corpora: wikisources-pl

text:
Baldachim, baldachin pochodzi od wyrazu baldach, będącego nazwą tkaniny złoto-jedwabnej, tak nazwanej od miasta Bagdadu na Wschodzie, w którem były najsławniejsze w dawnych wiekach jej fabryki; Bagdad bowiem nazywany był w średnich wiekach Baldak, po włosku Baldacco.

Tkanina służyła na Wschodzie dla zasłon i na lektyki; Francuzi nazwali ją baldaquin i baldéquin, a Włosi baldachino.

Gdy zaczęto używać jej w kościołach na osłony, utworzyła się nazwa łacińska tychże baldachimum, a po polsku z włoskiego baldachin i z łaciny baldachim, w znaczeniu osłony przenośnej, noszonej na 4-ch lub 6-ciu drzewcach w czasie procesyi po nad celebrującym kapłanem.

Baldachim taki zowie się w rytuale kościelnym, jeżeli jest mniejszych rozmiarów umbella albo umbrella, jakby ociennik, a liturgiści zowią go jeszcze coelum, gestatorium, umbraculum.

Nad biskupem noszony zmieniać się powinien w kolorze, stosownie do nabożeństwa, nad Najświętszym Sakramentem zaś powinien być biały.

Opaci mieli także przywilej chodzenia pod baldachimem, wszakże z pewnem ograniczeniem.

W kościele katolickim baldachim powinien być koniecznie nad ołtarzem, w którym się przechowuje Najśw. Sakrament, chyba że tabernaculum jest marmurowe albo kamienne.

W pontyfikale Erazma Ciołka, obejmującym opis koronacyi Aleksandra Jagiellończyka w r. 1501, z bardzo pięknemi miniaturami przedstawiającemi sceny koronacyjne, widzimy zawieszony nad tronem królewskim, pod samem sklepieniem katedry, okrągły baldachim.

W dalszym ciągu podajemy tu uwagi o baldachinach, nadesłane nam uprzejmie do Encykl.

Starop.

przez znakomitego badacza architektury w dawnej Polsce, dyrektora muzeum Wład.

Łuszczkiewicza.

Baldachiny architektoniczne królewskie — powiada nasz badacz — jakie widzimy nad sarkofagami królów w katedrze krakowskiej, mają początek i nazwę od tych przenośnych, które wiążą się z oznakami najwyższego poszanowania i czci dla panujących monarchow, a mają początek na Wschodzie, w staroż.

Egipcie i Assyryi.

Baldachin przenośny lub tronowy jestto rodzaj podniebia lub sufitu czworokątnego ze spadającemi na dół bokami, zrobionego z bardzo kosztownych tkanin, a unoszonego na wysokich ozdobnych drążkach po nad osobą królewską, pieszo lub konno postępującą.

Baldachin taki bez drążków, umocowany u ściany, jest koniecznem dopełnieniem tronu królewskiego.

W Polsce taki baldachin zjawia się, za wzorem monarchii zachodnich, od najdawniejszych czasów.

Spotykamy się z nim przy uroczystych wjazdach królów polskich do stolicy aż do czasów ostatnich.

Księgi wydatków miejskich często wspominają o kosztach, poniesionych na jego zrobienie ze złotogłowu, adamaszku, atłasu, na wykonanie lasek toczonych, gałek lub pióropuszów.

Kiedy miasto składało królowi przysięgę na placu publicznym, stawiano tron pod baldachinem na podniesieniu, zwano to teatrum.

Wznoszono tron z baldachimem w izbie ratusza gdy król odwiedzał zarząd miejski.

W katedrze krakowskiej stał obok wielkiego ołtarza od strony epistoły tron królewski.

W kościele katolickim wiąże się baldachin z kultem Najśw. Sakramentu.

Cześć monarchiczna przenosi się tutaj na kapłana, niosącego Hostję, stąd baldachin występuje od XIII wieku na procesjach Bożego Ciała w Polsce, a uważanem jest za honor mieszczan nieść go nad celebransem.

Te kościelne baldachiny spotykamy w kościołach polskich o jednym drążku w rodzaju parasola (wieś Ropa w Galicyi), o dwu, czterech, a nawet ośmiu drążkach (kościół P. Maryi w Krakowie), a wtedy podniebie twardem nie jest, ale się fałduje.

Że baldachin przenośny jest zabytkiem wschodnim, dowód — że żydzi polscy używają go, gdy procesjonalnie występują z „torą“ na uroczystościach i gdy prowadzą pannę młodą do bóżnicy dla ceremonii zaślubin.

Zabytków baldachinów kościelnych starszych w Polsce nad wiek XVII nie znamy.

Notujemy jeszcze baldachiny przy łożach.

Sztuka średniowieczna tę oznakę czci, przez ozdobną ochronę osób uświęconych, zamieniła na stałą, wykutą w kamieniu lub marmurze.

W epoce gotycyzmu spotykamy się z ozdobnymi baldaszkami nad posągami świętych, z baldachinami nad grupami posągów, oraz nad sarkofagami królewskimi.

Baldachim grobowca kr. Wład.

Jagiełły.

Epoka starochrześcjańska dała przykład w baldachach, dźwiganych, przez 4 kolumny nad ołtarzami i Przenajśw.

Sakramentem, a przeszło to do tak zwanych konfessyi z ciałem męczennika na ołtarzu, jak owa Berniniego w kościele św. Piotra w Rzymie, a u nas w kraju w katedrze gnieźnieńskiej w ołtarzu św. Wojciecha, w katedrze krakowskiej dla św. Stanisława, w Uniejowie błog.

Bogumiła i t. p.

W katedrze krakowskiej mamy kilka grobowców królewskich, opatrzonych baldachinami.

Najstarszy grobowiec jest Łokietka, z którego pozostał sarkofag czyli tumba kamienna z postacią królewską i figurkami po bokach.

W czasie ostatniej restauracyi katedry odnalazły się filarki, podtrzymujące zniszczony dawny baldachim.

Jak on wyglądał — domysł trudny.

W grobowcu króla Kazimierza W-go postać leżąca monarchy i tumba są z marmuru czerwonego węgierskiego, a baldachin z białego piaskowca ze sklepionkiem wewnętrznem, zewnątrz ubrany rozetowaniami, wypełniającemi arkady, wiążące z sobą u wierzchu kolumienki marmurowe, ustawione na sarkofagu, nie na posadzce jak było u Łokietka.

Baldachim u grobowca Jagiełły, wsparty na 8-u marmurowych ośmiokątnych filarkach, jest z białego kamienia pińczowskiego i ze stylem gotyckim sarkofagu i postaci królewskiej związku nie ma.

Jest stylu renesansowego, z pułapem wewnątrz płaskim, podzielonym w pola.

Fundował go w miejsce gotyckiego król Zygmunt I w roku 1524, a wykonywali rzeźbiarze włoscy, zatrudnieni przy budowie kaplicy królewskiej.

Pomnik króla Kazimierza Jagiellończyka, wykonany w r. 1492 przez Wita Stwosza w marmurze salzburgskim, ma baldachin wsparty na 8-iu subtelnych kolumnach, powiązanych łukami dwa razy przegiętymi, a utworzony przez sploty profilów, strzelających w górę kwiatonami.

Kapitele rzeźbił Joreg Hueber z Passau, osiadły w Krakowie.

Z po za Krakowa wiemy dziś o nagrobku św. Wojciecha w Gnieźnie, którego fragmenta zachowane wskazują, że miał baldachin, utrzymywany przez kolumienki marmurowe, stojące na sarkofagu, jak w pomniku Kaźmierza W-go.

(Wł. Łuszczkiewicz).


corpora: sejm

text:
2

Ułatwienia dla obywateli Białorusi w zakresie otrzymywania wiz zostały określone

osobowym, która weszła w życie 21 grudnia 2007 r.

Przewiduje ona zwolnienie z obowiązku

wizowego: posiadaczy paszportów dyplomatycznych i członków załóg samolotów cywilnych

oraz samolotów uczestniczących w akcjach ratowniczych, załóg statków morskich pływających

po wodach międzynarodowych.

Umowa przewiduje także, iż decyzje wizowe będą podejmowane

przez konsulów, w miarę możliwości, w ciągu 5 dni roboczych, jednak nie dłużej niż w ciągu

10nobreakspacedni roboczych, a w sytuacjach szczególnych – w ciągu 3 dni roboczych.

Opłata za wydanie wizy Schengen wynosi 60 euro (jest to stawka podstawowa stosowana przez

wszystkie państwa UE na podstawie decyzji Rady UE), z tym że Umowa umożliwia

równocześnie zwolnienie z opłat za wizy niektórych kategorii osób: dzieci do 6 roku życia,

uczniów, studentów i doktorantów oraz naukowców przyjeżdżających w celu prowadzenia badań

naukowych.

W przypadku obywateli Białorusi ubiegających się o wizy krajowe (gł. w celu

podjęcia pracy, studiów, staży naukowych, dłuższych odwiedzin członków rodzin) została

obniżona opłata do 35 euro, na podstawie decyzji Ministra Spraw Zagranicznych.

Niewątpliwie brak umowy z UE o ułatwieniach wizowych uniemożliwia obywatelom Białorusi

korzystanie z szeregu innych ułatwień, jakie zostały przyznane np. obywatelom Federacji

Rosyjskiej i Ukrainy.

Strona unijna prezentuje w stosunkach z Białorusią stanowisko, w którym podkreśla zależność

współpracy dwustronnej od przestrzegania przez stronę białoruską określonych wartości (m.in.

swoboda działalności organizacji pozarządowych, wolność słowa).

Białoruś dwukrotnie

występowała do Unii Europejskiej o podjęcie negocjacji w sprawie umowy o ułatwieniach

wizowych i umowy o readmisji (zawarcie takiej umowy jest warunkiem koniecznym przyznania

ułatwień w wydawaniu wiz krótkoterminowych).

Choć wiele państw członkowskich uważa, iż

uproszczenie reżimu wizowego mogłoby stanowić pozytywny sygnał wobec Mińska, to

odpowiedzi udzielone Białorusi przez Komisję Europejską a następnie przez Prezydencję

portugalską były negatywne, ze względu na brak Planu działań w ramach Europejskiej Polityki

Sąsiedztwa w stosunkach znobreakspaceBiałorusią, współpracy w obszarze sprawiedliwości i spraw

wewnętrznych, a także ze względu na warunki polityczne panujące wnobreakspacetym państwie.

Polska popiera nawiązanie przez UE dialogu politycznego ze stroną białoruską oraz opowiada się

za zniesieniem opłat wizowych dla szerokich kategorii obywateli Białorusi, zwłaszcza

3

młodzieży, jak i przedstawicieli niezależnych mediów, partii opozycyjnych.

Uważamy, iż

ułatwiając wymianę osobową między społeczeństwami, prezentujemy środowiskom

opozycyjnym realną perspektywę europejską i mamy szanse na spowodowanie ich większej

integracji i determinacji do inicjowania demokratycznych przemian.

Izolacja społeczeństwa

białoruskiego może przynieść efekty odmienne od zamierzonych, ułatwia bowiem reżimowi

prezentowanie wizji Białorusi zamkniętej na Europę.

Jednocześnie Polska ma świadomość

ograniczeń, jakie wynikają ze wspólnej polityki wizowej Schengen.

Popieramy zatem wszelkie

dopuszczalne prawem ułatwienia wizowe dla obywateli Białorusi i w praktyce szeroko

korzystamy z możliwości np. znoszenia opłat za wydanie wizy w indywidualnych przypadkach.

Na forum unijnym jedynie wspólne działania państw członkowskich mogą doprowadzić do

zmiany sytuacji.

Obecnie Polska podkreśla na różnych forach europejskich, że Białoruś jest jedynym

wschodnioeuropejskim państwem trzecim mającym granice lądowe z UE, które nie korzysta

znobreakspaceprzepisów o ułatwieniach wizowych.

Wydaje się jednak, że negocjacje umowy o ułatwieniach

wizowych między Wspólnotą Europejską a Białorusią nie mogą się rozpocząć zanim strona

białoruska nie spełni przynajmniej kilku warunków politycznych strony unijnej, w tym

respektowania wartości demokratycznych i przestrzegania praw człowieka i obywatela.

Gwiazdowski – Poseł na Sejm RP

prawnymi Schengen, w tym Kodeksem Granicznym Schengen, cudzoziemiec ubiegający się

onobreakspacewydanie wizy, jak i wjeżdżający na terytorium RP oraz innych państw Schengen powinien

przedstawić dokumenty, które potwierdzają deklarowany przez niego cel wjazdu oraz posiadać

ubezpieczenie medyczne w wysokości minimum 30 000 euro, ważne na terytorium wszystkich

państw Schengen.

Egzekwowanie powyższych wymogów na etapie ubiegania się przez

cudzoziemca o wizę należy do obowiązków konsula RP.

Wykaz dokumentów, które

4

cudzoziemiec powinien przedłożyć ubiegając się o dany rodzaj wizy jest uzgadniany wzajemnie

przez konsulów państw Schengen, w ramach lokalnej współpracy konsularnej, realizowanej

przez placówki dyplomatyczne krajów UE w poszczególnych państwach.

Poseł na Sejm RP

„Co było powodem, że strona polska nie przygotowała na czas umów o małym ruchu

granicznym?” (przed wejściem do Schengen) - Pan Romuald Ajchler Poseł na Sejm RP

przygranicznym ze wschodnimi sąsiadami?”

- Pan Piotr Polak – Poseł na Sejm RP

Zasady dotyczące przekraczania granic zewnętrznych należą do kompetencji Unii

Europejskiej, zatem wpływ pojedynczych państw członkowskich na samodzielną zmianę tych

zasad jest znikomy.

Zostały one skodyfikowane Rozporządzeniem Rady nr 562/2006 Parlamentu

regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks Graniczny Schengen).

Zgodnie z zapisami

wspólnotowymi zawartymi w Kodeksie Granicznym Schengen (KGS) oraz Konwencji

7 ust. 3 KGS w zw. z art. 6 KWS).

Kontrola taka obejmuje weryfikację dokumentów podróży lub

dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy, wizy, jeśli jest ona wymagana (zgodnie

znobreakspacerozporządzeniem WE nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001r.).

