corpora: wikisources-pl

text: cal, calowy, od nas na Ruś; u Słowaków, Czechów, Łużyczan z o (ó), col, coul; z niem. Zoll, 'klocek drzewny'.


text:
Podróż do środka Ziemi

Rozdział XX

Juliusz Verne

I rzeczywiście, trzeba się było dobrze z wodą obliczyć, bo zapas jej cały, nie wiem czy na trzy dni mógł wystarczyć; przekonałem się o tem przy kolacji wieczorem, a na nieszczęście, nie mogliśmy bynajmniej liczyć na wynalezienie jakiego źródła w tym puncie epoki przejściowej.

Cały następny dzień, przechodziliśmy nieskończoną liczbę arkad i łuków naszej galeryi.

Ponure milczenie towarzyszyło tej podróży; widocznie od Hansa zaraziliśmy się niemotą.

Droga już nie szła w górę, a przynajmniej nie tak widocznie; niekiedy nawet przybierała kierunek pochyły.

Nie były to wszakże przyczyny na uwagę zasługujące, gdyż natura pokładów nie zmieniła się ani na jotę.

Światło elektryczne z ogromnym blaskiem odbijało się na ścianach podziemia…

Jakby w kopalniach Devonshiru, od którego poszło nazwisko tego rodzaju pokładów, tu i ówdzie marmury pyszne ozdabiały naszą drogę; jedne z nich szaro-agatowate z białemi żyłkami, inne czerwone, lub nareszcie żółte czerwono nakrapiane, a dalej te ciemnego koloru, w których wapień świecił jasnemi barwami.

W wielu tych marmurach widoczne były odciski zwierząt pierwotnych: ale od wczoraj zauważyłem wielki postęp w dziele stworzenia.

Zamiast pierwotnych trylobitów, spostrzegłem szczątki doskonalszego rzędu, pomiędzy innemi ryby ganoidy i samoptery, w których oko paleontologa umiało odkryć pierwsze kształty gadów.

Mnóstwo zwierząt tego gatunku przebywało w morzach dewońskich, które je później tysiącami wyrzucały na skały nowej formacyi.

Widocznie rozwijała się przed nami cała drabina życia zwierzęcego, na szczycie której stał człowiek, pan wszelkiego stworzenia.

Lecz profesor Lidenbrock zdawał się wcale na to nie zwracać uwagi.

Z niecierpliwością oczekiwał on na dwie rzeczy: to jest na drogę albo zupełnie pochyłą, któraby dozwoliła nam zagłębiać się coraz bardziej we wnętrze ziemi, albo na jakąś ważną przeszkodę, tamującą dalszy pochód.

Do samego jednak wieczora, nadzieje uczonego profesora nie ziściły się.

W piątek z rana po bezsennej nocy, podczas której paliła mnie straszna gorączka pragnienia, puściliśmy się na dalszą błąkaninę po zakrętach podziemnej galeryi.

Po dziesięciu godzinach pochodu dostrzegłem, że odblask światła naszych lamp na ścianach galeryi zmniejszał się coraz widoczniej, i w sposób nader szczególny.

Zamiast marmuru, iłołupku (schiste), wapienia i piaskowca, zaczęła ukazywać się jakaś warstwa ciemna i bez blasku.

W jednem miejscu, gdzie tunel był bardzo wązki, oparłem się o jego ścianę, a później spostrzegłem że ręce miałem całkiem czarne; przypatrzywszy się bliżej, dostrzegłem że jesteśmy wśród pokładów węgla kopalnego.

– Ależ to jest kopalnia węgla! – zawołałem.

– Kopalnia, ale bez górników – sucho odpowiedział profesor.

– A kto wie?

– Ja wiem – odrzekł krótko i tonem surowym – ja wiem i przekonany jestem, że ta galerya idąca przez pokłady węgla, nie została przekopana ręką ludzką.

A zresztą czy to jest dzieło sztuki, czy natury, wszystko mi tam jedno; teraz nadeszła godzina posiłku, siadajmy i jedzmy.

Hans przygotował wszystko co potrzeba; jadłem bardzo mało, lecz za to łakomie wypiłem kilka kropel wody, jakie na mnie z podziału wypadły.

Po jedzeniu, towarzysze moi legli na swych kołdrach, we śnie szukając spoczynku; ja nie mogłem usnąć i do rana liczyłem wszystkie upływające godziny.

– W sobotę o szóstej rano wyruszyliśmy w dalszą drogę.

We dwadzieścia minut potem, przybyliśmy do obszernego wyżłobienia, wyglądającego jak jaskinia.

Poznałem wtedy, że prawdziwie ręka ludzka nie mogła urządzić tej kopalni węgla, gdyż sklepienia nie były niczem podparte i tylko cudem prawdziwym się utrzymywały.

