text:
PROJEKT

USTAWA

z dnia………..

2012 roku

Art. 1

Art. 2

Prace nad projektami ustaw bioetycznych podjęte na początku ubiegłej kadencji mimo upływu lat, nie dały rezultatów.

Istnieje obawa, że także w bieżącej, bardzo trudne zagadnienia padną łupem zakusów użycia tej problematyki dla bieżącej gry politycznej spłycającej wszystko do wymiaru propagandowej ideologii.

Problematyka ta ma znaczenie jak najbardziej praktyczne, gdyż brak regulacji prawnej każdego dnia wywołuje skutki niepokojące moralnie.

W toku dotychczasowych prac legislacyjnych nie udało się dopracować stanowiska, które można by uznać za zadowalające z punktu widzenia zasad moralnych i jednocześnie akceptowalnego dla sejmowej większości.

Należy wobec tego postawić pytanie, czy celem uniknięcia przenoszenia sporów w okres wyborczy, co nie służy merytorycznym dyskusjom, ale jednocześnie, by nie pozostawiać sprawy całkowicie niezałatwioną, lepszym rozwiązaniem nie byłoby uregulowanie przynajmniej minimum kwestii, co do których poszukiwanie odpowiedniej większości okazałoby się możliwe.

Kompromis byłby być może możliwy do osiągnięcia wokół poglądu, iż skoro największe wątpliwości moralne budzi proceder mrożenia ludzkich embrionów, a jednocześnie tu właśnie następują najbardziej niepokojące nieodwracalne skutki, wprowadzić należy moratorium na wykonywanie tej czynności.

Bez określania zwycięzców i przegranych udałoby się w ten sposób zamknąć toczone w obecnej kadencji spory i zakreślony zostałby czas dla parlamentu, w którym możliwe byłoby opracowanie całościowej regulacji.

Istniejące regulacje istotne z punktu widzenia omawianej problematyki to przede wszystkim Konstytucja i Kodeks Etyki Lekarskiej.

Na gruncie obydwu życie ludzkie nie zostało zawężone do życia po narodzeniu, czy w zależności od związku z organizmem matki.

W rozumieniu Kodeksu Etyki Lekarskiej każdy embrion ludzki jest człowiekiem.

Ustanowienie moratorium na mrożenie ludzkich embrionów pozwoliłoby, na wyciągniecie z Kodeksu Etyki Lekarskiej wniosków, które wskazywałyby lekarzowi co wolno mu czynić, by nie narazić się na odpowiedzialność zawodową, gdyż niezależnie od jakichkolwiek innych regulacji Kodeks Etyki Lekarskiej, tak czy inaczej obowiązuje każdego polskiego lekarza.

Wydaje się zaś wątpliwym, czy mrożenie ludzkich embrionów może być uznane za wykonywanie zawodu lekarza w rozumieniu Kodeksu Etyki Lekarskiej i art. 2 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty.

Beatyfikacja Jana Pawła II zachęca do skorzystania z rad, jakie ustawodawcom chcącym stanowić zgodne z zasadami moralności prawo udzielone zostały w Encyklice Evangelium Vitae.

W wypadku gdy istniejący stan prawny nie był zadowalający pod względem moralnym, Ojciec Święty za dopuszczalne uważa popieranie każdego rozwiązania, które stan rzeczy poprawia (Evangelium Vitae 73).

Jak się wydaje, ta sama myśl odniesiona do sytuacji, gdy dany obszar nie jest regulowana oznaczałaby, że gdy jest to konieczne uregulowanie, a nie da się uchwalić prawa w pełni moralnego, należy ograniczyć się do regulacji częściowej, ale zgodnej w wymogami etycznymi.

Raczej wypaczałaby myśl Ojca Świętego interpretacja, że w takiej sytuacji można uchwalić prawo częściowo moralne, a częściowo niemoralne.

Jan Paweł II wizytował polski parlament i pozostawił przesłanie, które powinniśmy realizować dla dobra Polski.

Krokiem w tym kierunku byłoby kompromisowe, ale jak się wydaje obecnie politycznie możliwe, wprowadzenie moratorium na mrożenie ludzkich embrionów.

Ustawa nie wymaga aktów wykonawczych.

Projekt nie był poddawany konsultacjo


corpora: wikisources-pl

text:
derkacz, dyrkacz, dzierkacz, inna nazwa ‘chróściela’, dźwiękonaśladowcza; rus.

dierkacz, czes. drkacz; są i słowa z g, rus.

diergacz.


text:
Alakant, alkant, alikant, wino hiszpańskie czerwone, tak nazwane od miasta hiszpańskiego Alicante (łac. Lucentum); zwano je także alkońskiem, było słodkie i cierpkie.

W uchwale o podatku czopowym z r. 1588 znajdujemy: „Wina, które morzem przychodzą: francuskie, włoskie, hiszpańskie, Pinioły, Alakanty, Rywuły, Seki, Madery, Ozoje, Kanary i inne, które gdy bo miasta, abo miasteczka przywiozą, od każdej baryły płacić mają po gr. 24, czego Poborca i Urząd miejski fideliter dojzrzeć będą powinni”.


corpora: CEN

text:
Gaz zdrożeje o ok. 20-25 proc., aby Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo mogło w pełni zrekompensować wzrost cen gazu z importu.

Co za tym idzie wzrosną także ceny towarów zależnych od ceny gazu.

Rzeczniczka PGNiG Joanna Zakrzewska podtrzymała wcześniejsze informacje, że PGNiG w pierwszym kwartale zanotuje 300 mln zł straty z tytułu handlu gazem.

Spółka kupuje bowiem gaz z importu po wyższej cenie niż może go potem sprzedać w kraju.

Przedstawiciele PGNiG mówią, że będą wnioskować o większą podwyżkę niż w listopadzie ubiegłego roku, kiedy spółka wnosiła o jednocyfrowy wzrost cen.

Tym razem spółka będzie wnosiła o podwyżkę dwucyfrową.


corpora: sejm

text:
4/b

Zatqcznik do uatawy

z dnia 30 lipca 2004 r.

Uwagai

1.

