corpora: wikisources-pl

text:
biodro, biodra, rodzaj nijaki i żeński w biblji, w cerk. bedro tylko nijakie, r. 1500 u nas tylko żeńskie; u wszystkich Słowian tak samo i takież wahanie się rodzaju.

Prasłowo, przyrostek r, bed- nieznane dalej; chyba przestawka z brdo, ‘pagórek’(?)


text:
armata, ludowe harmata, ‘działo’; w 16. w.

‘flota wojenna’: w pismach politycznych bezkrólewia z r. 1572 stale o niej mowa: »gdyż sam (cesarz) na morzu armaty i portowych miast niema«; jeszcze u Knapjusza armata ‘wojsko wodne’ (jak hiszp. armada), z łac. armata, ‘uzbrojona’; dawniej i całą ‘artylerję’ oznaczało: »starszy nad armatą koronną«, »oficerowie armaty«; dopiero od 18. w. nazywano tak ‘działa’ same.

Armja, jak almarja i alarm, wkońcu od łac. arma, przez niem. Armee, co za wojny trzydziestoletniej z franc. armée poszła.


corpora: CEN

text:
Mimo wielu spekulacji centrala holdingu BOT pozostanie w Łodzi.

Od pewnego czasu pojawiały się informacje, jakoby BOT miał przenieść swoją siedzibę do Wrocławia lub Gdańska, albo do stolicy.

Miasto, aby zatrzymać firmę, postanowiło oddać bez przetargu, kamienicę przy Piotrkowskiej 96. BOT będzie ją dzierżawił przez 10 lat.

Pozostanie BOT w Łodzi oznacza około 400 nowych miejsc pracy i prawie 2 mln zł wpływu do budżetu z podatków PIT i CIT rocznie.


text:
Bozon (Boso), kardynał żyjący w XII w., jeden z kontynuatorów Libri Pontificalis (ob.).

Boso pochodził z Anglji i był krewnym Adrjana IV (Ciacconius, Vitae Pontiff.).

Pierwszy raz występuje na i d.

6 Listopada 1149 r., jako Scriptor Curiae za Eugenjnsza III (Jaffé, Regesta s. 616).

Adrjan IV (1154—1159) uczynił go podskarbim (camerarius) Stolicy Apostolskiej i wyniósł do godności kardynała djakona, a Aleksander III uczynił (1165) kardynałem prezbyterem.

Roku 1158 Boso jeździł do Anglji, zdąje się w sprawie pieniężnej.

W następnym roku, gdy umarł Adrjan IV, stronnictwo cesarskie w Rzymie popierało wybór Oktawjana (antypap.

Wiktor IV), lecz kardynałowie, przewidując napaść ze strony cesarskich, polecili Bozonowi zająć fortyfikacje około bazyliki św. Piotra.

Obawa nie była próżną: po obiorze bowiem kard. Rolanda (Aleksandra III), Oktawjan ze swém stronnictwem napadł na bazylikę, i kardynałów, z nowo obranym Papieżem, zmusił do ucieczki.

Z Aleksandrem III Bozo odbywał częste podróże.

Um.

1178 r.; przynajmniej od tego czasu nie znajdujemy o nim wzmianki.

Za Aleksandra III przystąpił do pisania żywotów Papieży.

Za podstawę służył dawny katalog (ob.)

Papieży, kontynuowany przez cały wiek XII, i krótkie notatki z regestów lateraneńskieh.

Z Bonizona wziął fragmenta o Stefanie VI i następnych Pap.

aż do Grzegorza VII, i Jana XII.

Żywoty Leona IX, Wiktora II, Stefana X, Mikołąja II, Aleksandra II i Grzegorza VII prawie co do słowa powtórzył z Bonizona.

Z Lib.

Pontificalis Piotra z Pizy i Pandulfa wziął tylko żywot Gelazego II i Honorjusza II; Paschalisa II z roczników (Annales) rzymskich; na dzieje Eugenjusza III i następców aż do 1178 r.

Bozo sam patrzył; dla tego ta część jego dzieła więcej obfituje w szczegóły.

Z Papieży, po Grzegorzu VII, a Przed Lucjuszem II będących, Boso opisuje tylko Kaliksta II i Innocentego II.

Dzieje ich wziął po części z akt kamery apostolskiej, a uzupełnił z jakiegoś autora, który może pochodził z Pizy, bo ma wiele szczegółów o Pizie.

Wiktora III i Urbana II opuścił zapewne dla tego, że Bonizona Liber ad amicum, w którym żywoty tych dwóch Papieży były opisane, zaginął.

Tym sposobem Bozonowi należy się kontynuacja Libri Pontificalis od Stefana VI (885—891), a właściwiej od Leona IX (1048), aż do Grzegorza VII († 1085), przerobiona z Bonizona, a następnie własna jego, obejmująca niektórych Papieży od Paschalisa II (1099) aż do 19-go roku Aleksandra III (1178 r.).

Pod żywotem Adrjana IV Bozo podpisał: „Actum Bosonis, presbyteri cardinalis tituli Pastoris, qui ab ipso Pontifice ab exordio sui Apostolatus ejus camerarius constitutus et in ecclesia ss.

Cosmae et Damiani diaconus ordinatus, assidue usque ad ipsius obitum familiariter secum permansit.“ Jeden z następców Bozona na podskarbiostwie, Cencius (później Honorjusz III, Pap.), dzieło Bozona przepisał w Liber censuum (budżet przychodów skarbu papiezkiego), r. 1192; ztąd przez długi czas dzieło Bozona nosiło imię Cencjusza.

Muratori zaś, znalazłszy je w rękopiśmie z XIV w., ogłosił (Script. rer.

Ital.

III 1, 277...) za dzieło Mikołaja Roselli (Nicolaus cardinalis Aragoniae), dominikana, później kardynała († 1362 r.).

Dopiero w ostatnich czasach Pertz (Archiv.

d.

Geselt. f. ält. deut.

Gesch.

V 89...) i Watterich (Pontificum Rom.

saec.

IX—XIII vitae, tom.

I prolegom c.

5) wykazali, że właściwym autorem tej kontynuacji jest Bozon.

Tekst Bozona znajduje się ap.

Watterich, op.

c. t.

I et.

II.

X. W. K.


text:
Cecha, z dwuch wyrazów niemieckich Zieche i Zeichen spolszczona cecha, cycha, miała też dwojakie znaczenie.

Z pierwszego wyrazu - Zieche - oznaczała cecha powłokę, poszewkę, futerał płócienny na pierzynę i każdy wielki wór, zwłaszcza na chmiel.

W drugiem znaczeniu od Zeichen - znak, cecha oznacza piętno i narzędzie do znaczenia, np. stempel albo młotek żelazny z cyframi lub herbem do wybijania piętna na naczyniach, sprzętach metalowych, plombach, monetach, drzewie i t. d.

Cechowano bydlęta inaczej, a złoczyńców piętnowano w inny sposób.

Mączyński w słowniku z r. 1564 tłómaczy wyraz łaciński cauterium: „Żelazna cecha, którą rozpaliwszy cechują, piątnują.

Piątno".


text:
chwila, chwilowy (w 15.

Wieku i fila), ‘czas’; »bo była zimna chwila« (w kolędzie z 16. wieku; stąd chwila po narzeczach biało- i małoruskich o ‘niepogodzie’, ‘burzy’), »już tu chcę cirzpieć mękę i wszytki złe file imieć«, w legendzie o św. Aleksym ok. r. 1450, »ciężka moja chwila«, w pieśni z 15. w.

Zachodni Słowianie jedyni pożyczyli to słowo od Niemców, dziś Weile, niegdyś hwīl, hwīla, ‘czas’, ‘godzina’.

Wedle niem. złożenia Kurzweil urobili Czesi kratochwile, a my za nimi krotochwila i krotofila, krotofilny; częste u Reja: »krotofile stroić«, »za krotofilę«, ‘dla uciechy’.


corpora: sejm

text:
USTAWA

z dnia

Art. 1.

utworzenie lub przystąpienie do spółki zostało przewidziane w przyjętej przez organ stanowiący strategii rozwoju tej jednostki.

Art. 2.

"Art. 13.

Województwo może tworzyć spółki handlowe i przystępować do nich na zasadach określonych w odrębnej ustawie.";

Art. 3.

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

Art. 4.

Art. 5.

W obecnym stanie prawnym zasady tworzenia i przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do spółek handlowych są bardzo zróżnicowane w zależności od szczebla samorządu.

I tak:

gminy posiadają bardzo szeroki zakres swobody udziału w spółkach.

Poza sferą użyteczności publicznej mogą one bowiem tworzyć lub wstępować do spółek handlowych w czterech przypadkach:

gdy spółka jest ważna dla rozwoju gminy (dotychczasowy art. 10 ust. 3 ustawy

o gospodarce komunalnej in fine).

Katalog powyższy oznacza de facto, że gmina - o ile tylko wykazuje odpowiednią determinację — może praktycznie być udziałowcem lub akcjonariuszem prawie każdej spółki;

powiaty dla odmiany są pozbawione możliwości udziału w spółkach działających poza sferą użyteczności publicznej.

Co więcej — art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym przesądza jednoznacznie, że powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej;

województwa otrzymały możliwość tworzenia i wstępowania do spółek poza sferą użyteczności publicznej.

Zostało to jednak ograniczone wyłącznie do spółek wykonujących czynności promocyjne, edukacyjne i wydawnicze służące rozwojowi województwa.

Nie przewidziane zatem zostało uczestnictwo np. w spółkach infrastrukturalnych odpowiadających za utrzymanie infrastruktury technicznej istotnej dla rozwoju województwa (same utrzymywanie infrastruktury niepowiązane ze świadczeniem usług nie leży bowiem w sferze użyteczności publicznej - jest nią bowiem bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych).

Dodatkowo wskazać należy na pewne zamieszanie redakcyjne - regulacja ta nie znalazła się w ustawie o gospodarce komunalnej (jak można było się spodziewać), lecz w ustawie o samorządzie województwa, a ściślej w jej art. 13.

Niespójne regulacje dotyczące poszczególnych szczebli samorządu prowokują do różnych, niekonsekwentnych prób zmian legislacyjnych.

Wyrywkowe regulacje nie są jednak w stanie doprowadzić do stworzenia docelowego, spójnego systemu.

Wobec powyższego uzasadnionym stało się nowe uregulowanie zasad tworzenia

i przystępowania do spółek handlowych.

Niniejszy projekt opiera się na następujących dwóch założeniach:

Całość regulacji zostaje zebrana w jednym miejscu - w ustawie o gospodarce komunalnej.

Wszystkie szczeble samorządu terytorialnego zostają potraktowane w identyczny sposób.

Konstytucyjna zasada wskazująca na podstawową rolę gmin nie wymaga bowiem by gmina była w sposób szczególny wyróżniona w zakresie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółek handlowych.

Przewidywany przez nowelizację katalog przypadków, w których możliwe jest tworzenie lub przystępowanie do spółek handlowych przedstawiony zostaje na tle obecnej regulacji dotyczącej samorządu gminnego.

I tak:

Rezygnuje się z możliwości uczestniczenia w spółkach ze względów społecznych.

Decyzja ta jest podyktowana kilkoma względami.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, iż ujemny wpływ bezrobocia na poziom życia wspólnoty samorządowej przejawia się poprzez zmniejszenie się jej możliwości nabywczych.

Zaspokajanie lokalnych potrzeb musiałoby się zatem opierać na prowadzeniu działalności z pominięciem rachunku ekonomicznego, a zatem przy ciągłym jej dotowaniu.

Abstrahując od ewentualnej niezgodności z prawem ochrony konkurencji - wydaje się, że lepszą metodą byłoby używanie narzędzi rynku pracy.

Dodatkowo — ze względu na system dochodów j.s.t. - zasadą jest, że obniżone dochody wspólnoty samorządowej przekładają się na niższy poziom dochodów gminy, co w istotny sposób utrudnia prowadzenie inwestycji kapitałowych.

Rezygnuje się z możliwości udziału w spółkach jako konsekwencji zagospodarowania mienia, którego w inny sposób - bez poważnej straty majątkowej - zagospodarować się nie da.

Należy bowiem rozważyć odpowiedź na pytanie: kiedy to zbycie składnika majątkowego (odpowiednio - inne rozporządzenie) spowoduje dla jednostki poważną stratę majątkową, podczas gdy jego wniesienie w charakterze aportu takiej straty nie spowoduje?

Będzie tak wówczas gdy wartość rynkowa danego mienia będzie znacznie niższa niż wartość aportowa.

Jeśli jednak spojrzymy do art. 175 § 1 Kodeksu spółek handlowych dotyczącego spółek z ograniczoną odpowiedzialnością to okaże się, że jeśli wartość wkładów niepieniężnych została znacznie zawyżona w stosunku do ich wartości zbywczej w dniu zawarcia umowy, wspólnik, który wniósł taki wkład, oraz członkowie zarządu, którzy, wiedząc o tym, zgłosili spółkę do rejestru, zobowiązani są solidarnie wyrównać spółce brakującą wartość, przy czym zgodnie z § 2 z obowiązku tego nie mogą być zwolnieni.

W zbliżony sposób przedstawia się sytuacja w odniesieniu do spółki akcyjnej.

W ramach Ksh można znaleźć pewne narzędzia pozwalające na poprawę pozycji gminy (np. szczególne uprawnienia związane z udziałami), jednakże w ocenie projektodawców nie są one na tyle istotne by zniwelować poważną stratę majątkową.

Pozostawiona zostaje możliwość udziału w spółkach zajmujących się działalnością doradczą, promocyjną, edukacyjną i wydawniczą na rzecz samorządu terytorialnego.

Odstępuje się natomiast od udziału w spółkach prowadzących czynności bankowe lub ubezpieczeniowe.

Ratio tej regulacji nawiązywało do znanej w wielu krajach instytucji banków komunalnych.

Wydaje się jednak, że ewentualne umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego takiej działalności wymaga szerszej regulacji.

4.

Dotychczasowa przesłanka istotności spółki dla rozwoju gminy została przeredagowana w ten sposób, że z jednej strony zastrzeżono, iż spółka taka musi mieścić się z zakresem swojej działalności

w zadaniach własnych danej j.s.t., a z drugiej - że waga dla rozwoju gminy jest oceniana przez pryzmat strategii rozwoju, w której winno się znaleźć odwołanie do możliwości utworzenia (przystąpienia) do spółki handlowej prowadzącej określoną działalność.

W związku z powyższymi zmianami konieczne stało się wprowadzenie przepisu przejściowego umożliwiającego j.s.t. dostosowanie się do zmienionych zasad.

Przedkładany projekt ustawy nie wywiera bezpośrednich skutków finansowych, podobnie jak poważniejszych skutków gospodarczych.

Wywiera natomiast skutek społeczny i prawny, przy czym ten pierwszy jest konsekwencją drugiego.