Jaskinia ta miała sto stóp wysokości, a na sto pięćdziesiąt stóp była szeroka; ziemia wyrzucona ztamtąd została widocznie w skutek jakiegoś gwałtownego wstrząśnienia podziemnego.

W próżni tej po raz pierwszy stąpała noga człowieka.

Na tych ciemnych ścianach wypisaną była cała historya peryodu węglowego, a doświadczony geolog mógł tam dokładnie obliczyć wszystkie jej fazy.

Pokłady węgla tu i ówdzie poprzekładane były warstwami żwiru i gliny.

W peryodzie poprzedzającym drugą epokę, ziemia okryła się wegetacyę silną, powstała w skutek podwójnego działania ciepła zwrotnikowego i ciągłej wilgoci.

Atmosfera gazów otaczała ze wszechstron kulę ziemską, bardziej jeszcze pozbawiając ją dobrodziejstwa promieni słonecznych.

Ztąd wniosek oczywisty, że wysokie temperatury nie pochodziły z tego nowego ogniska.

Słońce może samo nie było przygowane do odgrywania swej świetnej roli.

„Klimaty’ nie istniały jeszcze, a jednakże gorąco rozlewało się po całej kuli ziemskiej, zarówno pod zwrotnikiem, jak i pod biegunami.

Lecz zkąd ono pochodziło?

z wnętrza globu.

Na przekor teoryom profesora Lidenbrocka.

ogień gwałtowny tlał we wnętrznościach steroidy; działalność jego dawała się czuć aż do ostatnich warstw skorupy ziemskiej.

Rośliny pozbawione zbawczego wpływu słońca, nie wydawały ani kwiatów, ani zapachu.

a jednak korzenie ich wydobywały znaczny zapas sił żywotnych z rozpalonych gruntów pierwotnych.

Tejto właśnie bujnej roślinności pokłady węgla zawdzięczają swój początek.

Elastyczna jeszcze naówczas skorupa ziemska, ulegała ruchom mas płynnych, w jej wnętrzu zawartych; ztąd powstały owe liczne szczeliny i rozpadliny, a rośliny wciągnięte pod wody, zwolna uformowały znaczne zbiorowiska drzew.

Naówczas przyszła jeszcze działalność chemii naturalnej; w głębi mórz, massy roślinne zamieniły się najprzód na torfy, później pod wpływem gazów i ognia fermentacyi, zupełnie się zmineralizowały.

Tak powstały owe ogromne pokłady węgla, których konsumcya wszystkich narodów, przez wszystkie wieki wyczerpnąć nie zdoła.

Takiemi myślami zajęty byłem wśród tych przestronnych kopalni, które nigdy zapewne nie ulegną eksploatacyi przemysłu górniczego; przedsięwzięcie takie wymagałoby znacznych ofiar, a czyż brak kopalni węgla na całej kuli ziemskiej?

Wśród tych rozmyślań geologicznych, zapomniałem o długości drogi.

Temperatura utrzymywała się wciąż ta sama, jaką mieliśmy w pokładach lawy i iłołupków; tylko powonienie moje dotykał coraz silniejszy zapach węglowodoru i niezadługo też przekonałem się o obecności tego niebezpiecznego gazu, który już tyle okropnych spowodował wypadków.

Szczęście nasze, że światło dawał nam dowcipny przyrząd Ruhmkorfa; bo gdyby przyszło zwiedzać to przejście z pochodnią zapaloną, niezawodnie straszna eksplozya zakończyłaby nieroztropną podróż, w gruzach zakopując śmiałych a nierozważnych podróżników.

Ta wycieczka do kopalni węglowych przeciągnęła się aż do wieczora.

Stryj niecierpliwił się jednostajną poziomością drogi.

Ciemność nie dozwalała rozeznać długości tej galeryi, i już myślałem że nigdy się nie skończy, gdy niespodzianie o szóstej godzinie dostaliśmy się do miejsca, z którego już dalej w żadną stronę nie było drogi, ani przejścia.

– Tem lepiej, tem lepiej – wołał profesor Liedenbrock – wiem już przynajmniej czego się trzymać.

Nie jesteśmy na drodze Saknussemma i nie pozostaje nam nic innego, jak tylko się wrócić.

Odpoczniemy tu przez noc jednę, a za trzy dni mniej więcej, będziemy znowu w punkcie z którego się drogi rozchodziły.

– Tak, jeśli nam tylko sił starczy.

– A dla czegożby nie?

– Bo jutro już nie będziemy mieli ani kropli wody.

– A odwagi, czy także? – zapytał stryj surowo.

