corpora: wikisources-pl

text:
V.

ANDRZEJ NIEMOJEWSKI

Kraków, w listopadzie 1899 r.

Kochany Panie Andrzeju!

»Legendy« wasze przeczytałem natychmiast, skoro rąk moich doszły; jednę w tym zeszycie »Krytyki« znajdziecie — nie zaspałem więc spraw naszych.

Pytacie mię o zdanie — odpowiem zatem szczerze.

Jest to dla mnie niewątpliwie najpiękniejsza rzecz, jaką dotąd prozą napisaliście.

Mieliście genialny pomysł, aby tchnąć krew i życie w postacie, które stały się dziś eterycznymi symbolami tylko, a przecież niegdyś żyły, cierpiały — krwią i ciałem.

Próbował tego Renan; ale on pisał historyą, a wy tworzycie poezyą; dlatego on nie miał racyi, a wy ją macie.

W waszych »Legendach« schwyciliście doprawdy kawał nieba w dłonie, przynieśli na ziemię i zmusili, aby napowrót przyrósł tu do nas i ziemią się stał.

Znieśliście granicę miedzy ziemskiem a niebieskiem, i czytelnik, który idzie za wami, nie opuszcza ziemi ani jednej chwili i nagle — znajduje się w sferach niebieskich.

I oczywiście, pełne zachwytu zdumienie go ogarnia, a dla przewodnika swego wdzięczność ma i podziw.

Tak, panie Andrzeju, otoczyliście się poszumem gajów oliwnych i rozhoworem rybaków galilejskich; miast słuchać swarów spodlonego dziennikarstwa i codziennej nędznej polityki — zasiadaliście na obradach faryzejskich w Jerozolimie, gdzie cyniczny Suten, niby szatan-kusiciel, wywodził, jako chciał wpływ na lud pozyskać, a ktemu najłacniej rabbiego Joszuę przekupić; — lecz ten nie odrzekł nic — jestto więc człek małego serca i małej potęgi.

Oddaliliście się od zwykłych krynic waszego natchnienia, od dnia dzisiejszego, od życia i walki.

Widziałem was zawsze tak przykutym do czynu, do taczki społecznej, że — przyznam się ze skruchą — nie przypuszczałem, abyście kiedykolwiek od niej oderwać się zapragnęli i uciekli nam w zaświaty.

Stajecie się modernistą — czemże bowiem jest modernizm w tysiącach swych nieuchwytnych kształtów, jeśli nie ucieczką przed samym sobą?...

Ależ nie... mylę się stanowczo.

Nie uciekacie przed sobą, ale raczej jak owe tłumy ludu naszego, które nowych siedzib dla siebie po krajach zamorskich szukają, opuszczacie dotychczasowe swe dziedziny, lecz gdziebądź obierzecie nowe, jakim byliście, pozostać chcecie.

I kto wie, czy zaranie chrześciaństwa nie dlatego wyobraźnię waszą pociągnęło, że po za chłodem świątyń dzisiejszych, po za bóstwem średniowiecznem, po za urokiem nawet wzgórz galilejskich, dostrzegliście owe wielkie bezimienne tłumy, równie jak dziś spragnione, głodne i nieszczęśliwe, choć inaczej odziane i inną mową mówiące.

I uczuliście ten dreszcz, który przed wiekami przebiegł miliony i otrząsnął z nich dawne bogi i niewolę, uczuliście go, gdyż dotąd nowym dreszczom, ledwie się budzącym, myśl swą poświęcaliście.

I dlatego »Legendy« wasze są tak bardzo realne, tak głęboko ludzkie, a więc tak piękne.

Gdyż wszelkie piękno pochodzi od człowieka, i bóstwo jest tylko słabem odbiciem tego, co w piersi naszej się mieści.

Nie wiem, czy pamiętacie, co kiedyś dawno pisaliście do mnie: »Artyści zaczynają od tego, że gardzą podłym tłumem — a wiecie co?

Ja ten podły tłum, ten ciemny, mizerny i nad wyraz nieszczęśliwy tłum istotnie kocham, a co więcej szanuję.

Wszyscy go kopią, plwają nań, wypierają się go, łupią ze skóry, ogłupiają — a powiedzmy szczerze: czy oni są bodaj odeń mądrzejsi?

Chciałbym mieć rękę długą, jak stulecie, chwycić bat długi, jak niedola i po plecach naszych estetów przejechać raz i drugi«.

Przypominam to zdanie po to, aby służyło mi za tarczę przeciw oburzeniu waszemu; lękam się bowiem bardzo, azali nie uraziłem was, odmawiając wam tytułu modernisty.

Tytuł to piękny, a tak pożądany, że niema luzaka, któryby się tym klejnotem — słusznie czy samozwańczo — pieczętować nie pragnął.

Więc choć ufam waszemu rozsądkowi, od tylu lat w najtrzeźwiejszych bo handlowych sprawach ćwiczonemu, nie wiem, czy słów moich za ujmę dla siebie nie macie.

Ale: Amicus Andreas, magis amica veritas[1] Będę się bronił zatem.

Dwa umysły, o ile mi się zdaje, wycisnęły najsilniej swe piętno na sercach współczesnego pokolenia: Tołstoj i Nietzsche — na was zaś nie odbiły się ani trochę.

Widzę już, jak wznosicie w dłoni portret Marksa, lecz poczekajcie chwilę, zanim postacią tą mię ugodzicie.

Bo prawda, że wielu z nas i w Polsce i za granicą przechodziło gorączkę, a ideał równości społecznej przewijał się przed naszemi oczami i błogosławioną przyszłą krainę przed nami roztaczał, lecz prawdą jest też, że ktokolwiek tylko sercem ją ogarniał, dziś, gdy dojrzał i zestarzał się, odstrychnął się od niej i »palcem wyższości zatykając uszy« do dawnego żłóbka wrócił.

Nie tu miejsce zastanawiać się, dlaczego ta idea nieprzeparta dla umysłu, tak twarda, oporna i trudno strawna jest dla serc naszych — może dlatego, że staje się fałszem, skoro nie przeradza się w czyn — dość, że nie ona nadała piętno myślom pokolenia.

Uczynili to Tołstoj i Nietzsche.

Jeden i drugi głosili religię pogardy, bo litość jest także pogardą serc miękkich i tkliwych; jeden i drugi otwierali szeroko wrota nieodpowiedzialności moralnej za czyny, jeden i drugi obalali szacunek, jako podstawę stosunków ludzkich, po to, żeby się zasklepić w wyniosłej wzgardzie tłumu, lub roztopić w nim, jak w nieuniknionym i wszechpotężnym żywiole.

Może zgodzicie się ze mną, że nawet we wszystkich dzisiejszych dążeniach wolnościowych widać ogromne obniżenie godności ludzkiej, że typem swoim, nastrojem, dzisiejsze programy i postulaty odbiegają daleko od »Praw człowieka« lub pierwszej lepszej odezwy 48 roku.

Jeśli zechcecie pozostać w sferze literackiej, to niejeden objaw będziemy mogli rozpatrywać, jako symptom tego upadku godności własnej.

Macie hasło: »sztuka dla sztuki«.

Pozostawmy na stronie, o ile ono dla sztuki właśnie korzystnem jest, lub nie jest.

Patrzmy tylko na artystę: w tem haśle streszcza on dla siebie postulat nieodpowiedzialności za swą pracę.

Nie ma odwagi wziąć na barki własne swe czyny, nie ma odwagi spojrzeć chłodnem okiem na to, co zrobił — więc zamyka powieki i wsadziwszy głowę w piasek, czeka, zali hasło, jak magiczne słowo, od życia go nie obroni i zagłuszy »symplistów urągowiska«.

Ale mniejsza o hasło... nawet rzetelne zdobycze piękna są dziś aż nazbyt często okupione obniżeniem własnej godności ludzkiej.

Rozwój analizy psychologicznej, literatura egotyczna, rozpanoszona liryka płciowa, znaczą tylko etapy zanikania wstydu i godności.

Konający Rzymianin zakrywał twarz togą, aby przed obecnymi ukryć widok łamiących go męczarni: dziś wszelkie konanie duszy własnej i ciała wynosi się czemprędzej na rynek... literatura nasza musi być szczera i głęboka.

Wierzajcie mi — piszę to, bom smutny i sam pełen winy.

Artysta pogardza tłumem, nienawidzi niby filistra — ale niema przed nim tajemnic.

Wy nie postępowaliście tak nigdy; ku tej szarej masie szliście z miłością i szacunkiem, nie zmienialiście i nie tailiście przed nią przekonań waszych i nie lękaliście się życia, lecz jako jeden z bojowników jego słowem swojem działać chcieliście.

Słowa wasze więcej miały kształt oręża, niż postać klejnotu.

Mówiliście o wszystkiem, co tłum ten boli, o poniżeniu i nędzy, o promiennych krajach, do których rwać się winien... nie mówiliście mu tylko o sobie, o waszym bólu.

Czy jesteście tylko dumni, czy może jesteście szczęśliwi?...

Nie wiem, ale zdaje mi się, że dotąd nie otworzyliście jeszcze całej waszej duszy, że jakiś wstyd zabronił wam przejść ze światłem raz jeszcze te ścieżki, skąd — że powtórzę wasze słowa — »powraca sława, blada i drżąca z drogi przebytej«.

A może nie jesteście ani dumni, ani szczęśliwi, lecz tylko silni i zdrowi, jak nikt z nas.

Nie mogę zapomnieć, że pierwszą sławą waszą, o której słyszałem dawno już temu w dalekim, cichym Dorpacie, była sławna łyżwiarska — i nieraz na lodzie Embachu wspominano was, jako mistrza nad mistrze.

Zdrowie wasze oparło się wszystkim przeciwnościom losu, nie ugięły was katastrofy rodzinne i pozostaliście tak, jak w najpierwszej młodości, pełni zapału i optymizmu.

I jakże chcecie, aby dziś, gdy wszystko naokół jest i staje się ponure, mieć was za modernistę?

Wasz optymizm jest nieprzezwyciężony, bo w samej krwi i w żyłach waszych leży.

Odwiedzacie np. dawne swe gniazdo rodzinne, gdzie wszystko tchnie słodyczą i spokojem, gdzie »cicho lipy nad stawem szumią«, a gdzie wkrótce wichry rozmiotą to, co było wam drogie; a jednak wyrywacie się stamtąd ze łzą w oku, lecz bez rozpaczy i smutku, raczej ze śmiałem pożądaniem walki i nowych zapasów.

Jesteście może jedynym artystą, który dla życia ma tak dumną twarz i tak pogodną.

Butna dawna rasa aż kipi w was; obce wpływy, taksamo jak niedola, powierzchownie przesunęły się po was i samego tła waszej duszy nie zmąciły.

Mniej niż ktokolwiek, wessaliście w siebie pierwiastków kosmopolitycznych: i błędy i zalety wasze są wasze własne.

Chciałem się rozpisać o błędach waszych — jest-że co słodszego jak przyjacielowi przyganiać — lecz znajduję jeszcze jeden argument, aby wam dowieść, iż nie jesteście modernistą.

Do tego punktu bowiem zawczasu pragnę was przygwoździć.

Podobno, jeśli wierzyć różnym artykułom — dla modernistów najważniejszem jest schwytanie wrażenia: uganiają się oni za odcieniami, za utrwaleniem takich drżeń, które dotąd przeszły niepochwytne.

Wielkie namiętności są za ciężkie na dzisiejszą twórczość, lub, jeśli kto woli, za proste.

Przyznacie chyba, że człowiek, który napisał »Familię«, dramat osnuty na jednej namiętności, wybuchającej tak gwałtownie, iż nie wszyscy mieli siłę patrzeć na jej przejawy — że człowiek taki zuchwałym chyba być musi, aby do wszystkich tytułów swego szlachectwa jeszcze o tytuł modernisty się dopominać.

Ale dość już chyba traktatu estetycznego, bo i tak to dowodzenie cały list prawie wypełniło.

Wiem dobrze, że jest ono może bardzo dowolne, gdyż o wiele lepiej znam waszą duszę czującą, niż tę piszącą.

Są one wprawdzie ze sobą w styczności, ale bynajmniej nie są jeszcze koniecznie jednakowe.

A o ile jako człowiek jesteście otwartym i szczerym, o tyle, jako artysta nie pozbyliście się jeszcze skrytości.

Przyznałem się ze skruchą, jaką niespodziankę sprawiliście mi »Legendami«.

Kto wie, czy tak łatwo wyrwiecie się z krain czystej fantazyi: przypominam sobie, żem widział u was bardzo podejrzane fragmenty, które aż ociekały od ludowych dyabłów, czarownic i guseł.

Pytacie o »sławny« teatr krakowski...

Stoi: w środku pokazują Zazę.

O »Życiu« nic nie wiem: może przedzierzgnęło się w »Chimerę«, którą podobno mają wydawać w Warszawie.

Tymczasem żegnajcie.

Wasz

Jan Sten.