Osoba skladajaca o6wiadczenie o stanie majetkowym obowilzana iest do zgodnego 2 prawdQ, starannego

izupelnego wypelnienia kaidei z rubryk

2.

Jeieli poszc2eg6lne rubrykl nie znaiduj4 w konkretnym prrypadku zastosowanis, nal€iY wpisac .nie dotyc.y".

3.

Oiwiadczenle o stani€ maiEtkowym dotycry majatku w kraju i za glanicQ.

4.

Odwiadczenie o stanie ma.iElkowym obejmuje r6wniei wierrytslnoEci pienigine.

zamieszkely(a)

po zapoznaniu 6ig z paepisami ustawy z dnia 30 lipca 2001 r. o uposaieniu posl6w do Parlam€ntu Europejskie-

go uryUranych w''Rz''ecrypospotitei poiskiei (Dz, U.

Nr 187, poz. 1925 ofsz t 2OOO r.

Nr 1.04,.

PoZ..7081, zSod.nig

i art. 3a tel ustawy o$;iad;zam, ie posiidam wchodaqcC w skfad malisnskiej wsp6lno6ci maiatkowej lub

stanowiqca m6j majatek odrqbny:

t.

Zasoby pieni€ine:

- Srodki pienieine zgromadzone w wa

- $rodki pianlgine zgromadzone w wglucie obcei: .''........

- papi6ry wartoSciowe: .,......,.,

"'' ,.

oo,n o powierzchni: L7-Q-.,,^'',"o,"",

tytul prawn!4

2.

Mieszkanie o powienchni]........../.0.

O-........,.... m2, adres:

4/b l.crau -

uzrennrk ustaw Nr''t04 - 5t/3 _ t oz.

708

3.

Gospodarstwo rolne:

rodzai gospodarstwa: powi ea:chniai

o wartosci: .......

rodzaj zabudowy:

Mul prawny:

Z tego Mulu osiegnqtem(?tam) w foku ubieglym pralch6d i doch6d w wysokoSci: ..,.

4. lnne n

powierzchnia:

o wartosci:

ilt.

komandyrowo-akcyjnej) - naleiy podad wysokodi wniesionych wklad6w:

pnedsigbiorc6w, w kt6rych uczestnicz4 takie osoby - nateiy poda6 liczbg iemhenta udziai6w:

Z tego Sulu osiqgnElem(gtam) w roku ubiegiym doch6d w wysokodci:

Z tego Mulu osiqgn4lam(glam) w roku ubiegtym doch6d w wysoko5ci:

l.

Posiadam.akcie w sp6lkach handlowych z udzialem panstwowych lub komunalnych osdb prawnych lub

pzedsigbiorc6w, w kt6rych uczestniczq takie osoby - nalei p ''daC liczbg i emiteirta akpji: ,...

Z tego tpulu osiqgn4lem(glam) w roku ubiegtym doch6d w wvsokosci:

Z tego qdufu osiqgn4lem(glam) w roku ubieglymdoch6d w wvsoko5ci:,........,,.................

tA | [/.

..

...... v.1.1..:t......

..

\-

Nabytem(am) (nabyl m6j malionek) od skarbu Pa6stwa, innel pafistwowej osoby prawnej, iednostek

samorz Qdu .terytorialnego, ich zwiEzk6w lub komunalnej osoby prawnej nastepujEce mienie, k6re

podlegato zbyciu w drcdze przetaeu - nalery poda6 opis mienia i datg nabycia, oa kogo: ..,.............,.......

1.

Prowadze dzialalno6i gospodarcz4 (naleiy poda6 formg prawn4 i pzedmiot dzialalnodci):

- osobi3cie -" : :, lilrL

vlt.

poda6 liczbg i emitenta akcii:

- wspdlnie z innymi osobami

(naleiy podai formg prawn4 i pzedmiot dzialalno6ci): ..,.,,.,.,,..... dziatalnoSci

- osobi5cie

- wsp6lnie z innymi osobami

VIII.

1.

W sp6fce handlowej (nazwa, siedziba sp6fki):.,..

_;;;;;;;;;;;;; - :W: ::

- iestem czlonkiem rady nadzorczej (od kiedy); ,rlr{

- jestem czlonkiem komisji rewiryinei (od kiedy):

Z tego \dutu osi4gnqlem(elam) w roku ubiegtyrn doch6d w wysokoSci:

X.

2.

W fundacjach i stowarryszeniach prowadzArych dzialalno66

- jestem czlonkiem zarzadu (od kiedy):

- jestem czlonkism rady nadzorczej {od kiedy): .,.,W!-.....

....

.

- jestem czfonkiem komisji rewiryjnej {od kiedy}: .....

,.W.(r...............

Inne dochody osi4gane z tytutu zatrudnienia lub innej dzialalno6ci zarobkowej lub zaj96, z podaniem

kwot uryskiwanych z kaidego Mulu:

naleiy podaC markg, model i rok produkcji):

Zobowiqzania pienigine o warto$ci powyiej 10 000 ztotych, w tym zaci{gni?te ksdyty i poiyczki oraz wa-:::::.::..i:::::._''-":.":.:''::l::.:.::.::::.::::..:..1.1*.i.i:::T.::::::jt:.tilllii.T.-.

Ytil

Powyisze o$wiadceenie sHadam 6wiadomy(a), ii na podstawie art. 233 5 1 Kodeksu

xt.

Z tego Mulu osiqgn4lem(glaml w roku ubieglym doch6d w

nieprawdy lub zatajeni€ prawdy grozi kara pozbawienia wolno6c


text:
Royal Dutch Shell ma zapłacić 15,5 mln dolarów rodzinom 9 powieszonych w Nigerii w 1995 roku aktywistów, działających przeciw firmom naftowym.

Taką ugodą zakończy się długi proces w sprawie morderstw na protestujących przeciwko obecności Shella w Delcie Nigru.

Sprawa, podniesiona 13 lat temu, miała w przyszłym tygodniu trafić przed amerykański sąd.

Koncern Shell, choć zgodził się wypłacić odszkodowanie, nie wziął na siebie odpowiedzialności za morderstwo Nigeryjczyków.

