text:
Czepiec.

Już powyżej nadmieniliśmy, że czapka i czepiec są zesłowiańszczonemi formami średniowieczno-łacińskiego wyrazu cap(p)a, od którego Karłowicz wywodzi wiele wyrazów w językach nowożytnych, a w polskim oprócz czapki i czepca: czapa, kapa, kaplica, kapelan, kapuza, kapiszon, kabat, kapota, kapelusz i t. d.

Jak wieniec na warkoczach lub rozpuszczonych włosach był godłem dziewictwa i tylko przez panny mógł być noszony, tak biały czepiec, okrywający ucięte włosy, znakiem był białogłowy, czyli mężatki.

Oczepiny, czyli pierwsze włożenie czepca na głowę młodej mężatki po ślubie, są jednym z najważniejszych obrzędów wesela polskiego.

W dawnych wiekach dwa u nas główne typy czepców były znane: 1) Białe płócienne, rąbkowe, którymi zawijały głowy niewiasty podług obyczaju narodowego i 2) kapturki jedwabne w kwiaty lub ze złotej lamy, galonami i blaszkami złoconemi wyszywane lub złotem bogato haftowane, a używane głównie po miastach polskich przez mieszczki, które, jako w znacznej liczbie niemki, modę powyższą przejęły w średnich wiekach Czaszka królowej polskiej Ryksy († 1057 r.) w czepcu z siatki złotej na tle z czerwonego jedwabiu.

z zachodniej Europy.

W zbiorach, pozostałych po Matejce, t. j.

w tak zwanym dzisiaj „domu Matejki", znajduje się najliczniejszy zbiór staroświeckich złocistych czepców, a właściwie kapturków mieszczek krakowskich.

Ale prototypem wszystkich jest kapturek z siatki złotej na tle z czerwonego jedwabiu, znajdujący się na głowie zmarłej w r. 1057 królowej polskiej Ryksy (Richezy), żony Mieczysława II, a matki Kazimierza Odnowiciela.

Grób ten, istniejący obecnie w słynnej katedrze Kolońskiej, w kaplicy św. Michała, otwierano r. 1845 na żądanie Aleksandra Przeździeckiego i on to polecił do „Wzorów sztuki średniowiecznej" zdjąć najdokładniejszy rysunek, który tutaj w podobiźnie z tego pomnikowego dzieła podajemy.

Nie ulega wątpliwości, że zwyczaj noszenia wieńców tylko przez dziewice, a czepców wyłącznie przez mężatki, był narodowym i przestrzeganym w Polsce od czasów przedchrześcijańskich.

Gdy Dąbrówka, żona Mieczysława I, wychowana w Czechach pod wpływem wiejącej z Zachodu kultury niesłowiańskiej, lekceważyła sobie odwieczny zwyczaj słowiański i w wieku podeszłym nie osłaniała czepcem włosów, ale (jak powtarza za współczesnymi Długosz) przystrajała się w czółko i wieniec, na wzór dziewic, tak to się dziwnem i niezwykłem wydawało Polakom, że przeszło do podań i na karty dziejopisów.

Tenże Długosz powiada, że r. 1271 żona Leszka Czarnego, wówczas księcia sieradzkiego, „Gryfina, córka Rościsława, księcia Rusi, choć już z Leszkiem 6-ty rok mieszkała, zostająca w panieństwie, zarzucała mężowi niemoc i oziębłość i na zwołanem zgromadzeniu panów i ważniejszych niewiast ziemi Sieradzkiej oświadczyła, że czepiec, który na głowie jako mężatka nosiła w Krakowie, w klasztorze braci mniejszych wobec wielu osób już dawno zdjęła i jak panna poczęła chodzić z odkrytą głową".

Chwilę powyższą, upokarzającą dla Leszka, przedstawił na jednym z obrazów swoich Jan Matejko.

Marcin Bielski w swojej kronice powiada o Zygmuncie I-ym, że „w czepcu za młodu chadzał, włosy długie nosił".

Czepiec ten siatkowy, na niektórych medalach i pieniądzach tego króla przedstawiony, był rodzajem czapeczki, ogarniającej długie włosy monarchy.

„Niewieściuchowie czepkami głowy zawijają", powiada A. Kochanowski.

W wyprawie ślubnej jednej z księżniczek polskich z r. 1650 znajdowało się podług rejestru czepków 14, a w tej liczbie „jedwabnicowych 2 z niesokorowymi guzikami i wpuszczką przez środek, 5 flamskich z olęderskiemi koronami, 6 rąbkowych z różnymi koronkami i 14-ty jedwabnicowy bez koronek".

