corpora: wikisources-pl

text:
Brevi manu, wyrażenie łacińskie powszechnie w Polsce używane na oznaczenie pisma urzędowego, skreślonego odręcznie, natychmiastowo, np. jakiegoś rozkazu, uwiadomienia i t.

p., bez zachowania zwykłej formy urzędowej.

Dlatego z pism takich nie wydawano interesantom urzędowych kopii.


corpora: sejm

text:
Projekt

USTAWA

z dnia ………….2012 r.

Art. 1.

1) w art. 11:

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

2) w art. 43:

a) ust. 2 uchyla się;

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

Art. 2.

Przedmiotowy projekt ustawy zakłada obowiązkowe używanie elementów odblaskowych w czasie poruszania się po drogach po zmierzchu poza terenem zabudowanym przez wszystkich pieszych..

Dotychczasowe zapisy ustawy zobowiązują do ich używania jedynie osoby do 15 roku życia.

Każdego roku na polskich drogach giną setki osób.

Znaczny odsetek ofiar to osoby poruszające się po zmierzchu wzdłuż nieoświetlonych dróg.

W porze nocnej na drogach nieoświetlonych w co 4 wypadku ginie człowiek, gdy tymczasem w porze dziennej w co dziewiątym wypadku Powodem tragedii jest nie tylko nieostrożność kierujących pojazdami, lecz nade wszystko brak możliwości zauważenia osoby poruszającej się po krawędzi jezdni.

W wielu przypadkach, szczególnie przy trudnych warunkach atmosferycznych i ograniczonej widoczności kierowca zauważa pieszego w momencie, w którym właściwa reakcja jest praktycznie niemożliwa, a przynajmniej wiąże się z koniecznością wykonania manewru mogącego stanowić zagrożenia zarówno dla niego, jak i innych uczestników ruchu.

W roku 2011 r. najechanie na pieszego stanowiło 10.936 wypadków (27,3% ogółu).

W ich wyniku zginęły 1394 osoby (33.3% ogółu zabitych w wypadkach drogowych), a 10.200 osób zostało rannych (20,6%).

W roku 2011 r. osoby piesze spowodowały 4.377 wypadków, w których zginęły 754 osoby, co stanowiło 18% ogółu zabitych, a 3718 osób zostało rannych

Od dłuższego czasu prowadzona jest szeroko zakrojona kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa pieszych na drodze.

Zachęca ona do używania elementów odblaskowych przez wszystkich pieszych uczestników ruchu.

Wykonywane pokazy oraz prezentowane symulacje wskazują, jak istotną rolę odgrywają elementy odblaskowe w zapobieganiu wypadkom.

Proponowana zmiana Ustawy prawo o ruchu drogowym ma na celu realne zwiększenie bezpieczeństwa pieszych.

Koszty wyposażenia w elementy odblaskowe (kamizelka, opaska itp.) są kosztami znikomymi i nie stanowią bariery uniemożliwiającej ich nabycia przez przeciętnego obywatela.

Należy również podkreślić, że koszty leczenia ofiar wypadków, nie licząc strat materialnych są niewspółmiernie wyższe i trudne do oszacowania.

Najważniejszym skutkiem regulacji będzie jednak zmniejszenie liczby osób każdego roku ginących na drogach z powodu niezauważenia ich przez kierujących pojazdami.

Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej oraz nie spowoduje dodatkowych obciążeń dla budżetu państwa, nie spowoduje też obciążeń dla budżetu jednostek samorządu terytorialnego.

Może natomiast ocalić życie wielu użytkownikom dró


text:
* * *

SCENA 1.

DON GOMEZ, DON ARIAS.

DON GOMEZ

Wyznaję, przyznać muszę,

żem uniósł się nad miarę.

Gdy obelżywą mową

marne mi rzucił słowo,

spłaciłem dług z powrotem.

Rzecz, skoro już się stała,

nie mówmy więcej o tem.

DON ARIAS

Przychodzę z woli króla,

w imieniu króla mówię.

Król zajął się tą sprawą

i wielce rozgniewany,

wyrzekł o tobie hrabio

że mimo twą powagę,

zasługi i znaczenie, —

choć on sam trud twój wielbi, —

znać musisz jego prawo.

DON GOMEZ

Niech król sam, jako zechce,

mem życiem rozporządzi.

Samowola go łechce,

Biada, jeśli pobłądzi.

«Jaką wymierzę karę,

przyjąć ją będzie trzeba.

Chcę, aby był posłuszny

królewskiej mojej woli.

Chcę!

— Posłuszeństwa żądam.»

W myśli jego nie wglądam.

Jestli tak małoduszny?

Ślepego posłuszeństwa

niech król nie szuka u mnie.

Mówicie hrabio dumnie,

ostrą i twardą mową.

—

Czy to ostatnie słowo?

Nie gnę przed nikim czoła.

—

Jak sąd królewski padnie;

Don Fernand, jeśli zdoła,

niech po mą głowę sięgnie.

Obaczym, czy nie pęknie

strop na tronowej sali:

czyli wraz ze mną Państwo

w ruinę się nie zwali,

nad mym grobem płaczące nie klęknie?

Czyli w domowej wojnie,

gdy wstanę przed nim zbrojnie,

to hydra się nie zlęgnie,

co stu szczękami kąsa.

Przed grozy tej obliczem

król, co się na mnie dąsa,

co chce mnie zgnieść swem prawem:

król się okaże — niczem.

—

Więc lżysz Majestat tronu?!

Z jakiem-że to obliczem

szedłbyś na dwór królewski?

Wszak to wyraźna zdrada.

Sądowi memu biada!

Ja się nie lękam zgonu.

Potrafię w mocy mojej

wstrząsnąć posadą tronu;

Niech król mnie nie bezcześci;

(miłe mu tronu blaski)

bo jeźli berło pieści,

to może z mojej łaski.

W tej burzy, co nadchodzi,

wy się lękajcie gromu;

by piorun was nie spalił.

Czyście ponad rozumy?

Czy już nie znacie sromu?

Winniście łasce króla

sławę waszego Domu.

Nie mierz mnie swoją miarą.

Jestem wyższy nad tłumy.

Gróźb serce się nie lęka,

ani nie lęka gromu.

Czyjaż go rzuci ręka?

Mogą mię losy skazać

na nędzy cierpką dolę,

lecz to zachowam zawdy:

honor i własną wolę.

(Don Arias odchodzi).

SCENA 2.

DON GOMEZ, DON RODRYGO.

DON RODRYGO

Dwa słowa hrabio.

Słyszę.

DON RODRYGO

Don Diego ci znany?

Wszak to wiesz: jak powinien być poszanowany?

Wiem.

Być może.

Być może?

To wam i przypomnę:

jako ramię Don Diega bywało niezłomne;

Jako był rówien tobie.

Być może — nie pomnę.

DON RODRYGO

Nie wiele mnie obeszło.

Ku temu was zmuszę!

Tak o sobie rozumiesz?

O to się pokuszę.

bym niedorosły latmi, lata ubiegł czynem, —

Tacy, jak ja, dwa razy poznać się nie dają.

Miarkuj się!

Tak?..

Być może.

Kto inny, zapewne

spieszyłby się ustąpić, żeś brwi zmarszczył gniewne.

Czyli z pod lauru, co czoło twe wieńczy,

Uderzam dzisiaj śmiały w to zwycięzkie ramię;

wierzę, że śmiałosć moja sile mej nie skłamie.

Nie zwyciężono ciebie, będziesz zwyciężony!

spokojny, córkę moją dawałem za żonę.

Znam twą miłość a jednak widzę to z radością,

żeś obowiązek twardy stawił przed miłością.

Lituję się nad tobą, młodości lituję;

abym miasto trofejem, czoło krył żałobą.

Litość podłą przydajesz memu pohańbieniu!

Cześć odbierasz a życie me ważysz w sumieniu.

Oddal się ztąd!

Mów ciszej.

Nie odstąpię krokiem.

Godzina mnie lub tobie śmiertelnym wyrokiem.

Masz-li już dosyć życia?

Trwogę znasz daremną!?

Czyli się śmierci boisz?

Idę.

DON RODRYGO

Idź przedemną!

(wychodzą).

SCENA 3.

INFANTKA, SZIMENA, ELEONORA.

INFANTKA

Szimeno, bądź spokojna.

SZIMENA

Spokojna?

Ja?

Tej chwili,

gdy się rodzice nasi

tak nagle powaśnili?

Rodryga ojciec tak zelżony

bezwzględnie, popędliwie;

przepełnia serce moje trwogą,

że dług nie będzie niespłacony

i że Don Diega przyjaciele

zapłacą odwet zemstą srogą.

INFANTKA

Sroga dwu domów kłótnia,

sroga dwu domów wojna

zakończy się weselem.

Król jest wam przyjacielem

i mocno wziął do serca

ten zatarg tak niemiły.

Znajdzie więc tyle siły,

by kres położyć zwadzie.

Obiecał nawet radzić

o tem w królewskiej Radzie.

Niech tylko hrabia Gomez

trudności nie przymnoży

i niech się, gdy obraził,

przed Diegiem upokorzy.

SZIMENA

Don Gomez, hrabia Gormas,

miałby się upokorzyć?

Któż śmiałby ojcu memu

kajdany te nałożyć?

I przed kim?

INFANTKA

Przed Don Diegem.

Wszak to ojciec Rodryga.

SZIMENA

Mój ojciec upokorzon?!

Serce się wstrętem wzdryga.

INFANTKA

Zaślepiony w swej dumie

twój umysł, lękiem strwożon,

rozpoznać już nie umie:

czem hrabia jest zagrożon?

Jakie niebezpieczeństwo

grozi mu każdej chwili

a nikt go nie przestrzega — ?

SZIMENA

Od kogo!?

INFANTKA

Syn Don Diega:

Rodrygo, który jeszcze

swej nie próbował szpady.

Rycerz pełen ogłady, —

rycerz pełen honoru,

kwiat kastylskiego Dworu.

SZIMENA

Nie będzie śmiał, — zbyt młody.

Słucham cię z przerażeniem.

— — —

INFANTKA

Za ojca pozwoleniem,

by sunąć powody

mej troski i obawy, —

zanim król nie uzyska

załagodzenia sprawy, —

Rodrygo, jako więzień,

tu będzie zostawiony.

Więc możesz być spokojna,

bo będzie rozbrojony.

SCENA 4.

INFANTKA, SZIMENA, LEONORA, PAŹ.

INFANTKA

PAŹ

SZIMENA

Dobry Boże!

INFANTKA

Drżysz czego?

SZIMENA

Litości nad nami.