Nadto kontrola obejmuje celowość

5

wjazdu na terytorium państwa członkowskiego, sprawdzenie, czy osoba zamierzająca

przekroczyć granicę nie jest objęta zakazem wjazdu na terytorium Unii Europejskiej.

W zakresie stosunków z państwami trzecimi w kwestii wiz, Polska zobowiązana jest do

stosowania przepisów wspólnej polityki wizowej od dnia członkowstwa.

czy współpracy regionalnej, opracowano wspólnotowy system dla potrzeb małego ruchu

granicznego.

Zapewnia on równowagę pomiędzy ułatwianiem przekraczania granicy

mieszkańcom strefy przygranicznej, działającymi w dobrej wierze, mającymi uzasadnione

powody do częstego przekraczania zewnętrznej granicy lądowej, z jednej strony, a potrzebą

zapobiegania nielegalnej imigracji oraz potencjalnym zagrożeniom dla bezpieczeństwa, jakie

stanowi działalność przestępcza, z drugiej strony.

Zawarcie umowy dwustronnej o małym ruchu

granicznym z państwem sąsiadującym to jedyny sposób, aby nadzwyczajnie złagodzić sytuację

na granicy zewnętrznej strefy Schengen.

z dnia 20 grudnia 2006 r.

Dodatkowo w ramach porozumień o małym ruchu granicznym państwa

członkowskie mogą utworzyć specjalne przejścia graniczne otwarte tylko dla mieszkańców strefy

przygranicznej, wydzielić specjalne pasy ruchu dla mieszkańców strefy przygranicznej na

zwykłych przejściach granicznych lub w szczególnych przypadkach zezwolić mieszkańcom

strefy przygranicznej na przekraczanie ich zewnętrznej granicy lądowej w określonych

miejscach, innych niż wyznaczone przejścia graniczne oraz poza ustalonymi godzinami.

Pas

graniczny określony w Rozporządzeniu z grudnia 2006 r. może obejmować strefę sięgającą do

30nobreakspacekm (w szczególnych wypadkach do 50 km.).

Przewidziane ułatwienia dla mieszkańców tej

strefy polegają na możliwości przekraczania granicy i pobycie czasowym w strefie

przygranicznej drugiej umawiającej się strony w oparciu o specjalny dokument wydawany

znobreakspaceokresem ważności kilku lat.

Zobowiązania Polski związane z przystąpieniem do strefy Schengen, którego dokładny

termin został sprecyzowany dopiero w połowie 2007 r., wymagały w pierwszej kolejności

dostosowania do standardów Schengen umów międzynarodowych zawartych w 2003 roku

znobreakspaceBiałorusią i Ukrainą, ponieważ te umowy rozstrzygały o całokształcie ruchu osobowego

znobreakspacekrajami znajdującymi się za zewnętrzną granicą UE.

Dopiero 30 listopada 2007 roku podpisany

6

onobreakspaceruchu osobowym z Białorusią zawarta została natomiast 20 grudnia 2007 roku.

Rozwiązanie kwestii generalnych ruchu osobowego z tymi państwami otwarło drogę stronie

polskiej do rozmów dotyczących małego ruchu granicznego, który stanowi odstępstwo od

ogólnych zasad regulujących kontrolę osób przekraczających zewnętrzne granice państw UE.

Należy mieć również na uwadze, że zarówno strona ukraińska jak i białoruska celowo odwlekały

terminy zawarcia porozumień zmieniających dotychczasowe zasady ruchu osobowego,

niezwykle dla nich korzystne, co spowodowało, iż umowy te zostały podpisane w przededniu

naszego przystąpienia do Schengen.

zapisy umowy o MRG?

Inobreakspaceczy znane są już wstępne koszty funkcjonowania wnobreakspaceprzyszłości małego

ruchu przygranicznego?”

- Pan Jarosław Żaczek – Poseł na Sejm RP

Miron Sycz – Poseł na Sejm RP

Przyczyną protestów przed Konsulatem Generalnym RP we Lwowie są nie tylko kwestie

wysokości opłat wizowych, lecz również długi okres oczekiwania na złożenie wniosków

wizowych i ich rozpatrzenie, co z kolei jest spowodowane niezwykle trudnymi warunkami

lokalowymi tego urzędu.

Całkowite rozwiązanie występującej sytuacji będzie możliwe z chwilą

zakończenia w przyszłym roku budowy nowej siedziby urzędu.

Do tego czasu MSZ pragnie

rozwiązać obecne trudności m. in. poszukując pilnie czasowej siedziby dla całej sekcji wizowej

urzędu konsularnego.

Problemem zasadniczym w zakresie realizacji umowy o MRG jest kwestia trybu wejścia jej

wnobreakspaceżycie.

Strona ukraińska domaga się tymczasowego stosowania postanowień umowy od dnia jej

7

polskiej.

Jednocześnie wdrożenie umowy wymaga przeprowadzenia szeregu przedsięwzięć

przygotowawczych, które wymagają kilkumiesięcznego okresu czasu.

Należą do nich :

• konieczność pozyskania środków finansowych z rezerwy budżetowej państwa na

realizację umowy;

• potrzeba przebudowy przejść granicznych w celu ich dostosowania do małego ruchu

granicznego;

• dostosowanie polskiego prawa - nowelizacja kilku ustaw;

• przygotowanie i zatrudnienie dodatkowych osób na stanowiskach konsulów we Lwowie

inobreakspaceŁucku celem załatwiania spraw z zakresu małego ruchu granicznego;

• wynajęcie nowych pomieszczeń biurowych dla obsługi osób wnioskujących o wydanie

dokumentów upoważniających do przekroczenia granicy w MRG.

• opracowanie wzoru dokumentu upoważniającego do przekraczania granicy oraz

zapewnienie jego drukowania ;

• stworzenie odpowiednich rejestrów elektronicznych osób ubiegających się o dokumenty

MRG oraz umożliwienie SG sprawdzanie czy dana osoba przebywa w Polsce legalnie.

Wstępne koszty funkcjonowania małego ruchu granicznego zostały określone w październiku

2007 roku przez Ministra Spraw Zagranicznych i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,

onobreakspacemałym ruchu granicznym.

W dokumencie założono, ze koszty stosowania umowy z Ukrainą

wnobreakspacepierwszym roku wyniosą ok. 13,5 mln zł i będą wynikały z potrzeby dostosowania do nowych

zadań przejść granicznych, urzędów konsularnych, wydawania zezwoleń na przekroczenie

granicy, utworzenia rejestrów, itd. (ok. 2,5 mln zł po stronie MSZ i ok. 11 mln zł po stronie

MSWiA).

„Czy polskie placówki dyplomatyczne są dobrze przygotowane do tego, aby wydawać wizy:

Wschodu chcącym przekroczyć nasze granice?”

- Pan Grzegorz Zaniewicz Poseł na Sejm RP

8

3-letnich wiz wielokrotnego przekraczania granicy?”

- Pan Piotr Tomański Poseł na Sejm RP

Placówki dyplomatyczne i urzędy konsularne RP są przygotowane do wydawania wszystkich

rodzajów wiz oraz przeszły pozytywnie proces oceny stanu wdrożenia dorobku prawnego

Schengen i samego przygotowania do wydawania wiz w nowych warunkach uczestnictwa Polski

w strefie Schengen.

Wprowadzone w lipcu 2007 roku ułatwienia w dostępie do polskiego rynku

pracy dla obywateli Ukrainy, Białorusi i Rosji nie spowodowały gwałtownego wzrostu

zainteresowania mieszkańców tych krajów ubieganiem się w naszych placówkach o wizy w celu

wykonywania pracy w Polsce.

W okresie od lipca 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku zostało

wystawionych ponad 23 tys. oświadczeń na podstawie których cudzoziemcy z wymienionych

krajów mogli ubiegać się o wydanie wiz wspomnianego rodzaju w polskich konsulatach.

Konsulowie dokładają wszelkich starań by traktować priorytetowo wnioski składane o wizę

znobreakspaceprawem do pracy krótkoterminowej, rozpatrując takie wnioski zwykle poza kolejnością.

wizowych, podpisanej 18 czerwca 2007 r. została określona możliwość wydawania obywatelom

Ukrainy wiz wielokrotnego przekraczania granicy, ważnych przez okres kilku lat.

Polska będąca

jedną ze stron tej umowy, stosuje jej postanowienia od 1 stycznia 2008 r.

W myśl art. 5 ust. 1

Umowy konsulowie RP są uprawnieni do wydawania wiz wielokrotnego wjazdu o okresie

ważności do 5 lat przedsiębiorcom i przedstawicielom przedsiębiorców Ukrainy, którzy

odbywają regularne podróże do państw członkowskich UE.

Niezależnie od powyższego, polskie urzędy konsularne w warunkach uczestnictwa Polski

w strefie Schengen wszelkie zaplanowane prace zrealizowały zgodnie z harmonogramem.

Konsekwentnie wykonano również zalecenia ekspertów UE, wynikające z przeprowadzonych

przez KE misji ewaluacyjnych Schengen, które wizytowały placówki konsularne RP w Moskwie

i Kijowie.

W opinii MSZ, pierwszy miesiąc doświadczeń w zakresie funkcjonowania urzędów

konsularnych w sytuacji przynależności Polski do Schengen potwierdza właściwe przygotowanie

służb konsularnych do wydawania wszelkich rodzajów wiz obywatelom Rosji, Białorusi

inobreakspaceUkrainy.

9

Taka możliwość nie istnieje.

Przeprowadzenie procedur wizowych polega m.in. na weryfikacji

danych i dokumentów składanych przez cudzoziemców, co wymaga z kolei sprawdzeń w bazach

danych znajdujących się w urzędzie i konsultacji, które są przeprowadzane przy użyciu systemów

teleinformatycznych zainstalowanych w urzędach konsularnych, gdzie są odpowiednio

zabezpieczone.

Dotyczy to również samego wydruku wiz, który jest dokonywany przy użyciu

specjalnego sprzętu komputerowego oraz naklejek przechowywanych zgodnie z zasadami

dotyczącymi postępowania z dokumentami niejawnymi.

„Na jakim etapie są prace przygotowawcze jeśli chodzi o umowę o MRG z Rosją i kiedy mogą

„W jakim przedziale czasowym rozmowy z Rosją (takie jak MRG z Ukrainą) mogą się zakończyć,

kiedy umowa może być podpisana?

Czy polski rząd zamierza prowadzić dyskusje, wstępne

wnobreakspaceumowie z Ukrainą?”

- Pan Mariusz Kamiński Poseł na Sejm RP

W trakcie dwustronnych konsultacji konsularnych, które odbyły się w Moskwie, w dniach

23-24 stycznia br. przedstawiono stronie rosyjskiej założenia do projektu umowy o MRG między

Polską a Rosją oraz przekazano roboczy projekt takiej umowy.

Uregulowania zawarte

wnobreakspaceprojekcie umowy zostały opracowane według wzorców umowy o MRG z Ukrainą.

Przedstawiciele MSZ Rosji zaznaczyli, iż udzielą odpowiedzi w tej sprawie w miesiącu marcu

lub kwietniu br. Jeżeli negocjacje umowy o MRG ze stroną rosyjską rozpoczną się już w połowie

tego roku to można oczekiwać ich zakończenia i tym samym podpisania umowy do końca 2008 r.

Decyzja w sprawie podjęcia negocjacji z Białorusią w sprawie zawarcia umowy o MRG będzie

decyzją o wymiarze politycznym.

Przy okazji rozmów dwustronnych, MSZ stara się by

przekazywać na bieżąco stronie białoruskiej uwagi i oczekiwania władz polskich dotyczące

zmiany sytuacji na Białorusi.

10

Akcja informacyjna o możliwościach jakie daje Karta Polaka jest szeroko prowadzona przez

MSZ, głównie za pośrednictwem polskich przedstawicielstw dyplomatyczno-konsularnych

wnobreakspacepaństwach objętych działaniem ustawy.

MSZ wydało specjalną broszurę informacyjną

wnobreakspacewersjach dwujęzycznych – polsko-rosyjskiej, polsko-białoruskiej, polsko-ukraińskiej i polsko-

litewskiej.

Materiały te są sukcesywnie rozprowadzane przez placówki polskie na wschodzie

wnobreakspaceilościach dostosowanych do zapotrzebowania na danym terenie.

Są również dostępne w wersji

elektronicznej.

Niezależnie od tego, informacje są przekazywane w każdy inny dostępny sposób,

a więc w trakcie kontaktów bezpośrednich, telefonicznych, e-mailowych, a także poprzez

docierające do Polonii środki masowego przekazu, m.in. TV Polonia.

MSZ prowadzi także rozmowy wyjaśniająco-informacyjne z władzami państw, których

mieszkańcy są objęci ustawą, m.in. z Białorusią.

Temat powyższy był omawiany dwukrotnie

wnobreakspacetrakcie polsko-białoruskich konsultacji konsularnych w sierpniu i październiku 2007 r.

Konsultacje poświęcone całkowicie tematowi ustawy „Karta Polaka” odbyły się niedawno

wnobreakspacedniu 7 lutego br. w Mińsku.

Zieliński Poseł na Sejm RP

sezonową wnobreakspacetakich terminach, żeby umożliwić przyjazd tych pracowników do Polski?”

- Pan

Adam Abramowicz – Poseł na Sejm RP

11

Przygotowania Ministerstwa Spraw Zagranicznych do wdrożenia ustawy Karta Polaka zakładają

potrzebę zapewnienia placówkom RP, w krajach na Wschodzie, gdzie będą realizowane jej

postanowienia, odpowiedniej infrastruktury technicznej oraz dodatkowej obsady kadrowej.

Obecnie jest szkolonych w MSZ 31 kandydatów na stanowiska konsulów, którzy realizować

będą ustawę w 17 placówkach RP, działających w 15 państwach wymienionych w ustawie,

wnobreakspacewarunkach bardzo wysokich oczekiwań ze strony mniejszości polskich na Wschodzie.

