text:
KANCELARIA SEJMU

(nr 217)

z dnia 8 stycznia 2014 r.

s.k. 3

Pełny zapis przebiegu posiedzenia

8 stycznia 2014 r.

stwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, Wniosek dotyczący

skiego nakazu zapłaty (COM (2013) 794 wersja ostateczna) i odnoszący się

macyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na rynku

wewnętrznym i w państwach trzecich (COM (2013) 812 wersja ostateczna)

tej Polskiej w Unii Europejskiej, Komunikat Komisji do Parlamentu Europej-

skiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komi-

tetu Regionów: Długoterminowa wizja rozwoju infrastruktury w Europie

i poza nią (COM (2013) 711 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego sta-

nowisko rządu,

skiej w Unii Europejskiej, Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europej-

skiego: Broń palna a bezpieczeństwo wewnętrzne UE – ochrona obywateli

i zakłócanie nielegalnego handlu(COM (2013) 716 wersja ostateczna) i odno-

szące się do niego stanowisko rządu,

– sprawy bieżące.

4 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

W posiedzeniu udział wzięli: Tomasz Tomczykiewicz sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki

wraz ze współpracownikami, Wojciech Węgrzyn podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedli-

wości wraz ze współpracownikami, Zofia Szalczyk podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa

Spraw Wewnętrznych wraz ze współpracownikami oraz Jacek Kurski, Tomasz Poręba, Zbigniew

Ziobro posłowie do Parlamentu Europejskiego.

Międzynarodowych, Agata Jackiewicz, Agnieszka Maciejczak – z sekretariatu Komisji w Biurze

Spraw Międzynarodowych; Marek Jaśkowski, Paweł Kościelny, Jacek Krzak, Marcin Mróz,

i wszystkich państwa, którzy do nas dotarli.

Chcę przypomnieć o propozycji ograniczeń czasowych – 5 minut dla posła sprawoz-

dawcy, 3 minuty dla posła zabierającego głos po raz pierwszy, 1 minuta dla posła zabie-

rającego głos w dyskusji po raz kolejny.

Czy jest sprzeciw wobec propozycji takiego pro-

cedowania?

Nie widzę.

W związku z tym, będziemy w taki sposób procedować.

Czy mają państwo jakieś uwagi do porządku obrad?

Nie widzę.

Porządek obrad uznaję

za przyjęty.

Przechodzimy do pkt 1, czyli dokumentu COM (2013) 794.

Bardzo proszę

pana ministra Wojciecha Węgrzyna o zabranie głosu.

Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, projekt rozporządzenia

ma na celu wprowadzenie zmian w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady

z 11 lipca 2007 r. ustanawiającym europejskie postępowanie w sprawie drobnych rosz-

czeń oraz w rozporządzeniu z 12 grudnia 2006 r. ustanawiającym postępowanie w spra-

wie europejskiego nakazu zapłaty, w związku z wnioskami wynikającymi z analizy funk-

cjonowania przedmiotowych rozporządzeń.

Celem obu tych regulacji było ułatwienie

dostępu do wymiaru sprawiedliwości poprzez uproszczenie i przyspieszenie rozstrzyga-

nia sporów transgranicznych dotyczących roszczeń majątkowych, w tym drobnych rosz-

czeń, a także ograniczenie kosztów takich postępowań oraz ułatwienie wykonywania

wydawanych orzeczeń poprzez wyeliminowanie procedury exequatur.

W rozporządzeniu dotyczącym drobnych roszczeń wprowadzono alternatywne postę-

powanie w odniesieniu do transgranicznych spraw dotyczących roszczeń nieprzekracza-

jących 2 tys. euro.

Postępowanie ma zasadniczo formę postępowania pisemnego, opar-

tego na standardowych formularzach, ściśle uregulowanego określonymi terminami.

Reprezentacja przez adwokata nie jest obowiązkowa.

Zachęca się do korzystania z elek-

tronicznych środków komunikowania.

Pomimo korzyści, jakie rozporządzenie to mogłoby przynosić pod względem ogra-

niczenia kosztów i czasu prowadzenia sporów dotyczących transgranicznych roszczeń

i niewielkich kwot, postępowanie w takim trybie jest rzadko wykorzystywane.

Obecne

rozporządzenie ma dokonać rewizji wyżej wymienionego postępowania na podstawie

szczegółowego sprawozdania z funkcjonowania tegoż rozporządzenia.

Proponowane

zmiany mają upowszechnić stosowanie tego postępowania, a także mają być środkiem

do wsparcia działalności gospodarczej, do ułatwienia i usprawnienia obywatelom dostępu

do wymiaru sprawiedliwości.

Stanowisko rządu.

Rząd RP, co do zasady, pozytywnie ocenia projekt rozporządze-

nia i zaproponowane w nim zmiany.

Zgadza się z motywacjami leżącymi u podstaw tego

przedłożenia.

Zmiany te powinny spowodować, że postępowanie w sprawach drobnych

roszczeń zostanie otwarte dla szerszego kręgu podmiotów, w szczególności dla mniej-

szych i średnich przedsiębiorców, oraz dla większej liczby spraw, co powinno zdecydo-

wanie ułatwić obywatelom drogę do sądu.

Większość założeń projektu zatem nie budzi

zastrzeżeń.

Pewne wątpliwości wywołuje zaproponowany obowiązek stosowania przez sądy

wideo-konferencji, telekonferencji i innych środków porozumiewania się na odległość,

s.k. 5

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

w celu przeprowadzenia rozprawy i postępowania dowodowego w każdym przypadku,

gdy strona przesłuchiwana ma miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym

niż państwo, w którym znajduje się właściwy sąd lub trybunał.

Rozwiązanie to wydaje

się zbyt daleko idące, a jego implementacja – w przypadku Polski – byłaby problema-

tyczna i kosztowna.

Mamy na uwadze fakt, że obecnie jeszcze nie wszystkie sądy rejo-

nowe dysponują niezbędną infrastrukturą.

Również zapisanie w rozporządzeniu jednakowej dla wszystkich państw członkow-

skich maksymalnej opłaty sądowej z tytułu postępowania jest – zdaniem rządu – rozwią-

zaniem nieadekwatnym.

W opinii rządu ustalenie wysokości tej opłaty powinno pozostać

w gestii poszczególnych państw członkowskich.

Sposób naliczania opłaty i jej wysokość

powinny być spójne z przyjętymi rozwiązaniami w odniesieniu do podobnych postępo-

wań krajowych.

Pogłębionej analizy wymaga również – zdaniem rządu – potrzeba i sposób ewentual-

nego rozszerzenia zakresu stosowania rozporządzenia, tj. de facto poszerzenia definicji

sprawy transgranicznej, w szczególności w kontekście włączenia do tej definicji takiego

elementu jak miejsce wykonania umowy.

W opinii rządu, w rozporządzeniu należy wska-

zać, co należy rozumieć pod pojęciem „miejsce wykonania umowy”.

Takie rozwiąza-

nie jest uzasadnione z uwagi na odmienność w interpretacji tego pojęcia w systemach

prawnych poszczególnych państw członkowskich, o czym może świadczyć wprowadze-

nie tak szczegółowej regulacji w rozporządzeniu Bruksela I oraz obszerne orzecznictwo

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tym zakresie, które potwierdza wciąż

istniejące trudności interpretacyjne, z jakimi borykają się sądy wszystkich państw człon-

kowskich.

W ocenie rządu, projekt jest zgodny z zasadą pomocniczości.

Istota rozporządzenia

dotyczy uregulowania postępowań transnarodowych.

Działanie takie może być podjęte

z zadowalającym skutkiem jedynie na poziomie prawa unijnego.

To wszystko.

Dziękuję,

pani przewodnicząca.

Dziękuję bardzo, panie ministrze.

Teraz poproszę panią poseł Małgorzatę Sadurską

o zabranie głosu, jako sprawozdawcę w tym zakresie.

Poseł Małgorzata Sadurska (PiS):

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady zmienia dwa rozporządzenia: rozpo-

nakazu zapłaty.

Zakres tego projektu rozporządzenia przedstawił pan minister.

Do najważniejszych kwestii, jeśli chodzi o to rozporządzenie, należy zaliczyć zwięk-

szenie wartości usługi podlegającej sporowi z obecnie obowiązującego limitu 2 tys. euro

do 10 tys. euro.

Z tego co rozumiem, to zwiększenie ma na celu również zwiększenie

mobilności tego postępowania.

Jak powiedział pan minister, do tej pory było ono rzadko

wykorzystywane w procedurze.

Jak czytamy w uzasadnieniu rządu czy też w opinii Biura Analiz Sejmowych zmiana

rozporządzenia nie będzie pociągała za sobą bezpośredniego wymogu transpozycji, dla-

tego że Kodeks postępowania cywilnego zawiera przepisy wykonujące zapisy rozporzą-

dzenia dotyczące europejskiego postępowania w sprawach drobnych roszczeń.

Także

zostało wskazane w stanowisku rządu, że poważnym problemem – co pokazuje, czy

nasze sądy są przygotowane do wejścia w życie tego rozporządzenia – jest właśnie obli-

gatoryjny obowiązek stosowania wideokonferencji.

Jak powiedział pan minister, nasze

sądy nie są przygotowane, a wymogi rozporządzenia należy interpretować w ten sposób,

że w każdym sądzie rejonowym powinien być sprzęt do prowadzenia wideokonferencji

lub telekonferencji.

Pracując w Komisji Kodyfikacyjnej nad nowelizacjami prawa pol-

skiego, też obserwujemy tendencję, że idzie się w kierunku zapisów elektronicznych lub

prowadzenia wideokonferencji.

Z tym mieliśmy np. do czynienia w propozycjach postę-

powania – mówiąc kolokwialnie – dotyczących chuligaństwa stadionowego, niemniej

jednak obowiązek wyposażenia każdego sądu rejonowego w sprzęt elektroniczny do pro-

6 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

wadzenia wideo- lub telekonferencji dla Polski byłby dużym obciążeniem finansowym,

ale też i logistycznym przedsięwzięciem.

Kolejna sprawa, o której również wspomniał pan minister, to naliczanie opłat sądo-

wych.

Zgadzam się z tym, że to powinno zostać pozostawione w gestii państw człon-

kowskich.

Nie może być tak – patrząc z punktu widzenia obywatela polskiego – że byłby

zobowiązany do pokrycia stawek obowiązujących w innych państwach członkowskich

UE.

Mamy swoje przepisy i to nasze przepisy powinny być stosowane.

Rząd powołuje się faktycznie w swoim stanowisku, że należy doprecyzować definicję

sprawy transgranicznej przez dodanie elementu miejsca wykonywania umowy.

Idąc tym

tokiem rozumowania, jest to wskazanie właściwości miejscowej sądu, w kompetencji któ-

rego byłaby wykonywana dana umowa.

Dziękuję bardzo.

widzę zgłoszeń.

Do pana ministra nie było żadnych pytań.

W związku z tym stwierdzam,

Przechodzimy do pkt 2.

Jest to dokument COM (2013) 812.

Chciałabym zwrócić

5 grudnia.

Rząd jest reprezentowany przez panią minister Zofię Szalczyk.

W pierwszej

kolejności, pani minister, proszę o wyjaśnienie, dlaczego brak tego stanowiska.

Po wysłu-

chaniu pana posła sprawozdawcy podejmiemy decyzję, co dalej.

Bardzo proszę.

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, Komisja Europejska przedstawiła wniosek

i w państwach trzecich w dniu 28 listopada 2013 r., podczas pierwszego posiedzenia

grupy roboczej Rady Unii Europejskiej do spraw produktów rolnych.

W dniu 16 grud-

nia Komisja Europejska przedstawiła projekt rozporządzenia, podczas posiedzenia Rady

Zaprezentowany przez Komisję Europejską wniosek dotyczący niniejszego rozpo-

rządzenia ma na celu wzmocnienie konkurencyjności europejskiego rolnictwa zarówno

zwiększenie budżetu na działania informacyjne i promocyjne z 61,5 mln euro w 2013 r.

do 200 mln euro w 2020 r.

Jest to bardzo ważne rozporządzenie dla polskiego sektora

rolnego, bowiem środki z budżetu Unii na cele informacyjne i promocyjne przyczyniają

się w sposób widoczny do wzrostu eksportu naszej żywności.

Obecnie polskie organiza-

cje branżowe aktywnie uczestniczą w promocji produktów rolno-spożywczych.

W latach

2006-2013 Polska realizuje 22 programy promocyjne z łącznym budżetem 67 mln euro.

Jest to, jak powiedziałam, bardzo ważne rozporządzenie dla całego naszego sektora,

ale w projekcie rozporządzenia na nową perspektywę finansową proponuje się zmiany

dla tego sektora istotne.

Mianowicie, zmiany polegają na tym, że współudział finansowy

Wspólnoty wynosić będzie odpowiednio 50% lub 60% kwoty wydatków kwalifikowanych,

a pozostałą część wydatków ponosić będzie wyłącznie realizujący program.

Nie przewi-

duje się zatem w tym rozporządzeniu, jak to ma miejsce obecnie, udziału finansowego

budżetu państwa członkowskiego.

Trzeba przypomnieć, że dotychczas zasada wsparcia

w tej dziedzinie jest taka, że wydatki kwalifikowane mogą składać się: do 50% wydatków

kwalifikowanych – budżet Unii Europejskiej, do 30% wydatków – budżet państwa człon-

kowskiego i do 20% wydatków – budżet organizacji realizującej czy wnoszącej o daną

kampanię.

Biorąc pod uwagę bardzo krytyczne opinie o tym rozporządzeniu w branży rolno-

-spożywczej, a także opinię, że te rozwiązania mogą wpłynąć na pogorszenie się sytuacji

w branży, resort był zobowiązany przeprowadzić szerokie konsultacje społeczne w tym

zakresie.

W konsultacjach uczestniczy ok. 60 organizacji, a terminy ustawowe to 30 dni.

Na początku grudnia, po ukazaniu się rozporządzenia, rozpoczęliśmy te konsultacje.

s.k. 7

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

W tej chwili kończy się faza przeprowadzenia konsultacji.

Warto dodać, że wszystkie

organizacje w sposób zdecydowany wnioskują, aby w rozporządzeniu utrzymać moż-

liwość udziału finansowego budżetu państwa w realizacji programów promocyjnych.

Po zebraniu tych informacji resort rolnictwa przygotuje projekt stanowiska rządu,

w którym ze strony resortu będzie propozycja, aby w rozporządzeniu była nadal zawarta

możliwość udziału w finansowaniu projektów ze środków budżetu krajowego.