Nie śmiałem nic odpowiedzieć.


corpora: CEN

text:
Decyzja krajów strefy euro o wysokości wsparcia finansowego dla stojącej na skraju bankructwa Grecji ma zapaść w niedzielę.

Ateny podkreślają, że pomoc potrzebna jest nie później niż do 19 maja.

Jeśli wówczas zabraknie pieniędzy, kraj utraci wypłacalność.

„Jesteśmy na ostatniej prostej - powiedział José Zapatero, premier Hiszpanii, która kieruje pracami Unii Europejskiej.

Zapatero poinformował, że porozumienie w sprawie pomocy dla Grecji powinno uspokoić rynki finansowe.

Jego opinię podziela Komisja Europejska, a jej rzecznik, Amadaeu Altafaj Tardo, nie wykluczył, że już dziś nastąpić może rozstrzygnięcie dotyczące warunków oferowanej pomocy.

„To jest do wyobrażenia, bo widać już koniec tych rozmów” - dodał.

Grecja, w zamian za pomoc finansową, będzie musiała przeprowadzić bolesne reformy.

nie obejdzie się bez podwyżki podatki i cięć budżetowych w najbliższych trzech latach.

W tym roku grupa państw strefy euro mają pożyczyć Grecji 30 miliardów euro.

Pierwsza transza jest potrzebna do 19 maja, aby Grecja mogła wykupić obligacje warte prawie 9 miliardów euro.

W przypadku braku pieniędzy, Ateny będą zmuszone ogłosić utratę wypłacalności.


text:
dera, derka, ‘płachta’, dawniej tylko derha (por. kotara, dawniej tylko kotarha), »gunie, siermięgi, derrhe«, »nic nie ma derrha z karmazynem«, Potocki; z małorus.

derha i dżerha, ‘gunia’, rumuń.

czerga, ‘kołdra’, węg.

cserga a tur.

cserge, ‘namiot’.


text:
WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

z dnia 18 grudnia 2007 r.

Sygn. akt SK 54/05.

Wojciech Hermeliński – przewodniczący,

Marek Kotlinowski,

Marek Mazurkiewicz,

Mirosław Wyrzykowski – sprawozdawca,

Bohdan Zdziennicki,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

po rozpoznaniu, z udziałem skarżącego oraz Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmu, Ministra Spraw Zagranicznych i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r., skargi konstytucyjnej Wiesława Mazura o zbadanie zgodności:

Art. 32 Protokołu nr 4 dotyczącego definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.

(Dz. U. z 1994 r.

Nr 11, poz. 38, z 1995 r.

Nr 63, poz. 324 i 326, z 1997 r.

Nr 104, poz. 662, z 1999 r.

Nr 30, poz. 288, z 2000 r.

Nr 21, poz. 263, z 2001 r.

Nr 64, poz. 645 oraz z 2003 r.

Nr 10, poz. 109, Nr 78, poz. 704 i Nr 217, poz. 2126), w brzmieniu nadanym Porozumieniem w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r.

(Dz. U. Nr 104, poz. 662), nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojciech Hermeliński

Marek Kotlinowski

Marek Mazurkiewicz

Mirosław Wyrzykowski

Bohdan Zdziennicki


text:
Cujacius (Cujas) Jakób, ur. w Tuluzie 1512 r., † 1590, powszechnie uważany za najbieglejszego znawcę prawa cywilnego.

C. jest twórcą nowej metody objaśniania prawa rzymskiego.

Posiadając niepospolitą znajomość prawa, oraz posiłkując się filologją, wielce się przyłożył do ostatecznego wyjaśnienia corpus juris civilis.

Najpierw opracował Institutiones, Ulpiana Tituli, Julii Pauli sententiae receptae, następnie napisał Paratitla i komentarze do niektórych Tituli.

Później zajął się samym kodeksem i historją prawa za cesarzów, a największą znajomość rzeczy wykazał w swoich Observationes.

O stosunku prac C. do prawa kanonicznego to nadmienić wypada, że usiłował on pod względem filologicznym lepiej wyjaśnić obowiązujące prawo kanoniczne i najwięcej zajmował się zbiorem Dekretaljów.

Do drugiej edycji zbioru Bernardi praepositi papiensis i Joannis Gallensis, wydanego w dziełach Antoniego Augustyna (Paryż 1609), są przypisy i poprawki Cujaciusa.

C. podzielał uprzedzenia swego czasu, ztąd błędne jego rozumowania o znaczeniu Kościoła.

W Libri posthumi znajdują się Recitationes ad libros quosdam Decretalium, których autentyczność podał w wątpliwość uczeń Cujaciusa, Aleksander Scot.

Z pisarzów, którzy się zajmowali praecognita juris canonici, najczęściej powołuje się na C. Doujat (Doviatii, Praen.

juris can.

lib.