↑ Amicus Andreas... (łac.) — w przekładzie: Andrzej przyjacielem, prawda większą przyjaciółką.

Parafraza sentencji przypisywanej Arystotelesowi: Amicus Plato, sed magis amica veritas.


text:
chędogi, ‘czysty’, chędożyć, ‘czyścić’.

Prasłowo; cerk. chądog, ‘mądry’, chądożsĭtwo (rus.

chudożestwo), ‘sztuka’, właściwie, jak chąsa, tylko u nas i u Bułgarów; przyrostek -og do chąd-, z skond-, por. lit. (bez -d) skanus, ‘smaczny’, skonēti, ‘smakować’ (?).


text:
Autpertus Ambroży, zak. św. Benedykta, rodem z Gallji, opat klasztoru św. Wincentego nad rz.

Vulturnum, w Samnium, † ok. r. 778.

Papieżowi Stefanowi ofiarował Commentariorum in Apocalypsim libros X (Coloniae 1536, in Bibliotheca Patr. ed.

Coloniae t. IX et Lugduni t. XIII).

Napisał także Vitam SS.

Paldonis († 720 r.), Tatonis et Tasonis (ap.

Unghelli, Italia S. t. V; ap.

Mabillon, Acta SS.

Ord.

Ben.

saec.

III; et ap.

Bolland.

Acta SS.

11 Octobr.).

Święci ci, współcześni prawie z naszym Autp., byli braćmi i zakonnikami klasztoru św. Wincentego.

— Drugi Autpertus, opat z Monte Cassino, żyjący ok. r. 837, przez niektórych z poprzedzającym za jednego uważany, jest autorem kilku mów kościelnych (Sermones), wydawanych przy dziełach świętego Ambrożego i Augustyna.

X. W. K.


text:
←Wtorek Pamiętnik pani Hanki

Piątek

Dziś po raz pierwszy mogłam wyjść z domu.

Opatrunek zdjęto mi już wczoraj.

Na czole pozostała dość wyraźna, mocno zaróżowiona blizna.

Teraz jednak i ja wierzę, że zniknie, jak zapewniają lekarze.

Musiałam ojcu dać słowo, że już nigdy „z tym niepoczytalnym młodzieńcem w średnim wieku” nie siądę do samochodu.

Toto śmiał się jak bawół, gdy mu to powtórzyłam.

Jest na pewno najbardziej z siebie zadowolonym człowiekiem na świecie, a przynajmniej w klinice.

Gdy doń przyjechałam, nie mogłam się zbliżyć do łóżka.

Ze wszystkich stron był obstawiony tacami z niezliczoną ilością przekąsek i potraw.

Jadł właśnie obiad.

Jego Antoni od czasu do czasu wyciągał z kieszeni butelkę koniaku i napełniał szklaneczkę.

– Jak widzisz – śmiał się Toto – wszystkie ostrożności są zachowane.

Wczoraj doktor Hurbowicz wyrzucił mi prawie pełną butelkę starego „Boulestin” przez okno do ogrodu szpitalnego.

– Jesteś głuptasem – powiedziałam wstrzemięźliwie.

– Miesiącami ci się to nie wygoi.

Alkohol ogromnie przy tym szkodzi.

– Jeszcze bardziej szkodzi brak apetytu – oświadczył Toto.

– A bez czegoś mocniejszego zupełnie jeść mi się nie chce.

Była to zresztą nieprawda.

Toto zawsze obżera się nieludzko.

Nawet na śniadanie potrafi zjeść tyle, ile wystarczyłoby trzem Anglikom naturalnej wielkości.

Chodzi mu po prostu o spłatanie psikusa lekarzowi.

On jest jeszcze bardziej dziecinny niż inni mężczyźni.

Może na tym właśnie polega jego wdzięk.

Oczywiście przepraszał mnie bardzo za katastrofę, gęsto sypiąc wykrętami.

Gdy wreszcie Antoni znikł wraz z tacami, powiedział:

– To wszystko twoja wina.

Byłem wściekły na ciebie.

Jeszcze nikt nigdy tak mi nie dokuczył.

Upatrzyłaś sobie coś do tej miss Normann, która mnie ani ziębi, ani grzeje.

Uśmiechnęłam się ironicznie.

– A od kogo masz te kwiaty? – zapytałam, wskazując pęk róż w zupełnie ładnym wazonie Gallet.

– Od Muszki Zdrojewskiej – odpowiedział bez zająknienia.

– Ooo – zauważyłam.

– To bardzo ładnie z jej strony.

Nie posądzałam jej o taką largesse.

– A widzisz – wydął wargi.

– Widocznie nie dla wszystkich jestem czymś bezwartościowym.

Miał to być przytyk do tego, że nie posłałam mu kwiatów.

Nie posłałam mu rozmyślnie, chociaż przysłał mi dwa duże kosze.

Nie miałam najmniejszego powodu do wyrażania współczucia.

Jednak wydało mi się niezbyt prawdopodobne, by właśnie Muszka zdobyła się na tak kosztowny dowód pamięci.

– Chyba oświadczyła ci się przy tej sposobności?

Wybuchnął śmiechem.

– Przy oświadczynach przysłałaby mi cały ogród botaniczny.

– No, więc przynajmniej musiała napisać bardzo czuły list.

Musiał być przygotowany na tę moją uwagę, gdyż sięgnął i spod papierośnicy wyjął kartkę wizytową, corpus delicti.

Była to istotnie kartka Muszki, a na odwrocie kilka zdawkowych słów z życzeniami zdrowia.

Jednak ja naprawdę stworzona jestem na detektywa.

Inna na moim miejscu na pewno nie zwróciłaby na to uwagi: spojrzałam na datę i już wiedziałam wszystko.

Data była sprzed czterech dni!

Rzuciłam okiem na róże.

Wyglądały zupełnie świeżo.

Było niepodobieństwem, by zostały ścięte wcześniej niż dziś rano.

Moja myśl pracowała zupełnie logicznie.

Muszka przysłała kwiaty swoją drogą, lecz już zwiędły i zostały wyrzucone, a te wraz z wazonem pochodzą oczywiście od miss Normann.

Mam tak zdyscyplinowane nerwy, że nie dałam po sobie poznać irytacji, która mnie ogarnęła.

Bez słowa zwróciłam mu kartkę, a on zapytał:

– No, teraz nareszcie mi wierzysz?

W jego głosie zabrzmiała nutka triumfu.

Zmierzyłam go pogardliwym spojrzeniem i odpowiedziałam:

– O, tak.

Wierzę ci bezgranicznie.

Ogarnęły go widocznie jakieś wątpliwości.

– Przecież znasz jej charakter pisma?

– Ależ naturalnie.

– No, więc widzisz – odetchnął z ulgą.

Wewnętrznie trzęsłam się z wściekłości.

Agresywność tej kobiety wyprowadziłaby z równowagi każdego.

A cóż dopiero mnie!

Jakaś dziwna predylekcja do moich mężczyzn.

Poluje na każdego, z którym właśnie mnie coś łączy.

Usiłuję odebrać mi Jacka, kokietowała Romka, a teraz zawzięła się na Tota.

To jest obrzydliwa baba.

Zabiłabym ją z przyjemnością.

Nie wiem, co bym dała za to, bym mogła wygarnąć mu tu zaraz, co sądzę o nim i co wiem o niej.

Niestety, należało być cierpliwą i mądrze politykować.

I skąd ta wydra dowiedziała się, że Toto miał wypadek i że leży w klinice?

Przecież w gazetach na moją prośbę nie było o katastrofie ani słowa.

Jacek przez swoje stosunki o to się postarał.

Twierdził, że byłoby mu przykro, gdyby ogólnie wiedziano, że jechałam nocą sama z dwoma obcymi panami.

Jacek ma jeszcze przestarzałe poglądy na te sprawy i nie może oduczyć się hipokryzji.

Skoro zgadza się na to, bym bywała w podobnych sytuacjach, niechże się tego nie wstydzi przed ludźmi.

Oczywiście Toto kazał Antoniemu zatelefonować do niej do „Bristolu”.

Albo jeszcze prawdopodobniej zrobił to na jego prośbę Mirski.

To już byłby skandal!

Wtajemniczanie Dominika w to, że mnie zdradza, byłoby ze strony Tota takim brakiem delikatności, jakiego mogłabym się spodziewać po człowieku pozbawionym wszelkich zalet taktu i subtelności.

Może i ma rację Jacek, że uważa go za gruboskórnego.

Tym niemniej nie byłabym sobą, gdybym przez moment pomyślała o rezygnacji.

To się po mnie nie pokaże.

Powiedziałam:

– Wyobraź sobie, że nic dziś nie mam do roboty i nie bardzo chcę się pokazywać ludziom z tą szramą na czole.

Może po południu odwiedzę cię znowu.

Gdybym nawet dotychczas o nic go nie podejrzewała, teraz nie miałabym już żadnych wątpliwości.

Speszył się, zrobił kilka głupich min i bąknął:

– O, byłoby mi bardzo przyjemnie...

Ale nie chcę cię trudzić.

– To żaden trud dla mnie.

Nawet podobno gdzieś w niebieskich księgach wpisuje się nawiedzanie chorych jako zasługę.

– Jesteś dla mnie szalenie dobra – skrzywił się.

– Ale widzisz...

Ja przez całą noc miałem dość silne bóle w ręku i prawie nie spałem.

Pewno będę bardzo śpiący...

– O, to nic nie szkodzi.

Posiedzę i poczytam książkę.

Chrząknął rozpaczliwie i zdawało mu się, że trafił na świetny pomysł.

– Bo wiesz, możliwe też jest, że wpadnie tu do mnie cała hałastra moich przyjaciół klubowych, którzy zechcą opowiedzieć mi jakieś nowe kawały.

Nawet dzwonił Zulek Tyszkiewicz...

– Tak?

Bardzo chętnie go zobaczę.

Dobrze wymierzyłam i nieomylnie trafiłam.

Jeżeli z rana przysłała mu kwiaty, na pewno zapowiedziała swoje przyjście na popołudnie.

Zachowywałam się w ten sposób, że Toto w żadnym razie nie mógł mnie podejrzewać o nic.

– Jesteś wyjątkowo dobra dla mnie – sapnął.

– To naprawdę czarujące z twojej strony...

Sama wiesz najlepiej, że z nikim się tak cudownie nie czuję, jak z tobą...

Szukał gorączkowo jakiejś nowej przeszkody, tym samym utwierdzając mnie w przekonaniu, że umówił się z miss Normann, jak dwa a dwa cztery.

Nie pozostawało mi teraz nic innego, jak upewnić go, że nie przyjdę.

– Ach, prawda – zawołałam.

– Na śmierć zapomniałam, że muszę dziś być u rodziców.

Obiecałam solennie.

Ojciec w jakichś sprawach wyjeżdża za granicę i muszę się z nim pożegnać.

Chyba nie będziesz o to się gniewał na mnie?

Toto zrobił przesadnie smutną minę.

– Serio?

Musisz koniecznie być u rodziców?

– Koniecznie.

– Zmartwiłaś mnie tym okropnie.

To pech, że nie mam tu w pokoju telefonu.

Moglibyśmy chociaż telefonicznie pomówić.

Ale może byś wieczorkiem, tak po ósmej, znalazła czas?

Zaprzeczyłam stanowczo:

– Nie, nie.

O tej porze to już nie będzie wypadało.

– Bardzo żałuję.

– Zobaczymy się jutro.

Zrobił do mnie słodkie oczy.

– Ale jutro za to wcześniej przyjdziesz?

– Tak, kochanie.

Postaram się jak najwcześniej.

Gdy wyszłam, odetchnął z ulgą.

„Pokażę ja mu to wcześniejsze przyjście” – pomyślałam sobie.

Plan układał się sam przez się.

Jedyną przeszkodą było to, że w pobliżu kliniki znajdowały się wyłącznie domy mieszkalne.

Ani jednej cukierni czy kawiarni, w której można byłoby zaczekać.

Jednego byłam pewna: ta kobieta przed piątą do niego nie przyjedzie.

Najwcześniej o wpół do szóstej.

Podczas obiadu Jacek zauważył, że jestem podniecona.

Zapytał mnie nawet, czy nie spotkało mnie nic przykrego.

Powiedziałam mu:

– Ach, przeciwnie.

Spotka mnie dzisiaj raczej coś przyjemnego.

Spojrzał na mnie z tym wyrazem obawy w oczach, który obserwuję u niego od czasu, gdy zdobył się na wyznanie.

Nic jednak nie powiedział.

Piętnaście po piątej wzięłam taksówkę na placu Napoleona.

W kilka minut później byłam już na miejscu.

Kazałam szoferowi stanąć o dwa domy za kliniką.

Miałam stąd dokładny widok nie tylko na całą ulicę, lecz i na wejście do kliniki.

Moje przewidywania mnie nie zawiodły.

Upłynęło zaledwie dwadzieścia, może dwadzieścia pięć minut, gdy przyjechała.

Ile ta kobieta ma płaszczów!

Była teraz w granatowym, przybranym bardzo efektownie niebieskim lisem.

