corpora: wikisources-pl

text:
Świętoszek

Akt V

Molier

Kleant, Orgon

KLEANT

Dokąd chcesz biec?

ORGON

Czyż ja wiem.

KLEANT

Więc najprostsza rada,

Że przecie porozumieć się najprzód wypada,

Może się znajdą jeszcze jakieś środki nowe.

ORGON

Przez tę szkatułkę teraz straciłem już głowę,

Ona bardziej niż wszystko przejmuje mnie trwogą.

KLEANT

ORGON

KLEANT

ORGON

To z powodu skrupułów sumienia się stało,

Bom temu zdrajcy zaraz powiedział rzecz całą,

Ażebym mu szkatułkę dał do przechowania,

W razie śledztwa, przysięga moja rzecz rozstrzygnie;

A fałszywą nie będzie, bo przysięgnę szczerze,

KLEANT

Najprzód ta darowizna, później to zwierzenie.

Choćbym już wszystko inne odrzucił na stronę,

Są rzeczy nazbyt lekko przez ciebie spełnione.

Gdy powiem, że daleko prowadzić cię może.

Nie drażnić go, przeciwnie z roztropnością całą

Jakiś łagodny środek znaleźć wypadało.

ORGON

Rzecz straszna!

pod tak pięknym pobożności godłem

Żebraka wziąłem za to, że mówił pacierze;

KLEANT

Znowu ci uniesienie na przeszkodzie stanie,

Ażebyś w sądach swoich miał umiarkowanie,

Z jednej ostateczności zaraz wpadasz w drugą.

Ta udana pobożność słusznie ci obrzydła,

To już wszyscy pobożni mają być łotrami?

Że tamten nazbyt zręcznie użył maski podłej,

Że cię jego oszustwa nazbyt łatwo zwiodły,

I uczciwie pobożnych nie uznajesz wcale.

Pozostaw libertynom ten dowód głupoty,

Umiej rozróżnić pozór od prawdziwej cnoty,

Szacunkiem nie otaczaj ludzi nazbyt wcześnie,

Ale obelg nie rzucaj prawdziwej zasłudze.

Orgon, Kleant, Damis

DAMIS

I nikczemny niewdzięcznik w sposób tak zuchwalczy

Twymi dobrodziejstwami przeciw tobie walczy?

ORGON

DAMIS

Ja mu natychmiast pójdę obciąć oba uszy,

Takiej zdrady nie można puszczać tak powolnie.

Zgniotę z nim razem wszelkich przykrości powody.

KLEANT

Miarkuj twoje zapędy, wybuchy dziecinne,

Innego mamy króla, czasy są dziś inne,

Trudno już gwałtownością walczyć, albo zwadą.

P. PERNELLE

ORGON

Za moje trudy, matko, piękną mam nagrodę.

Biorę człowieka, sądząc, że biedny prawdziwie,

Mych dobrodziejstw dla niego nieprzerwany wątek,

Daję mu własną córkę, cały mój majątek

I to nędzne stworzenie tym nienasycone

Nie dosyć tego, jeszcze niezadowolony

DORYNA

Biedny człowiek!

P. PERNELLE

Mój synu, temu nie dam wiary,

Ażeby on chciał spełnić tak czarne zamiary.

ORGON

Co?

P. PERNELLE

Uczciwi są zawsze zazdrości przedmiotem!

ORGON

P. PERNELLE

ORGON

P. PERNELLE

Powtarzałam ci często, gdyś był dzieckiem małym:

Że cnota rzadko bardzo zyskuje uznanie,

Zawistni umrą, ale zawiść pozostanie.

ORGON

P. PERNELLE

ORGON

P. PERNELLE

Przebiegłość złych języków jest niewyczerpana.

ORGON

Matka mnie do największej doprowadzi złości!

Kiedyż wszystko się działo w mojej obecności.

P. PERNELLE

Jad ludzki zawsze zwalać każdego gotowy

ORGON

Taki upór granicę rozsądku przekroczy!

Widziałem, sam widziałem ja, na własne oczy

Widziałem.

No widziałem tak, co się nazywa,

P. PERNELLE

Mój Boże!

często pozór właśnie nas omami.

ORGON

Wściekam się!

P. PERNELLE

W podejrzeniu sądzimy inaczéj

I najczęściej rzecz dobra źle się wytłumaczy.