Na znajdującym się w zbiorach piszącego portrecie z wieku XVII dama polska ubrana jest w rodzaj futrzanej czapeczki z 4-ma wywiniętemi, jak u kapuzy, klapkami.

Od bocznych klapek nad uszami spadają dwa długie końce z koronki, zwanej w naszych czasach gipiurą.

Krakowskie czepce musiały wyróżniać się strojnością i świecidłami, skoro Wacław Potocki w wieku XVII pisze: „Gotuj jeść, kucharko, będziesz miała na krakowski czepiec".

W wieku XVIII biorą gorę kornety i moda, pośpiesznie zachód Europy naśladująca.

Za Stanisława Augusta piszą: „Kornet tej jest własności, co u mieszczek kapturek, czyli czapka (złocista), a u wiejskich kobiet czepiec".

Ksiądz Jan Bohomolec w dziełku „Djabeł w swojej postaci", wymierzonem przeciwko zabobonom o czarach, pisze: „Płód ludzki zawiniony jest w dwuch błonkach: te przed porodzeniem pospolicie otwierają się; przytrafia się zaś, iż miasto otworzenia się, część ich oderwana zostanie na głowie dziecka, nakształt czepka.

Pospólstwo bierze to za znak przyszłego jego szczęścia; przeto części te pilnie chowają, rozumiejąc, iż gdyby zginęły, ci, którzy z niemi się urodzili, nieszczęśliwszemi nad innych byliby".

Haur na sto lat przed Bohomolcem już pisał: „Dla lepszego szczęścia niektórzy przy sobie nosić zwykli czepek swój, w którym się rodzili".

Koszutski znowu mówi: „Ten, który szczęśliwym jest, pospolicie mówią, iż się z białej kokoszy, albo, wedle polskiej mowy, w czepku urodził".

Rysiński przytacza przysłowie: „W czepku się urodził, a w powrózku zginie", t. j. na szubienicy.


corpora: wikisources-pl

text:
Atrium.

W artykule Bazylika czytelnik widzi, że pierwszą od wchodu jej częścią był przedsionek, vestibulum; w większych niektórych bazylikach, przedsionek rozwijał się w atrium, otoczone trzema portykami, a z czwartej strony fasadą bazyliki, a niekiedy czterema nawet portykami.

Środkowy ten dziedziniec, między portykami, nazywał się atrium; na środku tego dziedzińca był symbol świętej ekspiacji, t. j. fontanna, przy której chrześcjanie umywali twarz i ręce, zanim wstąpili do świątyni.

W niektórych atriach fontanna była otoczona barjerą i pokryta daszkiem.

Fontannę poświęcano w wigilję lub w sam dzień Trzech Króli.

Z czasem miejsce fontanny zajęła woda święcona w kruchcie.

Pod portykami atrium, zatrzymywali się pokutujący pierwszego stopnia; ale winniejsi, z pomiędzy nich, musieli stać pod odkrytém niebem w atrium samém.

N.


corpora: openbooks

text:
Wacław Rolicz-Lieder

Marzenie

Gdyby raz się już z życiem tułaczym uporać,

Mieć wioskę i czarnoziem zacnym pługiem orać!

Inszym oddałbym chęci wielkich w świecie czynów,

Sam, czytał cichą mądrość z ziemi pergaminów:

Orał, siał, żął i młócił, zasie na spoczynek

Nad stawem chadzał albo doglądał drzewinek.

Pełną statku nalazszy wrychle białogłowę,

W dom wprowadziłbym żonę; stąd potomstwo zdrowe

Byłoby dla ojczyzny i pożytek rzadki:

Bo, sposobem szlacheckim wychowując dziatki,

Uczyłbym je miłować narodowe bogi,

Prawiąc: «Cnota skarb wieczny, cnota klejnot drogi».

Żona, domu ozdoba i przyjaciel wierny,

Cukrowałaby żywot w wymaganiach mierny,

Szczęśliwa, że z małżonkiem w cnej prostocie żywie,

A pierś ojczystych łanów karmi ją poczciwie.

Gdy goście by zjechali, wzorem stateczności

Rodziłaby w przyjezdnych szlachetne zazdrości,

A każdy, pozierając na dobrane stadło,

Myślałby, że mu niebo do stóp ziemskich padło.