Zwłaszcza wzmocnienie kadrowe i organizacyjne placówek ma spowodować, że nowe zadania

dodatkowe nie powinny wpłynąć negatywnie na możliwość terminowego wydawania przez

konsulów m.in. wiz do pracy krótkoterminowej (sezonowej).

MSZ uczyni wszystko, by

zaplanowane wzmocnienie kadrowe i organizacyjne placówek zostało przygotowane zgodnie

znobreakspaceustawowym terminem.

Strefy Schengen (M.P. Nr 100, poz. 1085) nie zawiera formalnych zobowiązań, a jedynie

„...wyraża nadzieję, że wejście Polski do Strefy Schengen nie będzie wiązało się z nadmiernymi

kosztami i barierami dla obywateli państw – sąsiadów wschodnich Unii Europejskiej...” oraz, że

wspólnotowych...”.

Polska, dostosowując do standardów Schengen, umowy dwustronne o ruchu osobowym

znobreakspacepaństwami sąsiednimi: Rosją, Białorusią i Ukrainą, uczyniła wszystko, by zagwarantowały one

najszersze dozwolone prawem wspólnotowym ułatwienia w ruchu osobowym, w tym zwolnienie

z opłat niektórych kategorii osób, przewidzianych przez decyzję Rady nr 440/2006.

Wnobreakspaceszczególności odnosi się to do obywateli Białorusi, która jako jedyne państwo

wschodnioeuropejskie nie korzysta z ułatwień w wydawaniu wiz krótkoterminowych na

podstawie umowy ze Wspólnotą Europejską.

W stosunkach z Rosją Polska stosuje od 1 czerwca 2007 r. przepisy umowy między Wspólnotą

Europejską a Federacją Rosyjską w sprawie ułatwień w wydawaniu wiz krótkoterminowych.

12

Protokół zmieniający Umowę o ruchu osobowym z Ukrainą został podpisany 30 listopada

2007nobreakspacer., a nowa Umowa o ruchu osobowym z Białorusią weszła w życie 21 grudnia 2007 r.

Konsulowie RP stosują w stosunku do obywateli Białorusi wszelkie ułatwienia przewidziane

prawem wspólnotowym, w tym obniżenie i zwolnienie z opłaty za rozpatrzenie wniosku

wnobreakspaceindywidualnych przypadkach.

W wyniku przeprowadzonych negocjacji umowa o małym ruchu granicznym z Ukrainą została

parafowana 4 marca 2008 r. i wejdzie w życie w najbliższym czasie.

Stronie rosyjskiej,

zaproponowano podczas konsultacji konsularnych w styczniu br. podjęcie negocjacji umowy

onobreakspaceMRG, która ułatwiłaby ruch osobowy z Obwodem Kaliningradzkim.

Ewentualne rozmowy

znobreakspaceBiałorusią zależą od decyzji politycznej w tym zakresie.

Ponadto warto podkreślić, że

wnobreakspaceokreślonych ustawą przypadkach Polska wydaje cudzoziemcom wizy długoterminowe, np.

wnobreakspacecelu podjęcia pracy w Polsce.

Opłata za rozpatrzenia wniosku w sprawie wydania wizy

krajowej dla obywateli Białorusi i Ukrainy wynosi obecnie 35 euro.

Obywatele państw

sąsiadujących, mogą także otrzymać wizę z prawem do pracy krótkoterminowej (na okres do

6nobreakspacemiesięcy) jeżeli przedłożą oświadczenie przyszłego pracodawcy o zamiarze powierzenia im

pracy.

Nie jest wymagane w tego rodzaju sytuacji otrzymanie od Wojewody, przewidzianego

wnobreakspaceinnych przypadkach przyrzeczenia w sprawie zezwolenia na pracę, co zdecydowanie ułatwia

inobreakspaceprzyspiesza procedurę uzyskania wizy.

kontynuować i czy jest możliwe podanie konkretnych terminów?”

- Pan Marek Kuchciński

Poseł na Sejm RP

„Na jakim etapie są prace (…), by przywrócić przejście fitosanitarne Żurawica-Medyka?”

– Pan

13

transportu wykaz punktów wwozu, przez które dozwolone jest wprowadzanie na terytorium RP

znobreakspacepaństw trzecich roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów.

Wykaz ten określony został

wnobreakspacezałączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa inobreakspaceRozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r.

przedmioty (Dz. U. Nr 100, poz. 1018).

Wymagania, jakie muszą spełniać punkty wwozu, zostały

wnobreakspacesprawie warunków, jakie powinny spełniać miejsca, w których przeprowadza się graniczną

kontrolę fitosanitarną (Dz. U. Nr 73, poz. 661), wdrażającym do prawa krajowego postanowienia

dyrektywy Komisji Europejskiej 98/22/WE z dnia 15 kwietnia 1998 r. ustanawiającej minimalne

warunki przeprowadzania kontroli zdrowia roślin we Wspólnocie w punktach kontroli innych niż

te w miejscu przeznaczenia, dotyczące roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów

przywożonych z państw trzecich (Dz. Urz.

UE L 126, z 28.4.1998 r., str.nobreakspace26; Dz. Urz.

UE Polskie

W 2002 r. Rada Ministrów przyjęła dokument „Realizacja Strategii zintegrowanego

zarządzania granicą oraz uzupełnienia do Strategii zintegrowanego zarządzania granicą

wnobreakspace2001nobreakspacer.” mający na celu, m.in. przygotowanie RP do akcesji do UE.

Dokument ten określał

lokalizację punktów granicznej kontroli fitosanitarnej, przy czym podejmując decyzję w tym

zakresie kierowano się warunkami organizacyjno-technicznymi istniejącymi na poszczególnych

przejściach granicznych.

Wśród wyznaczonych punktów wwozu nie uwzględniono przejścia

wnobreakspaceMedyce-Żurawicy, bowiem nie zostały tam stworzone warunki niezbędne dla przeprowadzania

granicznej kontroli fitosanitarnej, określone w przepisach UE.

Obecnie warunki techniczne w obrębie kolejowego przejścia granicznego Medyka-

Żurawica nadal nie odpowiadają wymaganiom określonym w rozporządzeniu w sprawie

fitosanitarną.

Ponadto, na przejściu nie są spełnione warunki zapewniające bezpieczeństwo

inspektorów w trakcie wykonywania czynności kontrolnych.

W związku z powyższym

utworzenie na tym przejściu punktu odpraw fitosanitarnych będzie wymagało dokonania

stosownych zmian w infrastrukturze przejścia.

(Dz. U. z 2005 r.

Nr 226, poz. 1944, z późn. zm.) organem zobowiązanym do stałego

14

znajdujących się na obszarze województwa wnobreakspacestanie umożliwiającym przeprowadzenie sprawnej

i skutecznej kontroli fitosanitarnej jest wojewoda.

Zgodnie z informacjami Państwowej Inspekcji

Ochrony Roślin inobreakspaceNasiennictwa, Zakład Obsługi Przejść Granicznych przekazał Wojewódzkiemu

Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa wnobreakspaceRzeszowie „Program funkcjonalno – użytkowy”,

na podstawie którego planowane jest opracowanie projektu budowy terminalu odpraw

fitosanitarnych inobreakspaceweterynaryjnych na przejściu granicznym w Medyce.

Aktualnie prowadzona jest

regulacja własności gruntów na tym przejściu granicznym.

Mając na uwadze powyższe pragnę zapewnić, że po stworzeniu odpowiednich warunków

technicznych na przejściu granicznym w Medyce zostanie przeprowadzona stosowna nowelizacja

włączenia tego przejścia do listy punktów wwozu.

Ponadto, zgodnie znobreakspaceart.

13c ust. 4 dyrektywy

rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie (Dz. Urz.

UE L 169, z 10.7.2000 r., str. 1, z późn. zm.;

Dz. Urz.

UE Polskie wydanie specjalne rozdz.

03, t.

29, str. 258) informacja o zmianie w wykazie

punktów wwozu zostanie przekazana do Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich.

„Jakie działania podejmie – lub już podejmuje – w najbliższej przyszłości polski rząd, aby

wprowadzić na przejściu z Ukrainą wspólnych odpraw granicznych?”

- Pan Andrzej Ćwierz –

Poseł na Sejm RP

15

„Kiedy zwiększy się ilość celników na granicy polsko-ukraińskiej?”

- Pan Miron Sycz – Poseł

„Ilu celników przeniosło się znobreakspacegranicy zachodniej?

Czy rząd prowadzi jakąkolwiek akcję, aby

zachęcić celników do przeniesienia na wschód?”

– Pan Mariusz Kamiński – Poseł na Sejm RP

Wzrost granicznego ruchu osobowego i towarowego powodują, iż istniejące przejścia

graniczne stają się niewystarczające dla zapewnienia sprawnego przekraczania granicy,

utrzymania ich przepustowości i płynności odpraw.

Podstawową dziedziną, od której uzależniona jest możliwość poprawy sytuacji jest infrastruktura

przejść granicznych.

Działania powinny być ukierunkowane na:

• poprawę infrastruktury istniejących przejść granicznych,

• otwieranie nowych przejść granicznych,

• rozwój infrastruktury wewnętrznych oddziałów celnych w pasie przygranicznym

stanowiących wsparcie przejść granicznych,

• usprawnienie funkcjonowania zielonych korytarzy.

Działania z zakresu tworzenia nowych przejść granicznych zawarte zostały w dokumencie

rządowym - Program zintegrowanego zarządzania granicą w latach 2007nobreakspace–nobreakspace2013.

Dokument ten

wskazuje podstawowe zadania mające na celu dostosowanie systemu zarządzania granicą

państwową oraz funkcjonowania poszczególnych służb granicznych do standardów Konwencji

Wykonawczej do Układu z Schengen tak, by na polskich granicach (lądowa, morska i lotnicza) –

można było w pełni realizować zadania zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.

Są to działania długofalowe.

Realizacja przedmiotowych zadań leży w gestii MSWiA, MSZ

inobreakspaceposzczególnych wojewodów, zgodnie z zapisami ustawy z dnia 12 października

16

niektórych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757).

Obsadę etatową placówek celnych obsługujących

przejścia graniczne zobowiązana jest zapewnić Służba Celna.

Komisja ds. Przejść Granicznych i Infrastruktury Polsko – Ukraińskiej Międzyrządowej Rady

Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej uznała za priorytet utworzenie drogowego

przejścia Malhowice – Niżankowice dla ruchu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do

3,5nobreakspacet, z możliwością rozszerzenia do 7,5 t, bez ruchu pieszego).

Rada Ministrów uchwałą

nrnobreakspace42/2007 wyraziła zgodę na związanie RP porozumieniem z Ukrainą na utworzenie przejścia na

stronie RP.

Ponadto delegacje Polski i Ukrainy ustaliły, że w pierwszej kolejności powstaną

drogowe przejścia graniczne: Budomierz – Hruszew, Dołhobyczów – Uhrynow oraz Zbereże –

Adamczuki.

Lista przejść granicznych będzie rozszerzana w kolejnych programach rocznych.

Działania zapisane w Programie zintegrowanego zarządzania granicą w latach 2007– 2013 oraz

ramy finansowe jego realizacji mogą ulec modyfikacji ze względu na trwające prace nad

mechanizmami wdrażającymi Nową Perspektywę Finansową w latach 2007nobreakspace–nobreakspace2013 oraz

Kluczowym czynnikiem mającym wpływ na szybkość odpraw celnych na przejściach

granicznych jest liczba funkcjonariuszy celnych uczestniczących w procesie odprawy.

Nanobreakspacebieżąco podejmowane są m.in. działania w celu zwiększenia stałej obsady etatowej.

Wnobreakspaceokresie od 30 kwietnia 2004 r. do 1 stycznia 2008 r. łącznie w czterech izbach celnych,

usytuowanych na wschodniej i północnej granicy Polski, tj. w Białej Podlaskiej, Białymstoku,

Olsztynie i Przemyślu, obsada etatowa wzrosła o 901 etatów.

Były to zarówno przeniesienia

funkcjonariuszy celnych z izb celnych usytuowanych na granicy zachodniej i południowej jak

w Białej Podlaskiej, Przemyślu, Białymstoku i Olsztynie pełniło służbę 547 funkcjonariuszy

celnych przeniesionych z innych izb celnych, którzy w dalszym ciągu posiadali status osób

alokowanych.

Od 1 lutego 2008 r. zwiększono o 40 liczbę etatów w Izbie Celnej w Białej

Podlaskiej.

Ponadto prowadzona jest analiza wykorzystania etatów w Służbie Celnej w wyniku,

której może nastąpić kolejne wzmocnienie przejść granicznych na wschodniej granicy kraju.

Ponadto, efektem pozytywnego w skali kraju zmniejszania się stopy bezrobocia

inobreakspacepolepszania się koniunktury gospodarczej jest odpływ wykwalifikowanych funkcjonariuszy -

posiadających dużą wiedzę i doświadczenie - do firm komercyjnych, oferujących nieporównanie

lepsze warunki finansowe.

W połączeniu z brakiem wzrostu uposażeń w Służbie Celnej oraz

17

brakiem innych zachęt, skutkuje to problemami w utrzymaniu istniejącej kadry oraz trudnościami

w zatrudnianiu nowych pracowników (na dzień 31 stycznia 2008 r., np. w Izbie Celnej w Białej

Podlaskiej były 53 wakaty, a w Izbie Celnej w Przemyślu 42).

Należy tu podkreślić, iż czas

przygotowania merytorycznego nowego pracownika do pełnienia obowiązków, w tym do

posiadania uprawnień do dokonywania odpraw na przejściach granicznych, wynosi 3 lata.

Utrata

pracowników, na których przygotowanie do pełnienia służby przez funkcjonariusza celnego

poświęcono tak duże środki, jest sytuacją w której środki zaradcze pozostające aktualnie

wnobreakspacedyspozycji Służby Celnej są niewystarczające.

Pragnę jednocześnie poinformować,

iżnobreakspaceplanowane jest skrócenie okresu służby przygotowawczej.

Niezależnie od powyższego podejmowane są działania w celu doposażenia przejść

granicznych oraz funkcjonariuszy celnych wykonujących swoje obowiązki bezpośrednio

wnobreakspaceprzejściach granicznych w odpowiedni sprzęt do kontroli czy systemy informatyczne

wzmacniające bezpieczeństwo na przejściach granicznych funkcjonujących na granicy

wschodniej.