Protestujący w latach 90. domagali się równego podziału zysków z naftowego bogactwa Nigerii i ochrony terenów delty rzeki.

Protestowali przeciwko obecności Shella w delcie tam, gdzie niszczył obszary plemion nigeryjskich.

W 1995 roku nigeryjska junta powiesiła przywódcę protestów, znanego aktywistę-ekologa Ken Saro-Wiwa i osiem innych osób.

Była to egzekucja po sfingowanych procesach.

Krewni zabitych przez juntę twierdzą, że firma naciskała na władze, aby zamknęły usta protestującym przeciwko działalności Shella.


text:
33.

Cynadry wołowe.

Cynadry obgotowane i wyżyłowane pokrajać w plasterki, podłożyć masła lub łoju świeżego, cebuli i dusić na dobrym ogniu, podlewając trochę wodą; w końcu dopiero posolić i popieprzyć, a gdy będą miękkie, zasypać odrobinę bułką tartą i wydać na stół.


text:
Projekt

USTAWA

z dnia 2013 r.

Art. 1

a) ust 4 otrzymuje brzmienie:

„4.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 200 zł miesięcznie.”

b) po ust 6 dodaje się ustępy 7 do 14 w brzmieniu:

„7.

Zasiłki pielęgnacyjne podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca.

8.

Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty zasiłku pielęgnacyjnego przez wskaźnik waloryzacji.

10.

Waloryzacja obejmuje zasiłki pielęgnacyjne przyznane przed terminem waloryzacji”.

14.

Pierwsza waloryzacja zasiłku pielęgnacyjnego odbywa się w roku 2015”.

2) art. 18 ust.

1 otrzymuje brzmienie:

Art. 2

UZASADNIENIE

1.

Potrzeba i cel wydania ustawy.

Rzeczywisty stan w dziedzinie normowanej.

Różnice pomiędzy stanem dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym.

Skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne.

Obecna kwota zasiłku pielęgnacyjnego (tj. 153 zł) obowiązuje od 1 września 2006 r.

Jak tłumaczy rząd, ze względu na podwyższenie w 2009 r. kwot niektórych rodzajów świadczeń rodzinnych, a w 2012 r. kryteriów dochodowych i kwot zasiłków rodzinnych, a także - ze względu na ograniczone możliwości budżetu państwa - kwota zasiłku pielęgnacyjnego nie została podwyższona.

W systemie prawnym funkcjonuje również dodatek pielęgnacyjny, będący świadczeniem ubezpieczeniowym, wypłacanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Dodatek pielęgnacyjny - obecnie 195,67 brutto po marcowej waloryzacji przekroczy kwotę 200 zł.

Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której od kilku lat kwoty zasiłku pielęgnacyjnego (świadczenia socjalnego) i dodatku pielęgnacyjnego (świadczenia ubezpieczeniowego) diametralnie różnią się swoją wysokością, mimo, że ich funkcja jest właściwie tożsama.

Celem obu świadczeń opiekuńczych jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie osób niepełnosprawnych lub w podeszłym wieku poprzez m.in. udzielenie im świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów opieki zorganizowanej "we własnym zakresie”.

Celem każdego z tych świadczeń jest częściowa rekompensata kosztów związanych z ograniczeniami w samodzielnej egzystencji, kosztów związanych albo niepełnosprawnością, albo z określonym wiekiem.

Wnioskodawcy chcą po pierwsze zbliżyć kwoty zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego.

Proponują, aby kwotę zasiłku od 1 stycznia 2014 r. ustalić w wysokości 200 zł., natomiast od 2015 r. przeprowadzać coroczną waloryzację tego świadczenia.

Wnioskodawcy rozumiejąc, że zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem socjalnym proponują, aby jego waloryzacja oparta była jedynie na średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym.

Uznajemy bowiem, że świadczenie socjalne nie powinno – tak jak dodatek pielęgnacyjny – być podwyższane z uwzględnieniem zwiększenia o co najmniej 20 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Dzięki proponowanej zmianie zostanie zabezpieczona realna wartość zasiłku pielęgnacyjnego bez zwiększenia ilości beneficjentów tej pomocy.

2.

Wskazanie źródeł finansowania.

Projekt będzie oddziaływał na budżet państwa, jak i budżety jednostek samorządu terytorialnego z uwagi na wzrost wysokości otrzymywanego zasiłku.

Projektodawcy wyliczają koszt wprowadzenia nowelizacji przedmiotowej ustawy na ok. 450 tys. zł rocznie.

3.

Przedstawienie założeń projektów aktów wykonawczych.

4.

Oświadczenie o stosunku projektu ustawy do prawa Unii Europejskiej.

Wnioskodawcy oświadczają, że przedmiot projektu ustawy nie jest regulowany przez prawo Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie jest także projektem wykonującej prawo Unii Europejskiej.

5.

Przeprowadzone konsultacje w stosunku do projektu ustawy.

W stosunku do projektu ustawy wnioskodawcy nie przeprowadzili konsultacji, o których mowa w art. 34 ust. 3 zdanie pierwsze.

W oparciu o ust. 3 zdanie drugie tego artykułu autorzy projektu wnoszą do Marszałka Sejmu o przeprowadzenie konsultacji projektu ustawy (projekt poselski) przed skierowaniem do pierwszego czytania.

Autorzy zakładają, że ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. gdyż środki finansowe konieczne na jej wdrożenie winny znaleźć się w budżecie państwa na 2014


corpora: openbooks

text:
Cyprian Kamil Norwid

Nad grobem Julii Capuletti w Weronie

Nad Kapuletich i Montekich domem,

Spłukane deszczem, poruszone gromem,

Łagodne oko błękitu

Na wywrócone bramy do ogrodów,

I gwiazdę zrzuca ze szczytu.

Cyprysy mówią, że to dla Juliety,

I dla Romea łza ta znad planety

Spada i w groby przecieka;

A ludzie mówią, i mówią uczenie,

I że nikt na nie nie czeka!

