corpora: openbooks

text:
Anton Czechow

Żarcik

tłum.

A. W.

Słoneczne zimowe południe.

Jest silny trzaskający mróz i kędziorki na skroniach oraz puszek na górnej wardze Nadzieńki, która trzyma mnie pod rękę, pokrywają się srebrzystym szronem.

Stoimy na wysokiej górze.

U naszych stóp ściele się pochyła płaszczyzna, w której słońce przegląda się, jak w lustrze.

Obok nas małe saneczki, obite jasnoczerwonym suknem.

— Zjedźmy na dół, Nadzieżdo Pietrowno, błagam.

Tylko raz jeden.

Zapewniam panią, że nic nam się nie stanie.

Ale Nadzieńka boi się.

Cała przestrzeń od jej malutkich kaloszy do końca lodowej góry wydaje się straszną, niezmiernie głęboką przepaścią.

Skoro tylko proponują jej, by wsiadła do saneczek, serce zamiera i oddech się zapiera już wówczas, kiedy spogląda na dół, a cóż dopiero byłoby, gdyby zaryzykowała polecieć w przepaści.

Umarłaby, zwariowała!

— Błagam panią, mówię…

Nie trzeba się bać.

Zrozum pani, że to jest tchórzostwo, brak charakteru.

Nadzieńka nareszcie ustępuje i po jej twarzy widzę, że ustępuje z narażeniem życia.

Wsadzam ją bladą, drżącą do sanek, obejmuję ręką i razem z nią staczam się w przepaść.

Sanki pędzą jak strzała.

Rozcinane powietrze bije po twarzy, wyje, szumi w uszach, szarpie, szczypie boleśnie, chce zerwać nam głowy.

Pęd powietrza zapiera nam oddech.

Zda się, że szatan porwał nas w swe objęcia i z wyciem ciągnie do piekła.

Otaczające przedmioty zlewają się w jedną długą, niepowstrzymanie biegnącą linię.

Jeszcze jedna chwila i zdaje się, zginiemy!

— Kocham cię, Nadziu! — mówię półgłosem.

Sanki zaczynają zwalniać biegu, wycie wiatru i skrzypienie płozów nie są już tak straszne, oddech przestaje zamierać i jesteśmy nareszcie na dole…

Pomagam jej wstać.

— Za nic w świecie więcej nie pojadę — mówi, patrząc na mnie szerokimi, pełnymi przerażenia oczyma.

— Za nic w świecie!

O mało nie umarłam.

Po pewnym czasie przychodzi do siebie i już zagląda mi w oczy pytająco: czy powiedziałem owe trzy słowa, czy też przywidziały się jej w szumie wiatru?…

A ja stoję obok, palę papierosa i uważnie przyglądam się mojej rękawiczce.

Bierze mnie pod rękę i długo przechadzamy się koło góry.

Zagadka widocznie nie daje jej spokoju.

Czy te słowa zostały powiedziane, czy nie?

Tak, czy nie?

Tak, czy nie?

Jest to kwestia ambicji, honoru, życia, szczęścia, kwestia niezwykle ważna, najważniejsza na świecie.

Nadzia żałośnie, przenikliwie zagląda mi w oczy, odpowiada ni w pięć, ni w dziesięć, czeka, czy nie zacznę mówić.

Ach, co za gra uczuć na jej twarzy, co za gra!

Widzę, że walczy ze sobą, że chce jej się coś powiedzieć, o coś zapytać, ale nie znajduje słów, jest jej nieswojo, strasznie, przeszkadza jej radość…

— Wie pan co? — mówi, nie patrząc na mnie.

— Co? — zapytuję.

— Przejedźmy się jeszcze raz.

Wchodzimy na górę po schodach.

Znowu sadzam drżącą, bladą Nadzieńkę do sanek, znowu pędzimy w straszną przepaść, znowu wiatr wyje i skrzypią płozy i znowu przy najsilniejszym, najhałaśliwszym rozpędzie sanek, mówię półgłosem:

— Kocham cię, Nadzieńko!

Kiedy sanki się zatrzymują, Nadzia ogarnia wzrokiem górę, po której dopiero co pędziliśmy, potem długo przygląda się mojej twarzy, wsłuchuje się w mój obojętny, spokojny głos i cała, cała ona, nawet jej mufka, baszłyk, cała jej postać wyrażają niezwykłe zdumienie.

