text:
Sejm

w dniu 28 lutego 2012 r.

(pierwszy dzień obrad)

Sprawy formalne

Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP

Punkt 4. porządku dziennego: Informacja

str. str.

TREŚĆ

9. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 28 lutego 2012 r.)

str. str.

Samorządu Terytorialnego i Polityki

Regionalnej

Rozwoju Regionalnego Marceli Niezgoda .

.

.

.

.

59

Punkt 5. porządku dziennego: Przedsta-

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Wanda Nowicka i Jerzy Wenderlich)

Marszałek:

Otwieram posiedzenie.

Jarosława Górczyńskiego, Agnieszkę Hanajczyk, Re-

natę Zarembę oraz Wojciecha Zubowskiego.

wie Jarosław Górczyński oraz Agnieszka Hanajczyk.

Jarosław Górczyński i Renata Zaremba.

Protokół 8. posiedzenia Sejmu uważam za przy-

Panie pośle, w jakim trybie?

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Wniosek for-

Bardzo proszę.

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha:

zgłosić wniosek formalny na podstawie art. 84 ust. 3

pkt 1 regulaminu Sejmu.

Wnoszę o przerwę i zwołanie Konwentu Seniorów

w celu uzupełnienia posiedzenia Sejmu o punkt: In-

formacja prezesa Rady Ministrów na temat wdroże-

nia przepisów ustawy o refundacji leków, środków

go itd.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Posiedzenie Konwen-

tu Seniorów już się odbyło.)

Uzasadnienie jest takie.

Pani marszałek, ten

punkt był dyskutowany w czasie posiedzenia Prezy-

dium Sejmu i nie uzyskał akceptacji prezydiantów.

Proszę państwa, dlaczego do tego wracam?

Bo zaszły

nowe okoliczności.

Otóż dzisiejszej nocy z poniedział-

ku na wtorek ze stron internetowych Ministerstwa

Zdrowia zniknęła lista leków refundowanych, tak

szumnie zapowiadana przez pana ministra Arłuko-

wicza, o której mógł wiedzieć pan premier.

Dzisiaj

nad ranem pojawiła się nowa lista, która różni się od

starej głównie tym, że leki są droższe.

Mam w związku z tym pytanie, i chciałbym je

zaadresować do pana premiera, żeby wreszcie ktoś

przedstawił Wysokiej Izbie i opinii społecznej odpo-

nisterstwie Zdrowia, jeśli chodzi o tak ważną spra-

wę jak lista leków refundowanych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Napisz list.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Ponieważ został złożony wniosek formalny, przy-

stąpimy do głosowania.

Poczekamy moment, aż posłowie pobiorą karty do

głosowania.

(Chwila przerwy)

Rozumiem, że wszyscy posłowie pobrali karty do

głosowania.

Przystępujemy do głosowania.

Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał?

(Poruszenie na sali)

Głosowało 397 posłów.

Za wnioskiem zagłosowa-

ło 197 posłów, przeciwnego zdania było 199 posłów,

W związku z tym ogłaszam, że wniosek o przerwę

został odrzucony przez Wysoką Izbę.

Komisja Infrastruktury...

(Gwar na sali)

przestanie rozmów.

Komisja Infrastruktury przedstawiła dodatkowe

(Początek posiedzenia o godz. 12 min 09)

4

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu usta-

wy o nasiennictwie,

— nad sprawozdaniami komisji: o projekcie

lin; o uchwale Senatu w sprawie ustawy budżeto-

wej na rok 2012,

— nad informacjami Rady Ministrów: o działa -

niach podejmowanych w 2010 roku na rzecz realiza-

cji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej

Niepełnosprawnych; o realizacji Strategii Rozwoju

Kraju 2007–2015 w roku 2010; na temat konﬂiktu

— nad sprawozdaniem ministra rozwoju regional -

— nad przedstawionym przez Radę Ministrów

dokumentem: Raport Polska 2011.

Gospodarka –

Prezydium Sejmu proponuje również, aby Sejm

czącymi:

— realizacji „Krajowego programu przeciwdzia -

łania przemocy w rodzinie” od 1 stycznia 2010 r. do

— skutków obowiązywania ustawy z dnia 10 czerw -

— informacją rzecznika praw dziecka o skutkach

Prezydium Sejmu proponuje również, aby Sejm

— o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypo -

spolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy

Następnie wysłuchamy:

— sprawozdania ministra rozwoju regionalnego

z realizacji w roku 2010 Narodowego Planu Rozwoju

na lata 2004–2006,

— informacji Rady Ministrów o realizacji Strate -

gii Rozwoju Kraju 2007–2015 w roku 2010,

— przedstawionego przez Radę Ministrów doku -

mentu: Raport Polska 2011.

Gospodarka – Społeczeń-

stwo – Regiony.

Ostatnim punktem rozpatrywanym w dniu dzi-

siejszym będzie informacja Rady Ministrów o dzia-

Jutro przeprowadzimy pierwsze czytania projek-

tów ustaw:

— o nasiennictwie,

— o likwidacji delegatur terenowych ministra

— dotyczących ustaw o zmianie ustawy o emery -

nych oraz niektórych innych ustaw, zawartych w dru-

kach nr 17 i 182,

nych i ulgowych przejazdów środkami publicznego

— o zmianie ustawy Kodeks postępowania admi -

nistracyjnego oraz o zmianie innych ustaw.

9. posiedzenie Sejmu w dniu 28 lutego 2012 r.

Porządek dzienny

Marszałek

Informuję, że Konwent Seniorów jednomyślnie

przez Ministerstwo Środowiska inicjatyw pomagają-

cych we wprowadzeniu przepisów znowelizowanej

nach przekazującej tzw. władztwo nad odpadami

— o zachowaniu przez Państwo Polskie większo -

ściowego pakietu akcji Grupy Lotos SA.

W dalszej kolejności rozpatrzymy sprawozdania

komisji:

— o rządowym projekcie ustawy o ratyﬁkacji

W piątek rano przeprowadzimy głosowania.

W bloku głosowań rozstrzygniemy wniosek o uzu-

żeń dla stanu ﬁnansów publicznych w Polsce, a tak-

że przeprowadzimy trzecie czytanie projektu ustawy

Po głosowaniach wysłuchamy informacji rządu na

temat konﬂiktuzwiązanegozsytuacjąsłużbmundu-

W dalszej kolejności w łącznej debacie wysłuchamy:

— informacji rzecznika praw dziecka o skutkach

— Parlamentarnego Zespołu Cyfryzacji, Innowa -

cyjności i Przedsiębiorczości – o godz. 17 w sali nr 25

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Poseł Sprawozdawca Artur Gierada:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

nr 144 i 190).

Projekt wpłynął do Wysokiej Izby dnia 19 stycz-

nia br. Marszałek Sejmu dnia 23 stycznia skierowała

projekt do pierwszego czytania, które odbyło się

w dniu 27 stycznia, kiedy to Wysoka Izba skierowała

go do prac do Komisji Finansów Publicznych.

Komi-

sja nie powoływała specjalnej podkomisji w celu roz-

patrzenia tego projektu i dnia 14 lutego w pełnym

składzie kilka godzin debatowała nad jego ostateczną

wersją przedstawianą dzisiaj Wysokiej Izbie.

W czasie

debaty zgłoszono 23 poprawki, z czego przyjętych

zostało 19 poprawek.

13 z nich to były poprawki me-

rytoryczne.

Projekt ten wiąże się z jedną z zapowiedzi, jaką

premier Donald Tusk złożył w swoim exposé.

Od sa-

mego początku wzbudzał on duże kontrowersje w czę-

ści środowiska przemysłu wydobywczego w naszym

kraju, dlatego też pozwolę sobie powiedzieć Wysokiej

Izbie parę słów o tym projekcie, przedstawić pewną

specyﬁkę materii, jaką się dziś zajmujemy.

Pierwotne zasoby miedzi występują w Polsce

Obszar ten ma około 60 km długości i 20 km szero-

kości.

ważne, przyznano 8 koncesji na wydobycie dla tylko

1 podmiotu, 15 koncesji na poszukiwanie dla 8 pod-

miotów, 2 koncesje na rozpoznawanie dla 1 podmiotu

dotyczących poszukiwania rud miedzi, jeśli chodzi

o 4 różne podmioty.

W dolnośląskich złożach rudy miedzi występują

na sali)

Panie pośle, przepraszam.

Państwa posłów, którzy nie są zainteresowani

debatą, proszę, żeby opuścili salę, a tych, którzy sto-

ją, proszę o zajęcie miejsc.

Poczekajmy jeszcze chwilę, panie pośle.

Jeszcze raz przypominam: proszę państwa posłów

o zajęcie miejsc.

Dziękuję.

Proszę kontynuować.

Poseł Sprawozdawca Artur Gierada:

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

O wiele lepszy

komfort pracy.

W dolnośląskich złożach rudy miedzi występują

dziej wartościowe jest srebro.

Złoża miedzi zawierają

go stosunkowo dużo, bo od 40 do 80 gramów srebra

na tonę, średnio jest to 57 gramów.

Trzeba tutaj po-

wiedzieć, że dotychczas w złożach, gdzie srebro było

wydobywane głównie przy okazji eksploatacji złóż

rudy cynku i ołowiu, to średnio było 10 gramów sre-

bra.

Tak więc to pokazuje, jak ten w zasadzie ubocz-

ny, czy dodatkowy produkt wydobywany przy okazji

wydobycia miedzi jest bardzo wartościowy, tym bar-

dziej że w przypadku ostatnich lat, lat kryzysu, wie-

my, że metale szlachetne, do których zalicza się sre-

bro, są bardzo pożądane na rynku, z tego względu że

są traktowane jako bezpieczna lokata ﬁnansowa dla

potencjalnych przedsiębiorców.

Zakładając, że wydobycie rudy miedzi będzie oscy-

lowało na poziomie około 30 mln ton rocznie, złoża

w Polsce powinny wystarczyć jeszcze na około 40 lat.

Obecnie jesteśmy 10 krajem pod względem wydo-

bycia miedzi na świecie, wydobywamy 4%, ale nasze

zasoby, jakie mamy, w skali całego kraju to jest oko-

ło 13%.

Gdy miedź wydobywana jest z rud, przetwarzana

jest później na koncentrat miedziowy, który może już

podlegać pewnego rodzaju transakcjom czy być w obie-

gu handlowym, ale ostatecznie w dużej mierze traﬁa

on do hut, gdzie jest przetwarzany na miedź i na sre-

bro.

Kiedy debatujemy nad tą ustawą, to myślę, że

dla Wysokiej Izby i opinii publicznej bardzo ważna

jest informacja, jaki jest stosunek własnościowy ko-

palin w naszym kraju.

Reguluje to ustawa, którą

przyjął 9 czerwca 2011 r.

Sejm poprzedniej kadencji.

Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo geologiczne i górni-

sza zasada obowiązywała również w poprzednim sys-

temie prawnym, w ustawie z 1994 r., która pokazywa-

ła to jeszcze dobitniej, i tutaj zacytuję: w świetle po-

wyższego Skarb Państwa jest wyłącznym właścicie-

lem wnętrza skorupy ziemskiej obejmującej struktu-

rę geologiczną w ramach przestrzeni położonej na

Na świecie – bo trzeba zobaczyć, jak jest to roz-

różniane na świecie – oprócz różnego rodzaju podat-

ków jest renta surowcowa, renta, która jest usytu-

owana rzeczywiście w różny sposób w różnych kra-

jach, ale pozwala ponad te zwykłe podatki czerpać

korzyści z tego, czego wszyscy jesteśmy właściciela-

mi, w tym przypadku – rud miedzi.

Renty surowcowe

stanowią wynagrodzenie płacone na rzecz właścicie-

la surowców mineralnych w zamian za udzieloną

ściej wiąże się z wyczerpaniem lub ubożeniem tych

dóbr.

Osiągnięcie przez przedsiębiorcę korzyści z ty-

tułu wydobycia surowców stanowiących własność

datkowych podatków lub opłat poza standardowym

Szanowni Państwo!

Jak to wygląda w innych kra-

jach, bo jest to bardzo ważne.

Podam kilka przykła-

dów, w tym przykład największego potentata na ryn-

ku światowym miedzi, a więc Chile.

W Chile Chilij-

czycy w ogóle jako społeczeństwo mają zysk w wyso-

kości 57% od wydobytej miedzi, w innych krajach,

takich jak Botswana – 55%, Indonezja – 45%, czy

nawet w liberalnym USA, w którym, jak wiemy, chy-

ba jako w jedynym państwie na świecie struktura nie

jest taka jak w większości krajów, że właścicielem

tego, co mamy pod ziemią, jest skarb państwa, gdyż

tam właścicielem tego, co jest pod ziemią, jest wła-

ściciel danej działki, w Stanach Zjednoczonych Ame-

rykanie mają 41% podatków od miedzi.

Do chwili

obecnej w naszym kraju Polacy mają tylko 20%, z

czego 19% to podatek, który obowiązuje w zasadzie

wszystkich, a więc podatek CIT.

Oczywiście w deba-

Poseł Sprawozdawca Artur Gierada

cie i w dyskusjach często pojawiają się argumenty, że

mamy przecież dywidendę od tej spółki, ale tutaj trze-

ba też podkreślić, że KGHM, bo to on jest głównie

monopolistą – przynajmniej jak na razie – na naszym

rynku, Skarb Państwa ma oczywiście niecałe 32%

udziałów.

Reszta to są przecież prywatni przedsię-

biorcy.

KGHM jest często podawany jako przykład

spółki, która cieszy się największym zainteresowa-

niem, jednym z największych zainteresowań, jeśli

chodzi o inwestorów zagranicznych.

W naszym kraju podstawowym elementem renty

surowcowej jest tzw. podatek eksploatacyjny, ale nie

może on być traktowany jako danina na rzecz Skar-

bu Państwa, bo w ogóle nie wpływa do Skarbu Pań-

stwa.

Jest on zgodnie z wyrokami zarówno Trybuna-

łu Konstytucyjnego, jak i sądu administracyjnego

tak naprawdę rekompensatą za szkody, jakie eksplo-

atacja kopalin wywołuje w naturalnym środowisku.

Jest on bardzo niski, nie wiąże się w ogóle z ceną

rynkową, jest podnoszony tylko o inﬂację i traﬁa

głównie do samorządów, gdzie są kopalnie, oraz do

Szanowni Państwo!

To, co trzeba powiedzieć o tym

podatku, który proponujemy, który jest proponowany

w tej ustawie, to to, że jest on oparty przede wszyst-

kim na cenie wydobytego surowca i jego koniunktu-

danych od wielkości urobku, wydobycia.

W przypad-

wzorów ustalonych oczywiście osobno dla miedzi i osob-

tość rynkową danego minerału oraz kurs dolara

amerykańskiego.

Czym wyższa koniunktura, tym

wyższy podatek.

Ten podatek w najmniejszej, takiej

najbardziej pesymistycznej wersji to jest pół procen-

ta – do 35% przy bardzo dużej koniunkturze.

Trzeba

powiedzieć, że według wszelkich prognoz na najbliż-

sze lata ten podatek będzie miał szansę być egzekwo-

wany z tego względu, że koniunktura na miedź jest

coraz lepsza.

Pokażę tutaj tylko harmonogram, jak

to wyglądało przez ostatnie lata.

Rzeczywiście widzi-

my, że koniunktura na miedź i srebro zdecydowanie

się poprawia, ale...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Co on opowiada?)

...

Polacy jak do tej pory nie mogli niestety party-

cypować w zyskach uzyskanych przez...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Co pan opowiada?)

...miedź.

Nie było tego podatku.

Ja tylko mówię, że mogli-

śmy tylko na zasadzie CIT, ale jest to...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: To Chińczycy pracują...)

...wolnorynkowość.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Tam pracują Chińczycy.)

Szanowni Państwo!

Cały ten podatek traﬁ do

budżetu państwa.

Podatki będą oddzielne dla rudy

miedzi i dla rud srebra.

I powiem tak: w budżecie

na ten rok są planowane wpływy z tego podatku

w wysokości 1,8 mld zł.

Wiemy, że szacuje się, iż

KGHM ma koło 11 mld zł dochodów za zeszły rok.

Dodatkowo musimy pamiętać o jednej rzeczy: dzi-

siaj mówimy o spółce, w której rzeczywiście, tak jak

wspominałem, 32% udziałów ma Skarb Państwa, ale

już w tym momencie wiemy, że złożami w Polsce in-

teresują się również inne koncerny, m.in. koncerny

kanadyjskie, które do tej pory zainwestowały 4 mln

dolarów, planują zainwestować w tym roku 20 mln,

w przyszłym – 50 mln, założyły spółki córki, co do

których jest przewidywane, że w latach 2015–2020

będą to inwestycje w wysokości od 5 do 10 mld.

Oczy-

wiście te inwestycje są potrzebne, ale już w tym mo-

mencie to pokazuje, że KGHM może nie być monopo-

listą na tym rynku.

Rozumiem – powiem to szczególnie do posłów z Dol-

nego Śląska, bo oni potraﬁą to traktować jako ich

dobro regionalne – że KGHM też potraﬁ być pewne-

go rodzaju mecenasem kultury, sportu na tym tere-

nie, ale to, że mieszkańcy Dolnego Śląska mają moż-

liwość pracować w tych kopalniach czy w całym

przemyśle, który jest obok miedzi, to jest już dla nich

bardzo dużym plusem.

Dzisiaj wszystkim nam zależy na tym, żeby ure-

gulować ten stan prawny tak, jak wygląda on na ca-

łym świecie, czyli żebyśmy rzeczywiście z tego, czego

my jako Polacy jesteśmy właścicielami, w tym mo-

mencie z miedzi, mogli wszyscy czerpać zyski.

Nie-

zależnie od tego, czy ktoś mieszka na Dolnym Śląsku,

czy ktoś mieszka, nie wiem, w Sieradzu, w Radomiu,

w Kielcach, w Rzeszowie, w Białymstoku czy nawet

w najmniejszej wiosce na końcu północno-wschodniej

Polski, on może i powinien czerpać z tego zyski, bo

to jest również jego własność, powinien partycypo-

wać w tych zyskach.

Szanowni Państwo!

Komisja Finansów Publicz-

nych po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy

Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska.

Poseł Dariusz Rosati:

tym obszernym wprowadzeniu, a właściwie sprawoz-

daniu, przedstawionym przez pana posła Gieradę nie

będą już dalej uzasadniał projektu ustawy o podatku

bym się skupić tylko na kilku sprawach, które budzi-

Poseł Sprawozdawca Artur Gierada

ły duże emocje i kontrowersje, zwłaszcza w fazie prac

nad projektem podczas pierwszego czytania, a na-

stępnie chciałbym zaproponować kilka poprawek.

Po pierwsze, argumentem, który się pojawiał,

była obawa, że nałożenie podatków spowoduje nie-

rentowność działalności górniczej i hutniczej w nie-

których oddziałach spółki KGHM jako spółki w tej

chwili monopolistycznej, co doprowadziłoby do za-

mknięcia tych oddziałów.

Otóż chcę powiedzieć, że wykonane symulacje

działania tego podatku i wszelkie analizy, które uda-

ło się przeprowadzić, pokazują – dla różnych pozio-

mów ceny miedzi i srebra – że nie ma takiego ryzyka,

że poszczególne oddziały spółki zachowują rentow-

ność w bardzo szerokim przedziale cen miedzi i sre-

bra i że nie ma niebezpieczeństwa straty na działal-

ności podstawowej.

Dotyczy to zwłaszcza Zakładów

Górniczych Lubin, który byłby najbardziej narażony

ze względu na dość wysokie koszty wytwarzania.

Sy-

mulacje wskazują, że Zakład Górniczy Lubin zacho-

wuje rentowność mimo wysokich kosztów produkcji

nawet przy cenach miedzi poniżej 15 tys. zł za tonę,

a dzisiaj cena miedzi wynosi prawie 27 tys. zł za tonę.

Powodem tego jest po prostu duży udział produkcji

srebra w urobku.

Dlatego ta obawa jest nieuzasad-

niona.

Po drugie, wyrażano obawy, że w dalszej per-

spektywie ten podatek doprowadzi do pogorszenia

dochodowości spółki, zmniejszenia jej zdolności in-

westycyjnej i konieczności redukcji zatrudnienia.

Te

obawy również nie są uzasadnione.

Jeżeli spojrzymy

na stronę internetową KGHM, gdzie opublikowana

została decyzja zarządu i władz spółki o polityce

dywidendowej, to dowiemy się, że władze spółki za-

mierzają przeznaczać na jej rozwój, to znaczy za-

trzymywać w spółce, zysk w wysokości 1800 mln zł

rocznie.

Cała nadwyżka ma iść na wypłatę dywiden-

dy.

Otóż chcę oświadczyć, że nałożenie podatku przy

tych poziomach cen, z jakimi mamy teraz do czynie-

nia, i w dość dużym przedziale w żaden sposób nie

zmniejsza kwoty 1800 mln zł, w przypadku której

sam zarząd i rada nadzorcza proponują, aby pozo-

stawiać ją w spółce na rozwój.

Biorąc za punkt wyj-

ścia oﬁcjalnie ogłoszoną w tej chwili politykę dywi-

dendy, nie ma żadnych obaw, że środki na rozwój

spółki zostaną ograniczone.

Chcę również zwrócić uwagę, że nawet po nałoże-

niu podatku, przy obecnych cenach miedzi, spółka z

samej produkcji miedzi osiągnie zysk netto na pozio-

mie 4,5 mld zł.

Szanowni państwo, nie ma takich

znaleźć spółki, które osiągają tak dużą stopę rentow-

ności.

Stopa rentowności wynosi obecnie 150%.

Po

nałożeniu podatku stopa rentowności brutto będzie

na poziomie 100%.

Jeżeli mówimy o stopie rentow-

ności netto, to wynosi ona teraz 127%, a będzie wy-

nosiła 86% zysku w stosunku do kosztów po uwzględ-

nieniu podatku.

Myślę, że jeżeli ﬁrma ma taką ren-

towność nawet po potrąceniu podatku, to naprawdę

te wszystkie katastroﬁczne wizje mówiące o tym, że

spółkę trzeba będzie zamknąć, bądź też nikt się nią

nie będzie interesował, po prostu trzeba włożyć mię-

dzy bajki.

Chcę również zwrócić uwagę, iż nieprawdziwe

były opinie, że już obecnie Polska ma bardzo wysoki

poziom opodatkowania kopalin i że nałożenie podat-

ku usytuuje Polskę na samym czele listy krajów opo-

datkowujących kopaliny w najwyższym stopniu.

Ta-

kie informacje się pojawiały, a są one nieścisłe.

Fak-

tyczny stopień opodatkowania jest w tej chwili znacz-

nie mniejszy, niż zostało to podane w tych wszystkich

informacjach.

Po nałożeniu podatku ta faktyczna

efektywna stopa podatku będzie wynosiła między

24 a 53%, przy obecnej cenie miedzi – około 40%.

To

sytuuje nas dokładnie w środku stawki.

Błąd bierze

się stąd, że dane, które zostały wzięte do obliczenia

rzekomo bardzo wysokiego stopnia opodatkowania

polskich kopalin, opierają się na danych z 1999 r.,

Szanowni Państwo!

Przytaczam te uwagi i dzielę

się nimi właśnie dlatego, że podczas prac w komisji

podeszliśmy bardzo poważnie do wszystkich zgłasza-

nych uwag krytycznych i obaw związanych z nałoże-

niem tego podatku.

W związku z tym informuję, że

w ogromnej większości te obawy nie są uzasadnione.

Oczywiście zysk spółki, czyli zysk do podziału, będzie

zmniejszony, ale po uwzględnieniu tego podatku spół-

ka nadal będzie należała do najbardziej rentownych

Teraz, panie marszałku, chciałbym zgłosić po-

prawki.

Mam trzy poprawki merytoryczne i kilka

poprawek redakcyjno-legislacyjnych.

1. poprawka

merytoryczna dotyczy art. 25, gdzie proponujemy,

aby Rada Ministrów dokonała analizy wpływu ni-

niejszej ustawy na sektor wydobywczy miedzi i sre-

bra oraz sektor ﬁnansówpublicznych,atakżeprzed-

łożyła Sejmowi odpowiednią informację w tym

w życie niniejszej ustawy.

Poprawka ta wychodzi

naprzeciw postulatom, które w przypadku tych dość

kontrowersyjnych zapisów zostały uznane za celo-

we.

Pojawiły się obawy, a także duża niepewność

co do ostatecznych skutków wprowadzenia tej usta-

wy.

Te uwagi zmierzały do tego, aby już w treści

projektu ustawy zawrzeć zobowiązanie Rady Mi-

nistrów do przedstawienia analizy skutków wpro-

wadzenia tej ustawy dla sektora wydobycia miedzi

i srebra.

Druga poprawka dotyczy art. 21 pkt 2.

Treść po-

ust. 2a w brzmieniu: Minister właściwy do spraw ﬁ-

nansów może w drodze rozporządzenia wyznaczyć

organ Służby Celnej do wykonywania niektórych za-

dań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg

spodarcze potrzeby przedsiębiorców.

Poseł Dariusz Rosati

Uzasadnienie.

Zmiana ta wiąże się z umożliwie-

niem wyznaczenia organu Służby Celnej do wykony-

wania zadań Służby Celnej nie tylko w zakresie po-

datku od wydobycia niektórych kopalin, ale również

innych zadań, co ma na celu zwiększenie efektywno-

ści działań Służby Celnej i lepsze wykorzystanie za-

sobów ludzkich i materialnych, będących w dyspozy-

cji Służby Celnej.

Trzecia poprawka merytoryczna.

W art. 3 propo-

nujemy dodać ust. 2 w następującym brzmieniu: Opo-

datkowaniu podatkiem nie podlega urobek rudy mie-

dzi w ilości nieprzekraczającej 1 tony miesięcznie,

jeśli został wykonany na cele badawcze.

To jest spełnienie postulatu jednego z członków

Komisji Finansów Publicznych, który wskazywał, że

część urobku przeznaczana jest na badania i rozwój,

za stosowne, aby zgłosić taką poprawkę, tak aby to nie

obciążało wyniku ﬁnansowego przedsiębiorstwa.

Pozostałe poprawki, panie marszałku, mają cha-

rakter legislacyjny i redakcyjny, są one uzgodnione

z Biurem Legislacyjnym.

Chciałbym je wszystkie

w tej chwili złożyć na pana ręce.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Teraz oświadczenie w imieniu Klubu Parlamen-

Paweł Szałamacha.

Proszę bardzo.

Poseł Paweł Szałamacha:

pierwszego czytania tej ustawy padły odniesienia do

systemu prawnego, systemu podatkowego I Rzeczy-

pospolitej i do eksploatacji kopalin 300–400 lat temu.

Ta danina istotnie nie ma w naszej ojczyźnie dobrej

tradycji i każda osoba, która zwiedza dzisiaj kopalnię

soli w Wieliczce, notabene widzi rezultaty niegospo-

darności polegającej na wydzierżawieniu żup solnych

przez Skarb Państwa, eksploatacji rabunkowej złoża,

niezgodnej z zasadami sztuki górniczej, i zakłóceniu

prawidłowych, sensownych proporcji podziału zysku

pomiędzy skarbem, wówczas Koroną, i przedsiębior-

cą, w tym przypadku przedsiębiorcą prywatnym.

Ta

ustawa w wersji proponowanej przez rząd wpisuje się

w tę złą tradycję, złą tradycję opodatkowania kopalin

w Polsce, złą tradycję podziału tego, co prywatne i tego,

co wspólne, tego, co skarbowe.

My wielokrotnie o tym mówiliśmy, przedstawia-

liśmy już nasze argumenty podczas pierwszego i dru-

giego czytania.

Po pierwsze, mówiliśmy o tym, że

istnieje w prawie polskim narzędzie, czyli opłata za

górnicze użytkowanie złoża, ale to narzędzie nie jest

wykorzystywane, jest ono niewykorzystywane ze

względu na zaniedbania legislacyjne obecnej koalicji.

To jest różnica pomiędzy tym, co Skarb Państwa po-

winien pobierać jako właściciel kopalin, odszkodowa-

niem czy wynagrodzeniem za fakt eksploatacji kopa-

lin, a podatkiem.

Podatek w prawie polskim nigdy

nie był wynagrodzeniem, zawsze był bezekwiwalent-

nym świadczeniem obowiązkowym podatników na

rzecz Skarbu Państwa, świadczeniem bezzwrotnym

i nie miał funkcji wynagrodzenia.

W uproszczonym

kiem od środków transportu a opłatą za przejazd

autostradą, mytem.

Ten błąd konstytucyjny, błąd systemowy jest jed-

nym z błędów powielanych w tej ustawie.

Rząd skon-

statował, że istniejące narzędzie, czyli opłata za użyt-

kowanie górnicze, nie funkcjonuje, że nie jest w sta-

nie go wykorzystać.

Wobec tego postanowił wprowa-

dzić uderzeniowy podatek tam, gdzie można w bardzo

krótkim okresie pobrać duże pieniądze, nie rozwią-

zując systemowo tego problemu w odniesieniu do

kopalin w Polsce.

My przedkładaliśmy poprawki już

podczas prac w komisji.

Te poprawki jeszcze raz zło-

żymy, dlatego że chcielibyśmy dać koalicji rządzącej

szansę reﬂeksji i podejścia zdroworozsądkowego do

sprawy.

Urzędujący prezes Rady Ministrów w przy-

padku, kiedy duży opór społeczny w sprawie ACTA

spowodował, że musiał się wycofać z pewnych decyzji

politycznych, przyznał, że może brać pod uwagę pew-

ne argumenty, może przyznawać się do błędu i decy-

dować się na zmianę decyzji.

I to jest taka sytuacja,

to jest taki czas.

Jest jeszcze parę dni, ażeby przed

szkodą uznać pewne argumenty.

To, co my proponujemy, to przede wszystkim ob-

niżenie tej daniny do poziomów, powiedziałbym,

światowych, do średnich światowych.

Pan przewod-

niczący Rosati wspominał o jakoby argumentach,

które pojawiały się w debacie publicznej, o tym, że

mówiono, iż kopaliny są bardzo wysoko opodatkowa-

ne w Polsce.

Z naszej strony nikt takich argumentów

nie zgłosił.

Stwierdziliśmy natomiast i nadal twier-

dzimy – i bardzo bym prosił o realne dane zaprzecze-

nie – że to, co państwo wprowadzają, to jest danina

o najwyższej stawce realnie na świecie.

Zamiast zera

państwo wprowadzają maksymalną stawkę.

I to jest

podstawowa różnica między nami.

My proponujemy,

ażeby te stawki były znacznie niższe.

W tym celu

proponujemy zmianę w formule wyznaczania podat-

ku, formule matematycznej, którą zaproponowało

Ministerstwo Finansów – w odpowiednich miejscach

znaczne zmniejszenie podstawy potęgowania, które

powoduje, że ta krzywa, która bardzo dynamicznie

rośnie w wersji ministerialnej, jest bardzo, powie-

działbym, podkręcona, będzie niska, będzie płaska.

W momencie kiedy premier Tusk zapowiedział

wprowadzenie tego podatku w exposé, w opinii, na-

zwijmy to, górniczej spółka sama była gotowa na

roczny ciężar ﬁskalny rzędu 700–800 mln zł i to jest

bardzo przyzwoity pieniądz, to są bardzo duże pie-

Poseł Dariusz Rosati

niądze.

Natomiast to, co zaproponowano, to jest wy-

miar realny prawie trzy razy większy – w przypadku

całego roku obrotowego samo ministerstwo szacuje

to na 2,2 mld zł.

Nasze poprawki zmierzają do tego,

żeby ta stawka była niższa, odpowiednio w przypad-

ku oczywiście zarówno miedzi, jak i srebra.

Kolejne poprawki mają na celu uniknięcie właśnie

tych ryzyk konstytucyjno-prawnych, które państwo

wpisali do ustawy.

Tak jak powiedziałem, opłata za

użytkowanie górnicze złoża nie jest w Polsce wyko-

rzystywana, nie funkcjonuje realnie – ta, która po-

winna być pobierana według jednolitej taksy znanej

publicznie.

To państwo zaniedbali, przyjmując Prawo

geologiczne i górnicze.

Wobec tego państwo musieli

wpisać…

Normalnie pobierana opłata za górnicze

użytkowanie złoża wszędzie obniża podstawę opodat-

kowania CIT-em, jest zaliczana w ciężar kosztów.

Państwo wprowadzają podatek, w związku z tym

mówią, że nie można podatku uznawać za koszt.

My

nie zgadzamy się na taką ekwilibrystykę prawną

i proponujemy, ażeby skreślić odpowiednio art. 17

i 19 ustawy, czyli wprowadzić możliwość odliczania

tego ciężaru od podstawy opodatkowania.

Ostatnia poprawka to jest sensowne vacatio legis.

Nie można bowiem tak traktować podatników, jak

państwo chcą to zrobić, to znaczy wyczekać aż do

chwili wygranych wyborów i później z zaskoczenia,

dramatycznie proponować z dnia na dzień bardzo

wysokie opodatkowanie, bardzo wysokie stawki po-

datkowe.

Proponujemy, ażeby ustawa weszła w życie

1 stycznia 2013 r., co powoduje, że ﬁrmabędziemogła

przygotować się do wprowadzenia tego podatku, bę-

dzie mogła dostosować strategię zakupową, inwesty-

cje zagraniczne, strategie rozwoju do tej daniny.

Jeszcze są dwa, a być może trzy kontrapunkty w sto-

sunku do tego, co zostało już powiedziane podczas

pierwszej części dyskusji.

Oczywiście, że zysk KGHM Polska Miedź za po-

przedni rok jest wysoki, bo rzędu 11 mld zł, ale wszy-

scy wiedzą, że jest on wynikiem jednorazowej trans-

akcji, sprzedania Polkomtela.

Zyskano ponad 3 mld

zł z tego tytułu.

Jest więc po prostu wprowadzaniem

w błąd opinii publicznej podawanie tych danych jako

odnośnika do wieloletniej rentowności spółki.

Moim

zdaniem notabene sprzedaż Polkomtela nie była traf-

ną decyzją z punktu widzenia KGHM, ale taka

była decyzja zarządu i już to się stało.

Ponadto w trakcie prac nad ustawą ujawniło się

kilka bardzo interesujących zagadnień.

Skąd po-

prawka dotycząca Służby Celnej składana przez Plat-

formę?

Skąd nasze zdziwienie, kiedy zauważyliśmy,

że egzekwowaniem tej ustawy ma się zająć Izba Cel-

na we Wrocławiu, czyli nie powszechna administra-

cja podatkowa, ale Izba Celna we Wrocławiu?

Proszę państwa, ten argument padał już w tej

Izbie.

Podczas dyskusji nad exposé urzędującego pre-

zesa Rady Ministrów mówiliśmy: lenistwo, lenistwo

i zaniedbanie systemowych działań naprawczych

w kraju w dziesiątkach obszarów.

Przypominam to

państwu, ponieważ w 2007 r. premier Gilowska zo-

stawiła gotowy projekt powołania skonsolidowanej

administracji podatkowej w Polsce, skonsolidowania

izb skarbowych i celnych, który został wyrzucony

przez ministra Rostowskiego do kosza.

Notabene

jeszcze chwalił się on publicznie, że to jest projekt,

który nie będzie przyjęty.

W związku z tym izby cel-

ne w Polsce są tam, gdzie były, kiedy wchodziliśmy

do Unii Europejskiej, w 2004 r., co znaczy, że na 2/3

granicy kraju one tak naprawdę nie mają nic do zro-

bienia (Dzwonek), w związku z czym szuka się teraz

dla nich zadań, szuka się dla nich…

Już kończę, panie marszałku, tylko podsumo-

wanie.

…takich protez za wszelką cenę.

Ten podatek w tej

wysokości, jaką państwo wprowadzają, także ponie-

kąd jest ceną, którą płacimy za 4 lata kiepskiego rzą-

dzenia krajem.

Przez 4 lata zaniedbali państwo trud-

nych, żmudnych reform w dziesiątkach obszarów i teraz

wystawiają rachunek.

Teraz jest uderzenie w jedną

spółkę: 2 mld zł się należy.

Z tych wszystkich powodów zgłaszamy poprawki,

które już omówiłem, i jeszcze raz, być może nadarem-

nie, apelujemy do Platformy: Bądźcie mądrzejsi przed

szkodą.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

niu Klubu Poselskiego Ruch Palikota.

słowa do sprawozdawcy pana posła Artura Gierady.

Otóż, panie pośle, nie jestem posłem z Dolnego

Śląska, tylko z Katowic, w związku z czym chcę od

razu pana uprzedzić, że zarzut, że jestem stronniczy

i że działam w interesie lokalnym, że lobbuję na rzecz

interesu lokalnego, jest nietraﬁony.

Tak nie jest.

Po

prostu KGHM jako jedna z najważniejszych spółek

polskich w tej chwili jest interesem ogólnonarodo-

wym, nie lokalnym.

I proszę o tym pamiętać.

Pan poseł Gierada argumentował w sposób na-

stępujący.

Mamy przykłady na świecie takie jak

Chile, Botswana, Indonezja, gdzie wydobycie miedzi

jest wysoko opodatkowane.

To prawda, tylko że Chi-

le, Botswana i Indonezja znajdują się w pierwszej

lub w drugiej ćwiartce kosztowej na liście producen-

tów miedzi, co znaczy, że tam się miedź wydobywa

tanio.

KGHM od zawsze, od samego początku, lo-

kuje się w czwartej ćwiartce, czyli tu się miedź wy-

dobywa drogo.

Jest to zasadnicza różnica, panie

pośle.

Ale przy okazji chciałbym poprosić pana posła

Gieradę, żeby Wysokiej Izbie podał, jeżeli wie oczy-

wiście, jakim podatkiem jest objęte wydobycie mie-

Poseł Paweł Szałamacha

dzi w Chile, dokładnie jakim, bo wydaje mi się, że

Co do dywidendy – cały czas się zwracam do pana

posła sprawozdawcy – Skarb Państwa posiada 31,7%

akcji KGHM, czyli jest największym akcjonariuszem

i z tego tytułu posiada prawo do dywidendy.

Jest ona

znacząca, za chwilę powiem jaka.

Wprowadzenie po-

datku w skali, jaką proponuje Platforma Obywatel-

ska, oznacza znaczące uszczuplenie tej dywidendy,

dla wszystkich akcjonariuszy, w tym również dla

Teraz przechodzę do zasadniczej sprawy.

W od-

czuciu społecznym wprowadzenie takiego podatku,

znienacka i w tak dużej skali, będzie oznaczało na-

ruszenie prawa własności z tytułu posiadania akcji,

bo ludzie, którzy kupowali akcje KGHM, myśleli

chyba, że inaczej to będzie funkcjonowało, nie tak,

że za chwilę przyjdzie rabuś i powie: oddawajcie

nam pieniądze.

Dziwne to, że Platforma Obywatel-

ska, która się mieni partią liberalną, w ten sposób

traktuje akcjonariuszy, w tym Skarb Państwa, któ-

ry – podkreślam – jest największym z nich.

Czyli,

krótko mówiąc, Skarb Państwa zabiera z własnej

kieszeni po to, żeby włożyć do drugiej własnej kie-

szeni.

Bardzo to dziwne.

W odniesieniu do poprawek, które złożył pan po-

seł Rosati – będę mówił o tych merytorycznych

– z dwiema oczywiście trudno się nie zgodzić.

Pomysł

raportu, który musi złożyć ministerstwo po roku od

wprowadzenia ustawy, jest bardzo sensowny, przy-

dał własnej poprawki na ten temat, bo ten zapis do-

kładnie wyczerpuje to, czego chciał Ruch Palikota.

Podobnie jest z opodatkowaniem miedzi na cele ba-

dawcze i rozwojowe, rzeczywiście wprowadzenie tej

poprawki było konieczne.

Natomiast nie za bardzo

rozumiem – podobnie jak mój przedmówca poseł Sza-

łamacha – o co chodzi z tymi celnikami.

Dlaczego

państwo mieszają celników do kwestii podatkowych?

Może trzeba to wytłumaczyć społeczeństwu.

Co do wpływów z KGHM, mam przed sobą dosyć

istotną tabelę z informacjami o wpływach z KGHM

od roku 2003 do 2010.

W roku 2010 – bo to może być

interesujące dla państwa – wypłacona dywidenda wy-

niosła 2,98 mld zł, czyli prawie 3 mld, dywidenda na

rzecz Skarbu Państwa – 947 mld zł, CIT – to taki po-

datek, który płacą wszystkie przedsiębiorstwa, pano-

wie posłowie i panie posłanki z Platformy powinni

wiedzieć, o co chodzi – 1062 mln, podatek od wydoby-

cia niektórych kopalin – wiem, że to nie traﬁadoSkar-

bu Państwa, ale przecież nie ląduje w kosmosie, nie

leci na księżyc, zostaje w samorządzie – 1653 mln.

Łącznie podatek plus CIT wynosi 2716 mln, tyle płaci

KGHM do Skarbu Państwa i do samorządu rocznie.

Jest tutaj bardzo ciekawy współczynnik, określa-

jący stosunek podatku do zysku netto – to jest 35%.

35% zysku netto jest odprowadzana do Skarbu Pań-

stwa albo do samorządu.

Ten współczynnik się nie

zmienia w przeciągu lat, a jeżeli nawet, to nieznacz-

nie, np. w 2004 r. to było 36%, w 2006 r.

– 43%,

w 2007 r.

– 31%.

Można przyjąć, że mniej więcej jed-

na trzecia zysku, który wypracowuje KGHM, ląduje

w Skarbie Państwa lub w samorządzie.

I to niezależ-

nie od tego, że nie tak dawno państwo sprzedali

znaczną część KGHM, co było błędem, ale skoro tak

się stało, to trudno.

Udało tak się zrobić, że nadal

KGHM odprowadza pokaźne kwoty do budżetu pań-

stwa i do samorządu.

Przypomnę: 2,7 mld w 2010 r.

A państwo chcą w ramach tego podatku zgarnąć od

KGHM, powiedzmy, 2,2 mld, jeżeli dobrze pójdzie,

w co wątpię.

Gdzie tu sens, gdzie logika?

Naprawdę,

ciężko dociec.

Ponieważ Platforma Obywatelska z PSL-em mają

większość i niewiele możemy poradzić na to, że pań-

stwo się uparli, żeby zarzynać KGHM, proponuję

w imieniu klubu Ruchu Palikota poprawkę.

Poprawka

ta, jeśli chodzi o skutki, w zasadzie nic nie zmieni w usta-

wie, natomiast zagwarantuje KGHM-owi – przypo-

mnę, że tylko do tej ﬁrmyzasadniczoskierowanyjest

projekt ustawy – to, że będzie mógł istnieć, będzie

mógł funkcjonować i że nie zbankrutuje.

To znaczy

że w przypadku niekorzystnych relacji kosztów wy-

dobycia do ceny na giełdach miedzi KGHM będzie

mógł funkcjonować.

Poprawka, którą proponuję,

wprowadza uzależnienie przelicznika, który skon-

struowało Ministerstwo Finansów, od cen energii

elektrycznej.

Dlaczego?

Dlatego że 44% ogólnych kosz-

tów wydobycia w KGHM to cena energii elektrycznej.

To jest nadzwyczaj ważna sprawa, dlatego że uzależ-

nienie tego od czegokolwiek innego, nie wiem, od

widzimisię ministra gospodarki, od stanu pogody

albo od różnych innych współczynników nie spowo-

duje, że KGHM będzie wolny od niepewności, że na-

gle ten podatek będzie tak duży, że po prostu prze-

stanie się opłacać działalność.

W związku z tym w art. 9 pkt 1 proponuję w miej-

sce tego, który jest, wprowadzić następujący zapis:

maksymalnych stawek podatku, podlegają w każdym

roku kalendarzowym podwyższeniu w stopniu odpo-

kalendarzowym poprzedzającym rok waloryzacji w sto-

sunku do roku poprzedniego, a jeżeli wskaźnik ten

ma wartość ujemną, kwoty nie ulegają zmianie.

i apeluję, tak samo jak mój poprzednik, o to, żeby ko-

alicja jeszcze raz przemyślała konieczność wprowadze-

nia tego podatku, ponieważ, jak powiedziałem, KGHM

w tej chwili i tak bardzo dużo wpłaca i do Skarbu Pań-

stwa, i do samorządu lokalnego.

Nie widzę potrzeby

wprowadzania tego podatku, ale skoro już musimy, to

chociaż z tą poprawką, która zagwarantuje KGHM-

-owi bezpieczeństwo.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

klub Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Andrzej Rozenek

Poseł Genowefa Tokarska:

Projekt ustawy w dniu 27 stycznia bieżącego roku

został skierowany przez Wysoką Izbę do prac w Ko-

misji Finansów Publicznych.

Po głębokiej dyskusji

nad tym projektem, przyjęciu niektórych poprawek

projekt otrzymał pozytywną opinię komisji.

Podczas dyskusji nad projektem wiele uwagi po-

święcono zapisom, sformułowaniom występującym

w projekcie.

Wydaje się naturalnym i oczywistym

procesem, że dla zrozumienia zagadnienia, dla czy-

telności trzeba i należy wyjaśniać treść zapisów.

Ale

niestety pragnę zwrócić uwagę, że również padały

z ust niektórych posłów stwierdzenia natury ogólnej,

że oto mamy do czynienia z ustawą, która gubi Pol-

skę, szkodzi Polsce.

Nie wiem, komu i czemu w tym

miejscu służą takiego rodzaju stwierdzenia.

Przecież

ta ustawa w sposób bezpośredni służy całej Polsce,

przecież ta ustawa wprowadza stałe źródło przycho-

du budżetu państwa, a więc służy wszystkim obywa-

telom, wszystkim Polakom.

Jak dzisiaj już słyszeli-

śmy z tej trybuny, w porównaniu z innymi państwa-

mi bogatymi w kopaliny, Polska przez wiele lat była

ewenementem w sferze opodatkowania bogactw na-

turalnych.

Pamiętajmy, że takie surowce, jak węgiel,

gaz ziemny, ropa naftowa są opodatkowane podat-

kiem akcyzowym, co odróżnia je od kopalin typu

miedź i srebro.

Udział państwa w zyskach z wydoby-

cia kopalin jest przecież rzeczą oczywistą.

To pań-

stwo jest naturalnym właścicielem bogactw natu-

ralnych, jest to dobro wspólne wszystkich obywateli,

akcjonariuszy czy pracowników podmiotu wydobyw-

czego.

Projekt ustawy, na co pragnę zwrócić uwagę, bar-

dzo wcześnie był konsultowany z zainteresowanymi,

już na etapie jego konstruowania w Ministerstwie

Finansów.

Niektóre zapisy projektu ustawy są wyni-

kiem uzgodnień i konsultacji prowadzonych jeszcze

przez ministerstwo.

Pragnę podkreślić bardzo ak-

tywne działania w tym względzie zarówno związków

pracodawców, jak i związków zawodowych, które

włączały się w ten proces dopracowywania i uszcze-

gółowiania projektu.

W wyniku prowadzonych kon-

sultacji projektodawca, czyli Ministerstwo Finansów,

dokonał obniżenia zarówno minimalnych, jak i mak-

symalnych stawek podatkowych.

W wyniku tychże

konsultacji zmodyﬁkowano również wzory służące

do ustalenia stawek, tak żeby uwzględniały w więk-

szym stopniu koszty wydobycia.

Projekt zawiera progresywną skalę podatkową

uzależnioną od średniej ceny miedzi lub srebra i wzo-

ry określające wysokość stawek kwotowych od tony

wydobytej miedzi lub kilograma wydobytego srebra.

Zastosowane wzory do wyliczenia podatku równowa-

żą również przychody budżetowe z tytułu podatków

z zyskami podmiotów wydobywających miedź i sre-

bro, co dziś już było wyraźnie podkreślane.

Ustawa wprowadza podatek bardzo elastyczny.

Minimalna stawka podatku od wydobycia tony mie-

dzi ma wynosić 0,5% średniej ceny, a maksymalna

16 tys. zł za tonę.

Minimalna stawka podatku od wy-

dobycia kilograma srebra ma wynosić 0,5% średniej

ceny srebra, a maksymalna 2100 zł za 1 kg.

Komisja Finansów Publicznych wprowadziła na

posiedzeniu poprawki natury redakcyjno-legislacyj-

nej, a także doprecyzowujące słownik ustawy, uła-

twiające również podatnikom sposób prowadzenia

pomiarów i ewidencji, a także przyjęła bardzo istotną

poprawkę, wskazując sposób waloryzacji kosztów, o któ-

rych tak dużo dyskutowano.

Zastosowano tutaj

wskaźnik inﬂacji.

Biorąc pod uwagę bardzo zróżnicowaną dyskusję

wobec zapisów projektu ustawy, należy bezwzględnie

dokonać oceny funkcjonowania tego nowego podatku

po pewnym okresie jego funkcjonowania.

Wniosek

taki stanowił treść jednej z proponowanych w komi-

sji poprawek.

Poprawka nie została przyjęta przez

wszystkie ustawy podatkowe wiążą się z takim wła-

śnie obowiązkiem analizy ich funkcjonowania i po-

dawania skutków, które wywołują.

W przypadku

omawianego projektu jest to szczególnie ważne dla

oceny kondycji jednostek gospodarczych, które obej-

muje, a także wpływu na procesy inwestycyjne i spo-

łeczne.

Poprawkę w tej sprawie zgłosił dzisiaj prze-

wodniczący Komisji Finansów Publicznych.

W kontekście omawianego projektu ustawy o po-

datku od niektórych kopalin w imieniu posłów Klubu

wnoszę również o niezwłoczne przystąpienie resortu

ﬁnansów do opracowania projektu ustawy o opodat-

kowaniu nowej naszej kopaliny – gazu łupkowego.

Procesy badawczo-wydobywcze, rozpoznawcze w przy-

padku tej kopaliny postępują niezwykle sprawnie i źle

by się stało, gdybyśmy w przyszłości musieli pra-

cować nad projektem podatku od tej kopaliny w try-

bie przyspieszonym.

Tutaj należałoby zwrócić uwa-

gę na bardziej szczegółowe i wcześniejsze ustalenia

podatkowe dotyczące tego naszego bogactwa.

Odnosząc się do projektu ustawy o podatku od

wydobycia niektórych kopalin, pragnę stwierdzić, że

go poprze projekt tej ustawy.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

zny, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Komisji Finansów Publicznych właściwie w niczym

nie zmienia istoty tegoż podatku, a główną istotą,

główną przesłanką tej ustawy podatkowej jest chęć

pozyskania do budżetu państwa kwoty na poziomie

co najmniej 1,8 mld zł.

A więc najpierw została przy-

jęta teza i pod tę tezę buduje się odpowiednie regula-

cje formalnoprawne, nie bacząc na konsekwencje

w krótkim okresie, ale szczególnie w długim okresie,

bowiem górnictwo, przemysł hutniczy to nie jest taka

ﬁrma, która będzie reagować na niekorzystne wa-

runki makroekonomiczne z dnia na dzień.

Te reakcje

będą opóźnione w czasie, a mogą być dramatyczne

w swoim wymiarze.

A więc odnotowujemy w tego

typu działaniach brak odpowiedzialności we wpro-

wadzaniu nowych podatków.

Ten brak odpowiedzial-

ności podważa zaufanie przedsiębiorców do państwa

i to ma wymiar ponad tę regulację, bo tu nie chodzi

o sam KGHM, tu chodzi o zaufanie do państwa, a prze-

cież wszystkim nam na tym powinno zależeć.

Uwa-

żam, że żadne wpływy, nawet wielomiliardowe nie są

warte szkód, które wyrządzają aroganckie i arbitral-

ne decyzje ﬁskusa,atutajztakimprzypadkiemprze-

cież mamy do czynienia, bowiem nowo wprowadzony

podatek nie może zaskakiwać przedsiębiorcy, a ten

podatek zaskakuje przedsiębiorcę.

W pierwszej wersji

właściwie nawet nie przewidywano vacatio legis.

Te-

raz uprzejmie zmieniono tę opcję na dwa tygodnie od

dnia ogłoszenia.

Oczywiście to nic nie zmienia w wy-

miarze ostatecznej oceny.

Dodatkowe obciążenie nakładane na KGHM, bo

przecież o KGHM tutaj chodzi, a nie o innego przed-

siębiorcę, wywraca do góry nogami przyjęte bizne-

splany.

Biznesplan KGHM przewiduje do roku 2018

nakłady inwestycyjne sięgające kwoty 30 mld zł.

Dzi-

siaj w zupełnie innym miejscu staje KGHM, bowiem

nie przewidywał w tym biznesplanie tak dużych, tak

znaczących obciążeń na rzecz budżetu państwa.

Ustawa ta, tutaj nie mamy żadnych wątpliwości, zo-

stała napisana po prostu na kolanie, bez uwzględnia-

nia kosztów wydobycia rudy, przecież tym się nikt

nie przejmuje, nawet w pewnym zakresie podatko-

wym będzie płacony ten podatek przy kreowanej

stracie przez to przedsiębiorstwo.

A więc ten podatek

będzie pogłębiał stratę, co jest w ogóle niedopuszczal-

ne, kuriozalne, wręcz szkodliwe.

To jest działanie na

szkodę tego przedsiębiorcy i na szkodę także budżetu

państwa, bo przypomnę, że Skarb Państwa jest tam

zaangażowany na poziomie ok. 32%.

Nie uwzględnia

także ta regulacja kryterium bilansowania, a więc

kryterium bilansowości.

Mam tutaj także zasoby bi-

lansowe i zasoby przemysłowe.

Pan minister – po

moim poprzednim wystąpieniu – zwrócił się do mnie,

żebym wyjaśnił, z czego wynikają tak daleko idące

wnioski o ograniczeniu zasobów przemysłowych –

w granicach 200–300 mln ton.

Otóż to wynika z tego,

że będziemy mieli zupełnie inne kryteria bilansowo-

ści, o których za chwilę oczywiście powiem.

A więc ta

regulacja nie przewiduje żadnych skutków krótko-

i długoterminowych.

Ta regulacja jest oderwana od

regulacji wynikających z Prawa geologicznego i gór-

niczego.

Jest ona zwyczajnym bezpośrednim, ﬁskal-

nym interwencjonizmem państwa w stosunku do jed-

nego wybranego przedsiębiorcy, który wykazał nad-

zwyczajne zyski za rok 2011, które w prawie 50% nie

pochodzą z działalności gospodarczej tego przedsię-

biorstwa, tylko pochodzą ze zbycia pewnych aktywów

należących do tego przedsiębiorstwa.

Niekoniecznie

musiały być zbywane, ale to przedsiębiorstwo spełnia

oczekiwania Skarbu Państwa.

Zaprojektowana ustawa ma kształt hybrydowy,

a więc jest to konstrukcja bardzo złożona, może sta-

nowić źródło podwójnego obciążenia KGHM opłata-

mi o analogicznym charakterze.

Przytoczę tu te ob-

ciążenia, które już mamy w KGHM.

A więc opłata za

wydawanie koncesji na poszukiwanie lub rozpozna-

nie kopalin, opłata, wynagrodzenie za ustanowienie

użytkowania górniczego, opłata eksploatacyjna za

wydobywaną kopalinę i dywidenda, o której mówili

poprzednicy.

Przypomnę, bazując na materiałach

Ministerstwa Finansów, że KGHM wypracował w la-

tach 2004–2010 ok. 21 mld zysku, z czego akcjona-

riuszom, w tym Skarbowi Państwa, przekazał 13,5 mld zł.

Gdybyśmy doprowadzili do funkcjonowania tego po-

datku w tym okresie, to KGHM zapłaciłby dodatko-

wo 6,2 mld zł podatku, co oczywiście praktycznie

wyzerowałoby zysk w tym okresie.

A więc z czego

Skarb Państwa w następnych latach chce pobierać

dywidendy, skoro nie będzie zysku?

Jest to zarzyna-

nie kury znoszącej złote jajka.

Tak właściwie Skarb

Państwa, rząd Donalda Tuska chce skonsumować

ostatni kawałek ciasteczka i chce jeszcze mieć to cia-

steczko w postaci tego podatku, który nakłada na

KGHM.

Oczywiście z taką arogancją, z takim sposo-

bem procedowania i z takim nakładaniem obciążeń

na tę ﬁrmę i inne ﬁrmy w Polsce przecież zgodzić się

nie można.

Wzrost kosztów wydobycia jest ewident-

ny, to są dane statystyczne z minionych okresów, nie

chodzi o planowanie.

A więc koszty wyprodukowania

jednej tony koncentratu przy tym podatku wzrosną

z 40% do 60% – do kwoty ok. 18 tys. zł.

Co to oznacza

w praktyce?

To, że będziemy mieli najdroższy kon-

centrat na świecie – nikt na świecie nie produkuje

takiego drogiego koncentratu – co oczywiście może

ograniczyć zdolności produkcyjne kopalń, bowiem na

rynku jest koncentrat, który można pozyskać zdecy-

dowanie taniej.

I nieprawdą jest, panie przewodni-

czący Rosati, że nie będziemy mieli najwyższego na

świecie poziomu obciążeń podatkowych.

Mam tu ze-

stawienie zrobione nie w warunkach roku 1999,

o których pan mówił – wtedy pewnie to tak wyglą-

dało – ale w warunkach roku 2006, kiedy w Polsce

mieliśmy CIT na poziomie 19%.

Nawiasem mówiąc,

taki CIT został wprowadzony za rządów Sojuszu Le-

wicy Demokratycznej – został obniżony do 19% i tyle

wynosił w roku 2006.

Wtedy poziom obciążeń podat-

kowych w Polsce, oczywiście jeśli chodzi o przemysł

miedziowy, wynosił 49,6.

A więc jesteśmy na granicy,

która przez Bank Światowy jest traktowana jako ta,

której nie należałoby przekraczać, bo to byłoby eko-

nomicznie nieuzasadnione.

Ale co się dzieje, kiedy

doliczamy stopę podatkową z omawianej dzisiaj usta-

wy?

Ten poziom przekracza kwotę 62,3%.

Kto na świe-

cie jest jeszcze lepszy od nas?

Uzbekistan – 62,9,

i Wybrzeże Kości Słoniowej – 62,4.

A więc praktycznie

jesteśmy samodzielnym światowym liderem.

Gdyby-

śmy jeszcze do tego dołożyli dywidendę, którą wypła-

ciliśmy za rok 2010, a więc coś, co miało już miejsce,

to Polska ma wskaźnik 75% – mistrzostwo świata.

to są wystarczające argumenty przemawiające za tym,

aby tego projektu w żaden sposób nie poprzeć.

Oczywiście KGHM Skarbowi Państwa płaci

ogromne daniny z różnych tytułów.

W warunkach

2010 r. zasilił budżet państwa kwotą ponad 2,5 mld

zł, bezpośrednio, co stanowiło wówczas ponad 54%

zysku netto.

Jeżeli do tego dodalibyśmy ten podatek,

o którym dzisiaj mówimy, w warunkach roku 2010,

to byłoby to ok. 4,5 mld zł, co stanowiłoby 97% zysku

przedsiębiorczości i czy można byłoby uznać, że te

regulacje są korzystne dla budżetu?

Być może są ko-

rzystne, ale tylko doraźnie, bowiem kolejne lata będą

powodowały to, że koszty, choćby z tytułu tego po-

datku, będą zdecydowanie rosły, a efektem końco-

wym będzie mniejszy zysk.

Już nie mówię o kwestiach

dotyczących kosztów.

Są one istotne, bowiem w struk-

turze kosztów rodzajowych KGHM-u koszty energii,

koszty paliw stanowią ok. 50%.

A koszty pracy?

Koszty pracy to ok. 27%, a więc nie są tutaj najbar-

dziej istotną pozycją.

Mało tego, na przestrzeni ostat-

niego dziesięciolecia nie wzrosły one ani o 1 punkt

procentowy, utrzymują się na stałym poziomie.

Pro-

szę więc nie uprawiać demagogii, że ktoś dla siebie

zawłaszczył bogactwo narodowe.

To jest nasze bogac-

two narodowe, o które bardziej dbają ci, którzy tam

pracują, niż ci, którzy dzisiaj rządzą Rzecząpospolitą.

Jeżeli bogactwo narodowe ma być chronione, to trze-

ba było nie sprzedawać tej ﬁrmy.

Dzisiaj wzięlibyście

10 mld zł dywidendy, bo zysk netto jest na poziomie

powyżej 10 mld, i nie trzeba byłoby walczyć o te 1,8

mld z tytułu tego wątpliwego podatku.