Poza tym na etapie współpracy z Komisją Europejską, w pracy grup roboczych pre-

zentujemy takie stanowisko, że rozporządzenie jest ogólne i wymaga szeregu uzupełnień

na poziomie pracy grup eksperckich i grup roboczych, aby dobrze ustalić całość finanso-

wania w nowym okresie finansowym tego rodzaju działalności.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję, pani minister.

Sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Sławomir

Zawiślak.

Bardzo proszę.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, rzeczywiście nasza opinia w sprawie tego rozpo-

rządzenia jest bardzo ważna, ponieważ jest ono naprawdę istotne tak dla rolnictwa unij-

nego, jak i rolnictwa polskiego, które ciężko przeżywa sprawę dofinansowania z budżetu

krajowego.

Moim zdaniem, będziemy mieli problemy w przyszłej perspektywie finanso-

wej.

Warto się nad tym projektem pochylić, ale nie ułatwia mi, jako sprawozdawcy, zaję-

cia stanowiska fakt braku stanowiska rządu.

Nie chciałbym absolutnie zwalniać rządu

z przedstawienia ostatecznej opinii, która przedstawiałaby politykę rządu polskiego

w tym tak ważnym segmencie istotnym dla sektora rolnego, który należy wspomagać,

wzorem Unii Europejskiej.

Przy okazji mam pytanie, czy tu nie było też takiej sytuacji, że Minister Finansów

ster powiedziała o krytycznej opinii firm branżowych, ale czy nie było także dużej roli

Ministra Finansów?

Jeżeli tak, to czy było to spowodowane perspektywą wyłożenia

większych pieniędzy na rolnictwo z kasy krajowej, czy może przeczuciem, że być może

Unia Europejska będzie chciała nas niemile, po raz kolejny, zaskoczyć?

Dlaczego o tym mówię?

W nawiązaniu do lektury projektu rozporządzenia i opinii

BAS, gdzie jest podnoszona kwestia, według mnie, naruszenia zasady pomocniczości

poprzez proponowanie zbyt dużej roli decyzyjnej Komisji Europejskiej w tym tak waż-

nym projekcie, chciałbym na początek zapytać BAS, czy ewentualna zwłoka w związku

z tym, że rząd nie przedstawił stanowiska i Komisja do Spraw Unii Europejskiej nie

może swojej opinii przedstawić, może spowodować taką sytuację, że administracja Unii

Europejskiej podejmie decyzję w tej ważnej sprawie bez naszego, polskiego stanowiska,

które powinno bronić interesu rolnictwa polskiego i polskich rolników?

Mam też pyta-

nie do pani przewodniczącej: gdyby opinia BAS była taka, że możemy nasze posiedzenie

przełożyć i ta zwłoka nie będzie groźna, to czy jako poseł sprawozdawca, mogę mieć gwa-

rancję, że ten temat powróci pod obrady Komisji, a rząd przygotuje to ważne krytyczne

stanowisko do tego projektu rozporządzenia?

Trzeba tam wiele zmienić.

Od tych odpo-

wiedzi uzależniam swój wniosek – czy będę wnosił o przełożenie tego tematu na inne

posiedzenie Komisji, czy jednak będę składał projekt opinii naszej Komisji, żebyśmy

swoje uwagi przedstawili rządowi.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję, panie pośle.

Od razu wyjaśniam.

Byłabym gotowa przychylić się do wniosku,

żeby przełożyć tę dyskusję.

Mamy jeszcze czas.

Nie mam sygnałów o uwagach doty-

czących zasady subsydiarności, bo tu jest tak naprawdę główne ograniczenie czasowe.

Natomiast co do samego dokumentu i poszerzonej opinii, to już uzbrojeni w stanowisko

rządu możemy przyjąć.

Jestem też zwolennikiem tego, aby omawiać dokument, mając

komplet dokumentów.

Proszę jeszcze Biuro Analiz Sejmowych o zabranie głosu i fachowe rozwianie wątpli-

wości.

Co możemy zrobić dzisiaj?

8 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Ekspert z Biura Analiz Sejmowych Bartosz Pawłowski:

Dziękuję, pani przewodnicząca.

Bartosz Pawłowski, Biuro Analiz Sejmowych.

Pani prze-

wodnicząca, panie pośle, państwo posłowie, projekt dokumentu unijnego rozpatrywany

jest w tej chwili w trybie art. 7 ustawy kooperacyjnej.

Formalnie, brak stanowiska Rady

Ministrów nie jest przeszkodą w rozpatrzeniu tego dokumentu, chociaż ze względu

na konstrukcję tego przepisu jest funkcjonalnie wskazane, aby ono było podczas roz-

patrywania dokumentu.

Jego brak nie jest formalną przeszkodą, Komisja może dzisiaj

dokument rozpatrzyć.

Komisja może też przełożyć rozpatrywanie dokumentu na póź-

niejszy termin, z tym że 9 stycznia, czyli jutro, minie termin ustawowy na wyrażenie opi-

nii w trybie art. 7 ustawy, a więc ewentualne późniejsze stanowisko Komisji nie będzie

miało takich skutków, czyli nie będzie wiązało Rady Ministrów jak opinia wyrażona

na podstawie ustawy.

Termin do wyrażenia, do zgłoszenia ewentualnej uzasadnionej

opinii minie 17 stycznia, jednak w przyszłym tygodniu nie ma posiedzenia Sejmu.

Można oczywiście rzecz przełożyć, w trybie przewidzianym w regulaminie Sejmu,

i odbyć późniejszą debatę nad tym dokumentem.

Natomiast co do przyjmowania przez

instytucje unijne tego dokumentu bez stanowiska Polski, to nie bardzo rozumiem, czy

panu posłowi chodziło o brak stanowiska Sejmu, czy w ogóle o brak stanowiska Polski?

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Bez stanowiska rządowego czy też stanowiska Sejmu.

Rozumiem, że Komisja też może

przedstawić swoją opinię.

Ekspert z BAS Bartosz Pawłowski:

Przed posiedzeniem Rady, podczas którego będzie przyjmowany ten dokument, powinien

on i tak jeszcze trafić pod obrady Komisji w innym trybie i wtedy jest jeszcze jedna moż-

liwość wyrażenia przez Komisję stanowiska w innym trybie.

Przed samym głosowaniem.

Rada Ministrów może też zgłosić tzw. zastrzeżenie parlamentarne, aby nie przyjmować

tego dokumentu dopóki Sejm nie wyrazi swojego stanowiska.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Bardziej mi chodzi o terminowość w kontekście przedłożenia opinii organom Unii Euro-

pejskiej.

Możemy debatować o tym dokumencie w przypadku złej jakości pracy rządu

jeszcze przez rok, ale za rok możemy złożyć już nieważne stanowisko.

Chodzi mi raczej

o spojrzenie od strony unijnej.

To jest dla mnie bardzo ważna kwestia, podobnie jak dla

rolnictwa polskiego i przedsiębiorstw działających w sektorze rolno-spożywczym.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Aby było jasne, Komisja bezpośrednio na decyzję oczywiście nie wpłynie, natomiast rząd

będzie prowadził negocjacje, jak rozumiem.

Trudno debatować bez stanowiska rządu.

Jestem zwolennikiem tego, żeby jednak debatować, mają takie stanowisko, bo inaczej

ta dyskusja jest trochę wirtualna.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Pani przewodnicząca, zadałem bardzo jasne pytanie: do kiedy stanowisko rządu pol-

skiego będzie ważne dla losów tegoż dokumentu na forum Unii Europejskiej?

Czy ewen-

tualne przełożenie posiedzenia naszej Komisji nie spowoduje, że będziemy debatowali

nad bardzo ważnym projektem, a rząd nie złoży do Unii stanowiska i będzie informacja,

że to wina naszej Komisji albo posła sprawozdawcy.

Dlatego ze swojej strony, biorąc pod

uwagę interes państwa polskiego, chcę mieć pewność, że zgoda na przełożenie terminu

rozpatrzenia nie spowoduje takiego zagrożenia.

Jeżeli takie zagrożenie jest, to mam lep-

szy czy gorszy projekt stanowiska Komisji, który Komisja mogłaby skierować do rządu

już teraz, jako stanowisko pomocnicze.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Jak rozumiem, rząd będzie miał stanowisko przed uczestniczeniem w posiedzeniu Rady,

więc oczywiście nie będzie za późno.

Spotkamy się przed rozmowami na poziomie Rady

z panią minister w tej sprawie.

Mam nadzieję, że wątpliwości są już rozwiane.

s.k. 9

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Jak rozumiem, pani przewodnicząca mówi, że nie będzie za późno na złożenie polskiego

stanowiska do Unii Europejskiej?

Czy takie jest zapewnienie?

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Nie, chociaż my opiniujemy stanowisko rządu.

Oczywiście, możemy przyjąć także posze-

rzoną opinię do stanowiska lub do dokumentu.

Nie będzie za późno.

Pani przewodni-

cząca Fotyga, proszę.

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Prawdę powiedziawszy, jestem teraz w konfuzji i chciałam poprosić o zastanowienie

się nad taką procedurą, żeby jednak częściowo omówić ten akt i żeby pani minister

zechciała nas poinformować o stanowisku ministerstwa, po to, żebyśmy mogli się zasta-

nowić, a przede wszystkim poseł sprawozdawca, czy jednak istotne byłoby zaopiniowanie

w trybie art. 7, czyli złożenie opinii wobec dokumentu, która będzie wiązała rząd.

To jest

istota.

Jeżeli jest ewentualna opinia rządu i posła sprawozdawcy, to chciałabym usłyszeć

wstępną opinię posła sprawozdawcy, bo mamy do czynienia z ważną sprawą.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Pani minister, może oddam teraz pani głos, żeby wyjaśniła pani kolejność i powiedziała,

kiedy możemy się spotkać, żeby było stanowisko rządu, a także powiedziała nam pani

o wątpliwościach ministerstwa.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Jeżeli można, pani przewodnicząca, proszę o informację o opinii Ministra Finansów.

Czy

mam dobre informacje, czy też złe?

Czy była rola Ministra Finansów we wstrzymaniu

opinii projektu rządowego stanowiska, czy też nie?

Podsekretarz stanu w MRiRW Zofia Szalczyk:

ważniejszej części dotyczącej udziału budżetu krajowego w finansowaniu projektów, jest

takie, aby nadal w nowym okresie ta możliwość istniała.

Taki wstępny projekt Mini-

sterstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyło już do Komitetu do Spraw Europejskich.

Na posiedzeniu KSE przeprowadzono dyskusję na ten temat.

Ze strony Ministerstwa

Finansów były pytania o celowość utrzymania tego rodzaju wsparcia z budżetu krajo-

wego.

Po posiedzeniu KSE resort zdecydował przeprowadzić szerokie konsultacje spo-

łeczne.

Zgodnie z prawem na konsultacje potrzeba 30 dni i dlatego ta procedura prze-

biega w takich ramach czasowych.

Jak mówiłam wcześniej, z konsultacji społecznych

wynika, że powinna być dopuszczona możliwość, czyli w rozporządzeniu powinien być

zapis, że nadal państwa członkowskie mogą z budżetów krajowych dofinansowywać

realizację takich projektów.

Nasz wniosek pójdzie na posiedzenie KSE z uzasadnieniem

opartym na wynikach przeprowadzonych konsultacji społecznych.

Jest to tylko wniosek

ze strony resortu rolnictwa, a nie wypracowane ostateczne stanowisko rządu.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Kiedy możemy otrzymać stanowisko rządu?

Podsekretarz stanu w MRiRW Zofia Szalczyk:

Wnosimy sprawę na najbliższe posiedzenia Komitetu do Spraw Europejskich, które

Rady Ministrów.

Sprawa jest naprawdę ważna dla polskiego sektora rolnego.

Mamy

ocenę dotychczasowego działania w tym zakresie, że promocja się przekłada na wyniki

eksportu i resort musi uwzględnić opinie uczestników tego procesu, a są nimi organiza-

cje branżowe, które takie działania promocyjne prowadzą.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję.

Jeszcze pani przewodnicząca chce zabrać głos.

Proszę.

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Słowo komentarza.

To rzeczywiście jest bardzo trudna sytuacja i niezwykle kontrower-

syjna społecznie oraz politycznie, jak się domyślam.

Nawiązuję do moich wielokrotnych

10 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

wypowiedzi w sprawie negocjacji budżetowych i do tego, że tak naprawdę odbywa się

czy też odbywała się lub państwo postulowali cichą renacjonalizację wspólnej polityki

rolnej.

Znam historię tego postulatu i zgłaszam tylko jedną uwagę.

Oczywiście, w sen-

sie wewnętrznym jest to niezwykle ważne, wiemy jak biedna jest wieś, że naprawdę

w wielu sprawach społecznych trzeba wspierać środowisko wiejskie, ale jeśli sprawa

dotyczy dopłat do wspólnej polityki rolnej, zwłaszcza dopłat obszarowych i przejmowa-

nia tego przez budżet państwa, to jednak postulowałabym twardsze negocjacje budże-

towe na poziomie Unii Europejskiej.

Proszę pamiętać, że inni mają większe możliwości

wspierania rolnictwa i, per saldo, to może utrudnić konkurencyjność polskich produktów

na wspólnym rynku.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Zawiślak.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Z wypowiedzi pani minister zrozumiałem, że potwierdziła pani moje informacje, iż Mini-

ster Finansów obawia się dofinansowywania środkami krajowymi, dlatego te dodatkowe

negocjacje.

Mam w tej chwili słowo pani przewodniczącej, że jest jeszcze czas na złożenie

rządowi naszej opinii w tej kwestii.

Natomiast nie mam jeszcze jasności co do stanowi-

ska BAS.

Muszę mieć tutaj pewność.

Jako sprawozdawca nie podważam głównego celu

rozporządzenia, jest słuszny, chodzi o promocję produktów żywnościowych, zwiększenie

środków na tę promocję.

Jednak widzę uwagi w opinii BAS, że ten projekt nie zawiera

treści kluczowych, elementów projektowanych przepisów, jest więc wiele sprzeczno-

ści.

Nie jest możliwa dokładna analiza tego projektu pod kątem respektowania zasady

pomocniczości.

Jest to bowiem projekt zbyt ogólny i brak przepisów szczegółowych daje

w zasadzie Komisji Europejskiej decyzyjność w zakresie wyboru programów i wielu

innych kwestii.

Wydaje się to nazbyt lekko przekazywane Komisji.

W opinii BAS jest

jeszcze zapis, że projektowane przyznanie Komisji Europejskiej takich uprawnień budzi

wątpliwości, że akty delegowane – zgodnie z art. 290 ust. 1 Traktatu o funkcjonowa-

niu Unii Europejskiej – dotyczą uzupełniania lub zmiany innych niż istotne elementów

aktu prawnego, a tutaj jest mowa o upoważnieniu do uzupełniania lub zmiany istotnych

elementów aktu w drodze aktu delegowanego.