V c.

8 edit.

Schott t. II)., Życiorys C-a wydał Papyrius Masson r. 1590.

Najdokładniejsze o C.-a jego pracach i zasługach wiadomości, ob.

ap.

Saint-Prix, Histoire du droit romain, Paris 1821.

(Rosshirt).

J. N.


text:
W dniach 21-23 kwietnia 2010 roku w murach Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie odbędzie się jedno z większych wydarzeń w branży public relations.

Organizatorem IX Kongresu PR, oprócz Zakładu Public Relations jest Agencja Public Relations RPR Group.

Merytorycznie nawiązano współpracę z Instytutem Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Trzy dni Kongresu to spotkania, wykłady i debaty o tematyce związanej z PR-em. Główne tematy jakie organizatorzy zamierzają poruszać podczas tegorocznego wydarzenia skupiają się wokół pomiaru efektów działań public relations oraz wykorzystania nowych technologii w komunikacji.

Każdego roku rośnie liczba gości, prelegentów i patronów Kongresu.

W tegorocznej edycji wykłady wygłoszą m.in.: Adam Łaszyn (prezes Zarządu, Alert Media Communications), Dominik Kaznowski (Head of marketing & PR, Nasza-klasa.pl), Konrad Ciesiołkiewicz (dyrektor ds. komunikacji korporacyjnej TP/Orange, były rzecznik rządu).

Kongresowe statystyki to min.: ponad 2200 uczestników, 580 wystąpień naukowych, 220 patronów i sponsorów współpracujących z Kongresem.

To także 40 mediów relacjonujących te wydarzenia.


text:
Cynek.

Tak nazywano w Polsce pewien szyk bojowy, w którym pikinierowie zajmowali środek, a muszkieterowie byli ustawieni na rogach.

Cynkiem (z niem. Zinke) nazywano również instrument dęty, w rodzaju piszczałki, podobny do kornetu, używany w Polsce za czasów saskich.


corpora: openbooks

text:
Charles Baudelaire

Maska

tłum.

Antoni Lange

(Posąg alegoryczny w guście Odrodzenia)

Do Ernesta Christophle'a, rzeźbiarza.

Spójrzmy na to przecudne arcydzieło włoskie!

W muskularnego ciała falowaniu równym

Rozkwita Wdzięk i Siła — te dwie siostry boskie —

Ta kobieta z marmuru jest dziełem cudownym!

Tak potężne i wiotkie są ciała jej zgięcia,

Że mogłaby na łożu królować wspaniałym

I być istną rozkoszą biskupa lub księcia!

Spójrz na te słodkie usta z lubieżnie zuchwałym

Uśmiechem, gdzie się próżność zda łączyć z ekstazą!

Spójrz na to oko chytre — pół drwiące — pół smętne —

Na tę twarz delikatną, osłoniętą gazą,

Twarz, co, zda się, z tryumfem mówi te namiętne

Słowa: Rozkosz mię wzywa, a miłość mię wieńczy!

Istotę, co ma taki majestat nad czołem,

Spójrz, jakim miękkim czarem ta słodycz jej wdzięczy!

Zbliżmy się — stańmy z boku — otoczmy ją kołem!

O bluźnierstwo!

O sztuko fatalnej osnowy!

Postać, którą tak boża upiękniła łaska,

U góry się zakończa jak potwór dwugłowy.

Ach, spójrz, wszak to zasłona tylko — tylko maska —

Ta twarz, co wargi w uśmiech czarowny ubiera;

A tam — spójrz — pomarszczona w upiorowe znamię —

Oto głowa istotna — oto twarz jej szczera —

Tyłem zwrócona do tej twarzy, która kłamie!

Biedna, piękna istoto!

Te wspaniałe zdroje

Tych łez — do mojej duszy płyną skołatanej;

Twoje kłamstwo upaja mnie, a serce moje

U źródeł twej Boleści — leczy swoje rany.

— Lecz czemuż ona płacze?

Piękność doskonała,

U której stóp ród ludzki ległby zwyciężony…

Jakiż ból gryzie wnętrze jej białego ciała?

— Ona płacze, że żyła.

Zrozumiej, szalony!

I płacze, że żyć będzie.

Ale płacz ją dusi

Najgoręcej (aż z płaczu drży od stóp do głowy)

Przeto, że jeszcze jutro musi żyć.

Żyć musi

Jutro — pojutrze — wiecznie.

Los nasz jednakowy.

-----


text: abucht, ‘mięso wędzone’, z ormiańskiego apucht (toż samo), u pisarzy 17. w., z życia obozowego; mylnie »ambuchty konstantynopolskie« u Piekarskiego 1665 r.