Trochę przyzwoitości, trochę odpowiedzialności.

Proszę bardziej szanować państwo i pracujących tam

pracują Polacy.

(Dzwonek) Tam mieszkają Polacy.

Podatki są płacone dla Polaków, dla państwa polskie-

go, dla tego środowiska, dla tego regionu.

Jeżeli za-

mierzacie – a taki wniosek można byłoby wyciągnąć

– sprzedać KGHM do końca, to ten podatek jest uza-

sadniony.

Liczę na odpowiedź pana ministra, czy kolejnym

ruchem w stosunku do KGHM jest wyprzedaż tego

pakietu, który Skarb Państwa jeszcze posiada.

Jeśli

tak, to proszę to potwierdzić, jeśli nie, to oczywiście

zanegować.

Ja też składam poprawki na ręce pana

marszałka Sejmu.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Dariusz Rosati: Czy mogę w trybie sprosto-

wania?)

Pan poseł Dariusz Rosati w trybie sprostowania.

Panie Marszałku!

Chciałbym sprostować pewne

rzeczy, bo widzę, że mówimy o różnych arytmety-

kach.

Nie wiem, do jakich szkół chodzili panowie

posłowie...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Mam dokument.)

Tę uwagę kieruję do pana posła Rozenka i do

pana posła Zbrzyznego.

Nie ma takiej możliwości,

proszę spojrzeć na te dane, żeby podatek był więk-

szy od zysku netto.

Na całej długości skali – od naj-

niższych do najwyższych cen – zysk netto po potrą-

ceniu podatku jest większy od tego podatku.

Proszę

więc naprawdę nie mieszać ludziom w głowach, nie

wprowadzać tutaj zamieszania.

Proponuję przestu-

diować to jeszcze raz.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Ale zysku może nie być.)

Podatek jest mniejszy niż zysk po potrąceniu CIT-u

i podatku.

To jest pierwsza rzecz.

Druga rzecz.

Nie

można stosować takiego porównania, mówić: obcią-

żenia na rzecz Skarbu Państwa, uwzględniając w tym

dywidendę, to 60%.

Dywidenda jest decyzją akcjona-

riuszy.

Obciążenia ﬁskalne to podatki, panowie po-

słowie.

Dywidenda może być wypłacana, może też nie

być wypłacana.

Jeżeli weźmiemy pod uwagę podatek CIT, trzy

podatki drobne, które łącznie sumują się do 1%, to

mamy w tej chwili obciążenie na poziomie poniżej

40%, a nie 50.

Po wprowadzeniu podatku od kopalin

łączne obciążenie będzie wynosiło 50%, a nie 62%,

jak pan mówi, panie pośle Zbrzyzny.

Kolejny raz po-

wtarza pan dane, które są nieprawdziwe, nieścisłe.

Pan poseł Rozenek pytał, dlaczego służby celne.

Mamy w kraju – nie komentuję tego, czy to jest za-

sadne, czy nie – taki podział pracy, że podatki akcy-

zowe ściągają urzędy celne.

Minister ﬁnansówuznał,

że będzie wygodniej – prawdopodobnie – aby podatek

od kopalin ściągały służby celne.

Wracając jeszcze na chwilę...

Twierdzi pan, że

KGHM planował przeznaczyć na inwestycje 30 mld zł.

(Dzwonek) Powiedziałem już – jeśli chodzi o wszystkie

kalkulacje, które przedstawiłem, nie uszczupla to zysku

zatrzymanego w KGHM.

Proszę więc nie snuć kata-

stroﬁcznych wizji, że KGHM stoi na skraju bankruc-

twa.

Jestem gotów tego bankruta przejąć.

(Oklaski)

Poseł Ryszard Zbrzyzny

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu posłowi.

(Poseł Andrzej Rozenek: W trybie sprostowania.)

Proszę bardzo.

Następnie pan poseł Zbrzyzny.

Poseł Andrzej Rozenek:

Dziękuję.

wywołał mnie do tablicy, więc wytłumaczę.

Wprowa-

dzają państwo podatek od kopalin, a nie podatek od

zysku, więc nie bardzo rozumiem pana uwagę o aryt-

metyce.

To jest podatek od kopalin.

Zysk jest zyskiem,

a podatek od kopalin – podatkiem od kopalin.

Panie

pośle, nie mieszajmy ludziom w głowach.

(Poseł Dariusz Rosati: Podatek jest...)

Nie mieszajmy ludziom w głowach, ponieważ po-

datek od kopalin ma istotny wpływ na…

(Poseł Dariusz Rosati: Podatek jest większy niż

dywidenda.)

Sekundę.

Podatek od kopalin ma istotny wpływ na

to, jaki jest koszt wydobycia miedzi.

Tak czy nie?

(Poseł Dariusz Rosati: Nie.)

Właśnie że tak.

A państwo usiłują nam wytłuma-

czyć, że to będzie opodatkowanie już po zysku.

Nie

ma tak.

(Poseł Dariusz Rosati: Na zysk do podziału, a nie

na koszty wydobycia.)

To podatek od kopalin, przypominam.

(Głos z sali: Podatek od...)

Od kopalin.

Co do podatku w ogóle na świecie, panie pośle, to:

Argentyna, Australia, Niemcy, Zjednoczone Króle-

stwo – brak, w ogóle nie ma tam specjalnego podatku

górniczego; do 5% ma Brazylia, Peru – pan poseł

sprawozdawca teraz niech posłucha uważnie – mię-

dzy 5 a 10% – Chiny, Rosja – i teraz będzie Chile – od

10 do 20% – Kanada, Chile, Indie, Meksyk, RPA.

Nad

tym należy się skupić, dlaczego państwo polskie sta-

ra się być najbardziej ﬁskalnym państwem, jeżeli

chodzi o kopaliny.

O co tu chodzi?

Mamy przestać być

konkurencyjni?

KGHM ma przestać być konkuren-

cyjną ﬁrmą, ma się zamknąć?

Chodzi o to, żeby się

zamknęło KGHM, żeby inne ﬁrmy przejęły ten ry-

nek?

(Oklaski)

(Poseł Dariusz Rosati: Ja już mówiłem.)

Nie bardzo rozumiem, o co tu chodzi, ale jest to

chore po prostu.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Jeszcze pan poseł Zbrzyzny, też w trybie sprosto-

wania.

Proszę.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Być może czas mi

nie pozwolił na to, żebym bardzo szczegółowo się od-

niósł do materiałów, które są podstawą moich twier-

dzeń dotyczących efektywnej skali podatkowej.

Otóż

przed sobą, panie pośle Rosati, mam dokument stwo-

rzony na podstawie danych za 2006 r. przez The

World Bank – tu jest taki długi tytuł – w którym są

dane historyczne, to znaczy nie moje, wymyślone,

stworzone tylko na potrzeby tejże dyskusji, a obok są

dane uwzględniające konsekwencje tego podatku.

Według tych danych w I kwartylu jest Szwecja, Za-

chodnia Australia, Chile, Zimbabwe, Argentyna,

gdzie podatek nie przekracza 40%, od 28 do 40; w dru-

gim kwartylu, chcę być dokładny, Papua, jest Nowa

Gwinea, Boliwia, RPA, Filipiny, Kazachstan, gdzie

podatek sięga 45%, od 40 do 45, w trzecim kwartylu

– mówię o historii, która miała miejsce, i nie uwzględ-

niam podatku, który dzisiaj chcecie państwo nałożyć

– jest Peru, Tanzania, Polska, Arizona, Meksyk – od

46 do 49,9.

Polska ma 49,6%.

Teraz na to nałożony jest

podatek, o którym dyskutujemy.

I wtedy znajdujemy

w czwartym kwartylu.

Mamy 62,3.

Od nas więcej ma

tylko Wybrzeże Kości Słoniowej i Uzbekistan.

Jeśli chodzi o dywidendę, szanowny panie pośle,

to oczywiście decyzję o dywidendzie podejmuje walne

zgromadzenie akcjonariuszy, w którym wiodący udział

ma Skarb Państwa.

Wszystkie decyzje przechodzą

głosami przedstawicieli Skarbu Państwa.

A już wy-

płacona za 7 lat kwota, którą przed chwilą (Dzwonek)

wyliczyłem, to 13,5 mld zł.

Tyle wypłacono decyzją

ministra skarbu państwa.

A więc jeżeli pan minister

uzna, że trzeba wypłacić dywidendę za rok 2011, to

ją wypłaci.

Ubolewam nad tym, że nie będzie party-

cypował teraz w tym w 100%, tylko w 31,7%.

Ale

trzeba było nie sprzedawać tej ﬁrmy.

Protestowali-

śmy, a wy sprzedaliście, bo chcieliście doraźnie wziąć

2 mld zł.

Dzisiaj zaś do tego pakietu oprócz tego, że

ma on wartość wyższą niż 2 mld zł, przypisanych jest

1100 mln zł dywidendy.

A więc gratuluję znakomitej

wrażliwości i znakomitego przewidywania rzeczywi-

stości.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Rzeczywiście różne są wielkości w przedstawia-

nych…

Jeszcze pan poseł Rosati?

(Poseł Dariusz Rosati: Jeżeli pan, panie marszał-

ku, pozwoli.)

Rozumiem, że to sprostowanie wypowiedzi do-

tychczas...

Poseł Dariusz Rosati:

Tak.

To jest tabela, na której opiera swoje wyceny pan po-

seł Zbrzyzny.

Ta tabela była opublikowana w 2006 r.

w wydawnictwie Banku Światowego na podstawie

danych z książki z 2000 r., która uwzględniała obcią-

żenia podatkowe, tak jak powiedziałem, w wysokości

40%.

Stąd mamy 49-procentowe obciążenie Polski.

To są dane nieaktualne, panie pośle.

(Oklaski)

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: To znaczy pan ma nie-

aktualne, ja mam aktualne.)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu posłowi.

głosi pan poseł Mariusz Orion Jędrysek.

Padło tu już wiele stwierdzeń, z którymi w większo-

ści się zgadzam, musiałbym powtórzyć w zasadzie to

samo, co mówiłem poprzednio i co publikowałem

w „Gazecie Finansowej” kilka tygodni temu.

Ser-

decznie zapraszam do zapoznania się z tym.

Tymcza-

sem chciałbym dołożyć do mojej wypowiedzi troszecz-

kę nowych spraw, które być może pokażą z innej

strony całość zagadnienia.

Otóż to jest oczywiście brak rozwiązań systemo-

wych, zdecydowanie tak, w tej ustawie brakuje roz-

wiązań systemowych.

Rozwiązania systemowe za-

proponowała Solidarna Polska, składając projekt

ustawy o powołaniu Polskiej Służby Geologicznej,

która to służba miałaby wyceniać złoża, do tego mia-

ła być odpowiednia partycypacja Skarbu Państwa

w nowo tworzonych spółkach.

Wówczas nie byłoby

problemu opodatkowania kopalin na dole, co powo-

duje w dużym stopniu wzrost kosztów funkcjonowa-

nia zakładów, utratę mniej wartościowych złóż na

zawsze, a także wielomiliardowych inwestycji w in-

frastrukturę, którą już rozwinięto.

Rzeczywiście są

to szokowe zmiany, które mają być wprowadzone na-

tychmiast.

Oczywiście KGHM jest w stanie to wy-

trzymać.

Ja jestem za tym, żeby państwo, panie ministrze,

miało zysk z kopalin.

Tak powinno być.

W przypadku

węglowodorów może to być 60–70% zysku w zależno-

ści od jakości złóż, w przypadku złóż miedzi i srebra,

tego typu złóż, jakie mamy na Dolnym Śląsku, pro-

ponowany podatek jest zdecydowanie za wysoki.

On

może być, ale nie aż tak wysoki, do tego powinien być

ujęty w rozwiązaniach systemowych.

Jednak sprawą

zasadniczą jest to, dlaczego nie wprowadzono tego

podatku jako trzeciej składowej opłaty eksploatacyj-

nej.

Można to było wprowadzić w podobny sposób,

oczywiście w dużo mniejszym zakresie, i naturalnie

całość by była oddawana do Skarbu Państwa, tak jak

to się planuje.

Tego nie zrobiono.

Nie zrobiono tego

dlatego, że...

W zasadzie nie wiadomo.

Nie chciano

dotykać Prawa geologicznego i górniczego, które do-

pchnięto kolanem i które jest fatalne dla Skarbu

Państwa.

Po prostu to by się już razem nie trzymało

i trzeba by było je wprowadzać od nowa.

Oznaczałoby

to, że rząd przyznaje się do wielkiego błędu, oczywi-

ście poprzedni rząd.

Mam teraz następujące pytanie.

Zastanówmy się,

dlaczego rząd chce to wprowadzić tak szybko, czy

tylko pieniądze są tu ważne.

Otóż, gdybyśmy się

przyjrzeli własności koncesji...

Pan minister nie był

w stanie odpowiedzieć na moje pytania o to, kto ma

koncesję i ile jest tych koncesji, mówił o iluś tam kon-

cesjach na poszukiwanie.

Tak, tyle że koncesje na

poszukiwanie są koncesjami, które w zasadzie zmu-

szają Skarb Państwa do wydania koncesji na eksplo-

atację.

Tu mamy taką sytuację.

W ostatnich latach,

szczególnie w latach 2010 i 2011, różnym ﬁrmomwy-

dano, w mojej opinii w sposób nieopatrzny, koncesje

na poszukiwanie w pobliżu obszarów objętych kon-

w ten sposób, że KGHM prędzej czy później będzie

się musiał ubiegać o te koncesje.

To daje szanse na

jakieś spekulacje.

Skarb Państwa już bardzo dużo

stracił poprzez nieopatrzne wydanie koncesji, taka

jest moja opinia, a dotyczy to przynajmniej dwóch

koncesji, w sumie wydano ich kilkanaście, ale dwóch

bardzo ważnych, skrajnie ważnych, w konkurencji

z którymi odrzucono aplikacje KGHM i przyznano

koncesje obcej ﬁrmie.

Kuriozalnebyłotuteżuzasad-

nienie.

Uważam, że sprawą przyznawania koncesji róż-

nym ﬁrmom w ostatnich latach powinna się zająć,

przynajmniej na tym etapie, Komisja Ochrony Śro-

jąc się oczywiście na kontrolne uprawnienia Wyso-

kiego Sejmu, i prześledzić, jak wyglądały te aplikacje,

komu przyznano koncesje, na jakich warunkach i dla-

czego tym, a nie innym ﬁrmom.

Proszę państwa, jeśli my oddajemy koncesje na

poszukiwanie, to oddajemy również koncesje na eks-

ploatację, bo to faktycznie Prawo geologiczne i gór-

nicze zapewnia.

Nakładamy podatek na miedź i sre-

bro.

Jeśli będą jakiekolwiek straty na eksploatacji, to

w zasadzie tracimy także pierwiastki rzadkie, nie-

zmiernie drogie, tracimy również złoto, inne metale

oraz zasoby, o których nie będę teraz mówił.

To jest

jedna sprawa, czyli zasadność wydania tych koncesji.

ustawa nie ma gdzieś w swoim podłożu próby na-

prawiania błędów, jakie zostały popełnione w ciągu

ostatnich lat w zakresie wydania koncesji?

Według

mnie jest to dziś zasadnicza sprawa, a nie tylko kwe-

stia orientacyjnie 2 mld zł.

Widzę tu analogię, bo

podobne błędy, tylko prawdopodobnie na większą

skalę, popełniono przy wydawaniu koncesji na po-

szukiwanie gazu w łupkach.

Dzisiaj praktycznie

wszystkie koncesje zostały wydane, udział państwa

jest w tym bardzo niewielki.

Być może jest to próba

przygotowania do następnej naprawy błędów.

Uwa-

żam, że powinna się tym bardzo szczegółowo zająć

Poseł Dariusz Rosati

Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Natural-

nych i Leśnictwa.

Wnoszę, aby projekt został ode-

słany do prac w tej komisji.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Wniosek formalny.)

Przygotowałem również wniosek formalny, jeśli

chodzi o odesłanie projektu do komisji, z innego jesz-

cze względu.

Mianowicie ta ustawa nie współgra z Pra-

wem geologicznym i górniczym, które jest nadrzędne,

jeśli chodzi o poszukiwanie i eksploatację kopalin.

W związku z tym przekażę panu marszałkowi wnio-

sek formalny klubu Solidarna Polska o przesłanie

misji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych

i Leśnictwa.

Możemy zorganizować wspólne posie-

dzenie, aby rozpatrzyć tę poprawkę, ale prawdopo-

dobnie pojawią się także inne.

Decyzja klubu Solidar-

na Polska, jeśli chodzi o głosowanie nad ostateczną

wersją tej ustawy, bo rozumiem, że jeszcze nie jest

ona ostateczna, będzie uzależniona od wyników prac

związanych z prześledzeniem historii wydawania

koncesji i związków przyczynowo-skutkowych oraz

dostosowaniem tej ustawy do Prawa geologicznego

i górniczego.

Panie marszałku, przekazuję panu w tej

chwili umotywowany wniosek.

Chciałbym jeszcze powiedzieć, że w wielu przy-

padkach zgadzam się z panem ministrem Rosatim.

Każdy kraj powinien czerpać zysk z tego, co jest jego

własnością.

Skarb Państwa jest właścicielem złóż

metali, siarki, ropy naftowej, wszystkich węglowodo-

rów.

W tym wypadku przesadzono, i to bardzo moc-

no.

Jeszcze raz akcentuję: zdecydowanie potrzebne

jest prześledzenie sposobu wydawania koncesji dla

KGHM i innych podmiotów, które się o to starały.

Dlaczego KGHM nie dostał tych koncesji, które po-

winien dostać i o które się ubiegał?

Zwarzywszy na

to, co się ostatnio działo w przypadku gazu w łup-

kach, na aresztowania, podejrzenia o korupcję, nie

można wykluczyć, że tutaj też miała miejsce taka

sytuacja.

Są tutaj pewne przesłanki i chciałbym, żeby

w tej chwili zajęła się tym właśnie komisja.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Panie pośle, odnotowałem, że złożył pan pytanie

dotyczące błędów, prawda?

Do kogo pan je kieruje?

Do rządu?

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Tak, oczywiście, do rządu.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dobrze.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Chciałbym, żeby zajęła się tym Komisja Ochrony

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Czyli oprócz dwóch poprawek, które pan zgłosił,

składa pan ten wniosek, tak?

Uprzedzam informację,

że Prezydium Sejmu będzie proponowało, żeby traﬁł

on ponownie do Komisji Finansów Publicznych.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Tak, lub do połączonych komisji.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Zgłasza pan dodatkowy wniosek, żeby skierować

projekt do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Tak, Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Na-

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Nie wiem, panie pośle, czy jest taka możliwość.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Istnieje taka możliwość.

Tak, jest to oczywiście

wniosek formalny, jest on złożony.

To jest bodajże

art. 47, tak?

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Art. 47 stanowi, że projekt kieruje się ponownie

ten wniosek na…

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Można dalej.

Sejm jest w stanie zgodnie z regula-

minem podjąć taką decyzję.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję bardzo.

Informuję państwa posłów, że do zadania pytania

zgłosiło się 19 posłów.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek

Czy jeszcze ktoś zamierza się zgłosić?

Jeśli tak, to proszę się dopisać.

Pierwszy ma głos pan poseł Robert Kropiwnicki

z klubu Platforma Obywatelska.

Poseł Robert Kropiwnicki:

ślę, że rzeczywiście jest tu trochę żonglerki różnymi

danymi, że każdy chciał przedstawić swoje argumen-

ty, nie zawsze zgodnie z rzeczywistością, ale nie będę

Prawdą też jest, że ten podatek wywołał duży niepo-

kój społeczny, zwłaszcza na Dolnym Śląsku – w Le-

gnicy, w Lubinie.

Chciałbym pana ministra zapytać, czy w sytuacji,

kiedy dochodziłoby do jakichś dalszych niepokojów

związanych z nałożonym podatkiem, kiedy zarząd

spółki, rada nadzorcza zgłaszałyby potencjalnie nie-

opłacalność wydobycia w ZG Lubin, w Zakładach

Górniczych Lubin, a w konsekwencji dochodziłoby do

zagrożeń dla Huty Miedzi Legnica, istnieją możliwe

korekty tego podatku, tak aby rzeczywiście nie było

szkody społecznej w miejscach pracy, ale też bizneso-

wej w działalności ﬁrmy.

I drugi element.

Bardzo cieszę się z poprawki, któ-

ra została zgłoszona przez Platformę Obywatelską,

dotyczącej obowiązkowego przeglądu tego podatku i bar-

dzo proszę, gdyby rząd mógł to uwzględnić, aby przyj-

rzeć się szczególnie dwóm kwestiom.

Pierwsza to kosz-

ty chłonności i analiza opłacalności uruchamiania

nowych złóż, czyli w momencie, kiedy podmiot będzie

uruchamiał nowe złoża – czy KGHM, czy inny – war-

to zastanowić się, czy nie należałoby jednak wprowa-

dzić jakiejś ulgi na ten czas, wprowadzić karencji w mo-

mencie, kiedy kopalnia będzie uruchamiana.

Druga

kwestia dotyczy przyjrzenia się złożom o niskiej za-

wartości, czyli głównie tym poniżej 1%, ponieważ

kosztochłonność ich wydobycia rzeczywiście może być

zdecydowanie większa niż innych złóż.

Dlatego propo-

nuję, żeby w tej analizie rząd jednak przyjrzał się

temu, tak żebyśmy mogli w Wysokiej Izbie o tym dys-

kutować.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

kie pytanie do wnioskodawcy, który utrzymuje, że

omawiany ustawowy katalog kopalin objętych tym

uregulowaniem jest otwarty i możliwe jest jego roz-

szerzenie.

A więc mam pytanie, o jakie kopaliny moż-

na rozszerzyć ten podatek oprócz miedzi i srebra.

Czy

będą to może kopaliny związane z gazem łupkowym

lub ropą z łupków bądź tego typu podobne kopaliny?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Głos ma pani poseł Elżbieta Witek, Prawo i Spra-

wiedliwość.

dzo różnimy się w podejściu do tego podatku, a wła-

ściwie do skutków, jakie ten podatek może wywołać.

W związku z tym mam pierwsze zasadnicze pytanie:

Dlaczego państwo jako Platforma Obywatelska i Pol-

skie Stronnictwo Ludowe nie zgodziliście się na dwa

wnioski, złożone przez Prawo i Sprawiedliwość, ale

także przez Sojusz Lewicy Demokratycznej, o wysłu-

chanie publiczne?

Byłaby to znakomita okazja, żeby

usłyszeć wszystkie argumenty za i przeciw.

Państwo

ten wniosek odrzuciliście, nie chcieliście dyskusji.

Zarzucacie nam, posłom Dolnego Śląska, że lobbu-

jemy, ponieważ stamtąd jesteśmy, a pan minister Ro-

stowski w sposób skandaliczny zarzucił nam na ostat-

nim posiedzeniu Sejmu lobbowanie na rzecz zagra-

nicznego kapitału.

Otóż nie wiem, czy pan minister

Rostowski zdaje sobie sprawę z tego, że lobbujemy na

rzecz Skarbu Państwa, polskiego państwa, bo KGHM

jest polską spółką, a nie zagraniczną.

Po drugie, chciałabym nawiązać do wypowiedzi

pana premiera Tuska, który, wydaje się, próbuje jed-

nych Polaków napuszczać na drugich.

Otóż chciała-

bym, żeby pan minister potwierdził albo zaprzeczył,

bo jeżeli słyszymy takie wypowiedzi kierowane do

obywateli polskiego państwa, że KGHM nie daje żad-

nych wpływów do budżetu i że obywatele naszego

kraju nie mają ani ułamka procentu z tych zysków,

to jest to nieprawda.

W latach 2006–2011 – proszę

mnie poprawić, panie ministrze, jeśli mówię niepraw-

dę – KGHM przekazało ponad 16 mld zł wpływu do

budżetu z tytułu podatków, różnego rodzaju opłat i dy-

widendy.

W związku z tym jak można mówić, że oby-

watele tego kraju nie dostali nic z KGHM, że to

wszystko pozostaje tylko i wyłącznie na terenie Dol-

nego Śląska?

To przecież jest nieprawda.

Proszę państwa, pan poseł Rosati mówił o analizie

(Dzwonek), jaka była dokonana, że ZG Lubin nic nie

grozi.

Wobec tego chciałabym zapytać, kto tej analizy

dokonywał, na podstawie jakich danych i czy mogliby-

śmy tę analizę zobaczyć.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję, pani poseł.

mam dwa pytania do pana ministra.

Otóż można

odnieść wrażenie po ostatnich posunięciach rządzą-

cych, Platformy i PSL, że bardzo łatwo decydują się

na dodatkowe opodatkowanie realnej gospodarki.

Tak było z podwyższeniem stawki podatku VAT, tak

było ze składką rentową, wreszcie teraz jest tak

z podatkiem od kopalin, naszym zdaniem w rażąco

wysokiej stawce czy stawkach.

Na poprzednim posie-

dzeniu Sejmu klub Prawo i Sprawiedliwość przedsta-

wił alternatywę w postaci podatku bankowego.

Wy-

kazywaliśmy, patrząc na wyniki ﬁnansowe banków,

że można byłoby sięgnąć do tych głębokich kieszeni.

Państwo ten projekt ustawy odrzuciliście w pierw-

szym czytaniu.

Nasuwa się pytanie, czy państwo

prowadzą tego rodzaju politykę świadomie, czy rze-

czywiście tylko tak wychodzi, że sięgacie państwo

bardzo radykalnie do realnej gospodarki, a świat ﬁ-

nansowy bankowy chcecie zostawić z tymi zyskami,

jakie osiąga do tej pory.

Druga kwestia także kierowana jest do pana mi-

nistra.

Mówił troszeczkę o tym pan poseł Jędrysek.

Otóż można odnieść wrażenie, że rządząca koalicja

niejako rzutem na taśmę tak wysokimi stawkami

tego dodatkowego podatku od kopalin, od miedzi i sre-

bra, próbuje w jakiś sposób ratować sytuację, ponie-

waż lekką ręką rozdała koncesje na poszukiwania,

ale w konsekwencji zdaje się i na eksploatację gazu

łupkowego.

I żeby stworzyć jakiś precedens, że będzie

można wrócić do opodatkowania tej eksploatacji, po-

przez rażące opodatkowanie KGHM próbuje ratować

tę sytuację.

To nieuchronnie się nasuwa.

(Dzwonek)

jest.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

tanie o konstytucyjność proponowanych rozwiązań.

Ustawa, zgodnie z projektem, ma wejść w życie w cią-

gu 14 dni od dnia ogłoszenia.

Nakłada nowy obowią-

zek podatkowy na KGHM.

Wydaje się, że w tym wy-

padku wątpliwości konstytucyjne są uzasadnione.

Praktycznie ten podatek powinien wchodzić od nowe-

go roku, roku 2013.

Ponadto ustawa ma tytuł: o podatku

od kopalin, natomiast de facto dotyczy miedzi i srebra.

W Polsce tylko jeden podmiot wydobywa te kopaliny,

czyli KGHM, a więc ten nowy podatek jest nakładany

wyłącznie na jeden podmiot.

A więc tu nasuwa się ko-

lejna wątpliwość konstytucyjna.

Czy nie obawiacie się

państwo, że ta ustawa nie utrzyma się w Trybunale

Konstytucyjnym?

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Czy pokusa pozyskania 1800 mln do 2200 mln zł

rocznie do dziurawego budżetu z podatku od wydo-

bycia niektórych kopalin jest warta zmniejszenia

konkurencyjności KGHM na rynkach światowych?

Jeśli już rząd Donalda Tuska musiał wprowadzić ten

podatek, to czy nie powinien on uwzględniać kosztów

produkcji i różnej charakterystyki złóż?

Dlaczego

w zaproponowanym przez Ministerstwo Finansów

wzorze nie uwzględniono wydatków na poszukiwanie

nowych złóż?

Czy zdaje sobie pan minister sprawę

z konsekwencji obciążenia podatkiem ﬁrm posiada-

jących złoża słabej jakości, mniej rentownych?

Prze-

cież nietrudno się domyślić, że w konsekwencji te

spółki będą musiały wcześniej czy później zreduko-

wać zatrudnienie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

W przedstawionym projekcie ustawy nadal brak in-

formacji na temat prawdziwych skutków wprowadze-

nia podatku od kopalin w omawianej formie.

Na po-

siedzeniu komisji, na którym projekt ustawy był

rozpatrywany, nie dopuszczono do głosu przedstawi-

cieli samorządów, na terenie których funkcjonuje

KGHM, a poseł sprawozdawca komisji, posługując się

danymi dotyczącymi wydobycia miedzi i srebra w in-

nych krajach, nie uwzględnił w swoim przemówieniu

kosztów związanych z wydobyciem kopalin.

Zarzą-

dzając zbyt niski udział Skarbu Państwa w pakiecie

20

akcji, nie odniesiono się do faktu sprzedaży przez

rząd Donalda Tuska ich znaczącego pakietu, który,

jak się okazało po kilku miesiącach, można było

sprzedać po znacznie wyższej cenie.

Nie można się

zgodzić też z tezą, że z KGHM zyski czerpią tylko

lokalne samorządy.

Gdyby posłowie PO i PSL zadali

sobie trud zapoznania się z informacjami przekazy-

wanymi przez samą spółkę, jak i przez samorządy

i związki zawodowe – co potwierdziły nawet jednost-

ki, które są zarządzane przez Platformę Obywatel-

ską, mam tu na myśli Sejmik Województwa Dolno-

śląskiego – to wiedzieliby, jak wielkie kwoty wprowa-

dzane są z tytułu należnych podatków do budżetu

Proszę więc o odpowiedź, jakiego rodzaju analizy

i opracowania wskazują, że wprowadzenie ustawy

nie odbije się negatywnie na lokalnym rynku pracy,

ﬁnansachsamorządówiwielkościfrontudziałalności

spółki.

Komisja nie ustosunkowała się też do faktu na-

głego opodatkowania dochodowej spółki giełdowej.

Dziwi fakt, że Platforma Obywatelska i Polskie

Stronnictwo Ludowe planują prywatyzację spółek

należących do Skarbu Państwa, a jednocześnie dają

wyraźny sygnał potencjalnym nabywcom, że każda

spółka, która będzie sobie radziła na rynku zbyt do-

brze, nie będzie miała powodów do radości, a wręcz

przeciwnie, powinna się obawiać wprowadzenia przez

Sejm w błyskawicznym tempie ustawy, która wydre-

nuje ﬁrmę z zysków według zasady: im lepiej, tym

gorzej.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Mówiąc dzisiaj o tej ustawie i o kwocie 1800 mln zł

jako podatku, przywołuję w pamięci epizod z tamtej

kadencji, kiedy to minister skarbu państwa chwalił

się, że sprzedał duży pakiet akcji po 100 zł.

Nie było

to dawno – rok temu.

Analitycy wyliczyli, że Skarb

Państwa stracił wtedy ok. 2 mld zł.

I my dzisiaj o te

2 mld walczymy.

Nie jednorazowo.

Do czego zmierza

polityka tego rządu?

Pytanie o tamten przypadek:

Komu państwo dało zarobić, jeżeli analitycy tak to

ocenili?

Panie ministrze, chyba wszyscy siedzący na tej

sali mówimy: tak, oczywiście, wszyscy Polacy mają

prawo do jakiegoś podatku od kopalin, od tego bogac-

twa.

Ale czy kopaliny powinny być tak wysoko opo-

datkowane?

Jaki algorytm zdecydował, że to jest

właśnie taka kwota?

Czy właśnie 1800 mln zł ekstra

nie trzeba było do budżetu w tym roku?

Panie ministrze, następne pytanie.

Czy w Polsce

jedynymi kopalinami są miedź i srebro?

Nie ma in-

nych kopalin?

Dlaczego taką właśnie ustawę przygo-

towuje się jednostkowo?

Po to, żeby wyciągnąć to, co

jeszcze pozostało w tej ﬁrmie.

Drodzy państwo, nie jestem z tamtych stron, ale

byłem w zagłębiu lubińskim jakiś rok temu i widzia-

łem, jak to wygląda.

Ta ﬁrma dzieli się z samorząda-

mi, to widać.

To też jest Polska, drodzy państwo, bo

tu ktoś to powiedział, tak, to też jest Polska.

To wi-

dać w tamtym rejonie, że jest mecenas i ktoś, kto

wspomaga samorządy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Od kilku godzin debatujemy nad sytuacją, gdy brak

strategii w zakresie polityki gospodarowania kopali-

nami powoduje kolejne błędy, które w tym chaosie

popełnia rząd.

Właśnie w związku z tym zadam py-

tanie, jakby kontynuując myśl mojego poprzednika:

Dlaczego nie ma wypracowanej strategii w tym za-

kresie?

Dlaczego rząd, oprócz błędów wynikających

z decyzji gospodarczych, popełnia również błędy le-

gislacyjne dotyczące budżetu państwa?

Przypomnę,

że zakończyliśmy prace nad budżetem państwa i przy-

jęliśmy, czy koalicja rządząca przyjęła, że dochód

z tego tytułu osiągnie wysokość 1,8 mld zł, i uczyni-

ła to niezgodnie z polskim prawem.

Szanowni państwo, nie mając ustawy, która za-

pewniałaby źródło dochodu, nie mieliśmy prawa za-

gwarantować tej kwoty w budżecie.

Zatem pytam:

Czy ten rząd będzie popełniał kolejne błędy?

To już

nie są błędy, to jest po prostu naruszanie prawa.

Dla-

czego rząd eliminuje Wysoką Izbę, jeśli chodzi o tę

procedurę?

Dziś rząd upiera się odnośnie do stawki

tego podatku.

Dlaczego to czyni?

Bo właśnie w bu-

dżecie państwa zagwarantował dochód w wysokości

1,8 mld zł.

Wysoka Izbo, dziś dyskutujemy, ale tak

naprawdę bijemy pianę, bo nasza decyzja nie ma na

to żadnego wpływu, ponieważ tak już zostało zapi-

sane w budżecie.

Rząd tym samym wyeliminował

nas, jeśli chodzi o podjęcie tej decyzji, przejął de-

cyzję Sejmu, przejął ją na swoją odpowiedzialność.

(Dzwonek)

Poseł sprawozdawca w swoim wystąpieniu mówił,

że jeżeli będzie dobra koniunktura na miedź, to bę-

dzie wysoki dochód w budżecie państwa.

Nietrudno

to sobie wyobrazić.

Natomiast co będzie wówczas,

Poseł Wojciech Zubowski

21

kiedy ta koniunktura będzie gorsza?

Patrząc na tę

politykę rządu, możemy sobie wyobrazić taką sytu-

ację.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Oczywiście mówimy o projekcie budżetu i projek-

cie ustawy.

kim jest projekt ustawy o podatku od wydobycia nie-

których kopalin, druk nr 144.

Jestem członkiem Komisji Finansów Publicznych,

na której posiedzeniu odbyło się pierwsze czytanie

projektu ustawy.

Byłem też w piątek w Lubinie jako

przedstawiciel klubu Prawo i Sprawiedliwość w spra-

wie wprowadzenia podatku.

Żeby było jasne, KGHM nie jest przeciwko wpro-

wadzeniu opłaty za czerpanie korzyści z eksploatacji

bogactw naturalnych, ale nie na takich warunkach,

jakie proponuje rząd.

Dwadzieścia trzy podmioty

zwróciły się ze swoimi apelami w sprawie publiczne-

go wysłuchania i przedstawiły stanowiska w sprawie

podatku.

Panie ministrze, dlaczego rząd nie wziął tego pod

uwagę?

Dlaczego rząd wprowadza podatek w trakcie

roku kalendarzowego, naruszając podstawę wolności

i zasady Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Czy

rząd wziął pod uwagę, iż w wyniku wprowadzenia

tak niekorzystnego podatku pracę może stracić w naj-

bliższej przyszłości co najmniej 4,5 tys. osób?

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

niej debaty na ten w sumie ciekawy, burzliwy temat

zapytałem o srebro i złoto.

Otóż nie przewidzieliście

państwo podatku od złota.

Rozumiem, że jest go nie-

wiele, natomiast stanowi pewną wartość, nazwijmy

to, dodaną.

Może to i dobrze, że nie chcieliście opo-

datkować złota, ale pytam: Czy to nie umknęło pań-

stwa uwadze?

To jest pierwsze pytanie.

Jeżeli chodzi o podatek od srebra, to pojawił się

pewien błąd logiczny w dokumencie, w druku nr 190,

a mianowicie to dotyczy wzoru.

Otóż może się zda-

rzyć taka sytuacja, że cena średnia srebra będzie

poniżej 1000 zł.

Wtedy oczywiście państwo deklaru-

jecie, że nie może mniej niż 0,5%.

Natomiast żeby ten

zapis był prawidłowy – chodzi też o osoby, które się

dopominały pewnych uwarunkowań arytmetycznych

– należałoby uwzględnić wartość bezwzględną.

I te-

raz jest pytanie: Jeżeli będzie mniejsza, czy ten po-

datek będzie działał w drugą stronę, to znaczy KGHM

będzie dostawał z budżetu?

To jest następna rzecz.

Trzecie pytanie dotyczy pewnej formuły prawnej

odnoszącej się do podatnika.

Otóż należy składać,

według art. 14, właściwemu naczelnikowi urzędu

celnego deklarację podatkową.

Oczywiście można

dyskutować, że podatek akcyzowy składa się do urzę-

du celnego czy do urzędu podatkowego, natomiast

nie ma tutaj formularza, o którym można by było

dyskutować, ponieważ państwo zastrzegliście, że mi-

nister właściwy do spraw ﬁnansówpublicznychokre-

śla, w drodze rozporządzenia (Dzwonek), wzór dekla-

racji podatkowej.

Kiedy taki wzór będzie znany?

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję bardzo.

KGHM Polska Miedź to nasze dobro narodowe i o ta-

kie dobro należy dbać.

Poseł sprawozdawca mówił,

że Chile, Botswana, Indonezja mają wyższe stawki

podatkowe.

Jednak musimy uwzględnić to, że w tych

krajach wydobycie jest dużo tańsze, nie przestrzega

się tam żadnych norm ekologicznych.

W Polsce te

koszty są wyższe.

Przyjęte przez rząd zapisy dotyczą-

ce podatku od wydobycia miedzi i srebra będą po jego

wdrożeniu skutkować między innymi spadkiem in-

westycji oraz zahamowaniem poszukiwań nowych

wych złóż są czasochłonne i bardzo kosztowne.

KGHM ma bardzo wysokie potrzeby inwestycyjne,

między innymi w związku z akwizycjami innych

spółek za granicą.

Przecież umocniłoby to pozycję

polskiego koncernu na rynkach światowych, byłyby

wyższe przychody do budżetu państwa.

Po wejściu

w życie tej ustawy KGHM będzie musiał zweryﬁko-

wać swoje długoletnie plany inwestycyjne.

W formule przyjętej do wyliczania wysokości po-

datku uwzględniono ceny surowców na rynkach

światowych, kurs dolara amerykańskiego i wolumen

Poseł Maria Zuba

22

wydobycia.

Mam pytanie: Dlaczego w tej formule nie

zostały zawarte koszty wytworzenia oraz przerobu?

Kopalnie posiadające przecież takie słabsze, gorsze

złoża staną się nierentowne, wzrosną także koszty

ﬁrm z tytułu zabezpieczenia się przed ryzykiem kur-

sowym, dojdzie na pewno do zwolnień pracowników.

Kolejne pytanie: Czy nie możemy wprowadzić

poprawek uwzględniających zróżnicowanie produk-

cji wynikające z różnej charakterystyki złóż, kosztu

wytworzenia i przerobu koncentratu miedziowego,

a także czy nie możemy uznać podatku za koszt uzy-

skania przychodu?

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

nansów mówił niedawno, że jego resort zakończył

prace dotyczące części ﬁskalnej projektu podatku

od węglowodorów.

Minister Rostowski zapewnił, że

wysokość tego podatku, który ma być wprowadzony

w 2015 r., będzie zależała od warunków geologicz-

nych.

Tymczasem wysokość podatku od kopalin nie

uwzględnia kosztów wydobycia oraz przerobu mie-

dzi i srebra, co sprawia, iż kopalnie, które posiada-

ją złoża słabej jakości, w trudnych warunkach geo-

logicznych, nie będą rentowne.

Ponadto, na co

zwraca uwagę Instytut Sobieskiego, w przypadku

wysokich cen na rynkach światowych stawka po-

datku będzie rosła zdecydowanie szybciej niż przy-

chody.

Mankamentem jest także brak zerowej staw-

ki przy niskich cenach surowców.

Ponadto formuła

określająca wysokość tego podatku nie uwzględnia

poszukiwania nowych złóż ani też nie bierze pod

uwagę kosztu uzyskania przychodu, czyli tak na-

prawdę nie zachęca w żaden sposób przedsiębiorców

do inwestowania.

Mam zatem pytanie do ministra ﬁnansów.

Czy

w formule określającej wysokość tego podatku nie

należy uwzględnić także zróżnicowania kosztów pro-

dukcji wynikającego z różnych charakterystyk złóż,

z różnych kosztów wytworzenia i przerobu koncen-

tratu miedziowego, zmienności kursu walut, a także

możliwego niskiego kursu surowca?

Nieuwzględnie-

nie tych czynników może sprowadzić produkcję na

granicę opłacalności albo nawet poza nią.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Poseł Ewa Malik:

Jestem.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Szanowni

Państwo!

Jeszcze raz chcę zaapelować do wszystkich

państwa, do państwa ze wszystkich klubów, abyście

się państwo jak najszybciej wycofali z popierania bar-

dzo szkodliwej ustawy, katastrofalnej w skutkach,

jak się okazuje, także czy przede wszystkim dla

mieszkańców, dla samorządów, ogromnie uderzającej

właśnie przede wszystkim w samorządy, a także

marnującej wypracowany przez lata działalności

KGHM kapitał ludzki – sprawdziliśmy to, bo mieli-

śmy przyjemność spotkać się z mieszkańcami przy-

legających do KGHM gmin – ponadto ustawy niezwy-

kle szkodliwej dla bezpieczeństwa surowcowego kra-

ju, o czym donosi w dzisiejszej „Rzeczpospolitej”

Polska Akademia Nauk.

Czy wnioskodawcy zdają

sobie sprawę z faktu, iż projektowanej ustawy nie

poparli polscy naukowcy z PAN, a także innych śro-

dowisk naukowych?

Twierdzą oni na podstawie na-

ukowej analizy, iż podatek nałożony na KGHM

w takim wymiarze poważnie zagrozi rentowności tej

ﬁrmy.

Ponadtoustawatazniechęcawsposóbistotny

zagranicznych inwestorów do inwestowania w Pol-

sce, ponieważ wprowadzenie takiej ustawy oznacza

złamanie zaufania inwestorów do Polski – przecież

nikt poważny nie będzie inwestować w kraju o tak

niestabilnym prawie.

Pan poseł Jędrysek z tej trybuny dzisiaj stwier-

dził, odnosząc się do wydawanych w Polsce koncesji

na wydobycie miedzi i srebra, że ustawa może mieć

także tak zwane podwójne dno.

Panie ministrze,

w związku z tym zapytuję pana: O co w tym wszyst-

kim chodzi?

Bardzo proszę pana o wyjaśnienie, dla-

czego rządowi tak zależy na wydrenowaniu dobrej

polskiej ﬁrmy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

słowie!

Panie Ministrze!

Projekt przewiduje ewiden-

cjonowanie i dokumentowanie wyników pomiarów,

także w formie elektronicznej.

Czy zatem podatnik

Poseł Piotr Szeliga

23

zobowiązany będzie do przechowywania i ewidencjo-

nowania dokumentacji także w formie papierowej?

Pytanie drugie.

Czy po wprowadzeniu w życie proce-

dowanej dzisiaj ustawy będzie ona miała wpływ na

budżety jednostek samorządu terytorialnego, a tak-

że na rynek pracy?

Pytanie trzecie.

Dziś tak bardzo

wszyscy martwimy się o środki do budżetu państwa,

które mogłyby być przeznaczone dla najuboższych.

Zatem chciałbym zapytać, czy zyskowność KGHM

Miedź w ostatnich latach maleje, utrzymuje się na

niezmienionym poziomie czy zdecydowanie rośnie.

I pytanie ostatnie.

Czy obecnie, dyskutując o podatku

od kopalin, tak bardzo musimy się martwić, że za-

płacą go także ﬁrmy, które ewentualnie będą wydo-

bywać gaz łupkowy?

Myślę, że nie ma potrzeby.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Obywatelska.

Tak wiele różnych danych padło podczas dzisiejszej

debaty na tej sali dotyczących wysokości podatku,

miejsca, jakie zajmuje Polska wśród krajów, które

eksploatują miedź i pobierają taki podatek, że trudno

w tej chwili zorientować się, jak jest naprawdę.

Stąd moje pytanie do pana ministra, bo na pewno

dokonaliście państwo takiej analizy.

Jakie miejsce bę-

dziemy zajmować, po wprowadzeniu tego podatku,

wśród pozostałych krajów, w których taki podatek jest

pobierany, i czy nie będziemy liderem na tej liście?

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

tać o zasoby przemysłowe, które są wyliczane w opar-

ciu o dwa główne kryteria, a więc ekonomiczne i tech-

niczne.

Wszystkie uwarunkowania są wpisane w roz-

porządzenie Rady Ministrów i wynikają z Prawa

geologicznego i górniczego, chodzi też o pismo, które

otrzymałem od pana ministra.

Czy ministerstwo ma

wiedzę, uwzględniając wszystkie kryteria ekonomicz-

ne i techniczne, jak będą wyglądały zasoby przemy-

słowe złóż rudy miedzi w KGHM i jakie kryterium,

jeśli chodzi o zawartość miedzi w rudzie, będzie

w tym zakresie odpowiednia?

Przypomnę, że dzisiaj

0,7% to jest zawartość brzegowa, poniżej której zaso-

by nie są przemysłowe.

Odpowiem na to pytanie sam, bo w tej ﬁrmiezostał

zrobiony taki rachunek, że to kryterium się zwiększa

do ok. 0,9%, co w warunkach Zakładów Górniczych

Lubin powoduje zaprzestanie eksploatacji albo za-

mknięcie wielu pól eksploatacyjnych, gdzie eksploatu-

je się złoża rudy miedzi poniżej tej zawartości.

Tak

więc czy prawdą jest, że w konsekwencji zamknięcia

pól eksploatacyjnych pracownicy będą musieli szukać

innego zajęcia?

Dlaczego ministerstwo, czy rząd, nie

bierze pod uwagi stanowiska zarządu ﬁrmy, który

mówi o zagrożeniach związanych ze zwolnieniami

z pracy, a także że ustawa szkodzi ﬁrmie?

Jeszcze jedno pytanie.

Czy podatek ma zastosowa-

nie nawet w sytuacji, w której cena uzyskiwana za

miedź czy srebro będzie poniżej kosztów produkcji,

a więc w okresie, kiedy ﬁrma będzie z tego tytułu od-

notowywała stratę?

Czy w tej ustawie jest przewidzia-

na stawka zerowa na tę okoliczność?

Na koniec jeszcze

pytanie.

Czy planuje się opodatkowanie, a o tym prze-

cież minister ﬁnansów powinien wiedzieć, także oło-

wiu?

KGHM z tej rudy produkuje około 30 tys. ton

ołowiu.

Może więc opodatkujmy jeszcze ołów, żeby już

był komplet.

Wcześniej jeden z posłów pytał o złoto.

Złoto też jest, w ilości ok. 700 kg.

Na koniec apel do posłów Platformy Obywatelskiej

z rejonu dolnośląskiego.

Nie bójcie się.

Niech zdrowy

rozsądek przezwycięży strach.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Nie ma.

Pan poseł Armand Kamil Ryﬁński,RuchPalikota.

Poseł Armand Kamil Ryﬁński:

rzuty ze strony posłów koalicji, iż posłowie z regionu

dolnośląskiego lobbują przeciw tej ustawie.

Jako zwy-

kły drobny przedsiębiorca, jako człowiek, jako Polak

odpowiedzialny za losy kraju chcę powiedzieć, że jest

to podatek wprowadzany w sposób bandycki.

Jeżeli

Polska ma być państwem prawa, jeżeli Polska ma być

krajem, który ma się gospodarczo rozwijać, to takie

zmiany wprowadzane w tak krótkim czasie, bez kon-

sultacji chociażby z Zarządem KGHM Polska Miedź

czy z ekspertami z branży górniczej, to jest po prostu

niewyobrażalny skandal.

Poprzednie rządy, nie będę już wymieniał, z ja-

kich ugrupowań politycznych, w bardzo podobny

sposób zarżnęły polskie górnictwo, jeżeli chodzi o siar-

Poseł Zbigniew Sosnowski

24

kę.

Rejony Sandomierza i inne mogłyby być dzisiaj

praktycznie najbogatszymi zakątkami w Europie,

a niestety jest inaczej.

Dlaczego?

Dlatego że właśnie

krótkowzroczna polityka osób totalnie niekompetent-

nych, które na podstawie pewnego wycinka, fragmen-

tu historii, czyli momentu spadku ceny siarki do

27 dolarów za tonę, zdecydowały o tym, że jest to nie-

opłacalne, że można to zarżnąć, wygasić.

Tylko że

później nastąpiła zmiana, bo cena wzrosła do 600 do-

palni już nie było.

Niestety ten projekt ustawy może spowodować, że

w Polsce niedługo również nie będzie się wydobywać

miedzi.

I co wtedy powiecie państwo tym rodzinom

– gdzie np. w Lubinie czy w Polkowicach, jeśli chodzi

o kilka tysięcy rodzin, tam nie ma rodziny, w której

nie byłoby górnika wśród najbliższych, nie ma tam

takiej rodziny – co powiecie, jeżeli kilka tysięcy ludzi

straci pracę i nie będzie miało pieniędzy?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Informuję państwa, że lista posłów zapisanych do

głosu w debacie w tym punkcie została wyczerpana.

Mieliśmy dzisiaj kolejną długą debatę, bo przy

okazji pierwszego czytania również była nadspodzie-

wanie długa debata.

Padło tutaj chyba zasadnicze

zechciała postawić pani Ewa Malik.

Zacznę od odpo-

wiedzi na nie.

Chodzi o to, Wysoka Izbo, żeby korzyści, które

powinny być uzyskiwane przez wszystkich nas, były

czerpane z naszych bogactw naturalnych, w tym wy-

padku, jeśli chodzi o miedź i srebro.

To jest po prostu

zaniechanie, to jest luka, którą ten projekt ustawy

eliminuje.

I o to chodzi.

To jest główny motyw dzia-

łania i główny cel, który przyświecał złożeniu przez

rząd do Wysokiej Izby tego projektu.

I od tego prze-

słania, z tego punktu po prostu trzeba rozpatrywać

ten projekt.

Tak więc można powiedzieć, że przyświe-

cała tu zasada solidarności, żeby zaproponować taki

projekt ustawy.

Teraz może spróbuję po kolei odpowiedzieć na te

berta Kropiwnickiego z Platformy Obywatelskiej,

oczywiście, że rząd będzie to monitorował.

Będzie

starannie monitorował sytuację, która będzie się roz-

wijała, gdyby ta ustawa została wprowadzona w ży-

cie.

Z całą pewnością będzie to dotyczyło zarówno

zmian rynkowych, jak i zachowania samych przed-

siębiorców, którzy w tym sektorze funkcjonują.

I zgod-

pewnością dostarczymy informacji o tym, jak funkcjo-

nuje ta ustawa.

Tak więc wydaje mi się, że jeśli chodzi

o te obawy, które są i które tutaj były zgłaszane, z całą

pewnością rząd będzie monitorował tę sytuację i od-

powiednio reagował, jeżeli będzie taka potrzeba.

Pytanie pana posła Jerzego Borkowskiego doty-

czyło tego, czy będą opodatkowane inne kopaliny

poza miedzią i srebrem.

Chciałbym zacząć od tego

– bo tutaj pobrzmiewało to w innych wypowiedziach

państwa posłów – że niektóre kopaliny już w tej chwi-

li są opodatkowane i to, powiedziałbym, niektóre od

wielu lat.

Mówię głównie o węglu, to jest nasze wiel-

kie bogactwo naturalne.

Pośrednio przez to, że mamy

akcyzę na produkcję energii elektrycznej, u nas ta

energia elektryczna wytwarzana jest w ponad 90%

właśnie z węgla, więc pośrednio ten podatek jest

oczywiście nakładany na węgiel.

W zależności od ro-

dzaju węgla i od jego ceny to może być stawka między

7 a 12–13%.

To nie jest więc tak, że inne zasoby na-

turalne w tej chwili nie są opodatkowane.

Jeśli weź-

miemy pod uwagę choćby kruszywa, to opłata eks-

ploatacyjna w przypadku kruszyw wynosi przynajm-

niej kilka procent, może 5%, w zależności od jakości

kruszywa.

Tak więc akurat jeśli chodzi o to bogac-

two, miedź i srebro, można powiedzieć, że jest to do

tej pory raczej ewenement niż reguła.

Oczywiście zgodnie z tym, co zapowiedział pre-

mier w exposé, pracujemy nad zasadami opodatko-

wania węglowodorów, w tym gazu pozyskiwanego

z niekonwencjonalnych źródeł.

Prace są dość za-

awansowane.

Myślę, że w ciągu miesiąca, a może

raczej półtora miesiąca, założenia do opodatkowania

tych zasobów zostaną opinii publicznej przedłożone.

Chciałbym powiedzieć jeszcze jedno przy tej okazji.

Cel jest nieco inny przy ustalaniu zasad opodatkowa-

nia węglowodorów, ponieważ tutaj główną przesłan-

ką jest to, żeby zapewnić inwestorom stabilne warun-

ki, w których oni będą funkcjonować, więc chodzi

o to, żeby inwestorzy, którzy podejmują w tej chwili

decyzje o wielomilionowych inwestycjach, wiedzieli,

w jakich warunkach ﬁskalnych będą prowadzili in-

westycje już wydobywcze po roku 2015 czy 2016.

to oczywiście spółka KGHM opłaca w tej chwili m.in.

podatek CIT w wysokości 19%, tak jak każda spółka,

która jest objęta tym podatkiem.

Nie ma wątpliwości,

że taki podatek jest na tę spółkę również nałożony.

Nie mam przed sobą danych dotyczących tego, ile ten

podatek wyniósł za rok 2010.

Ta informacja jest ujaw-

ka publiczna, ale nie mam tych danych przed sobą.

Natomiast, nawiązując do pytania pana posła Zbi-

gniewa Sosnowskiego, mogę powiedzieć, że w ostat-

Poseł Armand Kamil Ryﬁński

25

nich latach rentowność KGHM nie malała, ale zde-

cydowanie rosła.

Jeśli chodzi o pytanie pana Zbigniewa Kuźmiuka,

zestawienie ﬁrmyKGHMibanków,które–jakrozu-

miem, wynika to z sugestii pana posła – nie płacą

odpowiednio wysokich podatków, to nie ma takiego

banku, który by miał rentowność powyżej 50%, nie

żej 30% czy 20%, a z taką sytuacją mamy do czynie-

nia w KGHM od wielu lat.

A więc sytuacja jest zasad-

niczo różna.

Jeśli chodzi o powiązanie koncesji z podatkiem, to

wydawanie koncesji nie ma nic wspólnego z ustano-

wieniem tego podatku.

Tak jak powiedziałem, zaczy-

nając swoją wypowiedź, wprowadzenie podatku od

wydobycia niektórych kopalin ma po prostu przywró-

cić zasadniczą zasadę solidarności, jeśli chodzi o ko-

rzystanie z tych kopalin, której w tej chwili brakuje.

Jeśli chodzi o pytanie pana Marka Asta z Prawa

i Sprawiedliwości, to w moim przekonaniu ani to, że

projekt ustawy przewiduje, że ona wejdzie w życie

w dwa tygodnie po opublikowaniu, ani to, że będzie

1 podatnik, mimo że 8 innych podatników ma kon-

cesje poszukiwawcze, nie spowoduje tego, że ta usta-

wa będzie niekonstytucyjna.

Były pytania dotyczące kosztów, kosztów m.in.

poszukiwania.

Powiedziałbym tak: Oczywiście ten

podatek nie uwzględnia bezpośrednio kosztów poszu-

kiwania.

Natomiast trzeba pamiętać, że, tak jak

zresztą w większości krajów na świecie, które opo-

datkowują kopaliny, ten podatek jest częścią systemu

podatkowego.

W Polsce będą składały się na niego głównie, je-

żeli ta ustawa zostanie uchwalona przez Wysoką

Izbę, ten podatek i podatek dochodowy od osób praw-

nych.

Można powiedzieć, że to będą dwa główne na-

rzędzia poboru zysków, które są czerpane z wydoby-

wania miedzi i srebra.

W tej drugiej części, a więc

w podatku dochodowym od osób prawnych, rzecz jasna

koszty związane z poszukiwaniem są uwzględniane,

jeśli chodzi o wyznaczenie podstawy opodatkowania.

Padło pytanie czy też pojawiła się sugestia, że

w czasie posiedzenia komisji nie został wysłuchany

głos samorządów.

To nie jest prawda, Wysoka Izbo.

W czasie posiedzenia komisji wypowiadali się przed-

stawiciele zainteresowanych samorządów.

Pamiętam

doskonale, że takie wypowiedzi miały miejsce.

Jeśli

chodzi o stanowisko Sejmiku Województwa Dolnoślą-

skiego, to zostało ono przyjęte jednogłośnie, nie wy-

łącznie głosami radnych Platformy Obywatelskiej,

ale też głosami radnych SLD na przykład.

Nie było

tu żadnej rozbieżności, stanowisko było przyjęte jed-

nogłośnie.

Powtórzę jeszcze raz to, co mówiłem wcze-

śniej.

W moim przekonaniu – i to już padło w tej sali

– ten podatek, biorąc pod uwagę wyniki spółki i sy-

mulacje, które przeprowadziliśmy, nie wpłynie na

rynek pracy i wprost na sytuację spółki, natomiast

może wpłynąć – i, jak sądzę, wpłynie – na politykę

dywidendową tej spółki.

Dlaczego przyjęliśmy taki algorytm?

Odpowiadam

na pytanie pana posła Józefa Rojka.

Algorytm ten zo-

elastyczny, to znaczy żeby nakładał mniejsze obciąże-

nie podatkowe, jeżeli cena miedzi czy cena srebra spa-

da, a z drugiej strony żeby zysk wynikający z rosną-

cych cen miedzi był niejako równo rozkładany między

ﬁskusa a spółki, które wydobywają te kopaliny.

Kolejne pytanie dotyczyło innych kopalin i już na

nie wcześniej odpowiedziałem.

Odpowiadając na pytanie pani poseł Marii Zuby

z Prawa i Sprawiedliwości, chcę powiedzieć, pani po-

seł, że uważam, iż likwidujemy stan chaosu, jaki wy-

stępuje w tej chwili, stan, w którym to bogactwo

naturalne Polaków nie jest wykorzystywane w dosta-

teczny sposób przez całość społeczeństwa.

Jeśli cho-

dzi natomiast o budżet, pani poseł, to rząd przedsta-

wił propozycję budżetu, a Sejm ten budżet uchwala

lub też go odrzuca, więc sugestia, że to rząd zdecy-

dował, że ta pozycja wynikająca z uchwalenia tego

podatku, o którym dzisiaj dyskutujemy, czy wpływy

z tego podatku tam się znalazły, była, rozumiem,

rozpatrywana również przez Wysoką Izbę.

Padły pytania, czy braliśmy pod uwagę, a właści-

wie pojawiły się sugestie, że nie braliśmy pod uwagę

wniosków i komentarzy, opinii KGHM.

Chciałbym

poinformować Wysoką Izbę, że KGHM zgłosił się

w trybie ustawy lobbingowej jako zainteresowany tą

ustawą.

Przesłał swoje uwagi.

Rzecz jasna, co można

wnioskować z samego trybu, były one negatywne,

generalnie kwestionowały wiele zapisów tej ustawy.

Przyjęliśmy niektóre sugestie, pośrednio w szczegól-

ności odzwierciedliło się to w innym kształcie między

innymi wzorów, które ostatecznie zostały przyjęte

przez Radę Ministrów.

Znacznie różnią się one od

tych, które były proponowane na pierwszym etapie

procesu legislacyjnego.

Pan poseł Piotr Chmielowski pytał, dlaczego nie

opodatkowujemy złota, które też jest wydobywane

w KGHM.

Było potem pytanie również o ołów.

Ja

mogę dodać, że też sól jest wydobywana w KGHM,

niejako „przy okazji”.