Jest to niezgodne z traktatem.

W takim

razie ten słuszny dokument trzeba absolutnie poważnie negocjować na forum unijnym,

żebyśmy nie zostawili polskich rolników i przemysłu rolno-spożywczego na lodzie.

Jeżeli nie usłyszę opinii ze strony BAS, że jest czas i rząd może później spokojnie

wnieść swoje stanowisko na forum unijnym, aby aktywnie wpływać na zmiany w treści

tego rozporządzenia, uznam, że należy dziś przedyskutować opinię naszej Komisji w tej

kwestii.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Rozumiem.

Doprecyzuję pytanie: do kiedy rząd ma czas na złożenie opinii?

Tak?

Rząd

będzie prezentować stanowisko na odpowiednich posiedzeniach Rady.

Jeszcze pan prze-

wodniczący.

Poseł Andrzej Sztorc (PSL):

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, przyznam, że dyskutujemy o sprawie bar-

dzo ważnej, ale trochę schodzimy na bok.

Nie ma wątpliwości, że trzeba wesprzeć

to, co dotychczas funkcjonowało bardzo dobrze.

Nie mam jeszcze oficjalnych danych

za ubiegły rok, ale jest to ok. 20 mld euro eksportu w sektorze przetwórstwa rolno-

-spożywczego.

Błędem jest pokazywanie, że zostawimy tylko rolników i producentów

na lodzie, bo w produkcie finalnym uczestniczy cała gospodarka, także przemysł meta-

lowy, papierniczy itd.

Patrzmy na to w ten sposób.

Dotychczasowy system się sprawdził.

To, że pieniądze zostaną niewykorzystane

to mała strata, ale niewykorzystany zostanie potencjał przemysłu sektora rolno-spo-

żywczego.

To dzisiaj jest chyba 1/3 eksportu państwa polskiego.

Patrzmy na to w ten

sposób.

Opiniujmy to, dyskutujmy, ale jeśli jest próba wskazania, że chodzi tylko o rol-

ników, to nic bardziej błędnego.

Mówimy o eksporcie, o interesach państwa polskiego.

Nie patrzmy tylko na rolników.

To jest 20 mld euro, czyli ponad 80 mld zł tylko z tego

s.k. 11

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

sektora.

O tym mówimy.

W takim razie warto utrzymać sprawdzony system, czy nie

warto?

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję.

Jeszcze wypowie się pan poseł Zawiślak i będziemy konkludowali.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

jest to, że możemy mieć tu każdy własną opinię w tym temacie, ale w czasie głosowa-

nia bierzemy też sami odpowiedzialność za wynik głosowania.

Pana opinia jest słuszna,

ale zagrożenie jest też wyeksponowane w opinii BAS, a szkoda że rząd unika odpowie-

dzialności w tak ważnej kwestii, nie daje nam swojego stanowiska.

Musimy zapewne

wybrać – albo oddamy nasz los w ręce Unii Europejskiej i nie złożymy opinii Polski w tej

kwestii, albo jednak złożymy swój wniosek opiniujący ten projekt awansem, żeby rząd

go uwzględnił w swoim stanowisku.

Skoro pani minister twierdzi, że rząd przychyla się

i słucha opinii branżowców, to może posłucha komisji sejmowej i szybko dostarczy swoją

opinię do Unii Europejskiej.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Pan poseł Szyszko, proszę.

Poseł Jan Szyszko (PiS):

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, mam najpierw pytanie do pana przewodniczą-

cego, który zapytał, czy warto utrzymać dotychczasowy system, czy go zmieniać.

Gdyby

pan przewodniczący powiedział, na czym polega różnica między dotychczasowym a pro-

ponowanym systemem?

Pozwoliłem sobie wydrukować ten dokument i zacząłem go

czytać.

To jest w gruncie rzeczy bardzo trudny dokument, muszę powiedzieć, że go nie

rozumiem, w związku z tym chciałem zapytać rząd, na czym polega krytyka rządu przez

tych, których to bezpośrednio dotyczy, m.in. grupy producenckie czy rolników?

Chciałem też zapytać, dlaczego ten dokument jest tak mocno skomplikowany, skoro

teoretycznie powinien być niezwykle jasny, prosty i łatwy do stosowania?

Odnośnie

do art. 30 i tabeli korelacyjnej, na czym polega korelacja?

Według mnie to powinna być

funkcja, a nie korelacja.

Korelacja to jest prawdopodobieństwo, więc dlaczego używa się

słowa „korelacja” w tym układzie?

Czy jest pewna dowolność 0,9%, 0,8%?

Chciałbym

uzyskać odpowiedź.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Proszę, pan przewodniczący.

Poseł Andrzej Sztorc (PSL):

Rozumiem, że pytanie było skierowane do mnie.

Sprawa jest bardzo prosta.

To jest odpo-

wiedź na propozycje Unii, która proponuje, żeby zrezygnować z części składowej budżetu

państwa, aby to dwie strony uczestniczyły praktycznie w finansowaniu – budżet Unii

i podmiot, który będzie organizował promocję.

Do tego czasu do 30% wkładu miał budżet

krajowy, to dawało efekty.

Jeszcze raz powtarzam, że nie jest to interes producentów, ale

interes naszego państwa, żeby to utrzymać.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Jest prośba do BAS, aby rozwiać wątpliwości i odnieść się do propozy-

cji, żeby wysłać opinię Komisji.

Mam wątpliwości co do trybu, w jakim my procedujemy.

Ekspert z BAS Bartosz Pawłowski:

Dziękuję.

Panie pośle, pojawia się tu kilka wątków.

Rozróżnijmy dwie rzeczy.

Pan poseł

mówi z jednej strony o przyjmowaniu dokumentu, czyli o stanowisku Sejmu, a z drugiej

strony o zasadzie pomocniczości.

Jeżeli chodzi o pomocniczość, nie wiem, jakie jest stanowisko rządu w tym zakresie,

ale rząd może zgłaszać swoje ewentualne zastrzeżenia aż do momentu przyjmowania

tego dokumentu przez Radę.

Może to być teraz, może za tydzień.

Nie wiem, na kiedy

jest przewidziane przyjmowanie tego dokumentu przez Radę.

Natomiast Sejm ma czas

na zgłoszenie uzasadnionej opinii do przyszłego piątku.

Nie tylko ta Komisja, ale cały

12 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Sejm.

Wychodząc ze swojej roli powiem, że praktycznie może to być trochę nierealne,

tematu na późniejsze terminy pozbawi niewątpliwie Sejm możliwości złożenia uzasad-

nionej opinii.

To nie oznacza, że Sejm czy Komisja do Spraw UE jest pozbawiona w ogóle

możliwości zabrania głosu w tej sprawie.

Z drugiej strony, jutro mija termin przewidziany w ustawie kooperacyjnej na wyraże-

nie opinii w tym trybie, a opinia przyjmowana na podstawie art. 7 do pewnego stopnia

wiąże prawnie stanowisko rządu.

W terminie późniejszym Komisja będzie mogła zabrać

głos i wyrazić opinię, natomiast będzie to opinia, która będzie miała raczej polityczny

wpływ, niż prawny, na stanowisko rządu.

Jaką moc miałaby opinia, którą Komisja przyjęłaby dzisiaj i wysłała bezpośrednio

do Brukseli?

Ekspert z BAS Bartosz Pawłowski:

Opinia przyjęta dzisiaj jest adresowana do rządu, nie do Komisji Europejskiej.

Ma na celu

wpłynięcie na stanowisko rządu.

Biuro Analiz Sejmowych stoi na stanowisku, że nie

mamy podstaw prawnych, żeby komisja sejmowa wysłała bezpośrednio do Komisji Euro-

pejskiej swoją opinię.

Dostrzegamy potrzebę takiej regulacji prawnej, ale to wymaga

zmian w regulaminie Sejmu.

To jest zdanie Biura Analiz Sejmowych.

Od razu wyjaśnię.

Jest pewien spór pomiędzy prezydium Komisji a Biurem Analiz Sej-

mowych.

W związku z tym, przyjętą przez nas opinię wysłałam, choć nie pamiętam

teraz czego ona dotyczyła, do organów Unii Europejskiej.

Została przeze mnie podpi-

sana i bezpośrednio wysłana.

Tak więc można to zrobić, moim zdaniem.

Taką opinię

możemy oczywiście przyjąć, natomiast w tej konkretnej sprawie skuteczniejsze byłoby,

moim zdaniem, wzmocnienie stanowiska rządu albo – jeśli nie będziemy się zgadzać

ze stanowiskiem rządu – przyjęcie odrębnego stanowiska.

Jednak większą moc sprawczą

ma bezpośrednio rząd, więc dlatego jestem zwolennikiem, aby przedyskutować i przyjąć

opinię już do istniejącego stanowiska rządu, bo moim zdaniem to będzie w tym przy-

padku skuteczniejsze.

Oczywiście, mogą się państwo ze mną nie zgodzić.

Od razu jedna uwaga.

Poprosiłam pana posła o przygotowanie takiej opinii, za co dzię-

kuję, ale moim zdaniem sama treść tej opinii wymagałaby jednak czasu na zapoznanie.

Mam też konkretne uwagi co do tej treści, więc przyznam, że nie jestem teraz gotowa

do przyjęcia naszej opinii dzisiaj, na tym posiedzeniu Komisji.

Jest ona rozbudowana

i wymagałaby trochę czasu, aby zastanowić się nad treścią.

Stoję na stanowisku, że nasze

opinie powinny być wysyłane na zewnątrz.

Czy pan poseł Zawiślak zgadza się na to, aby

odbyć dyskusję w przyszłym tygodniu, np. w przyszły piątek?

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Raczej się nie zgadzam, bo w przyszły piątek nie będzie stanowiska rządu.

Z ust pani

minister usłyszeliśmy, że być może za miesiąc będzie stanowisko.

Jeżeli tak nie jest,

to pani minister może zaprzeczyć.

Pamiętam, że tylko kilka razy rząd tak skandalicznie długo nie dostarczał swojego

stanowiska.

Borykaliśmy się z różnymi sytuacjami.

Uważam, że ten temat jest bardzo

istotny.

Dziękuję Biuru Analiz Sejmowych za opinię.

Jednak jako poseł sprawozdawca

nie wezmę odpowiedzialności za rząd, nie będę wnioskował o przełożenie tego tematu.

Mnie i moich wyborców interesuje polityka, ale przede wszystkim interesuje mnie sens

prawny naszej aktywności, czyli wyrażenie naszego stanowiska, które pójdzie do rządu

albo – jak stwierdziła pani przewodnicząca – możemy je wysłać nawet do Komisji Euro-

pejskiej, abyśmy mogli w sposób możliwie aktywny oddziaływać na projekty aktów unij-

nych.

Nie ukrywam, że w opinii złożonej do pani przewodniczącej absolutnie nie pod-

ważam wagi tego rozporządzenia, uważam że kierunkowo ono jest słuszne, ale przez to,

że jest niejasne, niespójne, daje za duże prerogatywy Komisji Europejskiej, być może nie

będzie kontroli polskiej nad jakością aktów dodatkowych, które będą później stanowione

s.k. 13

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

przez Komisję, nie wezmę za to odpowiedzialności.

Uważam, że opinia Komisji powinna

być przegłosowana i doręczona rządowi lub Komisji Europejskiej.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję.

Jeszcze pan poseł Sawicki i pozwolę sobie konkludować tę dyskusję.

Nie

ma porozumienia do głosowania.

Poseł Marek Sawicki (PSL):

Takich przypadków z opóźnionymi stanowiskami rządu kilka już mamy.

Mam pytanie

do pani minister, czy brak opinii rządu wynika z tego, że spóźnił się minister rolnictwa,

czy też z tego, że nadal nie jest zdecydowany minister finansów?

Nie jest żadną tragedią, gdyby nie było współfinansowania krajowego, bo od 2009 r.

polskie rolnictwo ma już instrument własnych środków promocyjnych pozarządowych

na wspieranie różnego rodzaju działań promocyjnych i współfinansowania środków

unijnych.

Niemniej jednak zaangażowanie państw członkowskich w promocję, w tym

zaangażowanie budżetu polskiego jest oczekiwane przez przedsiębiorców i przez rolnic-

two.

Możemy dziś, jako Komisja, przyjąć opinię bez stanowiska rządu, ale wyjaśnienia

wymaga kwestia, czy przy tak niedużych środkach brak porozumienia wynika z opiesza-

łości ministra rolnictwa, czy ministra finansów.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Chciałam poruszyć jeszcze jeden aspekt.

Rzeczywiście, sprawa jest trudna i przyznam,

że sama musiałam przejść pewną ewolucję, żeby wypracować jakieś stanowisko na ten

temat.

Dokonywaliśmy promocji polskich produktów rolnych – niezależnie od tego,

co na temat jakości tej promocji sądziliśmy, bo tu zdania były różne – na podstawie kon-

stytucji, czyli prac nad budżetem państwa i kompetencji organów, a po drugie w zgodzie

z istniejącymi traktatami.

Sądzę, że rozporządzenie, które miałoby przekazywać kompe-

tencje Komisji Europejskiej, godzi – po pierwsze – w porządek konstytucyjny państwa,

a po drugie nie ma w ogóle takiej dyspozycji w traktatach, żeby móc powstrzymać coś,

co do tej pory było możliwe, czyli nie można tego zmienić aktami prawa wtórnego.

Jest

to już wyraźna ingerencja w porządek konstytucyjny.

Prawdę powiedziawszy, w tej części

nie wyobrażam sobie innego stanowiska niż negatywne, zarówno rządu jak i Komisji.

Na tym polega problem, że w całym tym zamieszaniu tak naprawdę nie wiemy, jakie

są intencje.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Pani minister, bardzo proszę.

Podsekretarz stanu w MRiRW Zofia Szalczyk:

W odpowiedzi na pytanie pana posła Marka Sawickiego, minister rolnictwa dochował

terminów i przekazał dokument w dniu 3 grudnia 2013 r. do Ministerstwa Spraw Zagra-

nicznych na posiedzeniu KSE.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Zawiślak jeszcze?

Chciałabym kończyć.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Pani przewodnicząca, wpadłem na pomysł, że może zaproponować członkom Komisji

przeczytanie mojego projektu opinii, która rzeczywiście jest negatywna.

Nie podważa

samego założenia rozporządzenia, ale jest negatywna, jeśli chodzi o kształt rozporzą-

dzenia – nieprecyzyjny i bardzo dyskusyjny.

Może wtedy państwo posłowie zechcieliby

podjąć decyzję.