Z prawnego punktu widzenia przedłożony projekt ujednolica zasady udziału jednostek samorządu terytorialnego

w spółkach handlowych, rozszerzając w szczególności katalog dopuszczeń w odniesieniu do powiatów i województw.

Tym samym na tych dwóch szczeblach stworzone zostają nowe możliwości realizacji zadań własnych, co przekłada się bezpośrednio na poziom zaspokojenia potrzeb poszczególnych wspólnot samorządowych.

Na osobne omówienie zasługuje kwestia kwalifikacji projektowanych rozwiązań pod kątem przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy publicznej.

Zgodnie z przepisem art. 87 i 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) wsparcie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą14 podlega przepisom o pomocy publicznej

w zależności czy łącznie:

następuje przysporzenie korzyści ze środków publicznych,

zachodzi uprzywilejowanie wybranych przedsiębiorstw lub produkcji niektórych towarów,

następuje lub czy istnieje groźba naruszenia konkurencji oraz

istnieje wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

W odniesieniu do tworzenia i przystępowania przez jednostki samorządu terytorialnego do działalności w obszarze mieszczącym się poza sferą użyteczności publicznej możliwe jest wyłączenie przepisów o pomocy publicznej.

Warunkiem wyłączenia jest, aby działania te następowały zgodnie z regułami określonymi w Komunikacie Komisji Europejskiej w sprawie stosowania art. 92 i 93 Traktatu EWG.

Postanawia on, że pomoc publiczna w odniesieniu do spółek samorządowych nie występuje, gdy wniesienie nowego kapitału do spółki odbywa się w takich okolicznościach, że byłoby to do przyjęcia dla prywatnego inwestora działającego

w warunkach gospodarki rynkowej (pkt 3.2).

Inaczej mówiąc będzie to miało miejsce

w sytuacji, w której prywatny inwestor zachowałby się tak samo, tj. podjąłby taką samą decyzję o dofinansowaniu i na takich samych warunkach; wykazanie, że dana jednostka samorządowa działa racjonalnie i zgodnie z regułami rynku.

Decydować o tym ma tzw. test prywatnego inwestora.

W przypadku jego negatywnej oceny, tworzenie lub przystępowanie jednostek samorządu terytorialnego w obszarze poza sferą użyteczności publicznej mogłoby zostać uznane, jako pomoc publiczna.

Dlatego podkreślić należałoby, że każdorazowa decyzja o wspieraniu lub podjęciu działalności gospodarczej przez jednostkę samorządu terytorialnego poza sferą użyteczności publicznej wymagać będzie, po jej stronie, indywidualnej i kompleksowej oceny z punktu widzenia dopuszczalności pomocy publicznej.

Projektowane zmiany nie wymagają wydania nowych aktów wykonawczych, ani też nowelizacji aktów już wydanyc


text:
Canzona XI.

Canzona ta wogóle mocno ciemna, w pierwowzorze ma wielką wartość, z powodu mnóstwa przysłów i przypowieści, których jest pełna, jak się zdaje, z rozmyślnego układu.

Niektórzy jednak kommentatorowie utrzymują: że cała ta pieśń jest tylko Allegoryą.

—

Nie chcę się więcej marną wieńczyć chwałą!

Nikt nie dba o mnie.

Tęschna moja dusza

Zniewagi cierpieć dłużej już nie będzie,

I wiecznie wzdychać czyż się na co zdało?

Bo gdy przedwcześnie skroń mi szron przyprusza,

Zaczynam wierzyć, żem był dotąd w błędzie.

A przecięż, niemniej jak i wprzód, w kobiecie

Wielbię cudowne arcydzieło nieba —

Lecz niechaj serce w piersi jej znajdziecie,

Niech zaś nie będzie jak dziecię,

Z którego miłość brać przemocą trzeba

Kiedy wędrowiec zboczył na bezdroże,

Pod gołem niebem niech snem członki krzepi,

I choć mu z kubka pić lepiej,

Niech swe pragnienie gasi tak jak może.

W służbie miłości być już nie chcę dłużej!

Głośno to mówię, w obec całej rzeszy

Tych, z których ona łatwe ma igrzyska.

I jako strumień, gdy swej kres podróży

W morzu napotkał, wraz się mocno cieszy

Że już go brzegów krawędź nie uciska —

Tak ja się wolnym czuję, bowiem w drodze

Głaz dziwnie twardy spóźniał moje kroki

O!

czyż wypowiem, iłem cierpiał srodze.

Że taką pychę znachodzę

W kobiecie, zdobnej w wszelkich cnót uroki?

Niech już kto inny w twarzy jej dziewiczej

Wiecznie, omylne czytać chce nadzieje,

I od jej chłodu marnieje,

I dniem i nocą własnej śmierci życzy!

Bodajto: „kochaj tego, kto cię kocha!“

Stara to prawda, a ja znam się na niej —

Lecz niech się każdy owej prawdy dowie!

Uczucie tkliwe i kobieta płocha

Nie idą w parze, i, niż dumnej pani

Lepiej jest skromnej służyć białogłowie.

A znajdziesz inną, jeśliś tej nie miły.

Bowiem nadzieja płonna życie skraca

Ja sam, o małom nie zszedł do mogiły

Dla łask, co tylko mi były

Zapłatą, tyleż marną co i praca!

Odtąd mi tylko w Panu ufać szczerze.

Co tu na ziemi, cichą Swą owczarnię

Ku słodkiej piersi Swej garnie,

Poczem ją w spokój Rajskich gajów bierze.

Nie zawsze dusza na przynętę chciwa

Miłosny haczyk w porę połknąć umie —

Też zbyt ściągnięta struna łatwo pęknie —

Kto drugich zwieść chce, sam zwiedziony bywa —

I królująca gdzieś w wyniosłej dumie

Miłość, przy całem swych pozorów pięknie,

Nie zawsze sercu głosi prawdę świętą; —

Więc pycho Laury dziwnie bądź uczczona!

Gdyż z twą pomocą z duszy mi odjęto

Najsroższe na świecie pęto,

A z niem i ciężki ucisk z mego łona.

Oby choć chwilę Laura wycierpiała

To, com ja dla niej cierpiał nieskończenie

Dziś mi w miłości ulżenie,

Co nie doczesna jest, lecz wiecznotrwała!

Milczenie mądre, to znów mądre słowa,

Których czarowny dźwięk się wielbić każe —

Świetlana piękność, która wdzięk oblicza

W zazdrosne rąbki jak fijołek chowa —

Królewskość serca, i wraz obok w parze

Myśl, w obyczajach skromna, wskroś dziewicza —

Słowem ta Laura dawna, utracona,

Której przystępu Amor mi zazdrości,

Jakbądź ku temu serce wziął mi z łona —

I, niby wieszcze znamiona,

Jej oczu gwiazdy, które mię najprościej

W kres mąk mych wiodły przez nadziei kwiecie —

O ty jedyne dobro!

zkąd się bierze

I z sobą bój i przymierze,

Choć ty bądź ze mną pókim żyw na świecie!

Z przebytych cierpień po przez łzy się śmieję,

Gdyż mocno ufam w to, co wstręt mi czyni —

I idę w lata, własnej rad pokucie

Za to, żem długo płonną miał nadzieję —

I dziękczynienie składam mej zdrajczyni,

Że uporczywe w piersi mej uczucie

Precz odtrąciwszy, w nową pchnęła drogę —

Czem gorzka radość w duszy mi się budzi;

Bo dziś przynajmniej głośno wyznać mogę,

Żem tylko marną miał trwogę.

I wypowiedzieć ku nauce ludzi:

— Oto, w kim wszystkich cierpień mych przyczyna!

Kogom w mych pieśniach skarżył nieskończenie!

Kto niemal ze mnie wziął tchnienie!

Kto wraz przepala wskróś i lodem ścina!

—


text:
Boehmer Justus Henning, ur. 29 Stycz.

1674 r. w Hanowerze, gdzie ojciec jego był prawnikiem; sam równie prawa się uczył w Jenie, został adwokatem w mieście rodzinném, ale wymowa sądowa nie przypadła mu do smaku; kształcił się jeszcze w Halli.

R.

1693 został licencjatem, a później professorem prawa.

Pozyskawszy względy Fryderyka Wilhelma, miał sobie poleconém czuwać nad stanem uniwersytetu.

Przywiązanie do króla nie pozwalało mu przyjąć zyskowniejszych miejsc, został w Halli aż do śmierci, 29 Sierpnia 1749 r.

Napisał wiele dzieł, odznaczających się znajomością historycznych źródeł i trzeźwością poglądów.

W prawie kanoniczném był stronnikiem systemu terrytorjalnego, którego nauczycielami byli wprzód: Reinkingk i Thomasius.

Traktuje on o tém głównie w dziełach: Dissert. de jur.

episcopal.

princip.

ecangelicorum, Halae 1712, i w drugiém Jus eccles.

protestan.

l. 1 tit.

XXVIII i XXX, jak równie w Prolog.

de systemate univers. jur.

can.

W zastosowaniu swego systemu zapędził się tak daleko, że panującym, obok praw monarszych, nie wahał się przyznawać: 1) jus disponendi circa ritus, ordines et alia adiaphora; 2) jus modum docendi convenientiorem praescribere; 3) jus moderandi censuras conventionales; 4) jus decidendi controversias theologicas, tam circa dogmata quam circa ritus, i 5) jus convocandi synodos easque approbandi.

Cf. Introductio ad jus publ. univers.

P. spec.

lib.

II c.

5 § 21.

Główniejsze jego dzieła kanoniczne są: Jus parochiale, Halae 1701, ed.

VI tamże 1760; Jus eccl. protestantium, Halae 1714; Instit.

juris canon.

tamże 1738; Corpus juris can.

in duos tomos divisum, Halae Magd.

1747, in 4-o. Napisał wiele rozpraw, które syn jego Ludwik Jerzy zebrał i ogłosił.

Wydał także dzieła Piotra de Marca, 1708, i Fleure’go Instit.

jur.

eccl.

1724—1730.

(Hartnagel).

W. F.


text:
Druk nr 377

Warszawa, 22 marca 2012 r.

SEJM

oraz niektórych innych ustaw.

(-) Maciej Wydrzyński.

projekt

Art. 1

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

,,§ 1.

Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku:

1) śmierci;

3) odmowy złożenia ślubowania;

4) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

6) wyboru na wójta;

Europejskiego.”

b) § 2a otrzymuje brzmienie:

zakresie powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 4, 6 i 8, stwierdza komisarz

wygaśnięcia mandatu.

Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim

Publicznej.”

2) w art. 492:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

3) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

okres co najmniej do końca kadencji;

7) śmierci;

8) odwołania w drodze referendum;

Art. 2

Nr 155, poz. 1014, Nr 160, poz. 1060, Nr 162, poz. 1126; z 2000r.

Nr 12, poz. 136, Nr 26,

Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1206, Nr 167, poz. 1759; z 2006 r.

Nr 126, poz. 875, Nr 227,

ust.5 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:

Europejskiego jest równoznaczny z jego odwołaniem.”

Art. 3

Art. 4.

takie jak ich odwołanie.

W chwili obecnej nie ma żadnych ograniczeń w wystawianiu przez osoby, będące członkami

organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, jak również wójtów,

burmistrzów, prezydentów oraz członków zarządów powiatów i województw swych

kandydatur w wyborach parlamentarnych i w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

Ponieważ są to z reguły osoby znane w swoich środowiskach, nagminne wręcz stało się

wystawianie ich kandydatur w wyborach parlamentarnych przez różnego rodzaju komitety

wyborcze.

jako tak zwane ,,lokomotywy wyborcze”.

Prowadzi to do patologicznych sytuacji,

kiedy listy wyborcze poszczególnych komitetów wyborczych składają się z niemal wyłącznie

z radnych sejmikowych, powiatowych i gminnych, wójtów, burmistrzów, prezydentów miast,

marszałków województw i starostów.

Coraz częstsze są też skandaliczne sytuacje, kiedy kandydaci pełniący funkcje w organach

samorządów, uzyskawszy mandaty w wyborach parlamentarnych, rezygnują z nich zaraz po

ogłoszeniu wyników wyborów, nie chcąc utracić pełnionych w samorządzie funkcji i

związanych z nimi apanaży.

Ich rola ogranicza się zatem jedynie do zwiększenia poparcia

wyborców dla danej listy wyborczej, a oni sami w rzeczywistości wcale nie zamierzają, ani

nigdy nie zamierzali zostać parlamentarzystami.

Ich wyborcy mają słuszne prawo czuć się

oszukani taką sytuacją.

Dodać trzeba, że w ostatnich wyborach parlamentarnych takie

przypadki miały niestety miejsce wywołując słuszne oburzenie opinii publicznej.

Sytuacja taka stanowi wynaturzenie i wypaczenie idei demokracji reprezentacyjnej.

Wyborcy

mają pełne prawo oczekiwać, że osoby, którym udzielają w wyborach poparcia, obejmą

mandat i będą go pełnić przez cały okres kadencji.

Rzeczywistość niestety przedstawia się

zgoła odmiennie.

W okresie poprzedzającym wybory parlamentarne i wybory do Parlamentu

Europejskiego członkowie organów jednostek samorządu terytorialnego, zamiast

koncentrować się na pełnionych funkcjach masowo zajmują się głównie prowadzeniem

swojej kampanii wyborczej w ramach rozmaitych komitetów wyborczych, co negatywnie

odbija się na jakości podejmowanych przez samorządy działań.

Znaczna część z nich zaczyna

być składową kampanii popularyzujących poszczególnych kandydatów lub ich grupy.

Nagminne stało się również wykorzystywanie pełnionych przez poszczególnych

samorządowców funkcji, zwłaszcza związanych z dostępem do funduszy unijnych, do

przeprowadzania pod pretekstem różnego rodzaju kampanii ,,informacyjnych” i

,,promujących fundusze unijne” stanowiących w rzeczywistości kampanie promujące osoby

kandydatów.

Patologia ta pozwala na omijanie przepisów limitujących wydatki na kampanie

wyborcze poszczególnych kandydatów.

Niezmiernie, bowiem trudno oddzielić, działalność

funkcjonariusza samorządu terytorialnego od działalności tego samego człowieka, jako

kandydata.

Po wyborach parlamentarnych, zaś i po wykorzystaniu przez komitety wyborcze uzyskanego

w ten sposób poparcia wyborczego, następuje fala rezygnacji ze świeżo uzyskanych

mandatów parlamentarnych.

Postulowane zmiany mają na celu ograniczenie skali tego typu praktyk i wykorzystywania

przez radnych oraz członków organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego

pełnionych przez nich funkcji w prowadzeniu kampanii wyborczych w wyborach

parlamentarnych.

Niewątpliwie, bowiem skutkiem wprowadzenia nowej regulacji będzie

zmniejszenie liczby samorządowców startujących w trakcie kadencji w wyborach

Osoby pełniące funkcję radnych, wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, jak również

członkowie zarządów województw i powiatów z chwilą wyboru tracić będą automatycznie

pełnione przez nich funkcje.