INFANTKA

Więc widziałeś ich razem?

SZIMENA

Mów, czy byli sami?

PAŹ

Przed chwilą, razem spiesząc, pałac opuścili.

Może mnie się zdawało...

INFANTKA

Co?

PAŹ

Że się kłócili.

SZIMENA

Czyli ich ręce moje od ciosów osłonią!?

(wybiega)

SCENA 5.

INFANTKA, ELEONORA.

ELEONORA

Księżniczko, co jest tobie,

że ręce własne ściskasz;

w trwodze je załamujesz;

oczyma dziwnie błyskasz?

Czy mnie ty okłamujesz,

udając raz wesołą —

to znowu nagłym smutkiem

marszcząca brew i czoło?

INFANTKA

Ja dziwną mam nadzieję:

jakąś nadzieję straszną.

W królewskim dyjademie,

w mych szat królewskim stroju —

uwierzysz? — mnie za ciasno.

—

Ja nie wiem na co czekam,

gotowam pragnąć złego!

I dzieło, co jest moje,

com sama go pragnęła,

cieszę się, — że los zwleka

pozornie wbrew mej woli.

Czy los tak igra może

z tem, co człowieka cieszy,

z tem, co człowieka boli?

Dopiero blizkie były

młodych obojga śluby, —

już domy się zwaśniły.

ELEONORA

O czem księżniczko mówisz?

Kogóż to masz na myśli?

Czyli Rodryga znowu?

INFANTKA

Los dziwne koła kreśli.

I to mnie zastanawia;

to naraz mnie zadziwia,

i naraz mnie zabawia.

Nadzieję mam okrutną

i tę ci wyznać muszę:

że w walce tej Rodrygo

zabije Don Gomeza!

ELEONORA

Jak możesz pragnąć tego?

INFANTKA

Pragnę, na moją duszę!

Mówiłam: sama nie wiem

dlaczego pragnę złego?

(wychodzą).

SCENA 6.

DON FERNAND, DON ARIAS, DON SANSZO.

DON FERNAND

Co?!

Hrabia mnie zadziwia.

Mówisz, że nieposłuszny,

że w gniewnym słów porywie

przyjął cię opryskliwie?

Prośbie mej się sprzeciwił,

a groźbę za nic ważył?

Tem hrabia mnie znieważył,

że nie wiem dokąd zmierza

w zamiarów swych zapędzie.

Liczyć nań już nie mogę.

Straciłem w nim żołnierza.

Upłynie czasu wiele,

nim inny go zastąpi,

nim jemu równy będzie.

Niechaj mnie zwą tyranem, —

nie będzie praw mych burzył,

uznać mnie musi Panem.

Przyganię, jak zasłużył.

Łagodnym byłem zrazu,

przemocy nie użyłem; —

teraz nic mnie nie wstrzyma,

bym nie wydał rozkazu:

Niechaj go straż poima.

Sądzon będzie do razu.

Ta głowa, co się dumnie

ponad koronę wznosi,

upokorzyć się musi,

choć setne laury nosi.

DON SANSZO

Bo może nazbyt nagle

rygor nań przykry spada, —

jeśli Don Gomez hrabia

tak szorstko odpowiada.

Lepiej byłoby może

ostawić rzecz czasowi?

DON FERNAND

Don Sanszo, milcz!

— W tym sporze,

jeźliś niebacznie stanął

po stronie Don Gomeza,

jesteś przeciw — królowi.

Przez litość jednak proszę,

pozwól się za nim wstawić.

Słucham.

— Jakaż to litość

i jakie to wstawianie?

Nie błagam o to, Panie,

byś karał go łaskawie;

lecz pozwól, by się rycerz

mógł po rycersku sprawić:

z bronią w ręku.

Los wtedy

gdyby dlań był pomyślny, —

zamiast ludzkiego sądu

dałby — ułaskawienie.

Miarkuj się.

— Lecz wybaczam

młodej odwadze, śmiałej.

Jako król, mam w pamięci

myśl o Ojczyźnie całej:

tej jeno służę Sprawie.

Tej krwi szanować muszę,

co mej Ojczyźnie służy.

Jak sternik nawę wodzi

wśród mętnej morskiej burzy.

Na słowa twe żołnierza

mówię odpowiedź króla:

Ktokolwiek mnie posłuszny

pod mą się skłania wolę,

ten może ufać pewny,

że swej nie szkodzi sławie.

że równo mnie dosięga

cios, który weń uderza.

nad ważniejszą się sprawą teraz zastanówmy:

Dostrzeżono okrętów nam wrogich sztandary,

jak nocą w gardło rzeki pełzały bezczelnie.

Wypadnie czujność zdwoić.

Moc twoja i siły

znaną Maurów potęgę przed tobą skłoniły.

Zwyciężon tyle razy, Maur, już serce traci;

nie tak się łatwo z nami zwycięztwem wzbogaci.

Zazdrość ich jadowita tem się zapaliła,

że niegdy Andaluzję dłoń ta przykłoniła

Kraj ten ich chciwym oczom, dziś straconym rajem.

stolicę, żebym tronu podstawę położył

tu dla całej Kastylli; bym z blizka stąd badał,

jakieby Maur na przyszłość podstępy zakładał.

Abym go z blizka śledził i głosząc orędzie,

zamysł ledwo poczęty w puch rozbijał wszędzie.

Obawy Wasze próżne.

A próżność w ufności.

Zbyteczna ufność sama ściąga gromy.

że pełnem pędząc morzem, sama morska fala

ich okrętom aż tutaj dopływać pozwala.

Starczy wysłać zdwojoną straż w przystań na wały.

Starczy zdwojona czujność...

SCENA 7.

DON FERNAND, DON ARIAS,

DON SANSZO, DON ALONZO.

DON ALONZO

Hrabia padł.

Wnet syn Don Diega hańbę rodu zmazał.

Odkąd mi znany cios ciężkiej zniewagi,

wyrządzonej domowi zacnego rycerza,

gdym hrabiemu Don Diega przeprosić rozkazał,

co więcej: bardziej hardo głowę począł nosić,

przewidywałem koniec: znalazł przeciwnika,

Ale cóż to za wrzawa?

DON ALONZO

To Szimena woła,

by ją do cię wpuszczono.

Rozpaczą wiedziona,

skargę przed króla niesie.

Prosto tutaj zmierza.

Biegnie tuż Don Diego, o syna strwożony.

Niechaj wejdą.

Rycerzy moich wódz stracony.

gdy trzeba, aby wszyscy w chorągwie spieszyli,

gdy Ojczyzna w nieszczęściu, niech rzecz Bóg sam sądzi.

Któż z ludzi tylu klęskom grożącym podoła?

SCENA 8.

DON FERNAND, DON ARIAS, DON SANSZO,

DON ALONZO, DON DIEGO, SZIMENA.

SZIMENA

Królu, sprawiedliwości!

DON DIEGO

Sprawiedliwy królu!

SZIMENA

Najznaczniejszy z rycerzy twych dla cię stracony.

Wysłuchaj oskarżenia!

Wysłuchaj obrony!

SZIMENA

Skarzesz, Panie, junaka, skarcisz szalonego!

Ojca mojego zabił!

Pomścił Ojca swego!

SZIMENA

Winien jesteś poddanym całe serce twoje!

Słusznej pomsty nie karać!

Powstańcie oboje.

SZIMENA

Panie, krew ojca przed memi oczami

płynie z okropnej rany!

Litości nad nami.

Nad ojcem, nad rycerzem, który razy tyle

zyskał zwycięztwo bitew w niezrównanej sile.

Przybiegłam, darmo ręka głowę stygłą dźwiga.

Wybacz boleść.

Odwagi córko.

W twej żałobie

SZIMENA

Panie!

— —

(zwracając się do Don Diega)

Odpowiedź twoja Diego?

Jestem winny.

On jedynie mój rozkaz i wolę wykonał.

W woli mej bezlitośny byłem dla cię synu;

Jeśli Szimena żąda kary sprawiedliwej, —

ja będę ukarany, syn zostanie żywy.

Oddam żywot bez żalu, gdy cześć ocalona;

przyjmę, jaka mi dola będzie przysądzona.

rzecz rozważać będziemy o dwu domów zwadzie.

Tymczasem, nim rzecz jasno będzie rozsądzoną,

Szimena pójdzie do dom, pod Sansza osłoną.

Don Diego pozostanie; — słowom jego wierzę.

Niech mi znajdą Rodryga, gdziekolwiek się kryje.

Złożę sąd.

Sprawiedliwość, jak słuszna, wymierzę.

Przypi


text:
Andreae Jan, Jan de Andreae, był jednym z najznakomitszych kanonistów na początku XIV w., od 1301 doktor w Bolonji i professor prawa kanonicznego, w 1328 członek poselstwa odprawionego do Awinjonu, do Jana XXII, uczony i bystry pisarz kanoniczny.

Nazywano go Patrem juris canonici i omnium juris canonici interpretum facile principem.

Um.

7 Lip.

1348 z zarazy.

Z dzieł jego wyszły: Novellae, seu Commenti.

in 5 ll.

Decretalium (Venet.

1581); Glossae Mercuriales in VI librum et in Clement. (tamże i Lugd.

1572); Quaestiones feudales uti et de Matrimoniis et Interdictis locorum (Venet.

1584); Arbor Consanguinitatis, affinit.

et cognationis tum spiritualis tum legalis (Basil.

1517).

Ob. Guid.

Pancirollus, De claris legum Interpretib.

l. 3, c.

19.


corpora: CEN

text:
W drugim dniu wizyty w Chinach delegacja Samoobrony z jej szefem, wicemarszałkiem Sejmu Andrzejem Lepperem, prowadziła w Pekinie rozmowy w ministerstwie handlu, a także w wydziale łączności z zagranicą Chińskiej Partii Komunistycznej.

Członek delegacji, poseł Janusz Maksymiuk, powiedział, że atmosfera kontaktów jest konstruktywna i znakomita.

Jego zdaniem, Chińczykom zależy na rozszerzeniu handlu z Polską i dziwią się, że aż 60% polskiego importu z Chin przechodzić musi przez inne kraje unijne.

Uważają to za nieracjonalne.

Maksymiuk podkreślił, że stronie chińskiej zależy także na naszych inwestycjach.

W tym kontekście z zadowoleniem wymieniają oni fabrykę osocza, którą zamierza wybudować w Chinach grupa Prokom.

W środę działacze Samoobrony oraz towarzysząca im grupa biznesmenów z sektora handlowego i produkcyjnego polecą turystycznie do Xian, gdzie eksponowana jest słynna armia żołnierzy z terakoty, a następnie udadzą się do Kantonu na dalszy ciąg rozmów gospodarczych.


text:
Spółka PMS należy do Poczty Polskiej.

