane z budżetu państwa wydają się najlepszą formą

wsparcia gmin w realizacji ich zadania własnego, jakim jest organizowanie edukacji

przedszkolnej, Ten sposób przepływu środków budżetowych daje gwarancję, iż

zostaną one wykorzystane wyłącznie na przyznany cel, dotacje podlegają bowiem

określone przez dotującego.

Przewiduje się, że dotacje będą przekazywane do gmin za pośrednictwem budżetów

wojewodów i w budżetach tych będzie zaplanowana zasadnicza część wydatków na

omawiane zadanie w danym roku budżetowym.

Pozostała część, jako dopełnienie

wydatków poszczególnych wojewodów, będzie ujmowana w odrębnej rezerwie

celowej budżetu państwa.

Zaproponowane rozwiązania prawne uwzględniają także wydanie aktu

wykonawczego, który będzie określał terminy przekazania dotacji gminom oraz

sposób ustalania wysokości tych dotacji w oparciu o liczbę dzieci 4-letnich i 5-letnich

objętych edukacją przedszkolną w gminie.

Do tego celu zostaną wykorzystanie dane

zbierane w ramach Systemu Informacji Oświatowej.

Wysokość środków planowanych w budżecie państwa na dofinansowanie zadania,

będzie ustalana jako iloczyn liczby dzieci 5-letnich, a od 2014 r. również 4-letnich,

objętych edukacją przedszkolną i kwoty bazowej.

Liczba dzieci objętych edukacją

przedszkolną określana będzie na podstawie danych systemu informacji oświatowej

6

Kwota bazowa na rok 2012 wynosi 2 523,60 zł.

Została ona wyliczona w wysokości

50% planowanej wartości finansowego standardu A podziału części oświatowej

kwota bazowa ustalana byłaby na dany rok budżetowy w wysokości kwoty bazowej z

roku 2014, zwaloryzowanej corocznie o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen

Pozostałe przepisy dotyczące dotowania publicznych przedszkoli i innych form

wychowania przedszkolnego prowadzonych przez organ inny niż jednostka

samorządu terytorialnego oraz dotowanie niepublicznych przedszkoli i innych form

wychowania przedszkolnego (odpowiednio art. 80 i art. 90) pozostają w zasadzie bez

zmian, z zastrzeżeniem, że podstawą do udzielania dotacji są wydatki w wysokości

4–letnich objętych edukacją przedszkolną.

Dodatkowe wsparcie finansowe gmin

w realizacji ww. zadań z zakresu wychowania przedszkolnego powinno przyczynić

się do szybkiego rozwoju i upowszechnienia wychowania przedszkolnego oraz

zwiększenia jego dostępności.

Ze względu na znaczne skutki finansowe dla budżetu

państwa proponowanej zmiany, proces objęcia dotowaniem edukacji przedszkolnej

dzieci 4 i 5-letnich, uczęszczających do przedszkoli został rozłożony w czasie (na

lata 2012-2014).

Projekt zmian w ustawie o systemie oświaty zakłada, że na 1 dziecko 4- i 5-letnie

objęte wychowaniem przedszkolnym naliczona zostanie dotacja celowa.

Przewiduje się, że zadanie własne samorządów dotyczące prowadzenia edukacji

przedszkolnej dofinansowywane byłoby do ustalonego poziomu kwoty bazowej.

7

Do wyliczenia skutków finansowych wprowadzenia dotowania edukacji

przedszkolnej, najpierw dla dzieci 5-letnich, a następnie dla dzieci 4-letnich,

wykorzystano wcześniejszą prognozę, której podstawowym założeniem było

osiągnięcie w Polsce do roku 2020 zalecanego przez Radę Unii Europejskiej

do rozpoczęcia edukacji szkolnej w wysokości 95%.

W prognozie wzięto pod uwagę fakt rozpoczynania od roku szkolnego 2012/2013

nauki szkolnej przez dzieci 6-letnie i w konsekwencji zwalniania części miejsc

w przedszkolach.

Punktem wyjścia do obliczenia skutków finansowych wprowadzenia proponowanej

regulacji było ustalenie prognozowanej wartości 50% kwoty finansowego standardu

2 523,60 zł.

(50% x 4717,01 zł x 1,07).

Następnie zwaloryzowano tę kwotę

o prognozowane w poszczególnych latach średnioroczne wskaźniki cen towarów

i usług konsumpcyjnych.

Stosując powyższe wskaźniki wyliczono wartości kwoty

bazowej w poszczególnych latach.

Szacuje się, że w kolejnych latach kwota dotacji przypadająca na jednego ucznia

objętego edukacją przedszkolną (kwota bazowa) wynosić będzie:

- w 2013 r.

– 2 586,69 zł,

- w 2014 r.

– 2 651,36 zł,

- w 2015 r.

– 2 717,64 zł,

- w 2016 r.

– 2 785,58 zł,

- w 2017 r.

– 2 855,22 zł,

- w 2018 r.

– 2 923,75 zł,

- w 2019 r.

– 2 993,92 zł,

- w 2020 r.

– 3 065,77 zł.

Przewiduje się, że kwoty te pokryją koszty wynagrodzenia nauczycieli realizujących

w tygodniu.

Populacja dzieci 5-letnich w 2012 r. wynosić będzie 372 629.

Zakłada się, że 97,5%

spośród nich korzystać będzie z edukacji przedszkolnej, co stanowi 363 tys. dzieci.

Z kolei w 2013 r. populacja dzieci 5-letnich wynosić będzie 386 751.

Przy założeniu,

że z edukacji przedszkolnej skorzysta 97,5% 5-latków, do obliczeń przyjęto 377 tys.

dzieci.

W 2014 r., w związku z planowanym objęciem dotowaniem dzieci 4-letnich objętych

edukacją przedszkolną liczba dzieci brana pod uwagę przy wyliczaniu skutków

finansowych wprowadzanej regulacji ulegnie zwiększeniu.

Szacuje się, że spośród 414 189 dzieci 5-letnich edukacją przedszkolną objętych

zostanie 404 tys. dzieci (97,6%).

Spośród 416 750 dzieci 4-letnich, z edukacji

przedszkolnej skorzysta 82%, tj. 342 tys. dzieci.

Łączna liczba dzieci 5 i 4-letnich korzystających w 2014 r. z edukacji przedszkolnej

wynosić będzie 746 tys.

Z kolei w 2015 r. szacuje się, że spośród 416 730 dzieci 5-letnich edukacją

przedszkolną objętych zostanie 407 tys. dzieci (97,6%).

Spośród 408 371 dzieci 4-

letnich, z edukacji przedszkolnej skorzysta 82%, tj. 335 tys. dzieci.

8

Kalkulacja skutków finansowanych dofinansowania dotacją celową edukacji

przedszkolnej dla dzieci 5 i 4-letnich

Rok

Prognozowa

na wartość

50 %

finansoweg

o standardu

A w roku

2012

(w zł)

Prognozowany

średnioroczny

wskaźnik cen

konsumpcyjnyc

h na dany rok

budżetowy

Kwota

bazowa

(w zł)

Prognozowana

liczba dzieci

5-letnich, a od

4- letnich,

objętych

edukacją

przedszkolną

(w tys. zł)

Skutki

wprowadzenia

dofinansowania

dotacją celową

edukacji

przedszkolnej

dla dzieci 5 i 4 -

letnich

(w tys. zł)

1 2 3 4 5 6

2012 2 523,60 2 523,60 363 916 067

2013 X 1,025 2 586,69 377 975 182

2014 X 1,025 2 651,36 746 1 977 915

2015 X 1,025 2 717,64 742 2 016 489

Przewidywane skutki społeczne

Przewidywane skutki gospodarcze

Projekt niesie za sobą pozytywne skutki gospodarcze.

Umożliwi podjęcie pracy

młodym wykształconym rodzicom.

Wejście w życie ustawy zwiększy

konkurencyjność na rynku pracy i usług co poprawi stan gospodarki.

9

Warszawa, 25 listopada 2011 r.

BAS-WAPEiM-94/11

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

(przedstawiciel wnioskodawców: poseł Zbigniew

Włodkowski)

Projekt ustawy zakłada dodanie art. 14d oraz zmianę art. 80 ust. 2, 2b,

wychowania przedszkolnego.

W odniesieniu do przedszkoli innych niż

prowadzących wychowanie przedszkolne, projekt zakłada pomniejszenie dotacji

(TfUE) Unia przyczynia się do rozwoju edukacji wysokiej jakości, poprzez

1

ustaw.