ORGON

Tak, zapewne, by zyskać zasługę dla nieba,

Chciał moją żonę ściskać dziś rano.

P. PERNELLE

Potrzeba,

Aby oskarżać słusznie, mieć większe powody;

Należało na lepsze czekać ci dowody.

ORGON

DORYNA

do Orgona

Jaką miarą kto mierzył, taką mu odmierzą;

KLEANT

Na próżnych korowodach czas daremnie bieży,

Gdy nam środki na przyszłość obmyśleć należy,

Wszakże jego pogróżki nie są żartem wcale.

DAMIS

ELMIRA

Własna jego niewdzięczność obroni nas snadnie.

KLEANT

do Orgona

Które mu dopomogą do zwalczenia ciebie;

I jak smutne następstwa sprowadzić ci zdoła.

Powtarzam ci, że wiedząc, jak jest uzbrojony,

Drażnić go, nieroztropnie było z twojej strony.

ORGON

Przyznaję, że gwałtowność moja była zdrożna,

KLEANT

Pragnąłbym wyszukania jakiegoś sposobu

Aby chociaż pozornie, pogodzić was obu.

ELMIRA

I przez...

ORGON

do Doryny spostrzegając wchodzącego Loyala

Co chce ten człowiek?

niech ci prędko powie,

Także mi odwiedziny teraz siedzą w głowie.

Poprzedni i Loyal

LOYAL

do Doryny w głębi sceny

Abym mógł mówić z panem.

DORYNA

Zajęty tam stoi

I wątpię, aby teraz chciał przyjmować gości.

LOYAL

Moje przybycie pewno nie zrobi przykrości,

Przeciwnie, sądzę, że mu powinno być miłem.

Z bardzo dobrą dla niego nowiną przybyłem.

DORYNA

Pańskie nazwisko?

LOYAL

Niech mu panienka doniesie,

Żem od pana Tartuffe’a przybył w interesie.

DORYNA

To jakiś człowiek, który mówi dość łaskawie,

Która pana ucieszy.

KLEANT

Jestem tego zdania

Ażebyś go wysłuchał, jakie ma żądania.

ORGON

do Kleanta

Zgodzenia nas, jakież mu uczucia okażę?

KLEANT

Powstrzymaj rozdrażnienie, to będzie najlepiéj,

LOYAL

do Orgona

Witam pana.

Niech niebo twoich wrogów skruszy,

ORGON

po cichu, do Kleanta

I pojednawcze chęci zda się zapowiada.

LOYAL

Bo ja ojca pańskiego jeszcze byłem sługą.

ORGON

LOYAL

Moje nazwisko Loyal, z Normandii ród wiodę,

Jestem woźnym od rózgi na zawistnych szkodę;

Mojego, pewien nakaz zapowiedzieć panu.

ORGON

Jak to!

pan tu...

LOYAL

Nie unoś się, łaskawy panie,

To tylko prosty nakaz, zwyczajne wezwanie:

Abyś ten dom opuścił wraz z domownikami,

Rodziną, służącymi, wyniósł się z meblami

ORGON

Mam stąd wyjść, wynosić się!

LOYAL

Jeśli pan łaskawy.

Jak opiewa umowa, którą mam przy sobie.

DAMIS

LOYAL

do Damisa

Ja z panem nie mam sprawy.

pokazując Orgona

A zaś pana cenię,

Bo rozum i łagodne ma usposobienie;

Pojęcia obowiązków dał tutaj dowody,

Sprawiedliwości żadnej nie czyniąc przeszkody.

ORGON

Lecz...

LOYAL

Tak, panie, pan żadnych przeszkód mi nie stawia,

Bym wypełnił rozkazy, które odebrałem.

DAMIS

Gdyby się tak zmieniła nagle rzeczy postać,

Mógłby woźny od rózgi kijem tutaj dostać.

LOYAL

Protokół z niego spisać byłbym przymuszony,

A przyjemniej mi będzie, jeśli go pominę.

DORYNA

Ten pan Loyal ma bardzo nielojalną minę.

LOYAL

Dla zacnych ludzi jestem wylany i szczery,

Toteż dlatego tylko wziąłem te papiery,

By pana zobowiązać i zdziwić przyjemnie.

Czyby zechciał tak działać w sposób dobroczynny?