Zajmuje się wydawaniem gazetki zakładowej "Poczta Polska".

Za 18,4 tys. egzemplarzy tygodnika Poczta płaci PMS-owi ponad 4 mln zł rocznie.

PMS zatrudnia ponad 20 osób.

Do niedawna pracowników kontrolował czteroosobowy zarząd oraz dziewięcioosobowa rada nadzorcza.

Pieniądze dla gazety idą m.in. na fundusz reprezentacyjny, służbowe samochody oraz kilkunastotysięczne pensje dla zarządu.

Zarząd Poczty zmniejszył radę nadzorczę PMS z dziewięciu do czterech osób po tym jak ktoś doniósł co się dzieje w PMS-ie.


text:
Aram, oznacza w księgach St. Test.

Syrję i Mezopotamję, razem wzięte; obejmuje przeto kraje leżące pomiędzy Taurusem, Fenicją, Palestyną, Arabją i Tygrem.

Część tej wielkiej przestrzeni, zawarta pomiędzy Tygrem i Eufratem, nazywana u Greków, w deutero-kanonicznych księgach i w N. Test.

Mezopotamją, nazywa się w hebrajskich księgach St. Test.

Aram naharaim, t.j.

Aram rzeczną, międzyrzeczną (ob.

Mezopotamja).

Aram z tej strony Eufratu, przez Greków nazwana Syrją, obejmowała różne kraje, nie rozciągało się jednak jej znaczenie nigdy tak daleko, jak u późniejszych greckich i rzymskich pisarzy, u których Syrją nazywa się cala przestrzeń, od międzymorza Suez aż do Tauru, i od morza Śródziemnego aż do Eufratu, tak, że Palestyna i Fenicja stanowiły także część tej Syrji.

W Star.

Test. zaś Aram obejmowało tylko przestrzeń, zawartą pomiędzy morzem Środziemném, Fenicją, Palestyną, Arabją, Eufratem i Taurusem.

Klimat i grunt tego kraju bardzo jest rozmaity.

Część położona nad morzem Środziemném jest wilgotna, ale bardzo żyzna; od wschodu przylegają do tych okolic góry, z wieloma żyznemi dolinami; najsławniejsze są tu góry Libanu i Antylibanu i leżąca pomiędzy niemi dolina Celesyrja (ob.); wschodnia wreszcie i południowo-wschodnia strona ku Eufratowi i Arabji, przechodzi w pustynie, z rzadkiemi oazami.

Najznaczniejszą rzeką kraju jest Orontes, dziś jeszcze niekiedy nazywana Oront, częściej jednak El-Asi (uporczywa), ponieważ nawadnia kraj nie dobrowolnie, ale jakby do tego za pomocą kół wodoczerpnych zmuszona; wypływa w Celesyrji, z wschodniej strony Libanu, na północ od Balbeku i przepływa obok Antjochji do morza Śródziemnego.

Inne rzeki: Eleuterus, wypływa z Libanu, stanowił kiedyś granicę pomiędzy Syrją a Fenicją i również na północ od Tyru wpływa do morza Śródz.; Chrysorrhoas albo Barada (zimna), wychodzi z Antylibanu, przepływa Damaszek, dolinę Gutha i wpływa do jeziora Merdsz.

Mieszkańcy Aramu zaliczali się do plemienia semickiego (Genes.

10, 22) i przywędrowali tam z Kir (Amos.

9, 7); jednakże mieszkańcy Hamath byli Chananejczykami (Gen. 10, 10).

Panującym językiem był aramejski, stanowiący jeden z djalektów semickich (o. a. semicki język); rozumieli go dobrze, za czasów Izajasza, tak wyżsi assyryjscy urzędnicy, jak i wykształceni Izraelici (Iz.

36, 11; IV Kr.

18, 26).

Religję również, jak u Fenicjan i Babilończyków, stanowił tu kult natury.

Siły i prawa natury były tu ubóstwione i mytycznie uosobione, a zatém te przedmioty były szczególniej czczone, w których te siły potężniej objawiającemi się wydawały.

Najwyższemi bóstwami były tu Baal (Bel) i Baaltis (Astarte), jako mytyczne uosobienie słońca i księżyca (Cfr.

Movers, die Phönizier.

Bonn 184l, s. 148 i n.).

W czasach apostazji, Izraelici oddawali także nie raz cześć tym bożyszczom.

— W St. Testamencie wymienione są następne, szczególne części Aramu: l) Aram Soba, podług II Kr.

8, 3. leżała głównie na zachodniej stronie Eufratu, nie zaś, jak chcą niektórzy, na wschodniej stronie; król bowiem tego kraju w wojnie z Dawidem, jako ostatniego środka ratunku, wzywa pomocy Aramejczyków, mieszkających za Eufratem; nadto, Hamath (Epifanja nad Orontem) nazywa się także Hamath Soba (II Paral.

8, 3).

Soba więc nie jest, jak chcą Syryjczycy i Michaelis, to samo co Nisibis, leżąca na wschód Eufratu, w północnej Mezopotamji.

Królowie Soba byli oddawna nieprzyjaźni Izraelitom.

Saul musiał już bronić kraju przeciwko królowi Soby i jego sprzymierzeńcom (I Kr.

14, 47).

Szczęśliwie wojował w tych stronach Dawid (I Kr.

8, i 10).

Zresztą potęga królów Soba, noszących, jak się zdaje, zawsze nazwę Hadadezer, musiała być nie mała, kiedy Dawid, w pierwszej przeciwko nim wojnie, wziął niewolnika 1,700 jezdnych i 20,000 pieszych (II Kró.

8, 4), a jednak niedługo potém, Hadadezer był już w stanie przyjść ze znaczném wojskiem na pomoc Ammonitom przeciwko Dawidowi (II Kr.

10, 6).

2) Aram Damaszek, zdobyty przez Dawida, za pomoc dawaną w wojnie z królem Soba (II Kr.

8, 5), leżał na poludnio-zachod od Aram Soba (o. Damaszek).

3) Aram Maacha, podług Deut.

3, 14.

Joz.

13, 11. zajordański kraj Izraela, sięgał do Gessur i Maacha, tak, że Aram Maacha leżała na południe Damaszku ku granicom izraelskim.

Za czasów Dawida w Maacha był król (I Parał.

19, 6).

4) Aram Beth-Rohob (Rechob), wymieniony w II Kr.

10, 6, razem z Soba i Maacha, leżał prawdopodobnie w ich sąsiedztwie.

Podług Sędziów 18, 28, przytykał do północnych granic Palestyny, albowiem zdobyte przez Danitów miasto Lais, leżało w pobliżu Beth-Rohob, stolicy tego kraju, który, jak Rosenmüller przypuszcza, jest dzisiejsze Ard-el-Hule, leżące u stóp Antylibanu, w pobliżu źródeł Jordanu.

Zdaje się, że za czasów Dawida byli tam także królowie oddzielni.

— Wspomina jeszcze Pismo św. inne części Aramu, bez wyraźnego dodania im tej ogólnej nazwy, a mianowicie: a) Emath (Hamath), okolica przy północnych granicach Palestyny, z miastem tego nazwiska (Num.

13, 21.

Joz.

13, 5. III Kr.

8, 65. IV Kr.

14, 25.

Amos 6, 14), rozciągała się ku Damaszkowi (Jer.

49, 23.

Ezech.

47, 16), w pobliżu Libanu (Sędz.

3, 3).

Podług Gen. 10, 18.

Chananejczycy zamieszkiwali Emath.

Za czaców[1] Dawida panował tam król nazwiskiem Thou (Thoi), żyjący z Dawidem na przyjacielskiej stopie (II Kr.

8, 9).

Za czasów Ezechjasza miasto to zdobyli Assyryjczycy (IV Kr.

18, 34.

Iz.

10, 9).

Zdaje się, że Salomon czas jakiś panował także w Emath (II Paral.

8, 4).

Za greckiego panowania, miasto nazywało się Epifanja, prawdopodobnie od Antjocha Epifana, jak już i św. Hieronim twierdzi (Onom.

s. v.

Aemath).

b) Arfad (Arphad, Arpad), wspominany w Piśmie św. razem z Emath, zapewne z niém sąsiednie, miał swego króla (IV Kr.

19, 13.

Iz.

37, 13).

Źe Arfad jest to samo co Aradus, albo Rafane w pobliżu Emath, albo wioską Arpha na wschodniej granicy tetrarchji Heroda Agryppy, są to tylko niczém nieuzasadnione domniemywania (Cfr.

Winer, Bibl.

Real.), c) Auran (Hauran), prawdopodobnie od hor — jaskinia, ponieważ kraj ten obfitował w jaskinie, służące rozbójnikom za schronienie (Jos.

Ant.

XV.

10, 1).

u Ezechjela, w określeniu przyszłych granic odnowionego państwa Izraelskiego, jako strona pograniczna od północo-wschodu; prawdopodobnie też jest to późniejsza Auranitis, której nazwa powstała z Auran, a i dziś strona ta, u geografów arabskich, nazywa się Hauran.

Już 70 tłum.

Ezechjelowe (47, 16) Auran przetłumaczyli na Auranitis i Oranitis.

Leżało tedy Auran na zachód Galilejskiego morza, z tamtej strony Gaulonitydy i na południe od Damaszku; dokładniej jednak granic oznaczyć nie podobna.

Od wschodu jest to okolica górzysta, zresztą plaska i żyzna.

Więcej w art. Auran.

d) Gessur (most), okolica na wschód Jordanu, pomiędzy Hermonem, Maacha, Bazan, i północną granicą Palestyny (Deut.

3, 4.

Joz.

12, 5.

13, 13).

Za czasów Dawiija panował tam Tholomai (Thalmai); córkę jego Poślubił Dawid i miał z niej Absalona, który też, po zabiciu Amnona, chronił się przez trzy lata w Gessur (II Kr.

13, 37).

Nazwę tego kraju wywodzą niektórzy od mostu Jakóbowego, jaki był w tamtych stronach na Jordanie, e) Abilene (o. t.

a.).

— Z tego więc, co dotąd powiedziano, łatwo pojąć, dla czego Biblja mówi nie o królu, ale o królach Aramu (III Kr.

10, 29).

I gdy Benadad, król Damaszku, miał 32 sprzymierzonych królów (III Kr.

20, 1), mogli to być głównie tylko syryjscy, a może jeszcze i mezopotamscy królowie.

Pierwsze pomiędzy nimi miejsce za czasów Dawida miał król Soba (I Kr.

19, 47. II Kr.