Swoją drogą ma świetną sylwetkę i dużo harmonii w ruchach.

To prawdziwe szczęście, że przynajmniej Jackowi się nie podoba.

Pozostawał do rozstrzygnięcia problem: jak długo pozostawić ich sam na sam?...

Czy pozwolić im na dojście do jakiejś rozmowy bardziej intime, czy raczej przeszkodzić w tym natychmiast?...

Pierwsza ewentualność dałaby mi niewątpliwie większą satysfakcję.

Byłoby to coś w rodzaju przyłapania in flagranti.

Mogłabym się nacieszyć jej miną i speszeniem Tota.

Z drugiej jednak strony nie mogłam dla drobnej satysfakcji poświęcać spraw ważniejszych.

Chodziło mi przecież o to, by nie dopuścić do zatriumfowania tej międzynarodowej awanturnicy nade mną.

Tak.

Dla przyzwoitości odczekałam pięć minut z zegarkiem w ręku i weszłam do kliniki.

Nie układałam sobie wcale tego, co im powiem i jak się zachowam.

Dzięki Bogu, mam dość przytomności umysłu, by umieć zachować się w każdej sytuacji.

Nie cierpię na esprit de l’escalier, tak jak na przykład Toto, który w wypadku zaskoczenia nie umie znaleźć odpowiednich słów.

Dopiero nazajutrz po długim i ciężkim myśleniu wynajduje dowcipną i ciętą odpowiedź.

(Dowcipną i ciętą oczywiście w jego mniemaniu).

Stanęłam przy drzwiach.

Drzwi były cienkie.

Wyraźnie słyszałam ich śmiech.

„Ja wam się tu pośmieję!” – zacisnęłam zęby.

Musiałam jeszcze wstrzymać się przez chwilę, gdyż ogarnęła mnie nagle taka złość, że gdybym weszła w tym nastroju, nagadałabym im nieludzkich impertynencyj i tylko bym się skompromitowała.

Mogliby wtedy podejrzewać mnie o to, że czatowałam na miss Normann i że jestem zazdrosna.

Lekko, lecz zdecydowanie zapukałam do drzwi.

Długa pauza – i wreszcie głos Tota:

– Proszę.

Nacisnęłam klamkę i wbiegłam do pokoju z taką swobodą, jakby mnie tu od dawna oczekiwano.

– Ach, cóż za spotkanie – zawołałam.

– Jakże się cieszę, że panią widzę!

Co pani powie, miss Normann, temu lekkomyślnym mordercy i samobójcy, który omal siebie i mnie nie pozbawił życia?!

Jak to ładnie ze strony pani, że go pani odwiedziła!

Na twarzy miss Normann poza uprzejmym wyrazem nie znać było żadnego wzruszenia.

Natomiast rysy Tota zesztywniały w jakimś przekomicznym i wstrętnym grymasie.

Wyglądał tak, jakby połknął jajko na twardo i jajko stanęło mu w przełyku.

Skonstatowałam od pierwszego rzutu oka dwie rzeczy: ta baba siedziała na fotelu w przyzwoitej odległości od łóżka, natomiast najbezczelniej w świecie zdjęła nie tylko palto, lecz i kapelusz.

Ta poufałość była oburzająca.

Jeżeli zamierzała tu zostać Bóg wie jak długo, wyperswaduję jej to z łatwością.

Udając, że nie dostrzegam jego zmieszania, zwróciłam się do Tota:

– Wyobraź sobie, jak szczęśliwie się stało!

Ojciec odłożył swój wyjazd i mam czas dla ciebie.

Przyniosłam ci grylażowe czekoladki, które tak lubisz.

Toto skręcił się pod moim wzrokiem jak piskorz.

– Jakże się czujesz? – trzepałam beztrosko i pieczołowicie.

– Nie bardzo dolega ci ręka?...

Może ci wyżej podnieść poduszki?...

Nie ma pani pojęcia, jak niezaradni i bezbronni są wszyscy mężczyźni podczas choroby.

Ja, co prawda, dopiero od trzech lat jestem mężatką, ale muszę w tym względzie mieć większe doświadczenie niż pani.

Toto, kochanie, czy tu nie za gorąco?

Może ci okno otworzyć?

Z ust Tota wydobył się jakiś nieartykułowany bełkot, który miał oznaczać, że istotnie jest mu za gorąco.

Miedzy nami mówiąc, nie zdziwiłam się tym wcale.

Będzie mu jeszcze goręcej!...

Okryłam go z największą starannością i otworzyłam okno.

Na dworze co prawda było prawie tak ciepło jak w pokoju.

Czułam wciąż na sobie wzrok miss Normann.

Przyglądała mi się badawczo, gdy zaczęłam robić porządek na stoliku przy łóżku.

Jestem ciekawa, czy moje zachowanie się w stosunku do Tota nie posłuży dla niej jako argument w przekonywaniu Jacka, by do niej wrócił.

Oczywiście Jacek absolutnie nie weźmie tego pod uwagę.

Po pierwsze, wierzy mi bezgranicznie, a po drugie, nie ukrywałam przed nim nigdy (a przynajmniej w ostatnich czasach) tego, co myślę o walorach Tota.

Śmiał się nieraz do łez, gdy opowiadałam mu o nim różne historyjki.

Jestem przekonana, że jeszcze bardziej rozbawiłoby go czyjeś posądzenie, podsuwające mu myśl, że między Totem a mną istnieje coś więcej poza zwykłą przyjaźnią.

Tym bardziej nie uwierzyłby miss Normann.

Ona jednak nie może o tym wiedzieć i dlatego prawdopodobnie będzie próbowała intrygi.

Tym swobodniej, tym demonstracyjniej nadawałam swemu zachowaniu się pozory największej poufałości.

Przezwyciężając wręcz odwrotne pragnienia, pogłaskałam nawet Tota po twarzy.

Stwierdziłam przy tym, że świeżo kazał się ogolić.

To wszystko dla miss Normann.

W tym krzątaniu się zwróciłam się do niej:

– Jaki śliczny wazon – powiedziałam.

– Gdzie go pani dostała?

Toto rzucił się na łóżku i przełknął ślinę z takim hałasem, jakby właśnie się dusił.

Ona, chociaż nie mogła tego nie dostrzec, odpowiedziała ku jego przerażeniu:

– Zbyt mało znam Warszawę.

Nie mogłabym określić.

To na takiej długiej ulicy, w takim bardzo dużym sklepie.

– Ślicznie dobrany do koloru róż – skinęłam głową.

– Musisz uważać, Toto, by zawsze w tym wazonie były takie właśnie róże.

Jakże?...

Jakże pani się czuje po powrocie z Krynicy?

– Och, dziękuję pani.

Doskonale.

– Czy nie spotykała pani w Warszawie pana Żerańskiego?

– Kogo? – zapytała z szczerym zdziwieniem.

– Pana Żerańskiego, który był partnerem pani w wycieczkach narciarskich.

Och, miss Normann, ma pani, jak widzę, krótką pamięć, jeżeli chodzi o pani adoratorów.

– O, bynajmniej – zaprzeczyła żywo.

– Tylko z polskimi nazwiskami jest mi trudno.

Wszystkie wydają mi się podobne do siebie.

Jeżeli chodzi o pana Romana, pamiętam go doskonale.

W Warszawie jednak go nie widziałam.

Zdaje się, miał zamiar wyjechać do Szwajcarii.

– To czarujący chłopak.

No i naprawdę piękny.

Nie znajduje pani?

Miss Normann bez zająknienia potwierdziła.

Jednak ona ma dobrą klasę.

Powiedziała swobodnie:

– Bezsprzecznie to jeden z najładniejszych mężczyzn, jakich widziałam w życiu.

Miałam teraz szaloną ochotę powiedzieć jej, że Roman kocha się we mnie jak szaleniec już od lat i że gdybym kiwnęła palcem, wróciłby już nie z Szwajcarii, ale z końca świata.

Musiałam jednak sobie odmówić tej satysfakcji.

Zależało mi na pognębieniu Tota.

Znając jego prostoduszność, byłam pewna, że od tej chwili nie ma już najmniejszej wątpliwości co do tego, że miss Normann i Romka łączył romans.

Dla Tota jest rzeczą niezrozumiałą, by jakikolwiek mężczyzna mógł przebywać pokazywać się z kobietą z jakichkolwiek innych przyczyn i w jakimkolwiek innym celu.

Zresztą znał przecież Romka i nieraz miał możność zazdrościć mu sukcesów.

Oczywiście na myśl Totowi nie przyszłoby, że Romek sukcesów tych nie realizuje.

W tej chwili prawie nienawidziłam tego głupca.

Zmarnował mi najlepsze lata mojego życia!

Przez ten czas mogłabym się zająć kimś wartościowym, człowiekiem o wybitnym intelekcie, wymieniać z nim myśli, a tym samym nie tylko wzbogacać własną umysłowość, lecz i jego.

Taki Toto, jestem przekonana, z tak długiej znajomości ze mną wyciągnął zaledwie małe korzyści.

Zapewne trochę zmądrzał, ale niestety, tylko trochę.

Chętnie pomówiłabym o tym otwarcie z miss Normann.

Nie sprawia wprawdzie na mnie wrażenia szczególnie inteligentnej, ale dość jest sprytna i wyrobiona życiowo, by poznać się na Tocie.

I co ona w nim widzi?...

Gdyby chodziło jej o pieniądze, rozumiałabym jeszcze, ale na tym jej przecież nie zależy.

Jako obiekt do flirtu Toto bynajmniej nie jest pociągający.

O ile zdążyłam zapamiętać, jego repertuar uwodzicielski składa się z trzech sloganów:

1) Pani jest dziś oszołamiająca.

2) Gdybym miał prawo panią pokochać, byłbym najszczęśliwszym z ludzi.

3) Jeżeli nie przyjdziesz o piątej, oszaleję.

Takich mężczyzn jak on są setki.

Mógłby ją nęcić tytuł rodowy i pozycja towarzyska.

Ale nie jest chyba tak naiwna, by sądzić, że Toto się z nią ożeni.

Pod tym względem, na szczęście, ma dużo zdrowego rozsądku.

Rozsądku i pychy.

Gdyby dostał za żonę księżniczkę z domu panującego, jeszcze nie uważałby, że zrobiono mu łaskę.

Zresztą kobiety typu miss Normann, zwłaszcza w jej wieku, po zaznaniu kilku lat zupełnej swobody nie tęsknią do małżeństwa.

Jeżeli żąda teraz od Jacka, by do niej wrócił, jest to wynikiem albo jakiegoś kaprysu, albo prawdziwego uczucia, które się nagle w niej obudziło.

To ostatnie zwłaszcza wydaje mi się możliwe, chociaż wygląda na nieprawdopodobieństwo.

– Pani, zdaje się, także zamierzała wyjechać do Szwajcarii? – zapytałam i nie czekając na odpowiedź, która oczywiście byłaby zaprzeczeniem, mówiłam długo i szeroko o Szwajcarii i jej urokach.

Musiała spostrzec się w intencjach, jakimi się kierowałam, gdyż uśmiechnęła się kącikiem ust.

Z kolei zaczęłam mówić o inteligencji i szerokich zainteresowaniach Romka.

Każde moje słowo w tej oracji było jakby szpilką dla Tota.

Rozmyślnie przesadzałam, by mu sprawić przykrość.

Miss Normann słuchała uprzejmie, podczas gdy on wciąż ocierał pot z czoła, nie mogąc zdobyć się nawet na jedno zdanie sprzeciwu, chociaż Romka nie lubił i nazywał go sensatem.

Później zaczęłam z miss Normann rozmowę o najnowszej beletrystyce francuskiej.

Toto, do którego opinii odwoływałam się umyślnie, nie mając o tym pojęcia, bąkał niewyraźnie.

Wreszcie miss Normann uznała, że wizyta jej przeciąga się zbyt długo i wstała.

Gdy zaczęła się żegnać, ja zrobiłam to samo.

Nieszczęsny Toto, który na pewno drżał na myśl, że zostanie ze mną sam na sam i że będzie musiał kajać się w pokorze, ze szczęścia odzyskał trochę przytomności i zdobył się na parę okrągłych zdań.

Wyszłyśmy razem.

Nie wypadałam z roli i nadal zachowywałam się wobec niej jak naiwna trzpiotka.

Nie miałam wprawdzie nadziei zwieść jej w ten sposób, lecz uniemożliwiałam rozpoczęcie prawdziwej rozmowy.

Pożegnałyśmy się przy postoju taksówek.

Wróciłam do domu dumna z siebie.

Tak załatwić podobnej sprawy nie potrafi byle kobieciątko.


text:
Birrus był rodzaj płaszcza albo kapoty, przywdziewanej na tunikę a czasami nawet na togę; niekiedy zapinanej na piersi, a niekiedy swobodnie zwieszonej.

Birrus stanowił najprzód część ubioru wojskowego, i wówczas był krótki i obcisły; lecz przyjęty później w życiu cywilném, przedłużony i zamieniony został na rodzaj okrycia, osłaniającego od wiatru i deszczu.