ORGON

Pytam się, co gorszego jeszcze pozostaje,

Jak wypędzać mnie z domu.

LOYAL

Ja panu czas daję.

Do tego stopnia dobroć posuwam dla pana,

I ażeby kłopotu nie sprawić nikomu,

Dla formy tylko, którą panu nie dokuczę.

Trzeba mi przed wieczorem oddać wszystkie klucze.

W nocy możecie państwo wszyscy spać bezpiecznie,

Będę czuwał, by wszystko odbyło się grzecznie;

Potrzeba dom opróżnić, wynieść wszystkie sprzęty,

Moi ludzie pomogą, a mocnych wybiorę,

Ażeby dopomogli wszystko zrobić w porę.

W spełnieniu obowiązków, nie był przeszkodzony.

ORGON

na stronie

Najpiękniejszych luidorów sto w tej chwili daję,

KLEANT

Powstrzymaj się!

nie psujmy nic.

DAMIS

Na to gadanie

DORYNA

LOYAL

Za te słowa nikczemne ukarać cię mogą,

Moja panno; kobiety sądzą również srogo.

KLEANT

do Loyala

I pozostawić samych nas, bądź pan łaskawy.

LOYAL

ORGON

ORGON

Z tego faktu wszak można nabrać przekonania,

Że jest łotr.

Czyliż większych dowodów potrzeba?

P. PERNELLE

DORYNA

To właśnie potwierdzenie wszystkich jego myśli.

Wie, że często majątek pokusy nasuwa,

Bo to może przeszkodzić panu do zbawienia.

ORGON

Cicho bądź!

zawsze jedno mówić ci wypada.

KLEANT

Pójdźmy, może się jeszcze znajdzie jakaś rada.

ELMIRA

Tak, wszakże macie środek pod ręką gotowy,

Jego niewdzięczność niszczy ważność tej umowy.

Nikczemność taka przecie jest nazbyt zuchwałą,

Aby jego żądanie skutek odnieść miało.

Poprzedni i Walery

WALERY

Musząc zasmucić pana, żal czuję głęboki,

Ale przynoszę wieści nie cierpiące zwłoki.

Przyjaciel mój z uczuciem dla mnie niezachwianem,

Zdradził z przyjaźni dla mnie ważną tajemnicę

Stanu, na skutek której konieczność wyrasta,

Byś natychmiast ucieczką ratował się z miasta.

Oszust, który się dotąd cieszył twym zajęciem

Przed godziną oskarżyć cię umiał przed księciem

Jakąś ważną szkatułkę, własność zdrajcy stanu,

Którą pan ukrywałeś, jak twierdzi niegodnie,

Dla pośpiechu on sam ma aresztować pana,

Tylko mu zbrojna pomoc została dodana.

KLEANT

Jakim sposobem praw swych poszukiwać będzie.

ORGON

Muszę przyznać, że człowiek jest nikczemne zwierzę.

WALERY

Najmniejsza zwłoka smutny obrót tu przybierze.

A tysiąc luidorów przyniosłem na drogę;

Nie traćmy zatem czasu; chociażby bez winy

W ucieczce szybkiej środek dla pana jedyny.

ORGON

I błagam tylko nieba, by zesłało chwilę,

Żegnam was... ale zróbcie tutaj...

KLEANT

Śpiesz, czas bieży;

Bądź spokojny, zrobimy, co zrobić należy.

Tartuffe, Urzędnik i poprzedni

TARTUFFE

wstrzymując Orgona

Niedaleko będziesz miał wygodne mieszkanie.

ORGON

Ha, łotrze!

na ostatek chowałeś mi zdradę!

Uwieńczasz twą nikczemność, dopełniasz mej nędzy.

TARTUFFE

W słuchaniu pańskich obelg mogę być powolny,

Bo dla nieba wycierpieć więcej jestem zdolny.

KLEANT

DAMIS

Nikczemnik jeszcze z nieba śmie urągać sobie.

TARTUFFE

Waszymi wymysłami wzruszać się nie myślę,

Bo ja mój obowiązek tylko spełniam ściśle.

MARIANNA

Prawdziwie to zajęcie zacnego człowieka.

TARTUFFE

ORGON

Gdzież u ciebie wdzięczności tak sławiona cnota?