8 i 10), później król Damaszku (III Kr.

15, 18—22).

Po podziale, państwa Izraelskiego, zwrócili oni swoje zamysły przeciwko rozdwojonemu Izraelowi, prowadzili też wojny przeciwko niemu z różném powodzeniem, dopóki nareszcie Achaz, król judzki, nie wezwał na pomoc króla assyryjskiego, przeciwko sprzymierzonym sobie krolom syryjskiemu i izraelskiemu.

Król assyryjski przyjął prośbę Achaza, zdobył Damaszek, zabił króla Razina i zamienił Syrję na prowincję assyryjską (IV Kr.

16.

7—9).

Odtąd Syrja na długo straciła swoją niepodległość, później bowiem była pod panowaniem Babilonu i Persji.

Po śmierci Aleksandra W. została pod Seleucydami oddzielném królestwem, do którego przez długi czas należała i Palestyna.

(Welte).

N.


text:
Bukowski Ryszard, *2 I 1916 Ciężkowice (k. Tarnowa), pol. kompozytor i pedagog.

1939 ukończył studia komp. u K. Sikorskiego w konserw. w Warszawie.

1945–48 uczył w PLM w Katowicach, 1948–51 był dyr. PŚSM we Wrocławiu; od 1951 wykłada w tamtejszej PWSM.

Plonem jego doświadczeń pedag.

jest podręcznik dla szkół muzycznych II stopnia pt. Metodyka nauczania form muzycznych (Kraków 1968).

✓ Bukowski Ryszard, *2 I 1916 >Cieszkowy<, †19 V 1987 Wrocław.

Obok twórczości kompoz.

i działalności pedag.

B. przejawiał dużą aktywność społ.-organizacyjną; jako wieloletni przewodn. oddziału wrocławskiego ZKP był animatorem życia muz.

we Wrocławiu, współtwórcą festiwali pol. muzyki współcz. w tym mieście.

Uprawiał różne gatunki muz., preferując typ dram.

ekspresji.

W jego muzyce przeważa linearyzm; w utworach wok.

wyraziste frazy melod., podporządkowane prozodii tekstu, są wyznacznikiem układów mikro- i makroformalnych.


text:
Wpływ korespondencji według adresatów

*

Tabela 1

Adresat L %

Ogółem 2 525 100,0

Marszałek Sejmu 1 263 50,0

Komisje sejmowe 122 4,8

* Dotyczy pism zarejestrowanych.

Wpływ korespondencji w czerwcu 2011 roku

Załącznik

do Informacji

Wpływ korespondencji według źródła i charakteru*

Ogółem 663 1 641 2 304 100,0

Zwykła 236 1 612 1 848 80,2

Elektroniczna

378 28 406 17,6

Telefon informacyjny

49 1 50 2,2

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Poczta

Ogółem 2 304 100,0

Dotyczy projektów ustaw 1 758 76,3

Dotyczy stosowania przepisów ustawowych 169 7,3

Nie dotyczy 377 16,4

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Tematyka korespondencji

*

Tabela 4

Tematyka korespondencji L %

Ogółem 2 304 100,0

Działalność Sejmu i posłów 75 3,3

Działalność Rady Ministrów i organów jej

19 0,8

Pozostałe organy władzy państwowej 3 0,1

Wolności i prawa obywatelskie 27 1,2

Wymiar sprawiedliwości 64 2,8

Funkcjonowanie systemu penitencjarnego 1 0,0

Działalność prokuratury i bezpieczeństwo

wewnętrzne

19 0,8

Ubezpieczenia społeczne 20 0,9

Sprawy kombatanckie i świadczeń wojennych 4 0,2

Pomoc społeczna 8 0,3

Sprawy pracownicze i bezrobocie 8 0,3

Ochrona zdrowia 28 1,2

Gospodarka mieszkaniowa, budownictwo, sprawy

nieruchomości

1 741 75,6

Rolnictwo 11 0,5

Ochrona środowiska, gospodarka wodna,

leśnictwo

32 1,4

Edukacja, nauka 7 0,3

Kultura, środki masowego przekazu 31 1,3

Sport i kultura fizyczna - -

Przemysł, usługi, handel 18 0,8

Infrastruktura 17 0,8

Finanse publiczne i instytucje finansowe 15 0,7

Podatki 3 0,1

Samorząd terytorialny 12 0,5

Obrona narodowa, sprawy wojskowe 2 0,1

Terenowa administracja rządowa 1 -

Sprawy zagraniczne i polonijne 11 0,5

Mniejszości narodowe i etniczne 2 0,1

Stosunki między państwem a kościołami 2 0,1

Unia Europejska 3 0,1

Kancelaria Sejmu 36 1,6

Inna, niż w pozostałych kategoriach 47 2,0

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Ogółem 2 304 99,6

Pracownicy sfery budżetowej 29 1,3

Pracownicy sfery pozabudżetowej 8 0,3

Bezrobotni 2 0,1

Emeryci i renciści 38 1,6

Korespondenci z zagranicy 23 1,0

Rolnicy 2 0,1

Uczniowie, studenci 9 0,4

Rodzice 5 0,2

Mieszkańcy wsi, osiedla, ulicy, budynku 33 1,4

Członkowie kościołów i związków wyznaniowych 2 0,1

Organy administracji rządowej 1 0,0

Organy i jednostki organizacyjne samorządu

terytorialnego

19 0,8

Przedsiębiorcy, podmioty gospodarcze i

organizacje gospodarcze

1 351 58,6

Związki zawodowe, samorządy zawodowe,

pracownicze

17 0,7

Organizacje społeczne, polityczne i religijne 79 3,4

Posłowie 2 0,0

Inne 77 3,3

Nieustalone 607 26,3

*Dotyczy pism rozpatrzonych.

Tabela 5

2 304 100,0

Petycja, apel, wniosek 1 665 72,3

Opinia, stanowisko 338 14,6

Protest 25 1,1

Skarga 15 0,7

Prośba w sprawie indywidualnej 156 6,8

Pismo dotyczące wcześniejszej korespondencji 17 0,7

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej 11 0,5

Inne 42 1,8

* Dotyczy pism rozpatrzonyc


text:
Aguirre Jan Saenz d’, hiszpan, uczony benedyktyn, ur. r. 1630 w Logrono (Stara Kastylja); na uniwersytecie w Salamance otrzymał stopień doktora teologji (1668) i tamże ją wykładał; potém był opatem i sekretarzem Inkwizycji.

Napisał: Defensio cathedrae S. Petri, adversus Declarationem Cleri Gallicani, Salmant.

1683, przeciw Bossuetowi, dedykowawszy to dzieło Innocentemu XI.

R.

1686 wyniesiony na godność kardynała przez tegoż Papieża, zamierzył powtórnie wydać Defensionem, lecz inne prace mu przeszkodziły.

Najznakomitszém z jego dzieł jest Collectio maxima conciliorum Hispaniae et novi orbis (Ameryki), Romae 1693, 4 t.

f., którego streszczenie wydał później (Synopsis collectionis maximae Conciliorum omium Hispaniae et novi orbis, Romae, 1695), i Theologia S. Anselmi (Salmanticae, 1679, 3 t.

f., 2 wyd., Romae, 1690, także 3 t.)

Um.

1699 r. w Rzymie.

Ob. Corréspondance de Mabillon, ed.

Valéry, Paris, 1846.

Salmon, Traité de l’étude des Conciles, Paris, 1726.

X. W. K.


corpora: openbooks

text:
Francis Jammes

Śnieg spadnie…

tłum.

Bronisława Ostrowska

Śnieg spadnie za dni kilka; pomnę takie dnie

Z przeszłego roku.

Takie szare dnie w żałobie

U kominka.

Kiedy mnie pytano: »Co tobie?«

Odpowiadałem: »Ależ nic!

Zostawcie mnie!«

Rozmyślałem rok temu w tym pokoju,

Podczas kiedy na dworze padał gęsty śnieg —

Rozmyślałem nad niczym i czas zbiegł,

A ja znów siedzę z wierną fajką moją.

Stara komoda z dębu pachnie mi jak wprzód…

Ale ja byłem głupi, bo tych wszystkich rzeczy

Nie można było zmienić.

Któż zaprzeczy?

Pozą jest praca, gdy się wie, że próżny trud.

To śmieszne!

Po co dane nam myśli i mowa?

Nie mówi pocałunek, uśmiech, ani wzrok,

A jednak rozumiemy je dobrze!

A krok

Przyjaciela jest słodszy, niźli słodkie słowa.

Ludzie ochrzcili gwiazdy, nie myśląc, że im

Wcale nie trzeba imion.

A zaś wyliczenia,

Kiedy piękne komety skroś eterów cienia

Przejść mają — nie przeszkodzi im pójść szlakiem swym.

Albo i ze mną?

Gdzież są owe dnie w żałobie

Z przeszłego roku?

Ledwie że pamiętam je.

Powiedziałbym: »O, nic!

Zostawcie mnie!«.

Gdyby mnie przyszedł spytać ktoś: »Co tobie?«

-----


text:
Anton Czechow

Zemsta

tłum.

A. W.

Lew Sawicz Tumanow, zwykły śmiertelnik, posiadacz kapitaliku, młodej żony i poważnej łysiny, grał raz w karty na imieninach u swego przyjaciela.

Po dość znacznej przegranej, od której nawet potem się oblał, przypomniał sobie nagle, że już długo nie pił wódki.

Wstał z miejsca i na palcach, kołysząc się poważnie, przesunął się między krzesłami, przeszedł salon, gdzie tańczyła młodzież (tu z uśmiechem, pobłażliwie i po ojcowsku poklepał po plecach młodego aptekarza), i czmychnął przez małe drzwi do bufetu.

Stały tam na okrągłym stoliku butelki, karafki z wódką…

Przy nich, wśród innych zakąsek, leżał na talerzu, zieleniąc się od cebulki i pietruszki, śledź, z którego połowę już zjedzono.

Lew Sawicz nalał sobie kieliszek, wykonał w powietrzu ruch palcami, jakby miał zamiar rozpocząć przemówienie, wypił i zrobił przy tym grymas męczeński, potem dziobnął widelcem dzwonko śledzia…

Naraz za ścianą dały się słyszeć głosy:

— Dobrze, dobrze — mówił ożywiony głos kobiecy.

— Tylko kiedy to będzie?

…

Moja żona… — poznał Lew Sawicz.

— Z kim też ona rozmawia?

— Kiedy chcesz, moja droga — odpowiedział za ścianą niski, soczysty bas.