Zmiany są oczywiście możliwe, nawet byłyby wskazane, gdyby coś było

źle sformułowane.

Czy mogę przeczytać?

14 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Tak, ale trudno jest pracować na dokumencie, którego posłowie nie mają przed oczami.

Jak pracować nad tekstem?

Dobrze byłoby, gdyby każdy z posłów miał tekst.

Jest on

rozbudowany.

Prosiłabym jednak przesłać go drogą mejlową do wszystkich posłów.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Mogę przesłać nawet w tej chwili.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Jednak przeczytanie nic nie da.

Mam wrażenie, że jest ona sprzeczna…

Zaraz, w związku

z tym, będziemy przyjmowali konkluzję.

Czy pan poseł chce przeczytać tę opinię?

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Jeżeli państwo chcieliby wysłuchać, tak.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Proszę bardzo.

Poseł Sławomir Zawiślak (PiS):

Komisja do Spraw Unii Europejskiej, rozpatrując wniosek dotyczący – tu jest treść całego

aktu prawnego, nie będę czytał – akceptując ze wszech miar ogólny cel rozporządze-

nia, negatywnie jednak opiniuje samą treść rozporządzenia w proponowanym kształcie.

Komisja argumentuje swoje stanowisko tym, iż projekt nie zawiera kluczowych elemen-

tów projektowanych przepisów.

W projektowanym rozporządzeniu jest wiele kwestii,

co do których wyznaczone są jedynie ogólne wytyczne, a szczegółowe rozwiązania mają

być określone dopiero w drodze aktów delegowanych.

Takie rozwiązanie budzi uzasad-

nione wątpliwości, co do zgodności projektu rozporządzenia z ust. 1 Traktatu o funkcjo-

nowaniu Unii Europejskiej.

Znacznie utrudniona jest także analiza projektu pod kątem

respektowania zasady pomocniczości, a to ze względu na bardzo ogólny charakter i brak

wielu przepisów, odwołanie się do regulacji zamieszczonych w równolegle przygotowa-

nych projektach oraz planowane zamieszczenie wielu kluczowych przepisów w mających

dopiero powstać aktach wykonawczych i delegowanych.

Komisja zwraca uwagę na fakt, że do tej pory, pomimo upływu przewidzianych pra-

wem terminów, nie otrzymała ostatecznego stanowiska Rady Ministrów dotyczącego

przedmiotowego rozporządzenia.

W tym kontekście Komisja jeszcze raz podkreśla,

że pomimo negatywnej opinii dotyczącej projektu rozporządzenia w przedmiotowej for-

mie z całą stanowczością akceptuje cele projektu i apeluje do Rady Ministrów o podjęcie

działań zmierzających do wypracowania nowego projektu rozporządzenia realizującego

cel, jakim jest przyczynienie się do podniesienia poziomu oraz zwiększenie ilości działań

informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych pochodzących z krajów

nym i w państwach trzecich w kształcie zgodnym z przepisami Traktatu o funkcjonowa-

niu Unii Europejskiej.

Dziękuję.

Dziękuję, panie pośle.

Mam wątpliwość.

Albo poddam, choć jest to sprzeczne z tym

co mówiłam wcześniej, opinię pod głosowanie, albo zaproponuję przyjęcie konkluzji,

że Komisja wysłuchała informacji rządu, bo to był tak naprawdę pierwszy wniosek, jaki

dzisiaj padł.

W pierwszej kolejności poddałabym pod głosowanie opinię o tym, że Komisja

wysłuchała informacji rządu w sprawie dokumentu COM 812 i podejmie decyzję o ewen-

tualnym powrocie do dyskusji po otrzymaniu i zapoznaniu się z projektem stanowiska

rządu RP.

Kto z państwa jest za przyjęciem konkluzji w zaproponowanym kształcie?

Proszę

o podniesienie ręki (15) Kto jest przeciwny?

(11) Kto się wstrzymał od głosu?

(0)

Dziękuję.

Konkluzja uzyskała większość.

Oczywiście tę opinię, panie pośle, prześlemy

do wszystkich członków Komisji i kiedy będzie stanowisko rządu, wrócimy do tego doku-

mentu i pana projekt rozpatrzymy.

Przechodzimy do pkt 3 – dokument COM (2013) 711.

Bardzo proszę pana ministra

Tomasza Tomczykiewicza, o zabranie głosu.

s.k. 15

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Tomasz Tomczykiewicz:

Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, komunika na temat długoter-

14 października 2013 r.

W dokumencie Komisja Europejska podjęła próbę nakreślenia

wizji rozwoju infrastruktury energetycznej w Europie, w dłuższym horyzoncie czaso-

wym.

Dokument wskazuje kierunki, które należy podjąć w celu pełniejszego wdrożenia

wewnętrznego rynku energii, zwiększenia bezpieczeństwa dostaw w Europie i lepszej

integracji odnawialnych źródeł energii.

Służyć temu ma wyjście poza obszar terytorialny

Unii Europejskiej i zwrócenie należytej uwagi na realizowanie elektroenergetycznych

i gazowych inwestycji sieciowych z państwami sąsiadującymi z Unią Europejską.

Komitet do Spraw Europejskich przyjął stanowisko rządu do komunikatu Komisji

w dniu 4 grudnia 2014 r.

Rząd polski wyraził przychylne stanowisko odnośnie do tego

dokumentu, zgadzając się, że rozwój infrastruktury energetycznej ma podstawowe zna-

czenie dla dalszej integracji w ramach tworzenia wewnętrznego rynku energii i zwięk-

szenia bezpieczeństwa energetycznego.

Rząd polski zgadza się z opinią, że dla realiza-

cji celów konieczne są znaczące środki finansowe, dlatego też stale podkreślamy rolę

przedsięwzięć inwestycyjnych nazywanych projektami wspólnego zainteresowania PCI

i 248 projektów dotyczących sektora energii elektrycznej, gazu ziemnego, ropy naftowej

i inteligentnych sieci.

Rząd RP uważa, że rozwój sieci i połączeń transgranicznych mię-

dzy państwami członkowskimi realizowanych w ramach PCI przełoży się na zwiększenie

handlu energią i gazem oraz eliminację barier, takich jak przepływy nieplanowanej ener-

gii elektrycznej, co w konsekwencji skutkować powinno zwiększeniem bezpieczeństwa

energetycznego całej Unii Europejskiej.

Dotyczące Polski projekty elektroenergetyczne PCI obejmują rozbudowę dwóch połą-

czeń z Niemcami wraz z instalacją przesuwników fazowych, budowę trzeciego połącze-

nia z Niemcami oraz kontynuację prac nad połączeniem Polska-Litwa, tj. rozbudowę linii

przesyłu w Polsce celem uzyskania zdolności przesyłowych na Litwie 1000 MW.

W komunikacie Komisji zaprezentowana została nowa idea tzw. projektów wzajem-

nego zainteresowania PMI, do których rząd RP odniósł się w swoim stanowisku ostroż-

nie.

Projekty wzajemnego zainteresowania miałyby być uzupełnieniem dla PCI, jako

projekty wykraczające znacząco poza terytorium Unii Europejskiej.

Celem nowych pro-

jektów jest szersza geograficznie integracja rynku energii UE z regionami sąsiednimi,

np. import energii elektrycznej z Afryki, jak również kontynuacja integracji wewnątrz-

unijnej.

Zdaniem rządu, obecnie jest zbyt wcześnie, aby podejmować debatę na temat

PMI z uwagi na ograniczone zasoby finansowe Unii Europejskiej.

Wysiłek państw człon-

kowskich powinien się, naszym zdaniem, skoncentrować na realizacji PCI, ponieważ

uproszczona ścieżka implementacji wymusi odpowiednie tempo inwestycji.

Co prawda, komunikat nie wskazuje wyraźnie źródeł ewentualnego dofinansowa-

nia potencjalnych projektów PMI, to jednak w opinii rządu należy ostrożnie podcho-

dzić do ewentualnego angażowania środków Unii Europejskiej na zakrojone na szeroką

skalę działania poza Unią.

Rząd wskazuje, że dla gospodarki Unii i państw członkow-

skich korzystniejsze jest rozwijanie źródeł wytwarzania energii elektrycznej w samej

Unii Europejskiej, w tym w oparciu na rodzimych surowcach oraz innowacyjnych tech-

nologiach poprawiających ich wykorzystanie i wydobycie, niż tworzenie warunków

do importu energii dzięki budowie infrastruktury proenergetycznej i gazowej oraz prze-

noszenie kolejnych miejsc pracy poza Unię Europejską.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję, panie ministrze.

Sprawozdawcą tego dokumentu jest pan poseł Marek Łapiń-

ski.

Bardzo proszę.

Poseł Marek Łapiński (PO):

Pani przewodnicząca, panie ministrze, szanowna Komisjo, mamy komunikat, który jest

dokumentem interesującym, choć ze swej natury nie jest dokumentem natury legisla-

cyjnej, dlatego informacje w nim zawarte traktujemy właśnie informacyjnie.

Dotyczy on

pewnej wizji stworzenia wspólnego rynku energetycznego, rynku jednolitego, wskazując

16 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

kierunki rozwoju naszego europejskiego rynku, a jednocześnie wyjścia poza Unię Euro-

pejską z projektami energetycznymi.

O ile rząd w swym stanowisku pozytywnie opiniuje projekty wspólnego zaintereso-

wania, o tyle – jak powiedział pan minister – dość ostrożnie odnosi się do projektów

wzajemnego zainteresowania, choć w stanowisku właściwie jest ocenione jednoznacznie

negatywnie wyjście z projektami finansowanymi przez Unię Europejską poza granice

Unii.

Wydaje się jednak, że ideą tego komunikatu było wskazanie tych projektów, które

miałyby wychodzić poza granice Unii, które miałyby w przyszłości stanowić o zapewnie-

niu pewnego bezpieczeństwa energetycznego dla krajów wspólnego rynku.

Dokument uwzględnia wiele nowych pojęć – już przywoływane projekty wspólnego

zainteresowania, projekty wzajemnego zainteresowania.

Z punktu widzenia Polski inte-

resujący jest nie sam komunikat, ale rozporządzenie, jakie zostało wydane 14 paździer-

nika 2013 r., które określa projekty wspólnego zainteresowania dla Polski.

Znajdują się

one w ramach korytarzy energetycznych, które są omawiane w komunikacie.

Te pro-

jekty wspólnego zainteresowania miałyby być finansowane do 2020 r. m.in. z instru-

mentu „Łącząc Europę”.

Projektów tych jest 36.

Pan minister je wymienił.

Dotyczą one

rynku energii elektrycznej, rynku gazowego, ale także przesyłu ropy naftowej, m.in.

Adamowo-Brody jest tutaj wymienione.

Czy tych projektów jest dużo pośród ponad 200

projektów, które zostały wskazane do realizacji, jako priorytetowe do roku 2020?

Liczba

wydaje się niezbyt imponująca, chociaż musimy wziąć pod uwagę, że możliwości finan-

sowe nie tylko Unii Europejskiej powinny być w tym zakresie analizowane, ale także

nasze zdolności finansowania tych projektów, jeśli chodzi o naszych przedsiębiorców

i nasze państwo.

Ta liczba mogłaby być większa, ale rozumiem, że wynika ona z tych,

które zostały zgłoszone do realizacji.

Moje pytanie do pana ministra jest takie: na jakim etapie przygotowania są te pro-

jekty, które zostały wskazane jako projekty wspólnego zainteresowania, a które mają być

realizowane do 2020 r.?

Jakie będzie ich finansowanie?

Mamy tu informację, że w ramach

konsultacji społecznych tego dokumentu partnerzy, przedsiębiorcy zaopiniowali te pro-

jekty pozytywnie.

Rozumiem, że mają one zapewnione finansowanie.

Wydaje się, że sam komunikat mówiący, że te projekty będą miały ułatwioną ścieżkę

inwestycyjną, jeżeli chodzi o uzgodnienia, o przygotowanie inwestycyjne, daje szansę

powodzenia realizacyjnego, ale jeśli spojrzymy na nazwy tych projektów, to rzeczywi-

ście wiele z nich było wielokrotnie zapowiadane i niektóre z nich nie były realizowane

ze względów proceduralnych albo z braku finansowania.

Dlatego mam pytanie o prak-

tykę realizacyjną rozporządzenia z 14 października 2013 r. dotyczącego projektów wspól-

nego zainteresowania, które dotyczą terenu naszego kraju i państw sąsiednich.

Dziękuję

bardzo.

Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję.

Pan przewodniczący Gałażewski.

Poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję bardzo.

Mam kilka uwag ogólnych.

Te komunikaty są istotne, mimo że nie

są aktem legislacyjnym, dlatego że z komunikatów wynika później pewna długotrwała

tendencja rozwojowa, oczywiście na końcu pojawiają się często akty legislacyjne.

Dobrze

że dyskutujemy te problemy w początkowej fazie, ponieważ na tym etapie można jeszcze

wiele zmienić.

Druga uwaga ogólna.

W Unii Europejskiej, a może raczej w Komisji Europejskiej jest

tendencja szukania nowych kierunków, rozpraszania finansowania zamiast koncentracji

na wybranych projektach.

Takim przykładem kuriozalnego postępowania jest gazociąg

Nabucco, który przegrywa wszelką konkurencję z wieloma innymi projektami.

Czas jego

realizacji jest tak długi, a realizacja jest cały czas niepewna, że sytuacja gospodarcza

w tym regionie się zmieniła, podobnie jak możliwości zapewnienia finansowania połą-

czenia odbiorców z tym gazociągiem.

Jeśli chodzi o gazociągi sytuacja w ogóle jest kuriozalna, ponieważ z jednej strony

mamy tzw. projekty unijne, czyli m.in. Nabucco i interkonektory energetyczne, a z dru-

giej strony wyraźne zainteresowanie poszczególnych państw członkowskich i wchodzenie

s.k. 17

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

firm z tych państw w realizację gazociągów rosyjskich.

W związku z tym ta dywersyfika-

cja nie następuje.

W komunikacie za wiele na ten temat nie ma, brak ogólnego stwier-

dzenia, jaką mamy mieć politykę dywersyfikacyjną.

Jeśli chodzi o Polskę, to oczywiście

powinniśmy się skupić na LPG, gaz i łączenie, interkonektory energetyczne, a także

inne.

Chciałem jeszcze zwrócić uwagę, że część inwestycji jest wymuszona, np. decyzjami

politycznymi.

Mówię o zamknięciu elektrowni atomowych w Niemczech, a potem wymu-

szaniu inwestycji, które pozwolą na przesyłaniu gazu z północy na południe i nieblo-

kowanie polskich linii przesyłowych.