-----


text:
Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Pochwała dawnej dzielności greckiej

Strofa I

Młodzieńcze grecki, co silny i śmiały,

jednegoś pragnął: nieśmiertelnej chwały;

jedną miał dumę: piersią swą zastawić

zagrożoną ojczyznę,

ubogie wzgórza i pola nieżyzne

od klęsk wybawić:

ku twej, o mężny, sławie i pamięci

pieśń niech się moja dziś wzniesie i święci.

W bystre i zimne Eurotasu wody

młodzieńców Sparty skakał zastęp młody;

przez dzikie knieje, ostępy i chaszcze

długokłego dzika

ścigali; morze nawie Ateńczyka

otwiera paszcze;

tessalskich źrebców z wichrowymi grzywy

dosiąść tam żaden nie bywał leniwy.

Strofa II

Naprzeciw Persów strasznej nawały

lwem na bawołu szedł hufiec mały.

Przeszli z Aresa krwawych wysieków

w podziw potomnych, najdalszych wieków.

Pod Maratonem i Salaminą

ci, co polegli w walce, nie giną,

lecz drugim życiem z martwych ocknięci,

wiek na wiek walą w ludzkiej pamięci.

Trzystu Spartanów w Termopil jarze

bogom z czar wino wylało w darze.

Kserksesa milion gdy w nich uderzy:

milion od trzystu pierzchnął puklerzy.

Zdradą zwalczeni, legli nareszcie.

Brzmiał krzyk tryumfu po całym mieście,

bo ni jednego z nich nie ujrzano,

by krwawił raną w plecy zadaną.

Strofa III

Delfy gdy wrogów tłumem oblężone,

dwóch bohaterów daje im obronę,

jak wilków stado płoszące dwa tury;

w Sparcie piersi mieszkańców

miast bram obronnych były i miast szańców;

w Hades ponury

Epaminondas gdy szedł: to mu starczy,

że wróg nie uniósł z pola jego tarczy.

Pindar efebów idących w zawody

przez wiecznotrwałe upamiętnił ody;

jak potok deszczem spiętrzony nad brzegi,

co z gór się stromych pieni:

on się, ogromny, stacza ku bezdeni.

Wieków szeregi

idą.

Tak niegdyś czyny czczono dzielne,

czyn wzajem pieśni budził nieśmiertelne.

-----


text:
Andrzej I, król węgierski, 1046—1061, krewny króla Stefana św., osadzony na tronie w skutek rokoszu podniesionego przez Madziarów przeciwko panowaniu cudzoziemców, pod królem Piotrem I i jego niemieckim zwierzchnikiem Henrykiem III.

Pod dowództwem Vatha z Banyum, napadli Węgrzy na biskupów, księży i zakonników cudzoziemskich i wymordowali ich, za zgodą Andrzeja i jego brata Leventy.

Św. Stefan dokonał nawrócenia Węgrów na chrześcjaństwo, przy pomocy niemieckiego i włoskiego rycerstwa.

Powstanie wybuchło, celem zwolnienia Węgier od przemocy Niemców wtedy właśnie, kiedy Henryk III udał się do Rzymu, dla uśmierzenia schizmy Benedykta IX, Sylwestra III i Grzegorza VI.

Celem powstania było powrócenie do pogaństwa i dawnego barbarzyństwa.

Król Piotr, wskutek utraty jednego oka, umarł, trzech biskupów zginęło zamordowanych; zdawało się, że krwawe napady, które, do bitwy Lechfeldskiej, sąsiednim krajom, a szczególniej Niemcom tak ciężko dały się we znaki, na nowo się rozpoczną.

Celem podtrzymania chrześcjaństwa i uśmierzenia Węgier, ruszył przeciwko nim sam Henryk III, a później, za jego namową, Brzetysław, książę czeski.

Celem odzyskania Węgier dla Kościoła, a więc i dla całej chrześcjańskiej Europy, udał się na brzegi Dunaju i Cissy sam Papież Leon IX, powołany przez króla Andrzeja w 1052.

Jakkolwiek nie udało się mu powrócić rzeczy do stanu, w jakim były pod królem Piotrem, główny zamiar przecież został osiągnięty: chrześcjaństwo na nowo zostało utwierdzone w Węgrzech.

Cesarz Henryk dał córkę Zofję w małżeństwo synowi Andrzeja, Salomonowi, i uwolnił Węgry od daniny opłacanej Niemcom.

Obsadzono biskupstwa, założone przez św. Stefana, benedyktynom powierzono dalsze nawracanie pogan węgierskich.

Już Salomon, połączony z córką niemieckiego cesarza, uroczyście na królestwo został koronowany, już zdawało się, że tym sposobem tron węgierski potomstwu Andrzeja, a chrześcjaństwu stanowczy trjumf zostały zapewnione, gdy nowa wojna wybuchła z Belą, bratem Andrzeja, któremu ten ostatni wówczas, gdy dzieci jeszcze nie miał, koronę po sobie był przyobiecał.

Andrzej, nie czekając obiecanej mu przez cesarza pomocy, wyruszył, z małym niemieckim oddziałem, przeciwko bratu, lecz przez przeważne siły napadnięty, w uciecze z pola bitwy zobity[1] został.

Cf. Historia critica regum Hungariae stirpis arpadianae ex fide demesticorum et exterorum scriptorum conncinata a Stephano Katona, t.

I et II, Pestini 1779.

J. N.


text:
Ciebie Boże chwalimy, ciebie uwielbiamy

PIEŚŃ XX!.

Na dziękczynienie Panu Bogu.

Z łacińskiego: Te Deum laudamus.

Chór I. Ciebie Boże chwalimy, ciebie uwielbiamy,

Chór II.

Ciebie Panem nad Pany, z serca wyznawamy.

Chór I. Ciebie Ojcze Przedwieczny, wielbu ziemia cała,

Chór II.

Tobie cześć, pokłon, dzięki, tobie wieczna chwała.

Chór I. Ciebie wszystkie Anioły Panem swym być znają,

Chór II.

Tobie niebo z wszystkiemi Mocarstwy cześć dają.

Chór I. Cherubin, Serafiny, chwałę czynią tobie,

Chór II.

Bezustannemi głosy wykrzykując sobie:

Święty Bóg!