Tak więc decydując się na start w wyborach parlamentarnych lub

wyborach do Parlamentu Europejskiego będą musiały liczyć się z możliwością automatycznej

utraty pełnionych funkcji samorządowych z chwilą wyboru.

Nie będzie już, bowiem możliwe

wybieranie pomiędzy funkcją w samorządzie, a nowo uzyskanym mandatem parlamentarnym.

W przypadku radnych oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów następować będzie

automatyczne wygaśnięcie ich mandatów, zaś w przypadku członków zarządów wybór na

odwołaniem ze stanowiska.

działalności wywołane wyborami parlamentarnymi oraz zapewni organom samorządu

stabilność kadrową na okres kadencji.

Jeżeli członek organu samorządu zdecyduje się na

kandydowanie i zerwanie niepisanej umowy z jego wyborcami, będzie musiał liczyć się z

utratą mandatu i pełnionej w samorządzie funkcji.

Sprzyjać to będzie dojrzałemu namysłowi

przy podejmowaniu takich decyzji.

Warszawa, 2 kwietnia 2012 r.

BAS-WAPEiM-804/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

(przedstawiciel wnioskodawców: poseł Sławomir Kopyciński)

Projekt przewiduje zmianę art. 383 i 492 ustawy z dnia 5 stycznia

Zmiana dotyczy wprowadzenia nowej przesłanki wygaśnięcia mandatu wójta

powiatu lub sejmiku województwa.

Przesłanką wygaśnięcia mandatu ma być

Europejskiego.

Ponadto wybór członka zarządu województwa i członka zarządu

równoznaczny z odwołaniem z zarządu.

1

W art. 3 projektu, dotyczącym zmiany ustawy o samorządzie powiatowym, mowa jest o

wyborze „członka zarządu województwa”, powinno być: „członka zarządu powiatu”.

2

Warszawa, 2 kwietnia 2012 r.

BAS-WAPEiM-805/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Sławomir Kopyciński) jest projektem ustawy wykonującej prawo Un


Piotr \łltek

Piotr \łltek (}niu, ersytet M ari i Curi e -S kło dous k i ei ,,RoZBITE LUsTRA HIsToRII.

Roztvryrp śreoy HISToRII".

Mproo o LoGICzN E p Ro B LEMv AUD I owlzuALNEJ KoN CEp cJ I źgooze HIsToRyCzNEGo -W-prowadzenie Tekst niniejszy podejmuje refeksję nad rolą przekazu audiowizualnego jako źrodŁa historycznego.

Jego celem nie jest zaprezentowanie jakiejś normaqyw- nej, gotowej do zastosowania konce pcji czy teorii źródŁaaudiowizualnego, a je- dynie wskazanie na określone problemy, j"ki.

pojawiają się w momencie, gdy jako wyrrenowani w paradygmacie kultury werbalnej historycy zaczynaTny Iny- śleć o ruchomych obrazach jako źródłach historycznych i próbujemy je jako źr o dŁa wykorzys tać.

ZŃoże n i em wyj ś ciou,y m r ozw ażań j est ro zumienie audio - wizualnego źrodŁa historycznego jako wytworu kultufy, przy czym kulrura jest tu ujmolvana jako system komunikacylny.

Kultura współczesna ma bowiem charakter audiołvizualny.

O ile wcześniej, w kulturze oralnej, dominowała ko- munikacja opafta na przekazie ustnym - słowie mówionym i relacji komuni- karyjnej ),trNarza-vv t\.vafz", awiedza społeczności oralnych była archiłvizowana w postaci zapamięrywanych słownych rymowafiek, w kulrurze werbalnej domi- nowała komunikacja oparta na piśmie, a następnie, po wielkim przełomie nvią- zanym zwynaJazkiem Gutenberga, na druku, co pozwoliło uchylić warunek współobecności w akcie komunikacji, archiwizować i upowszechniać na ska- ię masolvąwiedzę, przekazywac )ąnastępnym pokoleniom w postaci pisanych i d"rukołvanych relacjii, to w kształtującej się współcześnie kulturze audiowi- zualnej przestrzeń komunikacyną opanowĄ ruchome obrazy.

Mówiąc nieco inaczej, o ile w kulturze werbalnej to język pojęciowy współrwo rzyŁ jej rFp, wy- znaczŃ.

granice poznania i świat poznawan;r, w kulturze audiowizualnej s}/stem stanowi juz nie jęryk,a konglom erat różnej proweniencji ruchomych obrazów, które w nowy sposób vnryznaczają granice poznania i świat poznawany.

Medioznawcy powiadają, że obrazy, oprócz tego, ze są ,wtstworami percep- cji, stanowią swoiste formacje epistemologiczne urw-orzon ę przez technologie widzialności.

Dlatego nie sposób oderwać widzialności od maszyr- które po- wołują do istnienia obrazy.

Dzieje się tak dlatego, ze owe r-:raszyny - narzę- dzia, nośniki, powierzchnie, kanĄ dystryburyjne - umożlirł,iają funkcjono- 1 Antropologia słoua, red,.

G. Godlewski, Varszawa 2004.

9ż \^,anie postrzegania, i to one właśnie stanowią niezby,walnączęść rł,idzialności, jako aparatu rł,iedz}, i zarazem wŁadzlł.

§7 zu,iązku z powyższym _ jak zauwa- ĄłaEdl,ta Starł,owczlĄ<-,,współcześnie to właśnie technologie rłl,znacza)ąnarn okreś]one porządki widzenia, azatern dostarczają nowych sposobólv nadarł,ania śrł.iatu znaczeń"3.

Audiowizua_lność wraz z jej przekźnikami stanorł,i o rłrzorach uczestnicnva,w prakrykach komunikacji społecznej oraz obiegu informacji rł,e rł,spółczesności, co oznacza, że przejmuje na siebie większość funkcji konsry.tu- ujących i regulujących granice możliwego i niemożlirvego w zakresie konstru- ou,ania i osu,ajania rł,idzialnego (zmysłorł,o-myślowego) spektrum śrł,iata prze- z}M,anego *, jej obrębie.

Oznacza to) ze ruchome obrazy, wylwory technologii v,idzialności, mają cz),nny udziałw kształtowaniu nowlzcfu form społecznej p..- cepcji, rł.razliwości i myśIenia.

Ępo grńczny sqyl percepcji i linearna forma m1,- ślenia w języku ustępują percepcji mozaikowej, powiązanej z reIacyjns,m sq,lem myślenia rł, obrazach.

Kultura audiowizualna rezygnqe z rł,ielości rozłączns,ch rł,obec siebie monomedialności na rzecz zintegrowanych multimedialności i in- termedia]ności.

]est nastarł,iona na łączenie i integrowanie ze sobą aspektów rł,erbaln},ch i niewerbalnych, audialnych i wizualnych, różnych estetl,k, onto- logii, technologii, porządkórł, czaso!\Tch i przestrzennych, które poddaje per- manentnej rekontekstualizacji qz procesie usieciorł,ienia.

V: istocie, jak porł,iada Mar1,la Hopfinger, kultura audiorvizualna ustanawia rłłasne krl.teria i hierar- chizacje, zasady i preferencjea.

x)i<x Przedstawiona rłyzej skrótowa charakterysryka kondi,cji kultury rł,spółcze- snej kaze nam zlł,rócić urł,agę, ze kamery filmowe i telewiz},Jne, a szerzej - róż- norodne media audiolł,izualne, w q,m także komputero\^re) w różnl,m stopniu, z rozmaiqlm natęzeniem, miĄ cz}rnrry udział rł,e rł,spółrworzeniu społecznej rzeczlul,istości ostatniego stulecia, zu,łaszcza drugiej połowy )C( rłr W zrł,iązku z pou},zsz},m, o ile jeszcze do niedarvna programowe pomijanie obrazowych 2 A.

Gv,óźdź, Obruq, i rzecz1.

Filnl międzlt łnedianli, iGaJ<órł, 1997, s. 16I.

3 E. Starł,owczl,k, O ulidzeniu, nlediach i poaulziu.

Stłuczone lush,a rzeczj,wistości, Poznan 20a2, s.4ż.a M. Hopfinger, Doświadczenia.

audi.owizualne.

O nrcdiach w kulturze uspółczesnej, V/arszawa 2003, s. 9-70; eadem , Kulturu audiowizualna.

u progu żXI wiebu, V/arszarł,a 1997, s.7-73; N. Mirzoefr, All Inn^o- ductiorz to \risual Culture, London-Nerł, York 2003; .

X/.

J.

T }i4itchell, Picture Tbeory,.

Essaj,5 g1 |?rbal and Wsual Reprcsentatioll, Chicago-London 1995; Visual Culture, red. Cli.

Jenks, London-Nęrv York 1995; J. A. \Xralker, S. Chaplin, Ilisual Culture; All Introducti.oll, \,Ąanchester-Nelł, \brk 1997; B. Kita, Międq, przesn"zeniami.

O lzultul"ze nou5,cfu medi.óul, Krakólł,2003; K. Chmielecki, Este4,ha i.nternledialllości,Kra- kórł, 2008; Ilzternrcdiah,lość u bultul^ze końca W wielzu, red. A. Glvoźdź, S. Krzemień-Oj"k, Biah,stok i998l N. Stevenson, Lindelstalldi.llg A4edia Cultu"es.

Socia!

7beory and Alass Conzlnrłllication,London- Thousand Oaks-Neił,Delhi 1995; D. de Kerckhove, Powłoka bultuly.

Od.bl,ulą7x,lg nowej eleLn"onicznej rze czlltl2i5 szi 6i, Yrarszarł,a 200 1 .

93 źródeł w badaniach historycznych nie było traktowane jako błąd warsztatowy, a jedynie jako efekt selekcji w akcie heurysryki, który postawie omijania dawał metodolo giczne alibi, to obecnie i w przyszłości prakqyka ich przemilczania po- winna się jawić jako niedopuszczaIna aberracja, porównywalna z pominięciem jakiegoś zespołu tradyryjnych archiwa_liów.

Nakreślony wyżej szkic charakteru kultury współczesnej sygnilizuje równiez, że zderze-nie wytrenowanego w wer- balnym wymiarze kuitury historyka z wytworami prakryk audiowizualnych, a więc z cłkowicie innym, niz powszechnie używany pftezbadaczy przeszŁości qFpem źródeŁ, jakimi są głównie pisane i drukowane dokumenty, generuje licz- ne problemy, którym historyk, chcący użyc jako źrodeŁ ruchomych obrazów, musi sprostać.

Na problem ten zwróclŁ uwagę Hayden §7hite, pisząc, iż ,,współ- cześni historycy powinni być świadonti, ze anaJiza obrazów wizualnych wyma- ga sposobu >czytanian odmiennego niż wypracowany do lektury dokumentów pisan;rch.

(...)

Zby, często historycy traktują dane fotogrńczne, kinematogra- ficzne i wideo tak, jak czytasię d,okumenry pisane"''.

Chcąc zręalizować postulat §flhite''a, konieczna jest interdyscyplinarna refleksja, czerpiąca inspirację z ta- kich dzie dzin jak współczesne kulturoznawczo zorientowane medioznawstwo oraz współczesna antropologia mediów i antropologia obrazu, które d.ostarcza- .ią wielu kategorii pozwal,ających operacjonalizować niesione przęz audiowizu- alność problemy badawcze i warsztatowe) na gruncie tradycylnej metodologii histo rii niezauwa ża],nę, nie isto tne b ądź niero zwi ą zywd.ne6 .

Historyry wobec fu ódeł audiowizualnych Niemal od samego początku, kiedy ówcześnie nowa technologia pojawiła się w postaci filmu i aparatu projekryjnego w formie kina, historycy interesowali się ruchomymi obrazami, dostrzegając w nich, jak mawiał pionier refeksji hi- stor,ł,czno-filmowo-źródłoznawczej Bolesław Matuszewski, nowe źródło historii7.

'' H.

§fhite, HistoriogrĘa i historiofotia |w:) Film i historia, pod red. I. Kurz, Warszawa 2008, s. 1 18.6 Zob.

przykładowe pozvcje: H, Belting, Antropologia obrazu.

Szhice do naubi o obrazie, IGaków ż007; A. Roui]Ie, FotogrĘa.

MięĄ doleumentem a sztuhą współczesną, Kraków ża05; Widzieć - myśleć - b,ć.

Tżcbnologie rnediów, red. A. Gwoźdź,Iłaków 2001; F. Soulages, EstetYka fotografi, Słata i z|sh, Kra- kow ża07; Ebraq, piśnlienności, O przfiemności tehstu ta e?oce now)Jch mediów, red, A. Gwóźdź, §farszawa 2008; Nowa audiouizualność - nowy paraĄgmat bultury?, red. E, Wilk, I. Kolasińska Pasterczyk, Kraków 2008; R.

§7 Kluszczynsl<t, Film.

Video.

ilIultimedia.

Szruka ruchomego obrazu w erze elebłonicznĘ, V''aJ- szawa 1999; tdem, Społeczeństwo informacyjne.

Cyberhttlturą.

Sztuha multimediów, Kraków 200ż; L.

Ma- novich, Jezyle noulcb mediów, Warszawa ż006;P. Sztompka, Socjologia wizualna.

Fomgrafa jaho metoda badawcza, §farszawa 2005; G. Rose, Vsual Methodologias, London-Thousand Oaks-New Delhi 2005; N. Lacey, Image andRelłresentation.

Key Concepts inMedia Studies, NewYork 1998;J.

Monaco, How to Read a Fiim.

fuIouies - Media - Multimedia, New York-Oxford 2000; D. Arijon, Gramatyba języba fl- ?nouego, W-arszav,a 2008; W świecie mediów.

red. E, Nurczyńska-Fidelska Kraków 2001; M. Sturken, L. Cartwright, Practices of Looking, An Introduclztion to Visual Culture, New York 2001.7 B. N''Iatuszewski, Nowe zródło historii |w:f Europejshie manifesty hina.

Antologia, pod red. A. Gwoź- dzia, ''§VarszaważOOż, s. 33-39.

94 \W refeksji historyczne) w roli źrodŁa audiou,izuainego nalczęściej \Ąyste- puje film wraz z programemifilmem telerł,izyjn),m.

Rozv.aza się go/je \Ąr czte- rech podstawowy-ch obszarach, które zdefiniov,ał amerl,kański badacz John E. O''Connor: 1) jako źrodło do badania faktórł, historycznych; 2) jako źro- dło do badania historii społecznej i historii kultury; 3) jrto źrodŁo do badania historii filmu i historii sztuki filmorł,ej; 4) jako źrodło z zakresu przedstarł,ia- nia historiis.

§7 pierwszym przrpad,ku chodzi głóv,nie o tz\Ą.,.

kroniki fiimorve, u\ĄIazane za posiadające nieporórł,nFł,a]ną z innymi mediami zdolność doku- mento\Ą/ania zewnetrznych, widzialnych przejawów przeszŁości, przez co jawią się one jako mniej lub bardziej rł,ierne rejestracje konkremych dziejących się przed kamerą wlrdarzeń.