Odnosząc się do treści projektu ustawy można wskazać komunikat

Komisji „Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem: zagwarantujmy wszystkim

dzieciom w UE dobry start w przyszłość” (KOM(2011) 66).

W komunikacie

Komisja podkreśla znaczenie powszechnej dostępności wysokiej jakości usług z

państw członkowskich zwraca uwagę na potrzebę opracowania wydajnych

modeli finansowania wczesnej edukacji i opieki oraz ustalenia właściwych

proporcji między inwestycjami publicznymi a prywatnymi.

Komunikat, jako dokument konsultacyjny Komisji, nie ma jednak mocy

prawnie wiążącej.

Zagadnienia, o których mowa w projekcie nie należą do materii regulacji

Warszawa, 25 listopada 2011 r.

BAS-WAPEiM-95/11

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sej


text:
26.

Jestto: swawoli puszczać lejc, w zawody

Prawdziwa wolność, jest to w każdej porze

Nikomu przynieść szkody.

.[1]


text:
199.

Zbiegł ten ku zgubie od swego stada,

Którego głowie nie sprzyja

Kark skręcić mogąca szyja.

Bo najpilniejszą jest zdrowa rada

Temu, kto wręcz wypowiada:

Że mu jest na nic mądrość niczyja.


text:
Zaproponowane w projekcie przedmiotowej ustawy zmiany wynikają z konieczności:

Wprowadzone zmiany w poszczególnych przepisach zostały opisane poniżej i przedstawione zgodnie z ww. podziałem.

Przepisy decyzji Komisji 2009/337/WE w sprawie definicji kryteriów klasyfikacji obiektów unieszkodliwiania odpadów zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego nakładają obowiązek ponownego przeprowadzania przeglądu klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych w przypadku znacznej zmiany zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub jeżeli w znaczny sposób zmieniły się warunki eksploatacji, a także najpóźniej do końca okresu eksploatacji obiektu.

Zatem, bazując na istniejącym systemie wynikającym z ustawy o odpadach wydobywczych, w przedmiotowym projekcie ustawy, w art. 1 pkt 13, wprowadzono przepisy (m.in. nowy art. 12a ustawy o odpadach wydobywczych) nakładające na posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwienia odpadów wydobywczych obowiązek dokonania przeglądu klasyfikacji obiektu przed:

zmianą zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o której mowa w art. 17 ustawy o odpadach wydobywczych, lub

zgodą na zamknięcie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

W przypadku zmiany zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych (w przypadkach, o których mowa w art. 17 ustawy o odpadach wydobywczych) wymagane jest również przedłożenie do zatwierdzenia nowego programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W związku z tym posiadacz odpadów, przygotowując nowy program, dokonuje m.in. przeglądu klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, polegającego na analizie wpływu zmian, o których mowa w art. 17, na klasyfikację obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Natomiast przed wydaniem zgody na zamknięcie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych nie jest wymagane każdorazowo przedłożenie nowego programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Wówczas posiadacz odpadów przedkłada właściwemu organowi informację o wynikach przeprowadzonego przeglądu, wraz z uzasadnieniem.

W przypadku gdy z przeprowadzonego przeglądu klasyfikacji wynika konieczność dokonania zmiany klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, posiadacz odpadów zostanie zobowiązany przez właściwy organ do przedłożenia wniosku o zatwierdzenie nowego programu gospodarowania odpadami wydobywczymi uwzględniającego zmianę klasyfikacji obiektu.

Właściwy organ dokonuje stwierdzenia konieczności zmiany klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych na podstawie kryteriów klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych oraz zgodnie z oceną ryzyka obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Jest to zatem analogiczna procedura jak w przypadku pierwotnej klasyfikacji obiektu na etapie wydawania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Przesłanką wprowadzenia ww. przepisów jest możliwość znacznego pogorszenia się stanu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych zarówno w fazie eksploatacji, jak i w fazie po zamknięciu obiektu.

Ponadto należy zaznaczyć, że zgodnie z przepisami ustawy o odpadach wydobywczych charakterystyka odpadów jest elementem programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Jednakże szczegółowy zakres charakterystyki odpadów zostanie określony w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach wydobywczych, stanowiących jednocześnie dostosowanie do decyzji Komisji 2009/360/WE.

Mając powyższe na uwadze, przepisy ustawy o odpadach wydobywczych dostosowano także do zawartości decyzji Komisji 2009/360/WE uzupełniającej wymogi techniczne w odniesieniu do charakterystyki odpadów odnoszącej się do zakresu charakterystyki odpadów (art. 9 ust. 4 ustawy zmienianej) oraz w zakresie brzmienia upoważnienia ustawowego (art. 9 ust. 5 ustawy zmienianej).

Upoważnienie dla ministra właściwego do spraw środowiska (obowiązujące w ustawie uchwalonej jeszcze przed ukazaniem się projektów decyzji Komisji Europejskiej) zawarte w ustawie o odpadach wydobywczych do wydania rozporządzeń nie umożliwia pełnej realizacji przepisów poszczególnych decyzji Komisji Europejskiej.

W związku z powyższym przeredagowano upoważnienie ustawowe zawarte w art. 9 ust. 5, w tym zmieniono charakter upoważnienia z fakultatywnego na obligatoryjny.

Wyniki przeprowadzonej i ostatecznie zweryfikowanej charakterystyki odpadów wprowadza się do programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami to właściwy organ przeprowadza ostateczną analizę i ocenę dokumentacji przedstawionej przez posiadacza odpadów przed wydaniem decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Wobec powyższego w przedmiotowym projekcie ustawy dokonano zmian w art. 2 ust.

1 pkt 2 ustawy o odpadach wydobywczych dotyczącym wyłączenia z zakresu stosowania przepisów ustawy o odpadach wydobywczych, a mianowicie usunięto odniesienie do magazynowania kopalin z obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej.

W art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach wydobywczych zaproponowano zmiany mające na celu dostosowanie brzmienia definicji „obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych”, „poważnego wypadku”, „rekultywacji terenu” oraz „zainteresowanej społeczności” do brzmienia definicji zawartych w dyrektywie 2006/21/WE.

W definicji „obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych” wprowadzono zmianę mającą na celu objęcie zakresem przedmiotowej definicji obok hałd, stawów osadowych i tam także innych elementów konstrukcji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych służących do powstrzymywania, zatrzymywania, ograniczania lub umacniania takiego obiektu.

Definicja „poważnego wypadku” zawarta w obecnie obowiązującej ustawie o odpadach wydobywczych odnosi się wyłącznie do zdarzenia związanego z gospodarowaniem odpadami wydobywczymi w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych i nie obejmuje innych instalacji związanych np. z magazynowaniem odpadów wydobywczych lub ich przeróbką.

Dlatego w przedmiotowej definicji wprowadzono zmianę mającą na celu doprecyzowanie, że pojęcie „poważny wypadek” nie odnosi się wyłącznie do zdarzenia na terenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Definicji „rekultywacja terenu” nadano brzmienie zgodne z definicją zawartą w ww. dyrektywie.

Przez rekultywację należy rozumieć takie zagospodarowanie terenu, które, uwzględniając zamierzony sposób zagospodarowania danego obszaru, przywróci poszczególne elementy przyrodnicze wskazane w przedmiotowej definicji do satysfakcjonującego stanu.

Ponadto użyte w niniejszej definicji pojęcie „systemy słodkiej wody” należy rozumieć jako śródlądowe wody powierzchniowe i podziemne.

Systemy słodkiej wody obejmują w szczególności wody płynące, wody stojące oraz wody podziemne.

W definicji pojęcia „zainteresowana społeczność” usunięto odesłanie do art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego w odniesieniu do organizacji pozarządowych.

Kodeks postępowania administracyjnego określający krąg stron postępowania nie dopuszcza wszystkich organizacji pozarządowych jako posiadających interes uczestniczenia w takim postępowaniu.

Dotychczasowe odniesienie do art. 31 k.p.a. nie gwarantuje zatem udziału organizacji pozarządowych w postępowaniu administracyjnym, co jest niezgodne z dyrektywą 2006/21/WE.

W art. 4 ust. 2 stanowiącym, że posiadacz odpadów wydobywczych jest obowiązany do ograniczania negatywnego oddziaływania odpadów wydobywczych na środowisko, życie i zdrowie ludzi oraz zapobiegania lub zmniejszania, w możliwie najszerszym zakresie, wszelkich niekorzystnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi, powstałych w wyniku gospodarowania odpadami wydobywczymi, dodano doprecyzowanie, że do ww. działań posiadacz odpadów prowadzący obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych jest obowiązany również po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

W art. 7 ust. 5 ustawy o odpadach wydobywczych zaproponowano zmiany, które wprowadzają obowiązek kierowania określonych rodzajów odpadów wydobywczych na właściwy, odpowiednio przygotowany obiekt unieszkodliwienia odpadów wydobywczych.