Święty!

Święty!

w niebie królujący,

Pan zastępów wojskami Duchów władający.

Wspaniałości twej chwały, pełne całe nieba,

Wszystek świat nie ogamie jej tak jako trzeba.

Wielbi cię Apostolski Chór twych służebników,

Wielbi mnóstwo Proroków, wojska Męczenników:

Wyznawcy, Panny, Wdowy, wszyscy Święci społem,

Chwałę twą wyśpiewują, swym głosem wesołym.

Tobie Kościół powszechny nieśmiertelny Panie,

W całym okręgu świata głosi twe wyznanie:

Żeś Ojcem Majestatu swego niezmiernego,

Wielbiąc i Syna twego jednorodzoncgo;

Oddając cześć i chwałę Pocicszycielowi,

Co mówił przez Proroki, świętemu Duchowi.

Jezu Chryste tyś Królem chwały niepojętej,

Tyś się Ojcu urodził w przedwieczności świętej.

Tyś jest wieczny Syn Ojca, jedyny, prawdziwy,

Ciebie niechaj uwielbia kto tylko jest żywy;

Bo gdyś nas chciał odkupić krwią swoją nie złotem,

Nie wzgardziłeś o Stwórco!

Panieńskim żywotem.

Tyś sam starł żądło śmierci, tyś nam nieba bramy

Otwarł, i wskazał drogę którą tam iść mamy.

Ty w chwale Boga Ojca siedzisz po prawicy,

Od ciebie my będziemy sądzeni grzesznicy.

Przeto wcześnie prosimy ratuj nas twe sługi,

Któreś krwią swą odkupił; daruj nasze długi.

Spraw byśmy w liczbie świętych byli zapisani,

Na wieczną śmierć od ciebie nie byli skazani.

Racz zbawić lud twój Panie, racz nam błogosławić,

Racz nas twoje dziedzictwo w chwale wiecznej stawić.

Ty sam zarządzaj nami, podług woli twojej,

Spraw byśmy ci służyli tak jako przystoi.

Niech ci Boże każdego dnia błogosławimy,

Niech zawsze i na wieki Imie twe chwalimy.

Racz nas Panie od grzechu zachować dnia tego,

I nie odwracaj od nas miłosierdzia swego.

Zmiłujże się nad nami zmiłuj dobry Panie,

Pokaż nam twoją łaskę, twoje zlitowanie:

Wszak tylko w tobie samym ufność pokładamy,

Niech tedy miłosierdzia twojego doznamy.

W tobie mamy nadzieję, tak się spodziewamy:

Że nas wiecznie nie zhańbisz, bo w tobie ufamy.


text:
Bernardyni, stanowią gałąź zakonu Braci Mniejszych (ordo minorum).

Św. Franciszek Seraficki dał mu początek; lecz nie dość ścisłe określenie granicy ślubu ubóstwa i innych przepisów, spowodowało wkrótce różnice w zakonie.

Jedni albowiem brali ślub ubóstwa w stopniu heroicznym i naglili o bezwzględne naśladowanie zaparcia się wszystkiego, na wzór św. patrjarchy zakonu, inni zaś nie posuwali tak daleko tej cnoty.

Powstały zatém sprzeczki już na trzecim lateraneńskim soborze (1215 r.), które i samym Papieżom w późniejszych czasach nie mało narobiły kłopotów, z przyczyny uporu obojga stronnictw.

Pod szóstym jenerałem zakonu, Janem z Parmy, wolniejszą regułę potwierdził Papież Innocenty IV r. 1250 i zalecił ją zachować duchownym, synom św. Franciszka, których n nas franciszkanami (ob.), a w stylu kościelnym konwentualnymi (conventuales) zowią.

Nie zbywało jednak i potém na takich zakonnikach, których rozważanie życia swego zakonodawcy zachęcało do zaprowadzenia surowszej reguły.

Ci wydalali się na puszcze, lub wypraszali sobie oddzielne klasztory, ubogie i samotne, gdzie w umartwieniach kontemplacyjne prowadzili życie.

Dwa wieki trwał ten nieokreślony stan rzeczy, aż przyszło do stanowczego rozdziału jednych od drugich, i ustalenia się pierwszej, surowszej reformy zakonu, za którą nastąpiły jeszcze inne.

Nowo z franciszkanów powstający zakonnicy zwali się pierwiastkowo fratres de familia, potem lignipedes (chodzący w trepkach), a od czasów Leona X, Papieża, stale observantes, dla ścisłego zachowywania reguły św. Franciszka (propter regularem observantiam).

U nas zowią ich bernardynami [1], od pierwszego klasztoru, jaki im zbudowano w Krakowie pod wezwaniem św. Bernardyna seneńskiego, głównego propagatora tej reguły; gdzieindziej zwani są franciszkanami lub observantami, a nawet reformatami.

— Gdy w XIV w., po różnych krajach i od kilku na raz osób, reforma ta podjętą i przeprowadzaną była, trudno jednego naznaczyć jej sprawcę.

Włochom przecież najświetniejszy przypada w tém udział.

Tam to, już r. 1334 franciszkanin Jan de Vallibus, pałając gorliwością o ścisłe zachowanie reguły, osiadł z kilku towarzyszami na opoczystych górach, w ubogim klasztorku Bruliano, między miastami Camerino i Fulgino, gdzie surowy pędził żywot.

Bóg cudami stwierdził świątobliwość męża, który położył węgielny kamień przyszłej reformy zakonu.

Szerzej gorliwość swego mistrza rozwinął Gentilis Spoletańczyk, laik klasztorny, który ostrością życia pozyskał szacunek duchownych i świeckich panów, a przez nich łaski u Klemensa VI.

Papież ten dla zwolenników surowszej reguły oddał w Umbrji cztery małe klasztory: Bruliano, więzienia św. Franciszka pod Assyżem, na górze Lugo (mous Lucii) blisko Spoletu i na puszczy Porkarji.