Zwiódszy gościa na ganek, przy pisanym dzbanie

O Reju gawędziłbym, Czarnoleskim panie,

O Rzeczypospolitej, Królach Ich Miłościach,

Stateczności i cnocie, pychy znikomościach;

A gdyby dobry sąsiad w pieśniach też smakował,

Wiersze Kochanowskiego w głos bym recytował;

I może zdałoby się, że spod chłodnej deski

Wyszedł wiersze na ganek czytać — Czarnoleski.

Sam, pod lipą miodową, w wieczór świętojański,

Układałbym wiersz gładki, uczuciami pański,

Gwiazdy by mnie wiejskimi usty całowały,

Dziateczki sobótkową pieśń w oddali piały,

A, od żabińców płynąc, skrzek coraz tęskliwszy

Mówiłby: śród szczęśliwych jesteś najszczęśliwszy.

-----

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Marta Niedziałkowska, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła, Agnieszka Żak


text:
Arcybiskup gnieźnieński w Kościele używał praw metropolity, prymasa i legata, nie nazywając się nigdy metropolitą, ale zawsze arcybiskupem; w kraju zaś był pierwszym senatorem, pierwszym książęciem i wicekrólem (interrex), a obowiązki te i godności z biegiem czasu pozyskał.

Dytmar w swej kronice powiada, że cesarz Otton III, ustanawiając r. 1000 arcybiskupstwo gnieźnieńskie, poddał mu trzy inne biskupstwa polskie, jednocześnie fundowane: w Kołobrzegu na Pomorzu, w Krakowie i Wrocławiu; najdawniejsze zaś biskupstwo polskie, dotąd całą tę ziemię obejmujące, t. j. poznańskie, pozostawało jeszcze pod władzą arcybiskupa magdeburskiego.

Później różnymi czasy do metropolii gnieźnieńskiej Weszły biskupstwa: krakowskie, kujawskie, płockie, poznańskie, łuckie, wileńskie, żmudzkie, chełmińskie, inflanckie i smoleńskie, a dawniej: lubuskie, sambińskie, pomerańskie i kamińskie na Pomorzu; warmińskie tylko bezpośrednio Stolicy apostolskiej ulegało.

Arcybiskup gnieźnieński używał nad swymi sufraganami wszystkich praw, służących metropolicie: potwierdzał biskupów, wybieranych pierwotnie przez kapituły, konsekrował ich lub wybory te unieważniał, sam obsadzając wakujące stolice (Theiner, Długosz, Olszowski).

Nowo konsekrowani biskupi składali mu przysięgę wierności, której formułę z r. 1448 podał Olszowski.

Wizytował ich djecezje, śledztwa o ich życiu i gorliwości prowadził, kapituły karcił, Synody prowincjonalne powinien był co trzy lata zwoływać.

Kazimierz Jagiellończyk odebrał kapitułom prawo wolnego wyboru biskupów, a odtąd już nie arcybiskup gnieźnieński, ale Stolica apostolska potwierdzała wybór króla.

Drugą godnością kościelną było dostojeństwo prymasa państwa, biorące początek w wieku XIV (ob.

Prymas).


text:
Nienasycenie

Stanisław Ignacy Witkiewicz

„Ja, wybierając los mój,

wybrałem szaleństwo.”

Tadeusz Miciński

„W mroku gwiazd”

PRZEDMOWA

Nie wchodząc w kwestję czy powieść jest dziełem sztuki, czy nie — (dla mnie, nie) — poruszyć chcę problemat stosunku powieściopisarza do jego życia i otoczenia.

Powieść jest dla mnie przedewszystkiem opisaniem trwania pewnego wycinka rzeczywistości — wymyślonego, czy prawdziwego — to obojętne — rzeczywistości w tem znaczeniu, że główną rzeczą w niej jest treść, a nie forma.

Nie wyklucza to oczywiście najdzikszej fantastyczności tematu i psychologji występujących osób — chodzi tylko o to, aby czytający był zmuszony wierzyć, że tak właśnie, a nie inaczej było, lub być mogło.

To wrażenie zależne jest też od sposobu przedstawienia rzeczy, czyli od formy poszczególnych części i zdań i od kompozycji ogólnej, ale elementy artystyczne nie stanowią w powieści całości działającej formalnie bezpośrednio swoją konstrukcją; służą raczej do spotęgowania treści życiowej, do zasugestjonowania czytelnikowi poczucia rzeczywistości opisanych ludzi i wypadków.