\X/ drugim prąpadku fiIm postrzega się jako swoistą bazę danych na temat ukryrych za porł,ierzchnią zdarzeń struktur społecznych, znaczeń, sposobów myŚlenia, Śrł,iadomości społecznej, systemórł, rł,artości, jakie obou,iązywĄw badanej przez historl,ka epoce, zktóre) pochodzi film.

§7 trze- cim prz-vpadku chodzi o badanie historii fiImu w perspektl,rł,ie genologicznej, produkcyjnej, technologicznej, estetycznej, tekstologicznej i komunikacl,jnej.

Jest to d,omena raczej filmoznarvcór.v niz historykórł,, ktorzy historią filmu i hi- storia sztuki filnrowej, jako takimi racze1 się nie zalrnują, głórvnie z powodu niekomparybilności metodoiogii historii i metodologii baciari iiaC rnediami.

\7 czwarrym przypadku chodzi o tzw. film historyczny, to znacz}, taki, któr1,, na lł,zór historiografii, rekonstruuje i przedstawia jakiś fragment przeszłości, \7 historiogrŃi często okreśIa się takie filmy źrodŁamitłtórn\.mi a_lbo źrodłarni drugiego stopnia, w przecirvieńsrrł,ie np. do reaiizov.artvch na miejscu zdarzeń }<ro n ik fi lmoił,ych, któ re mają status źr o deŁ pierwotnych9.

Audiorł,izualne źrodła historyczne, którvch głóu,nym reprezentantem jest zazwyczaj film, poddarł,ane są tradyryjnej obróbce historycznej, tzn. kr;ryce weu/netrznej i zerł,netrznej.

Jej celem jest ustalenie: 1) autora przekazu oraz re- konstrukĄa jego intencji; 2) czasu i kontekstu po\ĄIstania filmu oraz ustalenie okresu, jakiego film dorycz1,;3) autent}zczności i rł,iarl,godności filmu i jego au- 3 Images as Artifuct.

77le Historical Ana!,sis of Filln and Teleukion, red. J. E. O''Connor, Malabar, Flor- ida 1990, s. 271ż, 108-1 19, 169-177,203-217 .9 Ibidem, s.274ż,l0B-119, 169-177,ż03-217.

Zob.ukże: D.

J, Stalei, Computers,Ilisualisation, alld Histol"1,.

How New Technolog, will Ti"ansfo,m Our (Jndelstanding of the ParĄ Nerł,\brk-London 2003, s.60-64; P. Burke, 7lle Use of llnages as l{istori.cal Euidence, Neu,Ybrk 2O0 1; Na temat rłl.korzvstania mediów audiorł,izua]nl,ch rv rł,arsztacie historvka zob. np.: Media audiotllizuaLne u Lua?sztacie historyka.

red. D. Skotarczali, Poznań 2OO8; Doleu,rrr,rrjl,rrou3, i teleu,i4jry,, red. M. Szczurorł,ski,Toruń 2004.

Na ternat przedstarviania historii v,filmie zob.: R. A. Roserrstone, Visiołts of the Past.

Tbe ChaLlange of Fihn to Our ldea of Histol3,, Canrbridge, }4assachuserts-London, England 1995; idem, Histol1t on Fi.lm.

Fihn on Histolv, Longman Publishing Group 2005; The Historical Film.

Histol), and Memol7, in .

Ątredia, red. ]r4.

Land1,, Nerv Brunsrł,ick, New Jerser, 200 1; R. Brent Toplin , Histot"j, b1, Hg|l1,116g6!.

77le [jse and Abuse of the America.n Past, Urbana, Chicago 1996; futisioning l!istol7,.

Fillll and the Construction o_f a New Past, red. R.A. Rosensrone, Princeton, Ne,*,Jerse1, 1995; zob. także: Fihn ihisrcria..,; P.

Y/itek, I3.łLnna-fhn - historia.

l[etodłbgi.czne prob!em1, doświadczenia audioulizualrtego.

Lublin 2005.

)

95 rcra: 4) adresata, do którego skierołvany był obraz.

Historycy, zgodnie ze s,wo- imzwyczajem, klasyfikują uznane zaźródła ruchome obruzy pod względem ich pragmata/cznej przydatnoŚci poznawczej.

NajczęŚciej stosują się do znanego po- wszechnie kryterium rodzajowo-gatunkowego, na podstawie którego starają się odrożnic obrazy fikryjne i krearyjne (filmy fabularne, rozry-wkowe widowiska TV) od o]:razów realisrycznych i naturalisrycznych - niefikryjnych (kronik do- kumentalnych, telewizyjnych programów informacyjnych).

Na gruncie nieco bardziej zawansowanej refleksji źródłoznawczej, czerpiacej inspiracje zHasycz- nej metodologii historii, mamy do czynienia z próbami wniknięcia w struktu- rę dzieŁa audiowizualnego i l,vyróżnienie poszczegóInych poziomów (pierwszy, elementarny - kadrów, drugi - ujęc, trzeci - kontekstów/sekwenc.ii), warstw, pŁaszczyzn (przedstawiająca, przedstawiana, komunikowana), które się na nią składają10.

Reasumując powyższy wątek, w pewnym uproszczeniu rnożna powiedzieć, ze historycy, w zaJeżności od respektowanej epistemologii histo rii, przy mniej- szej lub większej świadomości konwencjonalności filmolvych źródeŁ historycz- nych, czasem zwracając uwagę, a czasem nie, na konwencjonalność własnych ustaleń, starają się dotrzec do zaHętej w ruchomych obrazach róznie rozumia- nej przeszłej rzeczywistości i odczarowac jąna kartach swoich pisanych narracji.

Dla historyków ważnęjest przede wszystkim to, co obrazw sobie zawiera, mó- łviąc inaczej, czego ruchomy obraz - ślad przeszłości - jest obrazem i do czego, cio jaLiej rzeczvwistości historycznej odsyła.

§7 takim właśnie sensie ruchome obrazy są, a moze lepiej byłoby powiedzieć - bywają, źródłami historycznyrni.

Od obraziw mentalnych do obrazów medialnych \fobec wyżej scharakteryzowanych zmian związanych z powszechną media- tyzacją kultury współczesnej i pamiętając o licznych przełomach, jakie mi"}y miejsce we współczesnej nauce, w rym w historiografii, przemyślenia wymaga również idea czy koncepcja audiowizualnego źrodła historycznego, które moz- na zdefiniować jako będący ]vyrworem kultury a-rtefakt w postaci ruchomego, najczęściej ud.źwiękołvionego, obrazu, prowadzącego nas w kierunku widzialne- go (zmysłowo-myślowego) spektrum świata przeż:y-łanego, będącego - w myśl I0 Zob.

przykładowe teksry: R.''§7''agner, Filmfabularny jabo źródło historyczne,,,Kultura i Społeczeń- st:vuo" 1974, t, X\rl]I, nr 2, s. tB1-194; H. Karczowa, Reportażflmowy i kronika jako zródło llistoryczne, ,,Studia Żródłoznawczę" L97l, T. XW; J. Rutka, Film doEunlenalny iako źródło dł'' dziejóta Polskl Lidouei |w:) Film jako źródło historyczne, pod red. J. Pakulskiego, Toruń l974; I. Topolski, Teoria wiedz1 historycz- nej,Poznań 1983, s. ż73-274; §7.

Olejniczak-Szukała, Filmfabulalnl jaho zródło historyczne |w:] Media audiouizualn€ a warsztacie historylza, pod red. D. Skotarczak, Poznań 2008; M. Hendrykot,ski, Film jabo źródło historyczne, Poznń 2000; M. Szczurowski, Dokument flr"o-_y i telezuizyjny.

Olzreślenie problema- tyhi badauczej |w:] Dobumentflmouy i teleuizyjlz1, pod red. M. Szczurowskiego, Toruń 2OO4, s.27-37 G. Szelągowska,Filmw aarsztaci€ historyka,,.

KwartainikHistoryczny''''200B, R. CXV, nr 1, s. 63-68.

96 zasadY, że nicjawi się jako źrodłow,o dane (gotowe) - wyrworem uwarunkowa- nych kulturorłro, rłri elornl,mi arornl,ch p ro cesów wizu alizaili.

*** §7 myśl zasady formułowanej przezu,ielu współczesnych badaczy, ze nie ma obserwacji czystej - bezzŃozeniorł,ej, wizuaJizacja jawi się jal,o forma mod,elo- wania albo projektowania kulturowej rzeczyruvistości w oparciu o określone kul- turowe regĄ sterujące, które moglibyśm), zdefiniować jako wyuczone w pro- cesie socjalizacji, zmienne w czasie nawl,ki albo wzory percep c] .lne, których efektem jest porł.stawanie czegoś, co powszechnie określa się mianem obrazu.

PercePcja, j.ko zestaur zmiennych historycznie kulturorłych wzorów postrze- gania - schematów uyobrńni v,izualnej, np. kształtów, barw, linii, proporcji, wielkoŚci, długości, ruchórł,, punktórł, v,idzenia, relacji pomiędzy nimi, ,kł"d"- jącYch sie na różne systemy perspekryłv-, rozumian e tu zaPanofskym jako formy symboliczne, które będąc społeczn;,mi konstruktami, są rym samym pewnymi strategiami, za pomocą któr;rch tworzymy widzialn a prze§rzeń oraz narzvcarny je) ład i porządekl1 - ma wp|,w na końcovy efekt procesów wizuaJizacji w po- staci określon1,6fi rodzajóu, różnje vyskalorvanych obrazów, składającvch si{ na kulturot1'', lł''ielorłymiarorł1, społeczny świato-ob raz.

W zwia3.ku z powyższym obraz,jak tv''ierdzi Hans Belting, ,,powstaje jako wynik osobowej lub koiekryw- nej sl''rn§olizacjt.

V/szystko, co pojav,ia się w polu spojrzenia lub przed okiem wewnetrznlfrr, moŻna na tej zasadzie ukonsr}tuować lub znrienić w obraz.

DIa- tego pojęcie obrazu, jeśli uaktuje się je porł,ażnie, moze b},ć ostat ecznie rylko Pojęciem antropo1o$iczn;,6"12.

Konk]uzja jest więc taka, że percepcja nie jest czYrnŚ, co ZaPe\Ąrnia nam bezpośredni kontaktz jakąś zewnetrzna materialną re- alnoŚcią; raczej nigdy nie jest jakimś absolutnym objawieniem ,,tego, co jest".

To, co widzimy, stanowi zapośredniczoną kulturowo formę przewidlrwania, jest naszą ułasną konstrukcjązaprojektorvaną w taki sposób, aby dawać nam najiepsze z możIiwych zŃożeń dla przeplowadzania nasąrc| celów rł, zdefinio- \vanej kuiturowo fizycznej rzeczynlstości, w określonym układzie odniesienia.

Chociń moze się rłydawać, że to, co rł,idzimy, jakaś rnaterialna rzeczynistość, jest usytuourane naprzeciw naszych ocz|l, takie, jak się nam jawi, to faktl,cznie jest ona produktem tego, co można określić, jako ,,rł,ewnetrzna logika" rł,izual- nego systemu umysłul3.

Il Zob, E. PanofsĘ'', PlsP:lztytła jako ,,fornza s7lłlboli.czna",V/arszawa 2008; zob. także charakten,sf/- kę różnYch PersPekq''ił''v'':,Eal.

TlaJI, Likl1,4, u,7rrinr,V/arszav,a 2003; M. P, ]r{arkov,ski, Praglienie''obic- ności.

Filozofe obecności od Platolza dł Kartezfusza, Gdańsk 1999, 12 H.

Be]tin g, Ann,opologia.

.

.

, s.

] 2- 1 3.13 Zob.\7C.

Y/ees, LightMouingillTime.

Studiesinthe\/isualAestheticsofAuant-GaldeFilnl,Berke- le;-Lo, Angeles-Oxford I§9ż, s. 63.

97 ''V qF* przypadku mamy do czynie nia z dwoma rodzajami obrazów we-wnętrznych.

Pierwszy to obraz rozumiany jako ur,varunkowana społecznie, zmysłowo-mentalna projekcja świata widzialnego, charakietyzu)ąca się określo- nym porządkiem i ustrukturowaniem wynikającym ze wzotów percepryjnych i schematów wyobraźni wizualnej, które mqą mniej lub bardziej bezpośredni wpływ na ową projekcję, gdzie to, jak widać, konstytuuje to, co widać.

J"k p"- wiada Belting: O,wo ,,co", którego szuka się w takich obrazach, nie daje się pojąć bez ,,jalł'' , czyltbez zrozumienia sposobu, - j"ki się ,,co" sadowi w obrazie iub w jaki staje się obrazem.

''Vąt- piiwe, czy w przypadku obrazu mozna w ogóle określić ,,co" w sensie treści lub tematu, na takiej samej zasadzie, jak w,vodrębnia się jedną wypowiedź z danego tekstu, w któ- rego języku i formie tekstowej zzwartychjest wiele mozliwych wypowiedzi.

Owo, ,,jak" jest właściwym komunikatem, jest prawdziwą formą językowąobrazu''a.

D rugi obraz wewnętrzny to efekt p rzeksztaŁcania zmysłowo-myślowego ob- razl projekcji w myślowo-zm;rsłowy obraz menta]ny, tj., kiedy obrazy-projek- cje stają się obraza_mi menta_lnymi''5.

\(/ sensie, jaki zasygnalizo,wano powyżej, uwarunkowane kuiturowo plocesy wizualizacji sąw takim samym stopniu strategia_mi kreołvaniazarówno widzial- nego, jak i niewidzialnego już na poziomie percepcji, która najpierw w proce- sie selekrywnej projekcji, anastępnie, w akcie przemiany zmysŁowego-w myślo- we, powołuje do życia obrazv projekcje, przeksztŃcalącje w obrazy mentalne.

''V qy- przypadku percepcja 1awi się jako filtr, który w zależności od tego, jaki schemat wyobrńni -wizualnej zostanie zastosowany,, kreuje konkretny wariant świata widzialnego w wyniku napięcia pomiędzy tym, co czyni widzialnym, 2 t1''m, co czyni niewid,zialnym.

Innymi słołvy, w z:J,ężności od wyboru filtra wizualizacja w ograniczonym zakresie, w określonym układzie odniesienia, ma zdolność przemieniania widzia]nego w niewidzialne i niewidzialnego w widzial- ne, tzn. jest jednocześnie aktem dewizua]izaĄi oraz rewizualizac)i, Z podobnym zabiegiem, jak ten przywoŁany wyżej, mamy d"o czynienia w pruypadku przemiany zmysłowego obrazu projekcji w my,ślowy obraz men- talny.

Dzieje się tak diatego, że jedną z własności akr,vwności umysłowej, jak sugeruje Hannń Arendt, jest jej niewidzialnośćl6.

Oznacza to, żę akt prze- kształcania zmysłowego obrazu projekcji w myśiowy o6raz mentalny jest prze- mienieniem go w niewidzialny myślowy o''oraz pamięci dostępny temu, kto ta- kiego aktu dokonał.