— Dziś — nie bardzo mi na rękę, jutro — calusieńki dzień jestem zajęty…

…

To Degtiarow — poznał Tumanow jednego z przyjaciół po basowym głosie.

— I ty, Brutusie!

Czyżby i jego już złapała?

Co za nienasycona, niespokojna baba?

Jednego dnia nie może przeżyć bez romansu…

— Tak, jutro jestem zajęty — ciągnął bas — jeżeli chcesz, napisz do mnie cośkolwiek jutro…

Będzie mi bardzo miło…

Tylko powinniśmy jakoś zorganizować naszą korespondencję.

Trzeba coś wymyślić.

Poczta — niezupełnie bezpieczna.

Jeżeli ja do ciebie napiszę, to twój indor może list przyłapać u listonosza, jeżeli zaś ty do mnie napiszesz, to moja połowica odbierze w mojej nieobecności i na pewno otworzy.

— Więc co robić?

— Trzeba wymyślić jakiś kawał.

Przez służbę też posyłać nie można, gdyż twój Sobakiewicz zapewne trzyma w karbach młodszą i lokaja…

Gra teraz w karty?

— Tak.

I wiecznie, bałwan, przegrywa.

— Pewnie za to powodzi mu się w miłości — zaśmiał się Degtiarow.

— O, posłuchaj, jaki fortel wymyśliłem!…

Jutro, punktualnie o szóstej wieczorem, wracając z biura, będę przechodził przez ogród publiczny, gdzie mam się zobaczyć z naczelnikiem.

Więc wiesz co, moja droga?

Postaraj się koniecznie przed szóstą, nie później, włożyć liścik do wazonu marmurowego, co stoi na lewo od winogronowej altanki.

— Wiem, wiem!

— To będzie i poetycznie, i tajemniczo, zupełnie coś nowego.

Nie dowie się ani twój tłuścioch, ani moja połowica.

Zrozumiałaś?

Lew Sawicz wypił jeszcze jeden kieliszek i wrócił do kart.

Odkrycie, które dopiero co zrobił, nie oszołomiło go, nie zdziwiło ani też nawet trochę nie oburzyło.

Dawno już minął czas, kiedy się oburzał, urządzał sceny, wymyślał i nawet bił — machnął ręką i patrzył na romanse swej lekkomyślnej żony przez palce.

Było mu jednakowo nieprzyjemnie!

Takie wyrażenia, jak „tłuścioch,” „indor” i „Sobakiewicz” obrażały jego miłość własną.

…

Jakaż to jednak kanalia, ten Degtiarow — myślał zapisując przegrane.

— Przy spotkaniu na ulicy udaje takiego miłego przyjaciela, wyszczerza zęby, gładzi po brzuchu, a teraz, jakie to słówka puszcza!

W oczy nazywa przyjacielem, a za oczy jestem dla niego „indorem” i „tłuściochem”…

— Im więcej przegrywał, tym dotkliwsze stawało się uczucie zniewagi.

…

Młokos… — rozpamiętywał, z wściekłości łamiąc kredkę.

— Smarkacz… nie chce mi się tylko z tobą paskudzić, ale pokazałbym ci „Sobakiewicza”.

Podczas kolacji nie mógł obojętnie patrzeć na fizjonomię Degtiarowa, a ten jakby umyślnie niepokoił go pytaniami: czy wygrał?

dlaczego jest smutny itp…

I nawet doszedł do takiego zuchwalstwa, że w roli przyjaciela głośno zrobił wymówkę jego żonie, że za mało dba o zdrowie męża.

A małżonka, jakby nigdy nic, patrzyła na męża słodkimi oczyma, śmiała się wesoło, paplała w najniewinniejszy sposób, tak, iż sam diabeł nie mógłby jej posądzić o niewierność.

Po powrocie do domu, Lew Sawicz był zły i niezadowolony, jak gdyby podczas kolacji, zamiast cielęciny, zjadł stary kalosz; może być, że przemógłby się i zapomniał, ale szczebiot żony i jej uśmieszki co chwila przypominały mu „indora”, „tłuściocha”, „gęsiora”…

…

Po pysku by dać łotrowi… skompromitować go publicznie.

— I myślał sobie teraz, że dobrze by było pobić Degtiarowa, zastrzelić go w pojedynku, jak wróbla… wysadzić z posady… albo włożyć do marmurowego wazonu coś nieprzyzwoitego, cuchnącego… na przykład, zdechłego szczura…

Nieźle byłoby wykraść list żony z wazonu, a zamiast niego, położyć jakieś nieprzyzwoite wiersze z podpisem „twoja Akulka” lub coś w tym rodzaju.

Tumanow długo chodził po sypialni i napawał się tego rodzaju marzeniami… nagle, przystanął i uderzył się ręką w czoło.

— Znalazłem, brawo! — zawołał i twarz rozjaśniła mu się zadowoleniem.

To będzie doskonałe!

Do-skonale!

Gdy małżonka zasnęła, usiadł przy biurku i po długim namyśle, zmieniając charakter pisma, nakreślił, co następuje: „Do kupca Dolinowa.

Szanowny Panie!

Jeżeli do szóstej wieczór dziś, 12 września, nie włoży pan dwustu rubli do marmurowego wazonu w ogrodzie miejskim, na lewo od altanki winogronowej, to będzie pan zabity, a pański sklep galanteryjny wyleci w powietrze.”

Skończywszy ten list, Lew Sawicz aż podskoczył z zachwytu.

— Co za pomysł! — mruczał, zacierając ręce.

— Cudownie!

Lepszej zemsty sam szatan nie wymyśli.

Rozumie się, że kupczyna się zlęknie, da zaraz znać policji, a policja urządzi koło szóstej zasadzkę w krzakach i capnie ptaszka, kiedy ten polezie po list…

To się dopiero przestraszy!

Zanim się sprawa wyjaśni, kanalia zdąży namęczyć się, nasiedzieć…

Brawo!

Lew Sawicz nalepił markę na list i sam odniósł go na pocztę.

Zasnął z błogim uśmiechem i spał tak słodko, jak mu się to już dawno nie zdarzyło.

Obudziwszy się rano i przypomniawszy sobie swój koncept, zamruczał wesoło i nawet pogładził niewierną żonę po podbródku.

Idąc do biura i później, siedząc w kancelarii, uśmiechał się cały czas, a wyobraźnia rysowała mu przerażenie Degtiarowa, kiedy wpadnie w zasadzkę.

Po piątej nie mógł już wytrzymać i pobiegł do miejskiego ogrodu, by na własne oczy napawać się widokiem rozpaczliwego położenia swego wroga.

…

Acha!… — pomyślał, spotkawszy policjanta.

Doszedłszy do altanki winogronowej, usiadł na ławce pod krzakiem i skierowawszy natężony wzrok na wazon, czekał.

Niecierpliwość jego nie miała granic.

Punktualnie o szóstej zjawił się Degtiarow.

Młody człowiek był widocznie w najlepszym humorze.

Cylinder jego był zawadiacko zsunięty na tył głowy, a spod rozpiętego palta razem z kamizelką wyglądała, rzekłbyś, sama dusza.

Pogwizdywał i palił cygaro.

…

Zobaczysz, zaraz dowiesz się, co to jest „indor” i „Sobakiewicz” — napawał się Tumanow.

— Poczekaj!

Degtiarow zbliżył się do wazonu i niedbale wsunął weń rękę…

Lew Sawicz wstał i wpił się w niego wzrokiem…

Młody człowiek wyciągnął z wazonu niewielki pakiecik, obejrzał go ze wszystkich stron, wzruszył ramionami, następnie z wahaniem otworzył, znowu wzruszył ramionami, a na twarzy jego odmalowało się niezwykłe zdumienie — w pakiecie były dwa sturublowe papierki.

Długo przyglądał się Degtiarow tym papierkom.

Wreszcie, nie przestając wzruszać ramionami, wsunął je do kieszeni wyrzekł: — „Merci”.

Nieszczęsny Lew Sawicz słyszał to „merci”.

Cały wieczór stał naprzeciwko sklepu Dolinowa, wygrażał pięścią szyldowi i mruczał z oburzeniem:

— Tch-chórz!

Podły handlarz!

Tch-chórz plugawy!

Zając brzuchaty!

-----


text:
Astorga Emanuele Gioacchino Cesare Rincon d’, baron, *20 III 1680 Augusta (Sycylia), †ok. 1757 Madryt lub Lizbona, wł. kompozytor.

Młodość spędził na Sycylii.

1698 wystawił w Palermo siłami amatorskimi operę La moglie nemica.

Opuściwszy 1708 dom rodzinny, prowadził bardzo ruchliwy tryb życia, podróżując po Włoszech, a później po in. krajach Europy.

Był w Rzymie (zaprzyjaźnił się tam z librecistą D. Lallim), w Genui (gdzie wystawił 1709 operę Dafne do libr.

Lallego), nast. w Mantui i Wenecji.

1711 bawił zapewne w Barcelonie, 1712–14 na dworze ces. w Wiedniu, 1713 był krótko w Znojmie na Morawach, po czym wrócił na kilka lat do Palermo.

Ok. 1723 przebywał w Lizbonie, gdzie 1726 wydał Cantate da camera, jedyny swój zbiór ogłoszony drukiem.

Ostatnie lata życia spędził zapewne w Portugalii lub Hiszpanii.


text:
Serwis MozillaLinks podał wiadomość, że ostatnia wersja przeglądarki Opera 9.50 przeznaczona do testowania obsługuje specyfikację APNG (animowany PNG).

Wbudowana obsługa formatu APNG w przeglądarce Opera 9.50 nie wszystkich naprawa jednakowym optymizmem.

Anne van Kesteren na łamach swojego bloga zauważa, że PNG Group odrzuciła propozycję APNG; jednym z argumentów przemawiających przeciw formatowi APNG są podstawy formatu PNG, który od początku miał być przeznaczony dla statycznych obrazków.

Format APNG ma być odpowiedzią na możliwości zapisywania animacji wewnątrz formatu GIF.

APNG ma przewagę nad formatem GIF w postaci większej palety kolorów (GIF obsługuje tylko paletę 8-bitową) i wyższej jakości przeźroczystości (kanał alfa).

Twórcami propozycji APNG są Vladimir Vukicevik i Stuart Parmenter.

Firefox 3 ma już zaimplementowaną obsługę formatu APNG.


text:
Aloysius Bertrand

Moje ustronie

tłum.

Stefan Napierski

(baron R. Monthermé)

(Voss, Idylla XIII)

Chata moja miałaby, latem, listowie leśne za parasol i jesienią, jako ogród, na skraju okna trochę mchu, który wypija perełki deszczu, i nieco laku, pachnącego migdałami.