Wkrótce jednak jenerał zakonu Farnerjusz obwinił brata Gentilisa o wyłamywanie się z pod jego władzy i mniej roztropne przyjmowanie do grona swego ludzi podejrzanej wiary; inni także ojcowie niechętni mu byli, obawiając się szkodliwych w zakonie rozdziałów, i na zgromadzeniu w Assyżu 1354 r. wydali wyrok, rozpraszający te nowej reguły zawiązki.

Nie długo przecież trwała przerwa, bo już w zakonnej świątobliwości dojrzewał mąż, co miał znowu toż samo dzieło podjąć i znacznie naprzód posunąć.

Był nim Paweł, z książęcego domu Tryncjuszów w m.

Fulginie, którego dla małego wzrostu powszechnie zdrobniale Paulutius (Paulucio) zowią.

W 14 roku życia wzgardził powabami świata i przywdział habit prostego laika zakonnego (r. 1323).

Wysokie to powołanie okazywał statecznie surowém życiem, które zalecał i drugim.

On to, za wstawieniem się stryja swego księcia Hugolina, od jenerała zakonu otrzymał znowu wspomniony klasztorek Bruliano 1368 r., gdzie z kilku towarzyszami żył w nadzwyczajnej surowości.

Sława cnót ubogich miejsca tego pustelników rozeszła się daleko i mocne wszędzie wywoływała wzruszenie.

Teraz i jenerałowie zakonu sprzyjać im poczęli, dozwalając pod tęż regułę przybierać i inne klasztory rzymskiej i toskańskiej prowincji.

R.

1388 jen.

Henryk Altery nad 15 takiemi pustelniami ustanowił Pauluczego komissarzem, dozwoliwszy nawet zaprowadzać reformę między klaryskami; Grzegorz zaś XI nadał zupełny odpust wszystkim przyjmującym tę surową regułę.

Teraz dopiero umilkły głosy niechętnych.

Pauluczy pod starość przybrał sobie za pomocnika i następcę Jana a Stronconio, który wizytował eremy razem z Aniołem a Monteleonis.

Po nich komissarzem został św. Bernardyn seneński w czasach, gdy nowe dla rozwoju zakonu powstały przeszkody.

Dla usunięcia ich, zaniesiono gorące prośby na sobór konstancjeński i do Papieża Marcina V, aby surowsza reguła w zakonie św. Franciszka powagą Kościoła potwierdzoną została.

Papież i sobór wysłańców życzliwie przyjęli i z pożądanym odprawili skutkiem.

Odtąd cudownym prawie sposobem szerzyła się i utrwalała obserwantów reguła, mianowicie we Włoszech, gdzie miała znakomitych przedstawicieli w św. Bernardynie seneńskim, św. Janie Kapistranie, Jakóbie z Marchji i Albercie Sarciano.

Trudno działanie i wpływ ich dostatecznie opisać, gdy sam kronikarz franciszkańskiego zakonu, Łukasz Wadding, niepodobném to widzi: „Adeo magna et multa supersunt de praeclarissimis his viris enarranda, ut ingentem perhorream laborem, et rem operosissimam esse apprehendam singula per suos annos distribuere, vel praecipua saltem delibare capita rerum ab ipsis gestarum, quae integra volumina complerent (Annales pod r. 1416, n. VII).

Gdy św. Bernardyn z zakonu konwentualnych przeszedł do obserwantów, mieli oni zaledwie 200 braci a pomiędzy tymi kilku tylko kapłanów, którzy nie wystarczali nawet na klasztory, i obchodząc je, raz w jednym drugi raz w innym sprawowali Msze św. Żyjąc w samotnych klasztorach i po jaskiniach puszczy, własném raczej niż bliźnich zajmowali się zbawieniem, nie dbali też o naukę i dla tego nie było między nimi sposobnych do przyjęcia kapłańskich święceń.

Widząc to Bernardyn św., założył szkołę w klasztorze na górze za Perugią, a potém i w innych miejscach, przez co uporządkował zakon i rozszerzył jego działalność.

Mężowie ci świątobliwi, odebrawszy naukę i zachętę od swego przewodnika, rozbiegli się wkrótce po krajach Europy, nawracając heretyków żarliwém słowem i surowością życia.

To znowu zjednało im dobre imię i uczyniło pożądanymi wszędzie, a nadto rozszerzyło zakon, który ze śmiercią św. Bernardyna liczył już przeszło cztery tysiące braci.

Więcej jeszcze do wzrostu obserwantów przyczynił się św. Jan Kapistran, zaprowadzając ich w Niemczech, Czechach, Polsce i Węgrzech.

— We Francji reforma zakonu, niezależnie od Włoch, oddzielném urabiała się usiłowaniem.

Tam, podczas schizmy zachodniej, spowodowanej niezgodnemi obiorami Papieżów, zakon franciszkański smutnemu uległ rozwolnieniu.

Roku 1388 trzech zakonników, przestraszonych tym stanem zgromadzenia, poczęło myśleć o reformie.

Od Jana Filipa, prowincjała swego, otrzymali klasztor mirabelański, w djee.

piktaweńskiej, gdzie surowsze wiodąc życie, pociągnęli za sobą jedenaście klasztorów w okolicy.

Wkrótce jednak, po śmierci wspomnianego prowincjała, wolniejsi wypędzili ich z pozyskanych klasztorów, do których znowu powrócili, za dozwoleniem komissarza jeneralskiego Tomasza de Curte.

Raz jeszcze powstała przeciwko nim burza i trwała do soboru konstancjeńskiego, który na ich korzyść sprawę rozstrzygnął (sess.

19), a Papież Marcin V r. 1418 osobnym poparł ich przywilejem.

— I Hiszpania brała udział w reformie franciszkanów.

Tu znowu Piotr Villacretius, za zgodą przełożonych zakonu, zamieszkał w jaskini niedaleko miasteczka Arlanza, w której lat 20 spędził w surowej pokucie, przemyśliwając o podźwignieniu swego zakonu.

Na raz wziął się do dzieła i, przy pomocy pobożnych ofiar, wystawił klasztor N. Panny w Abrojo nad rz.

Duero, w miejscu przyjemném, ulubioném królom.