Efektem tego jest zdolność podmiotu do przedstawienia sobie tego, co i jak w danym czasie i miejscu zwizuaJizował w postaci zmysło- wego obrazu projekcji.

PrzrJ czyrn nal,eży tu zwrócić uwagę na to, że myślo- H. Beidng, Antropologia.

.., s. 14.

H. Arendt, Myślenie, Warszawa 1991.

Zob.

ibidem, s.

IżO-D5.

98 \Ą/e obrazy mentalne nie mająjedl.ni. charakteru obrazów pamięci.

Akry,wność uml,słov,a, poprzez schemary ił1,obraźni wizualnej, potrafi projektowac :.

Bk- ze nielł,idzialne, mentalne obrazy anrycs,pacje, mające charakter opisywanych rł,cześniej przev,idlłvań, które razem z mentalnymi obrazami pamięci nieja- ko zn rotnie mają !r?b,w na kształt zml,słoul,ch obrazów projekcji, a w konse_ kwencji na konstruorł,anie o}ireśionych wersji świata widzialnego, albo inaczej - widzialnego spektrum śv,iata przeżywanegol7.

Jak nietrudno zauwazyć, oba scharakteryzowane ulrżej rodzaje obrazórł, są we\ĄInetrzne \Ąr tl,m sensi e, ze sąu,idzialne, a co za q,m idzie, dostępne jedynie dla podmiotórł,, które porł,ołĄ, je do życia, natomiast są niewidzialne i nie- dostępne dla podmiotow postronnych.

Aby obrazy \Ąrewnetrzne mogĘ być percypo\Ą,ane pr7.ez innl,g[, musza zostać,,Llzewnętrznione", tzn. zakomuni- kowane, v, określon),m zobiektlnvizorł,anym sl,stemie komunikacji wizua-lnej, \Ą/ cz\rm cz),nn\ udziaŁ bierze określone medium-nośnik, które zapewnia im powierzchnię ekranu) na której, w, zaJ,eżności od rodzaju dyspozyrywu, mo$4 się materializow,aćbądź akrualizou,ać, co nie-jako na nowo definiuje ich status kuiturorł1, \ł,ewnątrz owego sytei-nu komunikaryjnego, a co ozflacza, ze okre- ślone ,)uze\ĄInetrznione" obrazy medialne są takie , jakie są, rylko w obrębie tego s}zstemu, są więc obrazami we\Ąrnatrzs)Istemo\ĄTmi.

Jak powiada Beltirrg: ,,Od najstarszych rłl,robórł, ludzki ch ń do procedur digitalnyclr obrazy podlegĄ uwarunkorł,aniom technicznl.m.

Dopiero one [),dobrwają medialne własno- ści obrazóq,, dzięki którym mozemy te ostatnie percypować.

InscenizaĄaprzez.

medium przedstav.iana ugrunto\Ą,uje dopiero akt percepcji"]8, Porłrtórzrny raz jeszcze: mediatyzacja mentalnl,ch obrazów projekcji i mentalnych obrazów my- ślorq,6[ umozliwiato, że mogą one stać się przedmiotami naszej kolekti.nnej percepcji na płaszczyźnie ekranu, przy czym obrazami stają się dopiero rł''órv- czas, gdy są perc}?o\^rane w obrębie określonego układu odniesienia w postaci rn spółistniejących i rł,spółod dziaŁujących na siebie rł,zajemnie narłyko\Ąr percep- c;,jnl,ch, sl,stemórł, komunikacji oraz technologii rł,idzialności.

Oznacza to, że sposoby kreorł,ania, istnienia oraz funkcjonowania obrazów w kulturze są ste- rowane zarórł,no przez media, jak i przez nawyki percepc,vjne \Ąr taki sposób, że percepcja rnając u,p\nł, na mediaq,zację, sama znajduje się pod jej v,pĄłł,em, co z kolei skutkuje §.m, że niejako zwrotnie zmianie ulegają \\ruory i naw1,- ki percep.},]..

odpou,iedziaJ.ne za prakq,Ił wizualizacl,jne, dzięki czemu zrnia- nie ulegają rórvniez te ostatni ę ora7, generowane przez nie obrazy.

Jak porł.iad"a Belting: ,.

Nasze doświadczenie obrazorł,e ufundorłrane jest wprawdzie na kon- strukcji, którą sami rv\rorzymy, sterowane jest ono jednak przez aktua-lne uspo- Por. H. Belting, Antropohgia..., s.85 Ibidem, s. 26.

99 sobienie modelujące medialne obrazy"19.

§7 związku z powyższym obrazy są wewnętrzne albo ze\ynętrzne nie ze względu na odrębny status ontologiczny, a paradoks us}.tuowania, łv jaki instrumentalnie czy plagmaty*cznie ułvikłała je kultura w określonym układzie odniesienia.

§7 taki sposób aooretyczny wymiar istnienia obrazu w kulturze w postaci dychotomii wewrrętrzne - ze\,Vnettzne, zostaje uniewaznion;z, bo za każd-ym razęInjest on relatyłvizowany do obserwa- tora i jego wewnątrz-kulturowego systemu postrzegania.

Medium j"k" przekaz Z powyższych rozważań wypływa wrriosek, że kiedy mówimy o audiowizu- alnym źródle historycznlm, powinniśmy mieć na uwadze, iz nie chodzi tu je- dynie o ruchomy obraz, ale równiez o (dysp ozyr7w) medir,rm-nośnik, które go programuje i w którym moze on występować jako obraz aktualizujący się na ekranie w akcie podmiotowej percepcji, Medium jest tu rozumiane jako ,,ca- łość aparatury tech nicznej (wraz z limitującym jej mozliwoś ci zapIeczem tech- nolo gicznym) służącej p rzek azyw aniu w czasop rzestrzeni produktów włas nych lub przejęrych z innych mediów, wraz ze wszelkimi konsekwencjami natury zmysłowo -frzvcznej i społeczno-kulturowej, jakie wywierają one w uniwersum kultury"2o.

§(/ t,vrn przypadku mamy równiez rozróżnięnie na formy mediów - czyLi przekazy audiowizualne oraz media formy np. kino, rcIewizja, video/DVD, komputer/lnternet, w których ruchom e obrazy się przejawiął'' .

Ozna- cza to, że różne media, maszyny widzenia, dysponując rozmalrymi nośnika- mi, produkująrcżnorodne ruchome obtazy, które manifestując się na różnych ekranach, pozostają ze sobą nawza.jem w skornplikowanych relacjach, co przę- kłada się na problemy w badaniu ich jako źrodeł historycznych.

Kazde medium jest wyposażone we własny program, według którego gene- ruje jakieś obrazy, który jednocześnie wyznacza sposoby pojmowania obrazów oraz rozlfmienia społecznej rzeczywistości przedstawianej w obrazach na ei<ra- nach.

§7 naszyrn przypadku oznacza to, że przede wszystkim obcujemy 7 za- programowanymi przez nas samych mediami i ich obrazami, atakże ekranami, a dopiero niejako wtórnie z przedstawianymi w obrazach czy za ich pomocą światami czy rzeczyuistościami historycznymizz.

§7 procesie podmiotowej per- ''9 lbidem, s. 28.ż0 A.

GwoźdLź, Obrazy..., s. 24.

Zo6.

przede wszystkim: M. Mcluhaa, Zrozumieć media.

Przedłuze- nia człowieka, §7arszawa 2004, s. a3-53; por. N. Mirzoeff, An Introduction to Wsual Culture,.., s. 3: ,,Kul- tura wizualna koncentruje się na w,izualnych wydarzeniach, w których informacja, znaczenie czy prĄem- nośc jest poszukiwana przez konsumenta/odbiorcę w zetknieciu/kontakcie z technologiąwizuńną.

Przez technologię wizualną rozumiem kżdą formę aparatu/urzadzenia, sprzętu zaprojektowanego zarówno do oglądania/pacrzenia na niego, jak i do poszerzania czy potęgowania natura]nego widzenia, od ma]arstwa olejnego do telewizji i Internetu".

2I A. G,poźćrź, Obrazy.,,, s.

ż4.

12 Zo6.

ibidem, s. 38,

100 cepcji obrazów i światów przedstawion1,6| u, obrazach, oprócz narłl,ków per- cePcYjnYch, uczestniczą także media obrazowe, które nie rylko w sensie t.ch- nicznym sterują naszą uwagą, ale sugerująteżwl,nikającąz programu medium formę Postrzegania, w perspekrynvie której dokonuje się akiod,ńio.,r.

Tak u,ięc status ontlczn[, wygląd i kształqy przeszŁego śu,iata przedstarł,ionego w obrazie oraz samego obrazu w ogromnym stopniu są pochodną (konsrukcją) syste- mu oProgramowania medium - maszyny vridzenia, która w}zgenerowaŁ.a dany obraz.

Oznacza to, że różne technologie rł,idzialności poprzez s\Ą/oje progra- my sterujące maszynami widzenia, na różne sposobv definiują nie ry,lko Świat Przedstawiony w obrazach, ale i same obrazy jako nośniki inform acji oraz rela_ cje między obrazem a tlrri, co obrazowane) a ponadto prakryki odbioru, co ma konsekwencje dla użycia ich w charakterze źródeŁ historyczn;,ch.

Z pol*yższej perspekqłvy rłl,nika, ze to, co i jak pokazuje obraz, pĘnie Z oProgramowania systernowego med-ium.

Jak ważny jest to problem, maże- mY dostrzec, kiedy weźmiemy pod uwage analogowe i q{rowe maszyny rł.i- dzenia wYwarzające analogowe i digitaln e obrazy,lrreujące odrebne rł,arianT kulturowej tzeczywistości, mające cdmienne usytuo\^,anie ontyczne, zdef,nio- wane Przez technologię medium.

O i]e meciia ana_logowe poruszają się w rvi- dzialnYm spektrum świata przeż7ruvanego, zdefiniov/anego przez poclrniotc-,vą wizuafizację, co oznacza, ze wynvarzane przez nie opryczne obrazv charakte- rYzuje klasyczna referencja i indeksalność w obrębie kultur;z, to media cl,frorve są mediami niewidzialnego, które zamieniają w u,idzialne, generują i penetruja obszary kultury niedostepne dla nieuzbrojonej w technologię podmiotowej rvi_ zuaLizaqi - procesy menta]ne, energeqyczne) ekonomiczne itp.

O ile q, pierw_ szym przypadku mamy do czynieniaz uwarunkowanlrrni kulturorł,o (konsruk- tami) obrazowymi ruillleszs powstĄmi w oparciu o trojzasadę: 1) rejestracji, 2) transformacji, 3) kreacji, to Mr drugim prąpadku są to urł,arunkowane kul- turowo, $enero\Ąrane algorytmicznie obrazowe siruulacru.

O ile pieru,sze posia- dają jakiś ,,przedmiot odniesienia",w postaci percepryjnego obrazorn,ego mode- lu kulturorvej rzecz},wistości utrrł,alonego na materialnej taśmie filmorłrej, do której ,,autorytetu fotograficznego" zawsze można się odwołać, to drugie jawią się jako autoreferenryjne i interreferencl,jne, są efektem mentalnego przerwa- rzatńa informacji i nvorzenia modeli obrazórł, za pomocą algorycm$q,, mórłriąc inaczej, są kopiamibez oryrginałów.

O ile tradlrcl,]ny opqrcun), obrazjest ,,ana- logonem" kulturorvej rzeczyuistości, to obraz cyfrowy posiada zdolność symu- lowania efektu obrazu analogowego.

O ile obraz analogowy jest foto- grńczny, to obraz synteq/czn1, jest infograficzn1,.

Obraz analogowy jest stabiln1,, mało podatny na ingerencję w obrębie srvojego medium, podczas gdy obraz qĘro- vrt'', jako immaterialny algor}tm, jest podatny na rł,szelkie mozliwe ingerencje

101 !v obrębie własnego medium.

O ile zmaterializowane na kliszy obrazy analo- gowe manifestują się łv postaci Świetlnych fantomów - światło-obrazów - na ekranie kinowym w wyniku prześwietlenia taśmy filmowej, to obrazy cyfrolve jako zdemateriaiizowane matryce informacyne (nie-obraĄ, zdeponowane na cyfrowym lub magnetyczrlym nośniku, aktualizują się na płaszcryźnie ekranu monitora.

O ile aparat kina obsadza widzaw roli obserwatora śledzącego zmie- niające się na ekranie obrazy, to aparat w postaci kompute ra czy DVD obsadza odbiorcę w roli uzytkownika, który zarzadza obrazami na ekranie monitora.

§7 obu przypadkach ekran jest interfejsem, miejscem, gdzie dokonuje się prze- twarzanie danych wizud,nych oraz danych informacji w audior,vizualne obra- zy-dyskursy wiedzy.

Obie technologie, analogowa i cyfrowa, sporykając się np. w aparacie teiewizjl czy aparacie wideo, tworuą dodatkowo formę hybrydową w postaci obrazu elektronicznego, gdzie obraz elektronicznyjawi się jako efekt elektronicznego synteryzowania danych opqlcznych pocho dzących z interak- cji kamery cyfiowej z kulturowo zdefiniowanym otoczeniem, przez co obraz nyjściowy, mimo ze ,,ikonicznt'''', tzn. odwołqapy się do zasady podobieńsrwa z podrnioto,wym obrazem percepryjollfi, funkcjonuje.iako obraz zsynteq/zowa- ny - algo rymiczny model infograficrnt''3 .

W zwilzku z povłyższym mogłoby się wydawać, że media i obrazy analo- gowe oraz media i obrazy cyfrowe *rją od.mienny status onl/czny, przez co pierwsze, jako źrodła historycznę) byĘby obrazami uwarunkowanego kultu- rowo realrrego ś,qriata zewnętlznego - świato-obrazarni, natomiast drugie, jako źr odła historyczne, byĘb y obr azami uwarunkowanego kulturowo wirtualnego - we\^/nętlznego świata w}robrazonego - obraz<s-światami.

Tymczasem, jak po- wiada Andrzej Gwoźdż, rniędzy obrazo-światem a świato-obrazem nie istnieje konflikt natury ontologicznej, a jedynie paradoks usytuowania: ,, Świat ,,realny'''' - zewnęt tzny, i świat wirtualny - wewnę trzny są konstrukta- mi obserwaryjnymi, powstającvmi jako efekt interfejsu postrzegania ze wzg\ę- du na us)Ąuowanie obserwatora.

}lówiąc tnaczej - świat jawi się jako obszar styku, taki, w którym postlzezenia wewnętrzne (endoprzestrzenie) przeplatają 23 Zob.: A, Bazin, Film i rzeczyulistość, §farszawa 1963; S. Krakauer, Teoriaflmu,''§7-arszawa 1975; R. Barńes, Światło obrazu.

Uuagi ofotografł, §ł''arszawa 1996;Z.