Niemałą rolę w tych działaniach odegrały fundusze europejskie w tym również

przedakcesyjne:

1.

Phare 2001 – Budowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa na granicy zewnętrznej –

CAIFS.

Wartość zawartej umowy to około 5,3 mln _ brutto.

2.

Phare 2001 – zakup sprzętu badawczo – analitycznego dla laboratoriów (CLC, Przemyśl,

Białystok, Biała Podlaska, Wrocław).

Wartość umów wynosiła ponad 490 tys _ brutto.

3.

Phare 2001 – zakup urządzeń rentgenowskich do prześwietlania pojazdów i kontenerów

(Dorohusk, Gdynia).

Wartość zawartych umów ponad 10,3 mln zł brutto.

4.

Transition Facility 2004 - „Wzmocnienie systemów kontroli ruchu na granicy

zewnętrznej UE, przeciwdziałające oszustwom finansowym”.

Budżet zawartej umowy

znobreakspacewykonawcą wynosił ponad 2mln _ brutto.

Równolegle z prowadzeniem ww. projektów Służba Celna wzmacniała swój potencjał

instytucjonalny poprzez realizację szeregu projektów twinningowych finansowanych, zarówno

znobreakspaceprogramu Phare, jak i Transition Facility.

W projektach twinningowych uczestniczyli

funkcjonariusze celni zatrudnieni zarówno na granicy zewnętrznej jak i wewnątrz kraju.

Polska Służba Celna jest również beneficjentem środków Funduszu Norweskiego.

W ramach pierwszego naboru realizowane są dwa działania.

18

1.

„Doposażenie grup mobilnych Polskiej Służby Celnej w środki transportu wyposażone

wnobreakspacesprzęt kontrolny”.

W ramach projektu zakupiono 24 samochody specjalistyczne,

42nobreakspacesamochody typu kombi oraz 20 samochodów dla przewodników psów.

Budżet

zawartych umów wynosi około 17 mln zł brutto.

2.

„Wyposażenie grup mobilnych w 4 przewoźne urządzenia rentgenowskie

donobreakspaceprześwietlania pojazdów i kontenerów”.

Budżet projektu ponad 10mln _ brutto.

W ustawie budżetowej na 2008 r. w porównaniu do budżetu 2007 r. obserwuje się znaczny –

onobreakspace56,3% - wzrost środków na finansowanie wydatków majątkowych Służby Celnej.

Środki przeznaczone dla izb celnych na 2008 r. wykorzystane będą na inwestycje budowlane

oraz na uzupełnienie wyposażenia Służby Celnej w urządzenie rentgenowskie, zakup środków

transportu, wyposażenia do laboratoriów celnych, a także na uzupełnienie inobreakspacemodernizację sprzętu

do kontroli.

Należy zaznaczyć, iż Służba Celna została doposażona w 2007 r. oraz w styczniu 2008 r.

wnobreakspacespecjalistyczne urządzenia kontrolne, sprzęt ochronny oraz pojazdy samochodowe.

Realizując zadania Służba Celna wykorzystuje również wiele własnych systemów

informatycznych.

W roku 2004 podjęto działania mające na celu finalizację prac

umożliwiających realizację zobowiązań Polski wobec UE w zakresie dostosowywania systemów

informatycznych.

Osiągnięto kompatybilność organizacyjną i funkcjonalną ze służbami celnymi

państw UE i instytucjami Komisji UE.

Opracowano i wdrożono w administracji celnej struktury

inobreakspaceprocedury zarządzania oraz komunikowania się ze strukturami Komisji Europejskiej oraz

administracjami celnymi krajów członkowskich UE według wymagań i standardów unijnych.

Aktualnie inicjowane są działania w ramach programów UE e-customs.

Należy również zwrócić uwagę, iż Służba Celna na bieżąco podejmuje przedsięwzięcia mające

na celu usprawnienie kontroli celnej na granicy, przy jednoczesnym zachowaniu płynności

odpraw celnych.

W celu zwiększenia przepustowości przejść granicznych oraz usprawnienia

obrotu towarowego z zagranicą w przejściach granicznych praktycznie dokonywane są tylko

odprawy w procedurze tranzytu, natomiast pozostałymi procedurami towar jest obejmowany

wnobreakspaceurzędach celnych zlokalizowanych wewnątrz kraju.

W okresie szczególnego natężenia odpraw

do oddziałów celnych granicznych delegowani są też czasowo funkcjonariusze z innych komórek

organizacyjnych Izby Celnej zgodnej z jej właściwością miejscową.

Ponadto – w mojej opinii- usprawnieniu odpraw celnych służą:

19

- wspólne kontrole graniczne - wykonywanie w jak najszerszym zakresie wspólnej kontroli

- uregulowanie zasad małego ruchu granicznego.

- równomierne obciążenie przejść granicznych - przejścia graniczne nie są równomiernie

obciążone, co wynika, m.in. z tego, że nie wszystkie mogą zaoferować kompleksową

obsługę w zakresie kontroli weterynaryjnej czy fitosanitarnej.

W przypadku Ukrainy

lokalne przepisy dopuszczają wwóz do tego kraju towarów należących do grup 1-24

(żywe zwierzęta oraz inne produkty pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, gotowe

artykuły spożywcze) wyłącznie przez niektóre przejścia.

Odprawa takich towarów

wnobreakspaceinnych przejściach granicznych nie jest możliwa.

Prowadzi to m.in. do zwiększonego

obciążenia przejścia Korczowa-Krakowiec.

- podejmowanie we współpracy z administracjami państw sąsiednich działań dotyczących:

• projektów badawczych realizowanych przez polską i ukraińska administrację celną,

dot. pomiaru czasu przekraczania granicy i analizy porównawczej nt. funkcjonowania

przejść granicznych.

Wyniki przeprowadzonych w pierwszej połowie 2008 r. badań

pozwolą na porównanie infrastruktury, wyposażenia technicznego, procedur oraz

współpracy różnych służb w wybranych przejściach granicznych.

Realizacja tych

działań pozwoli na zidentyfikowanie „wąskich gardeł”, określenie wartych

zastosowania rozwiązań, co w rezultacie powinno doprowadzić do usprawnienia

kontroli granicznych.

• uczestnictwa w pracach - powołanej w kwietniu 2007 r. – grupy roboczej UE-Rosja

do spraw współpracy granicznej.

Do zadań grupy roboczej należy m.in. analiza

podejmowanych przez Rosję działań zmierzających do zmniejszenia zatorów na

granicy UE-Rosja, oraz analiza istniejącej infrastruktury granicznej i potrzeb w tym

zakresie.

Jednym z najistotniejszych zadań jest przeprowadzenie pilotażowego

projektu przedwysyłkowej wymiany informacji.

W tym celu utworzony zostanie

pojedynczy portal dla wymiany informacji na szczeblu Komisji Europejskiej.

- rozwiązanie kwestii finansowania infrastruktury granicznej wykorzystywanej do

dokonywania odpraw w ruchu kolejowym (inwestowanie wojewodów w majątek PKP).

20

- podjęcie skutecznej współpracy ze Stroną sąsiednią mającej na celu

zlikwidowanie/ograniczenie korupcji i innych zachowań patologicznych, w których

uczestniczą funkcjonariusze służb granicznych i celnych Rosji i Ukrainy, dokonanie

lepszej koordynacji działań służb wykonujących razem z SG zadania na granicy

zewnętrznej w tym m.in. Służby Celnej, służb fitosanitarnych i weterynaryjnych.

„Czy zamieszanie na wschodniej granicy jest spowodowane przez przystąpienie do strefy

ich liczba lub ich techniczne niedostosowanie?

Czy ma to wymiar ludzki, pracowniczy?”

- Pan

Jan Łopata Poseł na Sejm RP

wiodących do granicy?”

– Pan Miron Sycz Poseł na Sejm RP

Sytuacja, jaka powstała na polskim odcinku zewnętrznej granicy Unii Europejskiej (granice

polsko-ukraińska, polsko-białoruska oraz polsko-rosyjska), nie miała związku z przystąpieniem

Dostosowywanie polskiego porządku prawnego i polskich służb granicznych do wymogów

Schengen rozpoczęło się już w 1998 r.

Rzeczpospolita Polska stosuje przepisy dotyczące sposobu

przeprowadzania kontroli na granicach zewnętrznych od momentu akcesji do Unii Europejskiej

znobreakspacedniem 1 maja 2004 r.

Przystąpienie do strefy Schengen nie wpłynęło zatem na sytuację na

granicy zewnętrznej, ale zasadniczo ułatwiło przekraczanie granic wewnętrznych – zniesiona

została kontrola graniczna a przekraczanie granic polsko-niemieckiej, polsko-czeskiej, polsko-

słowackiej i polsko-litewskiej możliwe jest w dowolnym miejscu (o ile przepisy dla danego

Na granicy z Ukrainą funkcjonuje 12 przejść granicznych, w tym: 6 przejść drogowych

inobreakspace6nobreakspaceprzejść kolejowych.

Ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń odbywa się w 4 przejściach drogowych: Dorohusk –

Jagodzin, Hrebenne – Rawa Ruska, Korczowa – Krakowiec i Medyka – Szeginie.

Ograniczenia

21

występują w drogowych przejściach granicznych: Zosin – Ustiług (międzynarodowy ruch

osobowy i towarowy, samochodami o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t), Krościenko –

całkowitej do 7,5 t).

graniczne: Dołhobyczów – Uhrynów, Budomierz – Hruszew, Malhowice – Niżankowice oraz

Zbereże – Adamczuki.

Prace nad wybudowaniem infrastruktury przejść granicznych

i Podkarpacki przygotowali już wymaganą dokumentację projektową i oczekują na zezwolenie na

budowę (planowane w I kwartale 2008 r.).

Zakończenie prac budowlanych w przejściu

Strona polska w marcu 2007 r. zaproponowała stronie ukraińskiej również zawarcie

porozumienia o utworzeniu drogowego przejścia granicznego Malhowice – Niżankowice.

Dotychczas strona ukraińska nie odpowiedziała na polską propozycję, co uniemożliwia

rozpoczęcie inwestycji.

Na granicy polsko-białoruskiej funkcjonuje 13 przejść granicznych: w tym siedem przejść

drogowych, 5 przejść kolejowych oraz jedno przejście rzeczne.

Białostocka - Bruzgi oraz Bobrowniki – Bierestowica.

Ograniczenia występują w drogowych

przejściach granicznych: Kukuryki – Kozłowiczy (wyłącznie ruch towarowy), Terespol – Brześć

3,5 t), Połowce – Pieszczatka (ruchu osobowego obywateli Polski i Białorusi), Sławatycze –

Domaczewo (wyłącznie ruch osobowy z wyłączeniem autobusów).

Na granicy z Republiką Białoruś powstały także przejścia graniczne mające na celu

zdynamizowanie turystyki transgranicznej przez zewnętrzną granicę Unii Europejskiej.

WnobreakspacePuszczy Białowieskiej dzięki środkom z Funduszu Schengen wybudowano przejście

graniczne Białowieża – Piererow przeznaczone dla międzynarodowego ruchu osobowego

pieszego i rowerowego.

Natomiast na Kanale Augustowskim powstało rzeczne przejście

Rudawka – Lesnaja.

22

W celu dalszego usprawnienia funkcjonowania granicy polsko-białoruskiej podejmowane są

zdecydowane działania zarówno w zakresie modernizacji i rozbudowy istniejących przejść

granicznych, jak i budowy nowych.

Obecnie prowadzona jest rozbudowa drogowego przejścia

granicznego Terespol – Brześć za kwotę 52 mln zł oraz planowana jest modernizacja przejścia

Połowce – Pieszczatka.

Równocześnie trwają prace nad rozszerzeniem zakresu ruchu

wnobreakspacedrogowym przejściu granicznym Sławatycze – Domaczewo o międzynarodowy ruch

autobusów i towarowy do 3,5 t..

Rozszerzenie zakresu ruchu będzie możliwe po wybudowaniu

odpowiedniej infrastruktury przez stronę białoruską.

onobreakspaceutworzeniu drogowego przejścia granicznego Lipszczany – Sofijewo przeznaczonego dla

infrastruktura przejścia zostanie wybudowana na terytorium RP.

Utworzenie nowych Kodeń -

Stradiczy oraz Wygoda – Kostary przewidziane jest w następnym okresie programowania

środków unijnych, po 2013 roku.

Na granicy polsko-rosyjskiej funkcjonuje 6 przejść granicznych: w tym 3 przejścia drogowe:

Gronowo – Mamonowo, Bezledy – Bagrationowsk i Gołdap – Gusiew oraz 3 przejścia kolejowe.

wnobreakspacesprawie przejść granicznych z dnia 22 maja 1992 r. na polsko – rosyjskim odcinku granicy

państwowej przewiduje się budowę trzech nowych drogowych przejść granicznych: Grzechotki –

Mamonowo, Michałkowo – Żeleznodrożnyj, Perły – Kryłowo.

Priorytetowym zadaniem z zakresu rozbudowy infrastruktury granicznej między Polską

anobreakspaceFederacją Rosyjską jest zakończenie inwestycji w nowoutworzonym przejściu granicznym

Grzechotki – Mamonowo II.

Na realizację projektu budowy drogowego przejścia granicznego

Grzechotki pozyskano środki w kwocie 8,2 mln Euro.

W 2006 r. zakończono budowę nowego

przejścia bez wyposażenia.

Do chwili obecnej strona polska czeka na rozpoczęcie prac

inwestycyjnych po stronie rosyjskiej.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez stronę

rosyjską, uruchomienie przejścia planowane jest na I kwartał 2009 r.

Grzechotki – Mamonowo II i rozpoczęciu w nim odpraw granicznych.

23

Obecnie funkcjonujące drogowe przejścia graniczne na granicy zewnętrznej są nowo

wybudowane, bądź zostały ostatnio kompleksowo zmodernizowane w znacznej mierze dzięki

środkom z Funduszu Schengen.

Ich infrastruktura jest nowoczesna i dostosowana zarówno do

obecnego, jak i prognozowanego ruchu granicznego.