Jest jeszcze jedno.

Niezależnie od nowych inwe-

stycji musimy sobie zdać sprawę, że sieci przesyłowe, szczególnie elektroenergetyczne,

są bardzo przestarzałe, nie wytrzymują próby czasu.

Mamy akurat łagodną zimę, ale

jeżeli pojawi się trochę śniegu i lodu, to wyłączane są całe województwa.

Mieliśmy takie

przypadki w województwie zachodniopomorskim.

Wydaje mi się, że Unia powinna się skoncentrować na rzeczywistych problemach

i próbowała je rozwiązać, a nie kreowała nowe, być może wspaniałe inwestycje przy-

szłości, jak np. połączenie Półwyspu Iberyjskiego z Afryką.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję.

Pan poseł Naimski.

Poseł Piotr Naimski (PiS):

Pani przewodnicząca, panie ministrze, mamy do czynienia z dokumentem, który moim

zdaniem faktycznie jest znaczącym krokiem wstecz w stosunku do tego, co Unia Euro-

pejska postanowiła, przyjmując rozporządzenie Komisji i Rady, które enumeratyw-

nie wymienia 248 projektów wspólnego zainteresowania PCI.

Dlaczego tak uważam?

Dokument, który rozpatrujemy trzeba czytać w kontekście rywalizacji o pieniądze

z tego koszyka finansowego, który nazywany jest „Łącząc Europę”.

Jeżeli popatrzymy

na komunikat łącznie z integralną jego częścią, jaką są mapki w załącznikach, to okazuje

się, że na tych mapach nie ma niektórych projektów wspólnego zainteresowania, które

są wśród tych 248 wymienione w rozporządzeniu.

Brak także niektórych projektów,

które dotyczą Polski z listy 36 projektów dotyczących właśnie Polski.

Nie ma np. na tej

mapce, co jest znaczące, połączenia elektroenergetycznego z Litwą.

Równocześnie jest tak, że to co jest ogólnie zapisane w projektach wspólnego zainte-

resowania w rozporządzeniu, chodzi o jeden z 36 projektów dotyczących Polski, dotyczy

przeciwdziałania izolacji w systemie przesyłu gazu z Litwy, Łotwy i Estonii.

Otóż ten

projekt jest doprecyzowany na mapce załączonej do komunikatu jako połączenie Litwy

z Jamałem z terytorium Polski.

To jest sprzeczne z polskimi projektami.

Polskie pro-

jekty to gazociąg pomorski, który ma łączyć Świnoujście, terminal LNG, z Gdańskiem,

a dalej z Litwą.

W tym założeniu jest dopełnienie tzw. pierścienia gazowego wokół Bał-

tyku, który byłby realizowany w polskim interesie, a nie w interesie rosyjskim.

Odbieram komunikat jako, w zasadzie, rozpoczęcie dyskusji przez Komisję Europej-

ską na temat strategicznych projektów infrastrukturalnych energetycznych od początku,

faktycznie rzecz biorąc, jeżeli chodzi o punkt widzenia Brukseli i niektórych uczestników

tej dyskusji.

Dziwi mnie nieprecyzyjne stanowisko rządu w tej sprawie, dlatego że w tym,

co pan minister przedstawił, jest taka defensywna postawa, tzn. rząd nie ustosunkowuje

się do dokumentu, który moim zdaniem jest dokumentem niepotrzebnym i do odrzuce-

nia, natomiast rząd się skupia na obronie, skądinąd słusznej, tych 36 projektów wspól-

nego zainteresowania, które już były zatwierdzone.

To słuszna taktyka, dlatego że to jest

korzystne z polskiego punktu widzenia, mówię o 36 naszych projektach, ale równocze-

śnie przyjęcie komunikatu jako podstawy…

Pan przewodniczący Gałażewski ma rację,

mówiąc że komunikaty nie są legislacyjnie wiążące, tym niemniej wyznaczają pewne

strategiczne kierunki.

Otóż kierunek wyznaczany przez ten komunikat jest kierun-

kiem sprzecznym z polskimi interesami.

Wnosiłbym o to, abyśmy jako Komisja wyrazili

to w naszej opinii.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

18 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Dziękuję bardzo.

W większości chciałam powiedzieć to samo, co pan poseł Naimski,

zwłaszcza w odniesieniu do Jamału.

W pełni popieram to stanowisko.

Sądzę, że powinni-

śmy dość intensywnie zareagować.

Jeżeli mogę zgłosić uwagę, to w naszej opinii powinno

być poparcie dla rządu dla lobbowania tych istniejących już, zatwierdzonych polskich

projektów.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Ktoś musi przygotować tę opinię, więc mam pytanie, czy pan poseł

sprawozdawca będzie chciał przygotować taką opinię?

Poseł Marek Łapiński (PO):

Pani przewodnicząca, może posłuchajmy najpierw stanowiska pana ministra, bo ja ana-

lizując te mapki mam inne wnioski niż pan poseł Naimski.

Myślę, że pan Piotr Naimski

powinien przygotować taką opinię.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Poseł Krzysztof Szczerski (PiS):

Dziękuję bardzo.

Podpisuję się oczywiście pod poprzednimi głosami.

Chciałem jednak

zapytać o coś innego.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Przepraszam.

Mam prośbę, aby konsultacje w sprawie treści opinii odbyły się po posie-

dzeniu Komisji.

Teraz głos zabierze pan poseł Szczerski.

Poseł Krzysztof Szczerski (PiS):

Mam dwa pytania.

Jedno do pana ministra związane z tym dokumentem.

Jak pan mini-

ster odnajduje strategię energetyczną Polski w tym dokumencie?

Według mnie, ten

dokument opisuje wizję przyszłości energetycznej Europy zupełnie odmiennie od tego,

co rząd przedstawia polskim obywatelom i co zdaje się mieć jako podstawę swojej stra-

tegii.

Po pierwsze, niezwykle sceptycznie odnosi się do gazu niekonwencjonalnego, opi-

sując możliwość wydobycia takiego gazu takim zdaniem, które oznacza, że ma to wpływ

negatywny.

Pisanie o stworzeniu najwyższych norm nałożonych przepisami unijnymi

w zakresie ochrony środowiska i bezpiecznej, zrównoważonej i efektywnej pod względem

kosztów eksploatacji tego gazu oznacza de facto postawienie ogromnej liczby warunków,

czego się nie robi przy żadnym innym źródle energii, które jest tutaj omawiane.

Tego

typu zapis dotyczy wyłącznie gazu niekonwencjonalnego.

Jak rozumiem, jako obywa-

tel polski, do niedawna polski rząd uważał, że to wydobycie gazu niekonwencjonalnego

będzie podstawą naszej nowej strategii energetycznej.

Natomiast dokument niezwykle pozytywnie odnosi się – i to byłoby być może zasko-

czeniem dla większości obywateli polskich – do energetyki węglowej.

Mówi bardzo wyraź-

nie, że zwiększa się udział węgla i energetyki węglowej w unijnym koszyku energetycz-

nym, ze względu na korzystne warunki rynkowe.

Do niedawna słyszałem od polskiego

rządu, że nie ma przyszłości dla węgla w Polsce, bo jest ekologicznie sprzeczny z doku-

mentami unijnymi i węgiel będziemy kasować.

A tutaj Komisja Europejska wyraźnie

mówi, że w przyszłości zwiększającą się częścią koszyka energetycznego będzie węgiel

i energetyka węglowa.

Z tego trzeba wyciągać wnioski dla sieci przesyłowych itd.

Mam zatem pytanie, czy my generalnie jesteśmy, jako państwo, jako rząd polski,

w kursie polityki energetycznej europejskiej?

Tutaj widzę, że jest odwrotnie.

Tam

jest niezwykle sceptycznie wobec gazu niekonwencjonalnego, a niezwykle pozytywnie

wobec węgla, a u nas jest odwrotnie – my stawiamy na gaz niekonwencjonalny, a węgiel

będziemy kasować.

Jak by pan się do tego odniósł?

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

s.k. 19

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Poseł Jarosław Sellin (PiS):

Mam do pana ministra jedno szczegółowe pytanie.

Na liście tych priorytetowych koryta-

rzy energetycznych, gazowych czy naftowych, mamy wylistowanych 6 korytarzy, gdzie

wśród krajów zainteresowanych jest Polska, a nie mamy zaznaczenia, że Polska jest

zainteresowana tzw. północną morską siecią przesyłową morskiej energii wiatrowej,

która ma obejmować region Bałtyku.

Chcę zapytać, czy ten brak zainteresowania wynika

z tego, że chcemy blokować budowanie farm wiatrowych na Bałtyku czy z tego, że to nie

jest priorytet, ale w gruncie rzeczy farmy wiatrowe będą mogły powstawać?

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję.

Czy są jeszcze zgłoszenia do dyskusji?

Nie słyszę.

W takim razie oddaję głos

panu ministrowi.

Sekretarz stanu w MG Tomasz Tomczykiewicz:

Dziękuję.

Chciałbym zdementować informację pana posła Szczerskiego.

Powiedział nie-

prawdę.

Nie przypominam sobie żadnej wypowiedzi żadnego członka rządu, ani też żad-

nej dokumentacji rządowej, które by mówiły, że następuje zmierzch węgla kamiennego

czy brunatnego w Polsce.

Wręcz odwrotnie, wszystkie wypowiedzi, zarówno ministra

gospodarki, jak i pana premiera, jednoznacznie wskazują, że w planie energetycznym

węgiel brunatny i kamienny będą stanowić podstawę.

Wszystkie nasze oczekiwania w ramach PCI są zrealizowane i nie są kwestionowane

przez ten dokument.

Źle jest odczytywany przez pana posła Naimskiego rysunek doty-

czący połączeń gazowych.

Połączenie gazowe dotyczy Polski i Litwy, a dalsza rozbu-

dowa jest związana ze wzmocnieniem polskich sieci gazowych, niezbędnych do rozpro-

wadzenia gazu w Polsce.

Wiedzą państwo, że ta sieć jest niewystarczająca, szczególnie

dotkliwe braki były rok czy dwa lata temu na Mazowszu, w związku z tym rozbudowa

jest absolutnie niezbędna.

Możemy z całą stanowczością powiedzieć, że projekty wspólne

są wszystkie te, których oczekiwaliśmy i które są niezbędnie potrzebne w naszym kraju,

aby być niezależnym przede wszystkim w systemie gazowym, a tak się stanie prawdo-

podobnie w 2018-2019 r., po zrealizowaniu tych zadań.

Wówczas 100% zapotrzebowania

na gaz będziemy mogli mieć zapewnione z kierunków innych niż wschodni, będą takie

możliwości przesyłowe.

Myślę, że odniosłem się do wszystkich pytań.

Dzisiaj takiej infrastruktury nie mamy,

więc siłą rzeczy nie ma nas w tych rozwiązaniach.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

sję.

Stwierdzam, że Komisja wysłuchała informacji rządu na temat komunikatu z doku-

Przechodzimy do pkt 4, dokument COM (2013) 716.

Bardzo proszę pana ministra

Stanisława Rakoczego, o zabranie głosu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Stanisław Rakoczy:

palna a bezpieczeństwo wewnętrzne UE: ochrona obywateli i zakłócanie nielegalnego

handlu”.

Celem projektu przedstawionego przez Komisję Europejską jest, oprócz podsu-

mowania dotychczasowych działań w zakresie ograniczenia nielegalnego handlu bronią,

także wskazanie kierunków i propozycji inicjatyw na nadchodzące lata.

W przedmiotowym komunikacie Komisja Europejska proponuje stworzenie zintegro-

wanej polityki na rzecz zwalczania zagrożeń związanych z nielegalnym obrotem bronią

palną za pomocą przepisów prawnych, konkretnych działań, szkoleń i wsparcia finanso-

wego ze strony Unii Europejskiej.

W oparciu o działania podjęte na szczeblu międzyna-

rodowym, unijnym i krajowym opracowano cztery priorytety.

Należą do nich: ochrona

rynku legalnej cywilnej broni palnej, ograniczenie przedostawania się broni palnej w ręce

przestępców, zwiększenie presji na tzw. rynki przestępcze i grupy przestępcze oraz budo-

wanie lepszych zdolności wywiadowczych poprzez przepływ i analizę informacji.

Komunikat Komisji Europejskiej dotyczy zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych

ze wszystkimi rodzajami broni, obejmujących zarówno broń palną lekką i strzelecką

20 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

o przeznaczeniu cywilnym, np. broń sportową i myśliwską, jak też broń wojskową.

Doku-

ment stanowi wypełnienie działań Unii Europejskiej w innych kluczowych obszarach

bezpieczeństwa, w tym w obszarze walki z przestępczością zorganizowaną i terrory-

zmem.

Stanowisko polskiego rządu do tego komunikatu jest następujące.

Rząd uznaje, że jest

to dokument zawierający wiele konstruktywnych propozycji i rozwiązań mających

na celu ograniczenie nielegalnego obrotu bronią palną i amunicją.

Polska co do zasady

popiera projekt, który identyfikuje szereg problemów istniejących na forum Unii Euro-

pejskiej, które do chwili obecnej nie były uregulowane lub były uregulowane w sposób

niewystarczający.

Chodzi m.in. o niepełną implementację regulacji unijnych oraz mię-

dzynarodowych, brak ujednoliconego systemu znakowania broni palnej, brak standar-

dów w zakresie pozbawiania cech użytkowych broni, brak przepisów skutecznie przeciw-

działających procederowi przerabiania broni gazowej, alarmowej czy sygnałowej, brak

standardów automatycznej identyfikacji balistycznej w Unii Europejskiej.

Polska z zadowoleniem przyjmuje fakt uznania za jeden z priorytetów Unii Europej-

skiej w obszarze egzekwowania prawa na lata 2014-2017 kwestii nielegalnej produkcji

i handlu bronią palną i amunicją.

Umożliwi to podjęcie skoordynowanych przekrojowych

stwa obywateli UE.

Należy podkreślić, że wszelkie inicjatywy na szczeblu wspólnotowym są podejmo-

wane w celu wzmocnienia współpracy między służbami i wdrażania prawa w zakresie

członkowskim oraz koordynacji działań tych służb ze służbami innych państw członkow-

skich i zasługują na poparcie rządu Rzeczypospolitej.

Szczególny nacisk należy położyć

na poprawę wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi w tym zakresie

oraz na konieczność korzystania z dorobku ONZ i OBWE w zakresie regulacji dotyczą-

cych broni palnej.

Mógłbym to jeszcze rozwijać, natomiast sentencję stanowiska rządu zaprezentowa-

łem.

Wniosek, jaki się nasuwa, jest taki, iż niewątpliwie nielegalna broń palna stanowi

poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa w Unii Europejskiej, zarówno z perspektywy

wewnętrznej, jak i zewnętrznej.