Na twarzy jej jest napisane: „Co to jest?

Kto powiedział te słowa?

Czy on, czy też przywidziało mi się tylko?”

Ta niepewność pozbawia ją spokoju, wytrąca z równowagi.

Biedna dziewczyna nie odpowiada na pytania, twarz jej się chmurzy, gotowa się rozpłakać.

— Czy nie czas do domu? — zapytuję.

— A mnie… mnie się podoba ta jazda — mówi, rumieniąc się.

— Czybyśmy się nie przejechali jeszcze raz?

Jej „podoba się” ta jazda, a gdy siada do sanek, jest blada, ledwo dyszy ze strachu, drży.

Zjeżdżamy po raz trzeci i ja widzę, jak ona patrzy mi w twarz, śledzi ruchy moich warg.

Ale przykładam chustkę do ust, kaszlę i gdy dosięgamy środka góry, mówię:

— Kocham cię, Nadziu!

I zagadka zostaje zagadką.

Nadzia milczy, myśli o czymś…

Odprowadzam ją do domu; stara się iść nieprędko, zwalnia kroku i wciąż oczekuje, czy nie wypowiem tych słów.

I widzę, jak cierpi jej dusza, jak czyni nad sobą wysiłek, by nie powiedzieć:

— Niemożliwe, żeby to mówił wiatr!

Ja nie chcę, żeby to mówił wiatr!

Na drugi dzień rano otrzymuję liścik: „Jeżeli pan pójdzie dziś na saneczki, to niech pan po mnie wstąpi.

N.”

I od tego dnia zaczynam co dzień chodzić z Nadzią na saneczki i pędząc na dół, za każdym razem wymawiam półgłosem te same słowa:

— Kocham cię, Nadziu!

Wkrótce Nadzia przyzwyczaiła się do tego frazesu, jak do wódki albo morfiny.

Nie może żyć bez niego.

Prawda, lecieć z góry — jest w dalszym ciągu straszną rzeczą, ale obecnie strach i niebezpieczeństwo nadają szczególnego uroku słowom miłości, które wciąż są jeszcze zagadką i dręczą duszę.

Podejrzenie wciąż jeszcze pada na dwoje: na mnie i na wiatr.

Kto z nas dwojga wyznaje jej miłość — nie wie, ale jest to jej już widocznie obojętne: wszystko jedno, z jakiego pić naczynia — byle być pijanym.

Pewnego razu udałem się na tor saneczkowy sam jeden; zmieszawszy się z tłumem, widzę, jak ku górze podchodzi Nadzia, jak szuka mnie oczyma.

Potem lękliwie wchodzi po schodach na górę.

Strasznie jest jechać samej, och, jak strasznie!

Jest blada jak śnieg, drży, idzie jakby na stracenie, ale idzie, nie oglądając się, stanowczo.

Widocznie zdecydowała się nareszcie spróbować, czy dadzą się słyszeć te cudowne, słodkie słowa, kiedy mnie nie będzie?

Widzę, jak blada, z rozwartymi z przerażenia oczyma siada do sanek, zamyka oczy i pożegnawszy się na wieki z ziemią, rusza z miejsca.

Ssss… skrzypią płozy…

Czy Nadzia słyszy owe słowa — nie wiem…

Widzę tylko, że wstaje z sanek, wyczerpana, osłabiona.

I znać po jej twarzy, że sama nie wie, czy coś słyszała, czy też nie?…

Podczas gdy pędziła na dół, strach pozbawił ją zdolności słyszenia, rozróżniania dźwięków, rozumienia…

Ale oto następuje wiosenny miesiąc marzec.

Słońce staje się łaskawsze.

Nasza lodowa góra ciemnieje, traci blask i topnieje wreszcie.

Przestajemy saneczkować.

Biedna Nadzieńka już nie ma gdzie słyszeć tych słów, bo wiatr ucichł, a ja wyjeżdżam do Petersburga — na długo, może na zawsze.