Dyrektywa 2006/21/WE stanowi, że celem planu gospodarowania odpadami jest zapobieganie i zmniejszenie wytwarzania odpadów, w szczególności przez właściwą analizę gospodarowania odpadami w fazie projektowania i przy wyborze metody wydobywania surowców mineralnych i ich przeróbki.

Zatem w art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach wydobywczych wprowadzono zmiany mające na celu uwzględnienie racjonalnego gospodarowania odpadami również na etapie planowania działalności wydobywczej – czyli w fazie projektowania, w szczególności przez właściwy wybór metody wydobywania surowców mineralnych i ich przeróbki.

Ponadto w art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. c wprowadzono doprecyzowanie stanowiące, że umieszczenie odpadów wydobywczych z powrotem w wyrobiskach górniczych jest preferowaną metodą gospodarowania tymi odpadami, o ile jest to technicznie wykonalne i uzasadnione ekonomicznie oraz zgodne z przepisami o ochronie środowiska, przepisami o odpadach oraz przepisami prawa geologicznego i górniczego.

Przedmiotowa zmiana ma również na celu dostosowanie przepisów krajowych do brzmienia dyrektywy 2006/21/WE.

Dyrektywa 2006/21/WE zawiera postanowienia mające na celu doprowadzenie do poddania odpadów wydobywczych odzyskowi, o ile nie stoją temu na przeszkodzie aspekty środowiskowe, a dopiero w drugiej kolejności możliwości technologiczne i ekonomiczne.

Zatem w art. 8 ust. 2 pkt 2 uwzględniono kwestie środowiskowe, jako najistotniejszy warunek odzysku odpadów wydobywczych.

Z uwagi na konieczność dokonania szczegółowej transpozycji przepisów dyrektywy 2006/21/WE w art. 9 ust. 1 pkt 6 oraz w art. 11 ust. 3 pkt 4 ustawy o odpadach wydobywczych – w programie gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz decyzji zatwierdzającej ten program – dodano obowiązek określania, poza ilością odpadów wydobywczych przewidzianych do wytworzenia w ciągu roku, również rodzaju i łącznej ilości poszczególnych rodzajów odpadów wydobywczych przewidzianych do wytworzenia w trakcie całej działalności wydobywczej, w zakresie objętym programem gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W dotychczasowych przepisach ustawy o odpadach wydobywczych program gospodarowania odpadami wydobywczymi uwzględniał wyniki badań terenu, na który może wywierać wpływ obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w zakresie ustalenia poziomu naturalnych stężeń substancji występujących w glebie.

Nie zawarto natomiast odniesienia do wyników badań pozostałych elementów środowiska, takich jak wody powierzchniowe i wody podziemne, przeprowadzanych na potrzeby monitoringu obiektów unieszkodliwienia odpadów wydobywczych, a które stanowiłyby podstawę właściwej oceny wpływu danego obiektu na środowisko.

Z tego względu, w art. 9 ust. 1 pkt 15 oraz analogicznie w art. 11 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach wydobywczych, wprowadzono zmiany mające na celu określenie naturalnych stężeń substancji występujących również w wodach powierzchniowych i podziemnych.

Ponadto w art. 9 ust. 4 regulującym zakres charakterystyki odpadów, w pkt 1 dotyczącym opisu właściwości fizycznych i chemicznych odpadów wydobywczych, dodano odniesienie do ich stabilności w warunkach atmosferycznych oraz do rodzaju kopaliny.

Podobnie w art. 9 ust. 4 pkt 3, dotyczącym opisu substancji chemicznych, które będą stosowane w procesie przeróbki, dodano odniesienie do ich stabilności.

W art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach wydobywczych, w celu dostosowania przepisów ustawy o odpadach wydobywczych do przepisów dyrektywy 2006/21/WE, wprowadzono konieczność ustalania bilansu wodnego przez posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o odpadach wydobywczych dodano odniesienie do obowiązku zapewnienia przez posiadacza odpadów wydobywczych prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych stateczności oraz chemicznej stabilności obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, a także sprawowania bieżącej kontroli stateczności i chemicznej stabilności obiektu, w tym również zmniejszenia negatywnych skutków dla środowiska.

Wyżej wspomniana kontrola dokonywana jest na podstawie wyników monitoringu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych przy uwzględnieniu charakterystyki składowanych odpadów wydobywczych.

Wprowadzono również odniesienie do obowiązku zapewnienia przez posiadacza odpadów wydobywczych prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych właściwego funkcjonowania urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w szczególności właściwego funkcjonowania aparatów kontrolnych i pomiarowych oraz kanałów przelewowych i przelewów spływowych.

Wprowadzone zmiany wynikają z konieczności dostosowania przepisów ustawy o odpadach wydobywczych do przepisów dyrektywy 2006/21/WE.

Ponadto, z uwagi na fakt, że przepisy art. 24 dotyczą także fazy po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w ust. 3 wprowadzono stosowne korekty.

W dotychczas obowiązujących przepisach ustawy o odpadach wydobywczych posiadacz odpadów prowadzący obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych był obowiązany do przechowywania danych o wynikach monitoringu oraz sprawozdań o wynikach monitoringu przez okres co najmniej 5 lat.

Jednakże należy zaznaczyć, iż dyrektywa nie określa w tym zakresie limitu czasowego, stanowi natomiast, że ich przechowywanie ma zapewnić ciągłość przekazywania informacji, szczególnie w przypadku zmiany operatora.

W związku z powyższym w art. 27 ust. 5 ustawy o odpadach wydobywczych zmieniono okres przechowywania dokumentów na okres do końca fazy po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, czyli 30 lat, licząc od dnia zaprzestania składowania odpadów wydobywczych w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych (faza po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych została określona w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 6).

W art. 31 ust. 2 ustawy o odpadach wydobywczych wprowadzono zmiany mające na celu uwzględnianie przez posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych – podczas prowadzenia działań w zakresie utrzymania i monitoringu obiektu – charakteru i czasu trwania zagrożenia.

Należy zaznaczyć, że w obecnie obowiązujących przepisach ustawy o odpadach wydobywczych nie wskazano procedury, zgodnie z którą właściwy organ zapewnia udział zainteresowanej społeczności w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego.

W przedmiotowych przepisach brak jest odniesienia, w szczególności do sposobu, miejsca oraz terminu składania uwag.

Nie uwzględniono również przepisów, które zapewniłyby, żeby zgłoszone uwagi były w należyty sposób brane pod uwagę.

Doprecyzowano zatem kwestię udziału zainteresowanej społeczności w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego (art. 37 ust. 2), wprowadzając w przedmiotowej nowelizacji odniesienie do przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Wprowadzono także zmiany w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach wydobywczych, dotyczącym wprowadzenia systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz załączniku nr 2 do ustawy o odpadach wydobywczych, odnoszącym się do rodzaju informacji przekazywanych zainteresowanej społeczności, mające na celu dostosowanie brzmienia do przepisów dyrektywy 2006/21/WE.

W pkt 3 lit. f załącznika nr 1 do zmienianej ustawy do obecnego brzmienia dodano przepis, który odnosi się do procedur umożliwiających badanie i ocenę zgodności systemu zarządzania bezpieczeństwem z polityką zapobiegania poważnym wypadkom, a także podejmowania odpowiednich działań korekcyjnych w przypadku stwierdzenia braku takiej zgodności.

Ponadto w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach wprowadzono zmianę (art. 3 projektu) mającą na celu wyeliminowanie wątpliwości odnośnie do stosowania w przepisach krajowych terminu „składowanie” w odniesieniu do składowania odpadów wydobywczych w obiektach unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Przepis ten stanowi, że termin „składowanie” odnosi się zarówno do składowania odpadów na składowisku odpadów, jak również do składowania odpadów wydobywczych w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Przedmiotowa zmiana wynika z uwzględnienia uwag Komisji Europejskiej.

Zgodnie z przepisami dyrektywy 2006/21/WE zapewnienie udziału społeczeństwa podczas wydawania decyzji administracyjnej na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych oraz ocena wpływu transgranicznego powinna zostać przeprowadzona na wczesnym etapie procedury udzielania zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Natomiast zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami zarówno udział społeczeństwa, jak i procedura dotycząca transgranicznego oddziaływania obiektu na środowisko jest przeprowadzana na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (czyli na etapie planowania inwestycji).