Lecz zimą — cóż za uciecha, kiedy ranek wytrząsłby wiązanki szronu na me szyby zamarzłe, postrzegać bardzo daleko, u brzegu boru, podróżnego, który stąpa, wciąż mniejszy, jego i jego zwierzę juczne, w śniegu i tumanie mgły!

Jakaż uciecha, z wieczora, oglądać po kronikach, pod okapem kominka pełgającego i syconego wonią jałowcowego chrustu, chrobrych wojów i mnichów, w tak przedziwnych odmalowanych konterfektach, że jedni zdają się wciąż jeszcze wodzić za łby, a inni modlić!

I jaka uciecha, nocą, w godzinie wątpliwej i bladej, która wyprzedza rąbek dnia, słyszeć jak mój kogut drze się aż do zachrypnięcia w kurniku, i jak słabo odpowiada mu kur z folwarku, warta, która wygramoliła się jako przednia straż uśpionej wioski.

Ach!

gdybyż król czytywał nas w Luwrze — o, muzo moja, bez schronu przed burzami życia! — suweren tak wielu lenników, iż nie doliczy się liczby swych zamczysk, nie poskąpiłby nam chatki ustronnej!

-----

Tekst opracowany na podstawie: Lirycy francuscy, tłum.

Stefan Napierski, Tom 1, Towarzystwo Wydawnicze J. Mortkowicza, Warszawa 1936


text:
Dziesięć lat temu teleskop Chandra został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Columbia poczas misji STS-93 dnia 23 lipca 1999 roku.

Obserwatorium Chandra (ang. Chandra X-ray Observatory, CXO) to teleskop kosmiczny pracujący w zakresie promieni rentgenowskich.

Nosi on imię hinduskiego fizyka pracującego w USA Subrahmanyana Chandrasekhara, który jako pierwszy obliczył maksymalną masę białego karła.

W sanskrycie słowo "ćandra" oznacza "Księżyc" lub "jasny".

Początkowo planowano, że teleskop będzie działać 5 lat, ale okres ten wydłużył się dwukrotnie.

Chandra bada kosmos w zakresie fal rentgenowskich.

Można ją porównać do Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, który jednak działa w innym zakresie długości fali świetlnej.

Podczas 10 letniej pracy obserwatorium wykonało setki tysiący zdjęć obiektów kosmicznych które wysyłają promieniowanie rentgenowskie, w tym pozostałości po wybuchach supernowych, obecność czarnych dziur i wiele innych.


text:
Bezkrólewie, po łacinie Interregnum, czas pomiędzy panowaniem jednego króla a wstąpieniem na tron następnego.

Zastępujący w tym czasie miejsce króla prymas, arcybiskup gnieźnieński, zwał się po polsku międzykról, po łacinie interrex.

W Polsce forma rządu od najdawniejszych czasów była zupełnie odmienna od rządów w innych państwach, więc też i bezkrólewie miało u nas zupełnie inne znaczenie, niż gdzieindziej.

Bezkrólewie nastąpić mogło w trzech wypadkach, t. j. albo po śmierci króla, albo po złożeniu go przez naród (jak się stało z Henrykiem Walezjuszem, gdy odjechał do Francyi), albo po dobrowolnem złożeniu korony, jak zrobił Jan Kazimierz.

Pierwsze bezkrólewie, które w dziejach naszych spotykamy, było po śmierci Mieczysława Gnuśnego.

Ryksa chciała rządzić w imieniu małoletniego syna, na sposób niemiecki, ale musiała ustąpić.

Po śmierci Przemysława (zabitego w Rogoźnie r. 1296), Wielkopolska czyli właściwi Polanie, dla zachowania jedności, obierają królem księcia krakowskiego Wacława, który był także królem czeskim; po nim obierają królem Władysława Łokietka.

Król był właściwie królem w starożytnej Wielkiej Polsce, poza nią był księciem krakowskim, sandomierskim, pomorskim i t.

d., a osoba jego była tym węzłem unii i zjednoczenia, do którego parła naród konieczność historyczna i najżywotniejsze jego potrzeby, oraz wspólność języka i obyczaju.

Łokietek za życia swego jeszcze zapewnił następstwo tronu synowi swemu Kazimierzowi.

Kazimierz Wielki, że nie miał potomka, także za wiedzą narodu zapewnił następstwo po sobie siostrzeńcowi swemu, Ludwikowi węgierskiemu.

Naród zapewnił Ludwikowi oddanie tronu dla jednej z jego córek, nie wymieniając osoby.

Że jednak stanowczo nie działano, więc po śmierci Ludwika w r. 1382 nastąpiło pierwsze burzliwe bezkrólewie.

Nastąpiły liczne zjazdy i elekcje, po Maryi obrana została królową Jadwiga, a kiedy zjechała do Krakowa, pojawili się liczni kandydaci do korony.

Naród obrał Litwina Jagiełłę na króla dożywotniego i męża dla Jadwigi.

Żony Władysławowi Jagielle umierały, i dopiero z ostatniej doczekawszy się naprzód córki, potem synów, starał się zapewnić tron dla tej córki, a potem już dla synów.

W tym celu jednał sobie szlachtę na sejmach i brał od miast zaręczenia na piśmie, że głosować będą za jednym z królewiczów.

Po śmierci Jagiełły r. 1434 utrzymał się małoletni Władysław, i wtedy złożono radę rejencyjną - wypadek jedyny w dziejach polskich.

Gdy Warneńczyk zginął pod Warną, nastąpiło pierwsze tak długie, bo kilkoletnie bezkrólewie, elekcyj było kilka, i wreszcie przyjął koronę Kazimierz Jagiellończyk.

Kazimierz, umierając, usiłował zapobiedz bezkrólewiu testamentem, w którym naznaczył Aleksandra wielkim księciem litewskim, a Jana Olbrachta królem polskim.

Bez względu na ten testament, Korona i Litwa przystąpiły do elekcyi.

W Litwie bezkrólewie daleko krócej trwało, zaledwie kilka tygodni, bo panowie, zjechawszy się, podnosili odrazu kandydata na wielkie księstwo, W Koronie potrzeba było sejmu elekcyjnego, więc bezkrólewie trwać musiało kilka miesięcy.

Zygmunt Stary, na lat 10 przed śmiercią, pozwolił Litwie obrać syna swego Zygmunta Augusta wielkim księciem litewskim, a Koronie - tegoż królem polskim; po śmierci więc Zygmunta Starego r. 1548 nie było wcale bezkrólewia.

Ze śmiercią Zygmunta Augusta następuje wielki przełom w dziejach bezkrólewia: bezkrólewie traci cechę chwilowości i przypadku, a pozyskuje oddzielne prawa i ustawy, jakby jakiś stan normalny, zasadniczo przedzielający jedno panowanie od drugiego w życiu politycznem Rzplitej.

Podług tego nowego porządku, podczas bezkrólewia zmienia się cały bieg spraw narodowych.

W r. 1572 Polska, tak samo jak r. 1382 po śmierci Ludwika węgierskiego, musi o sobie myśleć i króla wybierać, ale formy elekcyi nie przepisało jeszcze żadne prawo.

Powstaje więc wielki niepokój i następuje mnóstwo zjazdów prowincjonalnych na przestrzeni szerokiej, bo już Litwa z obszernymi kawałami Rusi wsiąkła do jedności Rzplitej.

Po półrocznych niepokojach następuje w Warszawie, w styczniu r. 1573, konwokacja wszystkich stanów, na której uchwalono tymczasowo czas i formę elekcyi.

Po elekcyi w maju roku 1573 bezkrólewie trwało jeszcze do koronacyi w lutym r. 1574, zanim sprowadzono Henryka Walezjusza do Polski.

Gdy zaś ten umknął w czerwcu do Francyi, od ucieczki tej aż do koronacyi Batorego upłynęło 23 miesiące, lubo właściwe bezkrólewie, t. j. od czasu ogłoszenia tronu za wakujący po Henryku, trwało tylko miesięcy 7 - 8.

Za Jagiellonów nie bywało wcale konwokacyi, lecz prymas, zasięgnąwszy rady panów, naznaczał wprost dzień elekcyi, na którą zjeżdżał się „naród" szlachecki.

Teraz kiedy bezkrólewie zostało uregulowane prawami, następują trzy sejmy: pierwszy konwokacyjny, na którym stany Rzplitej oznaczają czas i formę elekcyi, drugi elekcyjny i trzeci koronacyjny.

Nasamprzód, wnet po zgonie króla, prymas zwołuje t. zw. konwokacyjną radę senatu, na której ustanawia się terminy przyszłego sejmu konwokacyjnego i wyborczych na ony sejmików.

Równocześnie z uniwersałem na te sejmiki, prymas wydaje „denuncjację" o śmierci królewskiej i otwarciu bezkrólewia.

Z kolei, na sejmie konwokacyjnym ustanowiony zostaje termin elekcyjnego, oraz cały szereg rozmaitych nowych uchwał, dotyczących zarówno bezpieczeństwa Rzplitej czasu bezkrólowia, jako też w szczególności bliższych warunków przebiegu przyszłego sejmu elekcyjnego.

Śród wielolicznych i rozmaitych tego rodzaju uchwał sejmów konwokacyjnych, zasługują na uwagę te wypadki, gdzie ustalona bywała zasada, ażali nadchodzący sejm elekcyjny ma odbyć się bądź jako „konny", t. j.

z powszechności elektorów szlacheckich złożony, bądź też tylko obesłany przez deputacje elekcyjne od województw.

W tym ostatnim duchu niejednokrotnie zapadały uchwały konwokacyjne, doniosłe z tego względu, iż w nich wyrażała się dążność do prawidłowego ścieśnienia trudnej i niebezpiecznej materyi elekcyjnej.

Dodać jednak należy, iż tego rodzaju uchwały ścieśniające nie zyskały nigdy pełnej powagi w opinii publicznej ani w praktyce; tak np., wbrew uchwale konwokacyjnej 1764 r. o elekcyi przez deputatów, na sejm elekcyjny t. r. z wielu województw, obok obranych deputatów, stawili się również z własnej woli i inni elektorowie: nazbyt już utrwaliło się pojęcie, iż prawo czynne elekcyjne przyrodzonem i nietykalnem jest prawem każdego szlachcica.

Ponieważ zwykłe sądy odbywały się w Polsce w imieniu króla, zatem podczas bezkrólewia ustawały, a funkcjonowały przez ten czas tak zwane sądy kapturowe (ob.), których prawa były surowsze.

Dla utrzymania wewnątrz kraju porządku i wykonywania uchwał sejmowych, stany zawiązywały na czas bezkrólewia konfederację.