Dwa dni przed wyjazdem o zmroku siedzę w ogródku, oddzielonym wysokim parkanem od podwórka domu, w którym mieszka Nadzieńka…

Jeszcze jest dość chłodno, pod nawozem jeszcze leży śnieg, drzewa są martwe, ale już pachnie wiosną i gawrony, układając się do snu, krzyczą głośno.

Zbliżam się do parkanu i długo patrzę przez szczelinę.

Widzę, jak Nadzieńka wychodzi na ganek i kieruje smutne, tęskne spojrzenia na niebo…

Wiosenny wiatr dmie jej wprost w bladą, ponurą twarz.

Przypomina jej o tamtym wietrze, który huczał wtedy na górze, kiedy słyszała owe trzy słowa — i twarz jej staje się smutna, smutna, a po twarzy spływa łza…

I biedna dziewczyna wyciąga obie ręce, jakby prosząc wiatru, żeby przyniósł jej jeszcze raz te słowa.

A ja, doczekawszy się powiewu wiatru, mówię półgłosem:

— Kocham cię, Nadziu!

Boże drogi, co staje się z Nadzią?

Wydaje okrzyk, uśmiecha się całą twarzą i wyciąga ręce ku wiatrowi, radosna, szczęśliwa, taka ładna.

A ja idę się pakować do drogi.

To było już dawno.

Teraz Nadzieńka jest już mężatką; czy wydano ją, czy sama wyszła za drobnego urzędnika — to nie ma znaczenia… ma troje dzieci.

Ale tego, jakeśmy chodzili na saneczki, jak wiatr przynosił jej słowa: — „Kocham cię, Nadzieńko!” — nie zapomniała; jest to dla niej teraz najszczęśliwsze, najtkliwsze i najpiękniejsze wspomnienie całego życia.

A ja sam teraz, kiedy jestem starszy, już nie rozumiem, po com mówił owe słowa, po com żartował…

-----


text:
Maciej Szukiewicz

Przeczucie śmierci

Opłakaną przez wierzby idę w pole drogą…

Strojne majową runią szemrzą sennie drzewa.

Przez ich soczyste liście słońce się przelewa

Roztopionych szmaragdów wilgotną pożogą.

Ni za mną, ni przede mną nie widać nikogo —

Myśl obraca się w przeszłość i smutnie omdlewa

Jako ta zabłąkana nad odmętem mewa,

Którą — nim lądu dopnie — huragany zmogą.

Sam idę, lecz jak zawsze samotny nie jestem.

Jakiś szept pomieszany z cichym zbóż szelestem

Duszę moją kołysze melodią złowrogą.

Jakieś widma zachodzą mi drogę natrętnie,

Patrzą w oczy…

Śmierć tylko pogląda tak smętnie…

-----


corpora: wikisources-pl

text:
Afrykański Kościół.

Na ziemi afrykańskiej pierwszy Egipt ujrzał światło wiary prawdziwej, a w szczególności Aleksandrja, która, według Euzebjusza (Hist. eccl.

II, 16), zawdzięczała to pracom św. Marka.

Wedle starożytnego podania, ten święty Ewangelista opowiadał wiarę w okolicach Pentapolu, a w pobliżu Aleksandrji miał ponieść śmierć męczeńską w 68 r. po nar.

Chr.

P. Dzieje Apost.

(2, 10.

11, 20.

13, 1) wspominają jeszcze wcześniéj o pracy Apostołów w tej krainie.

W wieku II słynęła już tam cała szkoła katechetyczna (Panten, Klemens, Orygenes).

O rozszerzeniu chrystjanizmu w Egipcie w ciągu II w. przekonywają liczni gnostycy egipscy.

Około 202 r., za cesarza Sept.

Severa, wielkie było tam prześladowanie chrześcjan, ale liczba wiernych powiększyła się jeszcze: powstało wiele stolic biskupich, uznających bis.

aleksandryjskiego, jako swego metropolitę i patriarchę.

Stał się też wówczas Egipt ojczyzną anachoretów i mnichów, pomiędzy którymi pierwsze miejsce trzymają: św. Paweł, św. Antoni, Pachomjunsz i inni.

Ztąd r. 320 wyszła herezja arjańska, a w 130 lat później Egipt stanął po stronie monofizytyzmu; później popadł w ręce monotelityzmu i w kraju powstały dwie partje religijne: monofizytowska (koptów) i prawowierna (melchitów).