W konsekwencji niektóre informacje (dostępne dopiero na etapie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych), tj. forma i wysokość gwarancji finansowej, nie są dostępne na tym etapie dla społeczeństwa.

Zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych jest uzyskiwane na końcowym etapie procesu inwestycyjnego i stanowi rodzaj zezwolenia na funkcjonowanie takiego obiektu.

Mając powyższe na uwadze, w celu zapewnienia udziału społeczeństwa na etapie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, zaproponowano w ustawie o odpadach wydobywczych dodanie nowych przepisów art. 15 ust. 3, art. 15a i 15b, w których ustanowiona została procedura udziału społeczeństwa, w tym również w przypadku transgranicznego oddziaływania obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w ramach postępowania w sprawie zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Zaproponowana w projekcie ustawy procedura udziału społeczeństwa stanowić będzie odrębne postępowanie, niezależne od przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Stanowi to odzwierciedlenie prawodawstwa Unii Europejskiej w tym zakresie.

Powyższe zmiany mają na celu zapewnienie pełnej transpozycji art. 8 dyrektywy 2006/21/WE.

Należy jednocześnie podkreślić, że przepisy art. 8 ust. 3 dyrektywy 2006/21/WE nakładają również obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa w przypadku zmiany zezwolenia.

Dlatego też ww. przepisy mają zastosowanie również w przypadku zmiany zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o czym stanowi przepis art. 17 ust. 2 ustawy o odpadach wydobywczych.

W projekcie ustawy zawarto również zmiany mające na celu usprawnienie procedur w zakresie gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W przepisach ustawy o odpadach wydobywczych (w art. 9 ust. 1 pkt 12 oraz w art. 11 ust.

3 pkt 10) określających zakres i sposób prowadzenia monitoringu obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych dodano możliwość określenia przez właściwy organ listy substancji i parametrów wskaźnikowych przewidzianych do badania w ramach monitoringu obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, kierując się rodzajem i właściwością składowanych odpadów.

W art. 11 ustawy o odpadach wydobywczych dotyczącym wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi wprowadzono dla posiadaczy odpadów wydobywczych wytwarzających odpady oraz gospodarujących odpadami wydobywczymi możliwość wskazania we wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi terminu obowiązywania decyzji.

Z uwagi na fakt, że co do zasady, przedmiotowa decyzja wydawana jest bezterminowo, taka możliwość stanowi ułatwienie zarówno dla posiadacza odpadów wydobywczych, jak i organu wydającego decyzję do określenia horyzontu czasowego prowadzenia działalności i związanych z nią obowiązków wynikających z ustawy o odpadach wydobywczych.

Przykładowo, posiadacz odpadów wydobywczych prowadzący działalność związaną z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kopalin ze złóż może uzyskać decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi obowiązującą jedynie w okresie prowadzenia takiej działalności i w związku z tym, jeżeli działalność jest planowana przez posiadacza odpadów na mniej niż 5 lat, nie będzie zobowiązany do przeprowadzania przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Analogicznych zmian dokonano w art. 11 ust. 3 pkt 15 ustawy o odpadach wydobywczych, zastępując określenie terminu przedkładania przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi określeniem terminu obowiązywania tej decyzji (obowiązek przedkładania przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi wraz z częstotliwością jego przedkładania – co 5 lat – jest już określony w art. 12 ust. 1 ustawy o odpadach wydobywczych).

Z uwagi na fakt, że program gospodarowania odpadami wydobywczymi dotyczy działalności związanej z wytwarzaniem oraz gospodarowaniem odpadami i nie ogranicza się wyłącznie do prowadzenia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w projekcie ustawy wprowadzono korektę art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach wydobywczych, która stanowi, że decyzja zatwierdzająca program gospodarowania odpadami wydobywczymi zawiera imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwę i adres siedziby posiadacza odpadów wydobywczych.

Ponadto w art. 11 ust. 3 ustawy o odpadach wydobywczych w zdaniu wprowadzającym do wyliczenia zaproponowano brzmienie mające na celu doprecyzowanie, że decyzja zatwierdzająca program gospodarowania odpadami wydobywczymi zawiera dane w zakresie działalności, której dotyczy program.

Zatem, stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy o odpadach wydobywczych, również w decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi przedstawia się informacje wyłącznie w zakresie prowadzonej działalności (np. działalności wydobywczej lub działalności przeróbczej lub obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych).

Mając na względzie zaproponowane w projekcie niniejszej ustawy brzmienie art. 27 ust.

7 – 9 ustawy o odpadach wydobywczych, wprowadzono również stosowne zmiany w art. 11, gdzie po ust. 3 dodano ust. 3a.

Stanowi on, że decyzja zatwierdzająca program gospodarowania odpadami wydobywczymi może określać odstępstwa od obowiązku prowadzenia pomiaru poziomu i składu wód podziemnych, w przypadku określonym w art. 27 ust. 7, oraz częstotliwość badań wód powierzchniowych, odciekowych i podziemnych, w przypadku określonym w art. 27 ust. 9.

Zmieniono również brzmienie ust. 4, wprowadzając konieczność zasięgnięcia opinii właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, w przypadku, o którym mowa w art. 27 ust. 9.

Wprowadzono także zmiany w art. 12 ustawy o odpadach wydobywczych dotyczącym procedury przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Posiadacz odpadów wydobywczych dokonuje przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi co 5 lat i informuje właściwy organ o wszelkich planowanych zmianach w programie gospodarowania odpadami wydobywczymi w formie pisemnego oświadczenia.

Jeżeli właściwy organ w terminie 30 dni od dnia przedłożenia pisemnego oświadczenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji, posiadacz odpadów wydobywczych może dokonać wskazanych zmian w programie gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Natomiast gdy nastąpią istotne zmiany w strukturze lub w zasadach prowadzenia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub w przypadku zmiany rodzaju składowanych odpadów (zgodnie z art. 7 ust. 4 dyrektywy 2006/21/WE), posiadacz odpadów wydobywczych jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Wprowadzono także przepis dający organowi właściwemu, w przypadku nieprzedłożenia przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi, możliwość wezwania posiadacza do przedłożenia tego przeglądu.

W sytuacji gdy posiadacz odpadów wydobywczych nie zamierza prowadzić dalej działalności związanej z gospodarowaniem odpadami wydobywczymi, może nie przedłożyć przedmiotowego przeglądu, wówczas decyzja wygasa automatycznie.

Procedura ta oprócz tego, że uelastycznia stosowanie przepisów ustawy przez posiadaczy odpadów wydobywczych oraz organy właściwe, stanowi jednocześnie element motywowania posiadaczy odpadów wydobywczych do przestrzegania przepisów ustawy o odpadach wydobywczych.

Ponadto należy zaznaczyć, że procedura dotycząca przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi, z uwagi na treść przepisu art. 53 ustawy o odpadach wydobywczych, w praktyce nie ma jeszcze zastosowania, ponieważ okres 5 lat od uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi jeszcze nie upłynął.

Ponadto należy podkreślić, że zaproponowane w niniejszym projekcie brzmienie art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach wydobywczych regulować będzie wyłącznie kwestie związane z przeglądem programu gospodarowania odpadami wydobywczymi, niezależnie od przepisów art. 13 tej ustawy, który odnosi się wyłącznie do kwestii naruszeń przepisów ustawy lub decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W projekcie ustawy wprowadzono natomiast przepis stanowiący podstawę zwolnienia posiadacza odpadów wydobywczych, który uzyskał zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, z obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego (zmiana art. 14 ust. 4 ustawy o odpadach wydobywczych).

Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/1/WE z dnia 15 stycznia 2008 r. dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli zakresowi dyrektywy podlegają wyłącznie składowiska odpadów przyjmujące ponad 10 ton odpadów dziennie lub o całkowitej pojemności przekraczającej 25.000 ton, z wyjątkiem składowisk odpadów obojętnych.

Należy zatem stwierdzić, że składowisk odpadów nie należy utożsamiać z obiektami unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, zatem przepis ten nie odnosi się do obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Ponadto nowa dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz. Urz.

UE L 334 z 17.12.2010, str. 17) zastępująca dyrektywę 2008/1/WE wprowadza, w analogicznym przepisie, wyraźne odniesienie do składowisk odpadów w rozumieniu dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów, nie zawierając jednocześnie odniesienia do dyrektywy 2006/21/WE.