Podjęte inwestycje zapewnią efektywne

funkcjonowanie wspólnej granicy.

W celu poprawy otwartości granicy podjęte zostaną również działania zmierzające do

rozbudowy infrastruktury połączeń drogowych, które będą komplementarne z budową nowych

inobreakspacemodernizacją istniejących przejść granicznych.

Podstawowym dokumentem regulującym

realizację zadań w tym zakresie jest Program Budowy Dróg Krajowych i Autostrad na lata

2007–2015.

opracowano program rozwoju połączeń drogowych między miastami, w których odbędą się

mecze EURO 2012 oraz połączeń transgranicznych.

Celem działań zawartych w programie jest

zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej oraz międzynarodowej w trakcie

Mistrzostw Europy.

Działania te zawarte zostały wnobreakspacesuplemencie do Programu Budowy Dróg

realizacji zadań, jakie uznano zanobreakspacekluczowe pod kątem budowy sieci dróg oraz w związku

znobreakspaceorganizacją EURO 2012 wnobreakspaceramach Programu Budowy Dróg Krajowych i Autostrad, jak

zadania, które nie zostały wnobreakspacenim ujęte.

„W jaki sposób planuje się rozwiązanie problemu dużej fluktuacji kadr Służby Celnej?”

- Pan

Wojciech Żukowski Poseł na Sejm RP

„Z czego wynika niezadowolenie (blokady granicy) oraz do której strony należy obowiązek

zagwarantowania informacji wschodnim sąsiadom?

Czy ta sytuacja, nie wpłynie ujemnie na

24

celnikom zatrudnienia obejmującego wszystkich funkcjonariuszy?”

- Pan Tomasz Kulesza Poseł

na Sejm RP

Funkcjonariusze celni i organizacje związkowe działające w Służbie Celnej od lat

wskazywały na pogarszającą się sytuację, związaną z takimi kwestiami, jak:

- niskie uposażenia/wynagrodzenia, mające bezpośredni wpływ na znaczne niedobory

kadrowe (wielokrotność kwoty bazowej, stanowiąca przeciętne uposażenie

funkcjonariuszy celnych nie była zmieniana od 2003 r. i wynosi 1,919),

- nieuregulowane sprawy związane z trybem przeprowadzonej w 2004 r. alokacji kadr do

jednostek organizacyjnych usytuowanych na wschodniej granicy,

- rosnąca fluktuacja kadr, spowodowana głównie niskim wynagrodzeniem, obejmująca

zarówno specjalistów z długoletnim doświadczeniem jak i nowoprzyjmowanych do

służby funkcjonariuszy celnych,

- znaczne dysproporcje występujące pomiędzy Służbą Celną a innymi służbami

mundurowymi

- w obszarach dotyczących zakresu obowiązków i odpowiedzialności, wysokości uposażeń

oraz przysługujących uprawnień, w tym w szczególności systemu emerytalnego, jakim

objęci są funkcjonariusze innych służb mundurowych,

- obowiązywanie restrykcyjnych – w porównaniu z uregulowaniami innych służb -

przepisów art. 25 ust 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej, dotyczących zwalniania ze służby

funkcjonariuszy celnych tylko na podstawie oskarżenia wniesionego do sądu przez

pokrzywdzonego.

Postępowania karne często wszczynane były jedynie w oparciu

onobreakspacepomówienie funkcjonariusza celnego o czyn zabroniony i toczyły się przez wiele lat,

anobreakspaceznaczny procent orzeczeń kończył się wydaniem wyroku uniewinniającego.

Zmiany

25

Należy zwrócić uwagę, iż 10-15 lat temu uposażenie funkcjonariusza celnego wynosiło

znacznie powyżej średniego wynagrodzenia oferowanego na rynku pracy.

Lata zaniedbań

spowodowały, iż sytuacja finansowa funkcjonariuszy celnych uległa drastycznemu pogorszeniu.

Fakty te w połączeniu z przypisanym tej grupie zawodowej ryzykiem i odpowiedzialnością oraz

przy jednoczesnej niskiej akceptacji społecznej zawodu funkcjonariusza celnego powodują,

iżnobreakspaceniezbędne jest podjęcie działań, które sprawią, że praca w Służbie Celnej znów będzie

atrakcyjna inobreakspaceprestiżowa poszukiwana.

W 2006 r. Rząd podjął decyzję o przeprowadzeniu reformy Służby Celnej i administracji

podatkowej, polegającej na połączeniu obydwu służb i stworzeniu jednej Krajowej Administracji

Skarbowej.

W wyniku planowanej reformy większość problemów miała tam znaleźć

rozwiązanie.

Zapowiedzi Rządu nie zostały zrealizowane i na początku 2008 r. sytuacja

funkcjonariuszy celnych pozostawała na niezmienionym poziomie.

Warto zauważyć, iż na

przestrzeni ostatnich lat funkcjonariusze celni nie otrzymali znaczących podwyżek uposażeń,

onobreakspaceczym świadczy fakt, że średnie miesięczne uposażenia brutto wzrastało:

w 2005 r. – o 90,00 zł,

w 2006 r. – o 46,40 zł

w 2007 r. – nie było podwyżek uposażeń funkcjonariuszy celnych.

Należy podkreślić, że aktualnie Rząd podjął działania, które mają na celu rozwiązanie wielu

znobreakspaceproblemów utrudniających funkcjonowanie Służby Celnej i będących przyczyną

niezadowolenia.

W pierwszej kolejności została przygotowana i przyjęta w dniu 29 stycznia

2008nobreakspacer.

przez Radę Ministrów, zmiana ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którą zostaje

wykreślony art.nobreakspace25 ust. 1 pkt 8a i 8b.

Projekt ten został skierowany na szybką ścieżkę

legislacyjną.

Ponadto, zgodnie z ustawą budżetową na 2008 rok wynagrodzenia i uposażenia funkcjonariuszy

celnych wzrosły od 1 stycznia 2008 r.

Na podwyżkę składają się:

• wzrost uposażeń funkcjonariuszy celnych i wynagrodzeń pracowników resortu finansów

onobreakspace2,3%,

• niezależne od powyższego, zgodnie z deklaracją Prezesa Rady Ministrów, nastąpi

dodatkowy wzrost uposażeń, który wyniesie średnio 500 zł brutto na 1 etat.

Do 30 kwietnia 2008 r. ma również być przygotowany projekt ustawy modernizacyjnej dla

Służby Celnej oraz projekt ustawy zmieniającej ustawę o Służbie Celnej.

W przygotowywanych

26

projektach nowych regulacji prawnych zawarte zostaną m.in. zapisy wprowadzające możliwość

wypłaty uposażenia za przedłużony czas służby oraz określające maksymalny okres pełnienia

służby po upływie którego funkcjonariusz będzie awansowany w stopniu.

W ustawie

modernizacyjnej, która zgodnie z założeniami będzie obowiązywała w latach 2009 - 2011

zawarte zostaną regulacje określające harmonogram dojścia do średnich uposażeń/wynagrodzeń

funkcjonariuszy celnych i pracowników administracji celnej, porównywalnych ze średnim

uposażeniem w Straży Granicznej oraz do zrównania praw i obowiązków funkcjonariuszy Służby

Celnej z prawami i obowiązkami funkcjonariuszy innych służb mundurowych.

W zakresie przekazywania informacji, to zgodnie z obowiązującymi procedurami Szef

Służby Celnej informował administracje państw z Polską sąsiadujących o działaniach

podejmowanych dla rozwiązania kryzysu na granicach.

Podobna informacja przekazana została

także do Dyrekcji Generalnej ds. Podatków i Ceł Komisji Europejskiej.

Niezależnie od powyższego dyrektorzy izb celnych w Białej Podlaskiej, Przemyślu, Białymstoku

i Olsztynie, utrzymujący stałe kontakty ze swoimi odpowiednikami z administracji celnych

krajów sąsiadujących, na bieżąco informowali o sytuacji po polskiej stronie granicy.

Należy podkreślić, że aktualnie odprawy celne we wszystkich przejściach granicznych

przebiegają stabilnie i bez problemów.

„Jakie są przyczyny zmniejszenia o 40% ruchu granicznego pomiędzy Polską i Białorusią?

Czy

jedyną przyczyną w ocenie Rządu jest wysokość opłaty wizowej, czy są też inne?”

- Jarosław

Porównując ruch na granicy z Republiką Białoruś w okresie 1-31.01 w 2008 r. do analogicznego

okresu w 2007 r. odnotowano spadek o 49% liczby osób odprawionych przez Straż Graniczną.

Analogiczna sytuacja nastąpiła na granicy z Ukrainą, gdzie w styczniu odnotowano 35% spadek

liczby osób odprawionych w stosunku do stycznia 2007 r.

W odprawie środków transportu na granicy z Republiką Białoruś i Ukrainą (liczone łącznie

jako porównanie styczeń 2007/styczeń 2008) odnotowano następujące spadki odpraw

poszczególnych środków transportu:

• samochody osobowe 45%,

27

• busy 41%,

• samochody ciężarowe 6%,

• pociągi osobowe 9%,

• pociągi towarowe 4%.

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż w ostatnich miesiącach 2007 r. urzędy konsularne RP na

Białorusi (Mińsk, Brześć i Grodno) przyjęły do rozpatrzenia następujące ilości wniosków

wizowych : 19 982 – we wrześniu, 25 267 – w październiku, 14 707 – w listopadzie i 11 490 –

wnobreakspacegrudniu.

Wstępne dane za styczeń 2008 r. wskazują, że w tym okresie zostało złożonych we

wszystkich 3 urzędach konsularnych 5 786 wniosków wizowych.

Zapowiedź władz RP –

wnobreakspaceokresie przed przystąpieniem Polski do strefy Schengen - co do konieczności zmiany

wysokości opłaty za wydanie wizy jednolitej Schengen spowodowała, iż wielu obywateli

Białorusi wystąpiło o wydanie wiz wcześniej, przed wspomnianym przystąpieniem.

Dlatego też

pełna ocena tendencji i przyczyn zmiany liczby cudzoziemców ubiegających się o wizy na

terenie Białorusi wymaga dłuższego okresu czasu.

Niewątpliwie jedną z istotnych przyczyn obecnego stanu rzeczy jest wynosząca 60 euro

wysokość opłaty za rozpatrzenie wniosku i wydanie wizy Schengen, określona decyzjami Rady

UE nr 2006/440 z czerwca 2006 r. (wysokość opłaty stanowi około1/3 miesięcznego

wynagrodzenia na Białorusi).

Jednocześnie brak między UE a Białorusią umowy o ułatwieniach

wizowych uniemożliwia władzom RP wprowadzenie preferencyjnej stawki opłat wizowych

Wprowadzona decyzją Ministra Spraw Zagranicznych obniżona stawka opłaty do 35 euro za

wydanie wiz krajowych łagodzi występujący problem tylko w odniesieniu do tej kategorii wiz.

W perspektywie krótkoterminowej pewien wpływ na rozmiary ruchu granicznego na

graniczy z Białorusią mógł mieć protest funkcjonariuszy Służby Celnej, w związku z którym

część podróżnych, napotykając utrudnienia lub spodziewając się utrudnień, zrezygnowała

znobreakspaceprzyjazdu albo odłożyła go na termin późniejszy.

Porównanie danych za luty (dane będą

dostępne w marcu) pozwoli na określenie, jaka część spadku ruchu granicznego mogła mieć

związek z protestem.

Niemniej jednak należy zauważyć, iż ruch graniczny, zarówno osobowy jak

i towarowy, ulega ciągłym zmianom spowodowanym czynnikami o charakterze gospodarczym,

politycznym, prawnym jaki i sezonowym.

28

negatywnie na względy bezpieczeństwa?

Czy zwiększyła się liczba przestępstw celno-skarbowych

Wejście Polski do strefy Schengen nie spowodowało niekorzystnych zmian pod względem

poziomu bezpieczeństwa dla Polski i UE.

Obecnie brak jest poważnych sygnałów od służb

granicznych i policyjnych innych państw członkowskich UE o wzroście przestępczości będącym

skutkiem przystąpienia Polski do strefy Schengen.

Doniesienia prasowe o możliwym wzroście

przestępczości, choć monitorowane i poddawane analizie, nie stanowią wiarygodnego źródła.

W kluczowym dla państw strefy Schengen dokumencie - Konwencji Wykonawczej do

Układu z Schengen zamieszczono zapisy mające zagwarantować bezpieczne zniesienie kontroli

na granicach wewnętrznych, bez wzrostu zagrożeń, związanych z działalnością przestępczą.

Do

środków tych zalicza się:

• jednolity reżim przekraczania granic zewnętrznych (lądowych, morskich inobreakspacepowietrznych),

• ujednolicenie polityki wobec cudzoziemców w zakresie wiz,

• wspólne reguły dotyczące procedur azylowych ustalające, które państwo ma rozpatrywać

wniosek o udzielenie azylu, niezależnie od tego, w którym kraju Schengen wniosek

złożono,

• zasady i środki współpracy policyjnej, w tym wymiana informacji policyjnych i oficerów

łącznikowych, obserwacja transgraniczna oraz pościg transgraniczny,

• usprawnienie funkcjonowania pomocy prawnej w sprawach karnych i ekstradycyjnych,

• współpraca w zwalczaniu handlu narkotykami i środkami odurzającymi, która

przewidywała m.in. powołanie specjalnej stałej grupy roboczej, złożonej z przedstawicieli

władz policyjnych i celnych z poszczególnych krajów Schengen,

• wspólne reguły dotyczące posiadania, transportu oraz obrotu bronią palną i amunicją,

• stworzenie i funkcjonowanie Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) oraz zasad ochrony

danych osobowych.

W związku z przystąpieniem Polski do strefy Schengen, Policja szczególną uwagę zwraca

na:

29

- -przestępczość związaną z szeroko rozumianym handlem ludźmi, w tym nielegalną

migrację - priorytetowy charakter w tym zakresie ma Krajowy Program

Zwalczania inobreakspaceZapobiegania Handlowi Ludźmi, wpisany jako jedno z zadań

kolejnych rządowych programów zapobiegania przestępczości, wnobreakspacektórych

uczestniczy wiele podmiotów administracji rządowej i organizacji pozarządowych;

- - „przestępczość narkotykową”;

- - przestępczość skierowaną przeciwko dobrom kultury (np. kradzież zabytków);

- - fałszerstwo pieniędzy.