W tym celu birrus był robiony z wełny grubej, najprzód koloru naturalnego, a później białego.

Następnie ubiór ten zamienił się na zbytkowy, różnokolorowy.

Zakonnicy egipscy, jak mówi Kassjan, De coenob.

instit.

lib.

1 cap.

7: „Birrorum pretia ambitionemque declinant.“ Pobożni chrześcjanie na tej szacie nosili krzyż wyszyty.

Duchowni nosili birrus czarny, albo szary, choć prawdopodobnie częściej czerwony.

Szata ta miewała dodawany wielki kaptur, spiczasto zakończony.

Niektórzy sądzą, że birrus dał początek dzisiejszemu mucetowi (ob.).

Ztąd też pewno Baronjusz (an.

261) sądzi, że to było ubranie właściwe biskupom; zdaje się jednak rzeczą pewniejszą, że używali jej nietylko klerycy, ale nawet i laicy (Du Cange, ad voc.

Birrus).

Cf. Martigny, Diet.

d. antiq.

chr.

N.


corpora: openbooks

text:
Mikołaj Sęp Szarzyński

Do Zosie

Nie psuj niepotrzebnemi łzami wdzięcznych oczy!

Nic to, że się obrotne koło czasem toczy

Fortuny niespokojnej nie wedle twej wolej:

Nie nędza to w społecznej być [z] światem niewoli.

Człowieka tak szczęsnego na świecie nie było,

Któregoby nieszczęście w niwczem nie ruszyło:

Niebieskich to duchów stan; u nas, tu na ziemi,

Wesołe się mieszają sprawy z troskliwemi.

Na to pomniąc, frasunkiem nie psuj głowy sobie:

Przyrodzenie fortuny, nie gniew szkodzi tobie;

Lecz, jak przyjacielowi, tak też jej rozumiej,

Prócz frasunku postępki takie znosić umiej.

Strzeż się, by cie fortuna niewdzięczną nie znała,

Która cie z młodości twej prawie piestowała

I tak ci wiele dobra samej użyczyła,

Na któremby przestało ludzi szczęściu siła.

A też nie wiem, skąd żałość ta na cie przychodzi;

Wszak się twemu staraniu wedle myśli wodzi.

Przestań jeno, gdy tak chce mieć fortuna, na tem,

A to, czego ty żądasz, przydzie snadnie za tem.

Czego rok nie mógł sprawić, to godzina sprawi;

A dłużej trwa to, co się z więtszą pracą stawi.

Co też wiesz, jeśli temu szczęście nie folguje?

Aby wdzięczniejsze było, lekko postępuje.

-----


text:
←1683 Pamiętniki

Apostrophe

Jan Chryzostom Pasek 1684→

W przypisach podano tłumaczenie słów i zwrotów łacińskich oraz wyjaśnienie osób i miejsc

Białego Orla synu!

kwitnie w swej ozdobie

Gniazdo jego, które cię wychowało sobie,

Ma ukontentowanie i gust z tej przyczyny,

Cieszy się Orzeł polski, że syna takiego

Ma, cnotą i postępkiem sobie podobnego,

Bo nierad na nikczemne persony pogląda:

Równego fantazyją syna kożdy żąda.

Równy równego lubi; w paragon nie wchodzi

Ten zaś swoje orlęta aplikuje sobie,

Żeby w słońce wlepiły śmiele oczy obie.

Słońce jest dobra sława, którego promienie

Rozganiają w człowieku wszelkie gnuśne cienie;

Stąd sylogizm bezpiecznie, że skrupulizować

Nie trzeba, żeby rodził sobie nierównego,

Ale dzielnością, sławą, jak.

godny — godnego.

To już gentilitium stemma, dom zaś jaki

Ma klejnot na ozdobę?

Widzę, że dwojaki:

Lew i niedźwiedź domowi temu kredensują,

Jego prerogatywy i sławy pilnują.

Odważny, mężny, silny, waleczny i śmiały —

Te wszystkie qualitates tobie nieba dały,

Cny Lanckoroński!

Tobie przodek nad inszemi,

Zasługa w niebie, honor należy na ziemi;

Tobie nie prostą szarżą niebo dywinuje,

I sama się Marsowa nie obejdzie szkoła,

Z tych rekwizytów męska combinatur cnota.

Niedźwiedź macierzyńskiego domu — cóż ten znaczy?

Pewnie to kożdy przyzna, kożdy wytłumaczy,

Że źwierz straszny, odważny, serdeczny i mężny,

Do potkania i bitwy nad inne potężny.

I na tego przymioty kto się zapatruje,

Pewnie szyków z daleka nigdy nie lustruje,

Zadniego blachu, ostro o ordynans prosi;

In pugna stataria odważnym się stanie,

Annibal, gdy po bitwie rannych cenzurował,

Nigdy godnością, datkiem tych nie kontentował,

Którzy mu w tyle szwanki swe prezentowali,

Lecz adverso pectore rany przyjmowali,

Mówiąc, że rana tylna bywa podejrzana,

Zawsze zaś kawalerska w przodzie otrzymana.

Przyjmuje mężny Greczyn szwanki swoje frontem;

Że kawaler, świadczy się światu Hellespontem.

Lacedemończyk jeden, w bitwie pokonany,

Leżąc na placu, cierpiąc już śmiertelne rany,

Prosi nieprzyjaciela, by go wywrócono

Pytają go: „Na co to?”

Powie,że „dlatego,

Żebym u inszych uszedł rozumienia złego

Widząc u trupa same tylne tylko rany”.

Rycerzów, jakich tamte, co przed nami, miały;

Mocnym lwem i niedźwiedziem kto się pieczętuje,

Niezamrużone oko w bitwie pokazuje.

A czemuż Płomieńczykiem ten herb jest nazwany?

Temu, że jasny płomień z gęby pokazany;

Czego są dwie przyczyny: żeby przy mężności

Tej zawsze jako płomień byli żarliwości

Jego zacni klienci, proponując żyzny.

Do chwały boskiej zaszczyt i miłej ojczyzny,

Żeby ten przyrodzony przymiot w sobie mieli:

Miłością, przeciw Bogu, bliźniemu gorzeli;

Druga, żeby się ognia nigdy nie wzdrygali

I w mężnej stateczności po wszystek czas trwali,

To im Plomieńczykowa reguła przydała.

Do Marsowego dzieła i jego roboty;

Jest z tego Płomieńczyka pożytek obfity,

Jest Bogu i ojczyźnie trybut należyty.

Płomieniem domu tego, widziemy, nie gardzi;

Gdy katedry imieniem jego honoruje ,

Znać, że w jego jasności szczerze korzystuje.

A przede Płomieńczyków zażywa de Brzezie,

Żeby mu jego szarżej szczerze pomagali,

A trudne nieraz na nich ordynansy wali,

Na gęsto zbrojne szyki, na dżyrydy, groty,

Szable, kule, kartany i różne obroty

Dawszy im w moc chorągwie, pułki, buzdygany,

Regimenty, buławy.

Zawsze bez nagany

Jego traktując dzieło, dość mężnie stawają,

Czego dawne i świeższe wieki przyświadczają,

Jako nieprzyjacielską krwią zafarbowali

Martis arenam, przy tym swej nie żałowali.

Czego świeży dokument mamy w twej osobie,

Cny stobnicki Starosto, gdy na uszy obie

Słyszy świat ogłos Marsa, który promulguje,

Że cię za syna swego prawdziwie przyjmuje.

Tyś jes[t| lapis Lydius, próba poczciwości

Domu swego; tać drogę ściele do wieczności,

Ta cię na perspektywę światu wystawuje,

Ta cię ojcu Marsowi w respekt prezentuje.

Który męstwa, dzielności znaczny asumpt bierze

Od swych herbownych zwierzów, którzy nad innemi

Rad patrzy na niedźwiedzia, że mu kredensuje,

Przy tym swą heroinę śliczną prezentuje;

Lew ognisty frontem mu stoi ku pomocy,

Nigdy nieprzełomanej hieroglifik mocy,

Pewien będąc, że ten lew jego dostojności

Wiernie przestrzegać będzie i doskonałości

Swoich parentelatów wiernie upilnuje,

Jako mu za to sławny poeta szlubuje:

Principio genus acre leonum saevaque saecla

Tuta[ta] est virius (Lucretius Carus).

Starosto, w niebie Twe insignia widzi?

— Tuszy, że na ciebie

Poufale na tamtym miejscu pamiętają

I swoich influencyj życzliwie oddają.

In signis zodiaci w katalog liczemy,

Do których komitywy i miesiąc przystaje

I tobie dobrowolnie suffragia oddaje.

To luminare minus swą koligacyją

Nie mniejszą szczęśliwości przyniesie porcyją,

Kiedy dla większej domu twego wspaniałości

Niebu i ziemi wyda wdzięczne latorości.

Słońce i miesiąc — świadczą tak filozofowie —

Po Bogu wszystkim rzeczom inkrement i zdrowie

Przynoszą; słońca we lwie z miesiącem złączenie

Jest to konsekwencyjej dobrej rozumienie.

A ta Panna co też ma w niebie za urzędy?

Czy tam u astrofilów zgodne zdanie wszędy,

Że gdzie się instancyją swą interponuje,

Wszędzie groźny[ch] planetów srogość mityguje?

Gubernium krwawego Marsa gdy nastaje,

Siła to ludziom trwogi i strachu przydaje;

Opposito radio gdy Pannę przechodzi,

Przecie despetujących cożkolwiek ochłodzi.

Saturnus nie może się rozszerzać srogością

I Merkuryjusz z swoją zwyczajną chytrością;

Kiedy z Panną kwadratem swym korespondują,

Zaraz subsolanea wielką folgę czują.

A zaś gdy sama Panna z Jowiszem łaskawym

Rządy toczne obejmie, przy pokoju prawym

Wszystkiego się dobrego spodziewać potrzeba:

Zdrowia, fortun pomyślnych i dostatku chleba.

Już Mars krwawego miecza swego nie dobywa,

Już Saturnowa kosa wtenczas odpoczywa;

Fakcyje Merkurego waloru nie mają

I wszystkich złych planetów — astra nauczają.

To piszę in genere, że światu całemu

Ta Panna dobrze czyni, dopieroż swojemu!

Kto się jej konterfektem wiernie tytułuje,

Temu specialiter afekt konformuje.

Ma się tedy czym szczycić rawiczowskie plemię,

Że herb jego nie tylko odziedziczył ziemię,

Lecz w niebieskich obrotach ma też gubernia;

Przyznam, że to szczęśliwa taka familija.

Po wszystkich województwach, w kożdej prawie stronie,

Nawet w czeskim królestwie; jeszcze od unijej

Rozkrzewiwszy się, ten herb nabył posesyjej.

Jak wiele inszych herbów w Polszcze poginęło

I starennych familij siła poschodziło!

I podobno trwać będzie do skończenia świata.

Aby tak śliczna Panna miała być niepłodna,

Kto się tym herbem szczyci, przebaczy-ć w tej mierze,

Kiedy niegładkie mija, do pięknych się bierze,

Bo od swej heroiny ten przywilej mają,

Niż o wojennym Marsie pisać aczci przyjdzie.

Jednak pióro pozorne ma swoje racyje

I należyte właśnie w tym ekskuzacyje:

Pierwszą, że Panna znakiem niebieskich obrotów

I ze Lwem gospodarskich zażywa kłopotów;

Druga, że przy wrodzonej płci swojej szczupłości

Nie wzdryga się okrutnych źwierzów surowości,

Gdy nieodmienne pactum ze Lwem uczyniła,

Niedźwiedzia zaś, jak widziem, mężnie zniewoliła,

Z których racyj taką Mars konkluzyją bierze,

Że jest ta heroina jego manijerze

Zdolna z swymi synami: druga to Bellona,

Do dzieła Marsowego od nieba zrodzona

Do jej chwały chętliwe uwzięło się pioro,

Które miałoby dosyć wielką materyją,

O jej godności sławną pisząc historyją.

Lecz zaniechawszy herbów, do twojej osoby

Wracam się, cny Starosto!

Masz dosyć ozdoby

Z herbów tak zacnych, ale.

i herby też mają

Dosyć z ciebie, że sławy inkrement uznają.

Piękna rzecz jest, gdy kogo starożytność zdobi,

Lecz i to niemniej piękna, gdy kto przysposobi

Domowi swemu sławy, jako się tu dzieje:

Jasny przedtem, gdy lepiej twym dziełem jaśnieje.

Moję gratulacyją i komu winszować:

Tobie zacnego domu czy domowi ciebie,

Gdy godność ab utrinque uważam u siebie?

Przeglądając się w aktach swej starożytności,

Że podobno by serca kamienne zmiękczyły.

Żeby się młode, orlę do orła nie wdało;

Podobny podobnego (tak sequela chodzi):

Orzeł orła i sokół nie gołębia rodzi.