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami ustawy o odpadach wydobywczych zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych powinno określać m.in. informację o posiadaniu gwarancji finansowej lub jej ekwiwalentu (art. 16 ust. 1 pkt 5).

Z uwagi na fakt, że ze względów formalnoprawnych treść decyzji administracyjnej powinna zawierać konkretne postanowienia, wątpliwości budzi brzmienie ww. pkt 5 stanowiące, że w zezwoleniu określa się informację o posiadaniu gwarancji finansowej lub jej ekwiwalentu, a nie faktyczną wysokość i formę gwarancji finansowej.

W związku z powyższym w art. 16 ust. 1 zmieniono pkt 5 w taki sposób, aby zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych określało wysokość gwarancji finansowej lub jej ekwiwalentu, pozostawiając przy tym możliwość zmiany formy gwarancji finansowej bez konieczności zmiany zezwolenia.

W przypadku zamknięcia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, na wniosek posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwienia odpadów wydobywczych, w decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi, po zasięgnięciu opinii właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio), dopuszczono zmniejszenie częstotliwości prowadzonego monitoringu, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o odpadach wydobywczych.

Kwestie dotyczące przeciwdziałania ewentualnemu negatywnemu wpływowi obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych na środowisko będą regulowane na zasadach ogólnych.

Zgodnie z przepisami art. 237 oraz art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

– Prawo ochrony środowiska:

przywrócenia środowiska do stanu właściwego (art. 362).

W przypadkach gdy z zawartych w dokumentacji hydrogeologicznej zaleceń wynika brak konieczności monitorowania wód podziemnych (np. ze względu na naturalne, niezmienione antropogenicznie występowanie wód podziemnych, poza zasięgiem oddziaływania obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych), dopuszczono możliwość zwolnienia z obowiązku prowadzenia pomiaru poziomu i składu wód podziemnych.

Odstąpienia od prowadzenia monitoringu poziomu i składu wód podziemnych dokonuje, na wniosek strony, właściwy organ, w drodze decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi, o której mowa w art. 11 zmienianej ustawy o odpadach wydobywczych.

Jednakże przepis ten nie nakłada na posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych obowiązku sporządzania dokumentacji hydrogeologicznej w celu uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi, daje natomiast możliwość skorzystania z już istniejących dokumentów opracowanych np. na potrzeby uzyskania koncesji geologicznej (o ile z zawartych w niej zaleceń wynika brak konieczności monitoringu wód podziemnych) lub w miarę potrzeby sporządzenia nowej dokumentacji.

Pozostaje to jednak w gestii prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Natomiast w przypadku, gdy wymagana jest zmiana przedmiotowej dokumentacji, o której mowa w art. 93 ust. 5 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, i z dokumentacji tej wynikać będzie konieczność monitoringu wód podziemnych, posiadacz odpadów prowadzący obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych obowiązany będzie przedłożyć do zatwierdzenia nowy program gospodarowania odpadami wydobywczymi uwzględniający zmiany w zakresie prowadzenia monitoringu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Zatem posiadacz odpadów wydobywczych niezwłocznie występuje z wnioskiem o zatwierdzenie nowego programu gospodarowania odpadami wydobywczymi, do którego dołącza nowy program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W art. 29 ustawy o odpadach wydobywczych wprowadzono zmiany dotyczące procedury zamknięcia obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

W art. 31 ust. 1 ustawy o odpadach wydobywczych wprowadzono zmiany procedury dopuszczającej określenie, przez właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, innej niż ustalona w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 6, częstotliwości przedkładania sprawozdania o wynikach monitoringu.

Ustanowiono przy tym wytyczne dla właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska:

w przypadku stwierdzenia braku oddziaływania obiektu unieszkodliwiania na środowisko sprawozdanie będzie przedkładane nie rzadziej niż raz na 2 lata,

Zaproponowano również uchylenie w art. 31 ust. 7 ustawy o odpadach wydobywczych dotyczącego obowiązku przedkładania sprawozdania o wynikach monitoringu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych po jego zamknięciu, gdyż przepis ten stanowił powtórzenie art. 27 ust. 4.

W celu umożliwienia właściwemu organowi pełnej weryfikacji informacji dotyczących odpadów (odpadów wydobywczych oraz odpadów innych niż wydobywcze) powstałych w miejscu poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż oraz ich magazynowania i przeróbki, a także w celu zminimalizowania obciążeń administracyjnych, wprowadzono zmiany w przepisach art. 19 oraz art. 24 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz w przepisach art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

– Prawo ochrony środowiska.

W zmienionych przepisach określono, że organem właściwym dla posiadacza odpadów wydobywczych w sprawach decyzji dotyczących wytwarzania odpadów innych niż wydobywcze oraz przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami w miejscu poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż oraz ich magazynowania i przeróbki jest organ właściwy do wydania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach wydobywczych (art. 40) właściwym organem jest odpowiednio: regionalny dyrektor ochrony środowiska, marszałek województwa oraz starosta.

Właściwość miejscowa określona jest w art. 41 ust. 1 tej ustawy.

Należy zaznaczyć, że zmiana ta jest dokonywana w ramach istniejących struktur oraz procedur.

Nowe przepisy zachowują dotychczasowy podział kompetencji między: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, marszałkiem województwa lub starostą.

Celem jest wykluczenie możliwości wystąpienia szczególnych przypadków, w których właściwość rzeczowa organów (właściwych w sprawach odpadów wydobywczych oraz odpadów innych niż wydobywcze) będzie rozdzielona między różne organy (np. marszałka województwa i starostę).

Dostosowano także przepisy art. 41 ust. 3 i 4, określające zadania dla samorządu terytorialnego w zakresie zaproponowanych w projekcie niniejszej ustawy zmian.

W art. 2 – 6 projektu ustawy zaproponowano zmiany w przepisach innych ustaw, będące m.in. konsekwencją zmian w ustawie o odpadach wydobywczych.

W celu umożliwienia przekazywania odpowiedzialności za odpady kolejnemu posiadaczowi odpadów wydobywczych, dodano w art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o odpadach wydobywczych, tzn. decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

W art. 7 zaproponowano przepis stanowiący, że sprawy wszczęte, na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 1 – 3, a niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, przejmują organy właściwe do ich rozpatrzenia na podstawie niniejszej ustawy.

Jednakże w przypadku wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy termin na ich dostosowanie do zmienionych przepisów wydłużono do jednego miesiąca (w stosunku do przepisów k.p.a.).

Wprowadzono przepisy określające procedury dotyczące przekazania akt spraw – w przypadkach gdy zmianie ulegnie właściwość organu.

W art. 8 wprowadzono przepisy dotyczące toczących się postępowań sądowych i administracyjnych – w przypadkach gdy zmianie ulegnie właściwość organu.

W art. 9 zaproponowano przepis przejściowy dotyczący zmian zaproponowanych w art. 43 ust. 1 ustawy zmienianej.

Ma to na celu zapewnienie ciągłości przekazywanych informacji.

W art. 10 zaproponowano przepis przejściowy określający termin przekazania właściwemu marszałkowi województwa kopii wydanych decyzji przed dniem wejścia w życie ustawy.

W art. 11 wprowadzono przepis dotyczący utrzymania w mocy przepisów rozporządzeń wydanych na podstawie art. 3 ust. 2, art. 6 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1 do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych.

W art. 12 ustalono 14-dniowy termin wejścia w życie ustawy.

Z uwagi na wszczęcie przez Komisję Europejską procedury o naruszenie nr 2011/2001 jak najszybsze wprowadzenie projektowanych zmian jest niezwykle istotne.

Ponadto 14-dniowy termin wejścia w życie ustawy to termin powszechnie stosowany.

http://www.mos.gov.pl/kategoria/3498_projekt_ustawy_o_zmianie_ustawy_

o_odpadach_wydobywczych_oraz_o_zmianie_niektorych_innych_ustaw/.

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Projekt ustawy dotyczy podmiotów gospodarujących odpadami wydobywczymi, w tym również prowadzących obiekty unieszkodliwiania odpadów wydobywczych oraz organów administracji publicznej.

2.