Wynika to z tego, panie pośle,

że nie ma koncesji na wydobywanie złota, nie ma

również na wydobywanie ołowiu.

To są metale, które

towarzyszą złożom miedzi i niejako towarzyszą temu

wydobyciu głównemu.

A więc to był główny motyw,

przesłanka, jeśli chodzi o te pozostałe zasoby.

Uwa-

żamy, że nie ma sensu ich opodatkowywać.

Inne pytanie – kiedy będzie ujawniony formularz

dotyczący sposobu składania zobowiązania podatko-

wego.

Projekt tego formularza został załączony do

materiału, który został przesłany do Wysokiej Izby

przez rząd, a więc w tych materiałach, do których

państwo posłowie możecie dotrzeć, projekt tego for-

mularza jest.

Pan poseł Artur Górski wskazał, że ta formuła

nie uwzględnia kosztów.

Ja uważam, że pośrednio ta

formuła uwzględnia koszty, ponieważ, przypomnę,

26

składa się ona z dwóch elementów, elementu progre-

sywnego powiązanego z ceną i z formuły liniowo-pro-

centowej, która co prawda też jest powiązana z ceną,

niemniej ten limit, który wynosi w tej chwili 15 tys.

zł za tonę, właśnie został dobrany w ten sposób, żeby

uwzględniał koszty wytworzenia tony miedzi.

I on

jest w moim przekonaniu bezpieczny, ponieważ w tej

chwili według danych Państwowego Instytutu Geo-

logicznego koszt wytworzenia tony miedzi wynosi

11 tys. zł, a więc jeszcze jest duży margines, rozpię-

tość między 11 a 15 tys. zł, kiedy ten podatek gwał-

townie maleje do 0,5%, a spółka ciągle ma zysk.

Pani poseł Ewa Malik pytała, czy ten podatek nie

uderzy w samorządy.

W moim przekonaniu nie uderzy.

Został pomyślany również w ten sposób, żeby nie sta-

nowił kosztów uzyskania przychodu, bo wówczas ta

część podatku dochodowego, która przypada na samo-

rząd, byłaby pomniejszona.

To była jedna z przesłanek

przesądzających o kształcie naszej propozycji.

Jeśli chodzi o uwagi, które przytoczyła pani Ewa

Malik, a które sformułowali profesorowie Polskiej

Akademii Nauk – taką opinię przesłali również do

nas, do Ministerstwa Finansów – ja generalnie z tymi

uwagami się nie zgadzam.

One powielają niektóre

opinie.

Po pierwsze, jeśli chodzi o rentowność, nie ma

w przesłanym materiale żadnych wyliczeń czy też

jakichś faktów, które by wskazywały, że ta rentow-

ność zostanie zachwiana czy też wytwórcy miedzi

będą mieli ujemną rentowność.

Drugi zarzut – inwe-

storzy się wystraszą w związku z tym, że jest wpro-

wadzany nowy podatek, i nie będą chcieli inwestować

w Polsce.

Proszę państwa, ja uważam, że jeżeli inwe-

storzy nie chcą się dzielić korzyściami z naszych za-

sobów naturalnych, to my takich inwestorów nie

potrzebujemy.

W innych krajach są o wiele wyższe podatki niż

dzi i srebra.

Przypomnę, mówimy o podatku rzędu

20%, a w wielu krajach jest to 50% i więcej.

Jeżeli

ktoś chce płacić podatki w wysokości 20% zysku i ko-

rzystać z naszych zasobów naturalnych, to wydaje

mi się, że o takich inwestorów nie powinniśmy zabie-

gać, natomiast poważni inwestorzy – a tacy nas naj-

bardziej interesują – nie będą uważali tego systemu

za nadmiernie restrykcyjny, ponieważ wiedzą, że

przy obecnych tendencjach cenowych ich wzrost ka-

pitału będzie bardzo godziwy.

Pani poseł Ewa Drozd z Platformy Obywatelskiej

pytała, czy będziemy liderem, jeśli chodzi o wielkość

opodatkowania.

Pani poseł, mówiłem o tym w czasie

pierwszego czytania.

Przy porównywaniu krajów

musimy brać pod uwagę całą tzw. rentę surowcową,

a więc obciążenie wszystkimi podatkami i opłatami,

które towarzyszą wydobywaniu surowców.

Z całą

pewnością takim liderem nie będziemy.

Nawiążę tu jeszcze do wypowiedzi pana posła

Zbrzyznego, który mówił, że Polska będzie niemalże

samotnym liderem, bazując na danych z lat 90.

Panie

pośle, jesteśmy w roku 2012, tamte dane są po prostu

nieaktualne, powinniśmy wykorzystywać obecne.

Tendencja na świecie jest bardzo przejrzysta, niemal

wszyscy, ze względu na wzrost w ciągu ostatnich

10 lat cen zasobów naturalnych, zmieniają systemy

podatkowe i zwiększają obciążenie ﬁrm,którewydo-

bywają te zasoby, ponieważ uważają, że korzyści dla

kraju są zbyt małe.

Tak było w Chile w roku 2010,

tak jest w tej chwili np. w Australii.

Było pytanie o potencjalne zamknięcie zakładu

w Lubinie i zwalnianie ludzi.

Wydaje mi się – mówi-

łem już o tym – że nie ma takiego zagrożenia, by

miały drastycznie spaść ceny srebra i miedzi.

Czy jest zerowa stawka podatku w przypadku ni-

skich cen?

Nie, w takim przypadku jest 0,5% ceny.

Uważam, że to jest bardzo niska stawka i dla żadne-

go poważnego przedsiębiorcy stawka 0,5%, nawet

jeżeli chwilowo ma stratę, nie jest przeszkodą w roz-

wijaniu swojego przedsięwzięcia.

Pan Armand Ryﬁńskipytał,czykonsultowaliśmy

to z KGHM, i wyraził dosyć emocjonalną uwagę, że

doprowadzimy do tego samego, co się stało w zagłębiu

siarkowym pod Tarnobrzegiem.

Sytuacja jest drama-

tycznie inna, ceny przez ostatnie 10 lat wzrosły kil-

kukrotnie, jeśli chodzi o srebro – ponad 7-krotnie.

Wydaje się zatem, że popyt jest zewnętrzny i stały,

ponieważ po prostu świat się tak szybko rozwija.

Za-

tem to porównanie jest zupełnie nietraﬁone.

Jeśli chodzi o konsultacje, jak powiedziałem,

KGHM zwrócił się bezpośrednio do nas jako podmiot

zarejestrowany w trybie ustawy lobbingowej, nato-

miast ze swojej strony mogę dodać, że odbywaliśmy

również wizyty studialne, żeby zobaczyć, jak odbywa

się wydobycie i potem produkcja koncentratu, i aby

po prostu mieć lepszą wiedzę o tym, w jaki sposób

odbywa się ta produkcja.

Panie marszałku, jeśli pan marszałek pozwoli, po-

krótce odniosę się jeszcze do wypowiedzi posłów, którzy

reprezentowali kluby, bo część z tez, jak sądzę, wyja-

śniłem już podczas odpowiedzi na pytania poselskie.

Wypowiedź pana Andrzeja Rozenka z Ruchu Pa-

likota.

Panie pośle, w roku 2010 nie było jeszcze po-

datku od kopalin i KGHM nie zapłacił 1600 mln zł

z tego tytułu.

Jeśli chodzi o koszty energii, paliw i po-

zostałych, to zgodnie z danymi z KGHM, które są

upublicznione na stronach internetowych tej spółki,

wynoszą one 20,5%, a nie 44%, jak pan zechciał po-

wiedzieć.

Panie pośle Szałamacha, wynagrodzenie za usta-

nowienie użytkowania górniczego, o którym pan

mówił, wynika z umowy cywilnej między ministrem

środowiska a przedsiębiorcą, natomiast podatek jest

daniną publicznoprawną – to jest ta zasadnicza róż-

nica, jaka jest między tymi dwoma rozwiązaniami.

W naszym przekonaniu podatek jako danina publicz-

noprawna jest znakomicie lepszy niż wynagrodzenie

za ustanowienie użytkowania górniczego, które za-

wiera się raz w związku z udzieleniem koncesji.

Ono

jest stałe, ono rzeczywiście może być wyższe przy

27

każdej kolejnej koncesji czy inaczej kalkulowane, na-

tomiast ono nie jest w moim przekonaniu najlepszym

rozwiązaniem.

Po prostu nie można go zmienić – to

też jest zasadnicza sprawa.

Jeżeli np. po jednej stro-

nie warunki się zmienią, albo na korzystniejsze, albo

na mniej korzystne, to wymaga to zgody obu stron.

To jest umowa cywilna.

Pan poseł Orion Jędrysek zechciał tu powiedzieć o

różnych sprawach związanych z koncesjami poszuki-

wawczymi i rozpoznawczymi dotyczącymi nie tylko

miedzi, ale również gazu, w tym gazu łupkowego.

Pa-

że rzeczywiście zostało udzielonych ponad 100 konce-

sji.

Nie sądzę, żeby udzielenie tych koncesji uniemoż-

liwiło czerpanie godziwych korzyści przez Skarb

Państwa z wydobywania tego gazu.

Jestem głęboko

przekonany, że gdy ostateczna wersja podatku od

wydobycia węglowodorów zostanie upubliczniona

i ostatecznie zostanie przesłana do Wysokiej Izby,

wówczas będziemy mogli o tym dyskutować.

Nato-

miast w moim przekonaniu w tej chwili nie ma za-

grożenia, że nie będziemy czerpali dostatecznych

korzyści z eksploatacji tego gazu – oby on tylko był.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

(Głos z sali: Jeszcze pan poseł.)

W trybie sprostowania pan poseł Ryﬁński.

Proszę bardzo.

Poseł Armand Kamil Ryﬁński:

Podając przykład zagłębia siarkowego, w głównej

mierze miałem na myśli to – i chciałem o to zapytać

– czy była przeprowadzona długofalowa analiza, na

kilkadziesiąt lat, ponieważ każdy dodatkowy podatek

powoduje, iż KGHM będzie musiało zrewidować swo-

je plany i zrezygnować z części złóż, które są najmniej

opłacalne, a to skutkuje tym, że po prostu dane złoże

krócej będzie eksploatowane.

To właśnie może spo-

wodować, że szybciej zlikwidujemy kopalnie miedzi.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Głos ma sprawozdawca komisji pan poseł Artur

Gierada.

Poseł Artur Gierada:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Debatuje-

my już niemal trzy godziny na sali plenarnej, rzeczy-

wiście jest to bardzo ważna ustawa, zresztą poprze-

dzone to było kilkugodzinną debatą na posiedzeniu

Komisji Finansów Publicznych.

Większość pytań dzi-

siaj zadawanych – myślę, że bardzo dobrze…

Przede

wszystkim dziękuję za pytania zadawane w trybie

dwuminutowym.

Nie będę się do nich ustosunkowy-

wał, bo odpowiedział na nie bardzo szczegółowo pan

minister.

Myślę, że te pytania pokazały pewnego ro-

dzaju niezrozumienie, jeśli chodzi o to, czym jest ten

podatek, przede wszystkim czym jest ten podatek.

Mam nadzieję, że większość posłów dostała na tyle

wyczerpującą odpowiedź, że trochę zmieni podejście

do tej ustawy.

Dziękuję również prawej stronie sceny

politycznej, bo często w swojej retoryce politycznej

powołuje się na bardzo ważne srebra narodowe, a nie-

wątpliwie miedź jest takim srebrem narodowym.

Tą

ustawą dajemy Polakom możliwość czerpania zysków

z dóbr narodowych, jakimi są miedź czy srebro.

zadawanych w trybie dwuminutowym, ale chciałbym

się odnieść do kwestii poruszanych m.in. przez po-

słów, którzy mówili w imieniu klubów.

Żałuję, że nie

ma tutaj posła Rozenka, pewnie inne obowiązki go

wezwały.

On z tej mównicy, ku mojemu zdziwieniu,

starał się pouczać mnie jako posła sprawozdawcę,

pytać, czy wiem, jaki jest system podatkowy choćby

w Chile, którego przykładem się podpierałem, po

czym znowu wyszedł na mównicę, sam sobie odpo-

wiedział, niestety odpowiedział błędnie.

Żeby przed-

stawić to obrazowo, dotrzeć do wyobraźni posła Ro-

zenka, jak i innych, muszę trochę…

Szczególnie

w przypadku Ruchu Palikota mówimy o tym, że jest

dużo przedsiębiorców.

To trochę wygląda tak, jakbym

był właścicielem pewnego lokalu, poseł Rozenek jako

przedsiębiorca przyszedł do mnie, wynajął ode mnie

ten lokal, po czym stwierdził, że on płaci podatki, ja

jestem Polakiem, więc również czerpię, jak każdy

Polak, zyski z tych podatków, dlatego on mi za ten

lokal nie będzie płacił.

I to nic, że ja jako najemca czy

wynajmujący lokal miałbym 30% udziału w ﬁrmie

posła Rozenka, mi i tak należy się za ten lokal, tak

samo jak należy się polskim obywatelom, mimo że

mamy ponad 30% udziału w KGHM.

Przyznacie pań-

stwo, że również retoryka wymienionego przeze mnie

posła i mówienie o tym, że ten podatek będzie nie-

sprawiedliwy, a raczej niekorzystny dla polskiego

obywatela z tego względu, że weźmiemy mniejszą

dywidendę – podkreślam, jesteśmy w tej spółce, tylko

mamy 30, niecałe 32% udziałów – jest na tyle infan-

tylne i niezrozumiałe dla mnie, że pozwolę sobie na-

wet nie odnosić się do tego, bo naprawdę jest to nie-

dorzeczne, tyle mogę powiedzieć.

Ale też to, o czym

mówił poseł Rozenek, pokazuje, że czasami chyba nie

do końca miał dobre dane.

I to przede wszystkim chy-

ba stąd tor debaty, na który dzisiaj zeszliśmy.

28

Szanowni państwo, jeśli mówimy też o CIT – to

poruszał poseł Zbrzyzny czy poseł Rozenek – to CIT

płaci każdy, również KGHM płaci CIT, i nie tylko od

tej wydobywczej działalności, bo 80% miedzi, którą

on później dysponuje, którą wydaje na rynek, jest

tylko z polskich złóż, reszta tak naprawdę jest często

z odzysku albo z kupionych zewnętrznych surówek.

Specyﬁkategopodatku,itojestnajważniejsze:to

nie jest podatek dochodowy, to nie jest podatek od

dochodu, to jest podatek od wartości tego, co wydo-

bywamy, i to podatek – jeszcze raz podkreślam – ści-

śle związany z tym, jaka jest koniunktura gospodar-

cza na świecie.

Szanowni państwo, na koniec powiem, że rzeczy-

wiście po exposé premiera Donalda Tuska znacznie

obniżyła się cena akcji KGHM, ale też w ciągu ostat-

nich tygodni, kiedy już opinia publiczna, przedsię-

biorcy wiedzieli, że ten podatek prawdopodobnie zo-

stanie wprowadzony, tak przynajmniej sądzę i to

rekomenduję, cena tych akcji pomału odrabiała, i to

nawet nie tak pomału.

A więc prywatni inwestorzy,

którzy wiedzą, jakie są realia, jakie są perspektywy

dla rynku miedzi, wiedzą, że dalej warto inwestować

w tę ﬁrmę.

Myślę, że to jest bardzo ważne.

I na sam koniec jeszcze kwestia Chile, o czym mó-

wił pan poseł Rozenek.

Dla mnie jest to naprawdę

bardzo nietraﬁony przykład, zresztą myślę, że dane,

którymi dysponowali i poseł Zbrzyzny, i poseł Roze-

nek, o czym mówił pan Rosati, o czym mówił pan

minister, odnoszą się nie do dnia dzisiejszego, nawet

nie do sytuacji sprzed dwóch lat, tylko do sytuacji

sprzed kilkunastu lat, a więc nie możemy posługiwać

się takimi danymi.

Gdyby były takie wątpliwości, ja

bym raczej nie szukał tych danych, nie wiem, w Go-

ogle, w Wikipedii czy nie brałbym ich od podmiotów,

którym zależy, żeby ten podatek nie został wprowa-

dzony, a sięgnąłbym do uzasadnienia projektu usta-

wy.

Tam Chile jest na pierwszym miejscu, dokładnie

jest to na str. 8.

Szanowni państwo, podatek CIT

w Chile jest na poziomie 20%, a więc jest już większy

niż w naszym kraju, a ten od samych kopalin, o któ-

rym mówimy, też jest tam bardzo złożony i również,

tak jak w Polsce, uzależniony od wielu innych czyn-

ników.

Jak w Polsce jest od 0,5% do 35% największy,

to w tym przykładowym Chile jest od 0,5% i może być

aż do 42%.

Odsyłam wszystkich posłów do tej lektury, bo

uzasadnienie jest rzeczywiście merytorycznie bardzo

dobrze przygotowane przez ekspertów.

Myślę, że na

tym powinniśmy przede wszystkim bazować.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wysoki Sejmie!

Panu posłowi Mariuszowi Jędry-

skowi jest do przekazania następująca informacja.

Jego wniosek nie może być rozpatrzony w tej chwili

nad projektami ustaw, a konkretnie w odniesieniu do

art. 47 regulaminu Sejmu, jest taka – i w dyskusji

nad tym były tu już takie przypadki – że po drugim

czytaniu projekt ustawy wraca do tych samych ko-

misji, które pracowały nad nim przed drugim czyta-

niem. Wniosku pana posła Jędryska o to, żeby projekt

ustawy przekazać – oprócz komisji ﬁnansów – do ko-

misji środowiska, nie możemy więc w tej chwili roz-

patrzyć według praktyki i rozumienia art. 47 regu-

laminu Sejmu.

Proponuję panu Jędryskowi, by oﬁ-

cjalnie zwrócił się do Prezydium Sejmu o interpreta-

cję art. 47 regulaminu Sejmu w tej sprawie.

skierował ponownie ten projekt ustawy do Komisji

wozdania.

(druki nr 80 i 191).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Panie Marszałku!

Panowie Ministrowie!

Panie

sprawozdanie o przedstawionym przez pana prezy-

denta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy

i ustawy o sporcie, druk sprawozdania nr 191, druk

przedłożenia pana prezydenta nr 80.

Przypomnę, że Sejm na 4. posiedzeniu w dniu

21 grudnia 2011 r. odbył pierwsze czytanie oraz skie-

rował na podstawie regulaminu Sejmu przedstawio-

ny przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powyż-

szy projekt ustawy do Komisji Kultury Fizycznej,

Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki obradowała

11 stycznia oraz 14 lutego br. najpierw nad przedło-

żeniem pana prezydenta, drukiem nr 80, a potem,

14 lutego, rozpatrywała sprawozdanie powołanej

wcześniej przez siebie nadzwyczajnej podkomisji do

rozpatrzenia przedstawionego przez prezydenta pro-

Poseł Artur Gierada

29

jektu ustawy, w wyniku czego sprawozdanie zawarte

w druku nr 191 jest dzisiaj w państwa dyspozycji,

w państwa rękach.

Przypomnę tylko, panie marszałku, Wysoka Izbo,

iż przedłożenie pana prezydenta i cel tej nowelizacji

tacji olimpijskiej – tak było zapisane w pierwotnej

propozycji – było obowiązkowe używanie godła Rze-

czypospolitej Polskiej zgodnie z zasadami przewi-

nym przepisy ustawy o sporcie – art. 13 ust. 2 i 3 – prze-

widują tylko możliwość używania na stroju reprezen-

tacji kraju lub na stroju reprezentacji olimpijskiej

tej Polskiej.

Przepisy te nie są obligatoryjne, a fakul-

tatywne.

Dają one polskim związkom sportowym oraz

Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu prawo do uży-

wania na strojach ww. reprezentacji wizerunku orła.

Jest to pierwszy aspekt, który był jak gdyby wy-

wołany tą szeroką debatą publiczną, która toczyła się

w mediach, toczyła się również w tym parlamencie.

Było wiele pytań w komisjach, również w Komisji

strojach reprezentacji kraju w piłce nożnej – a przy-

gotowujemy się do wielkiej imprezy, która ma promo-

wać Polskę na arenie międzynarodowej, do przepro-

wadzenia wielkiej imprezy turnieju ﬁnałowego Euro

2012 – w pewnym momencie Polski Związek Piłki

Nożnej nie umieścił godła narodowego, tylko logo.

To

godło zastąpił logo.

Debata ta dotarła do parlamentu,

dotarła do prezydenta i dobrze się stało – tak uważam

w imieniu komisji – iż osoba, która powinna pilnować

godności narodowej, przestrzegania pewnych zapi-

sów dotyczących najważniejszych symboli narodo-

wych, zajęła w tym projekcie stanowisko.

Komisja

zrezygnowała wówczas z podjętej przez siebie – chcę

to przypomnieć – inicjatywy, również ustawodawczej.

Zdecydowała, że będzie pracować nad przedłożeniem

pana prezydenta.

W imieniu komisji jeszcze raz

chciałbym podziękować za to reprezentantom pana

prezydenta.

Jest to pierwszy aspekt.

Przypomniałem o przyczynie zainteresowania

pana prezydenta i nas, parlamentarzystów, tą kwe-

stią społeczną.

W tym pierwotnym przedłożeniu pan

prezydent zawarł już pewien wyjątek, który wynika

z praktyki, z przepisów międzynarodowych organi-

zacji sportowych, że tam, gdzie nie stosuje się godła

narodowego, stosuje się barwy narodowe.

Ten wyją-

tek został zawarty w przedłożeniu pana prezydenta.

Nad tym również pracowaliśmy.

Jest to drugi, bardzo

istotny aspekt.

A trzeci aspekt, również niebywale istotny, jest

znakiem czasu, to 50 czy 30 lat temu w ogóle nie było

przez nas brane pod uwagę.

Żyjemy w świecie, który

pędzi do przodu, otwiera nowe bramy.

I musimy za

tymi znakami czasu nadążyć.

Chodziło o unormo-

wanie, aby zgodnie z przepisami prawa symbole Rze-

czypospolitej Polskiej mogły być umieszczane rów-

nież na przedmiotach przeznaczonych do obrotu,

handlowych, oczywiście w odniesieniu do stroju re-

prezentacji olimpijskiej, reprezentacji krajowej.

Prze-

pisy te wychodzą jednak naprzeciw oczekiwaniom

jem reprezentacji narodowej stanowią cenną pamiąt-

kę, a nabywanie tych przedmiotów jest szczególnym

napisał pan prezydent w swoim przedłożeniu, w uza-

sadnieniu.

W toku bardzo szczegółowych analiz w podkomisji

i komisji dokonaliśmy wielu poprawek wynikających

z uwag, również z wielu opinii.

Te opinie najpierw

przedstawił nam pan premier w imieniu rządu.

Były

oczywiście pewne uwagi, co do których musieliśmy

się odnieść, ale przedmiotowy projekt ustawy zaopi-

niowano pozytywnie.

Pozytywną opinię w toku prac

w komisji i w podkomisji przedłożyła także Krajowa

Rada Radców Prawnych, nie zgłaszając uwag co do

tego projektu.

Również prokurator generalny przed-

stawił swoją pozytywną opinię co do zakresu i kie-

runku zmian.

Więcej negatywnych uwag przedstawił

– niektóre sformułowania były bardzo ostre – pierw-

szy prezes Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Pol-

skiej, jednakże odnosił się on do pierwotnego przed-

łożenia pana prezydenta.

W toku prac już w podko-

misji ze stroną prezydencką, ze stroną rządową, z eks-

pertami, z prawnikami z Biura Legislacyjnego do-

prowadziliśmy do zgodności projektu z niektórymi

uwagami pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Rze-

czypospolitej Polskiej.

A więc to dzisiejsze przedłoże-

nie, które państwo macie, jest efektem tych wielu

konsultacji, prac, uwag, zmian legislacyjnych, redak-

cyjnych, również interpunkcyjnych.

Na co chciałbym

zwrócić uwagę?

Na to, iż za zgodą wszystkich zmie-

niliśmy generalne podejście co do tego projektu usta-

wy.

Otóż zmiana podstawowa jest zawarta w ustawie

o godle, barwach, hymnie Rzeczypospolitej Polskiej

szczegółowe odnośnie do ustawy zostały zapisane

w ustawie o sporcie.

To jest pierwsza zmiana, po-

wiedzmy, konstrukcyjna.

Drugą bardzo istotną kwestią jest to, że w na-

szych pracach w poprzedniej kadencji ten fakulta-

tywny przywilej korzystania z godła narodowego,

orła dedykowaliśmy Polskiemu Komitetowi Olimpij-

skiemu i polskim związkom sportowym.

Wtedy po

dyskusji uznaliśmy, że pominiemy Polski Komitet

Paraolimpijski.

W tej chwili, tak żeby świat sportowy

w pełni mógł korzystać z tego przywileju, ale już ob-

ligatoryjnie, dopisaliśmy również – oczywiście za

zgodą i po wnioskach też Polskiego Komitetu Para-

olimpijskiego – tam, gdzie mówi się o tym obligu,

reprezentacje, które wystawia Polski Komitet Para-

olimpijski.

We wszystkich tych zmianach Polski Ko-

mitet Paraolimpijski jest wpisany obok polskich

związków sportowych i Polskiego Komitetu Olimpij-

skiego.

To jest druga zmiana.

30

Trzecią istotną zmianą zawartą w tym przedło-

żeniu, w sprawozdaniu komisji jest uchylenie ust. 3

w art. 13 w ustawie o sporcie, który oczywiście mówił

o tym, że jest możliwe stosowanie godła narodowego

na strojach reprezentacji Polski.

A więc trzecią kwe-

stią jest właśnie to doprecyzowanie, iż „Polski zwią-

zek sportowy, Polski Komitet Olimpijski i Polski

nia do swych celów gospodarczych przedmiotów bę-

dących odwzorowaniem, odpowiednio, stroju repre-

zentacji kraju, stroju reprezentacji olimpijskiej lub

stroju reprezentacji paraolimpijskiej, w zakresie wy-

znaczonym przez regulamin polskiego związku spor-

towego, regulamin międzynarodowej organizacji

Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego lub re-

gulamin Międzynarodowego Komitetu Paraolimpij-

skiego”.

Wydaje się, że taka konstrukcja z jednej

strony zabezpiecza bardzo ważne dla nas symbole

narodowe, z drugiej pozwala dostosować się do wa-

runków dnia dzisiejszego – stroje reprezentacji cieszą

się zainteresowaniem Polaków, którzy chcą je w jakiś

sposób też pokazywać podczas zawodów sportowych,

kibicowania lub prezentować te stroje nawet poza

granicami kraju.

Z praktycznych względów uznaliśmy

również, że 14-dniowy termin wejścia w życie tej zmia-

ny będzie zbyt krótki i zaproponowaliśmy 30 dni.

Jednak najistotniejsze dyskusje toczyły się wokół

takiego zapisu, który spowoduje, iż nie będziemy

mieć nieścisłości w prawie.

Otóż są dyscypliny spor-

towe, w których strój reprezentanta Polski jest na

tyle artystyczny, że umieszczenie na nim godła na-

rodowego lub barw narodowych może być niezgodne

z regulaminami międzynarodowych federacji spor-

towych.

Przywołano tutaj kilka wyjątkowych dyscy-

plin.

Po tej dyskusji zapis w zmianie 1. (art. 2 ust. 2),

który zaproponowaliśmy, wydaje się wystarczający

i nie wprowadza utrudnień, nie sprawia kłopotu.

Na

przykład łyżwiarze ﬁgurowi, którzy do samego koń-

ca, nawet na podium, nie wkładają dresów repre-

zentacyjnych, tylko są w swoich artystycznych

strojach, nie będą łamać przepisów prawa.

Mogliby-

śmy się w jakąś taką trudną sytuację wpisywać, więc

wszystko to przewidzieliśmy.

Zapis w art. 2 tej usta-

wy powoduje, że dzisiaj związki sportowe nie będą

mieć problemu w sytuacji, kiedy regulamin czy cha-

rakter dyscypliny nie będzie pozwalał na umieszcze-

nie tych elementów na bardziej dekoracyjnym stroju,

który też jest oceniany przez jury czy przez arbitrów.

Chodzi o to, aby tutaj nie było tego rozdźwięku

i w konsekwencji łamania prawa, które Wysoka Izba,

mam nadzieję, przyjąć raczy, o co wnoszę w imieniu

(Oklaski)

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemar-

szałek Sejmu Wanda Nowicka)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Otwieram dyskusję.

sprawozdania Komisji Kultury Fizycznej, Sportu

czypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie

Myślę, że wszyscy znamy genezę tych bardzo hań-

biących wydarzeń, które miały miejsce kilka miesięcy

temu, i tutaj należy nisko pokłonić się inicjatywie

pana prezydenta, ale też inicjatywie grupy posłów,

którzy byli bardzo mocno zaangażowani w kwestię

związaną z obroną godła narodowego, naszego orzełka

na piersi.

Rzeczywiście to, że Polski Związek Piłki

Nożnej zapomniał o tym, było hańbiące, ale pokazało

też, że polscy kibice są patriotami i w sposób bardzo

szybki i bardzo stanowczy potraﬁą zareagować w ta-

kiej sytuacji.

Te zmiany w ustawie są jakby potwier-

dzeniem tego i na pewno idą w dobrym kierunku.

Celem nowelizacji ustawy z dnia 31 styczna 1980 r.

cji kraju albo reprezentacji olimpijskiej obowiązkowo

używano godła Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie

Proponowane zmiany ustawy o godle, barwach

państwowych wprowadzają zasadę zobowiązującą do

skiej w rozumieniu przepisów ustawy o sporcie.

Go-

dło Rzeczypospolitej Polskiej na strojach reprezenta-

cji narodowej, którego obowiązek używania wprowa-

dzamy niniejszą ustawą, będzie stanowiło element

identyﬁkacjizpaństwem,będziewyrazemdumyigod-

ności narodowej, co jest bardzo istotnym elementem

nie tylko dla miłośników sportu, ale również dla sze-

dla samych sportowców.

Sportowa walka z orłem na

31

miarę.

Ukształtowane i utrwalone przez pokolenia

nicą, otaczane są czcią i szacunkiem.

Już niedługo

Euro, jutro też wielki sprawdzian.

Myślę, że sytuacja,

która miała miejsce, już nigdy się nie powtórzy.

Klub Platformy Obywatelskiej jest za przyjęciem

proponowanych zmian do ustawy.

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Poproszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa

Babalskiego z Klubu Parlamentarnego Prawo i Spra-

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Państwo Mini-

wisko w sprawie przedstawionego przez prezydenta

o sporcie, druki nr 80 i 191.

rował przedstawiony przez prezydenta Rzeczypospo-

litej Polskiej powyższy projekt ustawy do Komisji

trzenia.

W celu rozpatrzenia powyższego projektu

została powołana podkomisja.

nami jest unormowanie stanu prawnego w taki spo-

sób, aby na stroju reprezentacji kraju albo na stroju

reprezentacji olimpijskiej i paraolimpijskiej obowiąz-

kowe było umieszczenie godła Rzeczypospolitej Pol-

skiej zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie

wych.

Należy stwierdzić, że cel projektowanej noweli-

zacji jest absolutnie zasadny.

Jednak niektóre propo-

nowane rozwiązania budziły pewne wątpliwości, któ-

re zostały wskazane tak w stanowisku prokuratora

generalnego, w stanowisku pierwszego prezesa Sądu

Najwyższego, jak i przez liczną grupę posłów podczas

procedowania czy to w podkomisji, czy też w komisji.

W trakcie prac nad prezydenckim projektem nie-

które uwagi zostały uwzględnione.

Przykładem jest

zastąpienie słów „używa się” słowami „umieszcza

dle, barwach i hymnie; rozszerzono również zapis,

aby było oczywiste, że godło umieszcza się również

na strojach reprezentantów paraolimpijskich, ale na-

leży tu podkreślić, że na wyraźny wniosek paraolim-

pijczyków.

Pewne wątpliwości nie zostały rozwiane w związ-

ku z art. 16 ust. 3 ustawy o godle, barwach i hymnie,

zgodnie z którymi polskie związki i Polski Komitet

Olimpijski uzyskują uprawnienia do wykorzystania

do swoich celów gospodarczych przedmiotów będą-

cych odwzorowaniem stroju reprezentanta.

Wydaje

się, że nie należy łączyć prawa i obowiązku umiesz-

czania godła na stroju reprezentanta kraju i stroju

reprezentacji olimpijskiej czy też paraolimpijskiej

z prawem do nieskrępowanego gospodarczego wyko-

rzystywania tego symbolu przez związki sportowe

i Polski Związek Olimpijski, także paraolimpijski.

Największe zastrzeżenia budził art. 2 ust. 2, a mia-

nowicie bezwarunkowe odstąpienie od wymogu

umieszczenia godła na strojach reprezentantów, je-

żeli przepisy międzynarodowe stanowią inaczej.

W tym momencie, pani marszałek, chciałbym w imie-

niu klubu Prawo i Sprawiedliwość złożyć poprawkę,

wydaje nam się, absolutnie porządkującą tę kwestię.

Sens tej poprawki polega mniej więcej na tym, że je-

żeli prawo międzynarodowe stanowi inaczej, to osta-

teczną decyzję powinien podejmować właściwy mini-

ster sportu.

Brzmi ona tak.

Jeżeli przepisy między-

narodowej organizacji sportowej działającej w danym

sporcie, przepisy Międzynarodowego Komitetu Olim-

pijskiego lub przepisy Międzynarodowego Komitetu

Paraolimpijskiego, do której należy polski związek

sportowy, Polski Komitet Olimpijski lub Polski Ko-

mitet Paraolimpijski, w przypadku stosowania ust. 2

uniemożliwią udział polskiej reprezentacji w organi-

zowanych rozgrywkach międzynarodowych, minister

właściwy do spraw sportu na wniosek polskiego

skiego, Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego w dro-

dze decyzji administracyjnej może udzielić zgody na

odstąpienie od stosowania nakazu, o którym mowa

w ust. 2.

Jednocześnie skreśla się pkt 2.

Dlaczego proponowana jest ta poprawka?

Chcemy

tu wykazać wyższość prawa krajowego nad przepisa-

mi międzynarodowymi, nie do końca czytelnymi i zna-

nymi szerokiemu ogółowi społeczeństwa.

Ostateczną

decyzję w tej kwestii w wyjątkowych dziedzinach

sportu powinien podejmować właściwy minister do

spraw sportu.

A wszystko w imię tego, że godło jest

noszenie na strojach reprezentantów Polski jest

szczególnym uprawnieniem i – w co bardzo wierzymy

– było, jest i będzie honorowym przywilejem.

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Jakub Rutnicki

32

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Poselskiego Ruch Palikota.

Pani Marszałkini!

Panowie Ministrowie!

Panie

ciach państwowych i ustawy o sporcie.

Tak jak już to zostało powiedziane, celem nowe-

lizacji jest unormowanie stanu prawnego, tak aby

obowiązkowe było umieszczanie godła Rzeczypospo-

litej Polskiej na strojach wszystkich naszych repre-

zentacji.

Proponowana zmiana ustawy wprowadza

obowiązek umieszczania godła, a więc będzie to ob-

ligatoryjne, a nie – jak dotąd – fakultatywne.

Zgodna

jest też z przepisami międzynarodowych związków

sportowych oraz Międzynarodowego Komitetu Olim-

pijskiego.

Przepisy zawarte w ustawie spełniają rów-

nież oczekiwania obywateli, dla których przedmioty

pamiątkę i są otaczane szczególnym kultem, właści-

wym symbolom narodowym.

Ruch Palikota z dużą satysfakcją przyjął uwzględ-

rystyki zaproponowanych przez nas zmian w projekcie

procedowanej ustawy.

Dotyczy to wydłużenia okresu

przejściowego w odniesieniu do wprowadzanych prze-

pisów, ale w szczególności uwzględnienia w projekto-

wanej ustawie sportowców Polskiego Komitetu Para-

olimpijskiego.

Dla sportowców niepełnosprawnych

przezwyciężenie własnych słabości jest ogromnym

wyzwaniem, a możliwość reprezentowania kraju

w zmaganiach międzynarodowych na wszystkich

szczeblach z orzełkiem na piersi – nagrodą za włożony

wysiłek i niebywałym zaszczytem, dlatego haniebne

byłoby pominięcie tej grupy sportowców.

Zauważamy jednocześnie, iż nadal nie wypracowa-

no jasnych przepisów dotyczących sankcji za ewentu-

alne niedochowanie obowiązku umieszczania godła

państwowego na strojach sportowców, co kolejny raz

może doprowadzić do tak karygodnych działań, jakich

dopuścił się Polski Związek Piłki Nożnej, a które były

zaczątkiem proponowanych zmian w ustawie.

Klub Poselski Ruch Palikota popiera zapropono-

wany projekt ustawy o godle, barwach i hymnie Rze-

brak jasno określonych przepisów dotyczących sank-

cji oraz zastrzeżenia przedstawione na posiedzeniu

komisji, a zgłoszone przez Sąd Najwyższy, do których

z przyczyn formalnych Wysoka Komisja nie mogła

się w pełni prawidłowo ustosunkować, Ruch Paliko-

o sporcie do dalszych prac w Komisji Kultury Fizycz-

nej, Sportu i Turystyki.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

kowski.

Bardzo proszę, panie pośle.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Wielkie oburzenie

i zdziwienie kibiców, również wielu słynnych spor-

towców, a także polityków wywołała prezentacja

strojów meczowych, w których polska reprezentacja

piłkarska miała wystąpić podczas Euro 2012.

Na za-

prezentowanych 8 listopada na wrocławskim stadio-

nie strojach znalazło się logo PZPN, logo producenta,

ale nie znalazł się tradycyjny znak, jakim jest polski

orzeł.

Sytuacja ta obnażyła fakt, że nie mamy dokład-

nego opisu, jak nasze godło powinno wyglądać.

Oczy-

rakterystykę.

rodowym, jest to jednak załącznik, który nie zawiera

wyczerpującego opisu dotyczącego tego, jakie propor-

cje ma mieć ten znak, kiedy można go wykorzystać,

wierający wskazówki odnoszące się również do sytu-

acji, kiedy można wykorzystać symbol narodowy,

sem, że ktoś zamiast symbolu narodowego używa

znaku instytucji.

To bulwersujące dużą część społe-

czeństwa wydarzenie związane z nieumieszczeniem

godła na strojach reprezentacji piłkarskiej spowodo-

wało konieczność zmian w prawie, stąd też inicjatywa

pana prezydenta, za którą jesteśmy bardzo wdzięczni

– prezydencki projekt nowelizacji kilku ustaw, który

zakłada obowiązek umieszczania godła narodowego

na stroju reprezentacji kraju, reprezentacji olimpij-

skiej oraz reprezentacji paraolimpijskiej.

Orzeł na piersiach był dla wielu sportowców z jed-

nej strony zaszczytem, honorem, a z drugiej strony

- wyrazem integracji ze swoim narodem.

Jednocze-

śnie stanowił pewien element motywujący w rywali-

zacji sportowej.

Projekt zawiera akceptowany przez

Polskie Stronnictwo Ludowe jedyny wyjątek od zapi-

ciach państwowych, który przewiduje, że symbole

narodowe nie mogą być umieszczane na przedmio-

tach przeznaczonych do obrotu handlowego.

Wyjątek

ten stanowi, iż polski związek sportowy w odniesie-

33

niu do strojów reprezentacji kraju, Polski Komitet

Olimpijski w odniesieniu do strojów reprezentacji

olimpijskiej oraz Polski Komitet Paraolimpijski w od-

niesieniu do strojów reprezentacji paraolimpijskiej

mają uprawnienia do wykorzystywania do swoich

celów gospodarczych przedmiotów będących odwzo-

rowaniem stroju reprezentacji kraju, reprezentacji

olimpijskiej lub reprezentacji paraolimpijskiej.

Pani Marszałek!

Pragnę powtórzyć słowa mojego

klubowego kolegi Franciszka Stefaniuka, który po-

wiedział: Posłowie Stronnictwa oczekiwali tej nowe-

lizacji i uznają ją za bardzo celową.

Wyrażamy wdzięcz-

ność pod adresem pana prezydenta i nadzieję, że już

nigdy w głowie żadnego z działaczy związkowych nie

urodzi się zły pomysł, by rezygnować z umieszczania

godła państwowego na strojach reprezentacji naro-

dowej.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

bowskiemu z Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy De-

Poseł Tomasz Garbowski:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Pragnę zabrać

mokratycznej, zaprezentować stanowisko Sojuszu

Lewicy Demokratycznej wobec sprawozdania Komi-

wionym przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Pan poseł sprawoz-

dawca, przewodniczący Ireneusz Raś przedstawił

szczegółowo prace nad tą nowelą, nad tym projektem

ustawy, który został przedłożony przez prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

W toku prac, w czasie prac

podkomisji, na spotkaniach komisji dyskutowano, że

ta ustawa wynika z faktu nieumieszczenia orzełka

na strojach reprezentacji Polski w piłce nożnej.

Mó-

wiono, że ten orzełek powinien się tam znaleźć.

Pracowaliśmy wnikliwie, ale zadaję sobie pytanie

i myślę, że wszyscy posłowie powinni sobie zadać py-

tanie, czy – mając na uwadze stanowisko Sądu Naj-

wyższego w kontekście wprowadzenia nowych zwy-

czajów, nowych norm prawnych, w kontekście tych

zapisów – w taki sposób powinniśmy przyjmować

prawo.

Bo z jednej strony mówimy, że orzełek powi-

nien obligatoryjnie znaleźć się na strojach reprezen-

tantów naszego kraju, a z drugiej strony patrzymy

na zapis art. 2 pkt 1 ust. 2, który wprowadza wyłą-

czenie od tego postanowienia, które mówi, że przepi-

sy międzynarodowej organizacji sportowej działającej

sportowy, bądź przepisy MKOl lub Międzynarodowe-

go Komitetu Paraolimpijskiego mogą wyłączyć

umieszczanie orła na koszulkach reprezentantów.

Czy takie zapisy, taki proces tworzenia prawa nie

spowoduje, że do polskiego systemu prawnego wpro-

wadzi się nowe kategorie norm – o randze wyższej od

ustawy bądź równej ustawie – w postaci przepisów

międzynarodowej organizacji sportowej, przepisów

Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego czy re-

gulaminów takich organizacji lub tego komitetu.

Jeśli o to chodzi, my, posłowie Sojuszu Lewicy

Demokratycznej, mamy wątpliwości, aczkolwiek

wprowadzamy tak naprawdę dwa przepisy.

Z jednej

strony wprowadzamy zapis obligatoryjności, a nie

stwierdzenie, że może być orzeł na koszulkach repre-

zentacji polskiej.

Uważamy, że jest to słuszne.

W dru-

gim przypadku mówimy, że polski związek sportowy,

PKOl, a także Polski Komitet Paraolimpijski mają

czych przedmiotów będących odwzorowaniem, odpo-

wiednio, stroju reprezentacji kraju, stroju reprezen-

tacji olimpijskiej itd.

Żeby nie przedłużać, powiem, że ta nowelizacja

jest potrzebna.

Chyba wszyscy się z tym zgadzamy.

Mamy poprawkę Prawa i Sprawiedliwości, ale raczej

wszystko wskazuje na to, że tej poprawki nie poprze-

my.

Bo jak minister ma oceniać i podejmować decyzję

indywidualnie, w przypadku kiedy przepisy między-

narodowe będą określały strój reprezentanta danego

kraju?

Moim zdaniem niepotrzebny jest zapis mówią-

cy o tym, że minister będzie wyrażał to jednoznacz-

nie.

Tej poprawki nie poprzemy, ale będziemy głoso-

wać za przyjęciem całości projektu ustawy.

Dziękuję,

pani marszałek.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Zapraszam, panie pośle.

Poseł Jan Ziobro:

Zmiana ustawy ma na celu nałożenie obowiązku

używania godła na reprezentacyjnych koszulkach

polskich sportowców.

Inicjatywa wykazana przez

Poseł Zbigniew Włodkowski

34

pana prezydenta Bronisława Komorowskiego ma słu-

żyć nie tylko temu, by pozytywnie postrzegano pol-

skich sportowców za granicą, ma również na celu

unormowanie sytuacji związanej z używaniem barw

narodowych, by nie dopuścić do sytuacji, która miała

miejsce na przełomie listopada i grudnia.

Wszyscy dobrze wiemy, co leży u podstaw tego

projektu ustawy, co było, można powiedzieć, powo-

dem powstania tego projektu.

Były to przede wszyst-

kim liczne niepokoje społeczne, który wywołała de-

cyzja PZPN o usunięciu godła z koszulek reprezen-

tacji piłkarskiej.

Wprowadzenie tych zmian, nałożenie tego obo-

wiązku na polskie związki sportowe będzie nie tylko

sprzyjać poprawie nastrojów społecznych, ale – miej-

my nadzieję – będzie również wpływało na zwiększe-

nie motywacji u polskich sportowców i przyczyni się

do poprawy rezultatów osiąganych na arenie między-

narodowej.

Warto również mieć na uwadze to, że projekt

ustawy w pewien sposób odwołuje się czasem do prze-

pisów międzynarodowych.

Wiemy, że istnieje pewna

gama sportów, w których niemożliwe jest używanie

godła czy też barw narodowych po prostu w związku

z przepisami, którymi trzeba się kierować, jeśli cho-

dzi o pewne dyscypliny sportowe.

Klub Parlamentarny Solidarna Polska ma rów-

nież wątpliwości, czy godło narodowe, o które tak

walczyli nasi przodkowie, nie będzie wykorzystywa-

ne do celów komercyjnych przez zachodnie korpora-

cje i czy ten projekt ustawy normuje to w odpowiedni

sposób.

Warto się również zastanowić nad brakiem

sankcji.

W projekcie nie wspomina się o sankcjach,

które powinny być nałożone na związki z uwagi na

niedostosowanie statutu czy też przepisów, które

obowiązują w danych związkach, w związku z nie-

używaniem godła czy też barw narodowych.

Dlatego Klub Parlamentarny Solidarna Polska

wnosi o ponowne rozpatrzenie ustawy o zmianie usta-

wy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Pol-

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Głos z sali: Jeszcze ja…)

To bardzo proszę się zapisać.

Na tym zamykam listę.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Mam pytanie i do

projektodawcy, i do posła sprawozdawcy.

Chciałbym,

żeby odnieść się do uwag, które zostały sformułowa-

ne przez Sąd Najwyższy, dlatego że podniesiono kilka

wątpliwości dotyczących wprowadzenia na grunt pol-

skiego systemu prawnego nowej kategorii norm

o randze wyższej od ustawy, czyli mam tu na myśli

przepisy międzynarodowej organizacji sportowej,

przepisy Międzynarodowego Komitetu Olimpijskie-

go, regulaminy takich organizacji lub tego komitetu.

To wymienia się w tych uwagach.

Podnosi się rów-

nież, że rzeczywiście na naszym gruncie brak jest

legalnych deﬁnicji (Dzwonek) kategorii pojęciowych

takich jak: reprezentacja kraju, strój reprezentacji.

I nie zauważyłem, żebyśmy w ostatecznym projekcie

zawartym w sprawozdaniu do tych uwag się odnieśli.

Tak że bardzo prosiłbym o to odniesienie.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Poseł Zbigniew Pacelt:

Szanowna Pani Marszałek!

Panowie Ministrowie!

Wysoka Izbo!

Myślę, że będę wyrazicielem, chyba po

raz pierwszy w historii, parlamentarzystów reprezen-

tantów Polski tak licznie zasiadających na tej sali.

Jako trzynastokrotny olimpijczyk, występujący wielo-

krotnie na mistrzostwach świata, myślę, że noszenie

orła, godła na koszulce reprezentanta Polski było na-

szym marzeniem, przywilejem, zaszczytem i honorem.

Stąd mam pytanie, dylemat, że taki zapis będzie się

trochę kojarzył z pozbawieniem wyższych wartości

reprezentowania Polski na igrzyskach olimpijskich.

Ale my jako sportowcy oczywiście, w wyniku tego,

o czym tu w szerokim zakresie była mowa – myślę

o, delikatnie mówiąc, błędnej decyzji Polskiego Związ-

ku Piłki Nożnej – będziemy popierać ten projekt.

w ramach spotkań, konsultacji, ustaleń (Dzwonek)

były ze strony środowiska sportowego negatywne

uwagi, generalnie mówiąc, o wprowadzeniu tego za-

pisu jako obligo?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pytanie zada pan poseł Grzegorz Schreiber z Klu-

Poseł Jan Ziobro

35

Poseł Grzegorz Schreiber:

O tym, że orzeł na koszulce polskiego reprezentanta

jest wartością, nie musimy się przekonywać.

Wszyscy

nami żadnej różnicy.

Pytanie powstaje wtedy, gdy

mamy to unormować prawnie.

Bo czyż zapisy ustawy

obowiązującej obecnie nie normowały naszym zda-

niem, wtedy gdy je formułowaliśmy, tej sprawy do-

statecznie wyraźnie?

Otóż tak.

Byliśmy przekonani,

że dostatecznie mocno jest to unormowane.

Przecież

zapisy o tym, że godło ma się znajdować na koszulce

reprezentanta Polski, do tej pory w prawodawstwie

polskim istnieją.

Tylko stała się tragedia, bo Polski

Związek Piłki Nożnej uznał, że te zapisy można omi-

nąć.

I my na to w trybie doraźnym –nie chcę użyć

słowa: hucpa, ale w ramach takiej małej, nazwijmy

to może ładniej (Dzwonek), akcji – wprowadziliśmy

zmianę do tej ustawy.

Proszę mi odpowiedzieć na pytanie: Jaka jest róż-

nica w tej chwili?

Jaką ma sankcję, co może zrobić

minister sportu dzisiaj przy tego typu formie praw-

nej, którą zapisaliśmy, a czego nie mógł zrobić przy

dotychczas obowiązującym ustawodawstwie?

Czy jest

rzeczywiście jakakolwiek różnica?

Wydaje nam się,

że jeżeli już iść w tym kierunku, to my przygotowa-

liśmy, przedstawiliśmy poprawkę, która oddaje

w tym momencie ministrowi sportu możliwość decy-

dowania o tym, czy rzeczywiście zachodzą przesłan-

ki do tego, że reprezentacja Polski nie będzie mogła

wystąpić w jakichś zawodach międzynarodowych ze

względu na to, że godło reprezentanta Polski będzie

komuś przeszkadzało w tym zakresie.

To minister

sportu był za to odpowiedzialny.

Kto jest dzisiaj?

To

jest moje drugie pytanie.

Kto dzisiaj za to będzie od-

powiadał?

Kto decydować ma o tym, czy przepisy

międzynarodowe stanowią inaczej, czy nie stanowią

inaczej?

Sam związek sportowy, prezes związku zno-

wu taką decyzję podejmie i być może będziemy mieli

znowuż pretensję do jakiegoś innego związku?

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

że po tym skandalu z brakiem godła na koszulkach

reprezentacji Polski w piłce nożnej dzisiaj proceduje-

my nad tą ustawą, która zabezpieczy umieszczenie

godła, będzie ono obligatoryjnie.

Mam pytanie: Czy

ta ustawa będzie zabezpieczała możliwość wykorzy-

stania – szczególnie chodzi mi o koncerny zachodnie

– godła w celach reklamowych?

Czy one będą mogły

swobodnie z tego korzystać, czy też będzie to jakoś

uregulowane prawnie?

Mam także pytanie natury technicznej: Czy pojawi

się jakiś zapis na temat umieszczenia w konkretnym

miejscu – chodzi mi szczególnie o stroje na przykład

reprezentacji w piłce nożnej – tego godła?

Uważam, że

godło powinno być umieszczane – wzorem także innych

krajów – na sercu, czyli po lewej stronie koszulki.

Kolejne moje pytanie dotyczy tego, dlaczego nie

ma w ustawie zapisanych sankcji w przypadku zła-

mania przepisów tej ustawy.

Czy to nie będzie, że tak

powiem, pusta (Dzwonek) ustawa – zapiszemy to, a póź-

niej każdy będzie mógł robić to, co zechce?

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

chciałbym zapytać pana prezydenta jako wniosko-

dawcy, ale chciałbym zapytać Wysoką Izbę o jedną

rzecz.

Otóż z orzełkiem na piersi zdarzyła się wpad-

ka.

Po prostu w pewnym momencie go nie było.

To

spowodowało, że trzeba tę sprawę uregulować, i słusz-

nie.

Ale proszę, szanowna Izbo, zwrócić uwagę na

jedną rzecz.

Ta wpadka była możliwa dlatego, że my

praktycznie w ogóle jako państwo nie mamy przepi-

sów, które w sposób jednoznaczny we wszystkich

zakresach działania – oczywiście nie chodzi tylko

o sportowców – regulują sprawę używania godła pań-

stwowego, logo do tego godła państwowego, przecież

to jest także symbol, jak również innych podmiotów

czy właściwie przymiotów państwa, takich jak hymn

czy barwy narodowe.

Myślę, proszę państwa, Wysoka

Izbo, że należałoby się pochylić i sprowokować całość

działań, które (Dzwonek) umożliwią jednoznaczną

regulację w tym zakresie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Czy zapisany w procedowanym projekcie ustawy obo-

36

wiązek używania godła Rzeczypospolitej Polskiej na

stroju reprezentacji kraju lub na stroju reprezentacji

olimpijskiej będzie miał charakter absolutnie bez-

względny, czy też będzie można od niego dowolnie

odstępować?

Pytanie drugie: Czy przewiduje się taki strój re-

prezentacji, na którym ze względu na barwy lub na-

pisy godło państwowe pozostanie jedynie w tle?

I ostatnie pytanie, które tu już było zadawane,

moim zdaniem bardzo ważne pytanie: Czy prezydent

Rzeczypospolitej Polskiej jako wnioskodawca projek-

tu przewidział sankcje za niestosowanie postanowień

ustawy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Jako ostatnia głos zabierze pani posłanka Jadwiga

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Prześledziłam opinię pierwszego prezesa Sądu Naj-

wyższego Rzeczypospolitej Polskiej pana Stanisława

Dąbrowskiego, który bardzo krytycznie ocenia przed-

łożony przez pana prezydenta projekt.

Pozwolę sobie

zacytować: Ewentualne przyjęcie omawianego pro-

jektu będzie równoznaczne ze stwierdzeniem, że

o przesłankach i o okolicznościach używania przez

polskich sportowców i działaczy sportowych w ich

strojach reprezentacyjnych określonych symboli Rze-

czypospolitej Polskiej, tak w sytuacjach oﬁcjalnych,

jak i w celach komercyjnych, ostatecznie będą prze-

sądzały przepisy i regulaminy międzynarodowych

organizacji sportowych i Międzynarodowego Komi-

tetu Olimpijskiego.

Oczywiście z takim rozwiąza-

niem trudno się zgodzić.

Podsumowanie jest równie

krytyczne.

Szanowni Państwo!

Chciałabym zwrócić uwagę

na to, że tutaj Kancelaria Prezydenta upomina się

o przywrócenie (Dzwonek) orła na stałe na koszulki

polskich sportowców, a jednocześnie minister tego

rządu, pani minister Kudrycka, minister nauki

i szkolnictwa wyższego, usunęła orła z dyplomów

studiów magisterskich.

Chciałabym więc zapytać,

czy Kancelaria Prezydenta i rząd mają takie samo

stanowisko w kwestii symboli narodowych, że należy

je otaczać szacunkiem, prestiżem, czy też będzie po-

trzebna nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym,

na mocy której minister Kudrycka – a tak de facto Do-

nald Tusk – usunęła orła z dyplomów uczelni wyższych.

Przypomnę, że protestują przeciwko temu studenci, są

tym oburzone władze uczelni wyższych.

Myślę, że war-

to również nad tym problemem się pochylić.

Będę wdzięczna za stanowisko Kancelarii Prezy-

denta w tym względzie.

Co państwo myślicie o usu-

nięciu orła z dyplomów uczelni wyższych?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Udzielam głosu panu Krzysztofowi Hubertowi Łasz-

kiewiczowi, który pełni funkcję sekretarza stanu w Kan-

Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz Stanu

pierwsze pytanie: Czy były jakiekolwiek negatywne

opinie ze strony środowisk sportowych, jeżeli chodzi

o przedłożony przez prezydenta projekt?

Odpowia-

dam, nie było, natomiast były apele o to, żeby taką

ustawę pan prezydent przygotował i wniósł, ponie-

waż część środowisk sportowych, ta, która takie

apele kierowała do kancelarii, do prezydenta, była

zbulwersowana faktem, że na koszulkach reprezen-

tacji nie będzie wizerunku orła.

To jest pierwsza

kwestia.

Druga kwestia, różnica, o którą pan poseł pytał.

Otóż, panie pośle, tu jest sprawa wyjątkowo czytelna

– nie można stosować sankcji w sytuacji, kiedy nikt

inny jak państwo jako Izba uchwaliliście fakultatyw-

ność, że może, co znaczy, że może, ale nie musi.

Jeże-

li nie musi, to nie musi i wtedy sankcji się nie stosu-

je.

Jeżeli dzisiaj przyjmujemy, że ma być, a taka jest

idea tego projektu, ma być obligatoryjny zapis, to

musi używać wizerunku, musi używać godła i wów-

czas oczywiście sytuacja się całkowicie zmienia,

w tym momencie sankcje należy stosować.

Pytali państwo, czy są zapisane w ustawie sank-

cje?

Nie, nie ma zapisanych sankcji, ponieważ ustawa

o sporcie w rozdziale 4. w art. 21 ust. 1 jednoznacznie

określa, jakie sankcje ma minister sportu w stosun-

ku do związków sportowych, więc powtarzanie dru-

gi raz tego samego w nowelizacji ustawy byłoby

z punktu widzenia prawidłowej legislacji niepotrzeb-

ne.

Zresztą kolidowałoby to z już wcześniejszym za-

pisem w samej bazowej ustawie o sporcie.

Chcę tutaj też odpowiedzieć, choć to nie było py-

tanie, to było raczej stwierdzenie, pan poseł sformu-

łował tezę, że nie wszystko do tej pory jest objęte

ustawą o godle.

Z tym można się zgodzić i dlatego

podjęte zostały już prace nad nową ustawą o godle,

barwach i hymnie, żeby niektóre kwestie sprecyzo-

wać, oczywiście nie w tej ustawie, ta dotyczy kwestii

sportu.

Poseł Mirosław Pawlak

37

Pragnę zwrócić uwagę jeszcze na jedno, proszę

państwa, że do tej pory tak naprawdę sportowcy mie-

li na piersiach godło zwyczajowo.

Ustawa o godle

określa bodajże 8 czy 9 podmiotów, które mogą uży-

wać godła, i tam sportowców nie ma.

W związku

z tym prezydent uznał, iż należy też i tę kwestię jed-

nak ustawowo uregulować, stąd odniesienie to gene-

ralne do ustawy o godle, barwach i hymnie.

Jeżeli chodzi o pytanie, czy to ma być fakultatyw-

ność, czy obligatoryjność, to, powtarzam, i pan poseł

sprawozdawca bardzo wyraźnie to akcentował, głów-

nym jakby light motivem tej ustawy, tego projektu

ustawy jest to, aby dzisiaj fakultatywnie można było,

żeby był to obowiązek fakultatywny, natomiast nie

prawo obligatoryjne, nie prawo fakultatywne, które,

jak widać, sprawdzało się do tej pory do pewnego mo-

mentu.

Któregoś pięknego dnia się nie sprawdziło

i trzeba było w tym wypadku zmienić przepisy.

Jeżeli chodzi o kwestię stanowiska Kancelarii

Prezydenta co do godła, to tak, to stanowisko jest

jednoznaczne.

Prezydent uznaje, iż godło jest warto-

ścią i dobrem, i powinno być umieszczane tam, gdzie

przepisy tego wymagają.

Jeżeli chodzi właśnie m.in.

o sportowców, uznał, że powinni oni też być wymie-

nieni wśród tej grupy, która ma do tego prawo.

Na-

tomiast jeżeli chodzi o kwestię dyplomów, nie jest to

obszar związany z ustawą o godle i z ustawą o spo-

rcie.

Powtarzam, prezydent uznaje, iż wszędzie tam,

gdzie przepisy prawa nakazują stosować godło, nale-

ży to czynić.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Głos zabierze pan Grzegorz Karpiński, sekretarz

stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz Stanu

z zadowoleniem przyjmuje zaproponowany przez ko-

misję tekst projektu ustawy, który zawarty jest w spra-

wozdaniu.