Jednak konstrukcja całości jest czemś według mnie w powieści drugorzędnem, co powstaje jako produkt uboczny opisu życia, i co nie powinno zgóry wpływać deformująco na rzeczywistość według czysto formalnych wymagań.

Lepiej oczywiście żeby była, ale brak jej nie stanowi zasadniczej wady powieści, w przeciwieństwie do dzieł Sztuki Czystej, gdzie poprostu bez wartości formalnej całości nie może być mowy o artystycznem wrażeniu, gdzie jeśli jej niema, niema dzieła sztuki wogóle, a jest co najwyżej w pewien sposób przetworzona rzeczywistość i chaos niezwiązanych ze sobą czysto formalnych elementów.

Dlatego powieść może być wszystkiem, w uniezależnieniu od praw kompozycji, począwszy od apsychologicznej awantury, przedstawionej od zewnątrz, do czegoś, co może graniczyć z traktatem filozoficznym lub społecznym.

Oczywiście jednak musi się coś w niej dziać: ideje i ich walka muszą być pokazane na ludziach żywych, a nie porozwieszane na manekinach.

Jeśli ma być tak, to lepiej napisać broszurę, lub traktat.

Przekonanie, że powieść musi być koniecznie przedstawieniem ciasnego wycinka życia, przyczem autor, z klapami koło oczu, jak strachliwy koń, unika wszelkich rzeczywistych i pozornych nawet dygresji, wydaje mi się niesłuszne — z wyjątkiem grafomanicznych bzdur i niepotrzebnych nikomu płytkich naświetleń nieciekawych ludzi, wszystko jest usprawiedliwione — nawet największe odstępstwa od „tematu“.

Podlizywanie się najniższym gustom przeciętnej publiczności i strach przed własnemi myślami, lub niechęcią danej kliki, czynią z naszej literatury (z małemi wyjątkami) tę letnią wodę, od której chce się poprostu rzygać.

Słusznie twierdzi Antoni Ambrożewicz, że u nas literatura była tylko funkcją walki o niepodległość — z chwilą jej osiągnięcia zdaje się kończyć beznadziejnie.

Proszę nie posądzać mnie o megalomanję i chęć wmówienia publiczności, że moje powieści są ideałem, a wszystko inne głupstwem.

Daleki jestem (i to bardzo) od tego.

Ale twierdzę, że dzisiejsza krytyka, z powodu fałszywego poczucia społecznego obowiązku i chęci nauczania małych cnótek małych ludzi, nie chce widzieć groźnych zagadnień i ich możliwych rozwiązań i stanowczo wpływa hamująco na rozwój w wielkim stylu naszej literatury.

Co jest niewygodne jest przemilczane, lub programowo źle zrozumiane i zinterpretowane.

Fałsz i tchórzostwo cechuje całe nasze życie literackie, a ci, którzy nawet słusznie rzucają się na różne przykre objawy (n. p. Słonimski) są bezsilni z powodu braku podstaw pojęciowych i programowego antyintelektualizmu.

Niedokształcenie umysłowe większości krytyków, brak u nich jakichkolwiek jednoznacznych systemów pojęć dla wartościowania, brak intelektualnych szkieletów, w połączeniu z produkcją miernoty i zalaniem rynku tłomaczeniami zagranicznej tandety, daje smutny obraz literackiego upadku.

Czegóż wymagać od publiczności, jeśli krytyka stoi poniżej jej przeciętnego poziomu.

Nie będę walczył tu o ideje ogólne z poszczególnymi krytykami (polemika ukaże się w oddzielnej książce p. t.

„Ostatnia pigułka dla „wrogów“) — chcę się ograniczyć do jednego problemu: stosunku życia prywatnego autora do jego pracy.

We wstępie do „Pożegnania Jesieni“ napisałem zdanie, które cytuję tu dosłownie: „To, co pisze drugi mój bardzo przykry „wróg“, Karol Irzykowski, o stosunku krytyki do dzieł sztuki poprzez autora, jest bardzo słuszne.

Babranie się w autorze à propos jego utworu, jest niedyskretne, niestosowne, niedżentelmeńskie.

Niestety, każdy może być narażony na tego rodzaju świństwa.

Jest to bardzo nieprzyjemne“.

W odpowiedzi na to oświadczenie spotkałem się z następującemi reakcjami na moją powieść.

Pan Emil Breiter zatytułował swoją krytykę „pseudo-powieść“, a następnie na końcu zaznaczył, objaśniając niedomyślnym cel tego tytułu, że moja książka jest „spowiedzią“.