Konsultacje

Projekt ustawy w ramach konsultacji został przesłany do:

NSZZ „Solidarność”,

Forum Związków Zawodowych,

OPZZ,

Państwowej Rady Ochrony Środowiska,

Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan,

Business Centre Club – Związku Pracodawców,

Związku Rzemiosła Polskiego,

Związku Pracodawców Gospodarki Odpadami,

Centrum Prawa Ekologicznego,

Polskiego Klubu Ekologicznego,

Stowarzyszenia Polskich Przedsiębiorców Gospodarki Odpadami,

Krajowej Izby Gospodarczej,

Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej,

Izby Gospodarczej Metali Nieżelaznych,

Polskiej Izby Ekologii,

Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Recyklingu,

Polskiej Izby Gospodarki Odpadami,

Krajowej Izby Gospodarki Odpadami,

Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego,

Instytutu na Rzecz Ekorozwoju,

Instytutu Metali Nieżelaznych w Gliwicach,

Instytutu Ochrony Środowiska,

Porozumienia Producentów Węgla Brunatnego,

Polskiego Związku Pracodawców Producentów Kruszyw,

Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,

Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej,

Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych.

Ponadto projekt ustawy został przekazany do zaopiniowania do:

marszałków województw,

regionalnych dyrektorów ochrony środowiska,

Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska,

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,

Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,

Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,

dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej,

Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.

W toku konsultacji, którym poddany został projekt ustawy, wpłynęły 24 pozytywne opinie, pochodzące w większości od administracji rządowej oraz samorządowej.

Uwagi zostały zgłoszone zarówno przez podmioty gospodarujące odpadami wydobywczymi, związki pracodawców, jak i administrację rządową oraz samorządową.

Zgłoszone uwagi wskazywały potrzebę doprecyzowania lub zmiany nowelizowanych przepisów.

Jednakże część z nich wskazywała konieczność zmiany przepisów, wykraczając poza zakres projektowanych zmian ustawy.

Spośród zgłoszonych uwag przyjęto 8 (w tym 4 uwagi wykraczające poza zakres projektowanych zmian ustawy – zgłoszone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu), co wpłynęło na wprowadzenie następujących zmian do projektu ustawy:

doprecyzowano definicję rekultywacji w art. 3 w ust. 1 pkt 11 – w sposób zapewniający pełną transpozycję przepisów dyrektywy 2006/21/WE (uwaga zgłoszona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu),

wprowadzono zmiany w art. 9 ust. 1 pkt 6 oraz art. 11 ust. 3 – przez nadanie następującego brzmienia „określenie łącznej ilości poszczególnych rodzajów odpadów wydobywczych przewidzianych do wytworzenia w trakcie prowadzonej działalności objętej programem gospodarowania odpadami wydobywczymi, w tym w ciągu roku” (uwaga zgłoszona przez Jastrzębską Spółkę Węglową S.A. oraz Górniczą Izbę Przemysłowo-Handlową),

dodano przepis wprowadzający zmiany w art. 15 ust. 1 pkt 2a oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 w brzmieniu: „wyszczególnienie ilości odpadów poszczególnych rodzajów przewidzianych do składowania w obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych w ciągu roku” (uwaga zgłoszona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu),

doprecyzowano przepis określający postępowanie, w przypadku gdy wymagana jest zmiana dokumentacji hydrogeologicznej, o której mowa w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

– Prawo geologiczne i górnicze, wprowadzając brzmienie: „posiadacz odpadów prowadzący obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych jest obowiązany niezwłocznie przedłożyć do zatwierdzenia nowy program gospodarowania odpadami wydobywczymi”, stosownie do brzmienia art. 12 ustawy o odpadach wydobywczych (uwaga zgłoszona przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach),

w art. 41 po ust. 2 dodano ust. 2a w brzmieniu: „Regionalny dyrektor ochrony środowiska oraz starosta przekazują kopie wydanych decyzji także właściwemu marszałkowi województwa.” (uwaga zgłoszona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu),

Pozostałe 22 uwagi zgłoszone przez: Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, Marszałka Województwa Lubelskiego, Marszałka Województwa Lubuskiego, Związek Powiatów Polskich, Jastrzębską Spółkę Węglową S.A., Górniczą Izbę Przemysłowo-Handlową, Kompanię Węglową S.A., Polski Związek Producentów Kruszyw, Związek Pracodawców Polska Miedź, KGHM Polska Miedź S.A. zostały odrzucone, ponieważ wykraczały poza zakres projektowanych zmian ustawy, były sprzeczne z przepisami prawa wspólnotowego lub nie wskazano w nich propozycji zmiany przepisu.

3.

Wpływ regulacji na:

Projekt wprowadza zmiany w ramach już istniejących struktur oraz procedur.

Przykładowo, zmiany art. 12 i 12a nie wprowadzają dodatkowych obciążeń administracyjnych, gdyż zawierają się w ramach już istniejących struktur oraz procedur.

W dotychczas obowiązujących przepisach zadania określone w art. 12 funkcjonowały, ale w innej formie (weryfikacja przekazywanej informacji).

Warto również podkreślić, że procedura dotycząca przeglądu programu gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz przeglądu klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, z uwagi na przepis art. 53 ustawy o odpadach wydobywczych, w praktyce nie ma jeszcze zastosowania.

Podobnie przepisy art. 15a i 15b projektu ustawy mieszczą się w ramach istniejących procedur związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych.

Zmiany te mogą przyczynić się do wydłużenia procedury wydawania zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Zmiana wprowadzona w art. 40 ustawy o odpadach wydobywczych także nie stanowi dla marszałka województwa nowego zadania, gdyż nowe brzmienie jest jedynie ujednoliceniem obowiązujących przepisów ustawy o odpadach wydobywczych oraz przepisów wynikających z ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

rynek pracy

Projekt ustawy wprowadza jedynie zmiany, które mieszczą się w zakresie obowiązujących dotychczas procedur.

Zatem projekt ustawy nie wpływa na rynek pracy.

Ze względu na zarzuty Komisji Europejskiej dotyczące transpozycji do prawa polskiego dyrektywy 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającej dyrektywę 2004/35/WE oraz ze względu na konieczność pełnego wdrożenia niektórych decyzji Komisji Europejskiej w projekcie ustawy wprowadzono zmiany, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw, w szczególności przeprowadzanie przeglądu klasyfikacji obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych przed zmianą zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub zgodą na zamknięcie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, zapewnienie udziału społeczeństwa podczas sporządzania zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego oraz wydłużenie okresu przechowywania dokumentów związanych z monitoringiem obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych.

Wręcz przeciwnie, w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, jeżeli zaistnieje sytuacja, że po zamknięciu obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych nie będzie on oddziaływać na środowisko, możliwe jest zmniejszenie częstotliwości prowadzonego monitoringu.

Może to zatem wpłynąć na obniżenie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców.

Analogiczna sytuacja zaistnieje, jeżeli z dokumentacji hydrogeologicznej wynikać będzie brak konieczności monitoringu wód podziemnych (art. 27 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych).

Ponadto zwolniono posiadacza odpadów prowadzącego obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych z obowiązku uzyskiwania pozwolenia zintegrowanego, co ograniczy liczbę uzyskiwanych decyzji.

W projekcie ustawy zaproponowano również przepis, który określa ten sam organ właściwy w sprawach wydania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz w sprawach decyzji dotyczących wytwarzania odpadów innych niż wydobywcze w miejscu poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż oraz ich magazynowania i przeróbki.

Zaproponowano także zmiany mające na celu uelastycznienie procedury uzyskiwania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Dla posiadaczy odpadów wydobywczych wytwarzających odpady oraz gospodarujących odpadami wydobywczymi, którzy planują krótkotrwałą działalność związaną z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złóż kopalin (działalności do 5 lat), wprowadzono możliwość wskazania we wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi terminu obowiązywania decyzji.

W przypadku posiadacza odpadów wydobywczych, który nie ma określonego w decyzji terminu obowiązywania decyzji administracyjnej, nieprzedłożenie przeglądu programu spowoduje wygaśnięcie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

sytuację i rozwój regionalny

na ochronę środowiska

08/04r


text:
Ballata X.

Z postępem czasu mniej mi srogą bywa

Anielska postać, uśmiech ust jej świeży.

W jej wzroku też coraz szczerzej

I na jej twarzy myśl się święci tkliwa.

Więc precz westchnienia!

z których nie raz przy niej

Zrodzona z bólu w mem łonie

Tęschnota, ku Niebu wionie,

Z swych się udręczeń skarżąc i rozpaczy.

Gdy już nareszcie litość mej Bogini

Błaganiem ku sobie skłonię!

Lecz chociaż Miłość, w swe dłonie

Tę sprawę wziąwszy, stronę mą wziąść raczy.

Nie przeto bój mój skończę, ni inaczej

Z mą spokojnością będzie, — gdyż, jak sądzę,

Tem srożej dręczą mię żądze.

Im mię nadzieja bezpieczniejszym czyni!