Rzeczywiście oddaje on intencje, które

kierowały panem prezydentem, kiedy pierwotny pro-

jekt ustawy traﬁł do Wysokiej Izby, a co więcej, od-

powiada też na te uwagi, które Rada Ministrów sfor-

mułowała do tego projektu.

Dzisiaj największe wątpliwości państwa posłów

budzi kwestia ewentualnych sankcji, które są w usta-

wie lub, państwa zdaniem, których brakuje, w zakre-

sie wymuszania na tych, którzy mają stosować za-

warte w niej przepisy, tego obowiązku.

Chciałbym

państwu przypomnieć, że art. 22 i 23 ustawy o spo-

rcie wyraźnie przyznają ministrowi właściwemu do

spraw kultury ﬁzycznej uprawnienia nadzorcze nad

tymi podmiotami.

Minister sportu stoi na stanowi-

sku, że jednym z nowych obowiązków, które przewi-

duje ustawa, jest tego rodzaju obowiązek, który bę-

dzie objęty nadzorem ministra.

W skrajnym przypad-

ku minister będzie miał prawo rozwiązać polski

związek sportowy.

Zgodnie z ustawą może nastąpić

to wtedy, jeżeli jego działalność wykaże rażące lub

uporczywe naruszanie prawa.

Za każdym razem, kie-

dy polski związek sportowy, wbrew postanowieniom

ustawy, nie uwzględniając postanowień regulacji

międzynarodowych dotyczących stroju sportowego,

będzie naruszał to postanowienie, będzie spotykał

się z reakcją ministra sportu.

Wrócę do tego, o czym

mówiłem podczas pierwszego czytania.

W związku

z tym, że wszyscy podkreślaliśmy wtedy, jak bardzo

istotna jest ochrona godności polskich symboli naro-

dowych, nie mam wątpliwości, że reakcje ministra

będą właściwe do naruszeń, które będziemy stwier-

dzali.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Głos zabierze pan poseł Ireneusz Raś, sprawoz-

dawca komisji.

Bardzo proszę, panie przewodniczący.

Poseł Ireneusz Raś:

Szanowna Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wy-

soki Sejmie!

Odniosę się do kilku kwestii, które były

poruszone przez posłów reprezentujących stronnic-

twa polityczne, którzy przedstawiali opinie tych

stronnictw w parlamencie na temat tego sprawozda-

nia i projektu ustawy, jak również do pytań państwa

posłów.

Myślę, że rozwieje to wszelkie wątpliwości.

Jeśli chodzi o poprawkę państwa posłów z Klubu

regulacja tak naprawdę absolutnie niepotrzebna, biu-

rokratyczna.

Co bowiem, szanowni państwo, panie

Garbowski uchwycił to bardzo szybko – minister

sportu będzie miał do roboty, jeśli przepisy między-

narodowej federacji sportowej będą określać, że na

przykład w łyżwiarstwie ﬁgurowymjestprzewidzia-

ny strój artystyczny, czyli nie ma możliwości umiesz-

czenia godła narodowego na takim stroju – jeszcze

raz powtórzę – do czasu dekoracji?

Będzie tylko ode-

grany hymn państwowy, jeśli, daj Boże, na takiej

imprezie polski zawodnik, tak jak Grzegorz Filipow-

ski, będzie zdobywał laury.

Będzie mu grany Mazu-

rek Dąbrowskiego za to, że wygrał, i będzie wciągana

na maszt ﬂaga narodowa.

Ale będzie on występował

w stroju zgodnym z tym, co regulujemy, bo przecież

– jeszcze raz podkreślam – nie wzięło się to z suﬁtu,

Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP

38

lecz dyskutował o tym polski parlament, pan prezy-

dent zaangażował się w to swoim autorytetem, polski

rząd to komentował, i wszyscy komentowaliśmy, że

ktoś wymyślił obejście tego fakultatywnego zezwole-

nia państwa polskiego na to, aby reprezentacje Polski

godnie nas reprezentowały i były godnie oznaczone

naszymi symbolami narodowymi.

Minister będzie

musiał tylko i wyłącznie potwierdzić to prawo, bo jak

nie potwierdzi go międzynarodowej federacji sporto-

wej, to nastąpi, szanowni państwo, dyskwaliﬁkacja.

Jako przewodniczący Komisji Kultury Fizycznej,

Sportu i Turystyki nie będę popierał państwa po-

prawki, która była przedmiotem analizy.

Nie może

ona być zastosowana.

W prawie można zapisać wszyst-

ko, ale nie będzie można tego stosować, bo będzie to

się wiązało z dyskwaliﬁkacją polskich zawodników.

Moim zdaniem nie możemy tego w prawie polskim

usankcjonować i uchwalić.

Jeśli chodzi o sankcje, to trafnie ujął to pan mi-

nister Łaszkiewicz.

Jest ustawa o sporcie, która daje

ministrowi sportu wszelkie możliwości ingerencji

w związku z łamaniem prawa, ustaw, ustawy o spo-

rcie.

My mówimy o zmianie i o zapisaniu tego obligu

w ustawie o sporcie, i łamaniu statutu polskich

związków sportowych.

Wobec tego jest dużo narzędzi

– mówił o tym pan minister Karpiński – służących

temu, żeby z elementarza tej ustawy czerpać wtedy,

kiedy ktoś zechce podnieść rękę na tę świętość, którą

w tej debacie społecznej – o czym mówiłem już w swo-

im pierwszym wystąpieniu – Polacy określili, że to jest

potrzebne i że w ogóle nie rozumieją, jak to jest moż-

liwe, żeby ktoś wpadł na taki pomysł.

Ale ktoś wpadł

i dlatego zajmujmy się tym w polskim parlamencie.

Dlaczego to regulujemy, już powiedziałem.

I jeszcze jeden aspekt, który nie był poruszony:

Gdzie to godło będzie umieszczone?

Niestety, nie da

się tego uregulować w ustawie.

Nie będziemy regu-

lować, ile ani jak.

To wszystko jest zawarte w prze-

pisach międzynarodowych federacji sportowych.

Są

one, powiedziałbym, dość przejrzyste i symetryczne

dla wszystkich federacji międzynarodowych, czyli

wszystkich związków w całej Europie i na świecie.

Te

oznaczenia narodowe, symbole narodowe, jakie będą

umieszczały federacje włoska, francuska, brazylij-

ska, kanadyjska, Stanów Zjednoczonych, będą do-

kładnie takiej samej wielkości.

Wiemy to z praktyki,

prezentował to również Polski Komitet Olimpijski

w pracach podkomisji i komisji.

Jeszcze jedna sprawa, na którą zwrócę uwagę.

Państwo mówicie, i ja mówiłem, tak dość delikatnie,

o nowych znakach czasów, bo rzeczywiście to jest coś

nowego, że wprowadzamy zapis, iż polskie związki

sportowe, PKOl i Polski Komitet Paraolimpijski mają

prawo wykorzystania do swoich celów gospodarczych

przedmiotów będących odwzorowaniem.

Również ich

kontrahenci będą mogli te kostiumy wykorzystywać

gospodarczo.

Szanowni państwo, jeśli ﬁrma Nike

w Dortmundzie nagminnie będzie sprzedawać piękny

kostium reprezentacji Polski, który wkrótce będzie

zaprezentowany na Euro 2012, ale z takim godłem,

jakie mamy w polskim Sejmie, jak to jest regulowane

polskim prawem, w barwach polskich, z napisem Le-

wandowski, i Niemiec to ubierze, to będzie to nowo-

czesny nośnik promocji Rzeczypospolitej Polskiej.

(Oklaski) Jeśli państwo tego nie rozumiecie, to nie

jesteście w stanie dzisiaj, w dobie globalizmu, zrozu-

mieć też pewnego potencjału, który tkwi w zapisach,

które dzisiaj proponujemy.

Uważam, że my to dore-

gulowujemy.

I dobrze, bo do tej pory to było zrobione

nieprecyzyjnie.

Jeśli Szwed, Fin, Niemiec, Francuz

będą nosić w swoich krajach polskie barwy i polskie

legalne koszulki z certyﬁkatem Nike, jeżeli to jest

sponsor reprezentacji Polski, to ja tylko będę się cie-

szył, natomiast nie będę mówił, że oni czerpią zyski.

Bo może oni czerpią zyski ﬁnansowe, ale – powiem

tak – my mamy za to określoną promocję, a za pro-

mocję się płaci.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Zbigniew Pacelt: Brawo, panie pośle.)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę o zabranie głosu podsekretarza stanu

lego Niezgodę.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Pani Marszałek!

Panie i Panowie Posłowie!

Przed-

stawiane dzisiaj sprawozdanie z realizacji w 2010 r.

stało przygotowane zgodnie z trybem przewidzianym

w ustawie w połowie czerwca ubiegłego roku.

Chcę

powiedzieć, że większość programów operacyjnych,

jak również ﬁnansujących te fundusze została już

w tym momencie zamknięta.

Oczywiście Narodowy

Plan Rozwoju, jak wiemy, dotyczył lat 2004–2006.

Początkowo kwaliﬁkowalność wydatków ponoszo-

nych w ramach funduszy, w ramach programów ope-

Poseł Ireneusz Raś

39

racyjnych, była określona do 2008 r., niemniej zarów-

no w wyniku kryzysu gospodarczego, jak i w wyniku

ropejska zgodziła się na wydłużenie okresu kwaliﬁ-

kowania wydatków.

Przebiegało to etapowo aż do

chwili obecnej.

Chcę powiedzieć, że w ramach Funduszu Spójno-

ści początkowo była zgoda na 28 projektów, w przy-

padku których można było ponosić wydatki po roku

2008.

Obecnie trwa jeszcze rozliczanie 8 projektów.

To tyle, jeżeli chodzi o Fundusz Spójności.

Według

sprawozdania końcowe w przypadku inicjatywy Equ-

al, inicjatywy Interreg IIIA Polska – Słowacja, Pro-

gramu Operacyjnego „Pomoc techniczna”, Sektoro-

wego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja

szarów wiejskich”.

Tutaj zostały już wypłacone salda

końcowe, natomiast w przypadku Zintegrowanego

Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego za-

twierdzono sprawozdanie końcowe, z tym że nie zo-

stało jeszcze wypłacone saldo końcowe.

Przechodząc do danych wyrażonych w omawia-

nym sprawozdaniu, oczywiście można stwierdzić, że

w ujęciu wskaźnikowym zostały one przedstawione

bardzo szczegółowo.

Powiem tylko, że w omawianym

okresie cel główny Narodowego Planu Rozwoju zo-

stał określony jako rozwijanie konkurencyjnej gospo-

jącej wzrost zatrudnienia oraz poprawę spójności

społecznej, ekonomicznej, przestrzennej z Unią Eu-

ropejską na poziomie regionalnym i krajowym.

Cel

ten został wyrażony jako średnia produktu krajowe-

go brutto w Polsce wobec średniej w UE-15, czyli

w 15 najbardziej uprzemysłowionych państwach

Unii.

Wartość docelowa została określona jako

42–43%, natomiast cel ten znacznie przekroczono,

o ponad 10%.

W 2008 r. było to blisko 50% średniej

unijnej, natomiast już 2009 r. było to ponad 55%.

To

tyle tytułem najważniejszych tez omawianego doku-

mentu.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Witkowskiego w celu przedstawienia sprawozdania

komisji.

Dziękuję.

nalnej na swoim posiedzeniu w dniu 12 stycznia 2012 r.

rozpatrzyła sprawozdanie z realizacji w 2010 r.

Na-

rodowego Planu Rozwoju na lata 2004–2006.

Może wydawać się dziwne, że rozmawiamy dziś

o wykonaniu w roku 2010 planu na lata 2004–2006,

ale pan minister dokładnie wyjaśniał, o jakie staty-

styczne dane tu chodzi.

Chciałbym uzupełnić, że o ile

w roku 2009 zakończył się okres kwaliﬁkowalności

wydatków we wszystkich programach operacyjnych

i inicjatywach wspólnotowych współﬁnansowanych

ze środków funduszy strukturalnych perspektywy

2004–2006, o tyle kwaliﬁkowaniekosztówwramach

projektów współﬁnansowanych z Funduszu Spójno-

ści zostało wydłużone do roku 2010, a w uzasadnio-

nych przypadkach nastąpiło również dalsze wydłu-

żenie tego procesu.

W związku z tym postęp we wdra-

żaniu Narodowego Planu Rozwoju nastąpił w 2010 r.

w obszarze Funduszu Spójności.

Pan minister bardzo dokładnie wyjaśnił całe

sprawozdanie.

Postaram się skoncentrować tylko na

kilku kwestiach, które interesowały Komisję Samo-

stawione sprawozdanie pokazuje, że na koniec roku

2010 mieliśmy niezamkniętych jedynie 28 projektów.

Pan minister w tym momencie uzupełnił te dane,

mówiąc, że zostało jedynie 8 projektów sﬁnansowa-

nych z Funduszu Spójności.

Otrzymaliśmy jednak

możliwość dalszego certyﬁkowaniawydatkówwtym

obszarze.

W 2010 r. było wypłacone 83% alokacji.

W tej chwili, jak informuje Ministerstwo Rozwoju

Regionalnego, jest to już 94%.

Jeśli chodzi o fundusze

strukturalne, to w 2010 r. nie było już możliwości

certyﬁkowania wydatków i działania obejmowały

jedynie proces zamknięcia pomocy.

Cieszy fakt – i to

chciałbym podkreślić – że wszystkie fundusze struk-

turalne miały złożone wnioski o zamknięcie i wypła-

cenie salda końcowego.

Wysoka Izbo!

Dokument zawiera także opis reali-

zacji celów Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004–

–2006 w kontekście sytuacji społeczno-gospodarczej

w roku 2010 oraz wyniki ewaluacji ex post i postęp

rzeczowy planu.

Warto zaznaczyć, że cel główny Na-

rodowego Planu Rozwoju, czyli rozwijanie konkuren-

cyjnej gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębior-

czości, zdolnej do długofalowego i harmonijnego roz-

woju, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz zwięk-

szenie spójności społecznej, ekonomicznej i przestrzen-

wym, wyrażony na etapie programowania planu jako

PKB na mieszkańca w Polsce wobec średniej dla

15 krajów Unii Europejskiej z wartością docelową na

poziomie 42–43%, nie tylko został osiągnięty, ale

wartość ta została znacznie przekroczona, o czym

mówił pan minister.

Wysoka Izbo!

W imieniu Komisji Samorządu Te-

przedstawionego sprawozdania z realizacji w 2010 r.

Dziękuję.

(Oklaski)

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju

40

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

liński w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

Poseł Adam Żyliński:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoki Sejmie!

watelska wobec sprawozdania z realizacji w 2010 r.

i Polityki Regionalnej, druk nr 49.

Zarówno pan minister, jak i pan poseł sprawoz-

dawca wyczerpująco przedstawili treść sprawozda-

nia.

Myślę jednak, że z uwagi na ciężar gatunkowy

omawianego sprawozdania warto ponownie przywo-

łać większość tez moich przedmówców, by jasno pod-

kreślić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platfor-

ma Obywatelska wobec realizacji Narodowego Planu

Rozwoju nie tylko w 2010 r.

Przedstawione w sprawozdaniu informacje kon-

centrują się wokół zasadniczych elementów realizacji

Narodowego Planu Rozwoju na jego końcowym eta-

pie.

Można rozróżnić trzy takie elementy.

Pierwszy

z nich to proces zamknięcia pomocy z funduszy

strukturalnych na lata 2004–2006, drugi to omówie-

nie końcowej fazy realizacji projektu w ramach „Stra-

tegii wykorzystania Funduszu Spójności na lata

2004–2006”, wreszcie trzeci to przedstawienie pro-

cesu ewaluacji ex post Narodowego Planu Rozwoju

zrealizowanego w 2010 r. przez stronę polską.

Rze-

czone sprawozdanie jest jednym z kolejnych ogniw

składających się na całościowy system monitorowa-

nia i zarządzania pomocą strukturalną dla Polski.

Dla porządku należy dodać, że Ministerstwo Rozwo-

ju Regionalnego, pełniące funkcję instytucji zarzą-

dzającej podstawami wsparcia Wspólnoty, przygoto-

wało sprawozdanie na podstawie systemu sprawoz-

dawczości i monitoringu przewidzianego w szeregu

odpowiednich aktów prawnych.

Przechodząc do szczegółowego omówienia spra-

wozdania, rozpocznę od kilku uwag o charakterze

ogólnym.

Otóż, jak wiemy, rzeczowa realizacja pro-

gramów współﬁnansowanychzfunduszystruktural-

nych na lata 2004–2006 dobiegła końca w połowie

2009 r.

To ważne stwierdzenie, albowiem kolejne

miesiące, w tym cały rok 2010, były już tylko etapem

ﬁnansowego zamknięcia programów oraz prac nad

dokumentami zamknięcia pomocy.

Obok podsumowania rzeczowej i ﬁnansowejreali-

zacji projektów prace dotyczące zamknięcia pomocy

miały formę działań kontrolnych, prowadzonych za-

równo przez instytucje uczestniczące w realizacji

programów, jak i przez instytucje właściwe do spraw

zamknięcia pomocy.

W tym przypadku były to: De-

partament Ochrony Interesów Finansowych w Mi-

nisterstwie Finansów oraz właściwe urzędy kontroli

skarbowej.

Działania kontrolne prowadzone przez ww. in-

stytucje miały na celu uzyskanie pewności co do

prawidłowości poniesionych wydatków, potwierdza-

nej następnie przez państwo członkowskie w trze-

cim dokumencie zamknięcia pomocy, tj. w deklara-

cji zamknięcia.

I tak do końca września 2010 r. przekazało, zgod-

nie z terminami określonymi w prawie wspólnoto-

wym, dokumenty zamknięcia pomocy dla zasadniczej

części programów.

Dla trzech programów inicjatywy

wspólnotowej Interreg IIIA termin przekazania do-

kumentów końcowych wyznaczony był na koniec

marca 2011 r.

Wobec zakończenia w 2009 r. realizacji progra-

mów współﬁnansowanych z funduszy struktural-

nych oraz z kontraktów wojewódzkich jedynym

wdrażanym w 2010 r. elementem Narodowego Planu

Rozwoju były projekty w ramach „Strategii wyko-

rzystania Funduszu Spójności”.

Okres kwaliﬁko-

walności dla tych projektów, ustalany indywidual-

nie w decyzjach Komisji Europejskiej, co do zasady

mógł trwać do końca 2010 r., a proces rozliczeń – do

połowy 2011 r.

Do końca 2010 r. zakończono realizację 102 pro-

jektów.

Z uwagi na dopuszczoną przez Komisję Eu-

ropejską możliwość wydłużenia w indywidualnych

przypadkach terminu kwaliﬁkowalności wydatków

strona polska złożyła stosowne wnioski dla pozosta-

łych projektów.

W przypadku bardzo dużych projek-

tów realizacja może zostać przedłużona do końca

2012 r.

Mając na uwadze zakończenie programów współ-

ﬁnansowanychzfunduszystrukturalnychorazkoń-

cową fazę realizacji projektów Funduszu Spójności,

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego podjęło już

w 2009 r. prace nad ewaluacją ex post Narodowego

Planu Rozwoju.

Stało się tak, pomimo że regulacje

unijne nie nakładają na państwa członkowskie obo-

wiązku przeprowadzenia ewaluacji ex post, pozosta-

wiając wykonanie jej Komisji Europejskiej w okresie

trzech lat od zamknięcia programu.

Niemniej strona polska zdecydowała się na prze-

prowadzenie ww. badań w celu oszacowania wpływu

funduszy na rozwój kraju oraz sformułowania reko-

mendacji dla kierunków interwencji funduszy w kolej-

nych okresach programowania.

Dzięki temu w 2010 r.

sﬁnalizowano 14 badań cząstkowych, podsumowują-

cych realizację ponad 88 tys. projektów w Polsce.

Ze sprawozdania przedstawionego przez Mini-

sterstwo Rozwoju Regionalnego można wyczytać, iż

na realizację Narodowego Planu Rozwoju przezna-

41

czono kwotę ok. 12,8 mld euro, a głównym celem tego

przedsięwzięcia było i jest rozwijanie konkurencyjnej

pewniającej wzrost zatrudnienia oraz poprawę spój-

ności społecznej, ekonomicznej i przestrzennej z Unią

Wszystkie te cele stały się możliwe do osiągnięcia

dzięki temu, że Narodowy Plan Rozwoju na lata

2004–2006 powodował realizację zarówno projektów

współﬁnansowanychześrodkówwspólnotowych,jak

i projektów ﬁnansowanych w całości z krajowych

środków publicznych, wdrażanych w ramach progra-

mów wojewódzkich rozwoju regionalnego, stanowią-

cych element kontraktów wojewódzkich.

Było to tym

trudniejsze, iż obie grupy projektów charakteryzują

się odmiennymi systemami ﬁnansowania.

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Sprawozdanie

przygotowane przez Ministerstwo Rozwoju Regional-

nego jest prawdziwą kopalnią wiedzy na temat pol-

skiej absorpcji europejskich funduszy struktural-

nych.

Ramy czasowe tego wystąpienia nie pozwalają

mi przedstawić wielu innych, niezwykle interesują-

cych konkluzji.

W nadchodzących latach powstaną kolejne edycje

niniejszego sprawozdania, przedstawiające realizację

projektów Funduszu Spójności, która może potrwać

do 2012 r.

To będzie dobra okazja, aby do tej proble-

matyki powrócić w szerszym kontekście.

A na dzisiaj w imieniu Klubu Parlamentarnego

Platforma Obywatelska z dużą satysfakcją rekomen-

duję Wysokiej Izbie poparcie dla stanowiska Komisji

wobec omawianego sprawozdania.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

wozdania ministra rozwoju regionalnego z realizacji

–2006, druki sejmowe nr 49 i 122.

Odnosząc się od razu do tego dokumentu, na

wstępie trzeba powiedzieć, że zawartość dokumentu

w stosunku do tytułu musi rozczarować, ponieważ

tak naprawdę trudno doszukiwać się tutaj sprawoz-

dania za rok 2010, co obiecuje tytuł.

W moim odczu-

ciu i w odczuciu Klubu Parlamentarnego Prawo i Spra-

wiedliwość jest to oparte głównie na danych gospodar-

czych pobieżnie sporządzone sprawozdanie z realizacji

2010 r., przy czym informacje dotyczące roku 2010 nie

zawierają odpowiedniego stopnia szczegółowości i po-

dawane są niekonsekwentnie, często w sposób utrud-

niający porównywanie niektórych danych.

Sprawozdanie za rok 2010 powinno dotyczyć

przede wszystkim roku 2010, odpowiadać na pytania,

kto, jak, co i kiedy realizował, przy użyciu jakich in-

strumentów, jakie były wyniki tych działań.

Tym-

czasem przedstawiony dokument to podsumowanie

perspektywy ﬁnansowejnalata2004–2006,doczego

zresztą sami autorzy przyznają się już na wstępie.

Ten dokument przedstawia opis celów Narodowe-

go Planu Rozwoju.

Te cele to: wspomaganie osiągnię-

cia i utrzymanie w dłuższym okresie wysokiego

wzrostu gospodarczego, zwiększenie poziomu zatrud-

nienia i wykształcenia, włączenie Polski w europej-

skie sieci infrastruktury transportowej i informacyj-

nej, intensyﬁkacjaprocesuzwiększeniawstrukturze

gospodarki udziału sektorów o wysokiej wartości

dodanej, rozwój technologii społeczeństwa informa-

cyjnego, wreszcie wspomaganie udziału w procesach

nów i grup społecznych w Polsce.

Omawiając realizację tych celów, trzeba powie-

dzieć, że dokument zawiera szereg danych gospodar-

czych z lat 2004–2009, z odwołaniem również do

roku 2010, jednak pozostawia pewien niedosyt, doty-

czący szczegółowości informacji związanych z rokiem

2010, gdyż uwaga w głównej mierze skupiona została

na latach poprzednich.

W dokumencie widoczny jest brak kontekstu,

w jakim podawane są dane dotyczące roku 2010.

Jako

przykład przedstawię tylko sprawozdanie z realizacji

celu nr 4 w zakresie sprzedaży detalicznej, gdzie od-

notowano znaczny wzrost w grupie towarów: meble,

RTV, AGD w IV kwartale 2010 r. w stosunku do bar-

dzo niskiego poziomu przez pozostałą część roku.

Brakuje odniesienia do sytuacji, jaka panowała

w tym czasie w Polsce.

Ten wzrost mógł być wyni-

kiem planowanej podwyżki podatku VAT.

W rozdziale dotyczącym realizacji ﬁnansowejNa-

rodowego Planu Rozwoju autorzy jasno informują, że

system ﬁnansowania projektu w 2010 r. oparty był

na stworzonych w latach poprzednich mechanizmach

umożliwiających wybranym grupom podmiotów po-

zyskanie środków krajowych na realizację projektów

współﬁnansowanych ze środków wspólnotowych.

W samym 2010 r. – było to już mówione – nie prowa-

dzono naboru wniosków o doﬁnansowanie, nie pod-

pisywano umów, nie ponoszono wydatków w ramach

projektów, gdyż wdrażanie projektów strukturalnych

dobiegło końca w 2009 r., jednakże zakres działań

przeprowadzonych w 2010 r. nie został jasno określo-

ny, dotyczy wykonania niektórych czynności, a dane

przedstawione są całościowo dla całego okresu reali-

zacji programu, a nie tylko roku 2010.

Poseł Adam Żyliński

42

Jak piszą autorzy w podsumowaniu raportu, rok

2010 był etapem ﬁnansowegozamknięciaprogramów

oraz prac nad dokumentami zamknięcia pomocy,

w ramach których przeprowadzono szereg działań

kontrolnych dotyczących realizacji projektów.

W przed-

stawionym sprawozdaniu zadania realizowane w 2010 r.

stają się mało widoczne, gdyż nacisk został położo-

ny na lata 2004–2009, co zresztą wydaje się w pew-

nym stopniu zrozumiałe, gdyż działania prowadzo-

ne w tym roku są konsekwencją działań z lat po-

przednich.

W dokumencie wskazano poziom realizacji jeszcze

niezamkniętych programów, czyli de facto progra-

mów realizowanych z Funduszu Spójności, podając

poziom jego realizacji jako 83%, tj. 28 projektów.

Pod-

czas posiedzenia komisji w dniu 11 stycznia pan mi-

nister mówił, że na koniec 2011 r. ten poziom płatno-

ści alokacji wynosi 94% i dotyczy 22 niezakończonych

jeszcze projektów.

W dokumencie zabrakło analizy

tych projektów, wskazania powodów, dlaczego nie

nastąpiło jeszcze ich zakończenie, jakie są perspek-

tywy ich pomyślnego zakończenia, stąd trudno oce-

nić, na ile realistyczne jest wyartykułowane przez

pana ministra założenie wykonania tego funduszu

w stu procentach.

W dokumencie wskazano, że jednym z podstawo-

wych zadań realizowanych w 2010 r. były czynności

kontrolne, natomiast w treści dokumentu znajduje

się tylko zestawienie kontroli przeprowadzonych

przez różne instytucje w stosunku do roku 2009

z informacją, że ilość tych kontroli znacznie zmalała

w stosunku do roku ubiegłego, gdyż rok 2010 jest

rokiem zamykania projektów.

W 2010 r. przeprowa-

dzono 30 kontroli systemowych – w 2009 r. było ich

57 – oraz 4439 kontroli projektów, gdzie w 2009 r.

było ich 6578.

Wydaje się jednak, że właśnie na tym

aspekcie autorzy projektu powinni się bardziej sku-

pić.

Informacja dotycząca wykonania planu kontroli

nie jest wystarczająca, pozwala domniemywać, że te

kontrole nie przyniosły jakiegoś określonego skutku.

Widoczny jest tutaj brak opisu wyników kontroli

przeprowadzonych w 2009 r. i działań zapobiegaw-

czych, jakie zostały w ich wyniku podjęte w celu

uniknięcia nieprawidłowości w przyszłości.

Jak wy-

nika ze sprawozdania, w 2010 r. instytucje zarządza-

jące przekazały do Ministerstwa Finansów łącznie

926 raportów o nieprawidłowościach podlegających

raportowaniu do Komisji Europejskiej, z czego 111 ra-

portów dotyczyło nowych nieprawidłowości, m.in.

przedstawiania do refundacji wydatków niekwaliﬁ-

kowanych czy naruszania Prawa zamówień publicz-

nych.

Brak jakiejkolwiek informacji o planowanych

działaniach zapobiegawczych i wniosków z kontroli

z lat poprzednich, chociaż cały dokument, jak wspo-

mniano, jest próbą podsumowania całego okresu

realizacji Narodowego Planu Rozwoju.

Działania,

które podjęto w wyniku poprzednich kontroli w celu

uniknięcia nieprawidłowości, wydają się istotnym

elementem sprawozdania, szczególnie w kontekście

zamykania projektów, co wiąże się z końcowymi roz-

liczeniami z Komisją Europejską i obawą co do ich

realizacji.

Wysoka Izbo!

Autorzy w dokumencie, który został

przedstawiony Wysokiej Izbie, przez zastosowanie

podejścia całościowego przedstawienia realizacji pla-

nu na lata 2004–2006 zaprezentowali dane całościo-

we, ale niekoniecznie te, które były istotne z punktu

widzenia realizacji tego projektu w roku 2010.

Nie-

zależnie więc od oceny procesu realizacji programów

współﬁnansowanychzfunduszystrukturalnychiFun-

duszu Spójności sam przedłożony dokument należy

ocenić krytycznie jako niedający Wysokiej Izbie peł-

nego obrazu działań podjętych w 2010 r. w związ-

ku z realizacją Narodowego Planu Rozwoju na lata

2004–2006.

Biorąc pod uwagę wskazane przeze mnie

kwestie, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedli-

wość wnosi o odrzucenie tego dokumentu.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Nadrzędnym celem Narodowego Planu Rozwoju

jest rozwijanie konkurencyjnej gospodarki zdolnej do

długofalowego, harmonijnego rozwoju zapewniające-

go wzrost zatrudnienia, spadek bezrobocia, wyrów-

nanie dysproporcji między Polską a innymi krajami

Unii Europejskiej, w zakresie spójności społecznej,

ekonomicznej i przestrzennej.

W wyniku realizacji Narodowego Planu Rozwoju

średnioroczne tempo wzrostu PKB w latach 2004–

–2009 było wyższe o 0,4%.

Dzięki funduszom unij-

nym została zapewniona wysoka dynamika PKB.

Motorem wzrostu przestał być w głównej mierze eks-

port netto, a rolę tę przejął popyt krajowy.

Przedstawione w sprawozdaniu dane wskazują,

rozwoju ekonomicznego Polski.

Niepokój budzą jed-

nak dane dotyczące zwiększenia poziomu zatrudnie-

nia i kształcenia.

Szczególny niepokój budzi wysoki

poziom bezrobocia wśród młodzieży w wieku 15–24

lata, który wzrósł w porównaniu z 2009 r. o 4%.

Rów-

nie niepokojącym sygnałem jest wzrost liczby bezro-

botnych bez prawa do zasiłku – ponad 1,6 mln osób.

Należy podkreślić, że w sprawozdawanym okresie

Poseł Jacek Sasin

43

fundusze unijne w niewystarczający sposób przyczy-

niły się do redukcji bezrobocia i wzrostu zatrudnienia.

Mimo faktu, że na rozwój „Kapitału ludzkiego” w ra-

mach Narodowego Planu Rozwoju przeznaczono 14%

całego dostępnego ﬁnansowania, to stopa bezrobocia

w 2009 r. była niższa tylko o 1%.

Sektorowy Program

Operacyjny „Rozwój zasobów ludzkich” objął wspar-

ciem blisko 143 tys. osób niepełnosprawnych oraz

55 tys. kobiet w zakresie integracji i reintegracji za-

wodowej, społecznej, były to również działania prze-

ciwko wykluczeniu społecznemu.

Jednak efektywność

programu pozostawia wiele do życzenia.

W okresie 2004–2009 przyspieszeniu uległ rozwój

infrastruktury w Polsce, który jednak znacząco od-

biegał od naszych oczekiwań, zwłaszcza w przypadku

modernizacji linii kolejowych.

Wśród realizowanych

projektów znalazło się zbyt mało inwestycji w zakre-

sie dróg dwujezdniowych, ponieważ środki ﬁnansowe

były w wielu przypadkach przeznaczone na inwesty-

cje w obszarach o niskim natężeniu ruchu.

Podobnie

wyglądały inwestycje polegające na budowie bądź

modernizacji dróg dojazdowych do dużych miast.

Proces intensyﬁkacji i zwiększania w strukturze

cyjnego, według sprawozdania, wygląda dość opty-

mistycznie.

W 2010 r. faktycznie nastąpiło duże oży-

wienie w przemyśle.

Produkcja sprzedana przemysłu

była wyższa blisko o 10% niż rok wcześniej.

Najwięk-

szy wzrost odnotowano w przetwórstwie przemysło-

wym, 11,2%, oraz dostawach wody, gospodarowaniu

ściekami i odpadami, co z pewnością miało związek

z drastycznymi podwyżkami cen wody i odprowadza-

nia ścieków.

Wydajność pracy w przemyśle była wyż-

sza o 10% niż przed rokiem przy mniejszym przecięt-

nym zatrudnieniu i wzroście wynagrodzenia brutto

tylko o 5%.

Pracowaliśmy więc dłużej, a dostawali-

śmy mniej wynagrodzenia.

Na uwagę zasługuje wzrost produkcji budowlano-

-montażowej zrealizowanej w 2010 r., który nastąpił

we wszystkich jej działach.

W roku tym do użytku

oddano ok. 130 tys. mieszkań, w tym ponad 70 tys.

w budownictwie indywidualnym, niestety tylko 5 tys.

w budownictwie spółdzielczym, a o mieszkaniach

komunalnych nie wspomniano, bo pewnie nie ma się

czym pochwalić.

Ważnym elementem sprawozdania jest kwestia

ochrony środowiska, która stanowiła jeden z istot-

nych priorytetów polityki spójności w badanym okre-

2004–2006 przeznaczono na ten cel 16,9 mld zł.

Do-

ﬁnansowane w ramach Narodowego Planu Rozwoju

projekty środowiskowe, mimo że nie rozwiązały naj-

istotniejszych problemów, przyczyniły się jednak do

ochrony środowiska w kraju.

W dalszym ciągu mamy

jednak wielkie braki w przypadku sieci wodociągo-

wych i kanalizacyjnych.

rozliczenie i realizacja Funduszu Spójności będzie

trwać również w 2012 r.

Oznacza to, że w nadchodzą-

cych latach będą powstawać kolejne edycje sprawoz-

dań, wraz ze sprawozdaniem końcowym, które da

pełniejszy obraz realizacji planu.

Natomiast niewy-

tłumaczalny jest fakt, że Narodowy Plan Rozwoju

opracowano w 2003 r. za czasów rządów SLD, wdra-

żano, realizowano za czasów rządu Prawa i Sprawie-

dliwości.

Dzisiaj mamy 2012 r. i rząd Platformy Oby-

watelskiej nie może zakończyć realizacji planu.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

sko wobec sprawozdania Komisji Samorządu Teryto-

Chociaż lata 2004–2006 mogą wydawać się odle-

głe, to sprawozdanie dotyczy bardzo istotnych me-

chanizmów dla naszej gospodarki, których pozytyw-

ne skutki odczuwamy i dziś.

Realizacja Narodowego

Planu Rozwoju miała i przyczyniła się do długofalo-

wego rozwoju naszej gospodarki i przedsiębiorczości

w Polsce.

Przypomnę, że jako miernik tych celów

ustalono wysokość PKB per capita, która już w roku

2004 przekroczyła wartość docelową.

Wartość PKB

per capita liczonego według parytetu siły nabywczej

sięgnęła ok. 55% średniej unijnej dla 27 państw wo-

bec 52,4% w 2006 r.

W 2007 r. wskaźnik ten w Polsce

wyniósł 51,8%, w 2008 r.

– 53,1%, w 2009 r.

– 58,8%,

w porównaniu do 49% w 2003 r. przed akcesją do Unii

Europejskiej.

Przekroczył on zatem wartość docelo-

wą określoną w NPR w latach 2004–2006.

Od 2007 r.

w dalszym ciągu występowały pozytywne tendencje

w zakresie spadku stopy bezrobocia, wzrostu stopy

zatrudnienia, poziomu wykształcenia oraz wzrostu

PKB.

W 2010 r. wzrost PKB w Polsce był szybszy od

szacowanego dla Unii Europejskiej, co oznacza szyb-

kie zmniejszanie dystansu dzielącego nasz kraj od

średniej unijnej.

Korzystna koniunktura znalazła odzwierciedlenie

na rynku pracy, gdzie z kwartału na kwartał nastę-

pował dalszy coraz szybszy wzrost zatrudnienia

i spadek bezrobocia.

Roczna stopa bezrobocia zmniej-

szyła się z poziomu 13,8% w 2006 r. do poziomu 9,6%

Poseł Tomasz Makowski

44

w 2010 r.

W 2010 r. wskaźnik zatrudnienia wyniósł

59,3%, co oznacza przekroczenie wartości docelowej

określonej w Narodowym Planie Rozwoju 2004–2006

w wysokości 54–55%.

Procent osób pracujących

w I sektorze wynosił 12,9%, w II sektorze – 32%,

a w III sektorze – 56,9%, czyli także powyżej oczekiwań.

Projekty zrealizowane do końca 2007 r. przyczyniły

się do objęcia wsparciem z EFS ponad 2 mln osób,

przyznania stypendiów dla prawie 345 tys. uczniów

budowania lub zmodernizowania 3700 km dróg, po-

wstania ponad 100 nowych oczyszczalni ścieków,

wsparcia prawie 3 tys. małych i średnich przedsię-

biorstw w zakresie inwestycji.

Celowo przytaczam te wszystkie statystyki, gdyż

one najlepiej i obiektywnie obrazują te niezmiernie

istotne procesy, jakie zaszły w naszej gospodarce

w latach 2004–2006, a także później.

Co prawda, spo-

wolnienie gospodarcze w Europie i na świecie spowo-

dowane kryzysem gospodarczym spowolniło wzrost

gospodarczy i u nas, jednak mimo wszystko wszyst-

kie wskaźniki poprawiły się w stosunku do 2004 r.,

a już od 2010 r. wzrost ten zaczął dalej postępować.

Dlatego też ze względu na tę szczególną sytuację

w Unii Europejskiej, jak też problemy związane

z usuwaniem skutków powodzi w Polsce kwaliﬁko-

wanie kosztów zostało przedłużone.

Mamy nieza-

mknięte projekty na koniec 2010 r.

Jeżeli chodzi

o Fundusz Spójności, to szczegółowe wyjaśnienia

w sprawozdaniu są satysfakcjonujące.

Według stanu

na koniec 2011 r. są jeszcze 22 projekty.

Przypomnę, że sprawozdanie dotyczy jeszcze

2010 r.

Wszystkie sprawozdania zostały złożone.

Ko-

misja przyjęła i zatwierdziła wnioski dla inicjatywy

wspólnotowej Equal, dla Interreg IIIA Polska – Sło-

wacja, dla Programu Operacyjnego „Pomoc technicz-

na”, dla Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Rozwoju Regionalnego, dla Sektorowego Programu

Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sek-

Jedynie w ZPORR nie ma jeszcze przyjętego salda

końcowego.

Wobec tego poza ZPORR wszystkie pro-

gramy mają wypłacone środki.

Reasumując, rzeczowa realizacja programów za-

kończyła się z rokiem 2009.

Kolejne lata, w tym 2010 r.,

były jedynie okresem rozliczeniowym, zamknięcia

ﬁnansowegoprogramu.

Byłtoetapsprawozdańkoń-

cowych, wniosków o płatności końcowe oraz działań

kontrolnych.

Na tym etapie można stwierdzić, że

strona polska dobrze się ze wszystkich projektów wy-

wiązała.

Wszystkie dokumenty końcowe zostały zło-

żone przed określonymi deadlinami.

Jedynym wdra-

żanym w ramach NRP programem był w 2010 r.

Fundusz Spójności.

Komisja Europejska dopuściła

możliwość przedłużenia realizacji kluczowych pro-

jektów do końca 2012 r.

W związku z powyższym Klub Parlamentarny

przyjęciem omawianego sprawozdania z realizacji

–2006.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

czakowi z Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demo-

Dziękuję, pani marszałek.

wobec sprawozdania ministra rozwoju regionalnego

Nie byłoby tego sprawozdania, gdybyśmy w dniu

1 maja 2004 r. nie zostali członkami Unii Europej-

skiej.

Należy tutaj przypomnieć, że to dzięki stara-

niom ówczesnego rządu Sojuszu Lewicy Demokra-

tycznej, premiera Leszka Millera, zostały zakończone

negocjacje akcesyjne, w których określono m.in. środ-

ki, o jakich dzisiaj mówimy.

Bez tych funduszy nie

byłoby wzrostu gospodarczego, o którym napisano

w tym sprawozdaniu.

Środki te pozwoliły na osią-

gnięcie wysokiej dynamiki wzrostu produktu krajo-

wego brutto.

W 2009 r. Polska przeszła suchą nogą

przez kryzys, który wtedy już szalał w Unii Europej-

skiej.

Byliśmy jedynym krajem, który odnotował

wzrost gospodarczy.

Właśnie dzięki tym funduszom

uniknęliśmy recesji.

W 2010 r. wzrost produktu kra-

jowego brutto w Polsce w skali całego roku zwiększył

się o 3,8%, tak jak państwo napisali w sprawozdaniu.

Bez tych pieniędzy nie byłoby nowych miejsc pracy,

których wciąż jest jednak za mało.

Niepokojącym

sygnałem na rynku pracy jest dynamiczny wzrost

liczby bezrobotnych, bez prawa do zasiłku ponad

1,6 mln z nich.

Warto podkreślić, że jakość kapitału

ludzkiego należy do podstawowych czynników decy-

dujących o konkurencyjności kraju i jego zdolności

do długofalowego rozwoju społeczno-ekonomiczne-

go.

Szczególnie istotnym aspektem wdrażania fun-

duszy unijnych w Polsce jest ich oddziaływanie

w wymiarze społecznym.

To są nowe miejsca pracy

– około 200 tys. w 2009 r. dzięki tym funduszom

udało nam się w Polsce ich stworzyć – to są szkolenia,

kursy przekwaliﬁkowujące,tosąwreszciestypendia

dla uczniów i studentów pochodzących z obszarów

wiejskich.

Bez tych środków nie byłoby nowych dróg,

autostrad, modernizacji linii kolejowych.

W latach 2004–2009 odnotowano przyspieszenie

rozwoju infrastruktury w Polsce.

Między innymi

przy istotnym udziale Narodowego Planu Rozwoju

Poseł Piotr Zgorzelski

45

uzyskano ponad 2/3 całkowitego przyrostu długości

autostrad w analizowanym okresie oraz zrealizowano

praktycznie całość dróg ekspresowych wchodzących

końca 2009 r. dzięki tym środkom zbudowano i zmo-

dernizowano łącznie ponad 282 km autostrad, zbudo-

wano i zmodernizowano ponad 4704 km dróg ekspre-

sowych krajowych, regionalnych, powiatowych i wresz-

cie dróg gminnych, zmodernizowano 443 obiekty

mostowe, przebudowano 635 km linii kolejowych, za-

kupiono pojazdy szynowe, pojazdy kolejowe.

Wśród zrealizowanych w ramach Narodowego

Planu Rozwoju projektów transportu drogowego zna-

lazło się zdecydowanie za mało inwestycji dwujez-

dniowych.

Skupiliśmy się przede wszystkim na ma-

łych projektach, za mało było inwestycji dwujezdnio-

wych i powstały, szczególnie w ośrodkach miejskich,

tak zwane wąskie gardła, tak jak w przypadku naszej

stolicy Warszawy, do której z każdego kierunku cięż-

ko dojechać.

Tak że życzylibyśmy sobie, żeby w przy-

szłych planach już przewidziano – by duże ośrodki

aglomeracyjne, takie jak nasza stolica, mogły się roz-

wijać – że te drogi powinny być znacznie szersze,

o większej przepustowości.

W celu poprawy infrastruktury drogowej i środo-

wiskowej do końca 2010 r. z tych środków wybudo-

wano i zmodernizowano ponad 5 tys. km dróg i au-

tostrad, 4,1 tys. km sieci wodociągowej oraz 5,4 tys.

km sieci kanalizacyjnej.

W sektorze transportu inwestycje z udziałem

środków Funduszu Spójności służą modernizacji,

przebudowie i rozbudowie transeuropejskiej sieci

transportowej.

W skład ww. sieci wchodzą wybrane

linie kolejowe, główne drogi, drogi wodne, porty mor-

skie i lotnicze.

Przy wsparciu Funduszu Spójności

zmodernizowano ponad tysiąc kilometrów torów ko-

lejowych.

Na poszczególnych liniach zainstalowano

także prototypowe urządzenia odstraszające zwierzę-

ta od torów.

Dzięki modernizacji linii kolejowych

wzrosła prędkość pociągów na głównych liniach ko-

lejowych, zwiększyło się bezpieczeństwo podróży.

W wyniku realizacji inwestycyjnych projektów Fun-

duszu Spójności na 400 km linii kolejowych pociągi

mogą jeździć z prędkością około 160 km/godz.

Z wyżej wymienionych efektów realizacji projek-

tów Funduszu Spójności w Polsce należy też wspo-

mnieć takie, jak: uzyskanie przez Polskę pierwszego

połączenia autostradowego z pozostałymi krajami

Unii Europejskiej – to jest autostrada A4, moderni-

zacja obu przygranicznych odcinków drogi kolejowej

E20 łączącej nasz kraj z zachodnią granicą, powsta-

nie najdłuższego w Polsce ciągu autostradowego na

autostradzie A4 Szarów – zachodnia granica, uzyska-

nie dwóch nowoczesnych połączeń kolejowych, to są

linie E20 i E30.

Zbudowano też pierwsze w Polsce

przejścia dla zwierząt umiejscowione ponad linią ko-

lejową, to jest linia E20 Rzepin – granica państwa.

W ramach Narodowego Planu Rozwoju wsparto

ponad 18 tys. projektów w przedsiębiorstwach.

Sza-

cuje się także, że dzięki realizacji tego planu wskaź-

nik nakładów poniesionych na badania i rozwój

w relacji do PKB wzrósł do poziomu 0,68%.

Polityka

spójności przyczyniła się do rozwoju wszystkich pol-

skich regionów, w szczególności w wymiarze makro-

ekonomicznym.

To jest nadal niewystarczający po-

ziom, ale znaczna część środków poszła na region

wschodni naszego kraju.

Jednym z kluczowych celów rozwojowych Unii

Europejskiej, w tym Polski, jest trwałe oddzielenie

rosnącego zanieczyszczenia środowiska od wzrostu

gospodarczego.

Ochrona środowiska stanowiła zatem

jeden z istotnych priorytetów polityki spójności

w badanym okresie.

W ramach Narodowego Planu

Rozwoju 2004–2006 zrealizowano ponad 3 tys. pro-

jektów dotyczących ochrony środowiska o wartości

17 mld zł.

Kluczowe efekty wsparcia w ramach Na-

rodowego Planu Rozwoju w latach 2004–2006 to bu-

dowa, rozbudowa i modernizacja 275 oczyszczalni

ścieków komunalnych, 101 oczyszczalni ścieków prze-

mysłowych i 1729 przydomowych oczyszczalni oraz

313 stacji uzdatniania wody, głównie zlokalizowanych

w gminach wiejskich.

Udało się zbudować lub rozbu-

dować 12 zakładów zagospodarowania odpadów

i 8 indywidualnych systemów sortowania odpadów

komunalnych.

Jak więc widać, bez tych środków nie

byłaby możliwa modernizacja naszego kraju.

W związku z powyższym Klub Poselski Sojuszu

Lewicy Demokratycznej pozytywnie opiniuje spra-

Rozwoju na lata 2004–2006 i wnosi, aby Wysoka Izba

je przyjęła.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

wego projektu.

Otóż, Wysoka Izbo, sprawozdanie ma charakter

opisowy i tak naprawdę odnosi się do lat 2004–2006,

dlatego jego punktem odniesienia powinno być

28 projektów, które uzyskały możliwość certyﬁkacji

w 2010 r., podczas gdy dziś to tylko 22 projekty.

Jed-

nak skoro większość danych zawartych w przedmio-

towym sprawozdaniu odnosi się do roku 2010, oczy-

wiście z naciskiem na sukcesy, które rząd odniósł we

Poseł Cezary Olejniczak

46

wszystkich związanych z programem obszarach,

warto się na chwilę przy tym zatrzymać.

Priorytety opisane w Narodowym Planie Rozwo-

ju to po pierwsze, zwiększenie poziomu zatrudnienia.

Otóż w opisywanym przez państwa 2010 r. bezrobo-

cie wzrosło z 8,2% do blisko 10%.

Tak często opisy-

wane przez państwa w tym dokumencie tendencje są

jeszcze mniej optymistyczne, chociażby biorąc pod

uwagę rok bieżący.

Ponadto wskaźnik aktywności

zawodowej to w Polsce średnio 65,6%, i jest to nadal

dużo mniej niż przeciętnie w Unii Europejskiej.

Po drugie, innowacyjność.

Z opublikowanej przez

Komisję Europejską unijnej tablicy innowacyjności

za rok 2010 wynika, że jest kiepsko.

Polska znalazła

się na 22. miejscu na 27 krajów Unii Europejskiej.

Niepokojąco słabe są wyniki Polski w zakresie liczby

przedsiębiorstw innowacyjnych, współczynnika na-

Od 2008 r. znacząco spadła liczba małych i śred-

nich przedsiębiorstw inwestujących w sektor B+R,

czyli badania i rozwój.

Fatalnie wygląda również

ilość przedsięwzięć ze źródeł tzw. venture capital,

czyli inwestycji wysokiego ryzyka, w tym w szczegól-

ności przedsięwzięć innowacyjnych.

konkurencyjność polskiej gospodarki.

Otóż w dłuższej

perspektywie luka technologiczna przyniesie obniże-

nie konkurencyjności polskiej gospodarki, a to jest

przecież główny priorytet tego programu.

Dlatego

Klub Parlamentarny Solidarna Polska będzie głoso-

wać przeciwko temu dokumentowi.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

rzy chcieliby zabrać głos w tym punkcie, się zgłosili?

Jeśli tak, to zamykam listę.

Nie ma.

Z dużą przyjemnością zapoznałem się z zawartością

tego dokumentu, de facto skarbnicą wiedzy na temat

polityki spójności realizowanej w Polsce w pierwszym

okresie jej realizacji w latach 2004–2006.

(Poseł Izabela Kloc: Wiem, wiem.)

Pani poseł mówi, że wie.

Owszem widnieje tam

nawet mój podpis....

(Głos z sali: Jest pan dumny ze swojej pracy.)

Tak, jestem dumny, panie pośle.

Jeśli jednak państwo pozwolą, zadam pytanie.

Panie ministrze, interesuje mnie Zintegrowany Pro-

gram Operacyjny Rozwoju Regionalnego, który nie

był zbyt obszerny, bo alokacja na ten program wyno-

siła zaledwie 2,9 mld euro z 12,8, ale jego realizacja

był szalenie scentralizowana.

To dopiero w tej per-

spektywie upodmiotowiono polskie regiony.

Moje

pytanie brzmi: Czy i w jakim zakresie ZPORR wpły-

nął na niwelowanie dysproporcji pomiędzy poszcze-

gólnymi województwami w Polsce w latach 2004–

–2010?

Czy doświadczenia zdobyte w ramach reali-

zacji ZPORR przyczyniły się do kształtowania per-

spektywy, którą dzisiaj realizujemy i która w mojej

ocenie jest zdecydowanie korzystniejsza z punktu

widzenia upodmiotowienia polskich województw?

Serdecznie dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pytanie zada pan poseł Krzysztof Jurgiel z Klubu

Rozwoju określa 3 cele, które są dla mnie ważne: łą-

czenie polskich i europejskich sieci infrastruktury,

wsparcie udziału w procesach rozwojowych, a także

zrównoważony rozwój.

Cele były szczytne.

Chciałbym zapytać pana ministra, w jakim zakre-

sie udało się zrealizować strategię lizbońską w wyni-

ku wykonania Narodowego Planu Rozwoju, bo takie

były, jak pamiętam, założenia przy przyjmowaniu

tego dokumentu.

Nie można tego nazwać sprawozda-

niem, dlatego że nie ma porównania, ile zrealizowa-

no zadań w stosunku do planu, jaki istniał.

Nie zo-

stało podane, czy wszystkie drogi założone do reali-

zacji zostały zbudowane, są tylko podane cyfry.

To

ładnie wygląda, ale nie wiemy, czy to jest 100% tego,

co planowano, czy 50.

Natomiast sprzeczne z celami, które zostały wy-

kazane, są wnioski dotyczące technicznej infrastruk-

tury transportowej.

Jest to w dokumencie.

Widać już

tutaj kierunki polityki Platformy Obywatelskiej.

W związku z pierwszym wnioskiem infrastruktury

transportowej mamy stwierdzenie, że występuje ko-

nieczność hierarchizacji i priorytetyzacji inwestycyj-

nej przedsięwzięć transportowych w celu skoncentro-

wania się w pierwszej kolejności na realizacji projek-

Poseł Patryk Jaki

47

tów najbardziej prodyfuzyjnych.

To jest zaprzeczenie

celu szóstego (Dzwonek), który mówi o zrównoważo-

nym rozwoju.

Zrównoważony rozwój to rozwój całego

kraju, a tutaj mówimy o rozwoju polaryzacyjno-dy-

fuzyjnym, który wprowadziła Platforma.

Proszę mi

wyjaśnić, co w takim przypadku rząd rozumie pod

pojęciem zrównoważonego rozwoju, jeśli jednocześnie

mówi o dyfuzji.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poproszę teraz o zabranie głosu pana Marcelego

Niezgodę, podsekretarza stanu w Ministerstwie Roz-

woju Regionalnego.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Podsekretarz Stanu

na wstępie powiedzieć, że mamy jeszcze przed sobą

dwa kolejne punkty, które niejako będą konsumować

poszczególne wątki, które tutaj zdecydowanie się za-

zębiają.

Narodowy Plan Rozwoju na lata 2004–2006

i ustawa o Narodowym Planie Rozwoju – tutaj odno-

szę się do wypowiedzi posła występującego w imieniu

klubu Prawo i Sprawiedliwość – nakładają obowiązek

sporządzania sprawozdań do końca realizacji planu.

A więc dopóki będą realizowane projekty, a takowe

jeszcze są realizowane w ramach przytaczanego wła-

śnie Funduszu Spójności, dopóty będziemy przedsta-

wiać sprawozdania, realizując zapis ustawowy.

Stąd

bardzo już historycznego, a jednocześnie niektóre

z tych projektów jeszcze są realizowane.

Staraliśmy

się przedstawić to w ujęciu kompleksowym, a nie tyl-

ko w ujęciu dotyczącym tego, co się działo w roku

poprzednim.

Teraz przechodzę już do pytań, w pierwszej kolej-

ności pytań pana posła Sługockiego.

Na podstawie

badań przeprowadzonych przez Ministerstwo Roz-

woju Regionalnego, na podstawie również dokumen-

tów, które będą omawiane w kolejnych punktach

– a były to badania ewaluacyjne przeprowadzane

przez trzy niezależne instytucje, odnosiły się one bez-

pośrednio do wpływu funduszy na PKB – nawiązując

do ZPORR (a zaznaczam, że posługujemy się tutaj

wycinkiem jedynie realizacji tego programu), można

założyć, że w latach 2004–2006 ten wpływ, czyli re-

lacja funduszy pomocowych do wkładu PKB, stano-

wił w poszczególnych województwach od 1 do 2%

– wpływ tych funduszy, wpływ ZPORR w układzie

wojewódzkim.

Jeżeli sięgniemy do danych dotyczą-

cych nie lat 2004–2006, ale 2007–2013, to te dane

mówią już o 4–6% – według trzech różnych, tak jak

powiedziałem wcześniej, modeli.

Tak że można na

podstawie tych modeli stwierdzić jednoznacznie po-

zytywny wpływ na PKB już teraz, w bieżącym okre-

sie stosowania polityki spójności, ponieważ od 2007 r.

to się już zazębia.

Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Jurgiela, oczy-

wiście przedłożone zostały dane dotyczące realizacji

NPR w układzie obejmującym cele.

Nadmienić tutaj

należy zwłaszcza o przytoczonym celu 6.: zrównowa-

żony rozwój oraz ochrona środowiska.

Według przed-

stawionych danych pojęcie „zrównoważony” ma ja-

koby kontrastować z modelem polaryzacyjno-dyfu-

zyjnym.

Są to moim zdaniem pojęcia, których nie

należy do końca łączyć z NPR.

Lata 2004–2006 to

okres już historycznie zamknięty.

Nie należy go od-

nosić do bieżącego programowania strategicznego

ani modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego, który to mo-

del nie został zapisany w żadnym z dokumentów

strategicznych.

Wobec tego taki model nie jest reali-

zowany i również nie jest planowany do realizacji.

Średniookresowa, jak i długookresowa strategia roz-

woju kraju jest w trakcie przyjmowania, czyli w trak-

cie procesu legislacyjnego.

Te dokumenty jeszcze nie

są przyjęte.

Natomiast, jak już wspomniałem wcze-

śniej, akurat cel: zrównoważony rozwój oraz ochrona

środowiska dotyczy działań stricte infrastruktural-

nych – przytoczone są tutaj w układzie wskaźniko-

wym kilometry poszczególnych odcinków infrastruk-

turalnych.

Zauważyć należy, że one mają charakter

ciągły i nie mogą dotyczyć wycinka okresu – są to

inwestycje wieloletnie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Teraz głos zabierze pan poseł Radosław Witkow-

ski, sprawozdawca komisji.

Bardzo proszę, panie pośle.

Dziękuję, pani marszałek.

chając wystąpienia przedstawiciela Klubu Parlamen-

tarnego Prawo i Sprawiedliwość, można było odnieść

wrażenie, że w komisji przedstawiano niepełne dane

bądź ministerstwo uchylało się od przekazania ja-

kiejś informacji.

Chciałbym Wysoką Izbę poinformo-

wać, że pan minister, który miał przyjemność uczest-

niczyć w posiedzeniu komisji, odpowiadał na wszyst-

kie szczegółowe pytania, które zadawali posłowie.

Nie pamiętam, żeby któryś z posłów biorących udział

w obradach komisji zgłaszał problemy czy sprzeciw,

mówiąc, że ministerstwo uchyla się od przedstawie-

Poseł Krzysztof Jurgiel

48

nia jakichś danych.

Natomiast wszyscy wiemy, jaka

jest specyﬁka – ministerstwo musiało przedstawić

swoje sprawozdanie do końca pierwszego półrocza

2011 r., a wtedy jeszcze nie wszystkie dane staty-

styczne były dostępne.

Właśnie takie posiedzenia, jak

dzisiejsze, służą temu, żeby ministerstwo mogło uzu-

pełnić te dane, którymi nie dysponuje w momencie

sporządzania raportu.

I druga kwestia – do przedstawiciela klubu Soli-

darnej Polski.

Ja, panie pośle, cieszę się bardzo, że

omawiając to dzisiaj, po kilku latach od rozpoczęcia

wdrażania Narodowego Programu Rozwoju, mini-

ster naszego rządu mówi, że już 94% alokacji zostało

wypłacone, bo to są pieniądze, które popłynęły z Unii

Europejskiej na nowe miejsca pracy, i to jest odczu-

walne zarówno w odniesieniu do infrastruktury, jak

i nowych miejsc pracy.

A więc bardzo proszę również

odczuwać satysfakcję z tego, że jest pan obywatelem

kraju, który tak dobrze pozyskuje środki unijne.

Dziękuję serdecznie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Do głosowania nad tym wnioskiem przystąpimy

w roku 2010 (druk nr 50) wraz ze stanowiskiem

Proszę podsekretarza stanu w Ministerstwie Roz-

woju Regionalnego pana Marcelego Niezgodę o przed-

stawienie informacji.

Bardzo proszę, panie ministrze.

wie!

Mamy kolejny dokument, informację dotyczącą

Strategii Rozwoju Kraju za rok 2010.

Przygotowanie

takiej informacji wynika wprost z zapisów ustawy

nakłada właśnie na ministra rozwoju regionalnego

obowiązek przekazania Sejmowi i Senatowi takiej

informacji za rok poprzedni.

Roczna informacja przedstawia działania, jakie

zostały podjęte w roku ubiegłym, oraz poziom reali-

zacji poszczególnych wskaźników.