Należy przewidywać, że realizacja wniosków zawartych

w przedmiotowym dokumencie przyczyni się do lepszego zidentyfikowania wspólnych

problemów w obszarze nielegalnego handlu bronią palną i amunicją oraz wypracowania

wspólnych propozycji rozwiązań.

Obszary, które nadal wymagają zintensyfikowania działań to: rozwój i współpraca

operacyjna organów ścigania, pozyskiwanie danych statystycznych oraz ich wymiana

w kontekście śledzenia broni palnej i amunicji, wymiana dobrych praktyk oraz wspólne

szkolenia i wspólne standardy oraz przepisy obligujące do przestrzegania państwa

członkowskie.

Ważne jest także upowszechnienie tych standardów na terenach post-

konfliktowych, przy wykorzystaniu dorobku np. ONZ.

Istotne jest także upowszechnie-

nie i ujednolicenie narzędzi wspomagających identyfikację broni palnej użytej do celów

przestępczych.

To wszystko tytułem wstępu.

Jeżeli będą pytania, jesteśmy do dyspozycji.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Sadurska.

Bardzo proszę.

Poseł Małgorzata Sadurska (PiS):

Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca, tak się składa, że jestem sprawozdawcą do dwóch

dokumentów na dzisiejszym posiedzeniu.

Przechodząc do rzeczy, jak powiedział pan

minister, nielegalna broń palna stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Unii Europej-

skiej.

Walka z tym procederem stanowi jeden z priorytetów UE na lata 2014-2017.

Celem tego komunikatu jest podsumowanie dokonań, jeżeli chodzi o działania

w zakresie ograniczania nielegalnego handlu bronią palną oraz wskazania kierunków

i propozycji inicjatyw na lata następne.

Pan minister przedstawił cztery priorytety,

więc nie będę ich już cytowała.

Dokument przedstawia zarys polityki Unii w zakresie

broni palnej i postuluje ujednolicenie oznakowania broni palnej, co miałoby się przy-

czynić do ograniczenia nielegalnego obrotu bronią i pomóc w identyfikacji sprawców

s.k. 21

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

przestępstw z użyciem nielegalnej broni palnej.

Temu miałaby służyć m.in. konieczność

ujednolicenia zasad nabywania i posiadania broni palnej w krajach członkowskich oraz

wprowadzenia regulowanej sprzedaży i posiadania broni pneumatycznej, zabytkowej,

historycznej i replik.

Mimo że komunikat, jako dokument Unii Europejskiej niebędący projektem aktu

prawnego, nie wywołuje skutków prawnych, to zgodnie z otrzymaną dzisiaj opinią Biura

Analiz Sejmowych, już na tym etapie akcentuje możliwość naruszenia zasady pomocni-

czości w przypadku, kiedy poszczególne wskazówki zawarte w komunikacie będą wcie-

lane w życie jako projekty aktów prawnych.

Biuro Analiz Sejmowych w swojej opinii

wskazuje konieczność zbliżenia krajowych przepisów wszystkich państw członkowskich,

dotyczących doprecyzowania zasad nabywania i posiadania broni palnej oraz wpro-

wadzenia regulowanej sprzedaży i posiadania takich przedmiotów jak broń pneuma-

tyczna, repliki, broń zabytkowa i broń pozbawiona cech użytkowych.

Jeżeli te zadania

będą w przyszłości miały charakter aktów prawnych, to mogą one stać w sprzeczności

z zasadą pomocniczości.

Moje pytanie do pana ministra, czy na tym wstępnym etapie,

czyli na etapie komunikatu, nie byłoby dobrze, gdyby rząd zajął stanowisko w tym zakre-

sie?

Drugie pytanie, czy przy sporządzaniu stanowiska rządu była rozważana możliwość

naruszenia w przyszłości zasady pomocniczości?

Dziękuję bardzo.

ski.

Poseł Arkadiusz Czartoryski (PiS):

Dziękuję bardzo.

Mam dwa pytania do pana ministra.

Jak pan ocenia ten komunikat pod

kątem przyszłego rynku broni w Polsce?

Polska jest państwem UE, w którym jest naj-

mniej jednostek broni na 1000 mieszkańców.

Jesteśmy w zasadzie całkowicie pozbawieni

broni, chyba dlatego, że w historii mieliśmy za dużo partyzantów i żebyśmy się już nigdy

nie bronili, jesteśmy całkowicie rozbrojeni.

Jestem ciekawy, jak pan ocenia ten doku-

ment pod takim kątem.

Czy, pana zdaniem, ten dokument utrudni – jeżeli komunikat

spowoduje zmianę przepisów w zakresie wytycznych, które znalazły się w komunikacie

– posiadanie broni w Polsce, czy też ułatwi?

Generalnie jestem sceptyczny co do różnych uregulowań na szczeblu europejskim, ale

z paradoksalnego punktu widzenia, że w Polsce mamy zakaz posiadania broni, w prze-

ciwieństwie do naszych sąsiadów, to ciekawy jestem, jaka jest pana ocena?

Przypomnę,

że w Polsce jest 7 jednostek broni na 1000 mieszkańców, a w Niemczech np. 120, w Cze-

chach 62.

Chodzi mi głównie o kwestie gospodarcze.

Nasze firmy leżą, bo nie mają rynku

zbytu w Polsce, w przeciwieństwie np. do czeskich firm, które mogą się rozwijać, mimo

że liczba ludności jest znacznie mniejsza.

Drugie pytanie dotyczy broni pozbawionej cech bojowych, broni historycznej i czar-

noprochowej.

Jeżeli mówimy o bezpieczeństwie, a od 15 lat jestem rekonstruktorem, nie

ma przypadków napaści z bronią czarnoprochową.

Jeżeli chodzi o określenia bezpieczeń-

stwo i broń czarnoprochowa, to mają się do siebie tak jak określenia słoń i ciastko z kre-

mem.

To się ze sobą nie łączy, ponieważ ryzyko użycia broni czarnoprochowej jest takie,

że każdy inny przedmiot – cegła, tasak, kamień – jest lepszy dla bandyty.

Dlatego ona

w ogóle nie jest używana w napadach.

Wobec tego, stopień prawdopodobieństwa, że nie

wypali broń lontowa czy skałkowa jest tak wysoki, że bandyci wolą wziąć do ręki każdy

inny przedmiot, nie chcąc ryzykować sprawdzania, czy kamień zaiskrzy, czy nie.

Moje

pytanie jest takie: jak pan ocenia, czy to wpłynie na utrudnienie dostępu do broni histo-

rycznej, co w Polsce i tak jest bardzo trudne, mimo że jest to broń legalna?

Zdarza się

wprawdzie, że policja, chcąc pokazać sukces, pokazuje, że kogoś złapała z karabinem lon-

towym, gdzie sznurek się żarzy itd.

Sam widziałem, jak pokazywano w TVN, że na Kole

złapano kogoś z takim ogromnym karabinem.

Moje pytanie jest, czy to utrudni, czy nie

utrudni, bo rynek kolekcjonerski w Polsce jest, jest też grupa rzemieślników, którzy

dzięki temu funkcjonują.

Pod tym kątem chciałbym usłyszeć pana ocenę.

22 s.k.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Nie wiem tego, ale może się okazać, że paradoksalnie – skoro mamy w Polsce naj-

bardziej restrykcyjne przepisy – będziemy mieć w ten sposób poluźnienie przepisów.

Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Dziękuję bardzo.

Nie widzę więcej zgłoszeń.

Wobec tego proszę, panie ministrze.

Podsekretarz stanu w MSW Stanisław Rakoczy:

Panie pośle, komunikat dotyczy nielegalnego handlu bronią.

To, o czym pan mówi,

to legalny handel.

Ten dokument nie będzie miał żadnego wpływu na legalny obrót bro-

nią.

Mówimy tutaj o ograniczeniu nielegalnego handlu bronią.

To główne zadanie i myśl

przewodnia tego komunikatu.

W mojej ocenie, te regulacje w żaden sposób nie wpłyną na polski rynek, ponieważ

Polska – jako jeden z nielicznych krajów, jak pan poseł zauważył – ma większość, a prak-

tycznie wszystkie te dokumenty zaimplementowane.

Jest on do nas intencyjnie skie-

rowany, jak do każdego państwa członkowskiego, natomiast niewiele się u nas zmieni.

Oczywiście, będą drobne rzeczy.

Pan dyrektor z Departamentu Zezwoleń i Koncesji

mógłby o tym więcej powiedzieć, np. na temat pozbawiania zdolności użytkowej.

Cho-

dzi o ujednolicenie przepisów, bo jedni to przecinają piłą, inni robią tak, że broń wygląda

jak wyglądała, a my tam wstawiamy coś, co widać itd.

Jednak na rynek broni, w ocenie

resortu, to nie wpłynie w żaden sposób.

Chodzi głównie o wprowadzenie w skali całej Unii Europejskiej przepisów, bo łatwo

wyjechać z Polski, nabyć gdzieś broń nielegalnie i z nią wrócić.

Myślę, że dlatego z punktu

widzenia polskiego rządu, ważne jest ujednolicenie dostępu do nielegalnej broni w całej

Unii, aby było tak samo jak w Polsce.

Jak pan zauważył, u nas te uregulowania są wpro-

wadzone.

Poseł Arkadiusz Czartoryski (PiS):

Czy to jest korzystne, czy nie?

Podsekretarz stanu w MSW Stanisław Rakoczy:

Ze względów bezpieczeństwa, panie pośle, uważam, że jest to korzystne.

Chodzi o ograni-

czenie nielegalnego posiadania broni i możliwości nielegalnego jej nabycia.

Nie mówimy

tu o legalnym nabywaniu broni w drodze uzyskania pozwolenia, tu się nic nie zmieni.

Chodzi, jeszcze raz podkreślam, o nielegalny obrót.

Pani poseł sprawozdawca zapytała o zasadę pomocniczości.

Jak pani słusznie zauwa-

żyła, badanie zgodności z zasadą pomocniczości następuje w momencie, kiedy się posiada

projekt aktu prawnego.

Trudno mówić o tym, czy coś jest zgodne z zasadą pomocniczo-

ści, czy nie jest, jeśli tego jeszcze nie ma.

Trzeba zobaczyć projekt aktu, przeczytać go

i wtedy można powiedzieć, czy on jest zgodny z tą zasadą, czy też nie.

Zawsze taka ocena

jest przeprowadzana na etapie projektu aktu prawnego.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Proszę, pani poseł.

Poseł Małgorzata Sadurska (PiS):

Panie ministrze, to się zgadza, i to zaznaczyłam.

Natomiast, biorąc pod uwagę wnioski

wynikające z komunikatu, można mieć przynajmniej świadomość, w którym kierunku

będzie szła regulacja, projekt aktu prawnego.

Myślę, że już na etapie komunikatu można

zgłaszać pewne uwagi, choć nie legislacyjne, bo to za wczesny etap, ale pewne postulaty,

żeby w przyszłości, kiedy ten akt prawny będzie tworzony, ta zasada pomocniczości nie

była naruszona.

Posiłkowałam się opinią Biura Analiz Sejmowych, tu to zostało wyka-

zane.

Mam nadzieję, że pan minister zapoznał się z tą obszerną opinią.

Moje pytanie

było takie: czy na etapie komunikatu państwo zastanawiali się nad możliwością narusze-

nia zasady pomocniczości w przyszłości?

Już teraz można wyciągnąć wnioski, że będzie

to szło ku ograniczeniu kompetencji państw członkowskich.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (PO):

Jeszcze pan poseł Czartoryski chce zabrać głos.

s.k. 23

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Poseł Arkadiusz Czartoryski (PiS):

Jeszcze chcę dopytać.

W związku z pana odpowiedzią, że to nie ma żadnego znaczenia

dla broni posiadanej legalnie, to nie rozumiem w ogóle, o co tu chodzi.

Skoro ten doku-

ment dotyczy tylko nielegalnej broni, to chciałbym prosić o odniesie się do fragmentu

opinii Biura Analiz Sejmowych, który chciałbym zacytować: „Wprowadzenie na pozio-

mie unijnym reglamentacji broni historycznej, replik broni historycznej, broni pozbawio-

nej cech użytkowych, broni na ślepą amunicję, imitacji broni palnej, wiatrówek i innych

przedmiotów…”.

To czego to dotyczy – legalnej czy nielegalnej broni?

Moim zdaniem,

właśnie legalnej.

O to pytam.

„…które w myśl dotychczasowej dyrektywy nie są bronią

palną…”.

Czyli mam tutaj podejrzenie, że zostanie zaostrzony dostęp do tej broni.

„…

lub nie są klasyfikowane jako broń palna, doprowadzi do istotnego nominalnego wzro-

stu przestępczości związanej z bronią palną, zapewne bowiem wielu obecnych posiada-

czy takich przedmiotów, niebędących wcześniej przestępcami (a takich jest najpewniej

przytłaczająca większość), nie będzie skłonna ich się pozbyć lub podjąć próby legalizacji.

Zapewne nastąpi też stosowny wzrost wykrywalności przestępstw związanych z bronią

palną.

Wątpić natomiast należy, czy na poziomie Unii Europejskiej nastąpi zauważalny

spadek faktycznej przestępczości w postaci użycia broni palnej jako narzędzia przemocy.

Komunikat Komisji nie podaje żadnych szacunków odnoszących się do liczby przestępstw

popełnionych przy użyciu wskazanych rodzajów broni…”.

Oczywiście, że nie podaje,

bo to jest tak śladowa liczba przestępstw przy użyciu tych lontowych samopałów, że oni

nie są w stanie nawet znaleźć statystyk.

Nie zgodzę się z panem, że ta regulacja dotyczy tylko broni nielegalnej.

Jest wprost

powiedziane, że na poziomie unijnym ma być reglamentowana broń historyczna, repliki

tej broni, broń pozbawiona cech użytkowych, broń na ślepą amunicję i imitacje broni

palnej.

Nie wiem wprawdzie, o co chodzi z tą imitacją broni palnej.

Jeżeli to ma być

na poziomie unijnym reglamentowane, to nie mówię, że to jest źle, może się okazać,

że będzie lepiej, ale jak rząd to ocenia – czy to utrudni dostęp do tej broni, czy ułatwi?

Pan stwierdził, że to tego nie dotyczy, w związku z tym nie ma żadnego znaczenia.

Nie

jestem tego do końca pewny, w takim razie BAS chyba w sposób niezrozumiały ocenił

ten dokument.

Podsekretarz stanu w MSW Stanisław Rakoczy:

Panie pośle, oczywiście są różne filozofie w ocenie łatwości dostępu do broni palnej, każdy

ma prawo do swojej oceny.