TARTUFFE

Wyznaję, dałeś mi pan dowody zajęcia,

Lecz pierwszym obowiązkiem jest służba dla księcia;

Ten święty obowiązek wszystko we mnie głuszy,

Jego poczucie wdzięczność niszczy w mojej duszy.

Przyjaciół, żonę, krewnych, a nawet i siebie.

ELMIRA

Kłamca!

DORYNA

Nikczemnych ludzi w tym zręczność prawdziwa,

Płaszczem świetnych pozorów podłość się okrywa.

KLEANT

I tak szczytna gorliwość teraz panem miota,

Czemużeś nie używał ich w księcia obronie,

I dotąd denuncjacji nie zaniosłeś komu,

Wszak darowiznę jego przyjąłeś łaskawie,

Wiedziałeś już o winie i pragnąłeś kary,

Dlaczegóż od przestępcy przyjmowałeś dary?

TARTUFFE

do Urzędnika

Próżnymi mnie krzykami tutaj niepokoją,

URZĘDNIK

Czekałem, aż wyznanie od pana odbiorę,

Więc ażeby wypełnić rozkazy, mój panie,

TARTUFFE

Kto?

ja panie?

URZĘDNIK

Tak, ty sam.

TARTUFFE

Za co mnie pan bierze?

URZĘDNIK

do Orgona

Dla pańskiego spokoju wątpliwość rozwiążę.

Podłości znieść nie może panujący książę;

Jego wzroku pozorem kłamca nie oszuka,

I nie zwiedzie go cała obłudników sztuka,

Jemu pojęcie cnoty oczu nie zamyka,

Ceniąc zacnych, odróżnia łatwo nikczemnika.

I tu go nie złudziły pozory złowieszcze,

Bo zawikłańsze sprawy odkrywa on jeszcze.

Łotra, którego przestępstw szereg już wiadomy,

Mógłby historią zbrodni pozapełniać tomy.

Toteż monarcha, słusznie będąc oburzony

Inne jego uczynki przyjmując w rachubę,

I abym go zatrzymał w odpowiedniej porze;

Wreszcie niepokój pański równie mając w cenie,

By ci dał ze wszystkiego zadośćuczynienie.

Tak, wszystko mam odebrać temu jegomości,

Zwrócić panu papiery, tytuły własności;

Książę w moc władzy sobie ustawą nadanéj

Niszczy akt darowizny przez pana zeznany,

Na koniec przebaczenie wspaniałe udziela

Za skrywanie szkatułki twego przyjaciela.

W ten sposób wola księcia nagrodę stanowi

Za zasługi, co niegdyś oddałeś krajowi;

W niespodziewanej chwili, dzisiaj jego władza

Dawną, zaszczytną służbę pańską wynagradza,

Byś wiedział, że zasada przez niego przyjęta

Może o złym zapomnieć, lecz dobre pamięta.

DORYNA

Niech będzie chwała niebu!

P. PERNELLE

Już bać się przestanę.

ELMIRA

To szczęśliwe zdarzenie!

MARIANNA

I nieprzewidziane!

ORGON

do Tartuffe'a, którego Urzędnik wyprowadza

Ha!

masz łotrze nareszcie!

KLEANT

Wstrzymaj te wyrzuty,

Tak postępuje człowiek z godności wyzuty.

Zostaw losowi karę tego nikczemnika,

Nie powiększaj boleści, która go przenika;

Życz lepiej, aby zmienił swe postępowanie,

Aby prawdziwą cnotę ukochać był w stanie,

A może być, w poprawie, przekonania nowe

Złagodzą mu wyroki słuszne, choć surowe.

Za otrzymane dzisiaj łaski z jego ręki.

ORGON

Tak, dobrze powiedziałeś!

To powinność miła

Złożyć dzięki za radość, którą wytworzyła

Jego wspaniałość dla nas.

Spełnię to najszczerzéj;

Lecz po tym obowiązku drugi mi należy

Spełnić, więc Walerego dziś uwieńczę cele

I kochankom w nagrodę sprawimy wesele.

KONIEC

góra strony


corpora: CEN

text:
W Niemczech 62-godzinny strajk maszynistów został chwilowo zakończony.

Związek zawodowy maszynistów postawił ultimatum - albo maszyniści do poniedziałku wieczorem dostaną podwyżki, albo rozpoczną strajk bezterminowy.