Dla reguły surowszej wystawił nadto kilka innych klasztorów i, lubo starzec, udał się na sobór konstancjeński, zkąd przywiózł potwierdzenie i przywileje, nadane podobnym zakonnikom we Francji.

Po jego śmierci gorliwie szerzyli obserwantów: Piotr Regalada Pincianus, Piotr a Sanctojo, Lopez de Salazar i inni; dopomagali zaś Papieże: Marcin V i Eugenjusz IV, z których ostatni r. 1447 prowincje obserwantów w Hiszpanji urządził.

— Portugalja nie miała Początkowo oddzielnej prowincji franciszkanów aż do r. 1378, lecz podlegała hiszpańskiej św. Jakóba.

Dopiero gdy król hiszpański popierał antypapę Klemensa VII, niektórzy z franciszkanów tego kraju, uważając za obowiązek sumienia trzymać się prawej głowy Kościoła, w znacznej hczbie wyemigrowali do Portugalji, gdzie uznawano Papieżem Bonifacego IX, i osiedli w bliskości granicy państw obudwóch, przy kaplicy N. M. Panny de Mostejro, surowej trzymając się reguły, Trzech było głównie jej przywódców, z których Gonzalvi Marinus, niegdy bogaty dziedzic Altamiry, obrócił cały swój majątek na budowanie obserwantom klasztorów, i wnet stanęło ich dziewięć.

Dwór portugalski wziął pod szczególną opiekę tę nową regułę, a Papież Eugenjusz IV zrobił z niej oddzielną prowincję.

— Oto początek, ustalenie i potwierdzenie przez Kościół reguły ściślejszej w zakonie św. Franciszka, która prawnie datuje byt swój od soboru konstancjeńskiego (r. 1415).

Wtedy jednak obserwanci zostawali jeszcze pod zarządem wyższych przełożonych franciszkańskich, co wpływać mogło na rozwolnienie ich reguły.

Uważając to Marcin V, zwołał obadwa zakony na jeneralną kapitułę do Assyżu r. 1430, gdzie św. Kapistran odczytał ułożony przez siebie wykład reguły w 12 rozdziałach, który z radością obserwanci przyjęli i zachować poprzysięgli.

Przepisy te noszą nazwę Martiniana, bo powagą Papieża (Marcina V) ogłoszone były.

Tam też stosunki obu zakonów uporządkowane i stwierdzone zostały bullą Pervigil more pastoris.

Następny Papież Eugenjusz IV, za radą Kapistrana, więcej jeszcze oddzielił obserwantów od macierzystego zakonu, dając im r. 1431 wikarjusza jeneralnego, którym był Jakób Primaditius.

Odtąd sami już odprawiali kapituły, choć wspólnego mieli jenerała.

Dopiero Leon X r. 1517 dla wszystkich obserwantów, rozmaitych odcieni i nazwy, postanowił z ich grona jenerała: pierwszym był Krzysztof Numai a Foro Julio (da Forli).

Było wtenczas 45 prowincji bernardyńskich (z 1252 klasztorami), które w sto lat, t. j. r. 1625 wzrosły do 95 prowincji, 5 kustodji i 24 wikarji, a w tych 23,000 klasztorów (Menolog str. 121).

Azor († 1603) w swoich Iustit.

morales (lib.

12 cap.

21) pisze, że za jego czasów zakon obserwantów liczył do 100,000 członków.

Słusznie więc dawny historyk zakonu Franc.

Gonzaga (De origine Seraphicae Religionis Franciscanae, Venet.

1603 str. 51) pisze, że „na nich szczególnie sprawdziła się obietnica Chrystusa, dana św. Franciszkowi: zakon twój rozszerzony będzie od wschodu na zachód i od północy na południe.

Jeśli bowiem chodzi o braci konwentualnych, ci są tylko we Włoszech, w niektórych stronach Francji i Niemczech; jeśli o kapucynów, ci nie przechodzą jeszcze za granice Włoch, Francji, Katalonji i innych prowincji hiszpańskich.

Lecz, jeśli mówimy o obserwantach, któraż strona katolickiego świata ich nie posiada?

Żadna zgoła: są zarówno we Włoszech, w północnych i południowych Niemczech, w obu Galljach, celtyckiej i narboneńskiej, w całej Hiszpanji i u Afrów; także w obu Indjach, wschodnich i zachodnich; nawet u antypodów wiele już prowincji mają i wiele klasztorów; pomijam kraje tureckie i barbarzyńskie.“ Inne znowu dzieło franciszkańskie: Menologium S. P. Francisci Seraphici, str. 340, takie im przyznaje zalety: bernardyni szczycić się mogą, że w swe posiadanie dostali najstarożytniejsze i najsławniejsze kościoły franciszkańskie, jak Porcjunkulę, na górze Alwernu, u źródeł Palumbo, w Gretio, na Ara Coeli w Rzymie i t.

p., także u Grobu Zbawiciela, oraz inne miejsca zaszczycone żywotem i męką Chrystusa (góra Sjonu, Wieczernik, Betleem i grób N. M. P. na dolinie Jozafat) [2].

Oni też w najważniejszych sprawach Kościoła pomagali Stolicy Apost., sprawując od niej poselstwa w różne strony świata, tak, iż Papieże: Eugenjusz IV, Mikołaj V i Kalikst III zwykli byli pisywać do jeneralnych kongregacji tego zakonu: Segregate nobis ex vestro ordine, ad Sedis Apostolicae servitia, optimos viros, qui ab omni prorsus functione vel munere sint exempti, nobisque reservati.

Bernardyni w pierwszym bojowym szyku występowali przeciwko herezjom i odszczepieństwu, we wszystkich krajach i narodach, a przez swych gorliwych kaznodziejów i spowiedników nawracając dusze zbłąkane, oddawali je niebu.

Ich prace w obu Indjach sławne, równie jak męczeństwa, które nieustraszenie w obronie wiary ponosili od pogan i heretyków.

Niemniej w nauce teologicznej dostarczyli mądrych pisarzy i nauczycieli; podtrzymywali szkoły znakomitych mistrzów franciszkańskich, jak św. Bonawentury, Jana Duns Skota, Rajmunda Lulli.