Informacja ta po-

wstaje na bazie danych, które zostały przesłane do

Ministerstwa Rozwoju Regionalnego przez poszcze-

gólne resorty zaangażowane w realizację celów Stra-

tegii Rozwoju Kraju.

Część ﬁnansowa została opra-

cowana w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego na

podstawie informacji o wykonaniu wydatków w ukła-

dzie zadaniowym w 2010 r., przygotowanej przez mi-

nistra ﬁnansów.

Przedstawiany dokument, czy przedstawiana in-

formacja, składa się z 4 rozdziałów.

Rozdział 1 opisu-

je działania podjęte w celu usprawnienia systemu

zarządzania rozwojem, rozdział 2 opisuje najważniej-

sze działania, jakie zostały podjęte w celu realizacji

poszczególnych 6 priorytetów Strategii Rozwoju Kra-

ju, kolejny rozdział dotyczy środków ﬁnansowych,

a ostatni rozdział zawiera tabelę wskaźników, poka-

zuje to, w jakim stopniu poszczególny wskaźnik zo-

stał osiągnięty.

Podkreślić należy, że z tej informacji wynika, że

w 2010 r., w czasie gdy trwał światowy kryzys gospo-

darczy, niemal wszystkie wskaźniki, które realizują

cel główny, osiągnęły określony poziom, a niektóre

nawet go przekroczyły.

Jeśli chodzi o wzrost gospo-

darczy w Polsce, to za 2010 r. produkt krajowy brut-

to wynosi 3,9% wobec zakładanej szacunkowej war-

tości 3,8%, a powtórzę, że należy wziąć pod uwagę

fakt trwania światowego kryzysu, podczas gdy śred-

nia dla Unii Europejskiej, 27 krajów UE, wynosiła

tylko 2%.

Strategia Rozwoju Kraju, przyjmowana w 2006 r.,

zakładała wzrost PKB w wysokości 58% średniej

unijnej, natomiast według danych na koniec 2010 r.

wskaźnik ten wyniósł 62%.

Podam kilka danych.

Wskaźniki osiągnęły ocze-

kiwaną wartość, np. jeżeli chodzi o dostęp do Inter-

netu, poziom zatrudnienia, w odniesieniu do poziomu

wykształcenia, dostępu do edukacji przedszkolnej,

zgodnie z informacją w sferze wyzwań pozostaje

m.in. osiągnięcie poziomu w odniesieniu do wskaź-

ników w sektorze badań i rozwoju.

Kilka słów na temat aktualizacji.

W chwili obec-

nej trwają prace nad aktualizacją Strategii Rozwoju

Kraju, tak by dostosować ją do horyzontu czasowego

zgodnego z przyszłym okresem budżetowym Unii Eu-

ropejskiej, czyli do roku 2020.

Jednocześnie w poszcze-

gólnych resortach przygotowywanych jest 9 strategii

zintegrowanych, dotyczących wszystkich dziedzin.

Dokumenty te w większości przeszły już etap konsul-

tacji międzyresortowych.

Jedna z tych strategii, czyli

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010–2020:

Regiony, Miasta, Obszary wiejskie, została przyjęta

już przez Radę Ministrów w roku 2010, natomiast

jeśli chodzi o pozostałych 8 strategii – jest strategia

długookresowa do 2030 r., średniookresowa oraz

strategie zintegrowane – ich zatwierdzenie jest pla-

nowane na marzec tego roku.

Dziękuję bardzo za

uwagę.

(Oklaski)

Poseł Radosław Witkowski

49

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poproszę pana posła Radosława Witkowskiego,

aby przedstawił sprawozdanie komisji.

Bardzo proszę, panie pośle.

nalnej na posiedzeniu w dniu 25 stycznia rozpatrzy-

ła informację o realizacji Strategii Rozwoju Kraju

2007–2015 w roku 2010.

Strategia Rozwoju Kraju jest

nym rozwoju społeczno-gospodarczego kraju.

Doku-

ment ten stanowi punkt odniesienia zarówno dla

cowywanych przez jednostki samorządu terytorial-

nego.

Strategia określa cele i priorytety polityki roz-

woju w perspektywie najbliższych lat oraz warunki,

jakie powinny ten rozwój zapewnić.

Wysoka Izbo!

Z przedstawionej przez Minister-

stwo Rozwoju Regionalnego informacji o realizacji

strategii wynika, że pomimo kryzysu ﬁnansowo-go-

spodarczego najważniejsze wskaźniki realizujące

główny cel strategii były bliskie zakładanej na rok

2010 wartości docelowej.

Niektóre z nich osiągnęły

nawet wartość większą od planowanej.

Przykładem

może być tu wzrost PKB, który wynosił 3,9% przy

szacunkowej wartości 2,8%.

Warto dodać, że unijna

średnia wyniosła 2%.

Warto podkreślić, że w roku 2010 niemalże poło-

wa wydatków budżetowych mieściła się w ramach

działań realizujących Strategię Rozwoju Kraju 2007–

–2015.

Przedłożone przez ministerstwo sprawozdanie

przedstawia w układzie sektorowym stan realizacji

strategii.

Warto zwrócić uwagę na kilka zagadnień

przedstawionych w tym dokumencie.

Znacznie wzrósł

wskaźnik dostępu do Internetu, szczególnie na ob-

szarach wiejskich.

Jest to niezwykle istotne dla roz-

woju kraju, polepszył się także wskaźnik dostępu do

edukacji przedszkolnej, co jest kluczowe, jeśli chodzi

o wyrównywanie szans edukacyjnych.

Wysoka Izbo!

Jednocześnie poziom rozwoju infra-

struktury społecznej i technicznej nie osiągnął po-

ziomu zakładanego w strategii dla roku 2010.

Jednak

w zaawansowanym stadium.

To pozwala na przyjęcie

tury będzie następował szybciej, niż zostało to zapla-

nowane w Strategii Rozwoju Kraju 2007–2015.

Rok 2010 był również istotny ze względu na ak-

tualizację dokumentów strategicznych.

I tak, dnia

13 lipca rząd przyjął Krajową Strategię Rozwoju Re-

gionalnego 2010–2020: Regiony, Miasta, Obszary

wiejskie.

Jest to pierwsza z 9 strategii zintegrowa-

nych według nowego modelu zarządzania rozwojem.

W 2010 r. były też prowadzone prace nad pozostałymi

8 strategiami zintegrowanymi, które obecnie są już

na ukończeniu.

Wysoka Izbo!

Uzupełniając informacje przedsta-

wione przez ministra rozwoju regionalnego, w imie-

posłów o przyjęcie informacji przedstawionej w dru-

ku nr 50.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Jako pierwszą mam zapisaną do głosu panią po-

słankę Halinę Rozpondek.

Nie widzę pani posłanki.

Wobec tego poproszę o zabranie głosu panią po-

słankę Izabelę Kloc z Klubu Parlamentarnego Prawo

wie informacji rządu o realizacji Strategii Rozwoju

Zanim przejdę do konkretów w związku ze stra-

tegią, jeśli chodzi o 2010 r., to przypomnę, że strate-

Jednocześnie był to rok, który poprzedzał bardzo

pejską, dotyczące tego, w jaki sposób zagospodarować

i wydatkować środki na lata 2007–2013.

Dokument,

który został przygotowany, to w istocie nie tylko pe-

wien plan wydatkowania tych środków, bo był po-

trzebny dokument o charakterze bardziej strategicz-

nym, który zastąpiłby czy niejako zebrałby to wszyst-

ko, co się znajdowało w setkach innych dokumentów

strategicznych w naszym kraju, dotyczących różnych

dziedzin, różnych sektorów.

W związku z zebraniem

tego wszystkiego w jeden dokument w rzeczywistości

powstał taki przepis na sukces, przepis na sukces,

który kolejny rząd miał okazję wykorzystać dla roz-

woju naszego kraju.

Zasadnicze pytanie: Czy wyko-

rzystał?

Na to pytanie odpowiada ta informacja rzą-

du o realizacji Strategii Rozwoju Kraju.

Bardzo ważnym elementem tejże strategii były

wskaźniki ﬁnansowe, które zostały tam zawarte, bo

pokazano, w jaki sposób ta strategia ma zostać sﬁ-

nansowana, ale także istotne – już nie tylko dla

urzędników i dla rządu, lecz generalnie dla nas

wszystkich – było sformułowanie takich priorytetów

50

i wskaźników, które mówią o podstawach działania,

myślenia, o rozwoju.

W rzeczywistości ten bardzo

dobry plan, ten zamysł wzmacniał skuteczność pań-

stwa, jeśli chodzi o świadome kierowanie rozwojem,

wykorzystanie na jego rzecz wszystkich dostępnych

środków.

Tak jak już powiedziałam, ten przepis na

sukces zawierał wskaźniki, które pokazywały, jak,

w jaki sposób ma się realizować główny cel strategii,

czyli podniesienie poziomu i jakości życia poszczegól-

nych obywateli, całych rodzin.

Chodzi tu o poziom

życia, wzrost dochodów, dostęp do edukacji, zatrud-

nienie, wydajność pracy, zdrowotność, ale też jakość

życia, czyli poczucie bezpieczeństwa, dobrą infra-

strukturę techniczną, społeczną, dobry stan środo-

wiska przyrodniczego, udział w życiu demokratycz-

nym, w kulturze, turystyce, wspólnocie lokalnej,

a także aktywność w ramach społeczeństwa obywa-

telskiego.

To wszystko zostało ujęte w sześciu prio-

rytetach.

A dzisiaj mamy przed sobą te najważniejsze

cztery strony z informacji, czyli wspomniane wskaź-

niki, i przede wszystkim do nich chciałabym się od-

obudować tę strategię kilkudziesięcioma wskaźnika-

mi i sprawdzać z roku na rok postępy w realizacji

działań gospodarczych i społecznych.

Jak wygląda realizacja tych działań?

Ja już na

posiedzeniu komisji o to dopytywałam i muszę stwier-

dzić, że rząd chyba jednak nie przyłożył się za bardzo

do tego zadania, dlatego że dostaliśmy sprawozdanie

z pewnymi, można by to nazwać, dziurami, jeśli cho-

dzi o wskaźniki.

Pan poseł tłumaczył, że to była po-

łowa roku, ale jednocześnie pan minister, odpowia-

dając mi, powiedział, że w dokumencie: Raport Pol-

ska 2011.

Gospodarka – Społeczeństwo – Regiony te

wskaźniki już są.

Otóż sprawdzałam i na kolejnym

posiedzeniu Komisji Gospodarki znów pytałam.

Nadal nie było tych wskaźników.

Więc nie jest to ta-

kie dobre wytłumaczenie.

Gdy patrzymy na te wskaźniki, szczególnie te od-

noszące się do celu głównego strategii, to widzimy, że

tempo wzrostu jest mniejsze od zakładanego w 2010 r.,

miało ono wynosić 5,1, a wynosi 4,7; dług publiczny

jest większy, aniżeli zakładano, miał wynosić 51,7%,

sza, jest to 19,7% wobec zakładanych 21%.

Jeszcze

jeden niezwykle istotny, jak myślę, wskaźnik, o któ-

rym niedawno pisały media i mamy na ten temat

raporty, to wskaźnik zagrożenia ubóstwem relatyw-

nym po transferach socjalnych, zamiast 15 wynosi

on 17,6.

Rzeczywiście można by to wytłumaczyć kry-

zysem.

Ja nie będę się zbytnio rozczulać ani czepiać

tych wskaźników.

Chcę wrócić do tzw. dziur niewie-

dzy o wskaźnikach.

Dotyczą one bardzo ważnych

aspektów w poszczególnych priorytetach.

Chciała-

bym dopytać, z czego one wynikają.

Czy to wynika

z braku kompetencji, czy też może rząd chce ukryć

pewną prawdę?

Muszę powiedzieć, że ukrywanie

prawdy to jest prawie kłamstwo.

Wracam do wskaźników.

Priorytet I: Wzrost kon-

kurencyjności i innowacyjności gospodarki.

Muszę

na działalność badawczą i rozwojową – to jest bardzo

ważne – nie ma nic, zero, nic nie wiemy na ten temat.

Dalej jest udział podmiotów gospodarczych w nakła-

dach na działalność BR i też nic nie wiemy na ten

temat, w kolejności jest udział produktów wysokiej

i średnio wysokiej techniki w produkcji sprzedanej

za to bardzo ciekawa rzecz, dotycząca liczby paten-

tów udzielonych rezydentom polskim.

Okazuje się, że

tutaj jest spadek.

Należałoby zapytać, jak to jest z tą

naszą innowacyjnością.

A odpowiedzi znajdujemy w raporcie opracowa-

nym w 2011 r. przez World Economic Forum, gdzie

widzimy, że Polska spadła.

Tak pięknie pięliśmy się

w górę, wspięliśmy się o 12 pozycji.

Teraz Polska

spadła na 41. miejsce, czyli o 2 pozycje.

To jest spo-

ro.

W tej chwili wystarczy to odnieść do takich kra-

jów, jak chociażby Włochy i Portugalia, które zaj-

mują 43. i 45. miejsce.

Jesteśmy blisko tych krajów,

a to o czymś mówi, to mówi o poziomie naszej kon-

kurencyjności.

W tym rankingu wyprzedzają nas

Czechy i Estonia.

Gdyby popatrzeć na ten raport całościowo, to trze-

ba stwierdzić, że Polska, jeśli chodzi o atuty, może się

pochwalić wielkością rynku wewnętrznego, nieźle

działającym szkolnictwem wyższym, tu jesteśmy na

31. miejscu, nawet dobrym, rozwiniętym sektorem

ﬁnansowym, tu mamy 34. miejsce.

Piętą Achillesa

jest niestety infrastruktura, tu zajmujemy 74. miej-

sce, nie mówię już o biurokracji państwowej, bo tu

mamy 124. miejsce.

Pozwolicie, że w nawiązaniu do infrastruktury

przejdę do kolejnego priorytetu, czyli poprawy stanu

infrastruktury technicznej i społecznej.

Szanowni

państwo, tu znów mamy same dziury, te pola zazna-

czone na zielono to są dziury, nie ma danych.

Nie

wiemy, czy rząd rzeczywiście nie potraﬁ podać łącz-

nej długości dróg ekspresowych w 2010 r.

Czy to jest

taka straszna trudność?

(Głos z sali: Nie ma danych statystycznych.)

Jaka jest łączna długość autostrad?

Jaka jest

energochłonność gospodarki?

I tak mogłabym wy-

mieniać te wszystkie wskaźniki.

Można by też powie-

dować autostrad, skoro nie potraﬁą nawet policzyć,

ile wybudowano.

Szanowni państwo, wśród tych wskaźników są

też bardzo niepokojące dane.

Mianowicie niestety,

z przykrością trzeba to stwierdzić, spada liczba zgo-

nów z powodu chorób układu krążenia, miała ro-

snąć...

Ten wskaźnik rzeczywiście jest fatalny.

Tury-

ści zagraniczni to też ciekawy wskaźnik.

W roku

bazowym było o wiele lepiej, w tej chwili on spada.

Na zakończenie trzeba powiedzieć tak.

Podanie

tych danych, tych liczb byłoby w rzeczywistości przy-

znaniem się wprost do tego, że mamy rząd nieudacz-

ników, a prawda, która by wyniknęła z przedstawio-

Poseł Izabela Kloc

51

nych danych, byłaby w tej chwili dla rządu być może

zbyt niebezpieczna.

Dlatego będziemy wnosić o to, by

ta informacja została odrzucona.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

kowski z Klubu Poselskiego Ruch Palikota.

cji Rady Ministrów o realizacji Strategii Rozwoju

Dokument jest bardzo obszerny, to jest 130 stron

– sama strategia ma 150 stron – i zawiera wiele in-

formacji dotyczących działań systemowych, m.in.

w zakresie systemu zarządzania rozwojem, porząd-

kowania dokumentów strategicznych, oceny zgodno-

ści ze średniookresową strategią rozwoju kraju.

Tyle

że, panie ministrze, brakuje jednej rzeczy.

Jeżeli po-

rządkujemy dokumenty strategiczne, to nie pogru-

biajmy ich, tylko odchudzajmy, ponieważ to, co Prawo

i Sprawiedliwość podnosi, fakt wskaźników niezre-

alizowanych albo dziur wskaźnikowych, to jest wła-

śnie efekt tego, że w 2006 r. była opracowana stra-

tegia.

Wiadomo, że 2010 r. to czas kryzysu, w związ-

ku z tym trzeba to odchudzać.

Japończycy w odnie-

sieniu do systemu zarządzania mówią kaikaku,

radykalne cięcia.

Niestety, trzeba wprowadzić rady-

kalne cięcia, żeby uporządkować dokumenty strate-

giczne, a zwłaszcza dotyczące strategii rozwoju.

Na-

tomiast działania z 2010 r. dotyczące uproszczeń

procedur programów ﬁnansowanychześrodkówunij-

nych oraz zawierające wykaz działań podejmowanych

w celu realizacji strategii rozwoju w ramach głów-

nych dokumentów strategicznych i głównych priory-

tetów, jakimi są: Wzrost konkurencyjności i innowa-

cyjności gospodarki – tu też moglibyśmy dużo poroz-

mawiać o innowacyjnej gospodarce – Poprawa stanu

infrastruktury technicznej i społecznej, Wzrost za-

trudnienia i podniesienie jego jakości, Rozwój obsza-

rów wiejskich, Rozwój regionalny i podniesienie spój-

ności terytorialnej, czy nawet Rozwój Polski Wschod-

niej nie dały znaczącego rezultatu, panie ministrze.

Nie dały.

Analiza podstawowych wskaźników realizacji

strategii, będąca najlepszą oceną jej realizacji, nie

budzi przesadnego optymizmu, zwłaszcza w zakresie

deﬁcytu sektora ﬁnansów publicznych, długu pu-

blicznego czy dochodu na osobę.

Szczególnie niepokoi

rosnąca stopa bezrobocia 9,6% czy dość powolny

wzrost przeciętnej długości życia – który ma być

głównym powodem zapowiedzianej przez pana pre-

miera reformy emerytalnej – który jest znacząco niż-

szy niż w rozwiniętych krajach Unii Europejskiej

– 80 lat kobiety, 72 lata mężczyźni – jest to wartość

o 14 miesięcy niższa niż zakładana w strategii, panie

ministrze.

Rozbieżności planu w stosunku do stanu

rzeczywistego w 2010 r. jest oczywiście o wiele więcej:

deﬁcyt sektora ﬁnansów publicznych 7,9% do zakła-

danych 2,5%, dług publiczny 55% do zakładanych

51,7%.

Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że rok 2010

był rokiem kryzysu, jednak niepokój wzbudzają dane

dotyczące zatrudnienia i bezrobocia.

Pozytywnie należy ocenić działania legislacyjne

w roku 2010, które przyczyniły się do realizacji wy-

mienionych już przeze mnie priorytetów Strategii

Rozwoju Kraju, chociażby ustawa z 30 kwietnia

zasady funkcjonowania państwowych jednostek or-

ganizacyjnych wyodrębnionych pod względem praw-

nym, organizacyjnym i ekonomicznym, prowadzą-

cych badania naukowe i badania rozwojowe; ustawy:

o Narodowym Centrum Nauki, o ﬁnansowaniu na-

uki, o Polskiej Akademii Nauk czy też zmiany w Ko-

deksie pracy.

Jeszcze jednak w tej materii jest dużo

do zrobienia.

Pani Marszałkini!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

ta przyjmuje do wiadomości informacje o realizacji

Strategii Rozwoju Kraju w 2010 r., niemniej jednak

apeluje o przyspieszenie prac i dostosowanie do rze-

czywistości i do warunków gospodarczych, zarówno

w kraju, jak i w Unii Europejskiej, strategii i wywo-

dzących się z niej dokumentów strategicznych.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

rzelskiemu z Klubu Parlamentarnego Polskiego

Stronnictwa Ludowego.

o realizacji Strategii Rozwoju Kraju 2007–2015

w roku 2010, przedstawionej w druku nr 50.

Opracowano ją na podstawie danych nadesłanych

przez poszczególne resorty zaangażowane we wdra-

żanie celów i programów operacyjnych, również z bu-

dżetu państwa, i realizujących cele Strategii Rozwo-

ju Kraju na lata 2007–2015.

Część ﬁnansowazostała

52

opracowana na podstawie informacji przekazanych

przez Ministerstwo Finansów na podstawie danych

dotyczących planu wydatków w układzie zadanio-

wym w roku 2010.

Wobec powyższych Klub Parla-

mentarny PSL informację przyjmie.

Ponadto, jeśli chodzi o rok 2010, Strategia Rozwo-

ju Kraju została zrealizowana zgodnie z planem.

Po-

mimo kryzysu ﬁnansowo-gospodarczego zasadnicze

wskaźniki, jeżeli chodzi o realizację głównego celu,

były bliskie zakładanych.

Przykładowo wzrost PKB

wyniósł 3,9%, szacunkowa wartość wynosiła 2,8%.

Uważam, że w ramach polityki spójności na lata

2014–2020 powinno się ustalić tzw. regiony przejścio-

we.

Takie stanowisko prezentuje też polski rząd oraz

Unia Europejska.

W zależności od PKB regiony do

75% średniej unijnej będą traktowane jako regiony

słabiej rozwinięte.

Od 75% PKB do 90% będzie kolej-

na kategoria regionów, a powyżej 90% znajdą się re-

giony lepiej rozwinięte.

Te trzy kategorie będą różni-

cowały poziom współﬁnansowania z różnych fundu-

szy.

W przyjętych stanowiskach słusznie rząd opo-

wiada się za większą elastycznością, tak aby poszcze-

gólne państwa członkowskie mogły samodzielnie

decydować o wysokości tych proporcji, uwzględniając

specyﬁkacjeregionalneczyteżkrajowe.

Przykładem

takiej polityki jest Program Operacyjny „Rozwój Pol-

ski Wschodniej”.

Jego wpływ na regiony i wojewódz-

twa Polski Wschodniej jest, moim zdaniem, pozytyw-

ny.

Potwierdzają to przeprowadzone przez Minister-

stwo Rozwoju Regionalnego badania ewaluacyjne,

które każdy może znaleźć w Internecie.

Wskazują

one jednoznacznie, że w tych regionach wzrost był

większy niż w regionach, które nie były objęte pro-

gramem.

Cieszy fakt, że nastąpiło zwiększenie dostępu do

Internetu.

Przede wszystkim myślę o tych danych na

terenach wiejskich: poziom wykształcenia, lepszy

dostęp do edukacji przedszkolnej.

W raporcie wska-

zano także bariery, że nie osiągnięto planowanych

nakładów na sektor badań i rozwoju w poziomie in-

frastruktury technicznej oraz społecznej.

W 2010 r. celem uproszczenia procedury wyko-

rzystania środków unijnych wprowadzono szereg

zmian do wdrażania funduszy strukturalnych oraz

środków na ﬁnansowanie wspólnej polityki rolnej.

Zajmował się tym Zespół do spraw uproszczeń sys-

temu wykorzystania środków funduszy Unii Euro-

pejskiej.

Przeprowadził on analizy, a następnie wpro-

wadzał nowe rozwiązania celem lepszego i sprawniej-

szego pozyskiwania, wdrażania i realizowania pro-

gramów unijnych.

Wprowadzono liczne zmiany związane z ﬁnanso-

waniem wspólnej polityki rolnej, a przede wszystkim

uruchomiono zaliczki na ﬁnansowanie niektórych

działań PROW na lata 2007–2013.

Nowa ustawa po-

zwala otrzymać zaliczkę z Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa na operacje w ramach EFR-

ROW oraz działań osi Leader objętych PROW.

Poza

tym wprowadzono pakiet zmian PROW na lata 2007–

–2013 w związku z sytuacją popowodziową, na co

przeznaczono kwotę 100 mln euro.

W 2010 r. wszystkie wskaźniki ekonomiczne

w Polsce, po okresie kryzysu oraz powodzi, zaczęły

ponownie wzrastać.

Pod względem PKB Polska zna-

lazła się wśród krajów o najszybszym tempie wzrostu

spośród krajów europejskich.

Generalnie pozycja Pol-

ski na świecie ulegała i ulega umocnieniu, chociaż

istnieją obszary, które powodują opóźnianie i utrud-

nianie tego procesu.

Najbardziej bolesnym jest brak

równowagi ﬁnansów publicznych wynikający z po-

garszającej się relacji wydatków publicznych do do-

chodów, a w 2010 r. szczególnie dochody podatkowe

niestety spadły.

Mimo wszystko nawet ranking glo-

balnej konkurencyjności publikowany przez „World

Economic Forum” wskazuje na rosnącą pozycję Pol-

ski w świecie, co stanowi najlepszy dowód na efek-

tywne realizowanie Strategii Rozwoju Kraju 2007–

–2015.

Wobec czego Klub Parlamentarny Polskiego

przyjęciem informacji w tej sprawie, dotyczącej roku

2010.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

formacji o realizacji Strategii Rozwoju Kraju 2007-

-2015 w roku 2010.

Informacja o realizacji strategii wynika z ustawy

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Informacja

stawia działania systemowe podejmowane w 2010 r.,

usprawniające zarządzanie rozwojem kraju.

Rozdział

II opisuje w sposób syntetyczny najważniejsze dzia-

łania, jakie zostały podjęte w celu realizacji Strategii

Rozwoju Kraju w 2010 r. w ramach obowiązujących

dokumentów strategicznych.

Rozdział III jest wyka-

zem środków ﬁnansowychwykorzystywanychwdzia-

łaniach podejmowanych w celu realizacji Strategii

Rozwoju Kraju.

Rozdział IV przedstawia w zestawie-

niach podstawowe wskaźniki obrazujące osiągnięte

efekty.

Rada Ministrów podjęła również decyzję

o aktualizacji Strategii Rozwoju Kraju oraz o zmia-

nie jej horyzontu czasowego.

Zgodnie z ustawą o za-

sadach prowadzenia polityki rozwoju średniookreso-

wa strategia rozwoju kraju podlega okresowej aktu-

alizacji co najmniej raz na cztery lata.

Zaktualizowa-

Poseł Piotr Zgorzelski

53

ny dokument sięgał będzie roku 2020.

Wynika to z

nowej perspektywy ﬁnansowejUniiEuropejskiejsta-

nowiącej istotne zewnętrzne źródło ﬁnansowania

działań rozwojowych Polski.

W tym momencie chciałbym zatrzymać się na

priorytecie 6.

Strategii Rozwoju Kraju, który mówi

o rozwoju regionalnym i podniesieniu spójności tery-

torialnej.

Tempo rozwoju poszczególnych województw

w 2010 r. było zróżnicowane.

Najwyższy poziom pro-

duktu krajowego brutto osiągnęło województwo ma-

zowieckie, wynosił on 311,4 mld zł, najniższy woje-

wództwo opolskie – na poziomie 31,4 mld zł.

Woje-

wództwo mazowieckie osiągnęło najwyższy i rosnący

udział w generowaniu krajowego PKB.

W 2010 r. było

to 20% PKB Polski.

Cztery województwa o najwięk-

szym potencjale gospodarczym, tj. mazowieckie, ślą-

skie, wielkopolskie i dolnośląskie, wytworzyły w 2010 r.

52,5% krajowego PKB.

Najniższy poziom produktu

w województwie podkarpackim.

W 2010 r. było to

24,4 tys. zł, co stanowi tylko 66% średniej krajowej.

Niewiele większą wartość PKB w przeliczeniu na

jednego mieszkańca odnotowano w województwie

lubelskim, tj. 24,9 tys. zł, co stanowi 67% średniej

krajowej.

Jakie są wnioski wynikające z tego priorytetu?

Niestety nie nastąpiły w tym względzie znaczące

zmiany w porównaniu z latami poprzednimi.

Doty-

czyły one na ogół niewielkiego zwiększenia dystansu

do średniej krajowej województw słabszych ekono-

micznie na korzyść regionów silniejszych gospodar-

czo.

I niestety w okresie 2007–2010 nie nastąpiło

zmniejszenie zróżnicowania pomiędzy regionami,

jeśli chodzi o wyrównywania różnic na poziomie roz-

woju ekonomicznego.

Klub Sojusz Lewicy Demokratycznej jest za przy-

jęciem informacji dotyczącej realizacji Strategii Roz-

które przedstawiłem.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

wego projektu.

Wysoka Izbo, oceniając 2010 r. pod względem re-

alizacji priorytetów średniookresowej strategii roz-

woju kraju, musimy podzielić przedmiotowy temat

na ważne zagadnienia, które leżą u podstaw tego do-

kumentu, czyli wyodrębnić cele: podniesienie pozio-

mu życia, wzrost zatrudnienia, obniżenie bezrobocia.

Niestety, panie ministrze, klapa.

Bezrobocie wzra-

stało i rośnie nadal – z 8,2 do ok. 10.

Poziom życia.

Wysoka Izbo, proszę państwa, stosunek PKB do in-

ﬂacji wskazuje na to, że realne płace w Polsce spada-

ją, i to systematycznie, od wielu miesięcy.

Kolejna

sprawa – 2 mln Polaków za granicą w przeciągu lat

opisywanych w wyżej wymienionym dokumencie.

Drugi cel – podniesienie poziomu życia poszcze-

gólnych obywateli, w tym w szczególności rodzin.

Niestety, panie ministrze, kolejna klapa.

Czynnik

demograﬁczny w Polsce wynoszący 1,3 to nie jest

w naszym kraju jest wyjątkowo słaba, tak słaba, jak

dawno nie była.

Niech, panie ministrze i Wysoka

Izbo, pewnym obrazem problemu będzie to, że Polka

w Wielkiej Brytanii rodzi 2,5 dziecka, a w Polsce, tak

jak wspomniałem – 1,3.

Czyli nie mówcie o sile pol-

skiej rodziny, bo to jest naprawdę zabawne.

W dodat-

ku jeżeli mówimy o podniesieniu jakości życia w Pol-

sce, to najnowsze dane Eurostatu pokazują, że 5 mln

10 mln Polaków jest na skraju nędzy, a państwo pi-

szecie w tym dokumencie, że wszystko jest w porząd-

ku i jest rewelacyjnie, wręcz tak, jak nigdy dotąd

w Polsce nie było.

Trzeci cel – wzrost konkurencyjności i innowacyj-

ność gospodarki.

Tutaj niestety, panie ministrze,

znów klapa.

Tak jak już wspominałem podczas deba-

ty nad poprzednim punktem, w rankingu innowacyj-

ności – nie moim, Komisji Europejskiej – zajmujemy

22. miejsce na 27 państw.

Ponadto jesteśmy na końcu

listy w rankingu przedsiębiorstw innowacyjnych

w kategorii BiR (badania i rozwój), a, tak jak już

wspominali moi przedmówcy, to właśnie innowacyj-

ność jest głównym czynnikiem wzrostu konkurencyj-

ności polskiej gospodarki.

Czwarty cel – KPR na rzecz realizacji strategii

lizbońskiej.

Po kolei, priorytet pierwszy, czyli inwe-

stycje, który państwo sami sobie określiliście w do-

kumencie.

Inwestycje na badania i rozwój wzrosną

do 3% PKB.

Zobaczmy, jak to wygląda w naszym kra-

ju.

Otóż w 2012 r.

0,53 PKB na te…

( Gwar na sali)

Ale ja mówię o 2012 r., bo i tak jest wyższy niż w 2010 r.

– 0,53 PKB.

Priorytet drugi – zredukowana zostanie

biurokracja.

Ten postulat można już traktować jako

dobry żart – 100 tys. nowych urzędników w omawia-

nym przez nas okresie.

Ponadto w tzw. rankingu

elektronicznej administracji Komisji Europejskiej

Polska znalazła się na odległym 19. miejscu.

Priory-

tet trzeci, bezrobocie, był już omawiany wcześniej.

Nie będę już znęcał się nad panem ministrem i nad

polskim rządem.

Ponadto tygodnik „The Economist”

informuje, że według rankingu OECD Polska plasu-

je się w ostatniej piątce państw, tuż przed Grecją

– gratuluję, panie pośle, tak, tuż przed Grecją – pod

Poseł Jacek Czerniak

54

względem dobrobytu obywateli.

To jest dla pana po-

wód do dumy zapewne.

Idziemy dalej – infrastruktura.

Nie zbudowaliście

państwo nawet jednej czwartej kilometrów dróg, któ-

rych budowę sami sobie założyliście między innymi

w tym dokumencie.

Usłyszałem ponadto, chyba od

pana posła sprawozdawcy, coś o dobrym dostępie do

żłobków i przedszkoli, co potraktowałem również

jako żart, tym razem jednak nie jako dobry, ale kiep-

ski.

Państwo bardzo dobrze wiecie, że akurat Polska

pod względem dostępu do żłobków w całej Unii Eu-

ropejskiej plasuje się na jednym z ostatnich miejsc,

a same ceny za żłobki, na przykład w Warszawie,

w niektórych miejscach, sięgają 1500 zł miesięcznie.

To

jest absolutna hańba i skandal.

To jest jedna wielka

hańba Platformy Obywatelskiej.

I potem dziwicie się,

że czynnik demograﬁczny w naszym kraju to 1,3.

Na koniec, w rankingu – znów obiektywne dane,

nie moje – Banku Światowego „Doing Business” Pol-

ska znalazła się na zaszczytnym 70. miejscu.

Ran-

king wskazał, że wszystkie kraje w naszym regionie

reformowały się znacznie szybciej niż Polska.

Bank

Światowy pokazuje, iż łatwiej biznes prowadzi się

m.in. w Armenii, na Litwie, w Ruandzie, w Kazach-

stanie, w Chile, czy w Omanie.

Gratulacje.

Dlatego

wał przeciwko przyjęciu tego dokumentu.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Przepraszam za spóźnienie, pani marszałek.

Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedsta-

wiam stanowisko klubu w sprawie informacji rządu

–2015 w roku 2010 oraz w sprawie sprawozdania

Informacja na temat stanu realizacji Strategii

Rozwoju Kraju dotyczy roku 2010.

Prawem opozy-

cji jest oczywiście krytyka i wynajdywanie błędów,

natomiast sama informacja jest bardzo konkretna

i zawiera dane dotyczące wykonania tej strategii

w 2010 r.

A więc mój głos na zakończenie oświad-

czeń klubowych będzie głosem optymistycznym,

chwalącym postępy rządu w realizacji Strategii

Rozwoju Kraju.

Ta strategia została przygotowana przez Mini-

sterstwo Rozwoju Regionalnego na podstawie wymo-

gu zapisanego w ustawie o prowadzeniu polityki

rozwoju.

Przedstawia dokumenty i działania doty-

czące usprawnień związanych z zarządzaniem roz-

wojem kraju, realizacją sześciu podstawowych prio-

rytetów Strategii Rozwoju Kraju, ﬁnansowaniem

poszczególnych zadań oraz wskaźniki obrazujące

efekty tych działań.

Rząd oraz powołany przez niego Zespół Doradców

Strategicznych prowadził prace między innymi nad

długookresową strategią rozwoju kraju do 2020 r.

oraz dziewięcioma strategiami zintegrowanymi.

W 2009 r. został zaprezentowany dokument: Raport

Polska 2030 – Wyzwania rozwojowe, który stał się

podstawą do opracowania długookresowej strategii

rozwoju kraju.

Aktualizowana jest też średniookre-

sowa strategia, która wyznacza trzy główne obszary:

sprawne państwo, konkurencyjna gospodarka oraz

spójność społeczna i terytorialna.

Koncentruje się na

wskazaniu obszarów, które w przyszłości będą gwa-

rantowały rozwój.

Strategia Rozwoju Kraju była realizowana w 2010 r.

poprzez strategie i programy rozwoju oraz programy

operacyjne.

Jednym z najistotniejszych dokumentów

mających znaczenie dla realizacji strategii jest „Kra-

realizacji strategii lizbońskiej” jako strategiczny pro-

gram społeczno-gospodarczy zawierający reformy

w obszarze polityki makro- i mikroekonomicznej,

budżetowej oraz polityki rynku pracy, jakie rząd pol-

ski podejmuje w zakresie wzrostu gospodarczego

i zatrudnienia.

Rok 2010 był ostatnim rokiem wdra-

żania tego dokumentu i najważniejsze reformy, które

wówczas realizowano, to upraszczanie przepisów

prawnych dla przedsiębiorców, badania i innowacje,

w tym pakiet ustaw reformujących system nauki

i szkolnictwa wyższego, badań naukowych, a także

ochrony środowiska, rynku pracy, jakości edukacji

i dialogu społecznego.

W marcu 2009 r.

Komisja Europejska przyjęła do

realizacji program „Europa 2020” jako wspólny pro-

gram działań dla państw Unii Europejskiej w zakre-

sie wzrostu inteligentnego, zrównoważonego i sprzy-

jającego włączeniu społecznemu.

Narzędziem reali-

zacji tego programu będzie „Krajowy program reform

programie reform zapisane zostały między innymi

działania na rzecz przezwyciężenia barier wzrostu

rozwoju społeczno-gospodarczego.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Strategia Rozwoju

Kraju była realizowana w sześciu podstawowych

priorytetach.

W zakresie priorytetu I: Wzrost kon-

kurencyjności i innowacyjności gospodarki realizo-

wano szereg programów, które pobudzały naszą go-

spodarkę w różnych dziedzinach.

Polska mimo świa-

towego kryzysu należała w 2010 r. do najlepiej roz-

wijających się państw w Unii Europejskiej, przede

wszystkim dzięki kontroli ﬁnansówpublicznychoraz

utrzymaniu bezpiecznego poziomu płynności budże-

Poseł Patryk Jaki

55

tu państwa.

W zakresie rozwoju przedsiębiorczości

i konkurencyjności na rynku zostały podjęte prace

związane z przygotowaniem „Programu rozwoju

przedsiębiorstw” jako systemu wspierania polskich

przedsiębiorstw, w tym tworzenia przyjaznego dla

nich klimatu.

Dokument ten będzie stanowił pod-

stawę do opracowania programów operacyjnych na

lata 2014–2020 z zakresu przedsiębiorczości i inno-

wacyjności.

Inne ważne działania realizowane z dobrym skut-

kiem w ramach priorytetu I w 2010 r. to ochrona

konkurencji na podstawie polityki konkurencji, eks-

port i współpraca z zagranicą, gdzie obserwujemy

bardzo dobre wyniki mimo kryzysu światowego, a dzię-

ki instrumentom w ramach działania 6.1 Programu

Operacyjnego „Innowacyjna gospodarka” pod na-

zwą: Paszport do eksportu wiele małych i średnich

przedsiębiorstw skorzystało z doﬁnansowania pro-

jektów, które promowały Polskę jako atrakcyjnego

partnera gospodarczego.

W ramach priorytetu II: Poprawa infrastruktury

technicznej i społecznej wykonano inwestycje w po-

szczególnych jej segmentach: transportowych, miesz-

kaniowych, energetycznych, środowiskowych, telein-

formatycznych.

Na podstawie opracowanych progra-

mów realizowano inwestycje drogowe, kolejowe, sieć

lotnisk, infrastrukturę morską, teleinformatyczną

i mieszkaniową, w tym także program budownictwa

społecznego.

W priorytecie III Strategii Rozwoju Kraju zakła-

da się wzrost zatrudnienia oraz poprawę efektywno-

ści wykorzystania zasobów pracy w Polsce.

Realizo-

wano w tym zakresie „Krajowy program działań na

rzecz zatrudnienia na lata 2009–2011” i inne ważne

programy oraz konkretne działania, w tym tworzenie

warunków sprzyjających przedsiębiorczości.

Priorytet IV to budowa zintegrowanej wspólnoty

społecznej i jej bezpieczeństwo, czyli poczucie solidar-

ności lokalnej oraz wpływ obywatela na sprawy spo-

łeczne i gospodarczo-zawodowe oraz zagospodarowa-

nie przestrzenne i stan środowiska.

Najważniejszy

program z tego zakresu działań to „Strategia wspie-

rania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego”, której

celem jest osiągnięcie optymalnego poziomu uczest-

nictwa obywateli w życiu publicznym.

Bardzo ważny w działaniach rządu w 2010 r. był

priorytet V: Rozwój obszarów wiejskich, a w nim roz-

wój przedsiębiorczości i działalności pozarolniczej,

konkurencyjność gospodarstw wiejskich, aktywiza-

cja zawodowa oraz poprawa infrastruktury technicz-

nej i społecznej.

Jednym z takich ważnych progra-

mów był „Krajowy plan strategiczny rozwoju obsza-

rów wiejskich na lata 2007–2013”, a także „Strategia

zrównoważonego rozwoju wsi i rolnictwa”.

Wszystkie

te działania w priorytecie V mają na celu poprawę

jakości życia na wsi oraz wyrównanie dysproporcji

rozwojowych między miastem a wsią.

W priorytecie VI: Rozwój regionalny i podniesie-

nie spójności terytorialnej najważniejszym dokumen-

tem związanym z rozwojem regionów, przyjętym

w 2010 r., jest „Krajowa strategia rozwoju regionalnego

2010–2020 – regiony, miasta, obszary wiejskie”.

Wyzna-

cza ona cele polityki rozwoju regionalnego, w tym wo-

bec obszarów wiejskich i miejskich, oraz deﬁniuje ich

relacje w odniesieniu do innych polityk publicznych

o wyraźnym terytorialnym ukierunkowaniu.

W systemie zarządzania rozwojem Polski polityka

regionalna odgrywa szczególną rolę, służąc integra-

cji rozproszonych dotychczas działań rozwojowych.

System realizacji tej polityki jest tak skonstruowany,

by zapewniać spójność krajowych polityk publicznych

w wymiarze terytorialnym, jak i regionalnych dzia-

łań rozwojowych w celu zwiększenia efektywności

i skuteczności ukierunkowanej terytorialnie inter-

wencji państwa.

W 2010 r. wydano na realizację Strategii Rozwoju

Kraju 161 mld zł, w tym 29% środków europejskich.

Największą kwotę środków europejskich wydano na

PO „Infrastruktura i środowisko”, PO „Innowacyjna

gospodarka” i PO „Kapitał ludzki”.

W 2010 r., jak

w poprzednich latach, wpływ funduszy europejskich

na rozwój gospodarki Polski miał olbrzymie znacze-

nie, a wzrost gospodarczy w Polsce, tylko dzięki wy-

korzystaniu środków wspólnotowych, wyniósł w roku

2010 od 0,6 do 1 punktu procentowego.

Podsumowując, przygotowana przez Minister-

stwo Rozwoju Regionalnego informacja o realizacji

jest rzetelna i merytoryczna, na wysokim, profesjo-

nalnym poziomie i jasno wskazuje na dobre i skutecz-

ne działania rządu w zakresie prowadzenia polityki

rozwoju.

Obecny rząd jest gwarantem dobrze reali-

zowanej polityki rozwoju na miarę potrzeb i wyzwań

W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska wnoszę o przyjęcie informacji rządu

–2015 w 2010 r.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Na tym zakończyliśmy wystąpienia w imieniu

Czy wszyscy, którzy chcieliby zadać pytanie, za-

pisali się do głosu?

Dobrze, niech będzie.

Czas – 1,5 minuty.

Poseł Halina Rozpondek

56

Poseł Marek Ast:

pytanie w odniesieniu do swojego regionu.

Jak wy-

gląda realizacja Strategii Rozwoju Kraju na terenie

województwa lubuskiego?

Mieszkańców mojego re-

gionu interesują przede wszystkim te inwestycje,

które są strategiczne z punktu widzenia i rozwoju

kraju, i rozwoju województwa lubuskiego.

Myślę przede

wszystkim o inwestycji drogowej, budowie drogi S3.

Mieszkańców poraziła w ubiegłym roku wiadomość

o wstrzymaniu ﬁnansowaniarealizacjitejinwestycji.

Stąd jest pytanie o to, czy rzeczywiście ta inwestycja

jest zagrożona.

Mamy bardzo poważne obawy, że re-

alizacja budowy drogi S3 zostanie wstrzymana na

wysokości Sulechowa i w kierunku Nowego Mia-

steczka do granicy województwa realizowana już nie

będzie.

Stąd pytanie, jak jest właśnie z tą inwestycją,

no i oczywiście z inwestycjami kolejowymi, też waż-

nymi dla rozwoju kraju.

Na terenie województwa

lubuskiego przebiega bowiem linia, która jest (Dzwo-

nek) nazywana potocznie odrzanką, od Wrocławia

przez Zieloną Górę w kierunku Szczecina.

I znowu

mamy informację o tym, że owszem, Szczecin będzie

łączony z Wrocławiem, ale przez Poznań.

To też nie-

pokoi Lubuszan.

Stąd też moje pytanie o te inwesty-

cje.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Wszyscy wiemy, że od wielu lat rozwój Polski jest bar-

dzo zróżnicowany.

Intensywnie rozwijają się obszary,

regiony zachodnie, natomiast rozwój obszarów

wschodnich pozostawia wiele do życzenia.

W 2010 r.

nakłady publiczno-prywatne na wszystkie inwestycje

w Polsce wyniosły ok. 220 mld zł – to jest 70% budże-

tu państwa po stronie wydatków.

Natomiast nakłady

na inwestycje w pięciu regionach Polski wschodniej

wyniosły 33 mld.

A więc 187 mld to pieniądze, które

zostały zainwestowane na zachód od Wisły.

Podobnie

było w roku 2011.

Podobnie będzie w roku 2012 z tego

względu, że przecież na terenach regionów Polski

zachodniej będzie przecinanie wstęg na autostra-

dach, na drogach ekspresowych, na dworcach, na

stadionach, natomiast na terenie Polski wschodniej

tych inwestycji jest bardzo mało.

Nie ma szans na

jakiekolwiek ożywienie gospodarcze, na tworzenie

nowych miejsc pracy, jeżeli nakładów nie zostanie

zabezpieczonych więcej.

Mam dwa pytania do pana ministra: Czy rząd jest

w ogóle zadowolony z tego, co dzieje się na terenie Polski

wschodniej?

Czy nie dostrzega coraz większych z roku

na rok dysproporcji pomiędzy rozwojem regionów

wschodnich i rozwojem regionów zachodnich?

I kolejne

pytanie: Czy (Dzwonek) rząd nie uważa, że rozwój Pol-

ski wschodniej w Strategii Rozwoju Kraju powinien być

jednym z priorytetów rozwojowych, bo też tam mieszka-

ją Polacy, płacą podatki i chcą godnie żyć?

W tej strate-

gii, poza Programem Operacyjnym „Rozwój Polski

Wschodniej”, tak naprawdę o regionach wschodnich

nie mówi się nic.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Wszystkim siedzącym na tej sali wiadomo, że podob-

ne dokumenty tworzy się w samorządach, w jednost-

kach samorządu terytorialnego, i to na poziomie

gminy, powiatu i województwa.

To są, drodzy pań-

stwo, bardzo ważne dokumenty dla społeczności lo-

kalnych i pewna chronologia jest zachowana, czyli

samorządy czerpią dane ze Strategii Rozwoju Kraju.

Ale cóż z tego, skoro ten rozwój kraju idzie tak, jak

widać – tych rzeczy, o które zabiegają samorządy,

przez lata nie da się realizować…

(Poseł Andrzej Czerwiński: Jaki?)

…bo rząd ich nie realizuje, panie pośle Andrzeju.

Tak jest.

Proszę bardzo: Kiedy droga na Nowy Sącz

miała być wybudowana?

Nie ma jej dalej i długo jej

nie będzie.

I co z tego, że samorządy gminne budują

te strategie, płacą wielkie pieniądze, siedzą, ślęczą

nad tym?

Nic z tego.

(Poseł Andrzej Czerwiński: Widocznie jest niepo-

trzebna.)

Dlatego zastanawiam się, panie ministrze, i pro-

szę mi odpowiedzieć: Czy nie lepiej by było, żeby Stra-

tegia Rozwoju Kraju była budowana oddolnie?

A proszę

bardzo.

Przecież można skorygować na pewnym eta-

pie te zamierzenia, te plany, nawet te chciejstwa, to,

czego samorządy lokalne chcą, ale można doprowa-

dzić do tego, żeby urealnić Strategię Rozwoju Kraju.

Czy jest to możliwe i jakie jest pana zdanie?

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

57

Poseł Jan Ziobro:

Wszyscy dobrze wiemy, że strategia to jest pewien

plan, według którego powinno się postępować.

Są też

pewnie koszty takich strategii czy planów, które trze-

ba zrealizować.

Tylko chciałbym zapytać pana mini-

stra przede wszystkim: Jaka jest efektywność tej

strategii, która została przygotowana na lata 2007–

–2015?

Ile z założeń, które były przyjmowane na ten

czas, zostało zrealizowanych?

Czy w tej strategii było

też brane pod uwagę powiększające się rozwarstwie-

nie społeczne, pojawienie się coraz większej liczby

osób żyjących w skrajnym ubóstwie i pojawienie się

też osób, które żyją, można powiedzieć, ponad stan?

Czy było brane pod uwagę właśnie rozwarstwienie

społeczne?

Jest to jedno z moich pytań co do tej stra-

tegii.

Również chciałbym zapytać, jeżeli chodzi o stra-

tegię, o województwo małopolskie, a w szczególności

obwodnicę S7.

Czy też była zakładana, co z nią będzie

i czy w ogóle będzie?

Kolejna rzecz.

Chciałbym też zapytać: Czy w stra-

tegii znalazło się miejsce dla hali rekreacyjno-spor-

towej w Krakowie, która ma być na mistrzostwa

bardzo.

(Oklaski)

Pytanie zada pan poseł Waldemar Sługocki z Klu-

Pierwsze z nich: Panie ministrze, czy prawdą jest,

że dokument ten został przygotowany w roku 2006,

i czy możliwe było wówczas, żeby przewidzieć wystą-

pienie skutków kryzysu globalnego, który rozpoczął

się w roku 2008?

Drugie pytanie, które mam do pana ministra: Czy

prawdą jest to, że średniookresowa strategia rozwoju

kraju służy de facto operacjonalizacji polityki spójności

w latach 2007–2013?

Myślę tutaj naturalnie o progra-

mach horyzontalnych, jak i szesnastu programach re-

gionalnych.

I czy prawdą jest to, że wskaźniki owego

dokumentu musimy osiągnąć w roku 2015?

Wreszcie ostatnie pytanie, panie ministrze: Czy

rząd przystąpił do prac nad nową edycją średnio-

okresowej strategii rozwoju kraju, co wynika z usta-

wy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z 6 grud-

nia 2006 r.?

I jeszcze jedno pytanie, jeśli pan minister pozwo-

li, bo mam jeszcze 13 sekund: Czy prawdą jest to, że

ów dokument został przygotowany przez rząd Prawa

i Sprawiedliwości?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

formację, z której wynika, że pan minister chyba nie

zrozumiał mego pytania.

Chcę do tego wrócić, bo te dwa

dokumenty w jakimś sensie wiążą się ze sobą.

Praktycznie w 2006 r., w 2007 r. została przyjęta

Strategia Rozwoju Kraju, o której mówił pan poseł

z Platformy, i tam w ramach modelu zrównoważone-

go, trwałego przyjęliśmy zrównoważony rozwój na-

szego kraju.

Wszystkie obszary miały tak się rozwi-

jać, żeby w pewnym okresie, do roku 2020, produkt

krajowy brutto w całej Polsce był mniej więcej jedna-

kowy.

Do tego ta strategia miała dążyć, wskazując

między innymi na jeden z celów: zrównoważony roz-

wój obszarów wiejskich.

Ale doszła do władzy Plat-

forma i zmieniła koncepcję na neoliberalną, tego nie

da się ukryć.

Jednocześnie, panie ministrze, nazwa

„model polaryzacyjno-dyfuzyjny” wystąpiła tylko raz

w dokumencie pana Boniego „Polska 2030.

Wyzwa-

nia rozwojowe”, bo potem, po szeregu interpelacji to

wykreśliliście.

Ale właśnie realizowany jest ten mo-

del polaryzacyjno-dyfuzyjny.

Dwa przykłady.

Pro-

gram budowy dróg w 2010 r. 6 grudnia po drugiej

turze wyborów samorządowych, żeby wasi kandyda-

ci, broń Boże, nie przegrali wyborów, nastąpiła likwi-

dacja większych inwestycji w Polsce wschodniej

(Dzwonek), Via Carpatia, droga Białystok – Augu-

stów, droga S19.

I to jest właśnie polityka Platformy,

przeznacza się środki tylko na centralne miasta.

Drugi dokument, który na to wskazuje.

Jest to kwe-

stia przyjętej 13 grudnia „Koncepcji polityki prze-

strzennego zagospodarowania kraju”, w której pozba-

wia się statusu metropolii Białystok, Rzeszów.

Przy-

pomnę, że w roku 1996 Białystok przystąpił do Unii

Metropolii Polskich.

Ta polityka jest realizowa-

na, o tym nie trzeba mówić, to się dzieje.

Dlatego

uważam, że Strategia Rozwoju Kraju, którą państwo

opracowujecie…

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Panie pośle…

58

Poseł Krzysztof Jurgiel:

…może nazywać się strategią rozwoju części kra -

ju, bo województwo podlaskie nie będzie się rozwija-

ło.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, właśnie tak.

Chciałem, żeby pan zwró-

cił uwagę na to, że chciałem panu podziękować.

Dziękuję bardzo.

Teraz pan poseł Krzysztof Szczerski, Prawo i Spra-

wiedliwość.

Poseł Krzysztof Szczerski:

Dziękuję bardzo.

Z tym dokumentem jest jeden kłopot, to znaczy wy-

nika z niego, że strategią jest wszystko, czyli nic.

Cokolwiek rząd robi, podciąga to pod realizację Stra-

tegii Rozwoju Kraju.

Pan w tym dokumencie w jed-

nym punkcie, tym samym, na równi stawia kampa-

nię „Rowerem bezpiecznie do celu” z kampanią „Wy-

posażenie Sił Zbrojnych RP w samoloty wielozada-

niowe”.

W przypadku rowerów i samolotów jest jed-

nak różnica, jeśli chodzi o strategiczność różnego

rodzaju działań rządu.

Dlatego chciałbym przede wszystkim zapytać

pana ministra, czy mógłby pan realnie wskazać

w tym dokumencie, co jest zadaniem strategicznym,

a co jest po prostu działalnością rządu.

Bo dochodzi

do takiej sytuacji, że cokolwiek dzieje się w Polsce,

wszystko można podciągnąć pod realizację Strategii

Rozwoju Kraju.

W związku z powyższym ona zawsze

będzie realizowana, ponieważ cokolwiek zrobi rząd,

będzie realizacją tej strategii.

Rowery, e-teatr, proﬁ-

laktyka teatralna, „Kocham – nie krzyczę”, a jedno-

cześnie Internet, Siły Zbrojne, wszystko razem wzię-

te i wymieszane w tym dokumencie.

W związku z tym

tak naprawdę on nie mówi o niczym poza tym, że co-

kolwiek działo się w Polsce w 2010 r.

To nie jest jesz-

cze żadna strategia i strategiczne myślenie.

Drugie pytanie do pana: Jaką metodą, bo metod

jest sporo, rząd liczy wpływ środków strukturalnych,

środków europejskich na rozwój kraju?

Jaka u pań-

stwa jest metoda liczenia wpływu?

Nie chodzi o to,

że państwo wydajecie pieniądze, bo to jest najprościej

policzyć, tylko jaka jest metoda dotycząca wpływu.

Zatem realnie ile jest wzrostu PKB?

Ile państwa zda-

niem zawdzięczamy, Polska zawdzięcza realizacji tej

strategii, wydawaniu pieniędzy europejskich?

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

ski, Platforma Obywatelska.

Poseł Marek Łapiński:

Informacja z realizacji Strategii Rozwoju Kraju, w tym

przypadku dotycząca roku 2010, to także okazja do

pewnych podsumowań, uogólnień, wyciągania wnio-

sków.

Przed nami proces przygotowania nowej średnio-

okresowej Strategii Rozwoju Kraju na lata 2015–2020,

to także czas negocjacji nowego budżetu unijnego, za-

sad wykorzystywania środków unijnych.

Czy zdaniem pana ministra regionalizacja wyko-

rzystania środków unijnych w latach 2007–2013,

powierzenie funkcji instytucji zarządzających regio-

nalnymi programami operacyjnymi samorządom

województw i tylko instytucji pośredniczących w przy-

padku chociażby „Kapitału ludzkiego” czy wdraża-

jących w przypadku PROW to była dobra decyzja?

Czy wnioskiem z tej informacji i realizacji strategii

może być wsparcie dla prezentowanej przez Komisję

Europejską wielofunduszowości i powierzenie więk-

szej liczby programów realizowanych przez samorzą-

dy województw?

I czy zdaniem MRR z tej informacji

wynikają dobre wnioski w związku z realizacją pro-

gramu operacyjnego Polska wschodnia?

Czy te wnio-

ski zachęcają ministerstwo do przygotowania progra-

mu operacyjnego Polska zachodnia?

Jak wiemy, pięć

województw przygotowuje strategię rozwoju Polski

zachodniej.

Czy wnioski płynące z tej strategii przy-

gotowywanej przez pięć województw we współpracy

z MRR zachęcają do przygotowania programu opera-

cyjnego dla rozwoju Polski zachodniej?

Przecież na

zachodzie naszego kraju nie jest tylko tak dobrze, jak

dziami chociażby pojawiającymi się w dzisiejszej de-

bacie, ale są także problemy, o których ta strategia

mówi.

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

O zadanie pytania proszę panią poseł Izabelę

Kloc, Prawo i Sprawiedliwość.

Chciałabym jeszcze dosłownie dwa zdania powiedzieć

odnośnie do wskaźników, o których wcześniej mówi-

łam.

Mianowicie w międzyczasie wyliczyłam, że

wskaźników, które nie zostały przedstawione, jest 18.

Mam gorącą prośbę do pana ministra.

Mamy już rok

2012 i mam nadzieję, że pan minister zabrał dzisiaj

ze sobą szczegółowe dane i będzie w stanie podczas

odpowiedzi na nasze pytania przedstawić nam te wskaź-

niki.

Chciałabym również, żeby to zostało przedsta-

wione na piśmie, czyli uzupełnienie tej tabelki ze

wskaźnikami.

Szczególnie chodzi o wskaźnik, który

mnie zaniepokoił do tego stopnia, że aż się przejęzy-

59

czyłam i zamiast o wzroście, mówiłam o spadku zgo-

nów, tak że z góry przepraszam.

Chciałabym się też

dowiedzieć, jaka jest przyczyna fatalnego stanu zdro-

wia Polaków i czy również to analizujecie, rozważa-

cie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

W nawiązaniu do informacji o realizacji Strategii

Rozwoju Kraju 2007–2015 chciałbym przede wszyst-

kim zapytać pana ministra o realizację strategii li-

zbońskiej.

Chodzi mi przede wszystkim o innowacyj-

ną gospodarkę dla małych i średnich przedsiębiorstw.

W szczególności mam na myśli venture capital, inwe-

stycje wysokiego ryzyka.

Tu chodzi o to, aby inwe-

stować w rozwój małych i średnich przedsiębiorstw,

bo to przede wszystkim automatycznie jest rozwój

całego kraju, rozwój gospodarczy.

Tutaj będą miejsca

pracy, tutaj będą podatki.

Myślę, że chodzi przede

wszystkim o to, aby przyjrzeć się temu dokładniej.

Tego pewnie nie widać, ale myślę, że jeśli chodzi

o ten temat, pan minister nam odpowie.

Chciałbym zapytać o jeszcze jedno, w szczególno-

ści jeśli chodzi o województwo podkarpackie, inwe-

stycje drogowe.

Chciałbym zapytać, co z autostradą,

bo całe Podkarpacie miało wielkie nadzieje, że na

Euro 2012 jednak dojedziemy autostradą do granicy,

do Korczowej, a z informacji, jakie dzisiaj mamy, wy-

nika, że jednak nie.

Mało tego, prawdopodobnie

w ogóle nie zostanie to zrealizowane w 2012 r. i praw-

dopodobnie w 2013 r.

Czy są jakieś konkretne infor-

macje, kiedy to zostanie zrealizowane?

Co z kolejną inwestycją, drogą szybkiego ruchu

S19?

Były plany, że będzie ona realizowana, okazuje

się, że nie.

Została całkowicie wykreślona czy tylko

na jakiś czas?

Chciałbym usłyszeć odpowiedź na to

pytanie.

I co z obwodnicą Przeworska?

(Dzwonek)

Bardzo ważne jest, aby wybudować tę obwodnicę.

Co

z obwodnicą Łańcuta i modernizacją drogi w ciągu

drogi krajowej nr 4 z Łańcuta do Radymna?