Fortes creantur fortibus et bonis,

Est in invencis, est in equis patrum

Virtus, neque imbellem feroces

Progenerant aquilae columbam.

Ale przecie natura więcej w tym pracuje,

Kogo samego przez się dobrym wystawuje;

Jego dom nowym sławy splendorem zakwita.

Przychodzi mi na pamięć rzymskiego cesarza

Symbolum, które erat, [że czyni mocarza]

Co przez się sław [n] a, cudzej nie trzeba ozdoby.

Sed mens nobilitat nobilitata virum

Ja zaś Lanckorońskiemu takie przypisuję Symbolum,

gdy się jego minie przypatruję:

Et gens, et mens”, gruntownie fundując się na tem,

o czym jawnych dowodów wywodzić nie trzeba:

Te mu influencyje dały szczodre nieba,

Bo to oczywisty jest dowód między nami,

Że się sławy obiema uchwycił rękami.

Do usługi ojczyzny, skarbi sławę złotą,

i tak mu to smakuje to Marsowe pole,

Nic to nieznośne prace, fatygi, niewczasy,

Nic to uronić zdrowia i na raba czasy,

Gotów szczęście, nieszczęście, jaka sors napadnie,

Przyjąć, zdrowie i żywot ofiarując snadnie.

Odważył dla ojczyzny mężny Kodrus zdrowie,

Scewola z tej racyjej ręki nie żałował,

Lanckoroński seczyńskie pola krwią sfarbował.

Chwali Emilijusza swego Italija,

Nie raniej Protesilea wynosi Grecyja;

Tamten poległ od Penów , ten od frygijskiego

Wojska, nie żałując krwie i zdrowia swojego.

Polska Lanckorońskiemu, a rzec mogę śmiele,

I wszystko chrześcijaństwo wdzięczności tak wiele

Winno, żeby go zrównać z tamtymi dawnymi

I sławę archiwami ogłosić wiecznymi.

Crotonianus Milo, Herkules, do tego

Anteus, Maksyminus, sławny Belizary —

I wielu inszych pisma wynoszą bez miary.

Miło Polakom wspomnieć swego Czarnieckiego,

Chodkiewiczów, Mieleckich, nuż i Koreckiego,

Żółkiewskich, Wiśniowieckich; więc z tymi wszystkiemi

Należy Lanckorońskim paragon na ziemi.

Męstwa Herkulesowi próba jest prawdziwa,

Gdy za przedni ornament lwi [ej] skóry zażywa:

I z tym dom Lanckorońskich jawnie emuluje,

Kiedy się lwem ognistym z dawna pieczętuje.

Wydziwić się nie mogą Rzymianie swojemu

Maryjuszowi i tak sercu odważnemu,

Nogę, i wielkie mu stąd męstwo przyznawano.

Lecz i Polska swoim się szczyci Maryjuszem,

Sławna tak kawalerskim jego animuszem,

Ledwie sarknął kiedy mu urzynano nogę.

Owszem, gdy z jadowitej już; kule przyczyny

Widział koło postrzału niemało gangryny,

Sam ją Symonetemu ultro prezentował

I w którym miejscu rzezać, mężnie rozkazował.

Szesnaście razy piłą ostrą przeciągniono,

Brzytwą ciało przerznąwszy, niżli kość urżniono,

I po takim męczeństwie z inszymi żartował.

A rzuciłże też Marsa, obłatawszy zdrowie?

Piłka a męstwo bite — większy impet bierze.

Mężnemu sercu noga nie będzie przeszkodą;

Kto rezolut, żadną się nie trwoży przygodą.

Cynegirus, zębami przecie okręt chyta.

Otóż masz, Italija, że nie tylko twoi

Przodkowie mężni byli, lecz w ojczyźnie mojej

Są tacy superstites, którzy śmiele z nimi

Certować zawsze mogą akcyjami swymi.

U Greków takie z dawna paremije były,

Że mężów same tylko Lacaenae rodziły;

Aleć i polskim damom trudno denegować,

Żeby się.

nie miały z czym światu popisować.

Dość mężnych kawalerów światu wystawiły,

Których jak Polska stoi, te lata liczyły;

I gdyby mi ich przyszło opisować dzieła,

A osobliwie żywych piórem dotchnąć chwały

Żeby albo w cenzurę pochlebstwa nie wkroczyć,

Albo, niegodnie chwaląc, z drogi nie wyboczyć.

Aleć po staremu się zamilczeć nie godzi

Dawno by zgasły cnoty i Herkulesowe,

Gdyby ich nie wzniecały pisma Homerowe.

Dawno godne postępki w ludziach wielkich chwalą,

Dawno kadzidła Bogu, a nie ludziom, palą,

Które jak Bogu tylko należą samemu,

Tak chwała nie niegodnym, lecz tylko godnemu.

Do wiekopomnej sławy co wielu przywodzi?

Fortitudo — tak mądrzy zgodnie powiedają,

Fortitudo — tej cnocie taką własność dają.

Cóż Herkulesa sławy takiej nabawiło?

Co go między pogańskie bożki policzyło?

Fortitudo,

że wieprza wprzód erymańskiego,

A potem zaś zwyciężył i lwa nemejskiego.

A Tezeusza za co pisma wspominają

I takie mu chwalebne encomia dają?

Za to, iże za rogi wziął maratońskiego

I dotrzymał, i złomał byka okrutnego.

Fortitudo bellica to ludziom sprawuje,

Że im i insze cnoty tak akomoduje,

Aby wszystkie jednemu wraz pożytkowały.

Lubo cię Fortitudo pozbawiła nogi,

Aleć jednak sowicie szkodę nagrodziła,

Gdy do ciebie wszelakie cnoty zgromadziła.

W tobie im nietęskliwa jest rezydencyja;

Sławie dobrej dla rządu buzdygan oddała

Nigdy sława komputu takiego nie mija;

Tak sforną kompanija kędykolwiek czuje,


text:
Charles Baudelaire

Wino gałganiarza

tłum.

Adam [Zofia Trzeszczkowska] M-ski

Często w wieczór, przy błysku, co miga czerwono,

Gdy wiatr dmie i potrząsa latarnią oszkloną,

Gdzieś na przedmieściu starym, w ulic sieci krętej,

Kędy kipią ludzkości burzliwe fermenty,

Zobaczysz gałganiarza.

— Idzie zadumany

Jak poeta, łbem trzęsie, zawadza o ściany,

Lekceważy policję niby swe poddane,

I w wielkie plany serce wylewa wezbrane.

Składa przysięgi, wzniosłe dyktuje ustawy,

Podłych w proch strąca, ofiar podtrzymuje sprawy,

I pod niebem zwieszonym jak baldachim jasny,

Upaja się wielkością cnoty swojej własnej.

Tak ci ludzie, dręczeni swą nędzą domową,

Strawieni pracą, z wiekiem ubieloną głową,

Pod więzią różnych szczątków chylący kark zgięty,

Te wielkiego Paryża wyrzuty i męty,

Wracają, przesiąknięci zapachem gałganów,

W towarzystwie zsiwiałych w boju weteranów,

Których wąs zwisa niby szmat chorągwi starej.

— Łuki tryumfu, kwiaty, zwycięskie sztandary

Stają przed ich oczyma — o potężny czarze!

—

I w płomienistej orgii, w słońcu, przy trąb gwarze,

Oni niosą śród krzyków tłumu, bębnów wrzawy,

Pijanemu miłością ludowi — laur sławy!

Tak śród ludzkości płochej roztacza z szczodrotą

Wino, ten Paktol lśniący, falę swoją złotą,

I przez gardło człowiecze o swych czynach gwarzy,

Władnąc przez dary, śladem prawdziwych mocarzy.

By tych wszystkich wyklętych, którzy mrą w milczeniu,

Utopić nienawiści, wesprzeć ich w omdleniu,

Bóg wzruszony wyrzutem stworzył sen dla powiek,

A wino, święte słońca dziecię, dodał człowiek!

-----


text:
Artykuły hetmańskie.

W wieku XVI hetmani wielcy koronni stanowili i ogłaszali artykuły prawa wojskowego, które nazw. „artykułami hetmańskiemi”.

Prawo to, za Zygmunta III ostatecznie uporządkowane i przez sejm warszawski r. 1609 potwierdzone, składało się z dwuch części: pierwsza obejmowała w 33 artykułach, przepisy dla wojska w czasie służby polowej, druga, zawierająca artykułów 37, dotyczyła porządku obozowego, pochodu i bitwy.

W pierwszej znajdujemy, między innemi, zabezpieczenie własności mieszkańców kraju przed grabieżą żołnierstwa; np. ryb chowanych zabierać wzbroniono pod karą szubienicy.

Pojedynki zakazane, „bo żołnierz ma być mężny przeciw nieprzyjacielowi Rzplitej, a nie przeciw swemu towarzyszowi”.

Z regulaminu obozowego widzimy, że gdy u hetmana pierwszy raz zatrąbiono, każdy winien był konie gotować, za drugiem zatrąbieniem siodłać i zaprzęgać, za trzeciem — ruszać ze swego miejsca.

Z kobiet tylko żony żołnierzy mogły mężom swoim w obozie towarzyszyć; ktoby obcą kobietę podał za swą żonę, będzie u pręgierza osmagany i z wojska wyświecony.

Po wytrąbieniu hasła ognie mają być pogaszone.

Stawianie szubienicy było obowiązkiem szynkarzy i przekupniów.

Rzecz znalezioną każdy odnieść winien w ciągu 24 godzin do sędziego, którego sługa zawieszał ją na słupie przed namiotem hetmańskim.

Wszelkie nieczystości każdy głęboko zakopywać był winien.

Gdy jeden wóz w marszu ugrzązł, poprzedni i zadni ratować go musiały.

Psów prowadzić z sobą w obozie i zajęcy gonić nie było wolno.

Kto robił szkodę w zbożu bez potrzeby, odsiadywał karę „na kole”.

Kto puszczał postrachy między wojsko, od czci był odsądzony.

Kto zabierał szynkarzom i przekupniom żywność lub targnął się na urzędnika hetmańskiego, który ich dozorował, gardłem był karany.

Bawienie się łupem w czasie boju karę śmierci pociągało.

Kto jeńca pojmał, winien go był oddać hetmanowi.


text:
←Pieśń IX Boska Komedia

Czyściec

Pieśń X

Dante Alighieri Pieśń XI→

Na pierwszym tarasie czyśćca, ozdobionym rzeźbami przedstawiającymi przykłady pokory, poeci spotykają dusze ludzi pysznych, którzy suną przygięci do ziemi wielkimi ciężarami.

Wśród przykładów pokory poeta wymienia cesarza Trajana, Matkę Boską i Dawida.

1 Gdyśmy przebyli onej bramy progi,

Którą na częste skazywa zastoje

Chuć, co prostymi mieni krzywe drogi,

4 Ze szczękiem za mną zapadły podwoje;

Gdybym się jeno obejrzał, ażali

Byłbym okupić zdołał winę moję?

7 Po wyłupanym źlebie-śmy stąpali,

Którego ściany gięły się w łuczyste

Linie, na sposób rozbujałej fali.

10 „Wielkiej tu sztuki potrzeba zaiste

Powiada Wódz mój.

— Postępujmyż bacznie,

Dłońmi się w ściany wpierając faliste".

13 To naszą drogę opóźniało znacznie,

Tak że wprzód księżyc idący po niebie

Rąbkiem w łożysko swe chylić się zacznie,

16 Nim-eśmy krawędź naszli w onym żlebie.

Wyszedłszy wreszcie na otwarte pole,

Tam gdzie stok góry umyka sam w siebie,

19 Obaj zbłąkani, ja cały w mozole —

Przystanęliśmy na jakiejś płaszczyźnie,

Pustszej niżeli stepowe podole.

22 Przestrzeń, od miejsca, gdzie szlak w dół się śliźnie,

Potąd, gdzie góra wspina się wysoka,

Równała trzykroć słusznemu mężczyźnie.

25 Ile zbiec mogło skrzydło mego oka,

Czym w lewo spojrzał, czy na prawo zasię,

Z obu stron droga szła równo szeroka.

28 Jeszczem nie zrobił kroku w onym czasie,

Kiedym obaczył, że okólne mury,

Co nieprzystępnym pionem po tarasie

31 Biegły, białymi błyszczały marmury,

Pokryte rzeźbą, co nie w Poliklecie,

Lecz by zbudziła zazdrość u natury.

34 Anioł, co ziemi zniósł w bożym dekrecie

Mir łzami wieków żądany tęskliwie

I otwarł niebo bronne w dawnym lecie,

37 W oczach się naszych jawił, tak prawdziwie

Ruch umilony mając i postawę,

Że się nam wydał istotą, co żywie.

40 Przysiągłby człowiek, że wymawiał: „Ave!"

A tuż Niewiasta, co nam grzesznym chowa

Miłości Bożej rozwartą dzierżawę.

43 W geście jej skromnym odbiły się słowa:

„Otom ja Twoja służebnica, Panie!"

—

Jakby je pieczęć odbiła woskowa.