—


text: Ad majorem Dei gloriam, wyrażenie łacińskie, znaczące: „na większą chwałę boską,” którem zakończali nieraz autorowie swoje dzieła, lub pobożni ludzie rozpoczynali swoje prace.


corpora: CEN

text:
Najprawdopodobniej niższa składka zostanie wprowadzona już 1 lipca, czyli zgodnie z propozycją rządu.

Senat bowiem w dniu 21 czerwca br. przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczącą obniżki tej składki.

Obniżka zostanie wprowadzona dwustopniowo.

Najpierw z 13% zostanie obniżona do 10% - i na tym skorzystają jedyni ubezpieczeni.

Drugi etap – obniżenie do 6% - odczują również płacący składki.

Druga obniżka ma nastąpić od 1 stycznia 2008 roku.

Od przyszłego roku ubezpieczony ma finansować składkę rentową w wysokości 1,5%, natomiast płatnik składek - w wysokości 4,5%.

W związku z wprowadzeniem nowego naliczania składek rentowych od 1 lipca 2007 r. zwiększą się wynagrodzenia netto pracowników (np. przy wynagrodzeniu 1.000 zł brutto płaca netto pracownika zwiększy się o około 24 zł).

Od wszystkich bowiem wynagrodzeń wypłaconych po 30 czerwca br., pracodawca będzie musiał naliczyć składkę rentową w obniżonej wysokości.

Zaowocuje to również zmniejszeniem się obciążeń składkowych osób prowadzących działalność gospodarczą oraz kosztów firm z tytułu zatrudniania pracowników.


text:
Nissan zaprezentował nowy samochód elektryczny - Leaf czyli bez rury wydechowej i bez emisji dwutlenku węgla.

Nissan Leaf - pojazd o zerowej emisji spalin został po raz pierwszy zaprezentowany w Jokohamie.

Jest to pierwszy komercyjny samochód Nissana z silnikiem elektrycznym o mocy 106 KM.

Silnik zasilany prądem elektrycznym z baterii litowo-jonowych pozwala przejechać ponad 160 km (100 mil).

Auto będzie sprzedawane najpierw w Japonii i Stanach Zjednoczonych, potem także w Europie.

Pierwszy pojazd elektryczny Nissana będzie produkowany w Oppama (Japonia).

Planuje się także produkcję w zakładach w Smyrna (Tennessee, USA).

Akumulatory litowo-jonowe będą natomiast pochodziły z zakładów w Zama (Japonia).

Nissan szczyci się długoletnim doświadczeniem w rozwoju pojazdów o napędzie elektrycznym.

Jego pierwszy pojazd elektryczny "Tama Electric Vehicle" powstał w roku 1947.

Firma po raz pierwszy zastosowała akumulatory litowo-jonowe w modelu Prarie Joy EV w roku 1996.

Następnie zaprezentowano ultra-kompaktowe auto elektryczne Hypermini, które miało swą premierę w roku 2000.

Nissan zaprezentował swój pierwszy, oryginalny samochód hybrydowy Tino Hybrid w roku 1999 w Japonii.

W roku 2006 wykorzystująca technologię licencyjną Altima Hybrid pojawiła się na rynku północnoamerykańskim.


text:
Adjutant, oficer przy boku wyższego dla roznoszenia jego rozkazów.

Urząd ten w dawnem wojsku polskiem po raz pierwszy napotykamy dopiero za czasów Stanisława Augusta.

Przy układaniu sztabu jeneralnego podczas wielkiego sejmu, ustanowiono czterech adjutantów hetmańskich, każdy zaś brygadjer kawaleryi narodowej miał dwuch adjutantów.


text:
←Cztery żywioły 100 powiastek dla dzieci

Chleb

Christoph von Schmid Chleb i woda→

Przekład: Jan Chęciński.

XII.

CHLEB.

W czasach dotkliwego nieurodzaju pewien bogaty i miłosierny pan kazał przyprowadzić do siebie dwadzieścioro dzieci, należących do najbiedniejszych rodziców z całego miasteczka.

„Patrzcie,” rzekł do nich, „w tym koszyku jest tyle bochenków chleba, ile was tutaj, każde może sobie wziąć jeden.

Przychodźcie co dzień o téj saméj godzinie; ja codzień każę przygotować dla was podobny zapas, dopóki Bóg nie zlituje się nad nami i lepszych nie ześle czasów.”

Zaledwie skończył, dzieci rzuciły się na chleb z chciwością, wybierając w koszyku i wydzierając sobie najpiękniejsze bochenki.

Potem, rozeszły się, nie podziękowawszy nawet swojemu dobroczyńcy.

Jedna tylko Franusia, mała dziewczynka, ubożuchno, ale czysto odziana, czekała spokojnie na boku, aż się cała gromadka oddali, poczem, wzięła najmniejszy bochenek, co pozostał w koszyku, z wdzięcznością pocałowała w rękę dobroczynnego pana, i spokojnie, skromnie, odeszła do domu.

Nazajutrz, dzieci również były niegrzeczne; popychały się, kłóciły i krzyczały, aż naostatku, biednéj Franusi dostał się bocheneczek o połowę mniejszy niż inne.

Ale gdy po powrocie do domu, jéj chora matka rozkrajała chleb, wypadło z niego mnóstwo nowiuteńkich srebrnych pieniędzy.

Biedna zdziwiona kobieta, rzekła do córki:

„Idź, i natychmiast oddaj te pieniądze; zapewne przez nieuwagę ktoś upuścił je w ciasto i tym sposobem znalazły się w chlebie.“

Franu ia[1] zaraz pobiegła z niemi do dobroczyńcy, ale ten rzekł:

„Nie!

nie, moje dziecię, to srebro nie prezz[2] pomyłkę znalazło się w pieczywie.

Kazałem umyślnie włożyć pieniądze w najmniejszy bochenek chleba, aby cię za twoją cierpliwość wynagrodzić.

Pozostań zawsze taką, jak jesteś, łagodną, skromną, nie chciwą a wdzięczną.

Kto przy podziale dobrodziejstwa woli poprzestać na małem, niż sprzeczać się i bić o część największą, może być pewnym, że choćby chleb jego niebył napełniony pieniędzmi, Bóg ześle mu błogosławieństwo, które jest najprawdziwszem i najtrwalszem szczęściem człowieka.

Kto się tem cieszy, co Bóg mu zsyła,

Komu spokojność i zgoda miła,

Zyskuje szczęście w najdroższéj cenie,

Pogodę serca i zadowolenie.

←Chleb 100 powiastek dla dzieci

Chleb i woda

Christoph von Schmid Mleko→

Przekład: Jan Chęciński.

XIII.

CHLEB I WODA.

W czasie wielkiego niedostatku i głodu, które dały się uczuć w pewnéj okolicy po gradobiciu, Paweł zszedł z gór i udał się do dzierzawców sąsiedniéj wioski prosić o jałmużnę.

Piotr, syn najbogatszego z nich, siedział właśnie przed domem zajadając ogromny kawał chleba z masłem.

„Daj mi cząstkę twojego podwieczorka, bo umieram z głodu,” wyrzekł nieśmiało Paweł.

Ale Piotr oburzywszy się zawołał:

„Idź sobie daléj, mnie się samemu chce jeść!”

W rok potem, Piotr pobiegł między góry szukając zabłąkanéj kozy.

Długi czas chodził nadaremnie od wąwozu do wąwozu, od zarośla do zarośla.

Słońce dogrzewało coraz mocniéj a biedny chłopiec prawie omdlewał z pragnienia, lecz ani zbłąkanéj kozy, ani kropelki wody niemógł napotkać.

Nareszcie, spostrzegł ubogiego Pawełka, który siedząc pod drzewem, obok dzbanka napełnionego wodą, pilnował trzody.

„Daj mi choć kilka kropel wody, bo umieram z pragnienia,” przemówił Paweł z żałosnym głosem.

Ale mały pasterz odpowiedział:

„Idź sobie daléj, — mnie się samemu chce pić!”

Wtedy Piotr przypomniał sobie, że kiedyś temi samemi wyrazami odmówił nielitośnie kęsa chleba biednemu Pawłowi.

Łzy popłynęły mu z oczów, rzucił się pasterzowi na szyję i błagał o przebaczenie.

Paweł nie długo dał się prosić, uściskał go nawzajem, zapomniał urazy, dał mu pić, dopomógł mu odszukać kozę i odprowadził do wioski.

Przy pożegnaniu Piotr zawołał z uczuciem:

„Niech ci Bóg wynagrodzi na ziemi i w niebie, za twoją dobroć, uczynność i niezawziętość!”