Bardzo

bym prosił o odpowiedź.

Na koniec jeszcze jedno, ostatnie pytanie, jeśli pan

pozwoli, panie marszałku: Jak udało się poprawić

jakość polskiej rodziny, w szczególności życia pol-

skich rodzin, w małych miejscowościach, a w szcze-

gólności na polskiej wsi?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Uprzejmie prosiłbym teraz podsekretarza stanu

lego Niezgodę o odniesienie się do debaty.

Panie ministrze, proszę bardzo.

Podsekretarz Stanu

staram się odnieść do tych państwa wątpliwości,

w szczególności pytań, które rzeczywiście dotyczą

zarówno omawianego dokumentu, jak i właściwości

ministra rozwoju regionalnego.

Odnosząc się najpierw do uproszczeń, jeżeli chodzi

o…

Nie ma już pana posła Tomasza Makowskiego,

natomiast udzielę odpowiedzi, być może znajdzie się

to w protokole.

Otóż spośród 43 funkcjonujących strategii w wy-

niku uproszczeń, które rząd zaproponował w zmia-

nach strategii zarządzania rozwojem, planowane jest

ograniczenie tych strategii do strategii zintegrowa-

nych, których będzie 9.

One będą obejmować właści-

wości poszczególnych resortów, ale również będą

szeroko pojmować wątki w ujęciu nie sektorowym, ale

zintegrowanym.

Odnosząc się do samego faktu sporządzenia tego

sprawozdania i jego objętości, chcę powiedzieć, że jest

to tylko wypełnienie wymogu ustawowego.

Ustawo-

dawca nałożył konkretne obowiązki na ministra roz-

woju regionalnego i niniejszym je wypełniamy.

Jeżeli natomiast chodzi o prezentowane wskaźni-

ki w oparciu o dane Głównego Urzędu Statystyczne-

go, to są one dostępne, zgodnie z umową pomiędzy

ministrem rozwoju regionalnego a prezesem Głów-

nego Urzędu Statycznego, w ujęciu 3-miesięcznym.

Są one prezentowane na stronach internetowych

GUS, jak również Ministerstwa Rozwoju Regional-

nego, natomiast nie można sprawić, by w dokumen-

tach, które przechodzą proces legislacyjny, dostępne

były dane aktualne na chwilę obecną.

Szanowni państwo dotykali kwestii niemalże

wszystkich wskaźników i przedstawiane one były, jak

rozumiem, według państwa troski o poszczególne sek-

tory, które są państwu najbliższe.

W raporcie z reali-

zacji strategii wspomniałem, że nie wszystkie wskaź-

niki osiągnęły założony cel – niektóre zbliżyły się do

niego, niektóre go przekroczyły.

Podkreślano tutaj również – ja też i prosiłbym

o zwrócenie jeszcze raz uwagi na to – rolę kryzysu

gospodarczego, który nie mógł pozostać bez wpływu

na realizację poszczególnych wskaźników.

Według

najnowszych danych, nieujętych w prezentowanej

państwu tabeli, średnioroczne tempo wzrostu PKB

60

już za rok 2011 wynosi 4,3%.

Inne wskaźniki również

można odczytać, np. przeciętny dochód – jest wzrost,

bezrobocie w porównaniu z poziomem zakładanym

w 2006 r. – notuje się spadek.

Wspomniałem o badaniach i rozwoju.

Myślę, że

było tu przejęzyczenie pana posła Jakiego.

Nie dane

za rok 2012, bo rok 2012 trwa, natomiast według

danych za rok 2010 jest to 0,74% PKB.

Dlatego też

dane, które są dostępne, prezentowane są w mojej

ocenie na bieżąco.

Odnosząc się natomiast do pytań pań i panów po-

słów w kolejności ich zadawania, odpowiem tak.

Pan

poseł Ast – S3 w roku 2011.

Raport w ujęciu wskaźni-

kowym pokazuje, co działo się w roku 2010, bez wska-

zywania konkretnych inwestycji.

Sądzę, że jest to

pytanie, które odnosi się do programu modernizacji

i rozwoju dróg i właściwy jest oczywiście minister

transportu, budownictwa i gospodarki morskiej.

Pan poseł Matuszczak.

Troszeczkę ze zdziwieniem

usłyszałem, że pan poseł jest sceptyczny co do pro-

gramu „Rozwój Polski Wschodniej”.

Być może dane,

które są prezentowane w kolejnym omawianym do-

kumencie...

Tak jak powiedziałem, ze zdziwieniem,

ponieważ program ten jednoznacznie pozytywnie

wpływa na wskaźniki dotyczące województw Polski

seł powiedział.

Dlatego będę się upierał, że jest to

jednak pozytywny wymiar tego programu.

Pan poseł Józef Rojek – droga do Nowego Sącza,

komplementarność...

(Poseł Andrzej Czerwiński: On to do mnie mówił,

nie do pana ministra.)

Odniosę się w kilku zdaniach, jeżeli można.

Pan poseł wspomniał również o oddolnym progra-

mowaniu.

Tak się właśnie dzieje.

Strategie wojewódz-

kie są komplementarne wobec strategii krajowych.

Rozumiem, że tutaj jest indywidualny przypadek, ale

powtórzę: Strategia Rozwoju Kraju to nie jest doku-

ment inwestycyjny.

Podobnie głos pana posła Jana Ziobry – droga S7,

hala w Krakowie.

Odpowiem również w ten sposób,

Pan poseł Waldemar Sługocki.

Również częściowo

już odpowiedziałem na te pytania.

Oczywiście w roku

2006 nie można było przewidzieć skutków trwania

kryzysu.

Należy zauważyć, że pomimo właśnie tych-

że skutków w innych krajach Polska odnotowuje

wzrost głównego wskaźnika, czyli PKB, oczywiście

również w ujęciu regionalnym.

Poza tym – to już pytanie retoryczne, mówiła to

już pani posłanka Kloc – strategia ta została przygo-

towana i zatwierdzona w 2006 r. przez rząd Prawa

i Sprawiedliwości.

Jeśli natomiast chodzi o nową edy-

cję strategii – też już o tym mówiłem – jesteśmy

w trakcie dostosowywania naszych dokumentów

strategicznych do nowej perspektywy budżetowej,

czyli do roku 2020, i w chwili obecnej trwają prace.

Pan poseł Jurgiel.

Cieszę się, że pan poseł po-

twierdził – dziękuję – że już nie ma modelu polary-

zacyjno-dyfuzyjnego w dokumentach strategicznych.

Jest to prawda, wcześniej, w poprzednim moim wy-

stąpieniu również o tym mówiłem.

Należy podkreślić, że te dokumenty, czyli strate-

gie średniookresowa i długookresowa, nie są jeszcze

dokumentami przyjętymi.

Jesteśmy obecnie również na etapie prac zmierza-

jących do przygotowania się do przyszłej perspekty-

wy programowej.

Jednym z dokumentów, które są

w trakcie opracowywania, ale jest on na bardzo

wstępnym etapie, na etapie konsultacji z samorząda-

mi, z organizacjami pozarządowymi, z samorządami

miejskimi, są przygotowywane – pojawia się tutaj

m.in. wątek metropolii – założenia krajowej polityki

miejskiej.

Odnosząc się już również do metropolii, chcę po-

wiedzieć, że zamierzenie jest takie, by móc wspólnie

rozwiązywać problemy pojawiające się na danych ob-

szarach, nie zaś dyskryminować poszczególne obsza-

ry.

Delimitacja poszczególnych obszarów ma podkre-

ślać ich funkcje rozwojowe.

Przyszłe kontrakty tery-

torialne – to również jest informacja o trwających

aktualnie pracach – mają być porozumieniami po-

między rządem a właściwym samorządem współﬁ-

nansującym zadania rozwojowe na danych obsza-

rach, bez negatywnego zróżnicowania na obszar

miejski i obszar wiejski.

Podkreślić należy, że nowy kontrakt partnerski

pomiędzy...

W projekcie rozporządzeń pojawiają się

zapisy dotyczące nie tylko przyszłości polityki spój-

ności, ale też przyszłej perspektywy budżetowej.

Wszystkie 3 ﬁlary, czyli zarówno polityka spójności,

jak i polityka rolna oraz polityka rybacka, mają wspie-

rać 11 celów tematycznych określonych w projektach

rozporządzeń.

Dlatego też obszary czy też zadania,

które zostaną wyznaczone właśnie w strategiach re-

gionalnych, w strategiach wojewódzkich, oczywiście

komplementarnych wobec dokumentów krajowych,

mają być wspierane ze wszystkich funduszy.

Z tego

powodu jest zakładana pewna synergia.

Nigdzie nie można tego odczytać, nawet jeśli cho-

dzi o prace bieżące, a mamy zatwierdzone projekty

stanowisk rządu, gdzie na przykład rząd bardzo wy-

raźnie odcina się i jest przeciwny ustanowieniu no-

wego funduszu, nowego programu „Łącząc Europę”,

który to program prawdopodobnie zubożyłby budżet

polityki spójności.

Dlatego też podkreślam, że wszel-

kie dokumenty strategiczne, i te zaakceptowane, i te

w trakcie opracowywania służą spójności, podkreśle-

niu czy też ﬁnansowaniu spójności gospodarczej,

społecznej kraju, nie zaś podkreśleniu różnic.

Pan poseł Szczerski mówił o średniookresowej

strategii rozwoju kraju.

Układ strategii, układ tych

wskaźników rzeczywiście był przyjęty w roku 2006,

już kolejny raz pada to z tej mównicy, więc nie do

końca rozumiem czynienie zarzutu z powodu tegoż

układu, aczkolwiek układ, moim zdaniem, jest czy-

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

61

telny i daje możliwość wyciągania wniosków i reko-

mendacji na przyszłość.

Natomiast jeżeli chodzi o wpływ funduszy unij-

nych na PKB, posługujemy się w naszych dokumen-

tach, w informacjach przedkładanych tutaj trzema

badaniami wykonanymi niezależnie przez trzy insty-

tucje.

Są to trzy różne modele makroekonomiczne

badające wpływ funduszy, czyli badające różnicę,

jaka byłaby w gospodarce, w modelu, w wariancie bez

funduszy i w wariancie z funduszami.

Są to bardzo

złożone modele, jeden z nich zakłada nawet badanie

2000 zmiennych.

Stąd też różnice w przypadku tych

modeli występowały o tyle, o ile jeden z nich na przy-

kład badał w ujęciu krajowym, a drugi w ujęciu re-

gionalnym, gdzie sumą regionalnych była wartość

dodana krajowa.

Podkreślić należy, że wszystkie te

modele zakładały jednoznacznie pozytywny wpływ

funduszy od 3 do 6% na wzrost PKB, czyli udział

funduszy we wzroście PKB.

Jest to też dowód na po-

zytywny wpływ całej polityki spójności.

Przejdę teraz do wypowiedzi pana posła Marka

Łapińskiego.

Polska wschodnia versus Polska za-

chodnia.

Myślę, że teraz jest jeszcze zbyt wcześnie na

dyskusję na temat kreacji przyszłych programów

operacyjnych.

Z pewnością planowane jest kontynu-

owanie Programu Operacyjnego „Rozwój Polski

Wschodniej”.

Gdy patrzymy na PKB w układzie wo-

jewódzkim i cel, jaki przyświecał twórcom tego pro-

gramu, oczywiście to jest delimitowane do poziomu

województw, widzimy, że nadal województwa Polski

Wschodniej cechuje najmniejsze PKB per capita.

(Poseł Marek Łapiński: To jest jedyny wskaźnik.)

Jak powiedziałem, nie przesądzam i na pewno

tutaj...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie ministrze, proszę nie dyskutować z posłami

na sali, proszę nie odczytywać może, jeśli mógłbym

pana prosić, książek, tylko udzielić odpowiedzi na

pytania, które padły, dobrze?

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

Oczywiście.

Tak więc w tym momencie jeszcze nie tworzymy

tych programów, trwają dyskusje na temat budżetu

przyszłej polityki spójności.

Pani posłanka Kloc mówiła o wskaźnikach doty-

czących zdrowia.

Oczywiście te wszystkie wskaźniki,

które mamy, zostaną przesłane.

Natomiast jeśli cho-

dzi o wskaźniki odnoszące się do zdrowia, w szcze-

gólności dotyczące chorób układu krążenia, jak ro-

zumiem, to są dane, co do których właściwym adre-

satem jest minister zdrowia.

Ja nie potraﬁę się do

tego bardziej szczegółowo odnieść.

Ostatnie pytanie pana posła Golby również doty-

czyło autostrad, obwodnic, czyli konkretnych inwesty-

cji, gdzie osobą właściwą do udzielenia odpowiedzi jest

minister transportu.

Podkreślam, że strategia za rok

2010 to nie jest dokument, który mówi, jak przebiega-

ła budowa dróg w roku 2011.

Dziękuję bardzo.

(Poseł Izabela Kloc: Dostanę wskaźniki?)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Niewykluczone, że pan minister Niezgoda będzie

miał za chwilę jeszcze kolejne zajęcie, bo o sprosto-

wanie dopomina się pan poseł Krzysztof Jurgiel.

Panie pośle, bardzo proszę.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

wiedział, że cieszy się, że pan poseł Jurgiel potwier-

dził, że nie ma modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego.

Ja tak nie powiedziałem.

Powiedziałem, że po inter-

wencjach w niektórych dokumentach zostały wykre-

ślone słowa, natomiast on jest realizowany praktycz-

nie, co jest jeszcze gorsze, bo w sumie nie wiemy, jaki

naprawdę model jest zapisany w dokumentach.

I ten

model polaryzacyjno-dyfuzyjny jest realizowany, bo

jeśli chodzi o Strategię Rozwoju Kraju, priorytet szó-

sty, który mówi o spójności terytorialnej, czy priory-

tet piąty, to wykreślone zostały wszystkie drogi z wo-

jewództwa podlaskiego i Białystok stracił status

metropolii.

To jest właśnie, panie ministrze, ta pola-

ryzacja.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie ministrze, tu chyba nie ma nic do pro-

stowania, bo pan tylko sprostował to, co być może nie

do końca było zrozumiane, chodzi o intencje pana

posła.

To byłoby tyle, jeśli chodzi o udzielenie odpowiedzi.

Dziękuję raz jeszcze panu ministrowi Marcelemu

Niezgodzie.

Proszę sprawozdawcę komisji pana posła Rado-

sława Witkowskiego.

Pan poseł wyraża chęć zabrania

głosu.

Bardzo proszę.

Poseł Radosław Witkowski:

Dziękuję, panie marszałku.

szczegółowo odpowiedział na wszystkie pytania i wy-

daje mi się, że wyczerpał spektrum tych zagadnień,

62

które były w czasie pytań poruszane.

Ja natomiast

gólnie biorąc pod uwagę wypowiedzi przedstawiciela

Solidarnej Polski, którego nie ma tutaj na sali.

Przed-

stawiciel Solidarnej Polski obﬁcie cytował, podawał

różne wskaźniki.

Niezbicie z lektury strategii, która

była wdrażana w roku 2010, wynika, że najważniej-

sze wskaźniki realizujące główne cele strategii były

bliskie zakładanym na rok 2010, a niektóre z tych

wskaźników, chodzi o założenia na rok 2010, zdecy-

dowanie to przebiły.

I to jest odpowiedź na szereg

statystyk, które poseł Solidarnej Polski cytował, na-

tomiast główne wskaźniki były bliskie zakładanemu

celowi na rok 2010.

Dziękuję, panie marszałku.

(Oklaski)

wi Witkowskiemu.

Zamykam dyskusję.

rządku dziennego: Przedstawiony przez Radę

misji Infrastruktury, Komisji Samorządu Tery-

Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii

(druk nr 162).

Ponownie proszę o zabranie głosu podsekretarza

Marcelego Niezgodę.

Rzeczywiście ma pan minister dzisiaj co robić.

Uprzejmie zapraszam.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego

Panie Marszałku!

Panie Posłanki!

Panowie Po-

słowie!

Tym razem krótko, ponieważ rzeczywiście,

tak jak wspomniałem wcześniej, te tematy, zwłaszcza

strategia za rok 2010, jak również ten raport w wielu

momentach się zazębiają.

Raport powstał w wyniku obowiązku nałożonego

przez ustawę o zasadach polityki rozwoju, która to

ustawa zobowiązuje do sporządzenia tegoż co trzy

lata.

Są to pierwsze trzy lata zarówno obowiązywa-

nia ustawy, jak i w związku z tym pierwszy raport.

Raport prezentuje sposób czy też stan realizacji

strategii, jak również wysuwane są w nim wnioski

i rekomendacje na przyszłość.

W wielu miejscach dane statystyczne – chodzi o ra-

port rzeczywiście za lata 2007–2010 i strategię za rok

2010 z poprzednio omawianego punktu – są niekiedy

takie same.

Może przytoczę tylko jeden przykład.

Powiedziałem już o pozytywnym wpływie polityki

to naszym zdaniem bardzo symptomatyczne i przed-

stawiamy to naszym partnerom w Europie.

Jest to

kluczowy argument, jeżeli chodzi o przyszłość polity-

ki spójności.

Nie jest to polityka stricte pomocowa,

nie jest to stricte polityka, która w wyniku osiągnię-

cia danego wskaźnika miałaby się nagle zakończyć.

Przytoczono wiele danych.

Podkreślę tylko, że w roku

2010 ﬁnansowanie w Polsce z funduszy unijnych

przyniosło inwestycje o wartości blisko 21 mld euro

i – tak jak już powiedziałem – średniorocznie 2%

PKB to był wpływ funduszy, wpływ polityki spójno-

ści.

Oczywiście jestem do dyspozycji szanownych

pań i panów posłów, jeżeli chodzi o pytania.

Dzięku-

ję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

drzeja Sztorca w celu przedstawienia stanowiska

komisji.

Jest pan poseł?

(Poseł Andrzej Sztorc: Jestem.)

Jest.

Poseł Andrzej Sztorc:

przedstawić sprawozdanie Komisji: Gospodarki, In-

frastruktury, Samorządu Terytorialnego i Polityki

Regionalnej oraz Innowacyjności i Nowoczesnych

Technologii o rządowym dokumencie: Raport Polska

te w druku nr 59.

Połączone komisje – jeszcze raz powtórzę, Komi-

sje: Gospodarki, Infrastruktury, Samorządu Teryto-

i Nowoczesnych Technologii – po rozpatrzeniu tego

po dyskusji wnoszą, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć

raport zawarty w druku nr 59.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo panu posłowi Andrzejowi

Sztorcowi.

Poseł Radosław Witkowski

63

Otwieram dyskusję.

wiński w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

Poseł Andrzej Czerwiński:

Wysoka Izbo!

Każda strategia przygotowywana jest

na wiele lat i z założenia, jeśli mówimy o kraju, o Polsce,

powinna obejmować wiele rządów.

Każda koalicja ma

pewne priorytety, może zwracać większą uwagę na

jedne aspekty, mniejszą – na inne aspekty, ale powin-

na respektować to, co w imieniu ludzi, obywateli

przyjmuje się długofalowo.

Na to oczywiście nakłada

się również pewien program działania, czyli wskazu-

jemy źródła ﬁnansowaniapewnychzadań.

Oskutecz-

ności tych przedsięwzięć decyduje raport.

Jeśli mamy

teraz, dzisiaj okazję do porozmawiania na temat ra-

portu, jak była realizowana strategia konkretnie

w latach 2007–2010, to bardzo chętnie zaprosiłbym

do takiej dyskusji każdego, kto w poprzednich punk-

tach też krytykował działania rządu, mówił, jak to

jest źle, że mogłoby być lepiej itd.

Punktem wyjścia

niech będzie statystyka, bo statystyka jest nauką

ścisłą, czyli w pewnym przedziale tolerancji określa

wyniki pewnych działań.

Każdy z posłów może zapo-

znać się ze statystyką, a jeśli ktoś nie lubi czytać, to

mamy również krótkie, zwięzłe dane, corocznie pre-

zentowane w skrótowych danych statystycznych.

Mam tutaj przed sobą co najmniej konkretnie trzy.

Możemy porównywać tam pewne wskaźniki.

Mówimy teraz o pewnych danych za lata 2007–

–2010.

Każdy chciałby, każdy rząd, każda władza,

każdy przedsiębiorca, żeby był rozwój, żeby było do-

brze, ale zadania czy aktywność danego podmiotu

zależą nie tylko od wyników, lecz także od sytuacji

zewnętrznej.

Ktokolwiek by nie dyskutował na świe-

cie, w Europie czy w Polsce, musi uwzględnić kryzys

z 2009 r., bo on po prostu był.

Miejmy nadzieję, że

był.

Jeśli będziemy pracować, to być może w przyszło-

ści nie dotkną nas jego skutki.

(Poseł Izabela Kloc: Absolutnie.)

(Poseł Krzysztof Jurgiel: Nie nasza wina.)

(Poseł Krystyna Skowrońska: Nasza też nie.

)

Jaka była konkurencyjność naszej gospodarki?

Dane statystyczne mówią, że byliśmy jednymi z naj-

lepszych, nie chcę powiedzieć, że najlepsi, bo staty-

styka mówi, że nasz kraj, Polska, ciągle się rozwijał,

najmniej w 2010 r.

– 1,8%, następnie – 3,8%, a wcze-

śniej rozwój sięgał 6–8%.

Produkt krajowy brutto – następny wskaźnik za

ten czas – wzrósł do 4,7 poziomu Unii Europejskiej.

Jesteśmy szóstym krajem w Europie pod względem

wyprodukowanego produktu krajowego brutto.

Wy-

przedzają nas Niemcy, Wielka Brytania, Francja,

Włochy i Hiszpania.

Po akcesji – trzeba to też pod-

kreślić – produkt wzrósł o 1%.

Daje to też odpowiedź

na pytanie, czy było warto, czy nie.

(Poseł Izabela Kloc: A dług publiczny?)

Do długu przejdę za chwilę, jak pani taka ciekawa.

Teraz produktywność naszej gospodarki.

Często

słyszymy takie pytania, zarzuty: Dlaczego ceny w na-

szym kraju są takie jak na Zachodzie, ceny paliwa,

samochodów, niektórych dóbr, a pensje nie są takie

jak na Zachodzie?

Odpowiedź jest prosta.

Ponieważ

w naszym kraju to jest 66,5% średniej Unii Europej-

skiej.

Średniej Unii Europejskiej, a nie średniej naj-

wyżej rozwiniętych krajów.

O czym to świadczy?

O tym, że koszty wytwarzania są jeszcze takie duże,

że przedsiębiorcy po prostu nie mogą dać tak dużych

zarobków, bo nie sprzedalibyśmy usługi ani towaru.

Ale dynamika wzrostu wydajności jest bardzo duża,

bo w ciągu trzech lat wzrosła o 5,5%.

Na Słowacji

wydajność wynosi 82%.

Nie chcę, żebyśmy budzili

zazdrość wśród naszych ludzi.

W każdym razie wy-

dajność idzie w dobrą stronę i jeśli tendencja się

utrzyma, to nasze zarobki wcale nie muszą odbiegać

od zarobków w Unii Europejskiej.

Zmiany strukturalne zatrudnienia to olbrzymia

szansa dla nas, dla naszego kraju, bo u nas, tak jak

w Europie, jest najwięcej zatrudnionych w sektorze

usług, ale odbiegamy jeszcze od ilości usług czy liczby

zatrudnionych w Europie pod względem zarówno

globalnych środków kręcących się w usługach, jak

i liczby zatrudnionych w usługach.

Gdy przeczytamy

dane statystyczne dotyczące ilości wydatków na

usługi za którykolwiek rok, to zobaczymy, że jeśli cho-

dzi o restauracje, wypoczynek, zagospodarowanie

wolnego czasu, porządki wokół siebie, czyli zagospo-

darowanie ogrodów – mówił tu ktoś o ścieżkach ro-

werowych, trochę się z tego wyśmiewał – to wielo-

krotnie odstajemy od Unii Europejskiej.

Czyli przed

nami, jeśli będzie postęp gospodarczy, jest tworzenie

miejsc pracy związanych z usługami.

Dominuje u nas

jeszcze sektor rolniczy.

W stosunku do Unii Europej-

skiej mamy w nim zatrudnionych kilkakrotnie więcej

osób.

Tu wymaga się restrukturyzacji i z tego powin-

niśmy wyciągać wnioski.

Szanowny panie, był pan ministrem rolnictwa, na

zadanie – żeby jeśli chodzi o wydajność, liczbę pro-

duktów rolnych, było to zbliżone do tego, co jest

w Unii, a także jeśli chodzi o liczbę, produktywność

naszych rolników.

Bo to jest szansa dla ludzi, szansa

na nowe miejsca pracy.

Sektor przemysłowo-budowlany jest mniej więcej

stabilny, aczkolwiek i tak zatrudnienie jest wyższe

niż w Unii Europejskiej.

O czym to świadczy?

Że wca-

le nie musimy bronić największych zakładów produk-

cyjnych, bo Unia już powoli od tego odeszła.

Nasza

przyszłość to usługi.

Teraz dalsze wskaźniki.

Jeśli mówimy o likwida-

cji różnic w Europie, jesteśmy na trzecim miejscu pod

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich

względem szybkości konwergencji w zakresie rozwo-

ju gospodarczego.

Gdyby ta tendencja się utrzymała,

nasi obywatele mogą czuć się bezpiecznie.

Jeśli mówimy o wydatkach strukturalnych, to oby

te fundusze, które pojawiły się u nas z chwilą akcesji,

zostały dobrze przygotowane do wchłonięcia, dalej

nam procentowały.

Gdyby nie one, Polska dużo ciężej

przechodziłaby kryzys gospodarczy.

To, że wchłonę-

liśmy prawie 99% przygotowanych funduszy, jest

zasługą ministerstw, rządu i przedsiębiorców, zaso-

bów ludzkich, organizacji pozarządowych, bo one to

odwlekły, przyczyniły się do tego, że nie staliśmy się

biedni.

Już o żłobkach, nauce itd. nie chcę wspominać, bo

na ten temat można by naprawdę sporo mówić.

Po-

stęp jest spory.

(Poseł Krzysztof Jurgiel: Dług publiczny.)

Dług, pyta pan.

Fakty są takie, że do 2009 r. dług

rósł.

On rósł, dlatego jednym z zadań tego rządu,

żebyśmy nie roztrwonili tego wszystkiego, jest zmniej-

szenie długu publicznego, zmniejszenie deﬁcytu bu-

dżetowego.

To są priorytety, o których pan poseł na

pewno czytał w strategii, bo rozumiem, że pan czyta

dokumenty, te, które są przygotowane do 2015 r.

Przed nami przekształcenie nauki, kilkakrotny

wzrost liczby studentów, niewielki przyrost kadry

dydaktycznej.

Na koniec chciałbym powiedzieć, że przed Polską

jest naprawdę duża szansa.

Ostatni okres europejski

nie będzie już tak łatwy, jeśli chodzi o przekazanie

pieniędzy na infrastrukturę, na drogi, na kolejnictwo

itd.

Musimy inwestować w pewną konkurencyjność

i innowacyjność.

Jeśli wykorzystamy te pieniądze na

innowacyjność tak, jak były wykorzystane na infra-

strukturę, to kiedy będziemy o takich raportach dys-

kutować w 2020 r., będziemy mieć powód do dumy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Witam, panie marszałku.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Ja również pana witam.

Poseł Jerzy Żyżyński:

Panie Marszałku!

Szanowne Panie Posłanki!

Sza-

nowni Panowie Posłowie!

Z wielkim zainteresowa-

niem przeczytałem ten dokument.

Uważam, że jest to

rzeczywiście bardzo ciekawy dokument, który zalecił-

bym do czytania swoim studentom.

Gdyby to była

praca magisterska, byłaby na pewno wyróżniona jako

jedna z najlepszych.

Niemniej jednak muszę powie-

dzieć, że pomimo wielu interesujących informacji, na-

prawdę bardzo interesujących, jest to typowo propa-

gandowy dokument.

Ma on pokazać sukces rządu,

którego niestety w wielu dziedzinach nie widzimy.

Mój poprzednik mówił o statystyce, że tu otrzy-

mujemy statystykę.

Rzeczywiście jest to bardzo cie-

kawa statystyka.

Jak powiedziałem, sam dokument

jest interesujący.

Ale przypomina mi się powiedzenie

pewnego matematyka.

Jest wiele oklepanych powie-

dzeń, że to największe kłamstwo itd., ale on dosyć

zabawnie powiedział, że statystyka jest jak bikini,

ponieważ bardzo dużo pokazuje, ale najważniejsze

ukrywa.

I tak jest także z tą statystyką.

Pierwsze zdanie raportu: Ostatnie lata przyniosły

widoczny postęp w kształtowaniu systemu kierowania

rozwojem kraju.

Trudno to określić inaczej, niż jak pew-

nego rodzaju megalomanię, gdzie chce się powiedzieć,

że dopiero ten rząd stworzył system kierowania kra-

jem.

Ale zwróćmy uwagę na coś takiego – rząd naj-

pierw przyjął „Założenia systemu zarządzania rozwo-

jem Polski” w 2009 r., następnie „Plan uporządkowa-

nia strategii rozwoju”.

Dalej pisze się, że ﬁnalizowane

są prace nad długofalową, do 2030 r., i średniookreso-

wą strategią rozwoju kraju oraz ośmioma tzw. strate-

giami zintegrowanymi obejmującymi główne obszary

życia społeczno-gospodarczego.

Ale to nie jest racjonalne działanie.

Najpierw trze-

ba wypracować jakąś strategię, wiedzieć, czego po-

trzebuje kraj, naród, jakie cele chce się zrealizować,

i dopiero temu trzeba podporządkować system kiero-

wania krajem.

A takiego systemu, w moim przekona-

niu, nie ma, dlatego że chce się właśnie ten system

podporządkować wygodzie władzy.

Mamy więc od-

wrócenie tych racjonalnych zależności w zarządza-

niu.

I oto mamy efekt.

Praktycznie, w moim przeko-

naniu, nie ma strategii kształtowania miejsca Polski

w Europie, rozwoju gospodarki, wspierania strate-

gicznych dziedzin, bo ja nie widzę tych strategicznych

dziedzin rozwoju przemysłu.

Nie ma tych strategicz-

nych dziedzin rozwoju przemysłu, nie można mówić

o kształtowaniu młodego człowieka, przygotowywa-

niu go do sprostania wyzwaniom współczesności,

wyzwaniom przyszłości, edukacji, rozwoju nauki.

Nie

ma systemu wdrożeń stosowanych badań nauko-

wych.

Słyszymy o wielu wspaniałych odkryciach na

politechnikach, a nie ma systemu wdrażania tych

badań naukowych, bo nie ma pieniędzy, jak się mówi,

bo nas rzekomo nie stać.

Opis makroekonomiczny bardzo mi się podobał.

Jest to bardzo interesujący obraz makroekonomicz-

ny.

Ale nie mówi się o rzeczywistej przyczynie tego,

Poseł Andrzej Czerwiński

że wzrost gospodarczy w Polsce był wyższy niż w in-

nych krajach europejskich.

Bo to prawda, że w kra-

jach nadbałtyckich odnotowano nawet dwucyfrowe

spadki poziomu, w innych krajach europejskich był

bardzo niski poziom.

Ale proszę państwa, jakie były

rzeczywiste przyczyny tej sytuacji Polski?

Otóż nie

mówi się, że ten względny sukces to efekt przede

wszystkim tego, że polska gospodarka wspięła się na

wyższy poziom w okresie rządów Prawa i Sprawiedli-

wości.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale ile zmarnowała.)

To widać chociażby na pierwszym wykresie, pani

poseł, gdzie jest to wspięcie na najwyższy poziom

w roku 2007 i dopiero później stopniowy spadek, rów-

nolegle ze spadkiem w całej Europie.

Rzeczywiście

kryzys przyczynił się do tego spadku tempa wzrostu,

to nie ulega wątpliwości, ale był wyższy poziom.

Dzię-

ki temu, że był wyższy poziom, gospodarka polska

nie spadła poniżej zera, w obszar ujemnego, jak to się

mówi, wzrostu, czyli recesji, tylko miała jednak do-

datni wzrost, była rzeczywiście tą zieloną wyspą.

(Poseł Andrzej Czerwiński: Nie było to równoległe.)

Słucham?

Nie, widać na wykresie wyraźnie – to są dwie rów-

noległe linie.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Państwa proszę, żebyście nie prowokowali pana

posła do takich odniesień.

Poseł Jerzy Żyżyński:

Słucham?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Proszę kontynuować.

Poseł Jerzy Żyżyński:

Wśród ekonomistów panuje dość zgodna opinia,

że Polska wybroniła się przed głębszym spadkiem

powiadanego wejścia do strefy euro.

Zachowanie wła-

nych i wykorzystać efekt słabnącego złotego.

Dzięki

spadkowi wartości złotego eksport stał się bardziej

opłacalny, staliśmy się bardziej konkurencyjni na

rynkach zagranicznych.

Trzecim takim czynnikiem było, trzeba to przy-

znać, rosnące zadłużenie.

Z jednej strony uratowało

to gospodarkę przed całkowitą zapaścią – ja to wie-

lokrotnie mówiłem, rozmawiałem o tym nawet z pa-

nem ministrem Rostowskim, rzeczywiście mieliśmy

keynesowską politykę – ale z drugiej strony dźwiga-

my brzemię długu.

Mój poprzednik mówił, że trzeba

ten dług zmniejszać.

Przypominam, że pan minister

Rostowski mówił, że trzeba zmniejszać relację długu

do PKB.

Żeby tę relację długu do PKB zmniejszyć,

trzeba działać na wzrost gospodarczy, bo to jest naj-

ważniejsze.

Najważniejszy jest wzrost gospodarczy.

To jest rzeczywiście solidne, jeśli chodzi o staty-

stykę, w wielu miejscach.

Mimo że wielu istotnych

rzeczy nie pokazuje, to wiele danych jest interesu-

jących.

Na przykład piąty wykres, gdzie pokazuje

się, że miał miejsce drastyczny spadek nakładów na

środki trwałe.

Szczególnie niski poziom osiągnęły

one w latach 2009–2010.

Po wyraźnej tendencji

wzrostowej, jeśli chodzi o stopę inwestycji, w latach

2006, 2007 i 2008 od 2009 mamy silny spadek.

Jest

to bardzo niepokojące zjawisko, bo to inwestycje są

tak naprawdę źródłem długofalowego wzrostu go-

spodarczego.

Autorzy dość wybiórczo podchodzą do konsekwen-

cji faktu, że gospodarka jest otwarta.

Zauważają, że

w 2010 r. nastąpiło pogorszenie nierównowagi ze-

wnętrznej, deﬁcyt na rachunku bieżącym wyniósł,

jak się mówi, 16,5 mld euro, a nie, jak podano w do-

kumencie, 15,9 mld euro, tu jest błąd.

Zresztą dziwię

się, dlaczego jest to w euro, a nie w złotych.

Otóż

saldo wyniosło minus 65,8 mld zł, to są olbrzymie

pieniądze.

Rzeczywiście było wyższe niż w 2009 r.,

gdy wyniosło 52,2 mld zł.

Istota problemu polega na tym, że chociaż nie po-

mija się milczeniem istotnego faktu, że deﬁcyt w po-

zycji: dochody był wysoki, to nie mówi się jasno, że

to właśnie saldo dochodów było głównym odpowie-

dzialnym za ujemne saldo na rachunku bieżącym.

W 2010 r. wyniosło ono minus 51 mld zł, a w 2011

miało sporo wyższy udział w deﬁcycie, mianowicie

minus 57 mld zł.

To są wypływające z Polski środki,

dochody, uważam, że jest to konsekwencja złej poli-

tyki właściwie w całym 20-letnim okresie, w którym

Prawo i Sprawiedliwość próbowało troszeczkę odwró-

cić te tendencje.

Przyznaję to jako obserwator, wtedy

zewnętrzny.

Przy wysokim saldzie rachunku bieżącego musi

być ono oczywiście kompensowane napływem środ-

ków na rachunkach ﬁnansowych.

Autorzy zauważa-

ją, że spadła wartość bezpośrednich inwestycji zagra-

nicznych z 17,2 mld do 6,7 mld euro, czyli prawie

trzykrotnie, ale za to znacznie wzrosły inwestycje

portfelowe, w 2009 do ponad 20 mld euro, czyli ponad

80 mld zł.

W 2011 co prawda mniej, bo 44,4 mld zł,

ale istotne jest to, że inwestycje portfelowe są czyn-

nikiem prowadzącym do wzrostu systemowego ryzy-

ka w relacjach gospodarczych z zagranicą i ryzyka

co do kursu złotego.

Poseł Jerzy Żyżyński

Tak że, niestety, trzeba powiedzieć, że w pewnym

stopniu jałowe jest twierdzenie o postępie w konwer-

gencji Polski z krajami Unii Europejskiej, ponieważ

w rzeczywistości jest ona niezmiernie wolna.

Nie za-

uważa się paru istotnych kwestii, na które pozwolę

sobie zwrócić uwagę.

Wiele mierzymy, również w tych

dokumentach, poziomem PKB na głowę.

Otóż poziom

PKB na głowę plasował Polskę na określonym miej-

scu w świecie, ono się wiele nie zmieniło, w 2007 roku

byliśmy na 31. miejscu w grupie ok. 40 krajów, przed

nami była Litwa, Słowacja, Łotwa, Czechy i oczywi-

ście kraje zachodnie, a za nami Rosja, Argentyna,

Meksyk.

W 2010 r. byliśmy na 30. miejscu, wielki

postęp, z 31. na 30. miejsce, i Rosja wskoczyła przed

nas.

Co prawda za nas spadły Litwa i Łotwa, ale

wciąż plasujemy się w grupie krajów relatywnie bied-

nych.

Te dane trzeba korygować, i oczywiście zmiany

kursowe.

Niestety, panie marszałku, nie jestem w stanie

powiedzieć wszystkiego, wygłosić całej opinii, ale na

zakończenie, jeżeli pan marszałek pozwoli, dosłownie

dwa słowa.

Otóż klub Prawa i Sprawiedliwości wno-

si o odrzucenie, nieprzyjęcie tego dokumentu ze

względu na jego typowo propagandowy charakter.

(Dzwonek) Powiedziałbym tak: na jednej z ostatnich

stron mamy takie stwierdzenie…

Panie marszałku, dosłownie ostatnie zdanie.

Mamy takie stwierdzenie: mamy stale zwiększa-

jącą się liczbę konﬂiktów przestrzennych.

Otóż nie

tylko konﬂiktów przestrzennych, także konﬂiktów

społecznych na tle złej polityki społecznej, o której

nie byłem w stanie powiedzieć.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Czerwiński: Ale nie podważył pan

żadnych danych.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

na temat Raportu Polska 2011.

Gospodarka – Społe-

czeństwo – Regiony.

Raport ten przedstawia pozytywnie Polskę na

arenie międzynarodowej, jeżeli chodzi o wartość PKB

w porównaniu z państwami członkowskimi, mimo że

nie osiągnęła wyznaczonego pułapu 5,1% wzrostu

gospodarczego.

Niestety, liczba inwestycji w sektorze

prywatnym znacznie się zmniejszyła w porównaniu

z rokiem 2007.

Również eksport netto nie ma pozy-

tywnego wpływu na PKB.

Nie da się również nie

zauważyć, że NBP odnotował ujemne saldo rachunku

bieżącego, które wynosiło 15,9 mld euro, czyli prawie

o 4 mld euro więcej niż w roku 2009.

Idąc dalej, re-

alizacja bezpośrednich inwestycji zagranicznych do

PKB zmniejszyła się w porównaniu z rokiem 2007

o 3,5%.

W roku 2007 wartość ta wynosiła 17 mld

euro, natomiast w roku 2010 – nieco ponad 6 mld

euro, czyli odnotowaliśmy znaczący spadek.

Pozy-

tywnie nastraja natomiast produktywność polskiej

gospodarki, jest ona wyższa.

Jednak wydajność mie-

rzona w PKB na jednego pracującego wynosi 66,5%

średniej unijnej.

Jest to może postęp w porównaniu

z poprzednimi latami, ale wyprzedziły nas takie kra-

je jak Rumunia, Cypr czy Malta.

Jeżeli przyjrzeć się bezrobociu, można zauważyć,

że utrzymuje się ono na wyższym poziomie niż w la-

tach poprzednich.

Widać, że na rynku pracy wygasa-

ją pozytywne trendy, ludziom coraz ciężej otrzymać

bądź utrzymać pracę.

Prognoza rozwoju sytuacji ma-

kroekonomicznej nie nastraja pozytywnie.

Pojawia-

nie się nowych potęg gospodarczych, zmniejszenie

produkcji, przenoszenie jej do krajów o gospodarkach

wschodzących, nasilająca się rywalizacja o dostęp do

surowców czy osłabienie dynamiki demograﬁcznej

i starzenie się ludności – m.in. te czynniki negatyw-

nie wpływają na rozwój gospodarczy, system emery-

talny i na ﬁnanse publiczne.

Z raportu jasno wynika również obecna nierów-

nowaga ﬁskalna,którastanowijednoznajpoważniej-

szych zagrożeń dla rozwoju Polski.

Przede wszystkim

trzeba ograniczyć deﬁcyt ﬁnansów publicznych oraz

powstrzymać przyrost długu publicznego, zwiększyć

poziom oszczędności krajowych, by wspomóc ekspan-

sję inwestycyjną oraz wzmocnić innowacyjność go-

spodarki.

Poza tym trzeba pobudzić wzrost gospodar-

czy, podnieść stopę zatrudnienia oraz zwiększyć atrak-

cyjność Polski dla inwestorów zagranicznych.

Kolejnym problemem wydaje się być koszt pracy

Polaków.

Mimo że wynagrodzenia nieco się zwięk-

szyły w porównaniu z poprzednimi latami, to i tak

na tle innych krajów wyglądamy bardzo słabo.

Jeszcze gorzej wygląda sytuacja, jeżeli chodzi

o warunki prowadzenia działalności gospodarczej.

W rankingu przeprowadzonym przez Bank Świato-

wy w kategorii regulowania zobowiązań podatko-

wych Polska zajęła 121. miejsce na 183 klasyﬁkowa-

ne kraje.

Skomplikowane procedury podatkowe i po-

dwojenie czasu ich załatwiania ze 175 do 325 godzin

doprowadziły do tego, że nasza pozycja jest o 50 miejsc

gorsza niż w roku 2006, mimo że liczba płatności

dokonywanych przez przedsiębiorstwa w ciągu roku

zmniejszyła się z 43 do 29.

Te zmiany miały duży

wpływ na klimat inwestycyjny w Polsce.

Lepiej przedstawia się natomiast wskaźnik glo-

balnej konkurencyjności opracowany przez Światowe

Forum Ekonomiczne – 39. miejsce na 139 krajów.

pozytywny wpływ na ten wynik miały wielkość ryn-

ku, edukacja wyższa czy rynek ﬁnansowy.

Niestety,

kiedy przyjrzymy się czynnikom, które zostały oce-

nione źle, plusy wydają się nie mieć już tak pozytyw-

Poseł Jerzy Żyżyński

nego znaczenia.

Ocena infrastruktury, zwłaszcza

drogowej, pomimo zbliżającego się Euro wypadła źle.

Podobnie ocena otoczenia makroekonomicznego, ni-

ska ocena deﬁcytu budżetowego i rosnącego długu

publicznego, innowacyjności gospodarki, efektywno-

ści rynku pracy, zaawansowania biznesu.

Ponadto

odnotowano pogorszenie w porównaniu z poprzed-

nim latami w zakresie infrastruktury – o 15 pozycji,

zdrowia i edukacji – o 13 pozycji oraz innowacyjności

– o 10 pozycji.

Pozostając przy ostatnim temacie, chcę powie-

dzieć, że według wspólnotowego przeglądu innowacji

mniejszą innowacyjność przejawia tylko Łotwa.

Wskazuje to na malejące zainteresowanie wprowa-

dzaniem innowacji produktowych i procesowych

w przemyśle i usługach.

Znacznie lepiej wygląda dostęp do Internetu w Pol-

sce.

Dostęp ma 96% przedsiębiorstw i nieco ponad

63% gospodarstw domowych.

Niestety, nie przekłada

się to na rozwój e-handlu, który w Unii Europejskiej

wynosi 14%, a w Polsce tylko 8.

Jeżeli chodzi o łącza

szerokopasmowe, gospodarstwa domowe plasują się

na dobrej pozycji, tylko 4 punkty procentowe niżej od

średniej unijnej, natomiast przedsiębiorstwa zatrud-

niające 10 i więcej osób wypadły bardzo źle, gorzej

Pozostając przy temacie Internetu, warto wspo-

mnieć, iż wskaźnik rozwoju e-administracji zwięk-

szył się z prawie 59% aż do 79%.

Dziwić może nato-

miast fakt, że aż 35% mieszkańców Polski w wieku

16–74 lat nigdy nie używało Internetu.

Dotyczy to

oczywiście głównie osób starszych, które nie odczu-

wają potrzeby sięgania do Internetu, i osób, dla któ-

rych koszty sprzętu i Internetu są za wysokie.

Po przyjrzeniu się kierunkom rozwojowym na

rynku pracy nasuwa się tylko jeden wniosek: zmniej-

sza się liczba osób zdolnych do pracy.

Wielkość zaso-

bów pracowników będzie się regularnie zmniejszać.

Wpływ na to mają takie czynniki, jak: niewielki przy-

rost naturalny, proces starzenia się społeczeństwa

wynikający z wydłużenia czasu życia czy emigracja

Polaków.

Teraz chciałbym zwrócić państwa uwagę na ka-

pitał ludzki, a dokładnie na poziom kształcenia Po-

laków.

Edukacja ma wiele mocnych stron, takie jak:

obowiązkowa nauka do 18. roku życia, powszechna

pomoc materialna dla studentów, rozwinięta sieć

szkół, poprawa wyników egzaminów gimnazjalnych

i maturalnych.

Niestety ma ona także wiele słabych

stron, które należałoby wyeliminować, aby podnieść

poziom nauczania.

Trzeba upowszechnić edukację

przedszkolną, kształtować umiejętności twórczego

myślenia, zwiększyć liczbę nauczycieli języków ob-

cych i informatyki, zwiększyć wskaźnik uczestnictwa

w kształceniu ustawicznym, zwiększyć odsetek ab-

solwentów kierunków matematycznych i przyrodni-

czych.

Zwrócić należy uwagę również na kształcenie za-

wodowe, gdzie ze względu na pokoleniowe nierówno-

ści uczą się osoby z niższym wykształceniem.

Wpływ

na słabą pozycję szkół zawodowych ma również fakt,

że decyzje dotyczące sieci szkół i kierunków kształ-

cenia podejmują samorządy powiatów, które słabo są

powiązane z potrzebami lokalnego rynku i regional-

nego rynku pracy.

Bardzo dobrze wypadamy, jeżeli chodzi o liczbę

studiującej młodzieży.

Znajdujemy się pod tym wzglę-

dem w ścisłej czołówce Unii Europejskiej.

Niestety

wyższe uczelnie w Polsce mają bardzo słabą pozycję

w międzynarodowych rankingach.

Niedobór kadry

akademickiej czy zbyt mała ilość godzin to tylko nie-

które czynniki mające wpływ na nasze dalekie miej-

sce pośród krajów Unii.

Kształcenie dorosłych rów-

nież jest na bardzo słabym poziomie, uczą się o poło-

wę rzadziej niż obywatele Unii Europejskiej.

Mimo rozwarstwienia dochodów nie maleje spo-

łeczne zainteresowanie osiągnięciami kultury i sztu-

ki.

Rośnie liczba instalacji i wystaw, jak i odwiedza-

jących muzea i kina.

Musimy mieć nadzieję, że zaspo-

kojenie tych potrzeb społecznych nie będzie stanowi-

ło zbyt dużego wyzwania dla społeczności lokalnych

i samorządów terytorialnych.

Jeśli chodzi o jakość i sprawność rządzenia Pol-

ską, to na tle innych państw także zajmujemy niską

pozycję.

Niekorzystnie przedstawia się efektywność

administracji publicznej, jakość otoczenia regulacyj-

nego oraz niski poziom zaufania obywateli do insty-

tucji publicznych.

Pozytywny wydaje się natomiast

fakt zmniejszenia podatności na korupcję i zwiększo-

na przejrzystość sprawowania władzy.

Podsumowując przyjęty przez Radę Ministrów

łeczeństwo – Regiony, można dojść do jednego wnio-

sku – rząd ani nie poprawił sytuacji Polski na arenie

międzynarodowej, ani nie poprawił sytuacji we-

na, a założenie własnej działalności gospodarczej

rozwoju życia społecznego.

Lawinowo rośnie liczba

osób wykluczonych, rośnie liczba ciąż u małoletnich,

rośnie liczba samobójstw.

Według raportu „Ubóstwo

i wykluczenie” przygotowanego przez Anty-Poverty

Network i Social Watch w Polsce ubóstwem w różnym

stopniu może być dotkniętych nawet około 13 mln

osób, czyli mniej więcej 32% społeczeństwa.

Blisko 1/3

osób, które otrzymują pomoc społeczną, pracuje.

Należy podjąć działania, które poprawiłyby przy-

najmniej w części dziedziny, w których wypadamy źle

lub bardzo słabo w porównaniu z innymi krajami

Rząd niestety nie spełnił pokładanych w nim

przez naród nadziei.

Zapewnienie letniej wody w kra-

nie to zdecydowanie za mało, dlatego w imieniu klu-

bu Ruch Palikota rekomendujemy odrzucenie tego

raportu.

Dziękuję.

Poseł Krzysztof Kłosowski

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Sztorca, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Andrzej Sztorc:

rządowego dokumentu: Raport Polska 2011.

Gospo-

Otrzymaliśmy bardzo obszerny i solidny doku-

spodarki, o rozwoju regionów, o nastrojach społecz-

nych, o sytuacji społecznej kraju.

I chcę powiedzieć,

że czytając go bardzo uważnie – każdy może sobie

zastrzec, panie profesorze, swoje wnioski – nie prze-

czytałem ani razu o Platformie.

Pan w swoim wystą-

pieniu powiedział kilka razy o PiS-ie.

I tak mogliby-

śmy się przerzucać w nieskończoność.

A chciałbym

podyskutować o faktach, o tym, co się udało, i oczy-

wiście o tym, co się nie udało, bo są rzeczy, których

nie udało się załatwić, i ten dokument wyraźnie to

pokazuje.

Ale muszę powiedzieć jako samorządowiec

– bo pan pytał, jeszcze raz się do pana zwrócę, o stra-

tegię, która przyniosła efekty – że myślę, iż rząd bar-

dzo skutecznie trzymał się kierunku inwestowania

w rozwój kraju poprzez samorządy i regiony.

I to po-

kazało, że to był bardzo trafny kierunek.

Możemy mieć różne uwagi, bo pochodzimy z róż-

nych regionów, możemy pokazać wiele sukcesów,

możemy również wskazać na rzeczy, których się nie

udało załatwić – i ten dokument to pokazuje – ale

musimy się zgodzić, że nastąpił ogromny rozwój i po

latach zapaści, żeby już nie mówić o cudzie, udało się

gospodarkę ustabilizować, udało się wzbudzić ten-

dencje rozwojowe.

Jeśli nawet my czasem tego nie

zauważamy, to zauważa to świat i mówi nam wyraź-

nie, pokazuje, co się w Polsce stało.

Dzisiaj, jadąc do

Warszawy pociągiem, miałem wiele czasopism i prze-

czytałem kolejną wzmiankę o cudzie gospodarczym

w Polsce i o przykładzie dla Europy, o przykładzie

Polski dla krajów, które stoją w kolejce do Unii Eu-

ropejskiej.

Oczywiście każdy z nas będzie uwypuklał to, co

leży w jego interesie politycznym.

Ale obiektywizm

nas również, choćby w stopniu podstawowym, obo-

wiązuje.

(Poseł Andrzej Czerwiński: Statystyka to staty-

styka.)

Oczywiście, statystyk się podważyć nie da.

Każdy

z nas mógłby powiedzieć, że spotkał się z dokumen-

tem samobójczym i z rządem jakimś niespójnym,

gdyby ten w swoim dokumencie się krytykował.

Po-

kazuje się osiągnięcia przede wszystkim.

(Poseł Andrzej Czerwiński: To naukowcy robili,

a nie rząd.)

(Poseł Krzysztof Jurgiel: Ale za czyje pieniądze?)

Szanowni państwo, panie marszałku, jesteśmy

w wąskim gronie i dobrze by było w ten sposób się nie

spierać.

Ta mównica daje szansę każdemu.

Będą py-

tania, każdy będzie mógł zadać pytanie o to, za czyje

pieniądze.

Zresztą są to rzeczy tu niepotrzebne.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, bez przesady.

Ja kontroluję…

Poseł Andrzej Sztorc:

Tak?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

…temperaturę debaty...

Poseł Andrzej Sztorc:

Szanowni państwo…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

…i nikt panu specjalnie nie przeszkadza.

Poseł Andrzej Sztorc:

Szanowni posłowie…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Prosiłbym, żeby pan poseł nie był nadwrażliwy.

(Wesołość na sali)

Poseł Andrzej Sztorc:

Tak jest.

Chcę powiedzieć o sukcesach.

I tak większość oby-

wateli ocenia, że postęp w inwestowaniu, w zmianach

– odniosę się do regionów, bo to jest mi najbliższe i na

tym się dobrze znam – jest ogromny, jest niespotyka-

ny.

Wystarczy zapytać ludzi starszych, wystarczy

zapytać ludzi, którzy w Polsce nie byli kilka lat, jak

widzą, jak postrzegają zmiany w Polsce.

To są obiek-

tywne, najbardziej solidne oceny.

One w większości

zdecydowanie są bardzo pozytywne.

Natomiast nie trzeba żadnej ﬁlozoﬁi, żeby rozu-

mieć, że jest wiele rzeczy i nie wszystko się udało.

Gdyby udało się wszystkie problemy rozwiązać, to

mówilibyśmy nie tylko o cudzie, ale o jakimś super-

cudzie.

To jest niemożliwa rzecz.

Myślę, że pracy i zmian,

których musimy dokonywać, wystarczy jeszcze dla

tego rządu, przyszłego i następnego, jakiekolwiek by

one były.

Zmienia się rzeczywistość, zmieniają się

warunki zewnętrzne i my cały czas musimy się do

tego przystosowywać.

Trzeba jednak powiedzieć

obiektywnie, że wiele rzeczy się udaje.

Chcę szybko, bo czas ucieka, przejść do spraw,

które nie udały się.

Nie udało się w sposób pełny,

w wielu punktach dostrzec sprawy, które są bardzo

bolesne, które trzeba za wszelką cenę zmienić.

Doty-

czy to szczególnie pokoleń krańcowych: i młodzieży,

i ludzi starszych.

To jest wielki problem zatrudnienia

młodzieży, problem wykształcenia młodzieży i pro-

blem, przeskoczę, pokolenia starszego, ludzi star-

szych, bo nie jest tajemnicą, że na naszych oczach

zmieniamy się.

Przybywa ludzi starszych i to wyzwa-

la nowe płaszczyzny, z którymi musimy się zmierzyć.

W najbliższych latach czeka nas przystosowanie ryn-

ku pracy do zawodów opieki na ludźmi starszymi,

opieki zdrowotnej.

To są wielkie problemy, nasz ry-

nek pracy jest pod tym względem dość ubogi.

Istnie-

je również problem młodzieży, która ma marne wy-

kształcenie – tak trzeba powiedzieć – zawodowe.

Duża część tej młodzieży nie znajduje pracy, wpada

w różne problemy, które kierują tę część społeczeń-

stwa w stronę wykluczenia społecznego.

Pominę fakt,

że ci ludzie wyjeżdżają za granicę, bo to nie najgorzej

się kończy – zdobywają zawód, przywożą pieniądze.

Podam przykład wczorajszej mojej wizyty w gminie

Ciężkowice na południu Polski.

Kilka lat temu była

ona uznawana w byłym województwie tarnowskim

za – nie powiem: zapyziałą, bo by się obrazili – bardzo

biedną.

Byłem w szoku, gdy zobaczyłem, jak tam się

zmienia.

Między innymi dzięki ludziom, którzy wy-

jechali za granicę, byli solidnymi młodymi ludźmi,

wrócili z pieniędzmi i tę gminę zabudowali.

To są

przykłady pozytywne.

Oczywiście wolałbym, żeby wy-

jazdów nie było, ale to pokazuje, że te wyjazdy w du-

żej części kończą się dla Polaków i dla Polski pozy-

tywnie.

Panie Marszałku!

Po rozpatrzeniu tego dokumen-

tu i po dyskusji w imieniu klubu Polskiego Stronnic-

twa Ludowego informuję, że będziemy głosować za

przyjęciem tego dokumentu.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

cowi z PSL.

niaka z Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Poseł Jacek Czerniak:

szy raport obejmuje lata 2007–2010.

Omawiane w ra-

porcie zagadnienia zostały pogrupowane w 3 bloki

programowe: pierwszy – gospodarczy, drugi – przed-

stawiający spójność terytorialną kraju, trzeci – oce-

niający sprawność państwa.

Raport zawiera także

nych funduszy unijnych na gospodarkę kraju i re-

gionów.

Jakie są podstawy makroekonomiczne gospodar-

ki Polski i trendy rozwojowe?

W raporcie stwierdzo-

no, iż konsekwencje światowego kryzysu gospodar-

spowolnienia rozwoju w Polsce, spowodowały, że Pol-

ska nie uzyskała założonego na 2010 r. w Strategii

Rozwoju Kraju tempa wzrostu PKB na poziomie

5,1%.

Ważnym miernikiem, który ma duże znaczenie

dla gospodarki, jest napływ bezpośrednich inwestycji

zagranicznych.

Największymi beneﬁcjentami napły-

wu bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski

były województwa mazowieckie, śląskie oraz dolno-

śląskie.

Trzy ostatnie w rankingu BIZ województwa

to świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie i podla-

skie.

Najmniejszy napływ BIZ na mieszkańca w ana-

lizowanym okresie odnotowało województwo lubel-

skie – około 60 euro.

Biorąc pod uwagę średnie tempo wzrostu PKB per

capita w województwach z lat 2007–2010 oraz relację

PKB per capita do średniej krajowej, rysują się 4 gru-

py województw: liderzy – województwa o najwyższej

dynamice wzrostu, z PKB per capita powyżej śred-

niej krajowej (mazowieckie, dolnośląskie i wielkopol-

skie), regiony doganiające – o dynamice wzrostu po-

wyżej średniej krajowej oraz niższym od średniej

krajowej poziomie PKB per capita (świętokrzyskie,

małopolskie, łódzkie i opolskie), grupa województw

odstających (kujawsko-pomorskie, podlaskie, war-

mińsko-mazurskie, lubelskie, pomorskie, podkarpac-

kie oraz z wyraźnie niższą dynamiką wzrostu za-

chodniopomorskie i lubuskie) oraz grupa województw

tracących, do której zaliczyć należy województwo

śląskie, o wyższym PKB per capita w stosunku do

średniej krajowej i niższej od przeciętnej dla kraju

dynamice wzrostu.

Według szacunkowych danych Biura Inwestycji

i Cykli Ekonomicznych dotyczących poziomu PKB

niżej wymienione województwa osiągnęły następu-

jący rozwój w odniesieniu do średniej unijnej: mazo-

wieckie – 96% średniej unijnej, dolnośląskie – 66%,

śląskie i wielkopolskie – 63%, łódzkie i pomorskie –

56%, małopolskie – 53%, zachodniopomorskie i ku-

jawsko-pomorskie – 52%, natomiast województwo

lubuskie nieznacznie przekroczyło połowę średniej

unijnej.

Pozostałe województwa, w tym Polski wschod-

niej, odnotowały poziom tego wskaźnika poniżej 50%

średniej unijnej.

Porównując województwa najszybciej doganiające

średnią krajów Unii Europejskiej (mazowieckie, dol-

Poseł Andrzej Sztorc

nośląskie, wielkopolskie i łódzkie) z najsłabiej rozwi-

niętymi województwami Polski wschodniej (podkar-

packie, lubelskie, podlaskie, świętokrzyskie i war-

mińsko-mazurskie), widać, że różnica pomiędzy naj-

szybciej rozwijającymi się województwami a tymi

o zdecydowanie niższym tempie wzrostu w ostatnim

dziesięcioleciu pogłębiła się.

W 2010 r. nastąpiło dal-

sze pogłębienie nierównowagi ﬁnansówpublicznych,

wynikające przede wszystkim z pogarszających się

relacji między dochodami i wydatkami publicznymi.