Ja osobiście uważam, że im trudniejszy dostęp do broni pal-

nej, tym większe bezpieczeństwo, ale to jest moje zdanie, pan się nie musi z nim zgadzać.

Opinię BAS otrzymaliśmy w tej chwili i – jeśli pan pozwoli – odniesiemy się do tego

pisemnie bardzo precyzyjnie, natomiast chciałbym zaznaczyć jedno, o czym powiedzia-

łem na początku swojej wypowiedzi, że większość dokumentów i uregulowań, o których

mowa w komunikacie, jest w Polsce już implementowana.

Nie wiem, czy tu warto kruszyć

kopie o tę broń zabytkową.

Oczywiście, to się może wydawać śmieszne.

Ja też uważam,

że imitacja broni niespecjalnie komuś zaszkodzi.

Czasami są gorsze pomysły, w rodzaju

wędlin tradycyjnych, które mnie bardziej denerwują, niż akurat taki zapis.

Postaramy

się bardzo precyzyjnie odnieść do uwag BAS i przesłać panu posłowi odpowiedź.

Poseł Arkadiusz Czartoryski (PiS):

Dziękuję bardzo.

Dziękuję.

Nie widzę więcej zgłoszeń do dyskusji.

Stwierdzam, że Komisja wysłuchała

informacji rządu na temat komunikatu COM (2013) 716 i odnoszącego się do niego sta-

nowiska rządu.

Przechodzimy do pkt 5 – sprawy bieżące.

Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos?

Jutro odbędzie się posiedzenie podkomisji o godzinie 9.30 oraz posiedzenia Komisji

o godzinach 11.00 i 12.30.

W piątek posiedzenie Komisji jest przewidziane jest godzinie

8.15.

Dziękuję bardzo.

Zamykam posiedzenie Komisj


corpora: wikisources-pl

text:
Cynowacizna, każda tkanina, w której nitki pozornie idą w ukos.

W tkactwie domowem w Polsce był to stary i powszechny rodzaj tkania.

Cynowatym, cynkowatym, zowie się deseń tkacki, zapewne od wyrazu cynek, oznaczającego figurę, złożoną z dwuch trójkątów przeciwległych, t. j. wierzchołkami stykających się z sobą.

Krosna cynowate mają: 3, 4, 6 lub 8 cepów czyli nicionek.


text:
CLXXVII.

To, czemkolwiek władnę z chęci swej serdecznej,

Za własność przyznawam Panu chwały wiecznej,

Jego miłosierdzie to wszytko sprawiło,

Co się tylko przy mnie dobrego zjawiło.

Wielkie sprawy Pańskie a wiadome onym, 5

Co się przypatrują skutkom nieskończonym,

I widzą, że godne wiecznego sławienia

To, co sprawiedliwy zrządził Pan stworzenia.

Sławy, mocy jego wiek żaden nie stłomi;

Ani jego władzej wszytek świat przełomi; 10

Bo to tak utwierdził pełen wszech lutości,

Pełen wszelkiej łaski, studnica miłości.

Łup nieprzyjacielski w działy rozdał onym,

Co go we czci mają, a jak ulubionym

W swej pamięci wiernej słowa swoje mając, 15

Wszytko iście będzie, wszemu swój kres dając.

Jeśli władze jakiej w on czas było trzeba,

Niż ziemię zawisłą obtoczyły nieba,

Rzeczą samą jego lud poznał wybrany,

Biorąc sobie, co człek odbiegał wygnany.

20

Wszytkie sprawy jego wiarą opływają,

A postępki wszelka sprawiedliwość maja,

To, cokolwiek pocznie, kończy wszytko mężnie,

Wszelki upór waląc i krusząc potężnie.

Tak moc swą utwierdził, że jej biegi wiecznie 25

Nie zmienią prowadząc swój umysł statecznie;

A co począł kiedy, to sprawiedliwości

I wiary jest pełno, łaski a lutości.


text:
brok, 'śrót', z niemiec.

Brocken; »wsuwszy broku do fuzyej«, »brokiem ustrzelano głowę«, Potocki.


text:
←Środa Pamiętnik pani Hanki

Czwartek

Rzucam w pośpiechu te kilka słów.

Wczesnym rankiem przyszła depesza z Hołdowa.

Ojciec niebezpiecznie chory.

Mam zabrać profesora Wolframa i doktora Jarka i natychmiast jechać do Hołdowa.

Na szczęście obaj mogą pozwolić sobie na wyjazd.

Jestem pełna niepokoju o zdrowie i życie ojca.

To rozpacz, że nie mogę zawiadomić stryja Albina o swoim wyjeździe.

Tymczasem mogą tu przecież zajść bardzo ważne rzeczy.

Samochód stoi przed bramą.


text:
Wigilja Bożego Narodzenia

Strona tytułowa

W kantorze

Karol Dicke


text: badrak, ‘rumak’, Potocki; wschodnie oczywiście; skąd?


text:
Berruyer Józef Izaak, jezuita franc., ur. 7 List.

1681 r. w Rouen, syn szlachetnej normandzkiej familji, wychowywał się u jezuitów.

Sławny i uczony Hardouoin, znany też ze swoich paradoksów, był mistrzem młodzieńca, który od niego przejął wiele zdań i takowe dalej rozwijał.

Nauczał w różnych kolegjach, um.

1758 r. w Paryżu.

Berruyer powziął zamiar przerobienia Biblji na książkę, w jakich ówczesny świat gustował, coś w rodzaju powieści lub romansu: jakoż ogłosił w 1728 r. w Paryżu pierwszą część swej pracy, p. t.

Histoire du peuple de Dieu depuis son origine jusqu'à la naissance du Messie, tirée des seuls livres saints, ou le texte sacré des livres de l'Ancien Testament réduit en un corps d'histoire, 7 vol.

in 4-o i 10 t. in 12.

W dziele tém Berruyer skraca lub parafrazuje tekst Pisma św., wedle upodobania, przedstawia pewien rodzaj romansu, w którym mnóstwo obrazów niewłaściwych, obrażających dobry smak, wiele scen gorszących.

Patrjarchowie występują jako Celadony, kobiety biblijne grają role Astrei.

Autor rozwodzi się nad miłostkami Putyfary, nad kokieterją Judyty i t.

d., jedném słowem robi z Biblji romans, a nadto podaje wiele zdań krzywych i błędnych, jak np: „Bóg stworzył świat, uczyniwszy wprzód wieczność,“ „złe wzmaga się wciąż na hańbę Zbawicielowi.“ Pomimo to historję Berruyer'a chciwie czytano, zalecała się bowiem wykwintnym stylem, żywém obrazowaniem i przyjemném opowiadaniem wypadków, choćby najzwyczajniejszych.

Kilka było wydań, tłumaczono ją na hiszpański i włoski język.

Poważniejsi jednak czytelnicy, tak świeccy, jak duchowni, byli oburzeni.

Podnieśli głos sami jezuici: znakomity o. Tournemine zażądał zniszczenia tej książki.

Jenerał jezuitów, zbadawszy dzieło, które stało się źródłem zgorszenia, zakazał drugiego wydania, chociaż w nim starano się wiele opuścić lub przerobić.

Edycja z r. 1733 nosi ślady tych poprawek; co do treści i ducha dzieło zostało, czém było.

Berruyer ciągnął dalej swą pracę, nie zważał na wystąpienie przeciwko niej kilku biskupów, i r. 1753 ogłosił drugą część, p. t.

Histoire du peuple de Dieu depuis la naissance du Messie jusqu'à la fin de la Synagogue, 4 t. in 4-o. Tenże sam duch co i pierwszej części; w wykonaniu zachodzi różnica.

W uwagach autor jest rozwlekły, styl napuszony przechodzi w zimną gawędę, w niczém nie dorównywającą żywości stylu pierwszej części.

Roku 1757 zaczął drukować,trzecią część, która ukazała się dopiero po śmierci autora r. 1758: nosj tytuł: Paraphrase littérale des Epitres da Apôtres, d'après le commentaire latin du P. Hardouin, 2 vol.

in 4-o. I ta część przepełniona jest myślami dziwacznemi.

B. był wezwany do odwołania błędów, w dziele jego zawartych, a dzieło samo zamieszczono na indeksie.

Benedykt XIV potępił je r. 1758, jako zawierające zdania błędne, niedorzeczne, gorszące, tchnące herezją, lub jej sprzyjające.

Inkwizycja rzymska za Klemensa XIII potępiła dwa pisemka, ogłoszone w obronie dzieła Berruyer'a.

Na język niemiecki tłum.

Weimer, z aprobatą sławnego Febronjusza (ob.), który je zalecał do czytania kapłanom.

Nowa edycja 1827 w Besançon, w 10 t. in 8-o, tém się zaleca, że poprawiona została przez 2 dyrektorów seminarjum w Besançon; na język polski tłumaczył Michał Korybut Wiśniowiecki, kancl. w. lit., potém wojew.

wileńsk.

(1744), ale znany jest tylko tom II: Historja ludu Bożego od początku zaczęcia swego aż do narodzenia Messjasza, przez Ks. J. I. Berr. przetł. r. 1740, t. II w Warsz. u Pijarów.

Biogr. universelle t. IV str. 340.

(Stemmer).

W. F.


text:
CZĘŚĆ PIERWSZA.

Gwiazdy wokoło twojej głowy, pod twojemi nogi fale morza, na falach morza tęcza przed tobą pędzi i rozdziela mgły — co ujrzysz, jest twojem: brzegi, miasta i ludzie tobie się przynależą, niebo jest twojem.

Chwale twojej niby nic nie zrówna.

∗

∗

∗

∗ ∗

∗

∗

∗

∗

∗ ∗

Z naszych sklepów wynidź, spróchniały obrazie edenu, dzieło belzebuba!

Dziury zalepiem i rozwiedziemy pokostem — a potem płótno czarodziejskie, zwiń się w chmurę i leć do poety — wnet się rozwiąż naokoło niego, opasz go skałami i wodami, naprzemian nocą i dniem!

Matko naturo, otocz poetę!

∗

∗ ∗

Wieś.

Kościół, nad kościołem ANIOŁ STRÓŻ się kołysze.

(znika)

∗

∗ ∗

Wnątrz kościoła.

Świadki — gromnica na ołtarzu.

KSIĄDZ: (ślub daje) Pamiętajcie na to!

Wstaje para — MĄŻ ściska rękę żony i oddaje ją krewnemu — wszyscy wychodzą, on sam zostaje w kościele.

Zstąpiłem do ziemskich ślubów, bom znalazł tę, o której marzyłem.

Przeklęstwo mojej głowie, jeśli ja kiedy kochać przestanę!

∗

∗ ∗

Komnata, pełna osób.

PAN MŁODY: Jakżeś mi piękna w osłabieniu swojem!

W nieładzie kwiaty i perły na włosach twoich — płoniesz ze wstydu i znużenia...

— O wiecznie, wiecznie będziesz pieśnią moją.

PAN MŁODY: Proszę cię, moje kochanie.

(taniec i muzyka)

∗

∗ ∗

Noc pochmurna.

DUCH ZŁY (pod postacią DZIEWICY, lecąc)

(leci nad ogrodem)

Kwiaty, odrywajcie się i lećcie do moich włosów!

(leci nad cmentarzem)

∗

∗ ∗

Pokój sypialny.

MĄŻ: (przez sen) Skądże przybywasz, niewidziana, niesłyszana oddawna?

Jak woda płynie, tak płyną twoje stopy, dwie fale białe — pokój świątobliwy na skroniach twoich...

Wszystko, com marzył i kochał, zeszło się w tobie. (przebudza się) Gdzież jestem?

Ha, przy żonie!

To moja żona. (wpatruje się w żonę) Sądziłem, że to ty jesteś marzeniem mojem, a otóż po długiej przerwie wróciło ono i różnem jest od ciebie.

Ty dobra i miła, ale tamta...

Boże!

Co widzę — na jawie!

—

DZIEWICA: Zdradziłeś mnie.

(znika)

ŻONA: (przebudza się) Co się stało?

Czy już dzień?

Czy powóz zaszedł?

Wszak mamy jechać dzisiaj po różne sprawunki.

MĄŻ: Noc głucha.

Śpij — śpij głęboko!

ŻONA: Możeś zasłabł nagle, moj drogi?

Wstanę i dam ci eteru.

MĄŻ: Zaśnij!

MĄŻ: (zrywając się) Świeżego powietrza mi trzeba.

Zostań się!

Przez Boga, nie chodź za mną — nie wstawaj, powiadam ci raz jeszcze!

(wychodzi)

∗

∗ ∗

Ogród przy świetle księżyca.

Za parkanem kościół.

(bije druga na wieży kościoła)

MĄŻ: O każdej chwili twoim jestem.

DZIEWICA: Pamiętaj!

(okno otwiera się w przyległym domu)

MĄŻ: Dobrze — zaraz.

MĄŻ: A dziecię moje!

O Boże!

(wychodzi)

∗

Salon.

ŻONA: Byłam u Ojca Benjamina; obiecał mi się na pojutrze.

MĄŻ: Dziękuję ci.

MĄŻ: Dziękuję ci.

MĄŻ: (na stronie) Parno — duszno — burza się gotuje.

Rychłoż tam ozwie się piorun, a tu pęknie serce moje?

MĄŻ: (na stronie) Nadeszła godzina — nic jej nie odwlecze, (głośno) Zdaje mi się owszem, że dobrze wyglądasz.

MĄŻ: Nie obraziłaś mnie.

ŻONA: Mój Boże — mój Boże!

MĄŻ: Czuję, że powinienem cię kochać.

ŻONA: Dobiłeś mnie tem jednem: „powinieniem“ — ach, lepiej wstań i powiedz — „nie kocham“ — przynajmniej już będę wiedziała wszystko — wszystko! (zrywa się i bierze dziecko z kolebki) Jego nie opuszczaj, a ja się na gniew twój poświęcę!

Dziecko moje kochaj — dziecko moje, Henryku!

(przyklęka)

MĄŻ: (podnosząc) Nie zważaj na to, com powiedział!

Napadają mnie często złe chwile — nudy...

MĄŻ: I ciebie i jego — wierzaj mi!

(całuje ją w czoło, a ona go obejmuje ramionami — wtem grzmot słychać, zaraz potem muzykę, akord po akordzie i coraz dziksze)

ŻONA: Cóż to znaczy? (dziecię ciśnie do piersi)

(muzyka się urywa)

ŻONA: Najświętsza Panno, ratuj mnie!

— To widmo blade, jak umarły — oczy zgasłe, i głos, jak skrzypienie woza, na którym trup leży.

MĄŻ: Światło leje się naokoło ciebie!