Woźnicka, Probleln kreacji i reprodukcji w flrnie, Y/rocław-\7,arszar,va-Kiaków--Gdańsk-Łódź 1983; A, Gwoź&ź, Obrazy..., s.7344;45-77-106, 160-198; P. Zawojski, Elektroniczne obrazoświatlt.

Międz.y sztub7 a tecbnologią, Kielce 2000, s. 9-30,64- 82, 10i-116;A.

Renaud,Obłazryfrouyalbotechnologicznabatastrofaobrazów|w:)Pejzłżeaudiouizu- alne, pod red. A. Gwoździa, Kraków 1997, s, 331-342; N. Bolz, Este7,ha cyfrowa |w:] Pejzaze audiowi- zualne..., Kraków 1997,s.343-360; R. Berger, Miedaymagiąajasnouidzeniem, "Opcje" 1997,nr3,s. 4547; Odfotografi dł rzecz,yulisrości wirtualnej, red. M. Hopfinger,''§V''arszawa 1,997; E. Stawowczyk, O widzeniu...; eadem, Obrary, cyfill, analogi, "Opcje" 1999, nr 2, s.26-27; K. Chmieiecki, Este7lka..., s. 156-182; A. Gwoź&ż, Powierzcbnie rozleładu, czryli kino jako cehłloid |w:)

Nowa audioulizualność - nowy paradygmat kulrury?, pod red. E.

§rilka, I. Kolasińskiej-Pasterczyk, Kraków 2008, s. l35-14I; J. Baudril- Iard, Symulabry i symulacj a, Warszawa 2005 .

l02 się nieustannie z przestrzenia_mi ze\Ąrnetrznl,mi (egzoprzestrzeniami), a każda z takich fałd stanorł,i rezultat obiekgTł,izacji pozl,cji obserrł,atora, który pozo- staje cześcią opisu i obserrł,acii:"|'' W zwia?ku z powl,Ższ>,m oznaczałobv to, że nie istnieje, jak powiada Nor_ bert Bolz25, żadne poua mediami, ponierł,aż to one definiują i określają naszą techno-kulturorn ą rzecąłi,i stość.

Obraz medialny j"ko źródło historyczne Villem Flusser powiada, że ,.żl,jemlr q, (ylię6ie vryobrazon}zm obrazów tech- nicznych i coraz bardziej prueżyd,amy-, poznajemy, lł,artościujemy, dziŃamy w funkcji rych obrazów"26.

V/edług tego badacza zarówno obrazy analogowe, jak i ci,frowe są obrazami technicznymi, ponielł,az są skalkulowane w obrębie mediórł,, które je wl,generorł.ah,.

\X/ zrł,iązku z po\ĄT,ższym rozróżnlanie obra- zów na te, które są odbiciami, i te, które sa modelami, nie zabardzo ma sens, bo zaróv,no ol;razy analogowe, jak i cl,f1o*.

są przede wszystkim produkryw- ne.

Oznacza Ta, ze jedne i clrugie są projekcjami śrł.iata rł7obrazonego.

Móu,iąc nieco inaczej, zarórł.no obraz analogou1,, jak i q{row), są funkcjami urvarunko- \\/anego kulturorvo vlzo§r"2onego, poddanego techniczrrcj kalkulacji medium, d-zięki której rłyobrazenie aktualizuje się na ekranie monitora27.

Tu wracamy d6 9,1ątku poruszonego rł,cześniej.

Okazuje się borł,iem, że obrazy techniczne są techno-kulturorł,ą konstrukcjązaprojektorł,aną rv taki sposób, aby darvać nam najlepsze z rnożIiwl,ch zŃożeń dla przeprow,adzania naszych celów w zdefinio- \\Ianym kulturowo (media_lnie) układzie odniesienia.

Ja}< pisze Flusser: ,,Obrazy techniczne, które nas dziś otaczĄą, oznaczająmodele (instrukcje) przeżlłvania, poznania, vrartościov,ania i zachorł.ń społeczeńsnłra"z8.

Uznanie obrazów tech- nicznych za projekcje pociąga za sobą odv,rócenie wektorów znaczeniowych.

''łZ q,rn przipad.k,r, j"k pou,iada badacz, pltanie, co przedstalvia i co oznacza obraz techniczn),, jest pl.taniem źle postarł,ionym.

Dzieje się tak dlatego, ze: ,,Obrazy techniczne niczego nie przedstarł,iają (choć \ĄT/dają się to czynić), lecz coś rz''utlf)ą.

''Io, co one oznaczqą [rztrtują, konstruują - P.

\X/.], jest czl,rnś, co zostaje zaprojektowane od lł,eu,nątrl na ze.;i.rratrz (obojętnie, czy chodzi o sfotograforłlafi)z dom, czlr 1r2 o obraz komputero*Tl przl,szŁego samolotu), i co znaldzie się na zeN|,natrz. dopiero vrted}i kiedy zostanie zaprojektowane.

Dlate- go obrazy techniczn e należy odszyfrowlnł,ać nie ze względu na to, co oznaczalą, 2a A. Gwóźdź, Obraz1,,,., s.

] 86.

:5 lbidem, s. 13l.

26 \/.

F]usser, Ku uniu,erslt.nl obruńu, technicsruch lu,:) 5.

'')o. 27 Ibidem.

-'' lbldem.

s. 6/''.

Po kinie:, pod red. A. Gwoździa.

Kral,óv, 1994,

103 Iecz zelvzględu na samo znaczącę.

Nie ze względu na to, co pokazuj4, ale odno- śnie tego, ku czemu pokazulą.

\Młaściwe im pytanie brzmi: ,,Ku czemu oznacza- j ą o6 r azy techni czn e ?

" O d szyfrować ob r az techn iczny, nie ozr.acza odszy&cwać to, co on pokaz ule,Ieczwyczytać zeń jego program''u.r Obrazy techniczn e oznaczają według Flussera programy rypu imperarywnego3o.

Przywołanawyżej koncepcja ma istotnę znaczenie dla historyka chcącego wykorzystywać obrazy techniczne łv funkqi źródła historycznego.

Okazuje się bowiem, że tadycyjne historycl.ne pylanie: co obrazy pokazują, co ptzedsta- wiają, co znacząjest niew-ystarczające.

Dzieje się tak dlatego, że są one przede wszystkim narzędziami koirstruowania_, modelowania i rozumienia kuiturowej rzeczywistości, co skutkuj€ tIm, że to, co pokazują, jest wyrwofem obrazów, przez co jest uza|eżnione od programu medium, w oparciu o który, zostŃwy- rlvorzony określony ruchomy obraz.

Jak pisze Flusser: ,,Pytania w rodzaju: ,Czy sfotografowany dom jest rzeczywiście talTl, na ze- wnątrz czy też jest to rylko dekoracja?" albo: ,,Cry obraz telewiiny poliryka nie jest przypadkiem obrazem imitującego go aktora?"

- .ą zĘrni pytaniami.

Nie pozlł,alająone udzielić odpowiedzizewzględu na obraz techniczniz, który zniósŁ r,vszelkie rozróżnienie na,,pfawde" i ,,faŁsz".

Tb bowiem, co obraz tech- niczny pokazuje, nie stanowi jego znaczenia, które przedstawiałby w sposób symboliczny; to jego sposób na wskazyłvanie nam drogi.

Przekazem nie jest to, co obraz techniczny pokazule, Ieczjest nim on sam3''.|'' W związku z po,ł:;ższy:nwydaje się, ze nd,eży zadawać inne pytania: 1) z ja- kiego rodzaju obrazami technicznyrni mamy do czynienia; 2) * obrębie j"ki.- go medium zostĄ,wygenerowane obrazy techniczn.; 3) j* obrazy techniczne pokazują; 4) jak obruzy techniczne konstruują kulturową rzeczłwistość (wi- zualizują, rewizualizują, dewizualizaujĄ.

Potra_ktowane w taki sposób -wyda- ją ,ię zawięrać określone, zdefiniowane przez media modele antropologiczne- go doświ adczenia i rozumienia kulturowej rzeczyruistości, ktorą współtworzą.

Mówiąc nieco inaczej, nie przedstawiają świata, nie kalkuj4 80, a kreślą mapę świata, -"pę człowieka (np. od obrazów fotograficznych i fiImowych po RTG, USG i TK) i mapę za],eżności zachodzących pomiędzy nimi (np. filmy, anima- cje komputerowe, TV, Internet).

Medialna mapa, manifestująca się w postaci obrazó-w technicznych, nie przedstawia żadnego terrtorium, a wskazuje okre- śione sposoby ,,bycia łl, świecie" - jakby powiedział Manuel Casteils - realnej wirtua]ności32, wskazuje na medialne tryby organizowania światai przypistsvva- 29 lbidem, s. 65.

30 Ibidem, s. 67.

3'' Ibidem.

52 M, Castells, Galaktyka rnfurnekt.

Ref,elesje nad Internetern, biznesem i społeczerutwem,Poznań2003, s.2ż9.

104 nia mu znaczeń,j"ki.

oferują kolejne generacje środków medialnej komunikacji i generorł,anych w ich obrębie obrazów technicznych.

Audiowizualn e przekń- niki matry,rująrym samym tozsamość kulturową, wryznacLa)ą granice mozliwe- go i niemozliwego rv jej obrębie, określają w trybie relaqłvnym i relaryjn},m 1ej czasoprzesIrzeń, geografię, topografię oraz poczucie rea]ności.

W ry.n sensie mozna powied.zieć, że obrazy techniczne, mapując w procesie medialnej rł.izu- alizacji, utrrł,alają pewne, będące w ciągłym ruchu, treści - owo kulturorł,e ,.co" - i rv takim tr;r§i. -ogą stać się źrodŁami historycznymi33.

*** Pisałem ul,żej, że różne media, maszyny widzenia, dysponujac rozmairymi nośnika-mi, produkują różnorodne ruchome obrazy, które manifestując się na rożnych ekranach, pozostają ze sobą nav,zajem rv skomplikowanych relacjach, co przekłada się na problemy w badaniu ich jako źródeŁ historlrczn},ch.

Dla hi- stor;,ka oznacła to kolejną trudność, którą trafnie wl,arrykułorł,ał Dominique Chateau: ,,No\Ą,e technologie stawiająprzed badaniami naukovymi norły pro- blem: ich ciągłe odnarł,ianie się uniemozlilł,ia traktorł,anie ich jako niezmien- nego przedmiotu badań.

Są j* mydło, które ślizga się rł, rekach badacza zakaż- dym razem, kiedy m;,śIi, że unieruchomił je rv ujęciu teoretyczlrym"34, Dzieje się tak d-latego, żę obrazy techniczne charakteryatją się modularnością, rł,aria- q.jnością, transkodov,alnością oraz automat)rzaryjności ą.

Oznacza To, że dany obiekt audiorł,izualn1., obraz techniczn,v, nie jest czymś usta]on>rrn raz na za- \Ą,sze) jest raczej czvmś, co iscnieje w rł,ielu odmiennl,ch od siebie wersjach, aktualizorvanlz6fi na różn7,ch, np. komputerowych terminalach, których liczba moze być teorerycznie nieskończona.

Dzieje się tak, ponieu,az poszczególne ele- menty obrazórł, techniczn,vch zachorvują,,irrdywidualną tozsamość" i mogą być łączone w obrębie programu, §Ąrorzac niemal nieskończone obrazoN|re i dźwię- korł,e sekrł,encje, które mogą podlegać procesom transkodotł,ania, tzn. przede- finiorvania na inn1, format3''.

zakończenie Skompliko\ĄIane relacje pomiędzy obrazami i mediami to nic innego jak rłrielokierunkorł,o przechodnia multimedialność, manifestująca się rł, postaci intermedia-iności vlnikaj ącej z technologiczn),ch mozlirvości nor.łych mediórł,.

Uz}łł,ając retoryki Andrzeja G.voździa, moglibyśmy powiedzieć, ze ruchotne 33 Por. K. Banaszkiew,icz, A[edialne ekrury, pl"zestrzeni.

Przestrzelź - npogrĘa - ?lxapa |u,:f Vliele eleru- llóu.

pod red. A. Gwoździu P. Zawojskiego, KraLóv.

2002, s. 97-109.

3a D. Chateau, Nou,e technologie a luhi w nrl,śieniu |w:) W''idzieć - nllśleć - b),ć.

Tłchłlologie nlediów, pod red. A. Grł,oździa, Krakórł,2001, s. 19.

35 L. N''Ianovich, Jęzl,k nou9l7/1..

.

, s. 95_i 18.

105 obrazy techniczne funkcjonują we współczesnej kultu rze jal<o efekt róznorod- nych strategii intermedialnych, balansują w rozmaitych pruestrzeniach między- medialnych, co skutkuje tym, żerv jednym przekazie -o8ą spoqykać się ze sobą różne techniki, technologie oraz prakryki audiowizua_lne36.

Ma to niebagatelne znaczenie dla historyka chcącego wyko rzystać audiowizualny ruchomy obraz w funkcji źrodła historycznego.

Postrzeganie i badanie poszczegóInych audio- wizualnych artefaktów kultury jako źrodeł w kategoriach jednego rypu me- dium, wywvarzającego jeden qyp ruchomych obrazów, w oparciu o jeden cha- rakterysryczny dla niego prograln, wydaje się obecnie niewystatczające.

Dzieje się tak dlatego, że w epoce interfejsów udźwiękowione bądź nieme ruchome obtazy nie są przypisane na stałe do swojego macierzystego nośnika-medium.

\fędrując po różnych mediach, są, jak powiada Beltin1", kulturowymi no- madami bez konkfetnego miejsca, bez jednoznaczne1o usytuowania w jakimś konkretnym medialnym i kulturowym kontekście, które są pĘnne, znajdują się w ciąĘm ruchu.

Stąd audiowizualn e źródło historyczne jawi się tu jako pĘn- na - intermed,ialna hybryda.

§7 qF.., ririejscu dochodzimy do sedna interesującej nas kwestii.

Parafrazu- ją.

*ypowiedź \7ojciecha Vrzoska38, mozna rzeq że pyanie, jalcie się nasuwa w obliczu nakreśionej wyżej sytuacji, brzmi następująco: Czy idea audiowizual- nego źrodła historycznego jest w stanie v,,yrazićwęzŁowe problemy poznawcze historii w kontekście zmian, jakich doświadczalny we współczesnej kulturze?

Odpowiedź na postawione v,yżej pytanie może być pozyywna, jeśli zamiast pytać o to, co moze być audiowizualnym źródłem historycznym otaz cze1o źródłem jest lub nie jest audiowizualne źrodło historyczne, zapytamy, *- j"ki sposób audiowizualny przekaz, udźwiękowiony bąCź niemy ruchomy obraz techniczny, rrroże stać się dla nas źródŁem historycznym.

Tak sforrnułowane py- tanie wydaje się być istotne zwłaszcza w kontekście współczesnej refleksji me- dioznawczej, gdzie audiowizualne media postrzega się jako biotechno-system39, co stawia przed historykiem kole.ine niezwykle trudne wyzwania.