Obecna nierównowaga ﬁskalna stanowi jedno z po-

ważniejszych zagrożeń rozwojowych Polski.

Część II: Spójność terytorialna, dotycząca między

innymi infrastruktury transportowej, tendencji roz-

wojowych, przedstawia bardzo pozytywne założenia

transportu drogowego, transportu kolejowego i trans-

portu lotniczego.

Co do części III: Sprawność państwa, sprawność

instytucjonalna państwa, należy stwierdzić, że zarów-

no efektywność administracji publicznej, jak i stopień

jej informatyzacji oraz odporność na korupcję są

w Polsce oceniane niżej niż w pozostałych państwach

Unii Europejskiej.

Polska później niż inne państwa

Unii Europejskiej podjęła działania na rzecz infor-

matyzacji urzędów oraz udostępniania usług publicz-

nych dla obywateli i przedsiębiorstw drogą elektro-

niczną.

Dlatego przez długi czas, do 2007 r. włącznie,

otrzymywała pod tym wzglądem bardzo niskie oceny

w międzynarodowych badaniach prowadzonych na

zlecenie Komisji Europejskiej.

Jakość otoczenia re-

gulacyjnego w Polsce zarówno w świetle opinii eks-

pertów Banku Światowego, jak i kosztów czasowych

i ﬁnansowych towarzyszących procedurom admini-

stracyjnym należy ocenić jako niezadowalającą.

Pod

względem łatwości prowadzenia biznesu Polska od

lat plasuje się dopiero w siódmej dziesiątce rankingu

Doing Business.

Mimo wprowadzonych usprawnień,

np. upraszczających proces rozpoczynania działalno-

ści gospodarczej, obciążenia biurokratyczne przed-

siębiorstw nie uległy znaczącym zmianom.

Jaki jest wniosek generalny?

W okresie 2007–2010

regionami w zakresie poziomu rozwoju ekonomicz-

nego.

Dziękuję bardzo za uwagę.

(Oklaski)

rna w imieniu Solidarnej Polski.

Poseł Ludwik Dorn:

przedmówców postawił mnie w dość trudnej sytuacji,

albowiem stwierdził, że dokument: raport Polska

2011, nad którym debatujemy, jest dokumentem pro-

pagandowym.

Nie podzielam tej oceny.

To nie jest

szukiwać jakiejś propagandy, to raczej czarnej propa-

gandy agend obecnego rządu przeciwko rządowi, bo

ich działaniach ten rząd nie spełnia.

Jednocześnie

jest tak – i to trzeba podkreślić – że we wnioskach

i rekomendacjach, bo na nich się skupię, a nie na

relacjonowaniu tego, co napisano w części analitycz-

nej, co napisano, to napisano, streszczanie tego nie

miałoby większego sensu, widać idącą w lata, a jako

państwo niepodległe mamy ponad 20 lat, ciągłość

strukturalną, ciągłość pewnych problemów.

Na róż-

nych etapach w różnych ekipach rządowych istniało

pewne napięcie woli politycznej, żeby je przełamać,

sądzę, że przy wszystkich błędach i niedociągnięciach

takie napięcie woli występowało w rządzie, w którym

przez pewien czas funkcjonowałem, ale potem to na-

pięcie woli słabło.

Sądzę, że obecny rząd, a także rząd

w poprzedniej kadencji, to są tego typu rządy, w któ-

rych ta wola zmian albo w ogóle nie występowała,

albo występowała w sposób śladowy.

I to jest pewien

problem.

Jeżeli wnioskiem i rekomendacją, jeśli chodzi

o konkurencyjność polskiej gospodarki, jest to, że do

podstawowych słabości obniżających pozycję konku-

rencyjną – to cytat – zalicza się stan infrastruktury

technicznej i w odniesieniu do stanu infrastruktury

i otoczenia regulacyjnego następuje wprawdzie po-

prawa, jednak pod względem tempa ustępuje ona no-

towanej w wielu innych krajach, to mamy tu problem.

Wprawdzie Polska jest w budowie, ale relatywnie

konkurencyjność gospodarki polskiej nie rośnie.

In-

nymi słowy, my jesteśmy w sytuacji królowej z „Alicji

biec dwa razy szybciej niż inni, by stać w miejscu.

Tu

jest pewien problem.

Jeżeli we wszystkich dokumentach rządowych

i nierządowych podkreśla się, jak ważna jest innowa-

cyjność, i aktywność innowacyjna polskich przedsię-

biorstw wykazywała w ostatnich latach systematycz-

ny spadek, jak czytamy w dokumencie, to znaczy, że

sytuacja nie poprawiła się, tylko uległa pogorszeniu.

Dobrze, że autorzy dokumentu to oddają, ale od pana

ministra oczekiwałbym ustosunkowania się do tego,

to znaczy wzbogacenia części analitycznej o część

diagnostyczną i pewne propozycje.

Jest pytanie, czy

do wielu realistycznych ocen zawartych w tym rapor-

cie rząd w jakikolwiek sposób się odniesie, czy ten

raport tak sobie ot pozostanie, bo Rada Ministra go

uchwaliła.

Moim zdaniem tak pozostanie, jak wiele

tego rodzaju dokumentów rządowych.

Czasami ten raport dotyka kwestii bieżących

i palących.

Prawda?

Czytamy – chodzi o rynek pracy

– że oceniając elastyczne formy zatrudnienia pod

względem umów na czas określony oraz w niepełnym

wymiarze pracy, nie można stwierdzić, że w latach

2007–2010 nastąpił istotny postęp w kierunku ich

Poseł Jacek Czerniak

upowszechnienia, więc należy rekomendować promo-

cję dostępu do elastycznych form zatrudnienia.

Rada

Ministrów to zatwierdziła.

Czy Rada Ministrów bę-

dzie promować dalszy rozrost umów śmieciowych?

To jest istotna sprawa i coś chcielibyśmy na ten temat

usłyszeć.

Jest też tak, że jeżeli mamy rekomendację dla po-

lityki rozwoju i czytamy, że przeprowadzona analiza

wykazuje, że w polskiej polityce, a chodzi o politykę

transportową, konieczne jest zawężenie celów przy-

najmniej średnioterminowych, to można powiedzieć,

że niejako ostrzejszej krytyki ostatnich czterech lat

sformułowanej spokojnym językiem ja jeszcze nie sły-

szałem.

To znaczy, że rozgrzebano wielki plac budo-

wy, pozahaczano o plan i nie wszystko da się skoń-

czyć.

Tyle oznacza tu to, że konieczne jest zawężenie

celów i stworzenie jakichś…

(Poseł Andrzej Czerwiński: Raport za 2010 r., koń-

czy się na roku 2010.)

Tak, tak, ale o tym, co było po 2010 r., też wiemy,

widzimy to gołym okiem, nie trzeba do tego raportu.

Jeżeli w raporcie jest napisane, że należy stworzyć

mechanizmy wyboru projektów o największej efek-

tywności, także w polityce transportowej, a nie naj-

łatwiejszych do realizacji, to jest to bardzo ostra kry-

tyka.

Gdyby bowiem zająć się ocenami wybranych

planów, to okazałoby się, że dążenie do pójścia po

linii najmniejszego oporu – z bardzo różnych wzglę-

dów, ja nie twierdzę, że to jest problem tylko tego

rządu, z bardzo różnych względów, pod wpływem

bardzo różnych nacisków – sprawiało, że bardzo czę-

sto nie realizowano bądź realizowano nie w takim

stopniu, w jakim by należało, projekty o największej

efektywności.

Wreszcie jest tak, a rzecz dotyczy także kwestii, nad

którymi ostatnio dyskutowano, że raport stwierdza

– i może dobrze by było, by rząd, w tym premier, mini-

ster polityki społecznej, się do tego odniósł – że jeśli

chodzi o spójność społeczną, to jednym z podstawowym

zagrożeń jest ubóstwo, które nie dotyka ludzi starszych,

lecz rodzin, młodych rodzin z dziećmi.

Innymi słowy,

jeżeli zmianie reformie emerytalnej ma towarzyszyć,

czemu pan premier nie był przeciwny, choćby na spo-

tkaniu z Solidarną Polską, nasilenie czy stworzenie

polityki prorodzinnej, to trzeba zadać pytanie: A co

z systemowym wsparciem młodych rodzin z dziećmi,

które żyją w warunkach ubóstwa?

Prawda?

(Głos z sali: Tak...)

Też.

Nie przedstawiam tego w formie zarzutu, bo

zarzut będzie wtedy, jeżeli rząd się do tego nie odniesie

ani z tej trybuny, ani niejako realnie w działaniu.

Tak że, Wysoka Izbo, panie ministrze, jak mówi-

łem, jest z tym dokumentem, jeśli chodzi o Solidarną

Polskę, pewien kłopot, bo ja nie traktuję tego doku-

mentu jako propagandowy.

Najchętniej bym reko-

mendował mojemu klubowi wstrzymanie się od gło-

su.

Dlaczego mamy głosować przeciw czemuś, w czym

jest wiele punktów, z którymi ja się nie zgadzam, ale

co generalnie jest prawdziwe i użyteczne, i jako rzecz

użyteczna gdzieś tam w zakamarach szuﬂad mini-

sterstw sobie zalegnie i nie zostanie wykorzystane?

Jest pytanie, jakie wnioski i rekomendacje zostaną

wykorzystane na przyszłość.

Ale oczywiście jest oba-

wa, że wyjdzie jakiś złotousty rzecznik prasowy,

kanclerska głowa i powie: o, wstrzymali się od głoso-

wania, to dowód, że ześlizgują się w objęcia PO, bo

po to oni powstali.

Tak że ten dylemat postawię przed

klubem.

Osobiście jako człowiek lubiący ryzyko będę

rekomendował wstrzymanie się od głosu, ale za efekt

nie mogę ręczyć, bo siła PiS-owskiej…

(Poseł Andrzej Czerwiński: Przyjmiemy do nasze-

go klubu.)

O właśnie!

Jeśli chodzi o pewnego złotoustego rzecz-

nika drugiego co do wielkości klubu, to siła rażenia,

perswazji i przekonywania jest oszałamiająca.

A ja jako

polityk muszę się liczyć z realiami.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przechodzimy do pytań.

tających?

Nie widzę chętnych.

Zamykam listę.

Waldemar Sługocki, Platforma Obywatelska.

(Poseł Waldemar Sługocki: Nie może być 1,5 mi-

nuty?)

Różnie bywało, ale jeśli nie będzie inwokacji przed

pytaniem, tylko od razu pytania, to można zdążyć.

Niech pan próbuje, panie pośle.

Poseł Waldemar Sługocki:

Nie będę pytał o wolę i determinację rządu, bo moje

pytania będą jedynie retoryczne.

Zatem przechodzę

do właściwych pytań.

Panie ministrze, czy rząd w dniu 27 kwietnia

2009 r. przyjął założenia systemu zarządzania roz-

wojem Polski i czy prawdą jest, że według tego syste-

mu strategią długookresową wyznaczającą cele roz-

wojowe, wizje, ale także cele operacyjne państwa

polskiego będzie strategia rozwoju Polski z horyzon-

tem czasowym do roku 2030?

Czy prawdą jest, że

w ujęciu średniookresowym będzie to krajowa stra-

tegia rozwoju Polski z horyzontem czasowym do roku

2020, czyli do końca nowej perspektywy ﬁnansowej,

nad którą obecnie pracują rząd i Wspólnota Europej-

ska?

(Dzwonek) Czy prawdą jest, że w przypadku

interwencji Unii Europejskiej, która w obecnej per-

spektywie dotyczy sumy 67,3 mld euro, należy wyge-

nerować wkład własny co do zasady w wysokości

15%, ale ze względu na realia udzielania pomocy pu-

Poseł Ludwik Dorn

blicznej ten udział średnio wynosi około 50%, i czy

sny, przez który – chcąc nie chcąc – zwiększa deﬁcyt

ﬁnansów publicznych?

Jeśli pan marszałek będzie tak uprzejmy i pozwo-

li mi zadać ostatnie pytanie, zapytam: Panie mini-

strze, czy Ministerstwo Rozwoju Regionalnego pra-

cuje nad systemem regionalizacji programów opera-

cyjnych, ale nie tylko w ramach Europejskiego Fun-

duszu Społecznego?

Mnie się marzy włączenie w ten

system Europejskiego Funduszu Rolnego, bowiem

jak pan pamięta w perspektywie 2000–2006 Euro-

pejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, to są pytania, a pan mówi już o ma-

rzeniach.

Tak że może zrezygnujmy z marzeń, o któ-

rych chciałby pan opowiedzieć.

Poseł Waldemar Sługocki:

O realiach, panie marszałku.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

I tak przekroczył pan czas o 100%.

Teraz będzie podobnie.

Tego samego będzie wy-

magał ode mnie pan poseł Krzysztof Jurgiel, choć

myślę, że tego nie uczyni.

Poseł Krzysztof Jurgiel.

Bardzo proszę.

Czy prawdą jest, że wskaźniki zaczęły rosnąć, pan

Czerwiński mówił o w statystyce, w momencie gdy

zmieniono szefa Głównego Urzędu Statystycznego?

(Wesołość na sali) Nagle nastąpiła zmiana wskaź-

ników.

Czy prawdą jest, że wzrost produktu krajowego

brutto nie świadczy o wzroście poziomu życia zwykłych

ludzi?

Bo to jest wskaźnik, który właśnie o tym nie

świadczy.

Czy prawdą jest, że rocznie z Polski wypływa

57 mld zł, a zadłużenie kraju wynosi 800 mld zł?

Jeśli chodzi o sytuację na wsi, bo mówimy tutaj

o raporcie, to dlaczego rozregulowano rynki rolne,

rynek mięsa, tytoniu, cukru?

Mamy taki stan na ob-

szarach wiejskich, że zamyka się szkoły, a pan poseł

Czerwiński mówi, żeby coraz mniej ludzi mieszkało

na wsi.

My uważamy, że musi następować zrówno-

ważony rozwój obszarów wiejskich.

(Dzwonek)

(Poseł Andrzej Czerwiński: Tego nie powiedziałem.)

Trzeba tworzyć miejsca pracy, żeby ludzie mieli

gdzie pracować, a nie robić tak, żeby następowało

wyludnianie.

(Poseł Andrzej Czerwiński: Będę musiał spro-

stować.)

Nieprawdą jest, mówię do pana posła, że wykorzy-

stano 99% funduszy.

Na melioracje wodne z 2 mld zł

wykorzystano 5%, a mamy w kraju powodzie.

Jest

sprawa zadłużonych szpitali, oto jest stan kraju.

Wreszcie Koncepcja Zagospodarowania Przestrzen-

nego Kraju 2030, która przewiduje utworzenie ok.

150 powiatów, czyli reformę administracji, bez wska-

zania konkretów.

Są tylko zapisy w koncepcji.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Jest pan poseł tak zupełnie pewien...

(Poseł Andrzej Czerwiński: W trybie sprostowania.)

Dobrze, proszę bardzo.

Pan poseł Czerwiński w trybie sprostowania.

Poseł Andrzej Czerwiński:

Dziękuję, panie marszałku.

Powiem króciutko.

To jest sprostowanie.

Nie po-

wiedziałem, że mniej ludzi będzie mieszkać na wsi,

bo najprawdopodobniej będzie ich tam mieszkać wię-

cej.

Powiedziałem tylko tyle, że za dużo ludzi pracuje

w rolnictwie w stosunku do Unii, a za mała jest wy-

dajność pracy w stosunku do tych wartości w Unii.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Myślę, że już teraz panowie się porozumieliście.

jakby wyprzedza datę, i jest związane ze Strategią

Rozwoju Kraju.

Czy może pan podać harmonogram

prac związanych z Programem Operacyjnym „Rozwój

Polski Wschodniej”?

Dotyczy to drogi wojewódzkiej

nr 747.

Czy w ramach tej drogi będzie realizowana

wspólnie z województwem mazowieckim również inwe-

stycja w zakresie mostu w Kamieniu?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pytanie zadawać będzie poseł Mirosław Pawlak,

Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Waldemar Sługocki

Poseł Mirosław Pawlak:

strze!

Czy w odniesieniu do konkurencyjności gospo-

darki można zasadnie przyjąć, że spadek liczby zare-

jestrowanych podmiotów wiązał się integralnie z od-

działywaniem czynników strukturalnych, co stano-

wiło pewną formę ekspansji przedsiębiorczości pole-

gającej na tworzeniu dużej liczby nowych przedmio-

tów, ale tylko w niektórych latach?

Drugie pytanie.

Proszę o wyjaśnienie, jak mierzo-

na jest wydajność pracy, albowiem raport traktuje

o systematycznym zmniejszaniu dystansu w stosun-

ku do średniej unijnej.

Pytanie trzecie.

W odniesieniu do części trzeciej:

Sprawne państwo zauważamy zmniejszający się po-

ziom zaufania obywateli do instytucji publicznych.

Proszę o wyjaśnienie, jak można wytłumaczyć np.

spadek zaufania obywateli do Policji pomimo syste-

matycznego wzrostu wskaźnika wykrywalności.

Pytanie czwarte.

Co legło u podstaw tego, iż obec-

nie w Polsce obserwuje się m.in. malejący wskaźnik

obciążenia demograﬁcznego, a także niższy współ-

czynnik feminizacji niż na obszarach miejskich?

(Dzwonek)

Ostatnie pytanie, panie marszałku.

W jaki spo-

sób rząd planuje w najbliższym okresie przełamać

negatywne bariery wpływające na jakość kapitału

ludzkiego na wsi przez mniejsze możliwości, jeśli

chodzi o sprawy komunikacyjne i ﬁnansowe, co po-

woduje, że mieszkańcy obszarów wiejskich mają

utrudniony dostęp do wykształcenia?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Zgadzam się z poglądem, że przedstawiony dokument

to nie jest dokument propagandowy, on jest bardzo

ważny, który pokazuje skutki funkcjonowania w Pol-

sce od kilkunastu lat, z niewielką przerwą, strategii

rozwoju wielkich metropolii.

Ta strategia zakłada, że

Polska regionalna powinna rozwijać się przede wszyst-

kim przez wzmacnianie tych silnych, wielkich ośrod-

ków, które mają dostawać najwięcej środków i potem

dzięki swojemu rozwojowi promieniować na okolicę.

Ale niestety tych kilkanaście lat obowiązywania tej

strategii, z krótką przerwą, wskazuje na co innego.

Rosną różnicę między wielkimi metropoliami a tymi

częściami Polski, które nimi nie są.

Przede wszyst-

kim dotyczy to Polski Wschodniej.

Jako przykład

można podać chociażby województwo warmińsko-

-mazurskie, skąd podróżowanie do Warszawy, do więk-

szych ośrodków, jeżeli chodzi o czas, staje się wręcz

legendarne.

Pociągiem z Olsztyna do Warszawy moż-

na jechać kilka godzin, 8 godzin albo podobnie długo.

(Dzwonek)

Dwa konkretne pytania.

Dlaczego dokument cał-

kowicie ignoruje funkcjonowanie portu morskiego

w Elblągu?

On nawet nie jest wymieniany w doku-

mencie, chociaż jest to istniejący byt, który funkcjo-

nuje i mógłby stanowić ważne źródło rozwoju woje-

wództwa warmińsko-mazurskiego.

Jest pytanie

ogólne.

Czy rząd zamierza kontynuować stosowanie

strategii rozwoju wielkich metropolii przy planowa-

niu rozwoju Polski?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

zainspirowany tym dokumentem, tak pozytywnie, bo

są tu bardzo ciekawe, istotne rzeczy, w oparciu o któ-

re można programować rozwój regionalny.

Pozwolę sobie zacytować tylko jedno zdanie z tego

dokumentu i tego będzie dotyczyło moje pytanie.

Mniejszą innowacyjność niż polskie wykazywały je-

dynie przedsiębiorstwa łotewskie.

Bardzo źle jest z pol-

ską innowacyjnością, bardzo źle jest z nakładami

na naukę polską.

Stadion Narodowy kosztował 2 mld zł,

a nakłady na naukę polską w roku 2009 wynosiły

4 mld zł.

Myślę, że powinniśmy się wszyscy zasta-

nowić, dlaczego jest tak źle z polską innowacyjno-

ścią.

Stąd moje pytanie: Czy z uwagi na nową per-

spektywę ﬁnansową2014–2020,kiedy to innowacyj-

ność szczególnie będzie w cenie i będzie dużo środ-

ków na projekty innowacyjne, Ministerstwo Rozwoju

Regionalnego nie zamierza przypadkiem w jakikol-

wiek sposób zainspirować przedsiębiorców polskich

albo przyjąć (Dzwonek) takich kryteriów rozwoju

przedsiębiorczości, które spowodują, że będziemy

wyżej z polską gospodarką w rankingach innowacyj-

ności?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie ministrze, mam przed sobą dokument, Ra-

port Polska 2011, str. 152.

Pozwoli pan, że przeczy-

tam: „W Polsce liczba gospodarstw rolnych ogółem

wynosiła ponad 2,5 mln, co stanowiło blisko 17% ogó-

łu gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej.

Większa

liczba gospodarstw rolnych występuje tylko w rolnic-

twie rumuńskim”.

W ostatnim roku uchwaliliśmy

ustawę o zmianie ustawy o ustroju rolnym i ustawę

o zmianie ustawy o nieruchomościach rolnych – tam,

panie ministrze, następuje dalszy podział.

Chciałbym

zapytać, jak minister rozwoju regionalnego patrzy na

to, co minister rolnictwa czyni w tej kwestii – mam

na myśli to, jak zmienia tę statystykę.

I chciałbym

dowiedzieć się, czy minister rolnictwa ma udział

w tworzeniu tego raportu, w jakim stopniu i czy zda-

darstw sytuuje się poniżej pułapu 8 ESU – europej-

skiej jednostki wielkości, która wyraża...

(Dzwonek)

Już kończę, panie marszałku.

...m.in. także siłę ekonomiczną gospodarstw.

To

świadczy o poziomie efektywności naszego rolnictwa.

Co w takim razie na to rząd?

I ostatnie pytanie.

Ustawa janosikowa miała wy-

równać szanse regionów.

Dzisiaj jest projekt obywa-

telski, który zabiera 20% z tegoż.

Jaka jest ocena

pana ministra?

Nie pytam tutaj o opinię rządu, bo

wiem, że minister w tej sprawie ma swoje zdanie.

Jak

minister odnosi się do inicjatywy obywatelskiej obci-

nającej o 20% środki, które do tej pory mogły sprzy-

jać zacieraniu tej różnicy między regionami?

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

O podsumowanie proszę podsekretarza stanu

Panie ministrze, proszę ponownie.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego

dzo dziękuję za przedstawione opinie i państwa spo-

strzeżenia dotyczące przedmiotowego dokumentu.

Oczywiście, jak już wcześniej mówiłem, jest to pierw-

szy raport, wiąże się to z pierwszym okresem obo-

wiązywania tejże ustawy, a jego głównym zadaniem

jest to, by rekomendacje i diagnoza w nim zawarte

posłużyły jako wnioski do przyszłego programowa-

nia, wprowadzania zmian, wnioski przydatne rów-

nież w bieżącej pracy rządu.

W zasadzie szanowni państwo wzajemnie – ujął-

bym to tak, ponieważ było to bardzo przekrojowe –

potwierdzili i wykluczyli wszystkie tezy.

Chcę powie-

dzieć o tym po kolei.

Raport nie jest oczywiście do-

kumentem propagandowym, jest dokumentem ana-

litycznym.

Nie zgodziłbym się również z tezą, że jest

to dokument, który dotyczy wyłącznie bieżącej pracy

rządu, również w ujęciu kadencyjnym.

Ostatnie lata,

począwszy od uchwalenia ustawy o zasadach prowa-

dzenia polityki rozwoju – przypomnę, był to rok 2006

– to również okres przyjmowania kolejnych doku-

mentów strategicznych.

Mówiłem już wcześniej o nich:

„Plan uporządkowania strategii rozwoju”, „Krajowa

strategia rozwoju regionalnego”, „Koncepcja prze-

strzennego zagospodarowania kraju do roku 2030”

to są dokumenty, które traktują rozwój w sposób ho-

ryzontalny, nie jest to naznaczone tylko bieżącą per-

spektywą.

W raporcie na str. 198 przedstawiono ekspertyzy

wykorzystywane do jego przygotowania.

Są to eks-

pertyzy autorytetów środowisk naukowych, uniwer-

syteckich – posiłkowaliśmy się zarówno opiniami

ekspertów zewnętrznych, jak i statystyką i własnymi

danymi.

To w mojej opinii potwierdza wiarygodność

tego raportu.

Jak już tutaj powiedziano, nie jest to

dokument o charakterze propagandowym, przy czym

nie pracujemy w świecie idealnym, nie wszystko być

może się udaje, natomiast wskaźniki przytoczone pod

koniec raportu świadczą o tym, że w trudnych cza-

sach udaje się osiągać bardzo dużo, zwłaszcza na tle

naszych partnerów z Unii Europejskiej, bo widzimy

choćby różnice w tempie przyrostu PKB u nas i w in-

nych państwach Unii Europejskiej.

Jeżeli przytacza-

ny tutaj wskaźnik PKB deprecjonowany jest jako

zbyt niski, to przypominam, że w omawianym okre-

sie średni wzrost PKB to wzrost o 10%.

W mojej oce-

nie jest to bardzo duży wzrost, doganiamy najbogat-

sze kraje.

Pan poseł Sługocki pytał o założenia systemu za-

rządzania rozwojem Polski – oczywiście były to py-

tania retoryczne.

Jest szereg dokumentów, mówiłem

już o tym wcześniej, strategicznych, są przygotowy-

wane zintegrowane strategie – przez średniookreso-

wą do długookresowej.

W pytaniu pana posła Sługoc-

kiego została przytoczona informacja dotycząca re-

gionalizacji.

Planowane jest – ponieważ jesteśmy na

etapie negocjacji kształtu przyszłych rozporządzeń

regulujących te kwestie – jak już mówiłem wcześniej,

ﬁnansowanie zadań (ujęcie przestrzenne, ujęcie te-

rytorialne) z różnych funduszy, takich jak Fundusz

Rolny, Fundusz Rybacki czy Fundusz Spójności, Fun-

dusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Społeczny.

Tak

że ujęcie terytorialne, regionalizacja – tak, w takim

ujęciu, by dobre praktyki wdrażania programów ope-

racyjnych, ale też komponentów regionalnych Euro-

pejskiego Funduszu Społecznego mogły być konty-

nuowane przez zarządy województw, urzędy marszał-

kowskie.

Pytania pana posła Jurgiela dotyczące wskaźni-

ków i szefa GUS to w zasadzie były pytania retorycz-

ne, a te odnoszące się do rynku mięsa, tytoniu, cu-

kru dotyczą dziedziny ministra rolnictwa.

Natomiast

Poseł Romuald Ajchler

75

chcę odnieść się do KPZK, koncepcji przestrzennego

zagospodarowania kraju.

Nie traktuje ona o wymienio-

nych przez pana posła powiatach czy ich liczbie (150).

Nie ma tam takiej informacji.

Pan poseł Czerniak – droga wojewódzka nr 747.

Większość odcinków jest ujęta w Programie Opera-

cyjnym „Rozwój Polski Wschodniej”.

Podpisanie

umowy jest w gestii marszałka województwa, jest to,

o ile wiem, na etapie dokumentacji, realizacja jeszcze

się nie rozpoczęła, natomiast jest to ujęte łącznie z mo-

stem i mamy porozumienie właściwych zarządów.

Pan poseł Pawlak zadał kilka pytań.

Było pytanie

odnoszące się, tutaj cytat, do ekspansji przedsiębior-

czości.

Dane zawarte w przedmiotowym raporcie, jest

to str. 34, wskazują na przyrost w omawianym okre-

sie procentowo o 7,5%, a jeśli chodzi o liczbę podmio-

tów – o 273 763.

Kolejne pytanie dotyczyło barier na

wsi i wykształcenia.

Myślę, że jest to dziedzina trak-

towana horyzontalnie.

W przyjętych dokumentach,

zarówno jeżeli chodzi o komunikację, jak też o wzrost

poziomu edukacji, począwszy od przedszkolnej, wskaź-

niki te wyraźnie wzrastają.

Pytanie jest zbyt pojem-

ne, by móc się szczegółowo do niego odnieść w tym

momencie.

Podobnie jest z pytaniem pana posła Szmita do-

tyczącym portu w Elblągu.

Dokument nie odnosi się

szczegółowo do wszystkich portów.

Jeżeli chodzi

o pytanie pana posła Szmita dotyczące metropolii, to

jesteśmy na etapie – mówiłem już o tym – kształto-

wania założeń krajowej polityki miejskiej.

Dyskusja

toczy się w takim kierunku, by poprzez narzędzia

prawne umożliwić obszarom funkcjonalnym, jeżeli

są to obszary metropolitalne, rozwiązywanie bieżą-

cych problemów czy też realizację zadań, np. doty-

czących komunikacji czy gospodarki komunalnej.

W podobny sposób odniosę się do pytań dotyczą-

cych tzw. janosikowego.

Są to pytania dotyczące re-

formy ﬁnansowania samorządów.

Obecnie toczy się

dyskusja na ten temat m.in. w Komisji Wspólnej Rzą-

port nie traktuje o tym bezpośrednio, ale między

ministrem ﬁnansówasamorządamitocząsięrozmo-

wy dotyczące ﬁnansowaniasamorządów,więcmyślę,

że rekomendacje w nim zawarte mogą posłużyć mi-

nistrowi do opracowania dobrych rozwiązań.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Jerzy Szmit: Chciałbym dopytać o port

w Elblągu.)

Nie, nie ma takiego trybu regulaminowego, panie

pośle.

Dziękuję.

(Poseł Jerzy Szmit: Zadałem pytanie, ale nie uzy-

skałem odpowiedzi.)

Szanowny panie pośle, nie możemy wymuszać na

panu ministrze takich odpowiedzi, jakich pan czy

ktokolwiek by sobie życzył.

Pan minister zgodnie

z własną wolą udzielił odpowiedzi, a pan ma jeszcze

dużo regulaminowych możliwości, takich jak zapy-

tania, interpelacje, oświadczenia, żeby pana ministra

dopytać.

Z życzliwości, jak kolega poseł koledze po-

słowi, pomogę jednak panu.

Możemy ewentualnie

zapytać pana ministra Niezgodę, skoro nie uzyskał

pan odpowiedzi na to pytanie, czy byłby uprzejmy

udzielić odpowiedzi pisemnej.

(Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Re-

Po koleżeńsku i w zgodzie wszystko załatwiliśmy,

tak że dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Zamykam dyskusję.

Do głosowania nad tym wnioskiem przystąpimy

Widzę już pana ministra Jarosława Dudę.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 6. po-

wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki Społecz-

Proszę o zabranie głosu anonsowanego już przeze

tyki Społecznej pana Jarosława Dudę w celu przed-

stawienia informacji.

Panie ministrze, uprzejmie proszę.

Sekretarz Stanu

Szanowny panie marszałku, bardzo dziękuję.

Wysoki Sejmie!

Przedstawiam informację rządu

Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowa-

nych w roku 2010 na rzecz realizacji postanowień

Materiał ten został opracowany – podobnie jak po-

przednie – zgodnie z dyspozycją Sejmu Rzeczypospo-

litej Polskiej w związku z Kartą Praw Osób Niepeł-

nosprawnych i głównie składa się z materiałów na-

desłanych przez resorty i podległe im jednostki orga-

nizacyjne, a także urzędy centralne, które w tychże

materiałach omówiły podejmowane przez siebie dzia-

łania na rzecz osób niepełnosprawnych.

Informacja o realizacji w 2010 r.

Karty Praw Osób

Niepełnosprawnych ma charakter bardziej informa-

cyjny niż analityczny, więcej tu jest faktograﬁcznych

rzeczy.

Jest to związane z tym, że to jest rok 2010,

więc trudno dzisiaj odnosić się do tego, co się działo

potem, ponieważ dosyć precyzyjnie chcemy powie-

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

76

dzieć, jakie działania były wtedy podejmowane, ale

też nie unikniemy pewnie dyskusji o rzeczach aktu-

alnych i o wyzwaniach, które czekają środowisko.

Po raz pierwszy w tejże informacji ujęliśmy, za-

mieściliśmy informację o działaniach podejmowa-

nych przez samorządy powiatowe i miasta na pra-

wach powiatu w celu realizacji i przestrzegania praw

osób niepełnosprawnych.

Ponadto udało nam się

również – na prośbę pełnomocnika rządu, w tym

przypadku mojej osoby – zebrać informacje od orga-

nizacji pozarządowych, które również podzieliły się

z nami swoimi spostrzeżeniami w ramach tych dzia-

łań, które mają realizować prawa zawarte w Karcie

Praw Osób Niepełnosprawnych.

Chciałbym przypomnieć Wysokiej Izbie, że mówi-

my o populacji 3,4 mln osób niepełnosprawnych

w wieku 16 lat i więcej, które w 2010 r. stanowiły

10,7% ogółu mieszkańców naszego kraju, w tym pra-

wie 2,1 mln w wieku produkcyjnym, czyli to jest ok.

62% ogółu osób niepełnosprawnych.

Pragnę podkreślić, że w 2010 r. 27% osób w wieku

tych osób posiadało orzeczenie o umiarkowanym stop-

niu niepełnosprawności, a 33% – o lekkim stopniu.

Najczęstszą przyczynę niepełnosprawności w Pol-

sce, szanowni państwo, stanowią schorzenia układu

krążenia – prawie 49%, następnie uszkodzenia i cho-

roby narządów ruchu – 46%, wzroku – 29%, a także

schorzenia neurologiczne – również 29%.

Relatywnie

niższy jest udział procentowy osób z uszkodzeniami

umysłowym – 2,5% w zbiorowości osób niepełno-

sprawnych.

Natomiast najczęstszą przyczyną niepeł-

nosprawności osób w wieku produkcyjnym są scho-

rzenia i dysfunkcje narządu ruchu, następnie w ko-

lejności: schorzenia układu krążenia, choroby narzą-

du wzroku oraz neurologiczne.

Trzeba powiedzieć, że z analiz, które były prowa-

dzone, wynika, że osoby niepełnosprawne są znacz-

nie gorzej wykształcone niż osoby sprawne, jakkol-

wiek w ostatnich latach następował stopniowy wzrost

wśród osób ze średnim poziomem wykształcenia – tu

wzrost jest największy, w 2010 r. to było prawie 34%.

Udział osób niepełnosprawnych posiadających wyższe

wykształcenie w tymże roku wyniósł 6,6% – w 2006 r.

to było 5,5%, więc mamy sukcesywny wzrost wśród

osób z wyższym wykształceniem.

Wyniki badania aktywności ekonomicznej ludno-

waż czas dekoniunktury gospodarczej, kryzysu, wy-

dawałoby się, powinien również dotknąć tę kategorię

osób, z różnymi niepełnosprawnościami.

Natomiast

odnotowaliśmy od 2007 r. dość istotny wzrost współ-

nienia osób niepełnosprawnych, szczególnie w wieku

produkcyjnym.

I tak dla zobrazowania pokrótce, bo

państwo te wszystkie dane macie w dostarczonym

materiale, chciałbym powiedzieć, że na przykład

2010 – 26%.

A więc odnotowaliśmy tutaj istotny

ku produkcyjnym, tak jak powiedziałem, 26%.

Dla

porównania, współczynnik aktywności zawodowej

z 60,4 wzrósł do 76,2.

Oczywiście stopień niepełno-

sprawności z natury rzeczy różnicuje aktywność za-

wodową osób niepełnosprawnych.

W 2010 r. pracowało

23% osób w wieku od 16 lat i więcej z orzeczonym

nym mieliśmy ok. 15%, natomiast ze znacznym – 4%.

Szanowni państwo, w ciągu ostatnich lat w struk-

turze zatrudnienia osób niepełnosprawnych nastąpił

wości osób niepełnosprawnych w wieku produkcyj-

nym odnotowano wzrost udziału pracowników na-

Mówię tutaj o tym dosyć szczegółowo, jeśli chodzi

o niektóre wskaźniki, ale chcę pokazać pewną ten-

dencję – że mamy do czynienia z bardzo zdecydowa-

nym, ale też niegwałtownym z punktu widzenia

naszych możliwości wzrostem w zatrudnieniu, co

bardzo cieszy, bo nie ma lepszej formy rehabilitacji

niż praca, niż uczestnictwo w otwartym społeczeń-

stwie, niż możliwość wypełniania ról zawodowych za-

Cieszy to – też chciałbym o tym powiedzieć, jest

to odnotowane w materiale – że odchodzimy od ta-

kiego bardzo, powiedziałbym, zamkniętego kręgu

zatrudnieniowego, czyli coraz więcej osób z różnymi

mi, jest uczestnikami, w różnych rolach zawodowych,

otwartego rynku pracy.

Oczywiście mamy tutaj jesz-

cze wiele do zrobienia, szanowni państwo, powie-

działbym nawet – bardzo wiele.

Ten wskaźnik Polski

jest lepszy aniżeli kilka lat temu, i to jest ważne, ale

przed nami jeszcze bardzo żmudna droga do tego,

żeby dorównać tym państwom, które mają wskaźnik

na poziomie 40%.

My mamy, tak jak powiedzieliśmy,

na poziomie 25–26%, więc mam nadzieję, że sukce-

sywnie, przy dobrej koniunkturze, którą mamy w pań-

stwowym funduszu rehabilitacji – chciałbym o tym

powiedzieć – będziemy te wskaźniki podnosić po to,

aby osoby z różnymi niepełnosprawnościami mogły

uczestniczyć w otwartym społeczeństwie.

Zatem wy-

zwania to przede wszystkim edukacja, szkolnictwo

zawodowe, to coraz więcej osób, które powinny uzy-

skiwać wyższe wykształcenie.

Robimy w tym zakre-

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

77

sowane studia.

A więc zachęcamy do tego, aby jak

najbardziej odczarować ten obszar.

Jeśli ktoś ma ja-

kieś dysfunkcje, to nie znaczy, że nie może na przy-

kład osiągnąć wyższego wykształcenia.

Są przykłady

wielu, wielu osób – setek czy nawet, powiedziałbym,

tysięcy – które coraz częściej łamią ten stereotyp, co

bardzo cieszy.

2010 dosyć znacząco wzrosła liczba osób niepełnospraw-

nych prowadzących własną działalność gospodarczą.

Nie są to zatem tylko zatrudnienia w obszarze jakiegoś

spółdzielczego, chronionego czy otwartego rynku pracy,

ale właśnie coraz więcej osób niepełnosprawnych pro-

wadzi działalność na własny rachunek.

Kończąc – mam nadzieję, że będą jeszcze pytania

– chcę powiedzieć, że na dzień dzisiejszy w porówna-

niu z rokiem 2010 mamy lepszą sytuację.

Wtedy bo-

rykaliśmy się z problemami, nawet powiedziałbym,

płynności ﬁnansowej.

Mieliśmybardzozdecydowany

wzrost, jeśli chodzi o wypłaty z SODiR, czyli z Sys-

temu Obsługi Doﬁnansowań i Refundacji.

Dziś mamy sytuację zdecydowanie korzystną, co

odnotowują – te sygnały do nas wracają – samorządy

zarówno wojewódzkie, jak i powiatowe.

Te środki są

coraz większe i pozwalają one kreować i prowadzić

nością przez struktury samorządowe, bo taki powi-

nien być kierunek.

Będziemy dążyć do tego, żeby tych

zdecentralizowanych środków było jak najwięcej na

dania były wykonywane przez organizacje pozarzą-

dowe.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

pana posła Sławomira Piechotę.

Panie pośle, proszę bardzo.

Poseł Sławomir Jan Piechota:

Sejmie!

Przede wszystkim chciałbym powiedzieć, że

jestem tu dzisiaj w zastępstwie.

Sprawozdawcą komi-

sji pierwotnie ustalonym przez komisję jest pan poseł

Marek Plura.

Niestety problemy zdrowotne stanęły

na przeszkodzie, by pan poseł Marek Plura mógł tu

dzisiaj z nami być i przedstawić to sprawozdanie.

Je-

steśmy tym zmartwieni, dlatego również z tego miej-

sca chcielibyśmy życzyć panu posłowi Plurze szybkie-

go powrotu do zdrowia, powrotu do sił i powrotu do

nas, czyli powrotu do pracy.

Komisja rozpatrywała informację rządu na posie-

dzeniu 26 stycznia.

Tak jak wskazał już pan mini-

ster, przede wszystkim podniesiono dylemat, na ile

istnieje racjonalny powód, by z takim opóźnieniem

analizować sytuację, która jest już bardziej sytuacją

historyczną niż rzeczywistością, w której realnie roz-

wiązujemy problemy.

Z jednej strony to przesunięcie

jest naturalne.

Z drugiej strony można się zastano-

wić, na ile ten dystans pozwala właściwie ocenić ów-

czesne rozwiązanie.

W tym konkretnym przypadku mamy ten zasad-

niczy dylemat, że przepisy, które obowiązywały

w roku 2010, regulacje, które wówczas obowiązywa-

ły, w istotnym stopniu uległy zmianie.

Właśnie wte-

dy, w roku 2010, dokonaliśmy tych zmian i one zaczę-

ły obowiązywać od I kwartału roku 2011.

Kolejne

etapy wchodzenia tych zmian będą od połowy tego

roku i od 1 stycznia następnego roku.

Dlatego rzeczywiście należałoby rozważyć zmianę

perspektywy oceny tych rozwiązań z takiej jedno-

rocznej, będącej już coraz bardziej odległą przeszło-

ścią, na być może dłuższy dystans, w którym widać

pewne procesy, pewne zjawiska, które się dokonują.

W naszym przekonaniu taka zmiana w naturalny

sposób pewnie dokona się wraz z ratyﬁkacją przez

osób niepełnosprawnych.

Wtedy bowiem Karta Praw

Osób Niepełnosprawnych straci rację bytu.

W jej

miejsce wejdzie regulacja dużo szersza, dużo bardziej

uniwersalna, zawarta właśnie w konwencji Narodów

Zjednoczonych z grudnia 2006 r.

Pan minister na posiedzeniu komisji mówił głów-

nie o problemach, które czekają na skuteczne rozwią-

zania.

Nie tyle więc mówiliśmy o tym, co dobrego się

dzieje, bo to przyjmujemy jako oczekiwane efekty

wprowadzanych rozwiązań i podejmowanych dzia-

łań, ile właśnie dyskusja koncentrowała się na tych

problemach.

Pan minister w szczególny sposób odniósł się do

kwestii poziomu wykształcenia wśród osób niepełno-

sprawnych, poziomu aktywności zawodowej.

Wska-

zywano również w dyskusji, że ta aktywność zawo-

dowa rośnie, wyraźnie rośnie, ale wciąż jest dalece

niewystarczająca wobec oczekiwań, a w szczególnym

stopniu niewystarczająca wśród pracodawców pu-

blicznych.

Cieszy nas to, że są przykłady pracodaw-

ców publicznych wyraźnie zaangażowanych w zwięk-

szenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Jednak

obserwujemy też sytuacje, w których ci pracodawcy

publiczni wciąż pozostają obojętni czy wręcz nie-

chętni, jeśli chodzi o zatrudnianie osób niepełno-

sprawnych.

W tym kontekście duże nadzieje wiąza-

no z uchwaloną w ubiegłym roku ustawą zmieniającą

ustawę o służbie cywilnej, ustawę o pracownikach

dów państwowych, która wprowadza dzisiaj dla pra-

codawców, którzy nie osiągnęli owego poziomu 6%,

systemowe zobowiązanie do jasnego deklarowania

tego w ogłaszanych konkursach oraz poszukiwania

potencjalnych pracowników, kandydatów do pracy,

78

którzy mogliby podjąć zatrudnienie u tych pracodaw-

ców publicznych.

W dyskusji, będącej również efektem prezentacji

poczynionej przez pana ministra, wskazywano na

orzecznictwo nieprzystające do wymogów współcze-

sności, zwłaszcza na równoległe systemy orzekania

o niepełnosprawności, nie do końca ze sobą spójne,

a niekiedy nawet rażąco rozbieżne.

Wreszcie zarówno w wystąpieniu pana ministra,

jak i w dyskusji wielokrotnie powracała kwestia

uznania za priorytet ratyﬁkacji konwencji Narodów

wskazywał, że kwestia decyzji o ratyﬁkacjijestprze-

sądzona, natomiast wymagają jeszcze wyjaśnienia

ostatnie wątpliwe kwestie, zwłaszcza dotyczące real-

nych skutków ﬁnansowych,jakiewystąpiąwwyniku

ratyﬁkacji, a więc na ile zobowiązania wynikające

z tej konwencji spowodują zobowiązania ﬁnansowe.

Wskazywano tu, że nie powinno być obaw dotyczą-

cych jakiegoś skokowego wzrostu tych wydatków,

gdyż obowiązujące w Polsce przepisy, poczynając wła-

śnie od karty praw czy ustawy o zatrudnianiu z po-

czątku lat 90., poprzez ustawy, które mają fundamen-

talne znaczenie, czyli ustawę Prawo budowlane i usta-

wę o zagospodarowaniu przestrzennym, zobowiązu-

ją do takiego tworzenia infrastruktury, by była ona

w pełni dostępna również dla osób niepełnospraw-

nych.

Chodzi więc nie tyle o jakieś koszty ekstra,

zwłaszcza budżetowe, co o konsekwentną realizację

już obowiązujących rozwiązań.

Obok kwestii ﬁnansowej drugą kwestią, która

pozostaje kontrowersyjna, jest funkcjonowanie w Pol-

sce uregulowań dotyczących ubezwłasnowolnienia,

a więc ograniczenia zdolności do czynności prawnych

ze względu na niepełnosprawność.

Przesłanką wpro-

wadzenia tych rozwiązań była ochrona interesu oso-

by niepełnosprawnej, tak by ustrzec ją przed decyzja-

mi, które byłyby dla niej niekorzystne, a sposób ich

podjęcia mógłby być wynikiem owej niepełnospraw-

ności.

Dzisiaj widzimy, że polskie rozwiązania są

jednak coraz bardziej anachroniczne i coraz częściej

odbierane jako nieuzasadnione, a nawet niedopusz-

czalne ograniczanie podstawowych wolności i praw

obywatelskich.

W dyskusji uczestniczyło 11 posłów i 4 gości.

Wie-

lokrotnie podnoszono kwestię konieczności ratyﬁka-

cji przez Polskę konwencji.

Skądinąd warto zauwa-

żyć, że ta konwencja została uchwalona w 25. roczni-

cę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego.

Można

powiedzieć, że dzisiejsze rozwiązania o fundamental-

nym znaczeniu dla praw człowieka przyszły w rocz-

nicę najbrutalniejszego w naszej współczesnej histo-

rii ograniczenia praw i wolności obywatelskich.

Wiele głosów w tej dyskusji dotyczyło kwestii za-

trudnienia i właściwego wykorzystania środków gro-

madzonych w Państwowym Funduszu Rehabilitacji

trzebę lepszego, szerszego wykorzystania nowych

nywaniu barier i przeciwdziałać wykluczeniu społecz-

nemu, wykluczeniu osób niepełnosprawnych z głównego

Wreszcie podnoszono bardzo dotkliwy dylemat

znalezienia skutecznego sposobu na pułapkę rento-

wą.

Wiemy bowiem, że dzisiejszy bardzo niski poziom

aktywności osób niepełnosprawnych, zwłaszcza ak-

tywności zawodowej osób niepełnosprawnych nie

wynika tylko z barier leżących wokół osób niepełno-

sprawnych, ale również tkwiących w samych osobach

niepełnosprawnych.

Jednym z takich szczególnych

przypadków mechanizmu ograniczającego tę aktyw-

ność jest właśnie owa pułapka rentowa i niechęć do

o utratę części czy całości renty.

To jest wciąż kwestia,

która wymaga dalszych szczegółowych prac.

Na koniec posiedzenia wyrażono panu ministrowi

podziękowanie, wskazując, że jest to jednak wyjąt-

kowy pełnomocnik w ponaddwudziestoletniej historii

funkcjonowania tego urzędu w oparciu o ustawę o za-

trudnianiu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych,

albowiem jest to chyba pierwszy pełnomocnik, który

pełnił tę funkcję przez całą kadencję i kontynuuje jej

pełnienie w kolejnej kadencji, co wreszcie wprowadza

sytuację, o której od dawna marzyliśmy, a więc cią-

głości, kontynuacji pomysłów i kontynuacji odpowie-

dzialności.

Komisja na koniec złożyła podziękowanie

panu ministrowi i za zaangażowanie, i za konse-

kwentne realizowanie przyjętych i zadeklarowanych

na początku celów i zobowiązań.

Komisja w konkluzji przyjęła informację rządu i reko-

menduje Wysokiej Izbie jej przyjęcie.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Otwieram dyskusję.

Przystępujemy do wystąpień klubowych.

Iwona Kozłowska.

o działaniach podejmowanych w 2010 r. na rzecz re-

nr 46).

Dokument ten zawiera katalog dziesięciu

praw.

Jest to dokument, który – mimo iż nie posiada

wiążącej mocy prawnej – wskazuje bardzo istotne

obszary polityki państwa w zakresie szczególnego

wsparcia osób niepełnosprawnych i zapobiegania ich

dyskryminacji w życiu zawodowym i społecznym,

Poseł Sławomir Jan Piechota

79

a także przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu

tej grupy obywateli.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał polski

rząd do przygotowania corocznej informacji o inicja-

nia praw osób niepełnosprawnych w danym roku.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Przedstawiony

przez rząd dokument zawiera bardzo obszerne i szcze-

gółowe informacje na temat działań podejmowanych

wystąpieniu pragnę zwrócić uwagę tylko na wybrane

aspekty tego dokumentu.

W Polsce liczba osób niepełnosprawnych, prawnie

niepełnosprawnych, w 2010 r. w wieku 16 lat i więcej

wynosiła 3398 tys., to jest około 10,7% ludności w wie-

ku 16 lat i więcej, w tym 2100 tys., co stanowi 62%,

było w wieku produkcyjnym i 1300 tys., to jest 38%,

w wieku poprodukcyjnym.

Głównym celem parlamentu i rządu było dalsze

wzmacnianie mechanizmów stymulujących aktyw-

ność zawodową osób w wieku produkcyjnym oraz

wspieranie działań na rzecz zatrudnienia osób w wie-

ku poprodukcyjnym.

Wskaźnik zatrudnienia osób

2010 osiągnął poziom 26%, dla porównania w 2007 r.

wynosił on 22,6%.

Oczywiste jest, iż aktywność za-

wodową różnicuje stopień niepełnosprawności.

W 2010 r. wzrósł na rynku pracy udział pracowni-

ków najemnych w porównaniu z rokiem ubiegłym

o 2,3 punktu procentowego.

Dzięki wsparciu chro-

nionego i otwartego rynku pracy środkami z Pań-

stwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełno-

sprawnych i budżetu państwa od grudnia 2009 r. do

grudnia 2010 r., a więc w okresie objętym informacją

rządu, na chronionym rynku pracy nastąpił wzrost

zatrudnienia osób niepełnosprawnych o 5,1%.

Co

ważne, znaczącą dynamikę wzrostu liczby pracowni-

ków niepełnosprawnych odnotowano szczególnie na

otwartym rynku pracy, bo aż o 16,2%.

Dzięki udo-

godnieniom dla pracodawców polegającym na doﬁ-

nansowaniu wynagrodzeń wzrosło także zatrudnie-

nie osób z umiarkowanym i znacznym stopniem

niepełnosprawności.

Niestety, w zatrudnieniu osób

z lekkim stopniem niepełnosprawności nastąpił nie-

wielki spadek, bo o 1%.

W 2010 r. wzrosła także liczba osób niepełno-

sprawnych prowadzących działalność gospodarczą,

czenie społeczne, z 25 322 w 2009 r. do 27 390.

Nie-

stety, trudna sytuacja na rynku pracy dotyka także

osoby niepełnosprawne.

Większość jednak z tych

osób w wieku produkcyjnym nadal pozostaje bez za-

trudnienia.

Niepokojący jest fakt, iż zwiększenie

środków na aktywizację zawodową osób niepełno-

sprawnych z puli Państwowego Funduszu Rehabili-

tacji Osób Niepełnosprawnych powoduje tym samym

ograniczenie środków przekazywanych samorządom

powiatowym na realizację zadań związanych z reha-

bilitacją społeczną tych osób.

W 2010 r. wciąż dokonywane są zmiany w polskim

prawie zmierzające do zagwarantowania osobom nie-

pełnosprawnym pełnego i równoprawnego udziału

we wszystkich aspektach życia społecznego, co wy-

nika z ratyﬁkacji przyjętej w dniu 13 grudnia 2006 r.

konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, którą

Polska podpisała w marcu 2007 r.

W 2010 r. została uchwalona ustawa o wdrożeniu

równego traktowania osób zdrowych i niepełno-

sprawnych.

Dokument ten m.in. zakazuje nierówne-

go traktowania osób ﬁzycznych ze względu na nie-

pełnosprawność i m.in. zobowiązuje pracodawcę do

zapewnienia niezbędnego racjonalnego usprawnienia

stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej.

Rząd podjął też od dawna oczekiwane prace doty-

czące rozpoznania występowania w Polsce niepełno-

sprawności i uporządkowania działań w zakresie

orzekania o niepełnosprawności oraz niezdolności do

pracy.

ny, miasta i obszary wiejskie”.

Dokument ten ma na

celu podniesienie jakości i zwiększenie dostępności

usług publicznych świadczonych nie tylko na pozio-

mie podstawowym, lokalnym, ale również na wyż-

szym poziomie.

Myślę tutaj o miastach subregional-

nych i wojewódzkich.

Dalej, w 2010 r. zrealizowano szereg programów

operacyjnych ze środków Unii Europejskiej adreso-

wanych pośrednio lub bezpośrednio do osób niepeł-

nosprawnych.

Rząd podjął istotne inicjatywy na rzecz

przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu osób nie-

pełnosprawnych.

W Programie Operacyjnym „Inno-

wacyjna gospodarka” odbiorcami bezpośrednimi są

osoby niepełnosprawne ze znacznym lub umiarkowa-

nym stopniem niepełnosprawności.

W wielu przypad-

kach dostęp do Internetu to okno na świat, szczegól-

nie dla osób niepełnosprawnych posiadających trud-

ną sytuację materialną.

Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełno-

sprawnych zainicjowało projekty badawcze w ramach

programów współﬁnansowanych ze środków Unii

Europejskiej skierowanych do osób niepełnospraw-

nych.

Objęły one swym obszarem zainteresowania

zarówno osoby niepełnosprawne, jak i starsze.

Doty-

czyły nie tylko opracowania i wdrożenia nowocze-

snych produktów rehabilitacyjnych, wysokiej jakości

programów komputerowych, ale także modularnego

systemu domowego asystenta ze wszystkimi możli-

wościami kontaktu z zewnętrznym otoczeniem.

Również w 2010 r. w partnerstwie ze Szkołą Wyż-

szą Psychologii Społecznej zakończono realizację

projektu „Ogólnopolskie badania sytuacji potrzeb i moż-

liwości osób niepełnosprawnych”.

Opisane wyniki

dały obraz sytuacji grup osób z różnymi ogranicze-

niami wynikającymi z niepełnosprawności, głównie

Poseł Iwona Kozłowska

80

ze niepełnosprawnościami sprzężonymi, oraz rzadko

występującymi w zakresie integracji społecznej i za-

wodowej, a także w aspekcie korzystania z praw im

przysługujących.

Program Operacyjny „Infrastruktura i środowi-

sko” uwzględnia problematykę równości szans osób

niepełnosprawnych poprzez realizację projektów za-

wierających rozwiązania techniczne mające na celu

przystosowanie infrastruktury/taboru do potrzeb

osób niepełnosprawnych.

Mam na myśli uwzględnie-

nie już na poziomie projektów przyszłych inwestycji,

takie jak: dworce, perony, miejskie przystanki i inne

obiekty użyteczności publicznej, potrzeb osób niepełno-

sprawnych ruchowo, niedowidzących i niewidzących.

Istotne zmiany zostały dokonane także w zakre-

sie ochrony uczestników postępowania o ubezwłasno-

wolnienie.

19 kwietnia 2010 r. wprowadzona została

rych innych ustaw.

Dokument ten zwiększa ochronę

praw osób ubezwłasnowolnionych lub osób, których

ten wniosek dotyczy.

Biuro Pełnomocnika Rządu ds.

Osób Niepełnosprawnych przygotowało projekt usta-

zujący nadawców do tego, by co najmniej 10% pro-

gramów miało udogodnienia dla osób z dysfunkcjami

narządów wzroku i słuchu.

W okresie objętym informacją rząd zakończył też

prace nad rozporządzeniem ministra infrastruktury

dzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

umożliwiające osobom niepełnosprawnym rejestrację

pojazdów drogą elektroniczną.

Należy też zwrócić

mocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych w rozpa-

trywanym dokumencie zamieszczono dane dotyczące

działań podejmowanych przez samorządy powiatowe

strzegania praw osób niepełnosprawnych.

Pełnomoc-

nik rządu rozszerzył także przedstawioną informację

o działania organizacji pozarządowych realizujących

zadania publiczne ﬁnansowane głównie ze środków

publicznych na urzeczywistnienie praw osób niepeł-

nosprawnych.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mimo iż ilość

w ostatnich latach była znacząca, to wciąż pozostaje

wiele do zrobienia.

Naszym celem na kolejne lata po-

winno być aktywizowanie tych osób, zadbanie o do-

stęp do rehabilitacji, dostęp do edukacji, ułatwienie

zapominać o likwidacji przeszkód i barier architek-

tonicznych.

Wysoka Izbo!

Platforma Obywatelska rekomen-

duje przyjęcie informacji rządu Rzeczypospolitej

Praw Osób Niepełnosprawnych.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

nisława Szweda.

Poseł Stanisław Szwed:

Mamy obszerny materiał dotyczący 2010 r., to jest

roku, w którym w październiku, dokonano dużej i kon-

trowersyjnej zmiany ustawy o rehabilitacji zawodo-

sprawnych.

Jej skutki tak naprawdę poznamy w przy-

szłym roku czy w następnych latach, jako że przepi-

sy wchodziły w życie w ubiegłym roku czy 1 stycznia

tego roku.

Problemy, które zgłaszają organizacje pracodaw-

ców osób niepełnosprawnych, sami pracownicy, mu-

szenie doﬁnansowania do pensji pracowników nie-

pełnosprawnych, podniesienie limitów dotyczących

zatrudniania niepełnosprawnych w zakładach pracy

chronionej czy decyzja ministra ﬁnansów, aby utrzy-

mać stawki doﬁnansowania w oparciu o płacę mini-

malną z grudnia 2009 r. – przypomnę, że jest to kwo-

ta 1276 zł, obecnie płaca minimalna to 1500 zł – są

decyzjami wynikającymi ze zmniejszonych środków

przekazywanych na Państwowy Fundusz Rehabili-

tacji Osób Niepełnosprawnych z budżetu państwa

i może to skutkować zwolnieniami czy zmniejszeniem

liczby osób zatrudnionych.

Do problemów związa-

nych z wejściem w życie nowych przepisów od stycz-

nia tego roku trzeba zaliczyć też wydłużenie czasu

takiej konieczności przez lekarza.

Te i inne zmiany,

których głównym celem było i jest ratowanie ﬁnan-

sów PFRON, muszą być na bieżąco monitorowane

i oceniane, tak aby można było szybko dokonywać

korekt.

Wracając do przedstawionej informacji o działa-

niach podejmowanych w 2010 r. na rzecz osób niepeł-

nosprawnych przez resorty i podległe im jednostki

organizacyjne, urzędy centralne, przez samorządy

81

powiatowe, przez organizacje pozarządowe, powiem,

że materiał przygotowany przez pełnomocnika rządu

ds. osób niepełnosprawnych ma charakter bardziej

informatyczny niż analityczny i ma pokazać, jak

w praktyce realizowane są zapisy Karty Praw Osób

Niepełnosprawnych.

Warto tu przytoczyć fragment

tej karty z uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

pełnosprawne, czyli osoby, których sprawność ﬁzycz-

gląda w praktyce?

Czytając ten raport, można

stwierdzić, że niestety w dalszym ciągu nie jest do-

brze i wiele jest jeszcze do zrobienia.

Wskaźnik za-

trudnienia w 2010 r. wynosił niespełna 26% i mimo

że z roku na rok się zwiększa, to daleko nam jeszcze do

krajów Unii Europejskiej, gdzie ten wskaźnik jest

40-procentowy, a nawet sięga 50%.