Jednocześnie bieżąca analiza zagrożeń nielegalną migracją nie wskazuje na pojawienie się

żadnych nowych zagrożeń, które wymagałyby podjęcia szczególnych środków.

Zaobserwowany

po wejściu Polski do strefy Schengen (21nobreakspacegrudnia 2007 r.) wzrost liczby zdarzeń (zatrzymań)

nielegalnych migrantów w międzynarodowych środkach transportu (pociągi, autobusy)

udających się głównymi szlakami tranzytowymi w głąb strefy Schengen był zjawiskiem

prognozowanym przez Straż Graniczną (dok.

„Prognoza rozwoju sytuacji po rozpoczęciu

stosowanym przez Polskę Układu Schengen”).

W okresie od 21 grudnia 2007 r. do 6 lutego 2008 r. odnotowano:

• łącznie około 240 osób podejmowało próby nielegalnych przekroczeń granicy z RP;

dominującą grupę nielegalnych migrantów stanowią ob.

Rosji narodowości czeczeńskiej

będący wnobreakspaceprocedurze uchodźczej w RP oraz ob.

Ukrainy;

• spadek liczby wniosków o nadanie statusu uchodźcy składanych przez ob.

Rosji

narodowości czeczeńskiej – sytuacja ta świadczy o stabilizacji tego zjawisko po wejściu

Polski do strefy Schengen; dla porównania nasilenie składanych wniosków miało miejsce

szczególnie wnobreakspaceokresie poprzedzającym przystąpienie Polski do strefy Schengen.

Wówczas to odnotowano rekordowe ilości składanych wniosków o nadanie statusu

uchodźcy przez ob.

Rosji narodowości czeczeńskiej;

• łącznie 220 osób zostało przekazanych do Polski (głównie z Niemiec), którzy

przekroczyli granicę państwową z Polski wbrew przepisom od dnia 21 grudnia 2007 roku

wykorzystując zniesienie stacjonarnej kontroli granicznej na wewnętrznych granicach

strefy Schengen – dominującą grupę przekazanych cudzoziemców stanowili ob.

Rosji

narodowości czeczeńskiej (pozostający w procedurze uchodźczej w Polsce), ob.

Ukrainy,

Chin, Mołdawii, Tunezji, Turcji, Indii i Bangladeszu.

30

Analizy Straży Granicznej są zbieżne z informacjami „starych” krajów Schengen.

Służby

niemieckie nie odnotowują wzrostu przestępczości będącej skutkiem rozszerzenia strefy

Schengen, podobnie jak służby austriackie.

Również wahania liczby wszczętych przez Służbę Celną postępowań karnych skarbowych -

zgodnie z danymi z Ewidencji Spraw Karnych Skarbowych - nie mają dostrzegalnego związku

znobreakspacewejściem Polski do Schengen.

Porównując IV kwartał 2006 r. z IV kwartałem 2007 r.

odnotowano nawet pewien spadek liczby wszczętych postępowań, odpowiednio w ww. okresach

– z 9164 do 7831 spraw.

„Czy wiedza wynikająca z raportu NIK o wynikach kontroli inobreakspaceprzygotowaniu organów

przeciwdziałania sytuacji mającej obecnie miejsce na wschodniej granicy?” (obsada kadrowa,

wyposażenie) - Pan Stanisław Wziątek Poseł na Sejm RP

Raport Najwyższej Izby Kontroli, dotyczący przygotowań organów administracji rządowej

do wejścia Polski do strefy Schengen generalnie pozytywnie oceniał realizację zaplanowanych

zadań Ministra Finansów w odniesieniu do Służby Celnej oraz wykorzystanie funduszy

przeznaczonych na działania dostosowawcze.

Należy jednak mieć na uwadze, że udział Służby

przede wszystkim czynności kontrolnych, wykonywanych przez organy celne wewnątrz

terytorium kraju (działania wydziałów zwalczania przestępczości, mobilnych grup kontrolnych,

szczególnego nadzoru podatkowego) i sprowadza się w dużej mierze do obowiązku

konsultowania wyników tych czynności w ramach Systemu Informacyjnego Schengen (w tym

umieszczania w SIS stosownych wpisów, o ile zachodzi taka potrzeba).

Wejście Polski do strefy Schengen nie zmieniło natomiast zakresu i rodzaju zadań

wykonywanych przez Służbę Celną na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej.

Zadania te

wynikają ze wspólnotowych i krajowych przepisów prawa celnego i nie mają bezpośredniego

związku z zadaniami kontrolnymi w granicznym ruchu podróżnych.

Należy również mieć na uwadze, że wskazany raport NIK oceniał bieżący stan przygotowań

inobreakspacerealizację planów organów administracji rządowej, związanych z wejściem Polski do strefy

31

Schengen, a nie merytoryczną jakość i zasadność tychże planów.

Nie zawierał zatem informacji,

sugerujących modyfikację planowanych zadań resortów, w celu lepszego dostosowania do

zobowiązań Schengen.

Dopiero bowiem faktyczne wejście Polski do strefy Schengen stanowić

może podstawę do realistycznej oceny słuszności założeń przyjętych przez organy administracji

rządowej w fazie dostowawczej.

W związku z koniecznością unieważnienia postępowania na wyłonienie wykonawcy

Systemu Elektronicznego Wspomagania Nadzoru Granicy (SEWN) z przeznaczonych środków

finansowych SG zakupiła następujący sprzęt wykorzystywany do ochrony granicy państwowej:

• 11 wież obserwacyjnych w Nadbużańskim OSG z kamerami termowizyjnymi

(w trakcie realizacji – uruchamiania),

• 14 szt. pojazdów obserwacyjnych,

• 160 szt. samochodów osobowo – terenowych,

• 80 szt. pojazdów klasy ATV (czterokołowce),

• 5 szt. zestawów do wykonywania ornych pasów kontrolnych.

Ponadto na granicy z Rosją, Białorusią i Ukrainą Straż Graniczna wykorzystuje następujący

sprzęt techniczny:

a) Pojazdy Obserwacyjne (PO):

• WMOSG (Warmińsko-Mazurki OSG)– 11 PO,

• PoOSG (Podlaski OSG) – 12 PO,

• NaOSG (Nadbużański OSG) – 19 PO,

• BiOSG (Bieszczadzki OSG) – 12 PO oraz 1 PO wypożyczony z ŁOSG,

b) Przenośne zestawy ochrony perymetrycznej:

• WMOSG – 3 zestawy,

• PoOSG – 3 zestawy,

• NaOSG – 3 zestawy,

32

• BiOSG – 3 zestawy,

c) System lokalizacji i monitoringu obiektów własnych:

• System lokalizacji i monitoringu obiektów własnych funkcjonuje w oddziałach:

• Warmińsko – Mazurskim,

• Podlaskim,

• Nadbużańskim,

• Bieszczadzkim.

d) Kamery termowizyjne:

Aktualnie na wyposażeniu Straży Granicznej znajduje się 270 kamer termowizyjnych,

w tym: 100 chłodzonych (12 zainstalowanych jako stacjonarne przy drogowych przejściach

granicznych) i 170 niechłodzonych.

Kamery termowizyjne przydzielone są następująco:

Miejsce

przydziału

Kamera

chłodzona

Kamera

niechłodzona

Kamera

stacjonarna

Razem

WMOSG9 17 3 29

PoOSG16 (2)*26 (4)*2 44 (6)*

NOSG16 28 5 49

BiOSG14 19 2 35

Legenda:

* - w nawiasie liczba kamer termowizyjnych czasowo przekazanych do Lubuskiego Oddziału

Straży Granicznej.

e) Urządzenia do wykrywania osób w zamkniętych przestrzeniach ładunkowych:

wykrywania istot żywych w zamkniętych przestrzeniach ładunkowych.

Rozmieszczenie tych

urządzeń przedstawia się następująco:

• WMOSG – 1 kpl.

(Bezledy),

• PoOSG – 2 kpl.

(Kuźnica Białostocka, Bobrowniki),

• NaOSG – 3 kpl.

(Kukuryki, Dorohusk, Hrebenne),

• BiOSG – 2 kpl.

(Korczowa, Medyka),

f) Gogle noktowizyjne:

33

• WMOSG – 50 kpl.,

• PoOSG – 53 kpl.,

• NOSG – 58 kpl.,

• BiOSG – 56 kpl.

Program zintegrowanego zarządzania granicą w latach 2007-2013 przyjęty przez Radę

Ministrów 10 września 2007 r. przewiduje, że ochrona granicy państwowej będzie opierała się o

monitoring za pomocą środków elektronicznych.

W związku z powyższym oprócz wdrożenia

Przenośnego Systemu Ochrony Perymetrycznej, zakupu pojazdów obserwacyjnych

inobreakspacewyposażenia ich w radary, wdrożenia Systemu Lokalizacji i Monitoringu Obiektów Własnych,

wykonania systemu wież obserwacyjnych, zakupu przenośnych kamer termowizyjnych,

planowane jest dokończenie budowy Zintegrowanego Systemu Radarowego Nadzoru (ZSRN) do

ochrony morskiego odcinka granicy państwowej.

Podstawowym zadaniem ZSRN jest wypracowanie i dystrybucja kompleksowego obrazu

sytuacji nawodnej (KOSN) obejmującego co najmniej morze terytorialne i morskie wody

wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej.

Gromadzone i przetwarzane w systemie informacje będą

służyły wspomaganiu procesu decyzyjnego i kierowaniu działaniami morskimi na różnych

szczeblach odpowiedzialności służbowej różnych instytucji.

System składa się m.in. z: radarów (18 plus jedna ruchoma stacja radarowa), kamer

termowizyjnych i światła szczątkowego (po 19 sztuk), środków łączności radiowej oraz systemu

perymetrycznego na Mierzei Wiślanej.

Logicznie system podzielony został na:

- Centralny Ośrodek Dowodzenia w Gdańsku,

- Zapasowy Centralny Ośrodek Dowodzenia w Koszalinie,

- Dywizjonowe i Lokalne Ośrodki Nadzoru zlokalizowane w Placówkach SG,

- bezobsługowe Posterunki Obserwacyjne wyposażone w systemy obserwacyjne.

ZSRN będzie zintegrowany z Systemem Wymiany Informacji Bezpieczeństwa Żeglugi

(SWIBŻ).

Planowana jest również integracja z systemami kontroli ruchu statków

(VTS i VTMS).

W chwili obecnej działa pilotażowy odcinek ZSRN oddany do użytku

w kwietniu 2005 r. i obejmujący swym zasięgiem rejon Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego.

Pozostała część systemu rozlokowana wzdłuż całego polskiego wybrzeża jest opóźniona

w realizacji, zostanie uruchomiona do połowy bieżącego roku.

Obecnie trwają procedury

34

odbiorcze systemu.

Do dokonywania odpraw granicznych SG wykorzystuje aplikację ZSE4, za pomocą, której

dokonuje się sprawdzeń w Systemie Informatycznym Schengen.

Obecnie prowadzone są prace

nad systemem Odprawa SG, który zastąpi ZSE4.

„W tej chwili ten problem nas jeszcze nie dotknął, ale w marcu na pewno nas dosięgnie, chodzi

wnobreakspaceWarszawie jak w tej chwili na granicy wschodniej?”

- Pan Stanisław Wziątek Poseł na Sejm

Traktat akcesyjny stanowi, że Polska, jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, jest

związana wspólnotowymi normami prawnymi inobreakspacejako kraj należący do strefy Schengen ma

obowiązek w pełni stosować dorobek prawny Schengen.

Jeżeli chodzi o uregulowania Schengen dotyczące lotnisk, podstawowym wymogiem jest

zapewnienie separacji (fizycznej lub czasowej) strumieni osób podróżujących na kierunkach

Schengen i non – Schengen.

W dniach 8 – 11 maja 2006 r. oraz 3 – 6 września 2007 r. odbyły się misje ewaluacyjne

Schengen oceniające przygotowanie granicy powietrznej do pełnego stosowania przepisów

dorobku prawnego Schengen.

Wizytacji podlegały lotniska w Gdańsku, Krakowie i Warszawie.

W opinii ekspertów, rozwiązania przewidziane w Terminalu 2 lotniska Okęcie będą

gwarantowały odpowiedni podział ruchu pasażerskiego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa

pasażerom podróżującym w kierunkach Schengen i non-Schengen.

Z punktu widzenia podziału

na powyższe strefy, spełnione zostały w tym zakresie wymogi Schengen.

Doniesienia medialne w sprawie zakończenia inwestycji na lotnisku Warszawa – Okęcie nie

dotyczą implementacji przepisów Schengen lecz prac budowlanych dokonywanych w Terminalu

2.

Wobec sytuacji jak zaistniała w Porcie Lotniczym Warszawa im. F. Chopina w związku

znobreakspaceopóźnieniami w realizacji budowy Terminala 2 (T2)i zagrożeniem nie oddania w terminie hali

odlotów T2 Minister Infrastruktury – w ramach nadzoru właścicielskiego – podjął decyzję

zmiany kierownictwa Przedsiębiorstwa Lotniczego „Porty Lotnicze”.

Wyznaczony przez

Ministra Infrastruktury Tymczasowy Kierownik P.P. „Porty Lotnicze” zawarł umowę

znobreakspaceniemiecką firmą Hochtief, której zadaniem jest wynegocjowanie w imieniu PPL ze wszystkimi

35

dotychczasowymi podwykonawcami konsorcjum Ferrovial-Budimex-Lamela terminów

inobreakspacegwarancji, przetestowanie urządzeń oraz uruchomienie m.in. systemów bagażowych,

informatycznych, odprawy pasażerskiej, a także przeszkolenie pracowników.

Należy podkreślić,

że firma Hochtief bez opóźnień oddała w 1992 r.

Terminal 1.