Głos twój raz jeszcze — niechaj zaginę potem!

DZIEWICA: Ta, która cię wstrzymuje, jest złudzeniem.

Jej życie znikome, jej miłość jako liść, co ginie wśród tysiąpa zeschłych — ale ja nie przeminę.

ŻONA: Henryku, Henryku, zasłoń mnie, nie daj mnie!

Czuję siarkę i zaduch grobowy.

MĄŻ: Kobieto z gliny i z błota, nie zazdrość, nie potwarzaj, nie bluźń!

Patrz, to myśl pierwsza Boga o tobie, ale tyś poszła za radą węża i stałaś się, czem jesteś.

ŻONA: Nie puszczę cię!

MĄŻ: O luba, rzucam dom i idę za tobą.

(wychodzi)

ŻONA: Henryku — Henryku!

(mdleje i pada z dzieckiem — drugi grzmot)

∗

∗ ∗

Chrzest.

GOŚCIE - OJCIEC BENJAMIN - OJCIEC CHRZESTNY - MATKA CHRZESTNA - MAMKA z dzieckiem — na sofie na boku siedzi ŻONA — w głębi SŁUŻĄCY.

PIERWSZY GOŚĆ: (pocichu) Dziwna rzecz, gdzie hrabia się podział?

DRUGI GOŚĆ: Zabałamucił się gdzieś, lub pisze.

PIERWSZY GOŚĆ: A pani blada, niewyspana, słowa do nikogo nie przemówiła.

OJCIEC BENJAMIN: Jerzy Stanisławie, przyjmujesz olej święty?

OJCIEC i MATKA CHRZESTNA: Przyjmuję.

DRUGI GOŚĆ: Roztoczyła ręce przed się i, chwiejąc się, idzie ku synowi

TRZECI GOŚĆ: Co mówicie?

Podajmy jej ramię, bo zemdleje!

OJCIEC BENJAMIN: Jerzy Stanisławie, wyrzekasz się szatana i pychy jego?

OJCIEC i MATKA CHRZESTNA: Wyrzekam się.

JEDEN Z GOŚCI: Cyt — słuchajcie!

ŻONA: (kładąc dłonie na głowie dziecięcia) Gdzie ojciec twój, Orcio?

OJCIEC BENJAMIN: Proszę nie przerywać —

ŻONA: Błogosławię cię, Orciu, błogosławię, dziecię moje.

Bądź poetą, aby cię ojciec kochał, nie odrzucił kiedyś!

MATKA CHRZESTNA: Ale pozwólże, moja Marysiu...

OJCIEC BENJAMIN: Bój się pani hrabina Boga!

ŻONA: Przeklinam cię, jeśli nie będziesz poetą!

(mdleje — wynoszą ją sługi)

GOŚCIE: (razem) Coś nadzwyczajnego zaszło w tym domu.

Wychodźmy, wychodźmy!

(wychodzą wszyscy)

∗

∗ ∗

Piękna okolica.

Wzgórza i lasy — góry w oddali.

GŁOS DZIEWICY: Tędy — tędy!

(przechodzi)

∗

∗ ∗

Góry i przepaście ponad morzem.

Gęste chmury — burza.

MĄŻ: Gdzie mi się podziała?

Nagle rozpłynęły się wonie poranku, pogoda się zaćmiła.

Stoję na tym szczycie, otchłań pode mną i wiatry huczą przeraźliwie.

GŁOS DZIEWICY: (w oddaleniu) Do mnie, mój luby!

GŁOS: (w pobliżu) Gdzie skrzydła twoje?

MĄŻ: Pokażcie mi się, weźcie postać, którąbym mógł zgiąć i obalić!

Jeśli się was ulęknę, bodaj bym jej nie otrzymał nigdy.

DZIEWICA: (na drugiej stronie przepaści) Uwiąż się dłoni mojej i wzleć!

MĄŻ: Cóż się dzieje z tobą?

Kwiaty odrywają się od skroni twoich i padają na ziemię, a, jak tylko się jej dotkną, ślizgają, jak jaszczurki, czołgają, jak żmije.

DZIEWICA: Mój luby!

DZIEWICA: Czemu się ociągasz?

DZIEWICA: Obiecałeś — przysiągłeś!

MĄŻ: Błyskawica źrzenice jej wydarła.

CHÓR DUCHÓW ZŁYCH: Stara, wracaj do piekła!

Uwiodłaś serce wielkie i dumne, podziw łudzi i siebie samego.

Serce wielkie, idź za lubą twoją!

DUCH ZŁY: Słuchajcie bracia — słuchajcie!

DUCH ZŁY: Radujcie się, bracia — radujcie!

MĄŻ: Napróżno walczyć!

Rozkosz otchłani mnie porywa — zawrót w duszy mojej...

Boże, wróg Twój zwycięża!

ANIOŁ STRÓŻ: (ponad morzem) Pokój wam, bałwany, uciszcie się!

Wracaj do domu i nie grzesz więcej!

Wracaj do domu i kochaj dziecię twoje!

∗

∗ ∗

Salon z fortepianem.

Wchodzi MĄŻ.

— SŁUŻĄCY ze świecą za nim.

MĄŻ: Gdzie pani?

SŁUGA: jw. pani słaba....

MĄŻ: Byłem w jej pokoju — pusty.

SŁUGA: Jasny panie, bo jw. pani tu niema...

MĄŻ: A gdzie?

SŁUGA: Odwieźli ją wczoraj...

MĄŻ: Gdzie?

SŁUGA: Do domu warjatów.

(ucieka z pokoju)

MĄŻ: Słuchaj, Marjo, może ty udajesz, skryłaś się gdzie, żeby mnie ukarać ?

Ozwij się, proszę cię — Marjo — Marysiu!

Nie — nikt nie odpowiada.

Janie!

Katarzyno!

Ten dom cały ogłuchł, oniemiał.

Na jakiejże poduszce ona dziś głowę położy?

Jakież dźwięki otoczą ją w nocy?

Skowyczenia i śpiewy obłąkanych!

Widzę ją: czoło, na którem zawsze myśl spokojna, witająca, uprzejma przezierała, pochylone trzyma, a myśl dobrą swoją posłała w nieznane obszary, może za mną, i błąka się biedna i płacze...

GŁOS SKĄDSIŚ: Dramat układasz.

MĄŻ: Ha, mój szatan się odzywa! (bieży ku drzwiom, rozpycha podwoje) Tatara mi osiodłać.

— Płaszcz mój i pistolety!

∗

∗ ∗

Dom obłąkanych

w górzystej okolicy — ogród wokoło.

ŻONA DOKTORA: (z pękiem kluczów u drzwi) Może pan krewny hrabiny?

—

ŻONA DOKTORA: Proszę pana, wiele sobie z niej obiecywać nie sposób.

Mój mąż wyjechał, byłby to lepiej wyłuszczył.

Przywieźli ją zawczoraj — była w konwulsjach.

Jakie gorąco! (obciera twarz) Mamy dużo chorych, żadnego jednak tak niebezpiecznie, jak ona.

Imainuj sobie pan, ten instytut kosztuje nas ze dwakroć sto tysięcy.

Patrz pan, jaki widok na góry!

— Ale pan, widzę, niecierpliwy.

Więc to nieprawda, że jakóbiny jej męża porwali w nocy?

Proszę pana.

∗

∗ ∗

Pokój.

Kratowane okno — kilka krzeseł — łozko — ŻONA na kanapie.

GŁOS Z ZA DRZWI: Mój mąż by się gniewał, gdyby...

MĄŻ: Dajże mi w. pani pokój!

(drzwi za sobą zamyka i idzie ku żonie).

GŁOS Z NAD SUFITU: W łańcuchy spętaliście Boga.

Jeden już umarł na krzyżu — ja drugi Bóg, i równie wśród katów.

GŁOS Z POD PODŁOGI: Na rusztowanie głowy królów i panów!

Ode mnie poczyna się wolność ludu.

GŁOS Z ZA PRAWEJ ŚCIANY: Klękajcie przed królem, panem waszym!

MĄŻ: Czy mnie poznajesz, Marjo?

ŻONA: Przysięgłam ci na wierność do grobu.

MĄŻ: Chodź — daj mi ramię!

Wyjdziemy.

ŻONA: Nie mogę się podnieść.

Dusza opuściła ciało moje, wstąpiła do głowy.

MĄŻ: Pozwól, wyniosę ciebie!

MĄŻ: Jakto?

ŻONA: Modliłam się trzy nocy, i Bóg mnie wysłuchał.

MĄŻ: Nie rozumiem cię.

ŻONA: Odkiedym cię straciła, zaszła odmiana we mnie.

„Panie Boże“ — mówiłam i biłam się w piersi, i gromnicę przystawiałam do piersi, i pokutowałam — „spuść na mnie ducha poezji!“ I trzeciego dnia z rana stałam się poetą.

MĄŻ: Marjo!...

ŻONA: Henryku, mną teraz już nie pogardzisz!

Jestem pełna natchnienia!

Wieczorami już mnie nie będziesz porzucał.

MĄŻ: Nigdy, nigdy!

ŻONA: Patrz na mnie!

Czy nie zrównałam się z tobą?

Wszystko pojmę, zrozumiem, wydam, wygram, wyśpiewam.

Morze, gwiazdy, burza, bitwa...

Tak — gwiazdy, burza, morze — ach, wymknęło mi się jeszcze coś: bitwa.

— Musisz mnie zaprowadzić na bitwę — ujrzę i opiszę.

Trup, całun, krew, fala, rosa, trumna....

Nieskończoność mnie obleje

I, jak ptak, w nieskończoności

Błękit skrzydłami rozwieję

I, lecąc, się rozemdleję

W czarnej nicości.

MĄŻ: Przeklęstwo — przeklęstwo!

ŻONA: (obejmuje go ramionami i całuje w usta) Henryku mój, Henryku, jakżem szczęśliwa!

GŁOS Z POD POSADZKI: Trzech królów własną ręką zabiłem — dziesięciu jest jeszcze, i księży stu, śpiewających mszę.

MĄŻ: Dla mnie już nadszedł dzień sądu.

ŻONA: Rozjaśnij czoło, bo smucisz mnie na nowo!

Czegóż ci niedostaje?

Wiesz, powiem ci coś jeszcze.

MĄŻ: Mów, a wszystkiego dopełnię!

ŻONA: Twój syn będzie poetą.

MĄŻ: Co?

ŻONA: Tamten dziwne cierpi obłąkanie — nieprawdaż?

MĄŻ: Najdziwniejsze.

MĄŻ: Marjo, może chcesz widzieć syna?

ŻONA: Jam mu skrzydła przypięła, posłała między światy, by się napoił wszystkiem, co piękne i straszne i wyniosłe.

On wróci kiedyś i uraduje ciebie.

Ach!

MĄŻ: Źle tobie?

ŻONA: W głowie mi ktoś lampę zawiesił, i lampa się kołysze — nieznośnie.

ŻONA: Kto jest poetą, ten nie żyje długo.

MĄŻ: Hej, ratunku — pomocy!

(wpadają kobiety i ŻONA DOKTORA)

ŻONA: Żegnam cię, Henryku.

ŻONA DOKTORA: To jw. hrabia sam w osobie swojej!

MĄŻ: Marjo, Marjo!

—

(ściska ją)

ŻONA: Dobrze mi, bo umieram przy tobie.

(spuszcza głowę)

ŻONA DOKTORA: Jaka czerwona!

Krew rzuciła się do mózgu.

MĄŻ: Ale jej nic nie będzie?

(wchodzi DOKTOR i zbliża się do kanapy)

DOKTOR: Już jej nic niema — umarła.


text:
Bracia i siostry Pana Jezusa, o których spotykamy wzmianki W Ewangeljach (Mat.

12, 46.

Joan.

7, 3.

Act.

1, 14).

Braci P. Jezusa imiona są: Jakób, zwany Mniejszym, Józef (Jose), Judas i Szymon (Mar.

6, 3.

Mat.

13, 55); o siostrach zaś Ewaugelja tylko ogólnie wspomina (Mat.

12, 46).

Współczesny św. Hieronimowi, Helwidjusz, utrzymywał jakoby wyrazy bracia i siostry należało brać w ścisłém znaczeniu, o rodzonych braciach i siostrach.

Odparł tę herezję św. Hieronim, w piśmie Liber adversus Helvidium de perpetua Virginitate B. Mariae (ok. r. 383).

Że zaś z nauki Kościoła wiadomo, iż N. Panna w wieczném postała dziewictwie, przeto egzegeta nie może wspomnianych tekstów ewangelicznych brać o rodzonych braciach i siostrach P. Jezusa.

A choćbyśmy nawet pominęli analogję wiary (ob.) i powagę Kościoła, na którą egzegeta przy wykładzie Biblji zważać powinien (ob.

wyżej str. 307...), to same reguły czysto hermeneutyczne każą nam powątpiewać, czy tam o rodzonych braciach lub siostrach jest mowa?

Wiadomo bowiem, że według hebrajskiego sposobu wyrażania się (usus loquendi), brat i siostra znaczą krewnego, lub powinowatego w ogóle.

Tak Laban ze swym siostrzeńcem nazywają się wzajemnie braćmi (Gen. 28, 2. cf.

29, 12.

13.

15); braćmi Abrahamowymi nazywają się synowcowie jego: Batuel (Gen. 24, 15.

27.

48) i Lot (Gen. 12, 5. cf.

13, 8.

9.

14, 16); Idumejczycy nazywają się braćmi Izraelitów (Deut.

2, 4.

8), bo Ezaw, ojciec pierwszych, był bratem Jakóba, czyli Izraela.

Matka z synami swymi nazywa Rebekę siostrą (Gen. 24, 55—60).

Ob. Gesenii (protestant) Thes.

Philolog.

wyraz אחה; Bretschneider (protest.), Lexicon gr. lat.

Novi Test. wyraz ἀδελφος i ἀδελφή.

Co zaś do braci P. Jezusa, wiemy, że Marja, Matka P. Jezusa, miała siostrę także Marję, która była za Kleofasem (Joan.

19, 25), czyli Alfeuszem (ob.).

Ta właśnie Marja Kleofasowa była matką Jakóba Mniejszego i Józefa (Mat.

27, 56.

Mar.

15, 40).

Widocznie więc przynajmniej Józef i Jakób Mniejszy są braćmi P. Jezusa, nie rodzonymi, ale ciotecznymi.

A skoro tak się ma rzecz z jednymi „braćmi,“ zdrowa logika każe przypuścić podobny stopień pokrewieństwa i w dwóch pozostałych „braciach“ i w „siostrach“ P. Jezusa.

Cf.

art. Juda, Jakób Mniejszy i Większy.

X. W. K.