46 „Inne tu dziwy dokoła; spójrz na nie!"

—

Mówił Mistrz słodki, z którym szedłem razem

Z boku, który zwą serdecznym ziemianie.

49 Więc się zwróciwszy twarzą, za obrazem

Maryji ujrzę po prawym ramieniu,

Gdzie szedł ten, co był moim drogowskazem,

52 Inną historię wykutą w kamieniu;

Obszedłem Mistrza, aby należycie

Uwagę podać nowemu widzeniu.

55 Były wycięte w marmurowej płycie

Wóz, woły, skrzynia ze świętego drzewa,

Która urzędu karci nadużycie.

58 Przed nią tłum ludu: a ten się ozewa

Siedmioma chóry, aż słuch, brany w sidło,

To mówił: „Śpiewa", to znowu: „Nie śpiewa".

61 Równie misternie było tam kadzidło

Wyobrażone, że w tejże godzinie

Wzrok mówił: „Jawa", a zaś węch „Mamidło".

64 W pląsach wyprzedzał poświęconą skrzynię

Korny psalmista, skacząc jak pacholę,

Więcej niźli król i mniej w takim czynie.

67 Na górnym ganku widziałem Mikolę,

Jak w pałacowe patrzała podwórze

Z wzgardą na ustach i chmurą na czole.

70 Stamtąd podszedłem ku innej figurze,

Co za postacią Mikoli bielała,

Wyobrażona dłutem na marmurze,

73 Gdzie wyrzeźbiona była wielka chwała

Księcia, którego cnota zawołana

W szczytnym zwycięstwie Grzegorzowym pała.

76 Rozumiem tutaj cesarza Trajana:

Za uzdę konia wdoweńka się chwyta,

W geście bolesna, w oczach zapłakana;

79 Dokoła tłoczy się rycerzów świta,

A chmara orłów złotych ponad pole

Wieje, na wiatry skrzydłami rozwita.

82 Tedy biedactwo stoi w onym kole,

Prosząc: „O panie, pomścij mi się syna,

Co go zabili na matki niedolę!"

85 Zaś on jej na to: „Niewczesna godzina;

Czekaj, aż wrócę".

„Panie — wdowa rzecze

Jak człek, w którym się boleść dopomina: —

88 A gdy nie wrócisz?"

„Kto po mnie oblecze

Płaszcz, ten uczyni".

„Po innym nie tuszę,

Jeżeli ciebie ma nędza nie piecze".

91 Więc on jej na to: „Bądźże mi w otusze;

Zanim odjadę, dotrzymam ci słowa:

Litość i prawo wypełnią, co słusze".

94 On, dla którego żadna rzecz nie nowa,

Rzeźbił te oczom mym wymowne twory,

A dziwne, bo ich kunszt ziemski nie kowa.

97 Podczas gdym patrzał z lubością na wzory —

Tym droższe, ile że mistrz nad rzeźbiarze

Był ich kowaczem — niezmiernej pokory,

100 Wódz szepnął do mnie: „Oto po wiszarze

Widzę wlokącą się ku nam gromadę:

Ta na próg wyższy drogę nam ukaże".

103 Ja oczy, każdy wypatrywać rade

Cud, kędy jeno nowością się wdzięczy,

Na twarzy Mistrza pytający kładę.

106 Proszę, słuchaczu, niech cię nie odstręczy

Od zacnej skruchy pokutne narzędzie,

Jakim tam Pan Bóg kających się dręczy;

109 Kształtu katuszy nie miej ty na względzie.

Myśl o korzyściach; choć i kaźń ugodzi,

Trwać dłużej, niźli po dni kres, nie będzie.

112 Tu ja krzyknąłem: „Mistrzu, kto nadchodzi?

Spostrzegam twory z dziwacznymi godły:

Dobrze-li widzę?

Wzrok-li mię zawodzi?"

115 A on tak do mnie: „Karą ciężkiej modły

Ich wiotka postać do ziemi nagięta;

Już się też na nich moje oczy zwiodły.

118 Ale spójrz bystro i niech wzrok rozpęta

"Kształty spod głazów widne; patrzaj na nie:

Słuchaj, jak ciężko jęczą niebożęta".

121 O ubożuchni, pyszni chrześcijanie,

Co, na duchowe zaślepienie chorzy,

We wstecznych krokach macie zaufanie!

124 Nie wiecie, żeśmy to robak, co tworzy

Dopiero z siebie rajskiego motyla,

Bez osłon na sąd lecącego Boży?

127 Czemu się duch wasz kokoszy do tyla,

Na kształt gąsienic nieuzupełnieni

Robacy, w których byt się nie dosila?...

130 Jak podtrzymując dach lub pułap sieni,

Z kolanem w piersi, kamienni siłacze

Gną się ciężarem gzymsu przytłoczeni,

133 Skąd patrzącemu serce się rozpłacze

Przed złudą prawdy, tak ci przełamani

Chylą się; zadrżę, kiedy to obaczę.

136 I gną się duchy w bolesnej kompanii

W miarę wielkości brzemienia na grzbiecie,

Ten, co pod głazem giął się najpoddaniej,

139 Zdał się narzekać: „Omal, a przygniecie!"

←Pieśń X Boska Komedia

Czyści


corpora: CEN

text:
Marek Borowski zeznając przed sejmową komisją śledczą powiedział, że podczas prywatyzacji Banku Śląskiego mogło dojść do pewnych uchybień, zaznaczył jednak, że atmosfera wokół tej prywatyzacji została podgrzana przez media i polityków.

Marek Borowski powiedział, że była to duża i trudna operacja, jednak nie można mówić w jej kontekście o aferze.

Wyraził też przekonanie, że ze strony Ministerstwa Finansów prywatyzacja została przeprowadzona rzetelnie i profesjonalnie.

Podkreślił, że żadne akcje nie były rozdawane prominentom, lecz były rozprowadzone według reguł.

Dodał też, że wycena banku była prawidłowa, a to, co działo się później na giełdzie, było zjawiskiem spekulacyjnym.

Podkreślił, że wskazują na to także późniejsze ekspertyzy, prowadzone między innymi przez prokuraturę.

Podczas przesłuchania Marek Borowski zaprzeczył istnieniu tak zwanej "listy Pęka", na której mają się znajdować nazwiska polityków i urzędników państwowych, które najwięcej zarobiły na prywatyzacji Banku Śląskiego.

Dodał, że to samo stwierdziły: Najwyższa Izba Kontroli i prokuratura.

Powiedział też, że decyzję o ustaleniu ceny akcji Banku Śląskiego należało podejmować szybko.

Były minister finansów przyznał, że podjął ją na podstawie informacji urzędników Ministerstwa Finansów, krótko po objęciu fotela szefa tego resortu.

Zaznaczył przy tym, że miał do nich zaufanie.

Podkreślił również, że głównym powodem unieważnienia przetargu była nieaktualna cena i analiza sytuacji na rynku.

Wycena była bowiem robiona w oparciu o wskaźniki poprzedzającego ją roku.

Marek Borowski był wicepremierem i szefem resortu finansów od października 1993 roku do lutego 1994 roku w rządzie Waldemara Pawlaka.

Zrezygnował z tych funkcji na znak protestu przeciwko odwołaniu wiceministra finansów Stefana Kawalca.

Premier Pawlak zdymisjonował Kawalca w związku z zastrzeżeniami co do wyceny akcji prywatyzowanego Banku Śląskiego.

Akcje Banku Śląskiego trafiły na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie w styczniu 1994 roku, ich cena po debiucie wzrosła ponad 13-krotnie.

Późniejsza kontrola NIK wykazała wiele nieprawidłowości w procesie prywatyzacji - między innymi zawyżoną cenę debiutu bankowego, przydział akcji oraz sprzedaż akcji przez Skarb Państwa.

Z kolei prokuratura badająca prywatyzację banku uznała, że cena emisyjna akcji była ustalona prawidłowo.


text:
13.

Dom zabierał się do spoczynku.

Z ulicy dolatał trzask spuszczanych żaluzji, wyrostki gwizdali przeraźliwie.

Zatrzaśnięto bramę, tak że zadrżały mury.

Ktoś zabijał pakę w podwórzu.

Ktoś inny śpiewał fałszywie, od piwiarń i szynków szła fala hałasu, a o piętro wyżej śmiano się chrapliwie.

Krystjan otwarł okno.

Było ciepło.

Za Malmoerstrasse nadciągali robotnicy, rozchodząc się w różne strony.

Na rogu był handel jarzyn.

Stała przed nim stara kobieta z koszykiem bez wieczka.

Były w nim zwiędłe jarzyny i zarznięta kura, o zakrwawionej szyi.

Krystjan widział to przy świetle latarni.

— Za cztery tysiące weźmie dziecko! — powiedziała Karen.

Krystjan spojrzał ukradkiem w kołyskę.

Ta kreatura odpychała go i pociągała jednocześnie.

— Zostaw dziecko przy sobie! — powiedział.

Z sąsiedniego mieszkania zabrzmiały głuche głosy.

Wrócił do domu agent Hofmann.

Mówił, a odpowiadał mu cienki głos chłopięcy.

Zegar tykał.

Rozgwar domu zamierał w pobrzęku.

Karen, siedząc przy stole nawlekała szklane perełki.

Włosy jej w czasach ostatnich siały się jeszcze bardziej krzaczaste i żółte.

Ale twarz wolna od szpecących obrzęków nabrała zdrowszej barwy.

Spojrzała na Krystjana i przez moment uczuła niejasną tęsknotę.

Było to jak rozbłysk iskry w wygasłym mielerzu.

Iskra rozetlała i zgasła.

— Obiecałaś mi opowiedzieć o Hildzie Karsten i twym opiekunie! — przypomniał.

— Daj mi pokój, na miłość boską! — wyjękła niemal — to rzeczy dawne i nie pamiętam niczego dokładnie!

Oparłszy łokcie o kolana, objęła rękami głowę, przybierając postawę karczemną, wyuzdaną.

Mijały minuty.

Krystjan usiadł naprzeciw niej.

— Oddam bękarta! — oświadczyła twardo.

— Nie mogę nań patrzyć.

Rusz kabzą, by się go pozbyć.

Nie mogę nań patrzyć, powtarzam.

— Zmarnieje, — odparł — zapadnie w chorobę i umrze.

Prostacki i ponury jednocześnie grymas wykrzywił twarz Karen.

Potem zesiniała.

Stanął jej znowu w myśli ów sobowtór.

Szedł zdala, z samego końca kurytarza.

Dreszcz nią wtrząsnął, a Krystjan pomyślał, że jej zimno i okrył ją szalem.

Uczynił to w sposób niezwykle rycesrki[1].

Karen poprosiła o papierosa i paliła wprawnie, a w sposobie trzymania go i zaciągania się dymem, było coś wyuzdanego.

Znowu minęła chwila.

Wyraźnie walczyła z potrzebą wyznania.

Niepewnymi palcami rozgniotła jedne szklanną perełkę.

Nagle zaczęła:

— Wielu nie rodzi się wcale i tych możebyśmy właśnie kochali.

Może też źli tylko budzą się do życia, a dobrych nie otrzymujemy, gdyż jesteśmy źli.

Gdym była małą dziewczynką przyniósł pewien chłopiec we worku kilka małych kociąt nad strumień.

Stojąc obok widziałam, jak je wysypywał w wodę.

Rzucały się rozpacznie, chcąc dotrzeć do brzegu, ale chłopiec bił je patykiem po głowach.

Sześć utonęło, a siódme, najbrzydsze dobrnęło do krzaka i zdołało uciec.

Inne zgrabne i ładne, utonęły.

— Zakrwawiłaś palce! — rzekł Krystjan.

Skaleczyła się rozduszoną perełką.

Krystjan otarł krew chustką od nosa.

Przyjęła to obojętnie, zapatrzona w napływające i znikające znów obrazy.

Krystjan czekał z napięciem, wstrzymując oddech, a na ustach miał zwyczajny, dwuznaczny uśmiech, maskujący zaciekawienie.

Rzekł zcicha:

— Teraz masz coś określonego na myśli, Karen.

— Tak mam! — przyznała, blednąc strasznie.

— Chciałeś się dowiedzieć historji Hildy Karsten i tokarza.

Matka moja żyła wówczas z tym tokarzem, Hilda miała lat piętnaście, a ja trzynaście.

Byłyśmy ciągle razem, a jednę nawet noc spędziliśmy na wydmach, w czasie burzy.

Biegali za nią mężczyźni, gdyż była bardzo przystojna, ale ona drwiła z każdego, mówiąc: — Gdy będę miała ośmnaście lat, wyjdę za kogoś, kto czemś jest i coś umie.

Dajcież mi narazie pokój.

Pewnego dnia odbyła się zabawa w gospodzie Hófingera, a matka pomagała w przyprawianiu ryb.

Ja nie poszłam wcale.

Nigdy się dowiedzieć nie mogłam jak Hilda dotarła aż do kurhanów nadbrzeżnych.