Konkludując mozna powiedzieć, ze technologizacjakultury pociąa za sobą techno-logizac)ę historii, co aznacza, ze historycy, chcący sprostać wyzwaniom niesionym pIzez zrnediatyzowaną współczesność, powinni stać się medioznaw- cami.

W przeci\,vnym wypadku, uprawiana qylko w tradycyjny sposób historia stanie się nauką pomocniczą medioznawslsra, które jako jedyne będzie zdolne prowadzić refleksj ę nad techno-historią.

36 A. Gwoźdź, Obraz,1 flmow€ w epoce interfejsóu |w:) Panoramy i zblizenia.

Problemy wiedzy o _frlmie, Antologia, pod red. A. Gwoździa, Katowice i999, s. 471-479.

37 Zo6.

H. Belting, Antropologia..,, s.4243.

33 Zob.

\Ę''.''

W-rzosek, Losjl zródła historyczrlego (ref.ehsje na marginesie idei R G. Collingwooda) |w:] Śtaiat historii, pod red. ''§0''.''§7''rzoska, Poznń L998, s. 4L7.

39 Zob.

''§(/.

Ch_vła, Mediaiaho biotechnoslstem.

ZarysflozĘi mediów, Poznań 2008.


text:
Barabbasz (Βαραββᾶς t. j. syn Abby, imię dość często używane), tak się nazywał znany rozbójnik (Dz. Ap.

3, 14), którego uwolnienia w święta wielkanocne domagali się żydzi w miejsce Jezusa, gdy go Piłat uwolnić miał ochotę (Mat.

27, 16, 17).

Orygenes (na Matt. tract.

35) powiada, że zwał sią[1] on Jezus Barabbasz, i w wielu rękopismach, równie jak i w armeńskiém tłumaczeniu jest ten dodatek, niedość jednak krytycznie uzasadniony, iżby można było dawać mu wiarę.

Pomimo tego jednak Tischendorf, w swojém wydaniu Nowego Test. imię to w tekście dodał.

Przypi


text:
251.

Człek przekonania żywi pacholęce,

Gdy tak wysoko swą potęgę ceni,

Jakby był władcą Czasu i Przestrzeni.

Niech, czy ku prawej, czy ku lewej ręce,

W tył, czy przed siebie, chorągiewkę skręcę —

Niemniej od tego wiatr się nie odmieni.


text:
bedła, 2. przyp. liczby mnog.

bedł zamiast *bdeł; bedłka zamiast *bdełka; bdły jeszcze po narzeczach, bdła u Stanka 1472 r.; bdły w 16. w. obok bedły; znane tylko na Zachodzie (u Czechów bedla, luż.

bodło), ale jest i na Litwie (bude w 16. w., dziś na Wschodzie, ogólniejsze zdrobniałe budele, ‘grzyb’); bedła pośledniejszy rodzaj, dlatego »dziękują z bedł«, t. j.

z lichego daru (mają doma rydze).


text:
Druk nr 123

Warszawa, 22 listopada 2011 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

- o zwrocie osobom fizycznym niektórych

(-) Barbara Bartuś; (-) Włodzimierz Bernacki; (-) Andrzej Bętkowski;

(-) Michał Jach; (-) Henryk Kowalczyk; (-) Maks Kraczkowski;

(-) Bogdan Rzońca; (-) Grzegorz Schreiber; (-) Stefan Strzałkowski;

Ziobro; (-) Maria Zuba; (-) Wojciech Zubowski.

Projekt

Ustawa

z dnia ………………2011 roku

Art. 1.

2.

Zwrot wydatków, o których mowa jest w ust. 1, finansowany jest z budżetu

państwa.

Art. 2

1) odzieży i dodatkach odzieżowych dla niemowląt – rozumie się przez to odzież i

2010 Nr 226, poz. 1476),

2) obuwiu dziecięcym – rozumie się przez to obuwie dziecięce wymienione pod

3) podatku VAT – rozumie się przez to podatek od towarów i usług o stawce 23%

(Dz. U. Nr 54., poz. 535 z późn. zm.)

4) fakturze – rozumie się przez to fakturę VAT w rozumieniu przepisów o podatku

5) urzędzie skarbowym – rozumie się przez to naczelnika urzędu skarbowego

małżonków mających różne miejsce zamieszkania – naczelnika urzędu

6) małżonkach – rozumie się przez to osoby fizyczne pozostające w związku

Art. 3.

odzieży i dodatków dla niemowląt oraz obuwia dziecięcego poniesionych w roku

rozliczeniowym, w którym łączna suma tych wydatków przekroczyła kwotę 200zł.

brutto.

4.

Kwota zwrotu, o której mowa w ust. 3 jest równa 69,57% kwoty podatku VAT

wynikającej z faktur i podlega zaokrągleniu do pełnych złotych.

Art. 4.

1.

Prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje, pod warunkiem, że

poniesienia wydatków, o których mowa w art. 3 ust. 1, kwota zwrotu, obliczona

zgodnie z art. 3 ust. 4, dotyczy łącznie obojga małżonków.

Art. 5.

1.

Zwrot, o którym mowa w art. 3 ust. 1, dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej

wniosku przez małżonka.

1) imię i nazwisko, numer NIP albo numer PESEL w przypadku gdy osoba fizyczna

Art. 6.

w której określa kwotę zwrotu, z zastrzeżeniem ust. 3.

2.

Decyzję, o której mowa w ust. 1, urząd skarbowy wydaje w terminie 2 miesięcy od

3.

Jeżeli prawidłowość złożonego przez osobę fizyczną wniosku, o którym mowa w

4.

Kwota zwrotu podlega wypłaceniu w przypadku określonym:

1) w kasie albo

2) za pośrednictwem poczty, albo

8.

Oprocentowanie, o którym mowa w ust. 7, przysługuje:

1) w przypadku gdy decyzja nie została wydana w terminie określonym w ust. 2 lub

dnia następującego po dniu, w którym upłynęło 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku,

włącznie do dnia jej wypłacenia;

kwoty zwrotu, włącznie do dnia jej wypłacenia.

Art. 7

Art. 8.

123a w brzmieniu:

Art. 9.

1) w art. 82 w ust. 1 w pkt 6 usuwa się kropkę i po słowie „mieszkaniowym” dodaje

się sformułowanie w brzmieniu:

2) w art. 83 w ust. 2 w pkt 7 usuwa się kropkę na końcu i po słowie „mieszkaniowym”

Art. 10.

wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym oraz potrzebom rodzin,

wychowujących dzieci.

dziecięcego.

Potrzeba oddzielnego uregulowania tych właśnie kwestii wynika z

potrzeby wsparcia rodzin wychowujących dzieci w kontekście zmian, które weszły w

życie od 1 stycznia 2011 roku, dotyczących stawki VAT na te produkty.

Podniesienie

stawki VAT z 7 do 23% na te produkty w wielu rodzinach, szczególnie tych

uboższych, spowoduje niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Nie jest

rzeczą właściwą obciążanie polskich rodzin tak dużą podwyżką, tym bardziej, iż

dotyczy ona produktów dziecięcych.

Nie ma wątpliwości, iż zmiana odnosząca się do

obuwia dziecięcego wpłynie bardzo negatywnie na sytuacje finansową wielu polskich

gospodarstw domowych, dlatego zdaniem wnioskodawców przyjęcie przedmiotowej

regulacji jest niezbędna.

Szczególnie, że w większości krajów europejskich

opodatkowanie artykułów dziecięcych jest bardzo niskie, np. Luksemburg stosuje 3-

procentową, a Wielka Brytania i Irlandia nawet zerową stawkę.

Projektowana regulacja zakłada, iż zwrot tych wydatków, finansowany z

budżetu państwa, przysługiwał będzie osobom fizycznym, które w danym roku

rozliczeniowym poniosły wydatki związane z zakupem odzieży i dodatków

odzieżowych dla niemowląt oraz obuwia dziecięcego, o ile wyniosły one ponad 200 zł.

Dokumentem stanowiącym podstawę kwoty zwrotu części wydatków będzie faktura

VAT wystawiona na daną osobę fizyczną.

Kwota zwrotu będzie równa 69,57% kwoty

Zwrot wydatków dokonywany będzie na wniosek złożony w urzędzie

skarbowym, co szczegółowo określa art. 5 projektu.

W przedmiocie wniosku urząd

wniosku (art. 6).

Od tej zasady został przewidziany wyjątek w przypadku, w którym

wątpliwości.

W takiej sytuacji urząd skarbowy dokona zwrotu kwoty wykazanej we

wniosku bez wydania decyzji.

Kolejne ustępy art. 6 uściślają procedurę zwrotu

wydatków.

W sprawach nieuregulowanych w przedmiotowym projekcie ustawy stosować

podatkowa.

Art. 8 i 9 stanowią zmiany dostosowujące odpowiednio - ustawy z dnia 26

ustawy.

Koszty wynikające z wprowadzenia przedmiotowego projektu ustawy szacuje

się na około 20 mln złotych.

Ostateczna kwota będzie uzależniona od ilości osób,

które skorzystają z możliwości zwrotu.

Z uwagi na argumentacje przedstawioną wyżej projekt ustawy rodzi pozytywne

skutki społeczno-gospodarcze.

Przedmiotowa regulacja nie jest objęta prawem Unii

Warszawa, 24 listopada 2011 r.

BAS-WAPEiM-142/11

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

dziecięcego (przedstawiciel wnioskodawców: poseł Anna Sobecka)

Projektowana ustawa ma regulować zasady zwrotu osobom fizycznym

niemowląt oraz obuwia dziecięcego.

W projekcie zawarto definicje pojęć,

określono warunki, które muszą zostać spełnione, aby osoba fizyczna mogła

artykułów oraz procedurę ubiegania się o zwrot wydatków.

ustawą.

4.

Konkluzje

dla niemowląt oraz obuwia dziecięcego nie jest objęty zakresem prawa Unii

Dyrektor Biura Analiz Sejmowych

Warszawa, 24 listopada 2011 r.

BAS-WAPEiM-143/11

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

wnioskodawców: poseł Anna Sobecka) jest projektem ustawy wykonując


text:
Znachor

Rozdział XIX

Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Rozdział XIX

- Gdybym miał do czynienia z ławą przysięgłych - pomyślał z uśmiechem Korczyński - sam wygląd tego biedaka wystarczyłby mi do uzyskania uniewinnienia.

- Nie, żadnych.

- Oczywiście.

To był bardzo porządny człowiek.

- Wiedziałem.

- Dziękuję.

Więcej pytań nie mam.

- Byłem trzykrotnie w izbie, gdzie mieszkał oskarżony.

- W jakim celu?

- Gdzie Kosiba przeprowadzał operacje?

- Właśnie w tej izbie.

- Jak odpowiedział oskarżony na upomnienia pana doktora?

- Zignorował je całkowicie.

- W jakim stanie znajdowały się te narzędzia?

- Tak, ale w nieznacznym stopniu.

- Czy w okolicy Radoliszek praktykuje wielu znachorów?

- Czym pan doktor to tłumaczy?

- Ciemnotą ludności.

- Czy śmiertelność wśród nich jest duża?

- Bardzo duża.

Teraz do świadka zwrócił się obrońca:

- Tak jest.

- Nie przypominam sobie.

- Nie.

- Nie - po chwili namysłu odpowiedział lekarz.

- Nie liczyłem jego pacjentów.

Przewodniczący skrzywił się.

- To dla sprawy nie jest istotne.

- Tak jest.

- Po co pana wzywano?

- Po katastrofie motocyklowej do dwojga ciężko rannych.

- Kto pana wzywał?

- A na czyje polecenie pana wzywał?

- Zdaje się, że na polecenie Kosiby.

- Owszem.

Było dwoje poważnie rannych i twierdził, że sam nie może dać sobie rady.

Doktor Pawlicki poczerwieniał.

- Pan nie ma prawa mnie obrażać!

- Uchylam to pytanie - powiedział przewodniczący.

Adwokat skinął głową.

- Wiem.

- Czym to można wyjaśnić?

Lekarz wzruszył ramionami.

- Tak.

- A była ona zgodna z pańską?

- Tak.

Lekarz zawahał się.

- Tu jednak - odezwał się przewodniczący - pan profesor określił większość przypadków jako uszkodzenia skomplikowane i groźne.

- A co oznacza pewność ręki?

- Pewność ręki?...

Przede wszystkim trafne cięcia.

- Dziękuję - powiedział przewodniczący.

- Czy strony mają pytania?

Prokurator przecząco potrząsnął głową, zaś mecenas Korczyński zawołał:

- Nie.

- Czego on ode mnie chce? - irytował się w duchu.

- Jeżeli w ten sposób wyraża wdzięczność za moje zeznania...

- ...

Niewątpliwie, są tu okoliczności łagodzące - ciągnął oskarżyciel.

- Ale nie możemy ignorować faktów.

Kradzież zawsze pozostaje kradzieżą.

Ukrywanie skradzionego przedmiotu...

- Musiałem już kiedyś widzieć tego człowieka.

Adwokat powiódł rozpłomienionym spojrzeniem po sali.

Korczyński skłonił się i usiadł.

- Oskarżonemu przysługuje prawo głosu - powiedział przewodniczący.

Antoni Kosiba nie poruszył się.

- Ma pan prawo ostatniego słowa.

- Mecenas Korczyński potrząsnął go za łokieć.

- Ja nic... nie mam do powiedzenia.

Wszystko mi jedno...

I usiadł.

- Ten głos!

- To nie mogło być przypadkowe!

Znachor Kosiba... i ona...

- Więc nie umarł, więc nie został zabity!

- Miałem prawo operować i leczyć.

Nie jestem znachorem Kosiba.

Jestem profesorem Rafałem Wilczurem.

Byłby wolny.

- Tak, to mój obowiązek.

- On nie wie sam, kim jest...

- Amnezja.

Utrata pamięci.

Boże!

On przez tyle lat błąkał się...

Spadł do poziomu prostego wyrobnika...

Utrata pamięci...

Po paru godzinach, czy po kilku dniach.

Wilczur odzyska pełną świadomość...

- A co wtedy?...

- Wróci... a co wtedy ze mną się stanie?...

Ostry dźwięk dzwonka rozległ się w kuluarach.

- Proszę wstać, Sąd wchodzi - dobiegł uszu Dobranieckiego głos woźnego z progu sali.

- A co będzie, jeżeli zostanie skazany? - przebiegła mu przez rozpalony mózg dojmująca myśl.

Zacisnął pięści.

- Nie będzie, nie może być skazany - wmawiał w siebie.

- Było jeszcze kilku panów - , oznajmił służący hotelowy.

- Pytali, kiedy ich pan profesor może przyjąć.

- Słucham, panie profesorze.

A mecenasowi Korczyńskiemu?

- Wszystkim.

- No, więc wszystko w porządku - wmawiał sobie.

- Po prostu jestem przewrażliwiony.

Trzeba się wziąć w. karby!

Zastał go jeszcze w szlafroku.

- Tak, tak...