Przezornie nie dodał słowa „idejowa“, aby móc być dwuznacznie zrozumianym.

A więc każdy przeciętny człowiek myśli sobie (i na to liczy p. B., aby mi dokuczyć i zaszkodzić), że poprostu opisuję fakty z mego życia, o którem on, p. B., ma jakieś tajemnicze informacje — a więc: że byłem zgwałcony przez jakiegoś hrabiego „pod kokainą“, że byłem na utrzymaniu u pewnej bogatej żydówki na Ceylonie, że zakokainowałam niedźwiedzicę w Tatrach i t. p. Nie posądzą mnie o to, że zostałem rozstrzelany przez komunistów, bo niema w Polsce sowietów i ja niestety żyję i narazie piszę dalej.

Potem, na tle takich krytyk i plotek spotykają mnie tego rodzaju powiedzenia: jakaś dama po skończonym portrecie mówi: „tak się pana bałam — myślałam: jak ja wytrzymam godzinę z takim strasznym(!) człowiekiem, jak pan — a pan jest zupełnie normalny i nawet dobrze wychowany“.

Matki boją się zamawiać portrety swoich córek w mojej firmie, nawet dorośli mężczyźni siadają z niewyraźnemi minami „na aparat“, tak, jakby się spodziewali, że co najmniej, zamiast rysować, powyrywam im znienacka zęby, lub wykłuję oczy ołówkiem.

Drugi fakt: Karol Irzykowski (z którego „Walką o treść“ załatwię się obszernie w wyżej wspomnianej broszurze) pisze krytykę najwidoczniej programowo dwuznaczną (używa pojęcia: genjalny grafoman — to tak jakby kwadratowe koło, a może gorzej), w której używa słowa „cynizm“, w dość nieokreślonem dla przeciętnego człowieka znaczeniu, a następnie dodaje (on właśnie, o którym napisałem wyżej przytoczone zdanie, na tle jego własnych enuncjacji), że zanadto opieram moją powieść na tle osobistych przeżyć.

Skąd ci panowie ośmielają się domyślać takich rzeczy?

Czy na podstawie ohydnych plotek, których jestem przedmiotem?

Mogą się domyślać — Bóg z nimi — ale pisanie tego w krytykach literackich jest szczytem bezczelności.

Mam wrażenie, że jestem w tym wypadku wyjątkiem — o nikim jeszcze nic podobnego nie czytałem.

Nie mogę cofnąć wyrażenia użytego poprzednio, ponieważ panowie ci sami się pod nie, że tak powiem „podstawiają“.

Bo przecież realizm jakiegoś opisu nie implikuje bynajmniej kopjowania bezpośrednio danej rzeczywistości — może być dowodem n. p. talentu realistycznego autora.

Ale jeśli chodzi o mnie, to nawet to, co mogłoby być komplimentem, zostaje perfidnie odwrócone na zarzut, i to w dodatku czysto osobisty i gołosłowny, a szkodliwy dla mnie życiowo.

Jakże to inaczej nazwać, niż ja to uczyniłem?

Tembardziej jest to dziwne, że ani jeden fakt w „Pożegnaniu Jesieni“ nie odpowiada rzeczywistości.

Chyba panowie ci liczą na to, że autor, w ten sposób oszkalowany przed publicznością, przestanie pisać, lub conajmniej straci swobodę wypowiadania się, ze szkodą dla swej pracy.

Do podobnych, ale mniej przykrych objawów, należy robienie pasztetu z dowolnie wybranych cytat, przyczem wypowiedzenia „bohaterów“ pomięszane są umiejętnie ze zdaniami autora, i przedstawianie sfałszowanego w ten sposób tekstu uznane za jego ideologję.

Nie chodzi o to, aby być chwalonym, tylko uczciwie zwalczanym — ale nawet o to jest u nas bardzo trudno.

„Cósta z głupim bees gadał“, jak mówił Jan Marduła.

Ale lepszy jest nawet głupi, niż świadomie nieuczciwy krytyk.

Chciałoby się wierzyć w dobrą wolę przynajmniej, ale i to czasem jest wprost niemożliwe.

Niema autora, któryby nie zużywał introspekcji i obserwacji innych ludzi dla celów powieściowych.

Przecież zdolność wyobrażania sobie stanów urojonych osób, lub transpozycji danej rzeczywistości, przyczem niezmiernie mały fakt może wystarczyć jako ośrodek dla krystalizacji całej koncepcji, musi być zasadniczą cechą powieściopisarza.