Uległa może dobrowolnie naleganiom Michała, syna sternika, którego nikt już polem nie widział, oczywiście.

Tam, na kurhanach musiał jej zadać gwałt, gdyż inaczej nie byłaby skoczyła w morze.

Znałam Hildę Karsten.

Nie było z nią żartów.

Wieczór fale wyrzuciły na brzeg jej zwłoki.

Byłam przy tem i padłszy na zmarłą, zatopiłam palce w jej włosach.

Oderwano mnie, ale przypadłam ponownie, tak że trzech mężczyzn musiało mnie odprowadzić.

Matka zamknęła mnie, dając soczewicę do przebierania, ale wyskoczyłam oknem i pobiegłam do domu Hildy.

Pochowano ją już.

Udałam się na cmentarz, a grabarz wskazał mi zakątek, gdzie ją złożono.

Szukano mnie przez cała i zabrano do domu, wśród wielkiego zbiegowiska.

Za karę, żem nie przebrała soczewicy, uderzyła mnie matka rękojeścią łopaty, tak że padłam na ziemię, zapominając nawet krzyczeć.

Zostawiła mnie leżącą bez ruchu, poszła do nauczyciela i tam spisali oboje list do właściciela wsi, z prośbą by mnie przyjął jako młodszą dziewkę czeladnią do dworu.

Tymczasem wszedł do izby, gdziem leżała, tokarz.

Był całkiem pijany, patrzył długo, potem zaś podniósł mnie i złożył w komorze.

Urwała, oczy jej ogarnęły izbę, jakby jej była zgoła nieznaną, a na Krystjana spojrzała, jak na człowieka obcego, usposobionego wrogo.

— Zdarł ze mnie kaftanik, spódnicę, koszulę, zdarł wszystko drżącemi rękami, a oczy mu lśniły, jak płonący spirytus.

Gdym była całkiem naga, jął mnie gładzić po szyi, ramionach, piersiach, brzuchu i lędźwiach, ja zaś miałam ochotę wydrzeć mu paznokciami mózg z czaszki, ale nie mogłam się ruszyć, członki miałam bezwładne, a głowa ciężyła jak ołów.

Nie zapomnę do śmierci twarzy owego tokarza, to niemożliwe zgoła.

W chwili kiedy mogłam wykonać jakiś ruch, on zatoczył się w kąt ciemnej komory.

Tak to było, taki był początek!

Odetchnęła głęboko.

Krystjan nie spuszczał z niej oka.

— Czemużto patrzysz tak zuchwale, dziewczyno? — pytali polem ludzie — Tak jest, byłam zuchwała.

Pastor plótł coś o nieczystości i skrusze, a ja mu się roześmiałam w nos.

Na służbie we dworze zaledwo mi jeść dawano.

Musiałam piastować dzieci, nosić wodę, czyścić trzewiki, sprzątać i obsługiwać dziedziczkę.

Był tam pewien inspektor, który jął za mną łazić.

Kapało mu z oczu i miał zajęczą wargę.

Pewnego wieczoru, gdym szła spać do komory chwycił mnie za ramię.

Ale mu rozbiłam kamienny dzbanek na głowie.

Zaryczał jak byk, zbiegli się wszyscy, on zmyślił jakąś bajkę, a mnie wyrzucono tejże jeszcze nocy ze dworu.

Poszłam, ale wróciłam nazajutrz wieczór.

Nie mając schrony wałęsałam się wokoło podwórza i dworu.

Nie byłam zmęczona, ani głodna, chciałam tylko odpłacić swą krzywdę.

Chciałam podpalić wszystko.

Ale sił nie starczyło.

Co noc chodziłam na to miejsce.

Spać nie mogłam zupełnie.

Ciągle mi się zwidywał pożar, ogarniający wszystko, dwór, stajnie, bydło, siano.

Trzeszczały belki, wyły psy na łańcuchach i skomlały dzieci.

Wspomniałam, jak to dziedziczka, w czasie Gwiazdki wszystkich obdarzyła, prócz mnie.

Dostałam wprawdzie trzy jabłka i garść orzechów, ale mi kazała iść precz, cerować pończochy Anny Marji.

W końcu, podczas włóczęgi i szukania sposobności padłam wyczerpana.

Nadszedł żandarm, chciał spisać protokoł, ale zemdlałam i skończyło się na niczem.

Szkoda, żem nie podłożyła ognia.

Wszystkoby wówczas poszło inaczej i nie musiałabym jechać z kapitanem, zmuszona przez matkę.

Dałam mu się namówić wzamian za niebieską suknię z aksamitu i liche lakierki.

Nie wiedziałam wówczas całkiem o jego ugodzie z matką.

Odsunęła wstecz krzesło i pochylona, sparła czoło o brzeg stołu.

— Ach... ach! — jęknęła z głębi przerażnej zadumy.

— Gdybym była podłożyła ogień, lżejsze bym miała życie.

Czemuż się to nie stało, czemu?

Krystjan patrzył na nią bez sołwa[2].

Potem zasłonił oczy dłonią, która tak pobladła, jak twarz jego.

Przypisy


corpora: sejm

text:
Druk nr 498

Warszawa, 26 kwietnia 2012 r.

SEJM

Projekt

Ustawa

z dnia ……………….

w brzmieniu:

,,e) w urzędach dzielnic m.st. Warszawy: burmistrz dzielnicy, zastępca burmistrza

dzielnicy i pozostali członkowie zarządu dzielnicy;”

2) art. 5 otrzymuje brzmienie:

„sekretarzem”.

publicznych.

obowiązków.”.

3) art. 6 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

1) posiada co najmniej wykształcenie średnie;

3) cieszy się nieposzlakowaną opinią.”

(burmistrza, prezydenta miasta), starosty, wicestarosty, członka zarządu powiatu, marszałka

województwa, wicemarszałka województwa, członka zarządu województwa, skarbnika

gminy, skarbnika powiatu, skarbnika województwa, sekretarza gminy, sekretarza powiatu,

sekretarza województwa, przewodniczącego zarządu związku jednostek samorządu

terytorialnego, członka zarządu związku jednostek samorządu terytorialnego, burmistrza

dzielnicy m.st. Warszawy, zastępcy burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy, członka

zarządu dzielnicy m.st. Warszawy lub pracownika samorządowego zatrudnionego na

5) art. 12 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

,,1.

Wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem

zatrudniony pracownik.”.

6) w art. 20:

a) dotychczasowe brzmienie przepisu oznacza się ust. 1,

,,1a.

Pracodawca w regulaminie wynagradzania może określić stanowiska pomocnicze

i obsługi, na których może być zatrudniona osoba, która nie była skazana

publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, jeżeli jest to uzasadnione charakterem

zadań wykonywanych na danym stanowisku.”.

przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych,

burmistrzem dzielnicy m.st. Warszawy, zastępcą burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy,

członkiem zarządu dzielnicy m.st. Warszawy oraz pracownikiem samorządowym

organu zarządzającego powiatową osobą prawną oraz pracownikiem samorządowym

województwa, skarbnikiem województwa, kierownikiem wojewódzkiej samorządowej

Art. 5.

Stosunki pracy burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy, zastępcy burmistrza

dzielnicy m.st. Warszawy oraz pozostałych członków zarządu dzielnicy m.st. Warszawy

niniejsza ustawa weszła w życie w stosunki pracy na podstawie wyboru.

proponowanej inicjatywy legislacyjnej

podczas ponad trzyletniego (od 1 stycznia 2009 r.) obowiązywania regulacji zawartych

w ww. akcie normatywnym pojawiły się wątpliwości interpretacyjne, sygnalizowane

przez m.in.: przedstawicieli środowisk samorządowych oraz Najwyższą Izbę Kontroli

w jednostkach samorządu terytorialnego”, które uzasadniają wprowadzenie

projektowanych rozwiązań.

Pierwsze z zaproponowanych rozwiązań ma na celu usunięcie wątpliwości

dotyczących statusu prawnego członków zarządów dzielnic m.st. Warszawy.

Stosowanie

dotychczasowej praktyki zatrudniania członków zarządu dzielnicy m.st. Warszawy na

podstawie umowy o pracę powoduje istotne następstwa w obszarze ich stosunku pracy

(w szczególności w kwestii okresu zatrudnienia pomiędzy wyborem a zawarciem z nimi

stosownej umowy o pracę).

Stąd też, proponuje się włączenie członków zarządów

dzielnic m.st. Warszawy do grona pracowników samorządowych zatrudnianych na

podstawie wyboru.

Wybór stanowi jedną z podstaw nawiązania stosunku pracy, jeżeli

z późn. zm.)], co w odniesieniu do członków zarządu m.st. Warszawy – jako osób

piastujących w następstwie wyboru mandat zaufania społecznego – znajduje szczególne

uzasadnienie.

W ten sposób, pozycja członków zarządu m.st. Warszawy zostanie

zrównana z pozycją pozostałych pracowników samorządowych, wyszczególnionych

w art. 4 ust. 1 pkt 1 danej pragmatyki pracowniczej, dla których z aktem wyboru wiąże

się obowiązek świadczenia pracy na rzecz danej społeczności.

Jednocześnie, na mocy

projektowanego przepisu przejściowego (art. 5) stosunki pracy członków zarządów

w życie niniejszej ustawy przekształcą się pierwszego dnia miesiąca następującego po

miesiącu, w którym projektowana ustawa wejdzie w życie w stosunki pracy na

Ustawa o pracownikach samorządowych przewiduje obligatoryjne tworzenie

Ponadto, obecnie obowiązujące regulacje:

1) umożliwiają obchodzenie przepisów zakazujących zatrudniania jako pracowników

samorządowych na stanowiskach urzędniczych osób skazanych prawomocnym wyrokiem

2) nie upoważniają organu nadzoru do działania w sytuacji, w której niektórzy pracownicy

umyślne przestępstwo skarbowe nadal pełnią swe funkcje z powodu niepodejmowania

samorządowi zatrudniani są na podstawie:

1) wyboru:

Uzupełnieniem ww. regulacji jest art. 4 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym pracownicy

stanowiskach urzędniczych, 2) doradców i asystentów, 3) pomocniczych i obsługi.

Wymogi, które muszą spełniać osoby będące pracownikami samorządowymi,

która jest obywatelem polskim (z pewnymi wyjątkami), ma pełną zdolność do czynności

ust. 2 ww. ustawy).

Wymogi dodatkowe wprowadzono także dla pracowników samorządowych

spełnienia ogólnych wymogów dla pracowników samorządowych z art. 6 ust. 1 ustawy

o pracownikach samorządowych, muszą posiadać co najmniej średnie wykształcenie, nie być

(art. 6 ust. 3 ww. ustawy).

A contrario, spełnienie tych warunków nie będzie wymagane od

wykonywania przez ww. osoby zadań analogicznych do zadań pracowników zatrudnionych

samorządowych płynie bezsprzeczny wniosek, iż doradców i asystentów nie można uznać za

zajmujących stanowiska urzędnicze.

Brzmienie obowiązujących przepisów powoduje, że doradcami i asystentami mogą

z wójtami (burmistrzami, prezydentami miast), starostami i marszałkami województw,

wielkiej staranności i nieposzlakowanej opinii.

Ich pozycję należałoby określać jako nie mniej

ważną niż osób zajmujących kierownicze stanowiska urzędnicze, co powinno prowadzić do

podobne obowiązki.

Zachowania powyższe, których rozmiar jest trudny do

skwantyfikowania, choć mające znamiona obchodzenia przepisów, w obowiązującym stanie

prawnym są całkowicie dopuszczalne.

samorządowych poprzez nadanie art. 6 ust. 3 brzmienia: ,,3.

Pracownikiem samorządowym

(…)”.

Kwestią odrębną od określenia samych wymogów stawianych różnym kategoriom

pracowników samorządowych pozostaje kwestia egzekucji przyjętych rozwiązań.

Dotychczasowa obserwacja praktyki pokazuje, że obowiązujące regulacje nie zapewniają

skuteczności tej egzekucji.

Mamy do czynienia z luką prawną, będącą wynikiem niespójności przepisu art. 6 ust. 2

ustawy o pracownikach samorządowych z przepisem art. 85a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r.

W obowiązujących przepisach brak jest regulacji, która, w sytuacji skazania określonych

osób, określanych jako pracownicy samorządowi, prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne

nakazywałaby wprost właściwym organom jednostek samorządu terytorialnego podjęcie

odpowiednich działań.

Przepisy takie, odnoszące się oczywiście do zaistnienia odmiennych niż karalność zdarzeń,

wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 3-5, odwołuje ją

informację o przyczynie odwołania.

Niewypełnienie jasno sprecyzowanych w ww. przepisach

obowiązków daje wojewodzie, z mocy wzmiankowanych regulacji trzech ww. ustrojowych

ustaw samorządowych, podstawę do wydania zarządzenia zastępczego.

Mając na względzie powyższe, wydaje się, iż nic nie stałoby na przeszkodzie dla

przyjęcia analogicznej procedury w przypadku skazania pracowników samorządowych

umyślne przestępstwo skarbowe.