Pomimo, że pociągi ruszyły wczoraj o 2:00 w nocy, pasażerowie nie mogę liczyć na to, iż wszystko wróci do normy.

Przywrócenie ruchu według rozkładu jazdy potrwa jeszcze kilkanaście godzin.

Przez ostanie 3 dni wielu studentów, uczniów i pracowników miało problem z dojazdem do miejsca pracy i nauki.

Na ulicach powstały korki.

Wielu przedsiębiorców, którzy przewozili towary pociągami poniosło straty.

Düsseldorfska gazeta "Rheinische Post" w czwartek napisała, że: "w konflikcie taryfowym z Deutsche Bahn AG Związek Zawodowy Maszynistów Niemieckich (GDL) zdaje się być pewnym swojego zwycięstwa".

Claus Weselsky, wiceprzewodniczący GDL powiedział, że: "jesteśmy przekonani, że w ciągu 14 dni znajdziemy wyjście z konfliktu.

Nie jestem tylko pewny, czy wtedy pan Mehdorn wciąż jeszcze będzie na swoim stanowisku.

Nie tylko w sporze z nami, ale także w temacie prywatyzacji nie wszystko przebiega tak, jak on sobie tego życzy.

Kasa związku jest wystarczająco napełniona i związek nie jest zagrożony jakimiś ograniczeniami".

Natomiast "Westdeutsche Allgemeine Zeitung" napisało, że: "konkurenci coraz częściej pozwalają sobie na bezwzględne wyrażenia.

Kolej zachowuje zimną krew nawet na groźbę bezterminowego strajku, a związkowcy ani myślą ustąpić.

Gdyby chodziło tu tylko o pensje maszynistów, problem szybko by rozwiązano.

Ale chodzi przede wszystkim o to, czy w ramach jednego przedsiębiorstwa istnieć może tylko jeden zbiorowy układ płacowy, czy może każdy związek zawodowy może wyhandlować dla siebie inne, lepsze warunki.

Spór ten może mieć jednak dla wszystkich tragiczne skutki, a ruch pociągów na czas nieograniczony może doprowadzić do paraliżu kraju".

"Ostsee-Zeitung" napisał, że: "z powodu strajku kolejarzy gospodarka traci dziennie kilkadziesiąt milionów, a dziesiątki tysięcy osób nie dotarło do pracy i szkol.

Maszyniści stają się powoli kozłami ofiarnymi narodu.

A to wszystko przez to, iż kilku menedżerów i szefów związku zawodowego uparło się: GDL chce za wszelką cenę wywalczyć własny układ płacowy, a kolej chce tego za wszelką cenę uniknąć".


text:
Abbot Jerzy, arcyb.

anglikański kantorberyjski, żył za panowania Jakóba I, odznaczył się pobłażaniem i względnością dla purytanów, a taką nietolerancją względem katolików, iż na radzie najwyższej oświadczył: „że król zdradziłby państwo w chwili, w którejby okazał najmniejszą tolerancję dla katolików” (Lingard, Gesch. d.

Engl. t. IX.

s. 180).

Zmarł za Karola I, 4 Stycz.

1633.

Następcą jego był słynny Laud.

Brat Jerzego, Robert Abbot, bp. salisburski († 1617), był zaciętym przeciwnikiem papiestwa i występował przeciwko dziełu Bellarmina o Władzy papieskiej.

Cf. Hist. litter.

de la France par les relig.

Bened.

de la Congr. de S. Maur, Paris 1746 t. VII.

p.

159.


text:
100.

Wnet, przez tłumne wstręty,

Będziesz w motłoch pchnięty.

Gdyż dziś łatwo sędzią zwie się

Nie zna nic, prócz pięty.


corpora: openbooks

text:
Max Dauthendey

(Oczarowały noce letnie…)

tłum.

Stefan Napierski

Oczarowały noce letnie

świerszcze i słychać dyszkantu fletnię,

splątane tony, guseł formuły.

Piłują korzeń, tną korzeń czuły,

myśli zaplotły w lubieżną pletnię.

Skrzypią na skrzypcach po srebrnym dachu,

W przywidzeń roju, w słodkim przestrachu,

Łamią przysięgi, klątwy niweczą,

Wokoło wiodą — i przeczą, przeczą.

-----