Czy możemy, mecenasie, pomówić na osobności?

- Ależ proszę!

- Wstał i zamknął drzwi gabinetu.

- O co chodzi, profesorze?

- Jak się nazywa ta panna?...

Ta narzeczona Czyńskiego?

- Wilczurówna.

- Czy Maria Jolanta?

- Mecenasie - powiedział jakby z wysiłkiem.

- Muszę panu zakomunikować, że to jest... że ona jest... jego córką.

- Czyją córką? - zdziwił się adwokat.

- Córką Antoniego Kosiby.

- Nie rozumiem, panie profesorze.

- Czy Kosiba o tym nie wiedział?...

Czy ona też nie wiedziała?...

Korczyński spojrzał nań nieufnie.

Dobraniecki potrząsnął głową.

Wyrzucił to z siebie i oddychał ciężko.

- Jak to?

Profesor milczał długo.

Nagle wstał.

- Niechże pan usiądzie, drogi profesorze - powiedział łagodnie - wydaje mi się, że zaszła tu jakaś pomyłka.

- Amnezja.

Utrata pamięci.

- Chyba... nieprawdopodobne.

Przez trzynaście lat?...

- Na pewno.

- Czy to skutek wstrząsu psychicznego?

- A czy to jest nieuleczalne?

- Zdarzają się i takie wypadki.

Na ogół jednak...

Lecz nie traćmy czasu.

Gdzie on jest?

Wyobraża pan sobie taki efekt?!...

- Uprzytomniłem to sobie dopiero później - powiedział wymijająco.

A teraz...

Czy może mi mecenas podać adres tych państwa Czyńskich?...

- Z przyjemnością.

Zamierza pan tam pojechać?

- Oczywiście.

- Tak.

Dlatego też mam najlepsze nadzieje - powiedział wstając Dobraniecki.


corpora: openbooks

text:
Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Eviva l'arte!

Eviva l'arte!

Człowiek zginąć musi —

Cóż, kto pieniędzy nie ma, jest pariasem,

Nędza porywa za gardło i dusi —

Zginąć, to zginąć, jak pies, a tymczasem,

Choć życie nasze splunięcia nie warte:

Eviva l'arte!

Eviva l'arte!

Niechaj pasie brzuchy

Nędzny filistrów naród!

My artyści,

My, którym często na chleb braknie suchy,

My, do jesiennych tak podobni liści,

I tak wykrzykniem: gdy wszystko nic warte,

Eviva l'arte!

Eviva l'arte!

Duma naszym bogiem,

Sława nam słońcem, nam, królom bez ziemi!

Możemy z głodu skonać gdzieś pod progiem,

Ale jak orły z skrzydłyzłamanemi —

Więc naprzód!

Cóż jest prócz sławy co warte?

Eviva l'arte!

Eviva l'arte!

W piersiach naszych płoną

Ognie przez Boga samego włożone:

Więc patrzym na tłum z głową podniesioną,

Laurów za złotą nie damy koronę,

I chociaż życie nasze nic nie warte:

Eviva l'arte!

-----


text:
Adamaszek, tkanina jedwabna, której wyrobnie najpierw zasłynęły w mieście azjatyckiem Damaszku i stąd upowszechniła się w Europie jej nazwa (franc. damas).

Po arabsku miasto Damaszek zowie się Dimiszk: początkowa głoska a w polskiej nazwie tkaniny jest przedimkiem arabskim przymiotnika ad-dimiszki, znaczącego: damasceński, czyli materja damasceńska.

W Polsce adamaszek, jako drogi i tęgi wyrób jedwabny, był już znany w wieku XV.

W relacyi posła weneckiego Contariniego, którego Kazimierz Jagielończyk w Trokach r. 1477 przyjmował, jest wzmianka: „Jego Kr. Mość, dowiedziawszy się o mojem przybyciu, wysłał ku mnie dwuch swoich dworzan dla powinszowania mi szczęśliwego powrotu i zaproszenia na obiad w dniu następnym.

Nazajutrz, 15 lutego, przysłał mi król jegomość suknię adamaszkową, barwy szkarłatnej, podszytą sobolami” i t. d.

Zygmunt I w adamaszku szkarłatnym chadzał i w adamaszkowej sukni pochowanym został (Czacki, t. I, str. 254).

Czacki czytał w Metryce koronnej, że w r. 1524 Janusz, książę mazowiecki, polecił Janowi Adamaszki z sukien kobiecych XVIII w.

Dąbrowskiemu, pisarzowi i podskarbiemu, ażeby dla plebana w Garwolinie, który sprawował przy księciu urząd lektora, kupiono na znak łaski 5 łokci adamaszku, łokieć po 36 groszy owoczesnych.

Z rachunków Seweryna Bonara wiemy, że i w r. 1537 łokieć adamaszku kosztował groszy 36.

Gdy w wieku XVII liczono już więcej na złote, znajdujemy w Voluminach legum pod r. 1620, że łokieć adamaszku kupcy nie drożej przedawać mają nad półtrzecia złotego.

Jeżeli zważymy wartość groszy srebrnych Zygmunta I (miedzianych groszy w XVI i XVII wieku jeszcze nie znano, tylko srebrne), była to cena bardzo wysoka.

W ustawie ekonomicznych rozrządzeń Zygmunta Augusta z d.

1 kwietnia 1557 r. (w Metryce litewskiej) znajdujemy, że dla dwóch skarbnych przy podskarbim naznaczono płacy rocznej po 160 kop groszy i po 15 łokci adamaszku, a dla pisarzów skarbowych po jednym postawie sukna kołstrzyszowskiego.

Adam.

bywał w różnych kolorach, najczęściej jednak szkarłatny i zwykle jednej barwy w sztuce, a główną cechą tej tkaniny były na tle atłasowem wzory, przedstawiające: liście, kwiaty i owoce.

Używany był najpierw na suknie uroczyste przez mężczyzn, niewiasty i na ubiory kościelne (ornaty, kapy, Adamaszek tkany ze srebrem, z kapy kościelnej XVIII w.

Kwiaty i łodygi białe są srebrne.

antepedja), potem także na obicia, meble, opony u łóżek.

Robiono adamaszkowe obrusy i serwety (Vol.

leg.

4, 358 i Gostkowskiego Góry złote, wyd.

r. 1622).

Dawne panie, a potem i mieszczki, nosiły szuby i spódnice adamaszkowe, najwięcej karmazynowe, żydówki robiły z adamaszku swe załóżki.

Prócz amarantowego bywały jeszcze modne adamaszki zielone i niebieskie.

W drugiej połowie XVIII w.

Plater w dobrach swoich Krasławiu w wojew.

Inflanckiem i kanclerz Aleks.

Sapieha w Rożanie w wojew.

Nowogródzkiem, założyli fabryki adamaszku, głównie na obicia ścienne przeznaczonego.

Było przysłowie: „Fraszki adamaszki, karazyja grunt.”

Karazyja – było to grube sukno, używane na opończe i do codziennego użytku.

Dołączamy tu 3 podobizny adamaszk. ze zbioru p. Bisier’a w Warszawie, lubo na fotografii tło zielone adamaszku w palmy wyszło czarno.

Adamaszek amarantowy w jednym kolorze jest typowym i najstarszym, zaś w kwiaty srebrne na tle amarantowem, kupiony jako kapa kościel.

w Kownie, jest najpóźniejszym.


text:
Podróż do środka Ziemi

Rozdział XXIX

Juliusz Verne

Powróciwszy do przytomności, spostrzegłem, że znajduję się w jakiemś napół ciemnem miejscu, złożony na miękkiem posłaniu z kołder.

Stryj siedział przy mnie, śledząc bacznie resztek uciekającego już prawie życia.

Gdym pierwszy raz odetchnął, porwał mię za rękę; gdym oczy otworzył, wydał krzyk radości.

– Żyje!

żyje! – zawołał – Bogu niech będą dzięki!

– Żyję, mój stryju – rzekłem słabym głosem.

– Dziecię moje najdroższe!

żyjesz? – mówił wzruszony – żyjesz!… i przyciskał mnie do piersi.

Oczy moje łez były pełne, serce mi żywiej bić poczęło!

Ah mój Boże!

nigdym się nie spodziewał takich dowodów miłości od profesora Lidenbrocka, którego miałem za istotę bez serca i uczucia.

W tej chwili Hans nadszedł.

Gdy spostrzegł moją rękę w dłoniach stryja, śmiem twierdzić, że oczy jego wyrażały żywe zadowolenie.

– God dag! – wymówił Islandczyk stojąc przy mem posłaniu.

– Dzień dobry Hansie, dzień dobry!

A teraz mój drogi stryju powiedz mi najprzód, gdzie jesteśmy w tej chwili?

– Jutro Axelu, jutro; dziś jesteś jeszcze bardzo osłabiony.

Obłożyłem ci głowę kompresami, których nie można obsunąć; leż więc spokojnie, uśnij mój chłopcze, a jutro dowiesz się wszystkiego.

– Ależ przynajmniej powiedźcie mi, jaki dzień jest dzisiaj i która teraz godzina.

– Niedziela, 9-go sierpnia, godzina 11-ta wieczór; poprzestań na tem i do jutra już nie mów słowa.

Rzeczywiście byłem bardzo osłabiony; oczy mi się pomimowolnie zamknęły, potrzebowałem wypoczynku i spokojności.

Usnąłem też niedługo, myśląc o tem, że przez całe cztery dni pozostawałem bez przytomności.

Nazajutrz ocknąwszy się spojrzałem najprzód naokoło siebie.

Posłanie moje zrobione ze wszystkich kołder podróżnych jakie mieliśmy ze sobą, znajdowało się w prześlicznej grocie, ozdobionej pysznemi stalagmitami; grunt pokryty był drobniutkim i delikatnym piaskiem.

Ani lampa Ruhmkorfa.

ani pochodnie zapalone nie były, a jednak przez wąski otwór groty przedzierało się jakieś światełko.

Uszu moich dochodził jakiś szmer niewyraźny, jakby bałwaniącej się wody.

Nie byłem w stanie zoryentować się jeszcze, czy naprawdę widzę to wszystko na jawie, czy też marzę tylko; a jednak ani wzrok mój, ani słuch do takiego stopnia mylić się nie mogły.

– Doprawdy – pomyślałem, wszak to promień światła dziennego przedziera się przez tę szczelinę; wszak to szmer wody płynącej słyszę!

Albo się mylę, albo wróciliśmy na powierzchnię ziemi.

Czyżby stryj wyrzekł się swego przedsięwzięcia, czy też wyprawa już szczęśliwie ukończona została?

Takie sobie zadawałem pytania, gdy wtem wszedł profesor.

– Dzień dobry Axelu – rzekł weseło – pewny jestem, że ci już lepiej.

– O!

tak mój stryju – odpowiedziałem podnosząc się na posłaniu.

– Spodziewałem się tego, gdyż spałeś wybornie.

Czuwaliśmy nad tobą z Hansem na przemiany i uważaliśmy, jak stopniowo stan twój się poprawia.

– W rzeczy samej, czuję się dziś bardzo silnym, a na dowód tego, zapraszam się na wasze śniadanie

– Dobrze mój chłopcze, dostaniesz jeść, bo już i gorączka minęła.

Hans przyłożył na twe rany nie wiem już jaką maść sobie tylko znaną, i zaraz się zabliźniły.

Tęgi to człowiek ten nasz pomocnik.

Tak rozmawiając, stryj przygotowywał dla mnie jakieś jedzenie które ja pomimo jego przestróg, z największą pochłaniałem chciwością, zarzucając go jednocześnie mnóstwem pytań, na które mi z wzorową odpowiadał cierpliwością.

Dowiedziałem się tedy, że upadłszy po ciemku, stoczyłem się aż na sam dół wązkiego przejścia prawie pionowego; że widać zawaliła się gdzieś podemną i stoczyła razem ogromna kupa kamieni tak wielkich, że najmniejszy z nich mógłby mnie zgnieść na miazgę, i że cudem jakimś uszedłszy śmierci, dostałem się w objęcia mego stryja, pokaleczony i bez życia prawie.

– Rzeczywiście – mówił stryj– mogłeś się był zabić z tysiąc razy, i na miłość Bozką zaklinam cię, bądź uważniejszym na przyszłość; pilnuj się nas lepiej, bo kto wie, czy poraz drugi spotkaćbyśmy się znowu zdołali.

– Stryj zaklina mnie – pomyślałem – abym się więcej z niemi nie rozłączał!

więc podróż jeszcze widać nie skończona?

Wzrok mój zapewne zdziwienie i żal wyrażał, bo profesor spytał mnie:

– Go ci to Axelu?

– Radbym cię o coś zapytać, stryju.

Mówisz że jestem zdrów i bezpieczny?

– Tak jest, bezwątpienia!

– Wszystkie członki nienaruszone?

– Najniezawodniej.

– A moja głowa?

– Twoja głowa, oberwała wprawdzie kilka porządnych guzów, ale dotąd wybornie siedzi na karku.

– Otóż lękam się, czy mózg mój nie został naruszony.

– Naruszony?

– Tak.

Tośmy jeszcze nie wrócili na powierzchnię ziemi?

– A nie!

– To chyba ja muszę być waryatem; boć przecie widzę wyraźnie światło dzienne, słyszę świst wiatru i szum bałwaniącej się wody morskiej.

– Ah!

czy tylko dla tego masz być waryatem?

– Więc mi wytłomacz stryju…

– Nic ci tłomaczyć nie będę, bo to się wyjaśnić nieda; ale wkrótce zobaczysz i zrozumiesz, że nauka geologii nie wypowiedziała nam jeszcze ostatniego swego słowa.

Wyjdźmyż ztąd coprędzej – rzekłem podnosząc się niecierpliwie.

– Nie, Axelu, nie!

powietrze mogłoby ci zaszkodzić.

– Powietrze?

– Tak, wiatr jest silny, nie mogę cię jeszcze narażać; jesteś mocno osłabiony.

– Ależ zapewniam cię stryju, że jestem zdrów zupełnie.

– Cierpliwości mój chłopcze, cierpliwości.

Gdybyś wpadł w recydywę, narobiłbyś nam ciężkiego kłopotu, a drogę jeszcze nie małą możemy mieć przed sobą.

– Czy tak?

– Tak, tak, mój drogi!

wypocznij sobie przez dziś, bo jutro siadamy na statek.

– Na statek!

Na tę wiadomość podskoczyłem z radości.

Wsiąść na statek!… więc mamy rzekę, jezioro, morze – słowem, mamy przed sobą jakaś przestrzeń wody i statek czekający, gotowy nas przyjąć na siebie!…

Ciekawość moja była zaostrzona do najwyższego stopnia.

Stryj usiłował mnie powstrzymać, lecz w końcu ustąpił, widząc, że mniej mi szkody przyniesie zaspokojenie mych życzeń, aniżeli sama niecierpliwość.

Ubrałem się naprędce; dla wszelkiego bezpieczeństwa owinąłem się dobrze w dużą wełnianą kołdrę i wyszedłem z groty.