Stąd proponuje się dodanie po art. 6 w ustawie

o pracownikach samorządowych art. 6a w brzmieniu:

Wprowadzenie do ustawy o pracownikach samorządowych przepisu na wzór wyżej

zaproponowanego art. 6a, wymaga zmodyfikowania odpowiednio trzech ww. ustrojowych

ustaw samorządowych.

Przykładowo, ust. 1 art. 85a w ustawie o samorządzie powiatowym

winien byłby uzyskać brzmienie:

W razie bezskutecznego upływu ww. terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra

właściwego do spraw administracji publicznej, wydawałby zarządzenie zastępcze, o czym

stanowi obowiązujący aktualnie przepis art. 85a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym.

Odpowiednie, dostosowane do systematyki ich unormowań, zmiany dotyczyć musiałyby

także art. 98a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 86a ustawy o samorządzie

województwa.

Z ww. rozwiązaniami koreluje propozycja nowelizacji art. 39 ustawy

o pracownikach samorządowych, która umożliwi pracodawcy samorządowemu

określenie w regulaminie wynagradzania stanowisk pomocniczych i obsługi, na których

może być zatrudniona osoba spełniająca wymóg niekaralności za umyślne przestępstwo

Proponowane rozwiązanie stanowi odpowiedź na sygnalizowaną przez pracodawców

samorządowych problematykę niemożności weryfikacji wymogu niekaralności osób

aplikujących (bądź też już zatrudnionych) na stanowiska ,,pomocnicze i obsługi”.

Jednostki samorządu terytorialnego realizują zadania z zakresu wielu dziedzin, np.:

niejednokrotnie działają w obszarach szczególnie wrażliwych z uwagi na kontakt

z małoletnimi, osobami starszymi lub niepełnosprawnymi.

Tak więc, zatrudnienie oraz

praca osoby skazanej na stanowisku ,,pomocniczym lub obsługi” w niektórych

jednostkach organizacyjnych samorządu terytorialnego może spotkać się z zarzutem

niedbałości o dobro i bezpieczeństwo powierzonych mu podopiecznych, dla których taki

pracownik może stanowić potencjalne zagrożenie.

Kolejna projektowana zmiana dotyczy nowelizacji art. 12 ust. 1 ustawy

urzędniczego, w tym wolnego kierowniczego stanowiska urzędniczego”, poprzez

Przedmiotowa regulacja została poddana ocenie przez Najwyższą Izbę Kontroli

w następstwie przeprowadzonej kontroli (Nr ewid.

148/2010/P/09/190/LZG), której

jest na tyle nieprecyzyjne, że może prowadzić do niejednolitego stosowania prawa,

w tym awansowania na stanowiska urzędnicze pracowników samorządowych innych niż

urzędnicy, bez zastosowania procedury otwartego i konkurencyjnego naboru.

,,Przepis

ten wyłącza z zakresu wolnych stanowisk urzędniczych, do których obsadzenia wymagane

jest postępowanie w sprawie naboru, m.in. stanowiska, na które został przeniesiony

pracownik samorządowy danej jednostki.

Pojęcie pracownika samorządowego jest szerokie

i obejmuje poza stanowiskami urzędniczymi także stanowiska doradców, asystentów oraz

pracowników pomocniczych i obsługi.

Zatem bez naruszenia ustawy można obecnie

zatrudnić osobę na stanowisku np. gońca i po krótkim czasie, bez procedury naboru,

przenieść ją na stanowisko urzędnicze (jeżeli będzie spełniała formalne wymogi

kwalifikacyjne), bo posiadać już będzie status pracownika samorządowego (…).

Powstała

niejednoznaczność wykorzystywana jest przez jednostki samorządowe do obsadzania na

stanowiskach urzędniczych osób, których umiejętności i przygotowanie zawodowe nie

zostały zweryfikowane w trybie konkursowym.”.

Z powyższą zmianą jest związana propozycja nowelizacji art. 20 ustawy

o pracownikach samorządowych, którego praktyczne zastosowanie powoduje

wątpliwości interpretacyjne, dotyczące zakresu podmiotowego pracowników

samorządowych, którzy mogą zostać objęci ,,awansem wewnętrznym”.

Obowiązujące

brzmienie danej regulacji w powiązaniu z funkcjonującą definicją ,,wolnego stanowiska

urzędniczego” (art. 12 ust. 1) sugeruje bowiem, że ,,awans wewnętrzny” na stanowisko

z grupy stanowisk ,,urzędniczych” jest możliwy także w odniesieniu do pracowników

zatrudnionych na stanowiskach ,,pomocniczych i obsługi”.

W konsekwencji jednak, taki

awans sprzeciwia się intencji ustawodawcy powierzania stanowisk ,,urzędniczych” - co

do zasady - w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru (vide art. 11 ust. 1).

Tym

samym, niezbędnym pozostaje doprecyzowanie instytucji ,,awansu wewnętrznego”,

poprzez wskazanie, że może on nastąpić jedynie w granicach danej (tożsamej) grupy

stanowisk.

Ustawodawca w art. 4 ust. 2 ustawy dokonał podziału stanowisk

pracowników samorządowych na trzy grupy: 1) stanowiska urzędnicze, w tym

kierownicze stanowiska urzędnicze; 2) stanowiska doradców i asystentów; 3) stanowiska

pomocnicze i obsługi - i tylko w ramach tej samej grupy stanowisk możliwe byłoby

przenoszenie pracowników samorządowych w drodze awansu wewnętrznego, bez

możliwości obchodzenia przepisów nakładających obowiązek stosowania otwartej

i konkurencyjnej procedury naboru.

Warszawa, 7 maja 2012 r.

BAS-WAPEiM-1115/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

(przedstawiciel wnioskodawców: poseł Julia Pitera)

Projekt przewiduje zmianę ustaw: z dnia 21 listopada 2008 r.

Zmiana dotyczy m.in. zaliczenia członków zarządu dzielnicy w urzędach

dzielnic m.st. Warszawy do kategorii pracowników samorządowych

zatrudnianych na podstawie wyboru, ustalenia maksymalnego terminu

przeprowadzania naboru kandydatów na wolne stanowisko sekretarza gminy,

powiatu i województwa oraz wprowadzenia zakazu obsadzania stanowiska

sekretarza w drodze powierzenia obowiązków.

Projekt ponadto określa

wymagania, jakie powinien spełniać pracownik samorządowy zatrudniony na

wskazuje działania, jakie musi podjąć właściwy organ jednostki (związku

jednostek) samorządu terytorialnego w przypadku skazania pracownika

samorządowego prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo

wymienionych w projekcie kategorii.

samorządzie województwa nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

BAS-WAPEiM-1116/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sej


text:
Bruno, ołomuniecki bp odr.

1245—1281, poprzednio proboszcz hamburgski, z rodziny grafów holsztyńskich (Holstein) pochodzący.

Mąż uczony i głęboki polityk, co widać ze sprawozdania jego, jakie przedstawił Grzegorzowi X, o ogólnym stanie politycznym i religijnym w Europie.

Ciekawe to sprawozdanie dał najprzód poznać w urywkach Raynaldus (Annal.

Baronii contin.

ad an.

1273); pełniejsze wydanie dał r. 1846 Höfler (w Abhandlgen der bair.

Academie).

Cf. Dudik, Iter Romanum.

I.

42.


text:
Braciszkowie Marji (petits-frères de Marie).

R.

1817 ks. Champagnat, zakonnik marysta, wikarjusz parafji Lavalla, w djec.

lugduńskiej, zebrał kilku młodych ludzi i zaczął z nimi żyć wspólnie, aby ich przygotować na apostołów — nauczycieli.

Gdy nauczanie ich okazywało się bardzo skuteczném, sąsiednie djecezje wnet ich u siebie pozaprowadzały.

W 50 lat od ich założenia już się znajdowali nietylko we Francji, lecz i w Belgji, Anglji, nawet w Oceanji.

Ogólna ich liczba wynosiła około 2,000; mieli 330 domów, lub szkółek, i liczyli około 50,000 uczniów.

Ustawa ich podobna jest wielce do ustawy braci szkół chrześcjańskich (ob.

Szkolni Bracia), tylko że osiadają po wsiach, zwykle po dwóch; gdy tymczasem bracia szkół mieszkają też i po miastach.

Przepasują się powrozem i noszą krzyż na piersiach.


text:
Ostatnie trzęsienie ziemi, jakie nawiedziło Japonię, odcisnęło swoje piętno na energetyce "kraju kwitnącej wiśni".

W jego wyniku ucierpiała największa na świecie elektrownia jądrowa, Kashiwazaki Kariwa.

Mimo, że nie odnotowano żadnej poważnej awarii, władze, w odpowiedzi na petycję sejsmologów i energetyków jądrowych, nakazały jej zamknięcie na około rok, w celu kompleksowego sprawdzenia wszystkich bloków energetycznych.

Niestety, zamknięcie elektrowni zbiega się z falą upałów jakie panują w Japonii.

W zeszły czwartek padł rekord temperatury odnotowanej na terenie Japonii: w dwóch miastach zanotowano 40,9°C.

Na dodatek, wiele fabryk i biur będzie powracało do normalnego poziomu zużycia energii po sezonie wakacyjnym.

Wszystko wskazuje na to, że w Japonii zabraknie energii elektrycznej.

Wczoraj, między 14 a 15 czasu lokalnego, operator elektrowni Kashiwazaki Kariwa, Tokyo Electric Power Co.(TEPCO), największa prywatna firma energetyczna na świecie, odnotowało największe w historii godzinne zużycie energii, 3,42 mld. kW.

TEPCO wdrożyło, pierwszy raz od 17 lat, plan awaryjny mający przeciwdziałać niedoborowi energii elektrycznej.

Jego częścią jest ponowne otworzenie elektrowni wodnej położonej na północ od Tokio.

Rzecznik TEPCO, Shigeru Kodaira, powiedział, że elektrownia wodna może zostać uruchomiona jak tylko zapotrzebowanie na prąd przekroczy normalny poziom.

TEPCO będzie mogło dostarczać wystarczającą ilość energii, jeśli tylko temperatura nie przekroczy 35°C.

Drugą metoda na niewydolność elektrowni ma być prośba, aby najwięksi odbiorcy energii elektrycznej, w zamian za mniejsze rachunki, zmniejszyli zużycie.


text:
Lucjan Rydel

Serce mi się wciąż wyrywa

Serce mi się wciąż wyrywa

Do dalekich moich stron,

Do tej ziemi ukochanej

Serce mi się wciąż wyrywa…

U nas teraz na wsi żniwa,

Złotokłosy pada plon,

Śpiewką żeńców dźwięczą łany,

Głos po niebie się rozpływa,

A na kłosach wiatr przygrywa,

Jak na harfie wyzłacanej.

Śpiewką żeńców dźwięczy niwa,

Na południe bije dzwon,

I przy drodze wierzba siwa

Da gromadzie spracowanej

Cień blaskami przetykany…

— Mnie tu wpośród obcych stron

Śnią się ciągle takie żniwa,

I ta wierzba, i te łany,

I do ziemi ukochanej

-----


text:
Oj Maluśki, Maluśki…

Oj Maluśki, Maluśki, Maluśki

jako rękawicka,

Alboli tez jakoby, jakoby

kawałecek smycka.

Cy nie lepiej Tobie by, Tobie by

siedzieć było w niebie,

Wsak Twój Tatuś kochany, kochany

nie wyganiał Ciebie.

Tam wciurnasa wygoda, wygoda,

a tu bieda wsędzie;

Ta Ci teraz dokuca, dokuca,

ta i potem będzie.

Tam Ty miałeś pościółkę, pościółkę

i miękkie piernatki;

Tu na to Twej nie stanie, nie stanie

ubożuchnej Matki.

Tam kukiełki jadałeś, jadałeś

z czarnuszką i z miodem;

Tu się tylko zasilać, zasilać

musis samym głodem.

Tam pijałeś ceć jakie, ceć jakie

słodkie małmazyje;

Tu się Twoja gębusia, gębusia

łez gorzkich napije.

Tam Ci zawsze służyły, służyły

prześliczne janioły;

A tu lezys Sam jeden, Sam jeden,

jako palec goły.

Hej, co się więc takiego, takiego

Tobie, Panie, stało,

Żeć się na ten kiepski świat, kiepski świat

przychodzić zechciało?

Oj!

gdybych ja jako Ty, jako Ty

tam królował sobie,

Nie chciałbym ja przenigdy, przenigdy

w tym spoczywać żłobie.

Chociażby za pańszczyznę, pańszczyznę

i chociażby pono

Talar jeden i drugi, i drugi

na rękę kładziono.

Albo się więc mój Panie, mój Panie

wróć do Twej dziedziny,

Albo się zanieść pozwól, zanieść pozwól

do mej chałupiny.

Będziesz się tam miał z pyszna, miał z pyszna,

jako miałeś w niebie.

Mam ja mleka słodkiego, słodkiego

garnuszek dla Ciebie.

-----