Trudno, żeby ktoś żyjący w pewnej atmosferze nie karmił się nią.

Chodzi o to w jaki sposób zużytkowuje ten pokarm.

Jest pewna granica wyraźności typów (jakieś szczególne znamiona, jak w pasportach), poza którą daje się w przybliżeniu powiedzieć, że dany autor przedstawia rzeczywiście danego realnego człowieka.

Ale na to trzeba przedewszystkiem tego chcieć — dla celów jakichś tajemniczych: osobistej zemsty, czy reklamy, albo dla polityki.

Zaznaczam, że jest mi to obce w zupełności i że każdą interpretację tego rodzaju, tak w stosunku do mnie jak i do aktualnej rzeczywistości społecznej, będę uważał za programowe świństwo w stosunku do mnie, w celu szkodzenia mi osobiście.

Szkoda, że polemika między Kadenem-Bandrowskim, a Irzykowskim na ten właśnie temat, utknęła w osobistych wymyślaniach, nie rozjaśniając mroków okrywających twórczość pisarską.

Jeśli tak dyskutują: największy nasz pisarz obecnie i ten, który uważany jest za największą powagę krytyczną, to dowodzi, że źle się dzieje w naszych literackich sferach.

S. I. W. 4/XII 1929.

PRZEBUDZENIE

ROZDŁAWDZIEWICZENIE.

DEMONIZM.

Przypi


text: cetyna, czacina, p. szczeć; o ‘igliwiu’; podhalskie, z słowackiego.


text:
XIV.

CO MI PO TEM...

Na tej smętnej ziemi,

Po polu, po lesie...


text: dna, »denna niemoc«, ‘artrytyzm w stawach’, więc we dnie; p. dno; już w cerk. dna, ‘słabość’, — ‘reumatyzm’ u innych Słowian.


text:
224.

O człecze prawy!

Twoja mowa

Niech będzie tylko: Tak lub Nie.

Bo myśl, co z duszy gdzie chce tchnie,

Kiedy się słowo z niej wysnowa,

Ma być przed Pański Sąd gotowa

Dziś i po wszystkie czasów dnie.

W słowie jest próba czci czyśćcowa,

Początkiem jego Święta trwoga,

A końcem — pociech pewność błoga.

W słowie się czyn, jak w ziarnie chowa.

Kto chce dojść rodowodu Słowa,

Znajdzie go wprost w łonie Boga.


text:
Bohdanowicz

1.

Bazyli, *1740 Małopolska Wsch., †23 II 1817 Wiedeń, pol. kompozytor i skrzypek.

1775 przeniósł się na stałe do Wiednia, gdzie był skrzypkiem w teatrze na Leopoldstadt.

1785–1803 organizował koncerty z udziałem całej rodziny (żony i 8 dzieci), na których były wykonywane m.in.: 3-cz. sonata na skrz.

Les prémices du monde (grana na jednym instr. przez 3 dzieci), Non plus ultra na 4 gł. żeńskie i skrz. (grane na jednym instr. przez 3 dzieci i ojca), 3-cz.

Sinfonía vocale ed origínale senza parole na 8 gł. wok., chór i rury zw.

Sprachtöne, Aria con variazioni na sopr. solo, andantino z wariacjami Rareté extraordinaire de la musique na fort. na 8 rąk, koncert z cadenzą Europa’s Erstling na 3 gł. wok.

z tow. gwizdu i ork.

Cyrkowe popisy B. wywołały krytykę i przyniosły mu przydomek „szarlatana muzycznego”.


text:
Abbo, mnich klasztoru św. Germana de Pratis (St. Germain de Prés) pod Paryżem, zak. św. Benedykta, rodem z Neustryi (w Gallji) ok. r. 925.

Zwany w literaturze Abbo Sangermanensis, Abbo Cernuus v. humilis.

Jako świadek oblężenia Paryża przez Normanów, ok. r. 887., opisał wierszem historyę téj wojny (De bellis Parisiacae urbis adversus Normannos libri III) aż do r. 896.

Całkowicie, z trzecią księgą, z oryginału, dotąd nigdzie nie drukowaną, wydał to dziełko Pertz, Monum German.

Scriptorum t. II.

Na język francuzki tłumaczyli je: Taranne (Le siége de Paris en 885 et 886., Par.

1834) i Guizot (Collection des histor.

t. VI).

Ob. Migne, Patrol.

lat.

t.

132, gdzie są dzieła Abbona zabrane.

X. W. K.