Podejmowane przez nowe kierownictwo PPL działania oraz trwające obecnie intensywne

prace wykończeniowe zmierzają do terminowego uruchomienia Terminala 2 oraz udostępnienia

pełnej infrastruktury PL Warszawa – Okęcie dla odpraw przylotowych i odlotowych pasażerów,

z uwzględnieniem procedur granicznych strefy Schengen.

Biorąc pod uwagę obecne

zaawansowanie prac, zgodnie z przyjętym harmonogramem, wyrażam przekonanie iż T2 zostanie

otwarty do obsługi ruchu pasażerskiego w planowanym terminie, a wraz z jego oddaniem do

użytkowania nastąpi pełne dostosowanie PL Warszawa – Okęcie do wymogów Schengen.

Ponadto, odpowiednio przygotowane służby do działań na granicy strefy Schengen w PL

Warszawa – Okęcie oraz zasadniczo odmienna niż na przejściach lądowych struktura ruchu

granicznego na lotniczych przejściach granicznych spowodują płynny przebieg odpraw

wnobreakspacesystemie procedur Schengen w lotniczym przejściu granicznym w PL Warszawa – Okęcie.

Mazurek Posłanka na Sejm RP

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej zawarł w dniu 25 lipca 2007 r. porozumienie

znobreakspaceKomendantem Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w sprawie współdziałania Służby

Celnej i Straży Granicznej.

Porozumienie to reguluje zasady współdziałania służb.

Niezależnie od powyższego - w uzgodnieniami z Komendantem Nadbużańskiego Oddziału

Straży Granicznej w Chełmie - funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzali kontrolę kabin

i skrzynek narzędziowych w samochodach ciężarowych i w przypadku ujawnienia przywozu

towarów niedozwolonych lub w związku z naruszeniem obowiązujących przepisów, informowali

o tym fakcie funkcjonariuszy celnych przekazując im sprawę do dalszego prowadzenia.

36

powyższego zagadnienia.

Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej wyraził 21 stycznia 2008 r. zgodę na

odstąpienie od ważenia samochodów ciężarowych.

Podstawą takiej decyzji była próba

ograniczenia tworzenia się kolejki a nawet jej likwidacja po blokadzie przejścia granicznego

wnobreakspaceDorohusku.

Takie postępowanie miało również na celu niedopuszczenie do eskalacji napięcia

na linii kierowcy – funkcjonariusze celni.

Zaznaczyć należy, że infrastruktura drogowego

przejścia granicznego w Dorohusku pozwala na wykonywanie tego typu kontroli (ważenie), ale

tylko w przypadku pełnej obsady kadrowej.

W dniu wydania zezwolenia na odstąpienie od

ważenia, takowej obsady nie było.

Zmodernizowane w 2006 r. drogowe przejście graniczne

wnobreakspaceHrebennem posiada infrastrukturę pozwalającą na ważenie samochodów ciężarowych,

natomiast nie jest ona wykorzystywana ze względu na problemy z obsadą wszystkich stanowisk.

Jednocześnie z uwagi na fakt nieosiągnięcia zamierzonego celu, jakim miało być szybkie

zlikwidowanie kolejki Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej cofnął w dniu 23 stycznia

2008nobreakspacer.

zgodę na odstąpienie od ważenia pojazdów ciężarowych.

Kontrola ilości wwożonego paliwa przeprowadzana była selektywnie przy zastosowaniu zasad

analizy ryzyka.

Za powyższym trybem sprawowania kontroli przemawiała trudna sytuacja

kadrowa na przejściu granicznym w Dorohusku, chęć rozładowania kolejek oraz to, że średnio

37

wnobreakspaceciągu tygodnia na powyższym przejściu ujawnia się ok. 10 przypadków wwozu paliwa poza

ustalone normy.

Dla przykładu, w okresie 1 – 6 lutego 2008 r. na ww. przejściu granicznym

ujawniono nadwyżkę paliwa w samochodach ciężarowych w 11 przypadkach o łącznej ilości

2nobreakspace230 litrów, pobierając podatek VAT w kwocie 1nobreakspace563 zł oraz podatek akcyzowy w kwocie 2nobreakspace632

zł.

Powyższe dane wykazują, że średnio w ciągu doby przychody z tytułu pobranego podatku

VAT to ok. 260 zł a podatku akcyzowego – ok. 440 zł.

przyspieszali odprawę tych podróżnych?

(…)

Czy prawdą jest, że funkcjonariusze są zastraszani

groźbami dyscyplinarnego zwolnienia wnobreakspacemomencie, kiedy chcą uzyskać urlop na żądanie?”

-

Nie jest prawdą, że Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej wywierał jakiekolwiek

naciski na funkcjonariuszy celnych, aby bezzasadnie przyśpieszali odprawę.

Funkcjonariusze celni otrzymywali i otrzymują urlop na żądanie zgodnie z art. 167_ ustawy

również zastraszani groźbami dyscyplinarnego zwolnienia z prac


text:
Ad calendas graecas, znaczy po polsku: do kalend greckich, t. j. odkładać, odsyłać coś do nieskończoności.

Wyrażenie to przysłowiowe sięga jeszcze czasów starożytnych, kiedy Rzymianie liczyli czas na kalendy.

Grecy kalend takich nie mieli, odesłanie przeto do kalend greckich oznaczało spełnienie czegoś w czasie nieskończenie dalekim.

Odpowiada ono naszym przysłowiom: „na święty nigdy,” lub „na święty Fryc, kiedy będą kozy strzydz,” „na święty Jury, kiedy będą w niebie dziury.”


corpora: CEN

text:
Zyta Gilowska odejdzie z ministerstwa finansów, jeśli Sejm nie wyrazi zgody na reformę podatkową.

A prawdopodobieństwo odrzucenia reformy jest duże, gdyż byłaby ona bardzo kosztowna dla budżetu.

W "Kropce nad i" Zyta Gilowska powiedziała, że "jeżeli Sejm nie przegłosuje redukcji klina podatkowego, zastanowię się nad dalszymi decyzjami.

Ale mam nadzieję, że Sejm zechce to uchwalić".

W "Dzienniku" napisano, że "klin podatkowy" polega na obniżeniu tych podatków, które ponosi pracodawca, związanych z zatrudnieniem pracownika.

Obecnie klin ten wynosi prawie 80% pensji pracownika, więc zdaniem Gilowskiej "hamuje to wzrost gospodarczy i powoduje w Polsce bezrobocie".


text:
Bamberg (Arcybiskupstwo).

Terrytorjum leżące przy zbiegu rzek Menu i Regnitz, w północnej stronie dzisiejszego królestwa Bawarskiego, stanowiło kiedyś księstwo Bambergskie, mające rozległości 65 mil kwadratowych; było ono przed erą chrześcjańską zamieszkałe przez plemiona słowiańskie.

Ślady czci bałwochwalczej słowiańskiej odkryto na placu katedralnym i pod kryptą tej świątyni r. 1771, 1834.

Kraj ten przyjął chrześcjanizm za czasów Karlowingów; pomiędzy wymienionemi z owych czasów 15 kościołami, znajduje się i kaplica zbudowana na dzisiejszém wzgórzu katedralném, na miejscu składania dawnych ofiar dla bogini zwanej Złota baba, od której może i miasto Bamberg wzięło swą nazwę.

Przez dziewięć wieków Bamberg był silnym zamkiem hrabiów na Babenbergu.

Po ich wygaśnięciu, w osobie Ottona III, zamek ten, z przyległościami, przeszedł do księcia Henryka Bawarskiego, od tego do syna Henryka VI bawarskiego, a później do św. Henryka (II), cesarza niemieckiego (Cf. Ludwig, Script, Bamberg, t. I, p.

430).

Ten dał go w darze swej pobożnej małżonce, Kunegundzie, córce Sygfrieda z Luxemburga, i tam razem z nią, w dwa lata po swoim wyborze na cesarza Rzymskiego, obchodził uroczystość Narodzenia Najśw. Panny (1004), i wtedy postanowił fundować tam biskupstwo i zbudować katedrę.

Budowa tej katedry i układy z biskupem Eichstedtu i Würzburga, celem oznaczenia granic nowego biskupstwa, trwały do 1007.

Nowa ta djecezja obejmowała 4 archidiakonaty: bambergski, kronachski, hollfeldski i ikolsheimski (Eggelsheim).

Pierwszym biskupem Bambergu był kanclerz Eberhard, zaieżał on bezpośrednio od Stolicy Świętej.

Henryk II był do końca życia swego opiekunem tej fundacji, a bogate dary w gruntach, przywilejach, sprzętach i ozdobach kościelnych, świadczą o hojności pobożnego monarchy i jego małżonki.

Cesarz Henryk obrał tutejszą katedrę na miejsce wiecznego spoczynku: tu też złożono zwłoki jego 17 Paźdz.

1024 r., a żony jego Kunegundy 10 Marca 1040 r.

Biskup bambergski miał pierwszeństwo przed innymi biskupami cesarstwa; spory tylko częste zachodziły o prawo precedencji, pomiędzy nim a wielkim mistrzem krzyżackim.

Dobra jego wszystkie zależały wprost od cesarstwa.

Miał on obszerne posiadłości w Karyntji, któremi zarządzał vice dominus.

Gdyby nowomianowany cesarz nie miał posiadłości swoich w Niemczech, biskup bambergski obowiązany był przenieść swoją rezydencję do Karyntji, do Villach, a cesarz taki zajmowałby pałac biskupi w Bambergu.

Sprawy sądowe decydował biskup w ostatniej instancji i nie było od niego apellacji do cesarza.

Czterech wielkich dygnitarzy cesarstwa uważanych było, na mocy przywileju Henryka II, za dziedzicznych dostojników dworu biskupa bambergskiego, i dla tego składali mu hołd ze swej godności i z części swoich terrytorjów.

I tak, król czeski składał mu hołd za miasto Pragę, jako wielki podczaszy; elektor bawarski, jako wielki mistrz, składał mu hołd za Auerbach; elektor saski, wielki marszałek, składał hołd za Witenbergę i Trebnitz; elektor brandeburgski, wielki szambelan, za Cüstrin.

Książęta ci obowiązani byli, przez swoich posłów, asystować przy ingresie i przy konsekracji biskupa.

Pierwszych 8 biskupów wybierał sam cesarz, jako patron kościoła.

Od końca walki o inwestytury do sekularyzacji, wybór należał do kapituły.

Pomiędzy biskupami Bambergu, najznamienitszymi byli: Suidger de Mayendorf, który został Papieżem pod imieniem Klemensa II (1047), fundator słynnego opactwa Theres nad Menem; Günther, który udał się na krucjatę 1064 r. i umarł w drodze z powrotem 1065, w Weisenburgu, zwłoki jego sprowadzone do Bambergu i złożone w katedrze; Otton I, z Meranji, odnowiciel katedry, spalonej r. 1081, apostoł Słowian i Wendów, zaliczony w poczet świętych († 30 Czerwca 1139).

Reformacja XVI w. i w tej części kościoła katolickiego, jak i gdzie indziej, zostawiła ślady spustoszenia.

Biskup Jerzy III († 1522), uwiedziony obietnicami nowatorów, otworzył wrota swej owczarni ich propagandzie.

Za jego następcy, Weiganda z Redwitz († 1556), wojna chłopów i na jego wtargnęła terrytorjum: część djecezji wpadła w ręce heretyków i dostała się pod inne panowanie.

Biskupi Neithart z Thüngen i Godfryd z Aschhausen, przy pomocy książąt i panów bawarskich, pozyskali na nowo Kościołowi większą część obałamuconego ludu.

Wojna trzydziestoletnia oszczędziła miasto i terrytorjum bambergskie.

Książe biskup Melchior Otton († 1635) założył w Bambergu, sławny swego czasu uniwersytet, po którym dziś pozostało tylko liceum.

W XVIII wieku, najznakomitszymi biskupami byli: Lotarjusz Schönborn († 1720); książę biskup Fryderyk Karol Schönborn, nazwany Fleury'm niemieckim († 1746); Ludwik Erchthal, jeden z najuczeńszych książąt Kościoła.

Sekularyzacja nastąpiła w tej djecezji r. 1804, za administracji księcia biskupa Franciszka Busseck i jego synowca i koadjutora Jerzego Karola Fechenbach.

Konkordat, zawarty roku 1817 pomiędzy Bawarją i Stolicą Świętą, podniósł Bamberg do arcybiskupstwa.—Katedrę bambergską poświęcił dnia 6 Maja 1012 Jan, patrjarcha akwilejski.

Pożar w niedzielę Wielkanocną 1081 zniszczył ten kościoł tak dalece, że zaledwie mury pozostały.

Biskup Rupert († 1101) i jego następca Otton święty przywrócili katedrę do dawnej świetności; powtórne jej poświęcenie miało miejsce 3 Kwietnia 1111.

Katedra bambergska jest jednym z najwspanialszych pomników byzantyńskiego stylu, jakie powstały w dawnieiszej[1] epoce wieków średnich.

R.

1780 kapituła powzięła smutną myśl przerobienia wnętrza tej starożytnej katedry w stylu rokoko na ówczas panującym we Francji; szczęściem, koszta tej przeróbki przeszkodziły wykonaniu tego planu.

Stary ten i szacowny pomnik został wszelako, w tej epoce, zeszpecony różnego rodzaju przeróbkami i odnowieniami, tak dalece, że Ludwik, król bawarski, wielki znawca i opiekun sztuki, musiał zarządzić całkowitą restaurację tej świątyni, by ją przywrócić do pierwotnej czystości stylu.

Restauracja trwała od 1828 do 1836 r.

Trzecie tedy poświęcenie tej katedry odbyło się d.

21 Grud.

1841 (Cf. Beschreibung d. bischöfl.

Grabdenkmäler in Dom zu Bamberg, Bamb., 1827.

Jaeck, Bamberg wie es war, 1843).

Miasto Bamberg liczy 18,629 kat. 1,511 protest, i 600 żydów; ma 4 parafje.

Dawny Bamberg był równie bogaty w klasztory i pobożne fundacje, jak i inne miasta cesarstwa; klasztor św. Michała był najsławniejszy (Cf. Andr.

Goldmayer, Histor.

Beschreibung d. bischöfl.

Residenz Bamberg, Nürnb.

1644).