Istniała nawet, jak się wyraża Askenazy, fikcja ustawodawcza, wedle której każda w bezkrólewiu konwokacja, ipso jure, działała pod węzłem konfederacyi, t. j. stanowiła większością głosów, zanim nawet do formalnego zawiązania konfederacyi dochodziło.

Na mocy tej to fikcyi, opartej jakoby na tradycyi i zwyczaju, Czartoryscy utrzymali konwokację 1764 r., bez względu na masowe veto strony przeciwnej i opuszczenie przez nią sejmu, a następnie całą tę konwokację prowadzili zwyczajną większością głosów, pod sam koniec dopiero, na ostatniej sesyi, formalnie wiążąc stany w konfederację.

Niepodobna jednak tej fikcyi przypisać dostatecznej zasadności i należy też argumentacyi i postąpieniu Czartoryskich w tym wypadku odmówić legalności (co też odbić się musi niekorzystnie na legalności samego obioru Stanisława Augusta i dało później podstawę barskiej uchwale detronizacyjnej).

To też wprost przeciwnie postąpiono sobie na konwokacyi 1696 roku, gdzie, skutkiem jednego veto, uznano właściwy sejm konwokacyjny za zepsuty i dopiero, zawiązawszy konfederację faktyczną, uchwalono najniezbędniejsze postanowienia porządkowe.

W ogólności naród, rządząc się więcej zwyczajami i dowolnością, nie ułożył nigdy i nie napisał ścisłego i dokładnego prawa o elekcyi królów; odpowiednie przepisy są rozrzucone po rozmaitych konstytucjach konwokacyjnych i elekcyjnych, będących nieraz w rażącej między sobą sprzeczności.

Bezkrólewie po Stefanie Batorym trwało od grudnia 1586 r. do grudnia roku następnego, a było burzliwe i krwawe; po Zygmuncie III trwało miesięcy 9 (od maja r. 1632 do lutego r. 1633); po Władysławie IV - miesięcy 8 (od maja 1648 r. do stycznia 1649 r.).

Jan Kazimierz abdykował we wrześniu 1668 r., a dopiero w czerwcu następnego roku obrany został królem Michał Korybut Wiśniowiecki.

Po śmierci Wiśniowieckiego, obrany królem Sobieski musiał iść tak spiesznie na wojnę turecką, że nie było czasu na koronację.

Dla uniknięcia mitręgi pozwolono więc Janowi III koronować się nie w Krakowie, ale we Lwowie, lecz gdy i na to czasu zabrakło, koronacja odbyła się na Wawelu po powrocie z wojny.

Był to jedyny w dziejach naszych wypadek, że bezkrólewie skończyło się na elekcyi, nie na koronacyi, i że król od elekcyi miał już wszystkie prawa majestatu; ze względu bowiem że nieraz odbywało się po dwie elekcje, naród był ostrożny i zwykle dopiero koronację uważał za koniec bezkrólewia a koronata za króla.

Jeden Sobieski przez półtora roku sprawował królestwo przed ukoronowaniem.

Bezkrólewie po Sobieskim trwało 15 miesięcy, bo ogromna większość szlachty nie chciała Augusta II Sasa, popieranego tylko przez magnatów, i trzeba było aż sejmu pacyfikacyjnego, żeby stanął pokój w Rzplitej.

Za drugiej wojny szwedzkiej było i bezkrólewie i dwuch królów razem: Leszczyński i August II Sas; tym sposobem pośrodku panowania Augusta wypadł drugi formalny sejm elekcyjny 1704 r.

Tak samo podczas bezkrólewia po Auguście II, znowu dwie osobne przypadły elekcje: na Woli - Leszczyńskiego i na Pradze - Augusta III; bezkrólewie trwało wtedy od lutego roku 1733 do koronacyi Augusta III w styczniu r. 1734, a właściwie, jeśli uwzględnić, iż sejm koronacyjny 1734 r. w rzeczywistości, niesłychanym sposobem, naprawdę niedoszedł, i że, z drugiej strony, ciągle część narodu stała przy królu Stanisławie, to koniec tego bezkrólewia wypadłoby odnieść aż do abdykacyi Leszczyńskiego w styczniu 1736 r.

Ostatnie bezkrólewie po Auguście III trwało jedenaście miesięcy do elekcyi Stan.

Poniatowskiego, a czternaście do jego koronacyi.


text:
biera, bierka, birka, ‘los’ w 16. i 17. w.

(»o żałosna biera«, Potocki), od gry (w kostki, warcaby, karty); co innego birka, ‘owca z tłustym ogonem’, z węg.

birka, ‘owca’.


text:
Z fotografji rysował St. Witkiewicz, 1885

BOLESŁAW PRUS

Ukazuje się — dzięki niezmordowanej, pełnej zapału i umiejętnej pracy Zygmunta Szweykowskiego — pierwsze krytyczne, bo ani nie okaleczone przez cenzurę rosyjską, ani nie zeszpecone przez niedopatrzenia dawnych wydawców, wydanie wszystkich utworów powieściowych Prusa.

Ich aktualność jest dzisiaj, w lat przeszło dwadzieścia po jego śmierci — i pomimo że się dzięki odzyskaniu niepodległości warunki naszego bytu narodowego tak bardzo zmieniły — nie mniejsza, aniżeli była za życia ich autora.

Bo Prus to nietylko największy — obok Sienkiewicza — nasz powieściopisarz, nietylko talent genjalny: to także — przez wielki rozum, przez rozległą wiedzę, przez nadzwyczajne zdolności pedagogiczne, przez siłę i głębokość, czystość i szlachetność miłości bliźniego i narodu — wielki człowiek i, co za tem idzie, jeden z największych nauczycieli narodowych, jakich literatura polska wydała, a w epoce, w której żył i pisał, bodaj czy nie największy.

W jego duszy wiązały się w przedziwną harmonję różnorodne, jeśli nie zasadniczo sprzeczne, to jednak najczęściej rozbieżne pierwiastki.

Skłonność do mistycyzmu, płynąca nietylko z intuicyjnej pewności istnienia świata nadzmysłowego, ale i z żywiołowej ciekawości intelektualnej, nie osłabiała w nim ani dziwnie zdrowego rozsądku, ani niepospolitej ścisłości umysłu.

Najszlachetniejsze ziarna romantyzmu, jakie w młodości padły na jego polskie serce, nie przeszkodziły jego umysłowi do wchłonięcia w siebie tego wszystkiego, co tylko było mądrego i dla narodu pożytecznego w pozytywizmie.

Miłość i wdzięczność dla poezji romantycznej, która się tak walnie przyczyniła do ocalenia naszych sił narodowych w niewoli, nie przeszkodziła mu do tego, że zarówno w utworach powieściowych, jak w pismach publicystycznych i filozoficznych, był zawsze heroldem „pracy organicznej“ wogóle, a w szczególności nauki, w tem przeświadczeniu, że, jak się wyraził w swoich Najogólniejszych ideałach życiowych, „stosunek literatury pięknej do naukowej, filozoficznej i społecznej u nas porównaćby można do gospodarki wielkiego pana, a zarazem bankruta, który nie posiada lasu, drzew owocowych, nawet jarzyn, lecz natomiast — ma pyszny ogród kwiatowy, pełen swojskich i przewiezionych okazów.“

Wysoce rozwinięty zmysł rzeczywistości i olbrzymi talent realistyczny jej odtwarzania i przetwarzania łączył się w jego duszy z romantycznym idealizmem, a czasem nawet z marzycielstwem, albowiem bolesna świadomość istnienia złego na świecie nie zabiła w nim mocnej i radosnej wiary, że jednak to „złe jest w gruncie rzeczy dobrem“, bo pobudza nas, a przynajmniej pobudzać powinno, do osiągnięcia dobra; tak rzadka u nas, którzy się w dziedzinie życia religijnego tak bardzo boimy ufać własnej myśli i własnemu sercu, „wolność w duchu“ nie miała nic wspólnego z tanią, chełpliwą i teatralną wolnomyślnością i była nie tamą, tylko, przeciwnie, dźwignią jego głębokiej i w całem znaczeniu tego wyrazu własnej religijności; miłość postępu i niezachwiana — od młodości do grobu — wierność jego sztandarowi łączyła się z szacunkiem dla tradycji, dla dokonanej w przeszłości pracy nad kulturą w stopniowym pochodzie

dziejów ludzkich ku lepszemu; dlategoto postęp w pismach Prusa jest nie burzycielski, tylko twórczy; świadomość ujemnych stron społeczeństwa nie pociągała za sobą niechęci, a cóż dopiero nienawiści ku niemu; przeciwnie — jeszcze potęgowała jego miłość, która się w twórczości objawiła w humorze, często ironicznym, ale najczęściej pełnym łagodnego, choć nieraz smutnego, uśmiechu i wielkiej, iście filozoficznej pobłażliwości.

Gorący, a jednocześnie rozumny, bez źdźbła szowinizmu, patrjotyzm był w wielkiej duszy Prusa w tak cudownej zgodzie z humanitaryzmem, z miłością człowieka bez względu na jego narodowość, ród, stan, zajęcie, jak u żadnego ze współczesnych pisarzy.

Naprawdę, że do słów Mickiewicza:

...ta miłość moja na świecie,

Ta miłość nie na jednym spoczęła człowieku...

Nie na jednej rodzinie, nie na jednym wieku,

Ja kocham — cały naród, —

mógłby Prus, gdyby nie był tak cichy i skromny, jakim był, śmiało dodać: „...i wszystkich ludzi“.

Tak.

A cóż było tą cudowną siłą w jego duszy, która te wszystkie różnorodne pierwiastki łączyła w harmonję?

Czy tylko głowa myśląca, czy tylko umysł filozoficzny?

Ależ cudu tego nawet najpotężniejsza myśl, nawet genjusz myśli nie zdołałby dokonać bez pomocy tego genjuszu, który on w jednej ze swych powieści nazwał „genjuszem uczucia“.

Ale bo też, może sam o tem nie wiedząc, on sam był tym genjuszem — genjuszem polskiego serca.

A kochało to serce nietylko wykołysane przez się ideały: miłość ideałów, to znaczy nierzeczywistości, to miłość bardzo łatwa.

Lecz to serce ukochało i rzeczywistość: ukochało ludzi takich, jakimi oni są naprawdę, grzesznych, ułomnych i — nieszczęśliwych; ukochało nietylko ludzi dorosłych i starych, ale także maleństwa i... duże, obałamucone Dzieci; ukochało ojczyznę, nietylko przeszłą, opromienioną aureolą potęgi i chwały, i nietylko przyszłą, wyśnioną przez poetów, ale także ojczyznę, na którą patrzał, ojczyznę rozbitą, słabą, biedną, pełną win i grzechów politycznych, społecznych i „domowych“.