Pomnijcie dziatki Chrystusowe słowa:

„Kto na ciebie kamieniem, ty na niego chlebem.”

Kto do bliźniego w sercu urazy nie chowa,

Bóg go wynagrodzi niebem.


text:
Kiachta, 14 sierpnia 1889.

Stanąłem w mym poprzednim liście na chwili, kiedy przejeżdżałem granicę Syberyi.

Zupełnie inaczej przedstawiałem sobie tę część Azyi, nasłuchawszy się tyle o bezdennych równiach sybirskich.

Ale bo też nie Syberyę w geograficznem słowa znaczeniu miałem u stóp.

Tu wprost przedemną, to kraj Zabajkalski, górzysty, lesisty, piękny; na zachodzie, hen na horyzoncie, to odnogi może Ałtaju; na wschodzie, aż gdzieś poza Werhno - Udińskiem, za Czitą, Przyamurski kraj się zaczyna.

Za mną Mongolia, Chiny.

Nowy rozdział zamknięty.

Wjeżdżamy w las sosnowy; pod nogami piach.

Las się kończy, znowu piach; nagle, hen daleko, z pomiędzy falistości terenu coś błysło, widna wysoka wieża cerkiewna, obok ogromny, długi bieleje budynek — to Kiachta!

Tyle lat to nazwisko z ciekawością wymawiałem, nareszcie i wygadałem: u moich stóp Kiachta!

Burza się zbliża; wszystko ciemnieje oblane sinem, zimnem światłem, tylko w dali bieleje cerkiew kiachcieńska, na granicy dwóch największych imperyów świata — Chin i Rosyi.

Mijamy jeszcze jedną stacyę.

Tu już widzę mnóstwo wózków czterokolnych, koszul rosyjskich czerwonych, jak mak rozsianych po dolinie, którą przejeżdżam.

Dziś pierwszy spas — święto.

Kozacy, którzy tu na granicy jako koloniści a zarazem obrońcy rozsiedleni, wylegli nad staw, który tu między piachami leży, na gulanie.

Nareszcie zbliżamy się zupełnie do Kiachty; znaków widocznych granicy, prócz mogiły z kamieni usypanej, żadnych.

Pas międzygraniczny szerokości 50 kroków, w tej chwili zalany wodą, bo leje jak z cebra.

Przelatuję jak wiatr koło Majmatczynu (osady kupieckiej chińskiej), i jestem w Kiachcie.

Zajeżdżam przed dom komisarza Sułkowskiego.

Oddaję list od ministra z Pekinu; komisarza niema, perewodczyk (sekretarz) uciekł z domu przede mną; huczę, besztam, krzyczę; każę jechać do Trojckosawska; posyłam jednak konnego przodem, by mnie u policmajstra anonsował.

Istotnie w gali oczekuje mnie policmajster przed domem pana Głębockiego, Polaka, utrzymującego tu gospodę, gdzie się doskonale instaluję.

Przez parę godzin połapać się nie mogę gdzie jestem; niesłychany bo też to skok; z serca stepu, pustyni, Mongolii, raptem dostać się między domy europejskie, ulice z trotuarami, módz telegrafować!

Patrzę przez okna: powozy rosyjskie jeżdżą; jakby u nas w Galicyi w niedzielę, siedzi przed domem parę bab, dzieci, stróż kamieniczny — święto w ten sposób obchodzą Obraz taki, zda się, swój, taki znany — kiedy wczoraj wieczorem jeszcze marzyłem wśród stepu; a za chwilę przechodzi Chińczyk pod mojem oknem, nucąc swą, wiecznie tę samą piosnkę chińską!

Skok niesłychany — opamiętać się trudno.

Wedle opowiadań p. Głębockiego, Kiachta dziś upada coraz bardziej; czasy świetne minęły; handel herbatą z dniem każdym się zmniejsza.

Wielcy kupcy, którzy tu niegdyś żyli i miliony robili, opuścili Kiachtę, pozostał sam jeden z nich umierający Niemczynow.

Z Kiachty wypadnie mi jechać przez Selengińsk, Werhni Udińsk, po Bajkale statkiem parowym do Listwiennicznoja, skąd znowu idzie po Angarze statek do Irkucka.

Chciałoby się zwiedzić Kułtuk, miejsce nader piękne nad Bajkałem, dwie stacye, do 60 wiorst.

Cerkiew w Kiachcie przez kupców stawiana w roku 1837; szczero - srebrny ikonostas, słupy kryształowe (kryształ skalny).

Polowania tu znakomite — jeleń (iziubr) z prześlicznymi rogami i stada sarn w nadgranicznych lasach.

Cała natura Zabajkału uderza swem bogactwem; bogaci chłopi; klimat łagodny, a nawet ciepły w Kiachcie; śniegu nader mało, saniami nigdy nie jeżdżą.

Są tu szkoły realne i szkoła żeńska, ochronka mikołajewska.

A że to Sybir, więc są i Polacy.

Smutek okropny ogarnia, słuchając opowiadań tych biedaków.

Pan Granatowski, zegarmistrz, zesłany do Jakucka w r. 1868, tak po prostu opowiada, tak naiwnie, często wesoło, tak smutne, tak tragiczne przejścia swoje i drugich, że doprawdy mimowoli łzy do oczu się cisną.

W Jakucku żył przez lat kilka z Adamem Szymańskim, autorem owych ślicznych szkiców; znał wszystkie osobistości, o których Szymański opowiada; przy nim owe tragedye i dramata się odgrywały.

Morze smutku — Bogu dzięki, jeśli nie rozpaczy!

Inny typ — p. Głębocki; przeszedł rzeczy straszniejsze o wiele, niż większa połowa wygnańców, bo jak mówi, był swego czasu w Warszawie znaczniejszą figurą.

Dziś miałem dowód namacalny, że w kaszę sobie pluć nie daje.

Sułkowski, tutejszy komisarz nadgraniczny, kupił z polecenia Klejmonowa z Pekinu tarantas dla mnie; kupił, powiada, przed trzema tygodniami specyalnie dla mnie; nie było co gadać, dałem pieniądze.

Mój Głębosio spokoju nie ma, widząc ten tarantas; koniecznie twierdzi, że to lichota ostatnia, sprowadza znachorów; znachorzy, zwłaszcza kowal tutejszy, orzekają, że tarantas ani pół drogi nie wytrzyma.

Niema co się namyślać; siadam i piszę do pana komisarza, że daję 20 rubli odczepnego temu, od kogo tarantas kupiony, ale żądam zwrotu pieniędzy.

Komisarz wieczoram[1] przyjeżdża, czerwony, wściekły; rzuca Głębockiemu w nos, że całe miasto wie, że to on mnie przeciw jego tarantasowi namówił, że on ode mnie za to łapówkę wyżebrał!

Głębocki niewiele myśląc, odpowiada mu przy mnie: że ten, kto mu to powiedział, jest padlec, i w tym tonie beszta Sułkowskiego dalej.

Ja cały drżę, bo Głębocki ekswygnaniec, może mu Sułkowski szkodzić.

Komisarz się mieni, z uniżonością w pas mi się kłania, pieniądze oddaje, dodając frazes, że zachowuje tarantas dla siebie.

Koniec końców, oddał pieniądze, ja odebrałem, i inny tarantas kupuję.

Poznaję także deportowanych rosyjskich, t. zw. gosudarstwenyj.

Ciekawy jeden (nazwiska zapomniałem) od lat jedenastu tu przesiaduje, widocznie człowiek wykształcony, już starszy.

Wita się ze mną strasznie z góry; po rozmowie jednak dość długiej, w pas się kłania — dlaczego ta zmiana, nie rozumiem.

Pisząc wczoraj do Biegelebena, wyrażałem żal, że dzisiejsza ludzkość daleko odbiegła od tego, czem dawniej była.

Dawnego autoramentu przedstawicielem, ot np. Mongoł: szczery, prostoduszny, gościnny, wesoły bo nie ma gazet, nie zna pieniędzy; czego potrzebuje, to rodzi się koło niego; na małem przestaje; jedyna zbrodnia, jaką popełnia, to że konia, kiedy się trafi, ukradnie.

Przypisy


text:
Agnieszka, Agneszka, z łac. Agnes, w zupełnem spolszczeniu imię niewieście: Jahna, Jagna, Jaga, Jagusia, Jagula.

Jest pospolite przysłowie: dobra Agnieszka — kto z nią nie mieszka.

Adalberg w swojej „Księdze przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich” zebrał 19, odnoszących się do dnia św. Agnieszki.