W VII w.

(640) Egipt zdobyli mahometanie, i od tego czasu wiara chrześcjańska bardzo mało tam liczy wyznawców.

Św. Franciszek z Assyżu próbował nawrócić tamtejszych islamitów; ale nadaremno.

Obecnie liczy Egipt około 15,000 katolików, mających swego wikarjusza apostolskiego w Aleksandrji.

Oprócz tych, są tam jeszcze koptowie unici i dyzunici.

Pierwsi zostają pod unickim czyli melchickim patrjarchą Azji, drudzy mają własnego monofizyckiego patrjarchę, mieszkającego w Kairze, a noszącego tytuł aleksandryjskiego.

Cyrenaika czyli Pentapolis wcześnie poznała ewangelję.

Opowiadał ją tam św. Marek, a mięszkańcy jéj byli świadkami cudów Zesłania Ducha św. Dalej na zachód, Kartagina była bez wątpienia pierwszém miastem, które przyjęło chrystjanizm.

Wpływ Rzymu i Italji na zachodnią Afrykę był pod tym względem nie mały.

Pod koniec II w.

Kościół już tu szeroko sięgał, Tertuljan powiada, że chrześcjanie prawie w kaźdém mieście większość stanowią (ad Scapul.

1, 2).

Tutaj wyrobił się też język łaciński kościelny, i właśnie wspomniony Tertulljan, kapłan kartagiński, pierwszym jest łacińskim pisarzem kościelnym.

Wówczas już Kościół ten odznaczył się licznymi męczennikami (jak Perpetua i Felicyta za Septimjusza Sewera 202).

Metropolją prokonsularnej Afryki była Kartago.

W III w. nowacjanie, a w IV donatyści zawichrzyli pokój i pomyślność Kościoła w tych stronach.

Największego męża swego miał Kościół zachodnio-afrykański w św. Augustynie, biskupie Hippony (Hippo regius), † 430.

Za jego życia Afryka zachodnia liczyła przeszło 400 biskupstw; Kościół dotarł aż do pustyni.

Ouergla, Rat-Ghadames były stolicami biskupiemi.

R.

428 Wandalowie, wezwani przez Bonifacego, rządcę rzymskiego, założyli tu własne państwo i, jako wyznawcy arjanizmu, srogo prześladowali Kościół.

Wprawdzie odetchnął Kościół, gdy Belizarjusz, wódz Justynjana, położył koniec panowaniu Wandalów, ale niebawem (w VII w.) zapanowali tam Arabowie.

Rozpoczęło się wówczas konanie całej tej Afryki chrześcijańskiej, straszliwe, bohaterskie.

Ogromna ilość rodzin była przerzuconą w głąb Arabji; pozostali musieli odstąpić muzułmanom równiny i doliny, a ratując życie, uchodzili w góry Atlasu (Kabyle) lub w pustynię (Mzabici i Tuaregi).

Długo pomiędzy tymi zbiegami przechowywała się wiara.

W XI w. mieli jeszcze swoich biskupów.

Jeden z nich, Serwandus, wyświęcony był przez Grzegorza VII w Rzymie.

Poprzednio Leon IX żalił się, że ta część Afryki liczyła tylko 5 biskupów.

Później wiadomości już prawie żadnych nie ma ztamtąd.

Chrześcjanie tamtejsi, otoczeni fanatycznymi muzułmanami, surowo wciąż prześladowani, w coraz głębszą zapadając ignorancję, przyjęli zwolna iślam.

Po XIV w. żaden z historyków lub podróżników arabskich, w tych stronach, nie robi wzmianki o chrześcjanach tamtejszych.

Są jednak do dziś dnia pewne słabe ślady dawnej wiary pomiędzy Tuaregami i Mzabitami (Cfr. list ks. Lavigerie w Missions Cath. n. 9 i 16 Oct.

1868).

Zdobycie Algieru przez Francuzów rozbudziło nowe dla tych stron nadzieje Kościoła.

R.

1838 założone zostało biskupstwo algierskie.

R.