Z tej to miłości Prusa płynęła jego bezstronność, wręcz w podziw wprawiająca, wręcz bezprzykładna — zwłaszcza u nas, którzy, jak się raz on sam wyraził, „zawsze kogoś musimy posądzać o szelmostwa“.

W całym swoim blasku zajaśniała ta bezstronność w ostatnich latach jego życia, po wojnie rosyjsko-japońskiej, w epoce zrazu wielkich radości, a potem większych jeszcze zawodów i — bratnich kłótni, swarów, gniewów, żalów.

Kto z nas nie unosił się wówczas stronniczością?

kto z nas, jeśli nie złorzeczył, to przynajmniej nie miał żalu do tego lub owego stronnictwa?

kto z nas nie grzeszył niesprawiedliwością uczucia czy sądu wobec inaczej myślących i postępujących?

Kto pamięta te czasy (ach!

jak bardzo przypominające dzień dzisiejszy), ten, jeśli położy rękę na sercu i jeśli ma w niem sumienie, odpowie sobie w cichości ducha: taki człowiek był wówczas tylko jeden — Bolesław Prus.

Ignacy Chrzanowski.


text: census (wyborczy), cenzora z cenzurą, centrum, centralny i t. d. pomijamy, jako jawną i nową łacinę.


text:
Mikołaj Sęp Szarzyński

Fraszka do Anusie

Jeśli oczu hamować swoich nie umiały

Leśnych krynic boginie, aby nie płakały,

Gdy baczyły przy studni Narcyza pięknego,

A on umarł prze miłość oblicza swojego;

Jeśli nieśmiertelnym stanom żałość rozkazuje,

Gdy niebaczna fortuna co niesłusznie psuje:

Jakoż ja mam hamować, by na lice moje

Z oczu smutnych żałośne nie płynęły zdroje?

Jako serce powściągać, aby nie wzdychało

I od ciężkiej żałości omdlewać nie miało?

-----


text:
Beczka, jako naczynie z klepek, obręczy i den złożone, stała się już w wiekach średnich, u wszystkich prawie narodów w Europie, miarą, służącą tak do cieczy, czyli nalewną, jak do rzeczy sypkich, czyli nasypną.

W wieku XVI urzędownie przepisano, że beczka piwa ma zawierać garncy 72.

Widocznie beczki piwne tej wielkości były w Polsce powszechnie używane.

Półbeczek trzymał garncy 36, ćwierćbeczek czyli antał garncy 18.

Beczka, jako miara nasypna zbożowa, zawierała w Koronie 4 korce krakowskie w strych.

Zygmunt August przepisał tę samą miarę dla Litwy, a mianowicie w ustawie ekonomicznej z r. 1557 dla dóbr królewskich jest rozkaz wprowadzenia miary 4-ro-korcowej krakowskiej.

Obliczanie ilości zboża, a zwłaszcza owsa, na beczki, było wówczas powszechnem.

Górnicki, pisząc w owej epoce swego „Dworzanina“, mówi o cedułach: „temu na 50, temu na 30, temu na 10 beczek owsa“.

Uchwała sejmu z r. 1613 używanie tej miary potwierdziła.

Sejm z r. 1677 oznaczył wielkość beczki wileńskiej na 72 garnce zbożowe, jeden zaś taki równał się dwum garncom piwnym litewskim.

R.

1765 komisja skarbowa litewska postanowiła, aby beczka dzieliła się na ćwierci, ośminy i szesnastki, a szesnastka taka miała w sobie garncy nalewnych litewskich 9.

Ponieważ 4 garnce takie czyniły 3 warszawskie, a korzec strychowany warszawski zawierał 32 garnce warszawskie, przeto beczka wileńska zbożowa zawierała na miarę warszawską 3 korce i 12 garncy, t. j.

108 garncy warszawskich, a 144 litewskich nalewnych, czyli 72 litewskich nasypnych (zbożowych).

Ośm beczek i trzy cwierci stanowiły łaszt królewiecki.

Sejm z r. 1764, zalecając ujednostajnienie miar i wag w całej Rzplitej, oznaczył miarę beczki nalewnej na 72 garnce warszawskie czterokwartowe.

W wojewódzwie[1] krakowskiem na beczkę piwa rachowano tylko garncy 62, trzymając się uchwały sejmowej dla tego województwa z r. 1598.

Beczka nowopolska obejmowała garncy warszawskich 25, i w beczkach podobnej miary powszechna była sprzedaż piwa zwyczajnego, dopóki je wyrabiano w wieku XIX.

Według instrukcyi z r. 1822, dla komisarzy, obliczających dochody propinacyjne w Kongresówce, przyjęto za zasadę uważać beczkę piwa jako 27-garncową.

Mamy polskie przysłowia i wyrażenia: 1) Beczkę bezedna nie napełnisz.

2) Lać w beczkę bez dna.

3) Lepsze z pełnej beczki.

4) Próżna beczka dzwoni, lub: próżna beczka szumi, pełna milczy.

5) Próżną beczkę obracać (czas marnować, trwonić).

6) Z innej beczki zacząć.

7) Zjeść z kim beczkę soli.

Nazwę „beczka“ nosi jeden z herbów polskich, przedstawiający na tarczy w polu czerwonem złotą beczkę.

Herb ten, którym pieczętowali się Beczkowicze z Beczkowa na Podlasiu i Waręscy, podług Niesieckiego, miał być nadany im przez jednego z Wiel.

książąt litewskich.


text:
Ministerstwo Finansów zdecydowało, że ks. prof. Michał Heller, nagrodzony w marcu Nagrodą Templetona, nie będzie musiał opłacić należnego od niej podatku.

Głównym czynnikiem do anulowania podatku był fakt, że cała nagroda została przeznaczona przez jej zdobywcę na rzecz budowy Centrum Kopernika w Krakowie.

Ksiądz prof. Heller, naukowiec i duszpasterz, otrzymał nagrodę Fundacji Templetona za prace nad nowatorskimi projektami unifikacji ogólnej teorii względności i mechaniki kwantowej, metod geometrycznych w fizyce relatywistycznej oraz filozofii i historii sztuki.

Wysokość nagrody to 820 tys. funtów.

Kwota ta w całości zasiliła projekt Centrum Kopernika, które ma stać się jednym z najważniejszych i najnowocześniejszych ośrodków badawczych w Polsce i Europie.

Gdyby ks. prof. Heller musiał opłacić podatek, fundusze przeznaczone na Centrum zmniejszyłyby się prawie o połowę.

"Tego typu przypadki, w których ktoś, kto otrzyma nagrodę i przeznaczy ją na działalność charytatywną lub naukową, część przekazana na tego typu działalność powinna być zwolniona z podatku" – stwierdzi" w audycji radia RMF FM Szymon Milczanowski z Ministerstwa Finansów.

Resort poinformował, że nie jest to tylko zapowiedź szczytnej idei, a rzeczywistych działań.

Przygotowywany jest już projekt nowych przepisów, które od przyszłego roku mają pozwolić na zwalnianie z podatku każdego takiego przypadku.


text:
Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych korekta przerodziła się krach giełdowy.

W czwartek, 16 sierpnia, wszystkie indeksy giełdowe straciły na wartości.

Na zamknięciu sesji WIG20 notował stratę 5,36 proc., WIG - 6,11 proc.

Pozostałe indeksy straciły jeszcze więcej: mWIG40 - 7,28 proc, sWIG80 - 7,28 proc, a TechWIG nawet 7,60 proc.

Inwestorów na GPW zaniepokoiły doniesienia z USA.

Nerwowa atmosfera spowodowała, że inwestorzy nie patrzą już na ceny, tylko kierują się emocjami i zamykają pozycje.

Na giełdzie rządzą obecnie emocje, a inwestorom puściły nerwy, stąd obecna paniczna wyprzedaż akcji.

Wczoraj warszawska giełda była nieczynna, a w tym czasie doszło do silnych zniżek głównie w Europie i w USA.

Giełdy na całym świecie opanowała fala dużych spadków, która coraz wyraźniej przeradza się w panikę.


text:
44.

Bo on jest wiecznie młody.

Starości!

pełna niezwrotnej szkody!

Twe smutki któż wysłowi?

Idziesz na wieczne gody.

Zazdrośnik Wiedzy Wszechrzeczy —

A z nim i starość, spowitą w chmury

Śmierć go, jak nas, nie wyleczy.


text:
Cattaneo.

1.

Karol Ambroży, jezuita, sławny w swym czasie kaznodzieja włoski († 19 List.

1705 r.), pisarz ascetyczny.

W dziełach jego, kilka razy zbiorowo wydawanych (Opere del P. C. Ambr.

Cattaneo, Milano 1719 5 v.

4-o, Venezia 1719 3 v., ibid.

1735 3 v.

i t.

d.), mieszczą się czytania pobożne, ćwiczenia duchowne, kazania, panegiryki, mowy żałobne i t. p. Zdanie jego, że restrictiones mentales niekiedy mogą być godziwemi (Lezioni sacre t.

I lez.

44), wywołało kilka pism przeciw niemu.


text:
"Pracownicy służby zdrowia słusznie domagają się o podwyżkę płac" - powiedziała wicepremier Zyta Gilowska.

Jednak od razu dodała, że w najbliższych miesiącach żądany przez lekarzy wzrost wynagrodzeń nie może nastąpić.

Zyta Gilowska spotkała się wczoraj z przedstawicielami strajkujących lekarzy i zapewniła, że obiecane w zeszłym roku 5 mld zł na służbę zdrowia zostały jej przekazane.

Na pytanie dlaczego te pieniądze nie przekładają się na wzrost wynagrodzeń lekarzy minister odpowiedziała, że najprawdopodobniej są one źle wydawane.

Minister finansów uważa, że system opieki zdrowotnej powinien składać się z dwóch elementów:

* gwarantowanego koszyka usług

* systemu ewidencji medycznej

Dlatego jej zdaniem dobrym pomysłem byłoby wprowadzenie kas rejestrujących wykonywane zabiegi po stronie szpitala oraz elektroniczne karty, które pokazywałyby historię zabiegów poszczególnych pacjentów.

"Z formalnego punktu widzenia nie ma przeszkód, aby pieniądze przeznaczone na służbę zdrowia w części trafiły bezpośrednio do portfeli lekarzy.

Muszą one być jedynie lepiej wydawane w poszczególnych szpitalach, ale niestety nie każdy dyrektor szpitala jest wytrawnym menedżerem" - powiedziała wicepremier.