Bamberg ma, w swojém liceum, wyższą szkołę teologiczną i bibljotekę bogatą w rękopisma.

Archidjecezja na 68 milach kwadr. przestrzeni, liczy 259,100 kat., obok 284,571 protest. i 12,000 żydów.

W 20 dekanatach jest 179 probostw, 33 wikarjatów i t. p. razem 267 oddzielnych stacji pasterskich.

Arcybiskup ma dochodu 15,000 florenów.

Liczba kapłanów była 1864 r. 413, t. j. jeden na 627 dusz.

Z zakonów męzkich są tu tylko franciszkanie (4 kl.); zakonnic różnych reguł znajduje się około 200 osób.

Szkół ludowych katolickich jest 495.

Jedyny sobór bambergski odbył się 1011 r.

Neher, Kirchl.

Geogr. u.

Statist.

II 298.

Przypisy


text:
Barycz, targowisko, bazar, miejsce zamiany towarów.

Mamy nazwy rzek, miejsc, ludzi, herbu: Barycz, Baryka, Baryczka.

Rej w „Wizerunku“ pisze:

By miał z dziećmi pozdychać, tedy go wyłupią,

A jako na Baryczy nigdy nic nie kupią.

Wyraz ten wywodzą z włoskiego baratto — szacherka, barro — szuler, oszust, z bułgarskiego borawja — targowica, z ukraińskiego baryty — bawić, przebywać.

Karłowicz zwraca jeszcze uwagę na wyraz borysz — litkup, pochodzący od wyrazu barysz, który po tatarsku znaczy zysk, korzyść, a po turecku pokój i baryszyk — pojednanie.

Wyraz barycz wyszedł z użycia po upowszechnieniu się wyrazu bazar.


text:
Dziennik Rzeczpospolita podał, że Polska jako jedyny kraj nie poprze budżetu Unii Europejskiej na rok 2006.

Tymczasem w Brukseli nikt nie słyszał o takim pomyśle.

Oficjalnie jednak nie ma potwierdzenia tej informacji.

Wszystko wyjaśni się w przyszły czwartek, na spotkaniu 25 ministrów finansów państw członkowskich UE.

Budżet na przyszły rok został już ustalony wcześniej i zaakceptowany przez Parlament Europejski.

Wystarczy zgoda większości państw, żeby został zaakceptowany.

Sprzeciw Polski nic więc nie zmieni, a może przynieść jedynie szkody polityczne.

Nasz kraj utwierdziłby tylko opinię wśród zagranicznych komentatorów, że do władzy doszli populiści i konserwatyści.

Większość specjalistów uważa że lepiej byłoby przygotować się do sporów gdzie rzeczywiście można coś wywalczyć.

Budżet 2006 jest już właściwie przyjęty.

Prawdziwa batalia będzie się toczyć o budżet na lata 2007–2013.


text:
Dzisiejsza prasa brytyjska wskazuje, że kompromis został osiągnięty kosztem miliardów z rabatu Wielkiej Brytanii.

Financial Times zaznacza, że kompromis był istotny ze względu na uniknięcie pogłębienia kryzysu w Unii Europejskiej.

Gazeta wskazuje, że mocną opozycją wobec Blaira była Polska, jednak nie jedyną.

Z kolei Daily Telegraph stwierdza, że Tony Blair poświęcił dodatkowe 2,7 miliardy funtów z rabatu, aby uratować porozumienie w sprawie budżetu, który – jak twierdzi – odpowiada interesom Wielkiej Brytanii.

Gazeta wskazuje, że propozycja Blaira miała na celu nakłonienie Francji do zrezygnowania z dużych dotacji na rolnictwo.

Prasa hiszpańska stwierdza, że unijny szczyt zakończył się sukcesem.

El Pais podaje, iż Hiszpania otrzyma ze wspólnej kasy ponad 16 miliardów euro.

Gazeta dodaje, że ważne jest uzyskanie przez Hiszpanię zysków z budżetu UE.

El Mundo wskazuje na rolę Polski w negocjacjach.

Polska, najpotężniejszy z nowych członków Unii Europejskiej, potrafiła swą stanowczością przekonać niezdecydowanych – podkreśla gazeta.

Francuskie Le Figaro stwierdza, że przegranym szczytu UE jest Tony Blair.

Gazeta twierdzi, że brytyjski premier rozczarował swoich sojuszników i rodaków faktem, że nie dotrzymał obietnicy reformy finansów Unii.


corpora: openbooks

text:
Henryk Sienkiewicz

Z dawnych dziejów

Messeńczycy, wedle zdania Greków, bitniejsi byli nawet od Spartan.

Ale po drugiej wojnie messyńskiej ulegli ostatecznie ich liczebnej przewadze.

Na nic nie przydało się bohaterstwo Arystomenesa, na nic zwycięstwa odnoszone przed przybyciem Tyrteusza do Lakonii, na nic morze przelanej krwi.

Zwyciężonym zagroziła niewola, ziemi zabór.

Lecz dola spartańskich helotów była zbyt straszna, by się mógł zgodzić na nią wolny i dzielny naród; więc mieszkańcy Messeny, Menote, Pylos i innych miast nieszczęsnej krainy, zabrawszy żony i dzieci, siedli na statki i nie oparli się aż na Sycylii, w mieście Zankle, które jeszcze przedtem zajął ich rodak, Anaksylos.

Była to drobna dotychczas kolonia, ale położona wybornie nad zatoczonym w półksiężyc wybrzeżem, które tworzyło głęboką i zaciszną morską ostoję.

Jednakże pierwsze pokolenie wychodźców dużo zaznało biedy.

Miasto było zbyt ciasne, a okolica nie mogła mieszkańców wyżywić.

Brakło im dachu nad głową, brakło chleba, brakło oliwy.

Niektórym tęsknota za utraconą ojczyzną wyssała siły i życie.

Natomiast znacznie lżej było już ich dzieciom, a wnukom wiodło się wcale niezgorzej.

Zankle przybrało z czasem zupełnie odmienną postać.

Ludność wzrosła dziesięciokrotnie; miasto rozbudowało się szeroko wzdłuż wybrzeża.

Wyrastały rokrocznie coraz okazalsze domy, a nim upłynęło lat pięćdziesiąt, wspaniałe gmachy otaczające agorę poczęły budzić podziw przybyszów z Syrakuz, z Panormu i z Agrygentu, którzy w sprawach kupieckich lub przez ciekawość odwiedzali nową osadę.

Ocembrowano wybrzeże i pogłębiono zatokę.

Okręty greckie i z greckich osad azjatyckich, okręty z Tyru, z Sydonu i Kartaginy poczęły zapełniać bezpieczną przystań.

Las masztów przesłaniał mieszkańcom błękitną roztocz morską.

Zakwitnął handel i przemysł.

Zankle przezwano Messyną.

Bitna ludność odparła kilkakrotnie napady syrakuzańskich tyranów i chciwych a okrutnych Kartagińczyków.

Dla osłony miasta zbudowano na cyplu twierdzę, która broniła zarazem wejścia do przystani.

Przyszło bogactwo, przyszedł spokój i życie powszechne poczęło bić równym a potężnym tętnem.

Zaś z biegiem lat zakwitły i nauki.

Lekarze messyńscy zasłynęli w całej Sycylii i osiadali częstokroć w obcych nawet miastach, w których ludność witała ich z radością i tłumnie szukała ich porady.

Do syrakuzańskich kamieniołomów wzywano inżynierów i górników z Messyny, opłacając na wagę złota ich trudy.

Budowniczych wyrywały sobie liczne grody w osadach greckich, leżących na południu Italii.

Rolnictwo rozkwitło tak, że oliwy i pszenicy messyńskiej poszukiwano na wszystkich targach Wielkiej Grecji.

Statki kupców messyńskich krążyły od Słupów Herkulesa aż do Archipelagu i azjatyckich wybrzeży.

Bogactwo rosło z każdym rokiem.

A za bogactwem przyszła i moc.

Kilka tysięcy peltastów i hoplitów strzegło miasta i kraju, sto galer — przystani.

Sparta, która niegdyś skrzywdziła bez miary ten lud, zaniepokoiła się jego potęgą i wysłała tajnych posłów do Sycylii, aby naocznie przekonali się, czy flota i falangi messyńskie mogą być groźne dla Lakonii.

Lecz gdy posłowie wrócili, gdy zdawali sprawę z wielkości miasta, z jego bogactw, z zysków, które tam z zewsząd napływają, z dostatku i wygód, w jakich żyją mieszkańcy, uspokoili się starce z geruzji i zrzuciwszy troskę z serca, mówili do siebie wzajem:

— Zaiste, zbyt im tam dobrze, aby nie mieli zapomnieć o dawnej ojczyźnie.

Ale mylili się starce z geruzji, wspomnienia bowiem dawnej ojczyzny ani na chwilę nie zatarły się w duszach Messeńczyków.

Nie zasypało tych wspomnień złoto, nie zniweczyły zyski kupców ni zarobki lekarzy, inżynierów i budowniczych.

Pokolenie przekazywało pokoleniu miłość i tęsknotę.

By zaś myśl nie odwracała się ani na chwilę od krainy, w której leżały prochy ojców — i aby miłość dla niej była tak trwała jak brąz i kamień, weszło wygnańcom w zwyczaj ryć na architrawach świątyń, na przyczółkach gmachów publicznych, na utwierdzeniach i wieżach następujące słowa:

„Pamiętajcie o starej ziemi!”

I pamiętali.

— Pamiętali nawet wówczas, gdy w zmiennej losów kolei przyszły nieszczęścia, gdy Ateńczycy opanowali na krótko osadę i gdy Himilkon Kartagińczyk zburzył gród prawie do szczętu.

Ludziom wydawało się, że nie ma już Messyny, ale zapomnieli, że są Messeńczycy, którzy błądząc wśród zgliszcz i gruzów czytali na złomach świątyń i zwaliskach gmachów słowa, które najgłębiej wyryte były w ich sercach:

„Pamiętajcie o starej ziemi!”

Więc pamięć przetrwała niedolę.

Lata poczęły płynąć.

Odbudowało się z sąsiedzką pomocą miasto.

Przystań zaroiła się znów od masztów.

Rozbłysły w powietrznych błękitach i w słońcu marmury nowo wzniesionych świątyń i pałaców.

Wracała z wolna dawna pomyślność.

Ale oto pewnego dnia „wieścionośna Ossa” przyleciała przez morze z Hellady i jęła głosić w Messynie, że Teby porwały się do śmiertelnego boju z tą Spartą, która niegdyś podbiła Messenię, a której stopa zaciążyła kamieniem po wojnie peloponeskiej na piersiach wszystkich Greków.

Imiona Epaminondasa i Pelopidasa rozegrzmiały od północnych granic Tesalii i Epiru do skalistych krańców Peloponezu i od wybrzeży Azji aż do Słupów Herkulesa.

Za Tebami powstały inne miasta helleńskie.

Grecja rozerwała pęta.

I wieść biegła za wieścią, a każda do gromu podobna.

Leuktry!…

Mantynea!…

Niezwyciężona dotychczas Sparta pobita, wojska jej rozproszone, siła na zawsze złamana, wyludniona Lakonia, opuszczone przyległe, niegdyś zagarnięte krainy!…

W Messynie rozgorzały serca i głowy.

Tłumy ludu rozkołysały się jak fale morskie i jak fale zalewały agora i wybrzeża, wyglądając gońców z Peloponezu.

Na rynkach i ulicach, przed świątyniami i areopagiem, w przystani i w ogrodach miejskich rozebrzmiały pieśni na cześć Arystomenesa, na cześć dawnych bojów i dawnej ojczyzny.

Aż wreszcie przybyli gońce z najnowszą wieścią, iż Spartanie, broniąc ostatkiem sił Lakonii, opuścili starą Messenię i że cała kraina zmieniła się w na wpół bezludną pustynię.

Wówczas lud zebrał się na wielki wiec, archontowie zaś zwołali radę, złożoną ze starców i znakomitych obywateli.

A w miesiąc później mniejsze i większe statki pokryły tysiącami morze i zwróciwszy dzioby ku wschodowi wyciągnęły się w jeden nieskończony łańcuch na cichych rozpływach Jońskiego Morza.

Na statkach widać było prawie całą ludność Messyny.

Mieszkańcy kwitnącej osady porzucili domy, porzucili sklepy, zyskowne prace, wielkie zarobki i wracali do opuszczonej przed wiekami ojczyzny, do Messenii, do Pylos, do Menote, do dawnych siedzib, do wiosek ukrytych w górskich dolinach, do pastwisk na połoninach Tajgetu, do dawnych cmentarzy, do prochów ojców.

Wracali do krainy mniej żyznej, na jałowe pola, na nowe trudy w niedostatku i ubóstwie, ale wracali tam, skąd nigdy nie oddalały się ich serca.

Toteż gdy po długiej żegludze wylądowali wreszcie w przystaniach peloponeskich, padali na twarze i obejmując ramionami starą ziemię, wołali ze łzami jak dzieci, które po długiej rozłące obejmują matkę kochaną:

— Ziemio-Rodzicielko, nie zapomnieliśmy o Tobie!

Tak to przed wiekami kochali Messeńczycy swoją pierwotną ojczyznę.

-----


text:
barłóg, r. 1500 barłogo (albo świnie koryto, kob), rodzaju żeńskiego na Rusi: bierłoga, mierłoga; prasłowo, u wszystkich Słowian to samo, głównie o barłogu niedźwiedzim (węg.

medve barlaga, r. 1463, ad speluncam porloga, 1357, już r. 1467 barlang, z tego dziś ballang), jak i o ‘podściółce, mierzwie’.

Urobione przyrostkiem -og od *barła, ‘mierzwy’.

Narzeczowe bardlić, ‘mierzwić’.

W psałterzu: »w barłodzech«.


text: broić, 'wyrabiać', 'stroić'; rzeczownika broj, co u wszystkich południowych Słowian 'liczbę' znaczy (serb. bułg. broiti, 'liczyć', broj(a)nica, 'różaniec'), już nie posiadamy; broić w dawnym języku ogólniej używano o 'niepokoju', 'zabiegach'; do brzy-; p. brzytwa.