Oni dostarczyli Kościołowi dwóch Papieżów, wielu kardynałów (pierwszym był Gabrjel Rangoni, od Sykstusa IV nominowany), patrjarchów i biskupów.

Królowie i magnaci, zarówno jak wieśniacy i ubodzy, poważają ich i kochają.

Te są pochwały, oddawane obserwantom od całego zakonu franciszkańskiego.

Bernardyni noszą ubiór z kapturem, koloru ciemno-szarego, który, na znak ubóstwa bywa częstokroć sztukowany i łatany; płaszczyk z takiegoż sukna spada do kolan; pasek kręcony z powrózków z białej wełny, na trzy węzły, przypominające trzy główne śluby zakonnej professji: głowa znacznie podgolona, z wielką na wierzchu korową.

Za herb ogólny tego, i całego franciszkańskiego zakonu, służy wyobrażenie dwóch rąk napiętnowanych, złożonych na krzyż i podniesionych ku górze, z których jedna naga, druga w rękawie, nad niemi zaś krzyż: przypomina to chwalebne i cudowne blizny św. Franciszka.

Każda prowincja ma nadto oddzielną pieczęć, z wyobrażeniem swych tytułowych świętych i napisem na okół: Sigillum Provinciae.

Nadmienić jeszcze wypada, iż ogólna nazwa obserwantów służy nietylko bernardynom, różnorodnych odcieni w regule, ale także reformatom i kapucynom, bo tych wszystkich odróżnia od konwentualnych, czyli franciszkanów wolniejszej reguły.

Do poznania historji bernardynów służą dziejopisowie, których przytaczamy w art. Franciszkanie.

X. S. Ch.

↑ We Włoszech i Francji nazwisko to dawano cystersom, od św. Bernarda, opata z Clairveau.

↑ Porcjunkulę dostali od jenerała franciszk.

Antoniego Angelo a Pireto, za zgodą ojców klasztoru assyżskiego, r. 1415, a górę Alwernu, gdzie ś. patrjarcha zakonu piętna otrzymał, otrzymali od Marcina V, 1420 r., a gdy po śmierci tego Papieża wypędzili ich konwentualni, znowu przez Eugenjusza IV powróceni tam zostali.

Tenże r. 1434 usunął franciszkanów od zarządu miejscami śś. w Palestynie, dla złego zarządu, i oddał bernardynom, ratione dotis, jak się wyraża Wadding.


text:
Wacław Wolski

Uczta upiorów

Już się ma pod koniec starożytnemu światu

Z. Krasiński

Obiit XIX — natum est XX

…

Dwunasta wybiła.

Znów dzwonią puchary,

Stół złoty, owalny, upiory czerwone

Obsiadły dokoła, na poły uśpione,

Przekleństwem pijanych pożegnać wiek stary…

Błyszczały ścian czarne, lustrzane granity,

Przeróżnych kolorów owalne lampiony

Rzucały dokoła tęczowy blask śćmiony…

Na twarzach upiorów złość, ból był wyryty…

W niedbałych też pozach siedzieli na ławach

Ze srebra, złocisty płyn lejąc z pucharów…

Strop czarny podpierał rząd czarnych filarów,

Błyszczących granitem na czarnych podstawach…

Upiory krzyczały na przemian: «Hej, wina!

Nadziei, dogmatu, pewności, rozkoszy!

Znów tragizm istnienia sen z powiek nam płoszy…»

Bezładne okrzyki wydaje drużyna…

W powietrzu tęczowym brzmi nastrój rozpaczy

Bezdomnych, nieszczęsnych pijanych szaleńców,

Normalnej ludzkości piekielnych odmieńców,

Co czują, co myślą, co cierpią inaczej…

Błyszczały tęczowo przyćmione lampiony,

Pijanych upiorów lśnią oczy zamglone,

A bólem skrzywione ich twarze czerwone

Omraczał złych przeczuć cień szary, srebrzony…

Noc ciemna zagląda przez szyby z kryształu

Oczami gwiazd złotych, zmrużonych figlarnie,

W sumienia upiorów, w ich piersi trupiarnie,

Gdzie próżno by szukać choć iskry zapału…

Do czarnej, sklepionej, gotyckiej komnaty,

Gdzie błyszczy lustrzany chór czarny, gdzie blaty

Złotego lśnią stołu, lamp smuga tęczowa,

Zagląda gwiazdami noc mroźna, styczniowa…

Hej, z czupryn upiorów dymiący war bucha,

Wzrok mętny przesłania marzenia mgła złota…

Czerwieńsi na ławach już legli bez ducha,

Pijących ogarnia nieznana tęsknota…

W ich głowach piekielnie chichoczą puszczyki,

W ich piersi lodowniach zawyły brytany…

Niech zgłuszą sumienia akordy muzyki!

Buchnęły, na chórze złociste organy…

Zagrały organy jak w ciemnym kościele

Gotyckim, gdzie błyszczą barwione witraże,

Gdzie słodkie profile, aniołów lśnią twarze…

Gdzie błyszczą w półmroku złociste piszczele…

Przed wielkim ołtarzem, w błękitnym obłoku

Kadzideł — płomieni świec miga tysiące…

A tłumy pobożne szarzeją w półmroku,

Wsłuchane w orkiestry złocistych trąb grzmiące…

Zagrały organy jak w ciemnym kościele,

W gotyckiej z czarnego granitu komnacie…

W tęczowym lamp świetle pijane postacie…

Czerwonych upiorów diabelskie wesele…

Pieściwy dźwięk słodkiej kościelnej muzyki

Rozpylał się w tęczach płonących lampionów,

Jak gdyby krysztalne aniołków fleciki

Wzbijały tumany dźwięczących wibrionów…

Jak gdyby śnieżyste skrzydlate cheruby

Płakały rzewliwie nad nędzą istnienia…

Perłami łez rzęsił powietrze płacz luby

Nad lśniącym owalem złotego pierścienia…

Lamp barwne płomienie…

Owalny stół złoty…

Na dłoniach upiory oparły swe czoła…

Melodia pajęcza, jak tchnienie anioła…

A w sercach wampiry śmiertelnej tęsknoty…

-----