1866 Algier został metropolją, a 1867 Oran i Konstantyna dwóma należącemi do niej biskupstwami.

Zakazy rządu francuzkiego tamowały nawracanie muzułmanów; jednak 1868 r. założono tam seminarjum missjonarskie.

Wiernych w Algierze jest przeszło 100,000, ale po większej części Francuzów i ludności napływowej.

Są tu trapiści, szarytki, jezuici, bracia i siostry missji zagranicznych.

Kongreg.

Propagandy, dekretem z 6 Sierpnia 1868, ustanowiła nową missję, p.t.

Delegacji apostolskiej Sahary i Sudanu.

Missję Maroku sprawują zakonnicy hiszpańscy reguły Alcantara.

R.

1843 były tylko 4 stacje missyjne.

Po wojnie z Hiszpanją 1860 r. położenie chrześcjan polepszyło się; wzniosło się kilka kościołów chrześcjańskich, mianowicie w Tetuanie.

O Tunisie, Tripoli, Kongo, Przylądku Dobrej Nadziei, Madagaskarze obacz oddzielne art. — We wnętrzu Afryki, w IV w. powstał do dziś żyjący abissyński czyli etjopski Kościół (ob.

Abissynja).

Odkrycia brzegów afrykańskich przy końcu wieków średnich, otworzyły nowe pole prac missjonarzom.

Powstały wówczas biskupstwa, które do naszych przetrwały czasów, a mianowicie 1) Angra na Azorskiej wyspie Terceira od r. 1534, wiernych liczy 236,241, probostw 110; 2) Funchal na Maderze od r. 1514, probostw ma obecnie 50 i 116,000 wiernych; oba biskupstwa należą do prowincji lizbońskiej: 3) Canarias, założone 1405 r., połączone z biskupstwem 4) Teneriffa ( Nivariensis) w 1851 r., liczy obecnie 250,000 wiernych, 100 parafji, 200 kaplic i 900 księży, należy do hiszpańskiej prowincji Sevilla; 5) Sanct Jago i 6; Sanct Nicolo na wyspach Zielonego Przylądka; 7) Sanct Thomas na portugalskiej wyspie św. Tomasza; 8) Ceuta w hiszpańskich posiadłościach w Maroko, bezpośrednio zależne od Rzymu.

Na wyspie Św. Maurycego, wprzód do Francji, a teraz do Anglji należącej, znajduje się biskupstwo Saint Louis.

Wracając na ląd stały, na brzegu wschodnim jest missja Zangwebaru, która w 1867 r. założyła nową stację w Bagumoyo, gdzie pracują kapłani kongregacji św. Ducha i Serca Marji i zakonnice kongregacji córek Marji, których dom główny jest na wyspie Reunion (inaczej Bourbon), gdzie znajduje się biskupstwo Saint Denis.

Wikarjat apost.

Sierra-Leone, na zachodniej stronie Afryki, rozciąga się od południa Senegambji aż do małej rzeczyp.

murzyńskiej Liberia.

Pracuje tu kongregacja św. Ducha i Serca Marji, równie jak i w apost. wikarjacie Senegambji, gdzie wiernych 1870 r, liczono 12,000, duchownych 21.

Ap.

wikarjat Gwinei ewangelizują Maryści, wiernych 15,000.

R.

1860 założony został wikarjat apostolski w Dahomey.

Na wyspie Lagos, leżącej tam na jeziorze Corodon, osiedlili się missjonarze w 1868 r., gdzie znajdowało się wówczas 4 do 5000 chrześcjan, po większej części przybyłych z Brezylji.

Biskupstwo Malty także należy do kościołów afrykańskich.

Pierwsze nasiona Ewangelji rzucone tu były ręką św. Pawła w domu Publjusza.

Wraz z wysepkami Gozzo i Comino, w r. 1859 liczyło to biskupstwo 100,000 wiernych.

Mówiąc w ogóle o stanie religji katolickiej w Afryce, zaznaczyć wypada, że najlepiej powodzi się pracom missjonarzy w Egipcie, gdzie dzisiejszy kedywe, czyli wice król wspiera ich nieraz hojną ręką, gdy idzie o budowę nowych kościołów, albo zakładów religijno-naukowych.

W r. 1866 w pustyni suezkiej powstały 3 miasta nowe, a w nich tyleż kościołów i rezydencji oo. franciszkanów, a w r. 1865 poświęcono nowy kościół w Kairze, przy tamecznym klasztorze klarysek.

W Styczniu w r. 1866 przybył z Neapolu do Schellal, w środkowej Afryce, o. Ludw.

Casoria, wraz z 6 towarzyszami, między którymi dwóch kapłanów, franciszkanów, t. j. oo. Bonawentura z Neapolu i Bonawentura Habeschi, wychowaniec i pierwszy kapłan ze szkoły missyjnej w Chartum, w Afryce, i objęli tam misję.

Na czele missji w Chartum stał w r. 1866 o. Fabjan Pfeifer.

W r. 1861, staraniem ks. Daniela Comboni, założono instytut katolicki, w celu wychowania afrykańskiej młodzieży obojga płci, częścią do stanu duchownego na missjonarzy, częścią na dobrych ojców rodzin i cnotliwe matki.

Dalsze prowadzenie missji w środk.

Afr.

Propaganda rzym.

przekazała ks. Comboni, mianowanemu 26 Maja 1872 r. prowikarjuszem Afryki środkowej.

Ob. Münteri, Primord.

Eccl.

Afr.

Tertul., ad Scapul.

c.

2.

Gieseler, Lehrb. d.

Kirchengesch.

1,522.

Annal.

de la propag.

de foi.


corpora: CEN

text:
Rosyjski Gazprom i niemieckie firmy E.ON-Ruhrgas oraz BASF zawarły dziś w Berlinie umowę o budowie Gazociągu Północnego (NEGP).

Pozwoli on na ominięcie obecnej sieci gazociągów i na transport gazu przez Bałtyk.

Przy podpisaniu umowy obecni byli prezydent Rosji Władimir Putin oraz kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder.

Gazociąg połączy rosyjski port Wyborg pod Petersburgiem z niemieckim Greifswaldem w Meklemburgii, osiągając długość 1200 km.

Planowany koszt inwestycji to ponad 4 mld euro.

Strona rosyjska będzie posiadała 51% gazociągu natomiast niemieckim firmom przypadnie po 24,5% udziałów.

Budowa zostanie ukończona do 2010 roku.

Gazociągiem popłynie 27,5 mld metrów sześciennych gazu rocznie.

Rosja jest jednym z największych dostawców gazu dla Europy Zachodniej, zaspokajając jedną czwartą jej zapotrzebowania na ten surowiec.

Niemcy są krajem ubogim w naturalne źródła gazu, dlatego są jeszcze bardziej uzależnione od importu.

Umowy energetyczne są kluczowym elementem długoterminowej polityki.

Przewiduje się, że obecny niemiecki gazociąg wkrótce stanie się niewystarczający do zaspokojenia potrzeb kraju.

Uzyskanie korzystnego kontraktu stało się gorącym tematem politycznym.

Umowa zapewnia Niemcom bezpieczeństwo energetyczne.

Planowane podpisanie umowy wywołało ożywioną dyskusję.

Prasa rosyjska nie ukrywa, że gazociąg narusza interesy Polski i Ukrainy, podkreślając jednak korzyści dla Rosji.

Według gazety "Wriemia Nowostiej" takie rozwiązanie pozwoli na uniknięcie niepewności politycznej i gospodarczej, jaka wiąże się z transportem gazu przez Polskę, Ukrainę oraz kraje bałtyckie.

Kanclerz Schroeder zapewnił, że umowa nie godzi w żaden sposób w interesy innych krajów.

Kraje bałtyckie, w tym Polska, muszą pamiętać, że obrona interesów niemieckich jest jego obowiązkiem.

W Niemczech pojawiły się głosy, że przyspieszone podpisanie umowy jest prezentem wyborczym Putina dla Schroedera.

Wiceprzewodniczący klubu parlamentarnego CDU/CSU Wolfgang Schaeuble skrytykował pomijanie innych krajów w rozmowach o gazociągu.

Prezydent Kwaśniewski ocenił projekt jako zły pod względem ekonomicznym, politycznym i ekologicznym.

Fakt braku konsultacji z Polską wskazuje według niego na polityczny wymiar umowy a argumenty kanclerza Niemiec nie są wystarczające.