Jak napisano w raporcie, w 2010 r. zaobserwowa-

no niepokojące tendencje.

Biernych zawodowo było

74% osób w wieku produkcyjnym, z tego 87% nie po-

szukiwało pracy z powodu choroby i niesprawności.

Dla prawie 58% osób niepełnosprawnych renta z ty-

tułu niezdolności do pracy była głównym źródłem

utrzymania, zaś zasiłek dla bezrobotnych, świadcze-

nia przedemerytalne i inne świadczenia społeczne

Stopa bezrobocia osób niepełnosprawnych w wieku

produkcyjnym w 2009 r. wynosiła 12,8% i wzrosła

w 2010 r. do 15,3%.

Wskaźnik zatrudnienia wzrasta

i to cieszy, ale powoduje, że wzrastają również wydat-

ki na PFRON, w związku z czym zmniejsza się doﬁ-

nansowanie fakultatywnych zadań w zakresie reha-

bilitacji społecznej, na przykład doﬁnansowanie tur-

nusów rehabilitacyjnych czy tworzenia nowych warsz-

tatów terapii zajęciowej.

Niestety podyktowane jest

to zmniejszoną dotacją z budżetu państwa do PFRON,

który mniej środków przekazuje na te potrzebne

działania samorządom, między innymi samorządom

powiatowym.

Dane, które przytoczyłem, nie są po-

cieszające i w tym zakresie czeka nas duży wysiłek,

aby to zmienić.

Kolejna kwestia, z którą borykamy się od lat, do-

tyczy zatrudnienia osób niepełnosprawnych w insty-

tucjach publicznych.

W dalszym ciągu są z tym duże

problemy, i to na szczeblu zarówno centralnym, jak

i samorządowym.

Urzędy wolą płacić kary za niezre-

alizowanie minimalnego ustawowego 6-procentowe-

go wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych,

niż zatrudniać takie osoby.

Warto przytoczyć dane

– mam tu stosowny druk – pokazujące precyzyjnie,

jak to przedstawia się w niektórych urzędach.

W Kan-

celarii Prezesa Rady Ministrów jest to 0,95% liczby

etatów ogółu zatrudnionych, co stanowi 5,5 etatu,

w Ministerstwie Edukacji Narodowej – 0,79%, w Mi-

nisterstwie Finansów – 0,88%, w Ministerstwie Go-

spodarki – 0,25%, w Ministerstwie Infrastruktury

– 0,9%.

Można przytoczyć też kwoty wpłaty na rzecz

PFRON z tego tytułu.

Na przykład Kancelaria Pre-

zesa Rady Ministrów wpłaca z tego tytułu na rzecz

PFRON 455 tys. zł, największy płatnik – Minister-

stwo Obrony Narodowej – wpłaca 32 mln zł, a wskaź-

nik zatrudnienia wynosi tam 0,51%, w Zakładzie

Ubezpieczeń Społecznych wskaźnik wynosi 2,15%,

ale łączna kara wynosi 21 mln zł.

Widać, że w tym

że szansą na poprawienie sytuacji osób niepełno-

sprawnych na rynku pracy w instytucjach publicz-

nych jest znowelizowana ustawa o służbie cywilnej

z sierpnia 2011 r., której przepisy stanowią, że osoby

niepełnosprawne będą miały pierwszeństwo w za-

trudnieniu, choć wiemy, że ta ustawa rodziła się

w bólach i na te działania musimy jeszcze poczekać.

Warto przypomnieć, że wysokość kar odprowadza-

nych przez instytucje publiczne wyniosła w 2010 r.

prawie 250 mln zł i, tak jak powiedziałem, w dalszym

ciągu opłaca się uiszczać karę niż zatrudniać takie

osoby.

W 2010 r. w urzędach pracy zarejestrowanych

było 100 tys. bezrobotnych niepełnosprawnych oraz

poszukujących pracy, co stanowiło 5,1% ogółu zare-

jestrowanych bezrobotnych.

W stosunku do 2009 r.

był to niestety wzrost o 6,2%.

W dalszym ciągu nie-

wielki procent osób bezrobotnych ma możliwość ko-

rzystania ze środków, które są w urzędach pracy,

w formie podwyższania kwaliﬁkacji zawodowych,

prowadzenia szkoleń, poradnictwa zawodowego czy

też pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy.

Na

przykład na szkolenia zostało skierowanych niespeł-

na 1400 osób, natomiast efektywność zatrudnienia

po tych szkoleniach jest na poziomie 20%.

Jeśli chodzi o liczbę osób niepełnosprawnych otrzy-

mujących jednorazową pomoc ﬁnansową na aktywi-

zację zawodową, to 1 tys. osób, które skorzystały

z takiej możliwości, to zdecydowanie za mało.

Nie-

stety w tym zakresie rola urzędów pracy sprowadza

się do rejestrowania osób niepełnosprawnych, a bar-

dzo małe są możliwości wsparcia ﬁnansowego.

To

należy bezwzględnie zmienić, tym bardziej że środki

w Funduszu Pracy są i nie są one odpowiednio wy-

korzystywane.

Jedną z przyczyn tak niskiego poziomu zatrud-

nienia jest też kwestia zdobywania wiedzy i podno-

szenia kwaliﬁkacji przez osoby niepełnosprawne.

Gdy popatrzymy na liczbę uczniów niepełnospraw-

nych według typu i specyﬁkacji szkoły oraz według

niepełnosprawności uczniów, to okaże się, że niespeł-

na 140 tys. dzieci i młodzieży objętych jest nauką,

a w liceach, w technikach to zaledwie 7 tys. uczniów.

są świadczenia rodzinne w 2010 r.

Ze świadczeń ro-

dzinnych uzależnionych od dochodów korzystało po-

nad 166 tys. rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi,

Poseł Stanisław Szwed

82

z tego rodzin bez dochodu było 12 tys., w przedziale

do 100 zł mieściło się 20 tys. rodzin, w przedziale od

100 zł do 291 zł – 59 tys. rodzin, w przedziale od 291 zł

do 400 zł – 30 tys. rodzin, w przedziale od 400 zł do

583 zł – 37 tys. rodzin, powyżej 583 zł miało tylko

8 tys. rodzin.

Te dane są przerażające, pokazują, jaka

bieda i ubóstwo są wśród rodzin z dziećmi niepełno-

sprawnymi.

Ciekawą formą była ankieta skierowana do samo-

rządów powiatowych w ramach realizacji programu

na rzecz osób niepełnosprawnych.

Niestety tylko 169

samorządów powiatowych, czyli 54% ogółu, i 12 miast

na prawach powiatu, tj. 18,5% ogółu, odpowiedziało

na tę ankietę.

Mam nadzieję, że w następnych latach

napłyną informacje od wszystkich samorządów po-

wiatowych, bo rzecz jest ważna i warto z takich da-

nych korzystać.

Można też zwrócić uwagę na materiały przygoto-

wane przez Państwową Inspekcję Pracy, dotyczące

kontroli w zakładach zatrudniających osoby niepeł-

nosprawne i zastosowanych środków prawnych.

To

wszystko jest w materiale.

Tak jak powiedziałem,

materiał jest bardzo obszerny, więc trudno się od-

nieść do wszystkich poruszanych problemów, tym

bardziej że kończy się czas mojego wystąpienia.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

(Dzwonek) Odno-

sząc się do słów pana przewodniczącego komisji, po-

wiem, że nie będę chwalił pana ministra, bo gdy

Prawo i Sprawiedliwość pochwali, to może być różnie,

ale cieszę się, że pan minister nadal pełni swoją funk-

cję.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Głos z sali: Dziękuję.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

dowi.

Uprzejmie proszę o zabranie głosu pana posła Jac-

ka Kwiatkowskiego, Ruch Palikota.

Poseł Jacek Kwiatkowski:

obecnie omawianego punktu posiedzenia Sejmu.

na i psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo

rejestrowanych w powiatowych urzędach pracy jako

osoby bezrobotne lub szukające pracy było 123 499

osób.

W porównaniu ze stanem z końca poprzedniego

roku nastąpił wzrost o 3,8%.

Oznacza to, że w Polsce

często wymagają natychmiastowej aktywacji zawodo-

wej, znacząco wpływającej na ich stabilność życiową.

W informacji rządu, w druku nr 46, zawarto wie-

le danych, ale są to sucho przedstawione statystyki,

nych.

W informacji opisano wiele projektów pomocy

osobom niepełnosprawnym, niestety bez istotnych

informacji na temat przygotowania dokumentów

osoby te często mają pewne ograniczenia w funkcjo-

nowaniu, a urzędy wymagają wielu różnych doku-

mentów, co niejednokrotnie stanowi dużą barierę dla

tych ludzi.

Na własnym przykładzie mogę powiedzieć,

że spotkałem się z problemem, gdy przypadkowo we

wniosku miesięcznym do PFRON zaznaczyłem jeden

ze znaczników, co spowodowało bezlitosne cofnięcie

doﬁnansowania.

Procedura odwoławcza była na tyle

skomplikowana, że wymagała uzyskania dodatko-

wych zaświadczeń z urzędu skarbowego i ZUS.

Samo

dodzwonienie się do PFRON często graniczy z cu-

dem, a ja sam do dzisiaj wspominam wielokrotne

wielominutowe oczekiwanie na połączenie z konsul-

tantem tej instytucji.

Czytając ten raport, najbardziej jestem przerażo-

ny poziomem zatrudnienia osób niepełnosprawnych

kompletnym brakiem.

Instytucje administracji pu-

blicznej powinny być przykładem i wzorem zatrud-

niania osób niepełnosprawnych.

Dzisiaj te instytucje

osoby niepełnosprawne.

Nie próbują zatrudniać we-

dług minimalnego, ustawowego wskaźnika, który

pełnosprawnych, a jednocześnie płacą ogromne kary

ﬁnansowe do PFRON za brak wymaganego mini-

mum.

I tutaj nasuwa się pytanie: Czy te instytucje

Rząd w swoim sprawozdaniu pisze o toczących się

pracach nad ratyﬁkacją Konwencji ONZ o prawach

podpisała tę konwencję jeszcze w 2007 r. i do tej

pory jej nie ratyﬁkowała.

Jeszcze większym wsty-

pomimo wielokrotnych wezwań organizacji działają-

cych na rzecz praw człowieka i osób niepełnospraw-

nych, nie wycofał się ze złożonych do konwencji za-

strzeżeń.

Zastrzeżenia te, odnoszące się głównie do

wolnienia, szczególnie wobec osób niepełnospraw-

nych intelektualnie, były także wielokrotnie kryty-

kowane przez organizacje osób niepełnosprawnych.

83

może zostać nazwany rządem respektującym prawa

osób niepełnosprawnych.

Rząd w swoim sprawozdaniu chwali się nowymi

przepisami chroniącymi osoby niepełnosprawne

przed dyskryminacją, duży nacisk położono w spra-

w zakresie równego traktowania.

Szkoda, że rząd nie

dę pozostawiła osoby niepełnosprawne poza ochroną

przed dyskryminacją, zapewniając ochronę przed

wych apelujących podczas prac nad ustawą o zapew-

nienie ochrony przed dyskryminacją osobom niepeł-

nosprawnym we wszystkich dziedzinach życia, m.in.

w edukacji, ochronie zdrowia, dostępie do dóbr i usług.

guje na podstawie tej ustawy osobom dyskryminowa-

nym z powodu rasy, pochodzenia etnicznego czy na-

rodowości, ale osobom niepełnosprawnych już nie.

Czy to jest zgodne z przepisami Konstytucji Rzeczy-

pospolitej Polskiej, a w szczególności art. 32, który

cji z jakiejkolwiek przyczyn i nie dzieli obywateli na

nowani?

Zdaniem Klubu Poselskiego Ruch Palikota bra-

oraz ich oczekiwań, w raporcie nie zawarto opinii

nych błędach, niezrealizowanych programach oraz

programach w trakcie realizacji.

cji rządu Rzeczypospolitej Polskiej z druku nr 46.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

kowskiego, który przemawiać będzie w imieniu Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego.

Poseł Piotr Walkowski:

Ministrze wraz z Współpracownikami!

W dniu dzi-

siejszym omawiamy kwestię dotyczącą informacji

Karty Praw Osób Niepełnosprawnych.

Praktycznie zmierzamy już do końca tej dyskusji,

występuję w takim momencie, że mogłem wysłuchać

różnych opinii, od tych pozytywnych, przez te lekko

negatywne, aż do opinii, która została przedstawiona

przed chwilą, gdzie była mowa o zamiarze odrzucenia

informacji.

Wsłuchałem się, że informacja zawiera

zbyt dużo danych, ale to Sejm ustalił, że ma być to

dokument w formie informacji, nie sprawozdania.

Jednakże wiem, pracując trzeci rok w Sejmie, że in-

formacje, które są tutaj zawarte, były wykorzystywa-

ne do działań chociażby w roku 2011 i w kwestii

obecnie przygotowanych zmian legislacyjnych.

Dla-

tego też troszeczkę ciężko odnosić się do sytuacji za-

przeszłej, mając za sobą doświadczenia z realizacji

zadań legislacyjnych, które w pewnym stopniu po-

prawiły tę sytuację.

Szanowni Państwo!

Pamiętam końcówkę roku

2010, kiedy z przyczyn, o których mówimy, ponieważ

chcemy, ażeby sytuacja ekonomiczna osób niepełno-

sprawnych się poprawiała, troszeczkę nakręcaliśmy

kwestie zatrudnienia, namawialiśmy różnych praco-

dawców do zwiększania zatrudnienia.

No i stało się

tak, że system, jakim jest Państwowy Fundusz Re-

habilitacji Osób Niepełnosprawnych, stał się tro-

szeczkę niewydolny.

Z tego też względu była w czwar-

tym kwartale 2010 r. konieczność przeprowadzenia

dość szybkich zmian, które umożliwiłyby dalsze

funkcjonowanie tego systemu, będącego jednak tym

instrumentem, który służy rozwiązywaniu tych

problemów.

Moja koleżanka i koledzy, którzy występowali

przede mną, dość precyzyjnie ustosunkowali się do

informacji zawartych w tym dokumencie.

Ja chciał-

bym zwrócić uwagę na kwestie barier, które wystę-

pują, skupić się na tych kwestiach.

Pierwsza bariera

to jest wykształcenie.

Podany tutaj procent osób

z wyższym wykształceniem – ledwie przekroczone

6% – wynika z barier, które praktycznie od początku

życia niepełnoletnie osoby niepełnosprawne napoty-

kają na swojej drodze w zakresie kształcenia.

Barie-

ry stopniowo są likwidowane, ale ten procent – te 6%

– w stosunku do procenta wszystkich osób dorosłych,

które mają wyższe wykształcenie, jest kilkakrotnie

mniejszy z tego powodu.

Jest to dość duże zapóźnie-

nie.

Powinniśmy dążyć do tego, żeby to była chociaż-

by tylko jednokrotność, a jest to co najmniej trzykrot-

nie więcej.

Są to bariery, które dotyczą wychowania

przedszkolnego, szkół podstawowych i gimnazjów,

szkół średnich i studiów wyższych.

Te bariery nie do

końca możemy zlikwidować.

Zresztą młode osoby

natraﬁają na te same bariery, które później zdarzają

się w życiu dorosłym.

Osoby, które podejmują pracę

zawodową, mają o wiele więcej utrudnień w zakresie

wykonywania obowiązków pracowniczych, jak rów-

nież w kwestiach dotyczących chociażby przemiesz-

czania się do pracy.

Z tego też względu dobrze, że

poprawia się sytuacja w zakresie pokonywania barier

komunikacyjnych.

Są nowe wagony, nowe środki ko-

munikacji publicznej, autobusy, coraz więcej jest

wprowadzanych na rynek środków bądź to z niskim

Poseł Jacek Kwiatkowski

84

podwoziem, bądź to z możliwością dostosowania do

korzystania z tego dla osób niepełnosprawnych.

Praktycznie należy to utrzymywać, może nawet do-

brze by było iść w tym kierunku, żeby tak jak w za-

kresie oddawania do użytku nowych lokali użytecz-

ności publicznej wprowadzić już nakaz przystosowa-

nia do obsługi osób niepełnosprawnych – tak jak

w urzędach likwidowane są bariery – tak samo tutaj

do tego doprowadzić.

Oczywiście również przeprowa-

dza się systematycznie większe, generalne remonty

tych budynków.

To również związane jest z tym, że

bariery są likwidowane.

Kwestie dotyczące zatrudnienia, samozatrudnie-

nia – ja już tu mówiłem o tym problemie.

W pewnym

momencie zwiększyło się zatrudnienie z wykorzysta-

niem środków PFRON, po 2010 r. zmniejszyło się,

najprawdopodobniej za rok będziemy mówili o pogar-

szającej się sytuacji, omawiając informację za 2011 r.

Jednakże nowe wchodzące technologie dają nam co-

raz większe możliwości wykorzystania dużego poten-

cjału osób niepełnosprawnych na naszym rynku.

Rynek usług rośnie, coraz bardziej się rozrasta, za-

kres prac usługowych daje możliwości – kwestie

świadczenia teleusług, usług teleinformacyjnych, wy-

korzystania Internetu, sklepy internetowe, gdzie

realizuje się zamówienia różnego rodzaju.

Dzięki

temu można chociażby zatrudnić taką osobę w miej-

scu zamieszkania, dostarczając odpowiednie urzą-

dzenia.

Szanowni państwo, chciałbym zwrócić uwagę, że

przynajmniej w moim odbiorze sytuacja się poprawia.

Pan kolega sprawozdawca Sławek Piechota mówił

tutaj o uporządkowaniu spraw przez pana ministra

– pełnomocnika Jarosława Dudę.

Ja chciałbym nie-

jako dołączyć się do tego – nie byłoby takiej możliwo-

ści działania bez wsparcia tandemu.

Sławek mówił

o Marku Plurze, który jest nieobecny, a miał spra-

wozdawać, ale nie wymienił swojej osoby, a właściwie

w komisji polityki społecznej w zakresie dążenia do

przyjmowania nowych rozwiązań jest to tandem.

Pie-

chota – Plura, Plura – Piechota to jest ten tandem,

który mobilizuje członków komisji, mobilizuje rów-

nież pełnomocnika i jego urząd do dokonywania tych

zmian.

Mam na myśli chociażby kwestie dotyczące

pokonywania barier, które zaczęliśmy podejmować

co prawda już po roku 2010, kilkakrotne informacje

na temat ustawy o pracownikach służby cywilnej,

język migowy w ubiegłym roku, kwestia dostosowa-

nia lokali, jak również zmiany prawa wyborczego,

umożliwienia bezpośredniego wyboru przez osobę

bądź też przez pełnomocnika, kwestie ekonomiczne.

Na ﬁniszu udało nam się ustawą o rencie socjalnej

zwiększyć możliwości ekonomiczne.

Naszym życze-

niem docelowym jest przyjęcie Konwencji praw osób

niepełnosprawnych.

Myślę, że w tym roku, bo mamy

winniśmy w Sejmie podjąć działania na rzecz legisla-

byłoby możliwe przyjęcie konwencji z 2009 r.

I już na koniec, bo mam 19 sekund.

Szanowni

państwo, ten system by nie funkcjonował, gdyby

nie dziesiątki czy setki, a nawet tysiące organizacji

pozarządowych i wolontariuszy, którzy współdzia-

łają, wykonują te zadania.

I tutaj w ostatnich sło-

wach chciałbym podziękować właśnie przedstawi-

cielom (Dzwonek) organizacji pozarządowych za to,

że rozwiązują wiele spraw – dla siebie co prawda,

ale również rozwiązując problemy rządu.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu...

Poseł Piotr Walkowski:

Panie marszałku, oczywiście klub Polskiego Stron-

nictwa Ludowego przyjmuje tę informację.

(Wesołość

na sali)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Głos zabierze pan poseł Tadeusz Tomaszewski,

Proszę, panie pośle.

Poseł Tadeusz Tomaszewski:

nie Ministrze i Szanowna Pani Minister!

Cieszy mnie

to, że również pani minister Agnieszka Kozłowska-

-Rajewicz jest dzisiaj z nami.

Wprawdzie w tej sprawie

nie reprezentuje stanowiska rządu, ale kwestie rów-

nościowe również w tym obszarze są bardzo istotne.

Podzielam pogląd pana ministra i posła spra-

wozdawcy, że rozpatrywanie w dniu dzisiejszym

informacji za 2010 r. ma charakter informacyjno-

-edukacyjny.

Zapewne przyczynił się do tego kalen-

darz wyborczy, ale również fakt, że rząd złożył to

sprawozdanie parlamentowi trzy miesiące później.

Miał złożyć do 30 czerwca, a złożył w październiku

2011 r.

Gdyby wcześniej było ono rozpatrywane

przez Sejm, w listopadzie sytuacja byłaby może

trochę inna.

Po drugie, rzeczywiście tak się dzieje, jak mówił

pan poseł sprawozdawca, że dokument ten, czyli

Niepełnosprawnych, w kontekście przystąpienia Pol-

ski do Unii Europejskiej oraz podpisania konwencji

ONZ dotyczącej praw osób niepełnosprawnych scho-

dzi na drugi plan, dlatego że część rozwiązań zarów-

no europejskich, jak i wynikających z tej konwencji

85

wchłania czy nawet poszerza pewne kwestie, które

są zawarte właśnie w Karcie Praw Osób Niepełno-

sprawnych.

Dopóki jednak to prawo funkcjonuje, to

parlament się nim zajmuje, a rząd składa stosowną

informację.

Gdyby dzisiaj rozmawiać tylko i wyłącznie o roku

2010, to trzeba by powiedzieć, że sytuacja osób nie-

pełnosprawnych jest dość trudna.

Dość trudna, bo

sami tutaj powiedzieliśmy, jakie działania zostały

podjęty już po 2010 r. lub w trakcie 2010 r. na rzecz

poprawy sytuacji tych osób niepełnosprawnych.

Dla-

tego też, wracając do dokumentu i roku 2010, można

powiedzieć, że jasną stroną jest zwiększająca się licz-

ba osób, które podejmują zatrudnienie dzięki instru-

mentowi wsparcia, który niestety, jak później się

okazuje, jest instrumentem, na którego Państwowe-

go Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

w takim wymiarze nie stać.

Drugą, jak sądzę, ważną tendencją, która została

zauważona również przez moich przedmówców, jest

wzrastająca liczba studentów.

Jeszcze w roku 2009/

2010 było ich 27 tys., w roku 2010/2011 – ponad 30 tys.,

1,65% ogółu studentów.

Chciałoby się więcej, ale ta

tendencja jest istotna i ważna.

To są dwa takie ob-

szary, które można wyróżnić jako te, na których wy-

stępuje tendencja pozytywna.

Jeśli natomiast chodzi o bariery, począwszy od

edukacji, to przede wszystkim jest to kwestia dostępu

do edukacji wczesnoprzedszkolnej, wczesnoszkolnej

w środowisku wiejskim.

Dostęp do przedszkola inte-

gracyjnego w środowisku wiejskim staje się czy jest

bardzo trudny, począwszy od kwestii dowozu i liczby

tych przedszkoli.

Wielokrotnie na dyżurach posel-

skich miałem interwencje rodziców w tej sprawie.

To

po pierwsze.

niepełnosprawnych, to warto jednak przypomnieć

sobie, że na ponad 2 mln osób, które skorzystały

z pomocy społecznej, dokładnie 405 tys. osób to oso-

by, którym udzielono tej pomocy społecznej z tytułu

niepełnosprawności, czyli w przypadku 1/4 osób, któ-

rym udzielano pomocy społecznej, robiono to z tytu-

łu niepełnosprawności.

Z tego wynika, że sytuacja

materialna osób niepełnosprawnych i rodzin z oso-

bami niepełnosprawnymi jest o wiele trudniejsza i gor-

sza niż pozostałych rodzin.

Wynika to również z danych GUS, na podstawie

których przychód na jedną osobę w gospodarstwie

domowym z osobami niepełnosprawnymi w 2008 r.

wyniósł 1178 zł i był niższy o ponad 300 zł w porów-

naniu z przychodami gospodarstw bez osób niepeł-

nosprawnych.

W 2010 r. te dochody wzrosły do 1297 zł,

ale różnica między dochodem gospodarstw domo-

wych z osobami niepełnosprawnymi i bez osób nie-

pełnosprawnych wzrosła już do 350 zł na niekorzyść

rodzin z udziałem osób niepełnosprawnych.

W związku z powyższym to powoduje, iż mimo

wszystko trzeba dotykać tych rozwiązań systemo-

wych, w ramach których funkcjonuje również system

pomocy publicznej dla osób niepełnosprawnych i ro-

dzin z udziałem osób niepełnosprawnych.

Mianowicie

brak waloryzacji progów dochodowych pomocy spo-

łecznej, jak również, o czym tutaj mówił jeden z przed-

mówców, świadczeń rodzinnych.

Powoduje to, że

wobec drastycznej sytuacji materialnej, dochodowej

osób niepełnosprawnych i rodzin z udziałem osób

niepełnosprawnych, kiedy nie zwiększa się środków

z instytucjonalnych systemów pomocy państwa, ta

grupa osób jest szczególnie dotknięta i właśnie nara-

żona na brak tej pomocy publicznej.

Rzeczywiście cieszy również fakt, że w związku

ze wzrostem liczby osób niepełnosprawnych, które

pracowały, wzrosła też liczba osób, które dorabiają

sobie.

Niemniej jednak, jak podkreślam, te świadcze-

nia wypłacane przez ZUS są niskie i w porównaniu

z pozostałymi świadczeniami rzeczywiście wymaga-

ją pewnej korekty, aby ta rozpiętość dochodowa nie

rosła, dlatego że istnieje potrzeba wzmacniania osób

niepełnosprawnych i rodzin z osobami niepełno-

sprawnymi na przykład ze względu na zwiększone

wydatki związane z rehabilitacją czy z dostępem do

służby zdrowia.

Kwestię związaną z dostępem osób niepełno-

sprawnych do publicznej służby zdrowia dedykuję

pani minister Rajewicz.

Dramatycznie pogarsza się

to, co nazywa się dostępem do lekarzy specjalistów,

do rehabilitacji prowadzonej w szpitalach.

Ostatnio

rozmawiałem w Gnieźnie z panią, która mówiła, że

ma 8-letni okres oczekiwania na rehabilitację w szpi-

talu.

Ona może ją prowadzić w środowisku, ale to

z kolei nie jest zaliczane przez lekarzy orzeczników

itd.

W związku z powyższym pojawia się pewna nie-

moc.

Ci ludzie, można powiedzieć, są skazani na takie

trwanie w zawieszeniu, są pozbawieni wiary w system

publiczny.

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych, tak jak

wspomniałem, było w 2010 r. mocną stroną, ale też,

jak mówił poseł sprawozdawca, to nadal słaba strona,

jeśli chodzi o gotowość sektora publicznego do za-

trudniania osób niepełnosprawnych.

Szanowni państwo, w ub.r. w interpelacjach

skierowanych do wszystkich ministrów poprosiłem

o dane: ilu pracowników zatrudniają w minister-

stwach i w instytucjach podległych oraz ile zatrudnia-

ją osób niepełnosprawnych.

Wyszło tak: na 501 tys.,

509 tys. pracowników w 17 ministerstwach i insty-

tucjach podległych zatrudniają one – to są ich dane

– 6512 osób niepełnosprawnych, tj. 0,13%.

O rekor-

dzistach tutaj dzisiaj mówiliśmy.

3 osoby niepełno-

sprawne w Ministerstwie Edukacji Narodowej, 5 osób

w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, 1 osoba w Mi-

nisterstwie Sportu i Turystyki, w Ministerstwie Go-

spodarki 2,5 osoby…

Nie osoby, trzeba powiedzieć

dokładniej – 2,5 etatu.

To, szanowni państwo, jest

zdecydowanie mniej w porównaniu z gotowością do

Poseł Tadeusz Tomaszewski

86

zatrudniania swoich specjalistów w gabinetach poli-

tycznych.

W wielu miejscach w samych gabinetach

politycznych zatrudnionych jest więcej osób niż

wszystkich osób niepełnosprawnych w tych instytu-

cjach.

Mam nadzieję, że przyjęta przez nas regulacja

będzie krokiem do przodu.

Ale jak wiadomo, dopiero

życie pokaże, czy będzie to gotowość, czy, krótko mó-

wiąc, głównemu księgowemu, dyrektorowi generalne-

mu urzędu łatwiej będzie wpisywać do wydatków

pieniądze z budżetu podatników na zapłacenie kary niż

podejmować działania związane z utworzeniem i utrzy-

maniem stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych.

Rozpiętość w tych świadczeniach, jak wspomniałem,

jest dość duża.

Rok 2010 cechował się też, szanowni państwo,

niższymi nakładami z PFRON.

Wiadomo, jak wyglą-

dała sytuacja.

Dramatycznie było, jeśli chodzi o ﬁnan-

sowanie programów zatwierdzonych przez radę nad-

zorczą funduszu.

Jeszcze w 2008 r. było to 681 mln zł,

a w 2010 r., jak podaje Biuro Analiz Sejmowych,

96 mln zł.

Jeśli chodzi o doﬁnansowanie składek na

ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych:

291 mln zł w 2009 r. i 140 mln w 2010 r.

Podobnie

jeśli chodzi o dotacje z budżetu: w 2008 r.

– 891 mln zł,

w 2010 r.

– 762.

Tutaj też zaznacza się takie...

Można

powiedzieć, że rząd, władza publiczna ukierunkowa-

ła swoją politykę na instrumencie w postaci PFRON,

natomiast ograniczenia następują w wydatkach bu-

dżetu państwa i to też wymaga przemyślenia.

Na koniec kwestia dotycząca całego segmentu

władzy publicznej, również samorządów.

Mamy tę

pierwszą próbę w postaci ankiety.

Martwi strasznie

to, że tylko 48% samorządów odpowiedziało na tę

ankietę.

Musimy mieć inny instrument, który spra-

wi, że wszyscy nam odpowiedzą, żebyśmy wiedzieli,

jak wygląda sytuacja osób niepełnosprawnych rów-

nież w środowisku lokalnym.

Klub Sojusz Lewicy Demokratycznej w głosowa-

niu nad wnioskiem, który został zgłoszony przez klub

Ruch Palikota, chodzi o przyjęcie tej informacji,

wstrzyma się, uznając, że wiele tych elementów wy-

magało bardziej aktywnej polityki państwa, a dzia-

łania nie zostały podjęte albo zostały podjęte, ale

w terminie późniejszym.

Dziękuję.

Dziękuję bardzo.

Edward Siarka, Solidarna Polska.

dzisiaj informacją rządu Rzeczypospolitej Polskiej

Niepełnosprawnych.

W świetle Konstytucji Rzeczy-

pospolitej Polskiej osoby niepełnosprawne mają mieć

zapewnioną szczególną opiekę i pomoc ze strony pań-

stwa, o czym mowa w art. 68 i 69.

Niepełnosprawni

według ostatniego narodowego spisu ludności stano-

pując dzisiaj, szacował tę liczbę osób niepełnospraw-

nych na 4 mln.

Powstaje pytanie: Jaka w ogóle jest

metodologia liczenia osób niepełnosprawnych?

W omawianym dokumencie można zauważyć, że

uwzględniono dwie grupy osób niepełnosprawnych:

dzieci i młodzież oraz dorośli.

Przyjrzyjmy się na po-

czątek sytuacji dorosłych niepełnosprawnych na ryn-

ku pracy.

Otóż od 2002 r. systematycznie rosła liczba

osób niepełnosprawnych pozostających bez pracy.

Tendencja zaczęła się odwracać, kiedy wprowadzono

doﬁnansowanie wynagrodzeń osób niepełnospraw-

nych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób

Niepełnosprawnych.

Taki system miał być zachętą

dla pracodawców, by zatrudniali osoby niepełno-

sprawne.

W ciągu pięciu lat liczba pracodawców za-

trudniających niepełnosprawnych wzrosła dwukrot-

nie, przy czym największy wzrost zanotowano na

nionej.

Jednak w 2010 r. rząd nie doszacował tego

projektu i od zeszłego roku zaczął się z niego wyco-

fywać poprzez systematyczne zmniejszanie doﬁnan-

sowania w zależności od stopnia niepełnosprawności.

Zatrudniający niepełnosprawnego emeryta pracodaw-

ca został w ogóle pozbawiony dotacji do wynagrodze-

nia.

Nietrudno się domyślić, że zaczęły się zwolnienia

wśród osób z orzeczoną niepełnosprawnością.

Ostatnio byłem świadkiem niebywałej sytuacji.

Młoda osoba poruszająca się na wózku z wykształce-

niem średnim poszukiwała pracy.

W urzędzie pracy

zdziwiony urzędnik poinformował rzeczoną petent-

kę, że nawet dla zdrowych pracy nie ma.

Równocze-

śnie kiedy udała się do Narodowego Funduszu Zdro-

wia z wnioskiem o doﬁnansowanie zakupu tzw. ak-

tywnego wózka, który umożliwi jej w pełni samo-

dzielną egzystencję, usłyszała, że niestety nie może

dostać takiego doﬁnansowania,gdyżnieprzysługuje

ono osobom niepracującym.

Kolejnym kuriozum jest to, z czym spotykają się

osoby niepełnosprawne uczące się, na przykład stu-

denci.

Według standardów Narodowego Funduszu

Zdrowia nie przysługuje osobom uczącym się, studen-

tom aktywny wózek, bo nie pracują.

To tylko niektó-

re przykłady z mojej praktyki poselskiej świadczące

o tzw. równym dostępie do różnych form kształcenia

i pracy.

Od wielu lat mówimy w Polsce o dualizmie w sys-

temie orzecznictwa w Polsce, o nieszczelności tego

systemu i nadużyciach.

Niestety kończy się tylko na

mówieniu, a cierpią zawsze ci, którzy najmniej zawi-

nili, czyli chorzy i niepełnosprawni.

O niepełnospraw-

87

ności orzekają m.in. komisje lekarskie przy ZUS,

KRUS oraz powiatowych zespołach do spraw orzeka-

nia o niepełnosprawności.

Wydaje się absurdem to,

iż osoba pozbawiona kończyny dolnej dostaje orzecze-

nie o niepełnosprawności na czas określony, na okres

np. dwóch lat, i co dwa lata jest zmuszana do komple-

towania kolejnych wniosków, dokumentów dla komi-

sji orzekającej, żeby ta potwierdziła lub też nie, że

nadaje się czy nie nadaje, nie jest zdolna do pracy.

Taka osoba kartę uprawniającą do parkowania na

miejscu dla niepełnosprawnych otrzymuje tylko na

czas orzeczenia.

Każde kolejne ubieganie się o kartę

parkingową wiąże się z wizytą w wydziale komuni-

kacji i oczywiście stosowną opłatą.

Takie postępowa-

nie często doprowadza osoby niepełnosprawne do

rozpaczy.

Kolejnym przykładem działań związanych z tzw.

udogodnieniem dla niepełnosprawnych jest likwida-

cja przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych komisji

orzekających w miastach powiatowych.

Na przykład

niepełnosprawni z powiatu nowotarskiego i tatrzań-

skiego muszą jechać do Nowego Sącza.

W tym samym

czasie zlikwidowano wszystkie połączenia kolejowe

i autobusowe Podhala z Nowym Sączem.

Tak wyglą-

da troska rządzących o jednostki najbardziej potrze-

bujące pomocy i wsparcia.

Takie są odczucia niepeł-

nosprawnych.

Osoby niepełnosprawne, które złożą

wniosek do powiatowej komisji do spraw orzekania

o niepełnosprawności, muszą czekać kilka miesięcy

w kolejce na rozpatrzenie wniosku.

Powód jest znów

prozaiczny – pieniądze.

Otóż powiat w odniesieniu do

każdego rozpatrzonego wniosku otrzymuje 85%.

Nie-

stety okazuje się, że jest to niewystarczająca kwota,

ponieważ wszystkie koszty związane z wydaniem

orzeczenia starostowie szacują na 130 zł.

Niepełnosprawność może być natury ﬁzycznej,

psychicznej, jest widoczna lub niewidoczna, ale za-

wsze wiąże się z ograniczeniami.

Szczególnie trudna

jest sytuacja ludzi młodych.

Często ich niedomagania

powodują, że zamiast spędzać czas miło z rówieśni-

kami, ich codziennością jest szpital, łóżko, ból i cier-

pienie.

Mimo wszystko starają się być samodzielni.

Młodzi niepełnosprawni mogą starać się o przyzna-

nie renty socjalnej, która do 2011 r. wiązała się kom-

pletnie z nieżyciowym i bardzo krzywdzącym ogra-

niczeniem.

Otóż osoba pobierająca rentę socjalną,

pracując, mogła dorobić tylko 30% kwoty przeciętne-

go miesięcznego wynagrodzenia.

W ciągu ostatnich

lat ta kwota nie przekroczyła 1000 zł brutto.

Dopiero

od stycznia 2012 r. jest to 70% przeciętnego miesięcz-

nego wynagrodzenia.

Z danych statystycznych wyni-

ka, iż w Polsce na 250 tys. osób pobierających rentę

socjalną oﬁcjalnie pracuje tylko 2% z nich.

Wyraźnie

widać, że działania rządu powinny zmierzać w kie-

runku zwiększenia liczby osób niepełnosprawnych

zatrudnionych na otwartym rynku pracy, a rząd ta-

kich działań, wydaje się, nie podejmuje.

Takie jest

odczucie niepełnosprawnych.

W roku 2011 rząd nie

tylko zaczął zmniejszać wysokość doﬁnansowania do

wynagrodzenia osób niepełnosprawnych, ale również

wydłużył ich czas pracy – z siedmiu do ośmiu godzin.

Rząd w swojej informacji pisze, że minister zdro-

kolejki do lekarzy specjalistów, kolejki na rehabilita-

cję.

Stara się, by nowoczesne leczenie obejmowało

coraz większą grupę pacjentów.

Pewnie dlatego cią-

gle słyszymy, iż Narodowy Fundusz Zdrowia odmó-

wił kolejnej grupie chorych, kolejnemu choremu pra-

wa do nowoczesnego leczenia, które przyniosłoby

pozytywne skutki.

Pewnie dlatego na sanatorium

chorzy niepełnosprawni czekają w kolejce dwa lata.

Z tego też powodu 75% chorych na stwardnienie roz-

siane po otrzymaniu diagnozy przechodzi w ciągu

siedemnastu miesięcy na rentę.

Jest to najwyższy

odsetek wśród mieszkańców Unii Europejskiej.

Szanowni państwo, jakiś czas temu zgłosił się do

mnie ojciec niepełnosprawnej córki.

Dziewczynka jest

niepełnosprawna od urodzenia, z ciężkim poraże-

niem mózgowym i z innymi współtowarzyszącymi

schorzeniami.

Wymaga ona całodobowej opieki i re-

habilitacji.

Rodzice poświęcili się jej całkowicie.

Nie-

stety, można powiedzieć, dla niej i dla rodziców skoń-

czyła 18 lat i została skierowana do leczenia w zakła-

dach dla ludzi dorosłych, mimo iż swoją posturą

przypomina kilkuletnie dziecko.

Prośby moje i leka-

rzy specjalistów z Dziecięcego Szpitala Uzdrowisko-

wego w Krakowie, prośby psychiatrów i samych ro-

dziców nie wzbudziły w urzędnikach ani krzty współ-

czucia.

Mimo monitów lekarzy, że zmiana środowiska

może spowodować zaprzepaszczenie dotychczaso-

wych sukcesów rehabilitacyjnych, prośby nie poskut-

kowały.

Znów okazało się, że zły przepis prawa jest

ważniejszy od niepełnosprawnego człowieka.

Również osoby korzystające z ośrodków wsparcia,

środowiskowych domów samopomocy na podstawie

nowelizacji ustawy o pomocy społecznej z 2010 r. zo-

stały zmuszone do partycypacji w kosztach swojego

dziennego pobytu w tych ośrodkach.

Ustawodawca

zapomniał chyba, że większość tych osób to ludzie

z przewlekłą chorobą psychiczną, upośledzeni umy-

słowo, którzy utrzymują się z rent i zasiłków.

Ich stan

zdrowia nie pozwoli im (Dzwonek) prawdopodobnie

nigdy...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

...podjąć pracy zarobkowej.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Edward Siarka

88

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przystępujemy do pytań.

Zamykam listę.

Ruch Palikota.

Szanowny Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Rząd dużo napisał w swojej informacji

o prawnych gwarancjach mających na celu przeciw-

działanie dyskryminacji osób niepełnosprawnych.

Z nieukrywanym zdziwieniem odkryłem w tej infor-

macji obszerny opis regulacji ustawy z dnia 3 grudnia

ustawy równościowej i zawartych w niej instrumen-

tów prawnych służących do dochodzenia praw osób

niepełnosprawnych.

Nie przychodzi mi na myśl w tym

miejscu żadne inne sformułowanie niż mydlenie oczu,

oszukiwanie społeczeństwa, bo przecież to rząd, któ-

ry dzisiaj państwo reprezentujecie, w 2010 r. rękami

pełnomocniczki rządu do spraw równego traktowa-

nia przyjął ten projekt ustawy.

Ten projekt ustawy

wykluczył osoby niepełnosprawne z ochrony w rów-

nym traktowaniu, w dostępie do edukacji, zabezpie-

czeniu społecznym, dostępie do dóbr i usług (Dzwo-

nek) czy ochrony zdrowia.

Moje pytanie dotyczy tego,

jak do tego doszło.

Dlaczego państwo dopuściliście do

takiego wykluczenia, wiedząc, że spotka się to – i spo-

tkało się – z krytyką społeczności międzynarodowej,

między innymi Komitetu Praw Człowieka ONZ?

Chciałbym zapytać, czy rząd planuje znowelizować

ustawę, żeby wyrównać status osób niepełnospraw-

nych w równym traktowaniu.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

szewski, SLD.

Poseł Tadeusz Tomaszewski:

nie Ministrze!

W informacji końcowej tego materiału

jest mowa o tym, że rząd przystępuje bardziej ener-

gicznie do podjęcia próby ratyﬁkacji Konwencji NZ

o prawach osób niepełnosprawnych.

Ta konwencja

została podpisana przez polski rząd w 2007 r.

Chciał-

bym w związku z powyższym zapytać, na jakim eta-

pie są prace w rządzie dotyczące ratyﬁkacji i czy Pol-

ska jest gotowa przyjąć kartę łącznie z takim załącz-

nikiem, czy jednak będzie to nasza polska droga do

tej ratyﬁkacji?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

w pewnych aspektach rząd, koalicja rządząca, nie

dba o osoby niepełnosprawne, które czują się, można

powiedzieć, wykluczone.

Jako osoba młoda mam na

myśli poziom wykształcenia wśród osób niepełno-

sprawnych.

Wszyscy wiemy, że jest on dość niski, ale

wpływ na to mają przede wszystkim pojawiające się

bariery infrastrukturalne, techniczne, społeczne czy

socjologiczne, które występują na uniwersytetach czy

w szkołach.

Moje pytanie jest następujące: Co rząd

planuje zrobić, aby zmniejszyć rozwarstwienie spo-

łeczne, jeżeli chodzi o wykształcenie wśród osób nie-

pełnosprawnych?

Mam jeszcze jedno pytanie związane z przewozem

osób niepełnosprawnych.

Czy nadal busy, które poko-

nują trasy (Dzwonek), przemieszczając się po autostra-

dach, muszą płacić za przejazd po autostradzie, prze-

wożąc osoby niepełnosprawne?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

wadzi szeroką działalność na rzecz osób niepełno-

sprawnych, prowadzi hospicja, domy pomocy itp.

Wejście w życie ustawy o lecznictwie z kwietnia 2011 r.

sparaliżuje działalność ponad 330 placówek Caritas,

ponieważ nowa ustawa dopuszcza do działalności

leczniczej wyłącznie podmioty gospodarcze, zaś takie

placówki, jak na przykład Caritas, do 1 lipca bieżą-

cego roku muszą się przekształcić, tracąc tym samym

prawo do odpisu 1% podatku oraz prawo do darowizn.

W tej sytuacji placówki te nie będą w stanie się utrzy-

mać, ponieważ nie będą w stanie zbilansować budże-

tu.

Paraliż grozi także hospicjom prowadzonym przez

stowarzyszenia, które będą zmuszone prowadzić swą

działalność jako działalność gospodarczą.

Stąd pyta-

nie: Czy pan minister dostrzega to zagrożenie?

Jeże-

li tak, to co w tej sytuacji zamierza zrobić.

Pytam, bo

wyrządzi to krzywdę przede wszystkim podopiecz-

nym tychże placówek.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

89

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

dług kwoty minimalnej z 2009 r.

Czy jest jakaś szan-

sa, żeby tę kwotę urealnić, czyli przyjąć kwotę z 2012 r.,

tj. 1500 zł?

Wiemy, że główny opór stawiał tu mini-

ster ﬁnansów, tymczasem to prowadzi do tego, że

doﬁnansowanie jest jednak niższe.

Druga kwestia to kwestia związana z wprowadze-

niem skróconego czasu pracy.

Z tego, co do mnie do-

ciera, wynika, że praktycznie mało która z osób nie-

pełnosprawnych zwraca się do pracodawcy z wnio-

skiem o skrócenie czasu pracy.

Czy do państwa też

docierają sygnały, że jest to jednak problem?

Tu jest

jeszcze taki problem, że zaświadczenie wydaje lekarz

medycyny pracy, gdy go nie ma, to lekarz zakładowy.

Są z tym problemy, są tu komplikacje.

Wydaje się, że

pracodawcy nie idą na rękę niepełnosprawnym, aby

8 godzin, skrócić czas pracy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Często do mojego biura poselskiego zgłaszają się lu-

dzie niepełnosprawni oraz członkowie ich rodzin i skar-

żą się na to, że trudno im znaleźć pracę.

Składa się

na to oczywiście wiele czynników, ale wiemy, że pra-

ca dla ludzi niepełnosprawnych jest często motywacją

do życia.

Oni pracują, czują się potrzebni, widzą sens

życia, mają więcej środków na rehabilitację, na nor-

malne życie.

Rząd po raz kolejny ogranicza w budże-

cie środki dla ludzi niepełnosprawnych.

Przedsiębior-

cy nie są należycie motywowani ulgami, zwolnienia-

mi, które zachęciłyby ich do zatrudnienia ludzi nie-

pełnosprawnych.

Mam następujące pytania.

Ile środków ﬁnanso-

wych rząd zamierza przeznaczyć w najbliższych la-

tach na aktywizację zawodową ludzi niepełnospraw-

nych?

Czy rząd przygotowuje specjalne programy

rządowe, które pomogą ludziom niepełnosprawnym

znaleźć pracę?

Czy rząd zamierza także skrócić czas

pracy, szczególnie tym osobom, które naprawdę nie

mają siły pracować 8 godzin?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Jako ostatni pytanie będzie zadawał pan poseł

Osoby niepełnosprawne domagają się od nas, posłów,

aby biura poselskie były dostępne dla nich tak, jak

muszą być dostępne lokale wyborcze.

Oczekują, aby

nasze biura były zlokalizowane na parterze, a jeśli są

na wyższych piętrach, to aby były wyposażone w pod-

jazdy i inne urządzenia, umożliwiające samodzielne

poruszanie się osób na wózku inwalidzkim.

Posłowie

nie mogą sobie pozwolić na wynajęcie powierzchni

lokalowych na parterze ze względu na ograniczone

środki ﬁnansowe, a budynki, w których wynajmuje-

my lokale, często nie mają wind.

Proszę pana mini-

stra o odpowiedź na takie pytania.

Jakie działania

zamierza podjąć pana resort w celu ułatwienia i umoż-

liwienia osobom niepełnosprawnym korzystania z kon-

sultacji u posłów?

Czy będzie pan nas wspierał w celu

przeznaczenia większych środków na wynajem loka-

li dla posłów i wystąpi z propozycją stosownych

zmian przepisów?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Proszę pana ministra Jarosława Dudę, sekretarza

żeby podsumował debatę.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Wysoki Sejmie!

Bardzo dziękuję za wszelkie su-

gestie, rekomendacje i uwagi.

Zawsze wsłuchuję się

w nie z największą uwagą, bo mamy świadomość, że

– tak jak już powiedziałem w swoim poprzednim wy-

stąpieniu – chociaż wiele udało się zrobić, to jeszcze

bardzo wiele przed nami i niewątpliwie trudno z tym

dyskutować.

Tak że jeszcze raz dziękuję.

W dalszych

naszych pracach będziemy te sugestie i rekomendacje

brać pod uwagę.

Zanim odniosę się do wszystkich poszczególnych

poseł Kwiatkowski.

Panie pośle, wydaje mi się, że

jednak pan pomylił to, o czym pan mówił, a miano-

wicie raport z informacją.

Gdyby to był raport, to pew-

nie te informacje, których się pan domaga – i słusznie

– w takim raporcie by się znalazły, natomiast to jest

90

typowa informacja, która jest pewną kompilacją da-

nych zebranych z poszczególnych resortów, o czym

mówiłem, po to, żeby zaprezentować to, co zdarzyło

się w 2010 r.

Natomiast pan wszedł na ten poziom

trochę mega, tzn. pozainformacyjny, czyli taki po-

ziom polityczny.

Ma pan do tego prawo jako poseł

opozycji, ja to szanuję, niemniej chętnie porozma-

wiałbym z panem o faktach, które są i w tym rapor-

cie, i poza raportem.

(Poseł Robert Biedroń: ...osoby niepełnosprawne...)

I dlatego chciałbym zaprosić do dyskusji...

(Poseł Robert Biedroń: ...przecież to rząd zrobił...)

Ale pan mi przeszkadza, panie pośle.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie pośle Biedroń, bardzo proszę.

Panie

pośle, zadawał pan pytania i pan minister panu nie

przeszkadzał.

Proszę o wzajemność.

Panie ministrze, proszę kontynuować.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

Przepraszam, panie pośle, ale chciałbym skończyć

myśl.

Jeśli pan pozwoli, to będę...

(Poseł Robert Biedroń: Niech pan nie oszukuje...)

...wdzięczny.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie pośle.

Przepraszam, po co takie słowa?

Może się pan zgadzać albo nie zgadzać, ale że oszu-

kuje...

Nie wypada, panie pośle.

(Poseł Robert Biedroń: Prowadzę polemikę...)

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Panie pośle, wysłuchałem pana pytania, za chwi-

lę odpowiem najlepiej jak potraﬁę.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie ministrze, proszę.

Mam też gorącą prośbę, żeby pan nie używał tego

typu słów, bo w moim przekonaniu one nie mają racji

bytu, jeśli się...

(Poseł Robert Biedroń: Ale rząd zaproponował

ustawę...)

Ale znowu pan mi przeszkadza.

Możemy poroz-

mawiać potem, tak?

(Poseł Robert Biedroń: Przyjął ustawę...)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przepraszam, panie ministrze.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Odpowiadam dalej.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, po raz ostatni zwracam panu uwagę

i będę musiał sięgnąć po kolejne bardzo drastyczne

środki regulaminowe.

Te słowa, których pan używa,

są niegodziwe, bo może pan powiedzieć, że się pan

zgadza albo że się nie zgadza, ale mówić o ministrze,

że oszukuje, nie wypada.

(Poseł Robert Biedroń: I vice versa.)

I jeśli Sejm ma niskie notowania, to pan wpisuje

się właśnie w to, że Sejm jest tak oceniany.

Proszę

takich...

(Poseł Robert Biedroń: Vice versa)

Proszę ze mną nie dyskutować i proszę, kiedy ja

prowadzę obrady – i myślę, że nikt inny też sobie na

to nie pozwoli – nie używać tak obelżywych słów.

Proszę, panie ministrze.

Mam pełne przekonanie, że w tym dokumencie,

który jest informacją, znalazło się wiele istotnych

danych.

Nie był to raport – odpowiadając na to, o czym

mówił pan poseł Kwiatkowski.

Z największym sku-

i wezmę to pod uwagę.

Tyle chciałem powiedzieć

panu posłowi.

Natomiast, jeśli chodzi o pytanie pana posła Bie-

dronia, rzeczywiście zostały w tamtej ustawie wdro-

żone tylko te dyrektywy, które były na tamtym etapie

91

niezbędne z racji kar, które mogły być nałożone na

stronę polską.

Chcę pana zapewnić, że wystąpiłem

do pani minister pełnomocnik o to, aby kwestie nie-

pełnosprawności znalazły się tam, tak jak pan sobie

życzy.

I będzie takie wystąpienie, ono już jest wysto-

sowane i jest u pani minister.

Mam nadzieję, że zo-

stanie wzięte pod uwagę.

Jeśli chodzi o inne pytania, szanowni państwo, to

pani posłanka Maria Nowak mówiła o ustawie o dzia-

łalności leczniczej.

Ten problem jest nam znany, są

dyskusje na ten temat.

Są dwie możliwości.

Na pew-

w czerwcu, zostanie on rozwiązany, tak aby organi-

zacje wymienione przez panią poseł, czyli między

innymi Caritas, miały tę możliwość, nie były trakto-

wane jako podmioty gospodarcze, czyli miały prawo

do 1%.

Mamy już na to pomysł i razem z ministrem

zdrowia przeprowadzimy to przed wejściem tej usta-

wy w życie.

(Poseł Stanisław Szwed: Czyli nowelizacja.)

Nowelizacja, tak.

Tylko jest jeszcze problem

techniczny, czy to będzie w ustawie o działalności

leczniczej, czy też w ustawie o działalności pożytku

publicznego.

Jako współprzewodniczący Rady Dzia-

łalności Pożytku Publicznego powiem, że tę kwestię

omówiliśmy już na posiedzeniu rady pożytku i zo-

stanie wybrana właśnie jedna z tych ścieżek, która

będzie najskuteczniejsza i najszybciej prostująca tę

sytuację.

Pan poseł Szwed pytał o podstawę do SOD-u.

Panie pośle, chciałbym zapewnić, że w budżecie

Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepeł-

nosprawnych znaleźliśmy środki, żeby powrócić do

tej sytuacji, która miała miejsce, mówiąc kolokwial-

nie, przed zamrożeniem.

Będą to środki na poziomie

roku 2011, czyli 1386 zł.

Najpóźniej w połowie roku,

a mam nadzieję, że wcześniej, ta kwota zacznie obo-

wiązywać, jeśli Wysoki Sejm raczy taką nowelizację

uchwalić.

Kolejna kwestia.

Pan poseł Szeliga pytał, jakie

środki ﬁnansowe zostaną przeznaczone na aktywi-

zację w najbliższym czasie.

Chcę odpowiedzieć panu

posłowi, że w Państwowym Funduszu Rehabilitacji

Osób Niepełnosprawnych mamy dobrą sytuację, i to

dzięki tej trudnej nowelizacji, o której była tutaj

mowa i która spowodowała możliwość innego rozło-

żenia akcentów.

Będziemy zdecydowanie koncentro-

wać się na tym, żeby poziom aktywności środowiska

osób z niepełnosprawnością był coraz większy.

Wy-

korzystamy do tego nasze możliwości, takie jak pro-

gramy celowe rady nadzorczej w tym zakresie.

Bar-

dzo bliski jest mi model brytyjski, który aktywizuje

odejść od takiego sztampowego aktywizowania

przez urzędy pracy.

Mamy tutaj kilka pomysłów,

które dzięki wykorzystaniu tych środków i w związ-

ku z takimi możliwościami będziemy mogli po pro-

stu zrealizować.

Jeśli chodzi o kwestie związane z biurami posel-

mocnika, proszę wybaczyć.

Oczywiście będę wspierał

wszystkie tego typu działania, aby osoby z niepełno-

sprawnością miały dostęp do biur poselskich...

(Poseł Stanisław Szwed: I senatorskich.)

…i senatorskich, mówię to jako senator.

Do mnie

jest dostęp, jestem w trochę lepszej sytuacji.

Pozosta-

je problem znalezienia dobrego lokalu, czyli dostęp-

nego.

Nie sądzę, żebyśmy jako Państwowy Fundusz

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych musieli ko-

niecznie angażować się w łamanie barier, szczególnie

w biurach poselskich, bo mamy inne, ważniejsze czy

równie ważne, tak bym chciał powiedzieć, instytucje,

które powinny być dostępne dla osób z dysfunkcjami

narządów ruchu.

(Poseł Stanisław Szwed: A czas pracy?)

Jeśli chodzi o czas pracy, panie pośle, to chciał-

bym powiedzieć, że zostało to uchwalone w niedawnej

nowelizacji, ale nie był to projekt rządowy.

Zostało to

uchwalone w projekcie poselskim.

Analizujemy ten

problem.

Są różne głosy, nie tylko wypływające ze

środowiska związków zawodowych, z „Solidarności”.

Są też inne, które mówią o tym, że dzisiaj, po zwró-

ceniu się do lekarza, jest możliwość skrócenia czasu

pracy z 8-godzinnego do takiego, który jest tam prze-

widziany, taka możliwość funkcjonuje.

Wydaje mi się,

że dzisiaj nie jest to na tyle duży problem, żeby była

potrzeba dokonywania kolejnej nowelizacji.

Niemniej

chcę zapewnić, że bardzo wnikliwie wsłuchujemy się

w napływające do nas sygnały.

Być może, jeśli będzie

wola, taką nowelizację będzie można podjąć.

Dzisiaj

głosy dzielą się na takie, że jest dobrze, i takie, że

rzeczywiście powinno tu być specjalne traktowanie,

czyli krótszy czas pracy.

To chyba wszystkie pytania, które mam w tej

chwili zapisane.

Jeśli jakieś pominąłem, to odpowiem

na piśmie, jeśli pan marszałek pozwoli.

Przepraszam,

mam tutaj jeszcze pytanie pana posła Tomaszewskie-

go.

Przepraszam, ale kartki mi się skleiły.

Otóż bę-

dzie to polska droga do ratyﬁkacji, ale wypełniająca

wszystkie zobowiązania.

Mamy dwa problemy, które

w najbliższej perspektywie będzie rozstrzygał znowe-

lizowany Kodeks cywilny, jestem umówiony z Mini-

sterstwem Sprawiedliwości.

Chodzi głównie o mał-

żeństwa osób z chorobami psychicznymi i niepełno-

sprawnością intelektualną, jak również o problem

ubezwłasnowolnienia.

Ten problem rozwiążemy

w najbliższej perspektywie poprzez nowelizację Ko-

deksu cywilnego.

To chyba rzeczywiście wszystkie pytania, które

zostały mi zadane.

Jeszcze raz chciałbym podzięko-

wać za wszystkie zgłoszone uwagi.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Raz jeszcze chciałbym pana przeprosić za to, że

pod pana adresem padły słowa tak nikczemne, że pan

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

92

oszukuje, ale myślę, że stanąłem na wysokości zada-

nia.

Interweniowałem stanowczo, i tak zawsze będę

czynił, jeśli będą się powtarzać takie zachowania

w Sejmie.

Dziękuję, panie ministrze, raz jeszcze.

O zabranie głosu proszę sprawozdawcę komisji

Poseł Sławomir Jan Piechota:

z głosami, które padły podczas tej debaty, zwłaszcza

wobec wystąpienia pana posła Kwiatkowskiego,

chciałbym wyjaśnić, że podczas posiedzenia komisji

żaden z klubów ani żaden z posłów nie zgłosili wnio-

sku o odrzucenie tej informacji, a wręcz przeciwnie,

na koniec posiedzenia komisja jednomyślnie reko-

mendowała jej przyjęcie.

A zatem to wystąpienie, to

oświadczenie zupełnie odbiega od tego, co usłyszeli-

śmy w trakcie debaty, która odbyła się na posiedzeniu

komisji.

Wielokrotnie podnoszono tu problem ratyﬁkacji

i dlatego chciałbym przypomnieć, że droga do ratyﬁ-

kacji może być drogą pozorną albo drogą prawdziwą,

drogą realną.

Też o tym mówiliśmy na posiedzeniu

komisji.

Można by odfajkować, ratyﬁkować konwen-

cję i się pochwalić, że Polska ją ratyﬁkowała.

Ale

mogłaby to być kolejna ﬁkcja, której wielokrotnie

wcześniej również w Polsce doświadczaliśmy.

A więc

jest to kwestia tego, na ile poważnie traktujemy zo-

bowiązanie wynikające z ratyﬁkacji.

Jeżelipoważnie

traktujemy ratyﬁkację, to musimy się do niej dobrze

przygotować, czyli trzeba usunąć istniejące w pol-

skim porządku prawnym przeszkody, które w sposób

szczególnie jaskrawy pozostawałyby w sprzeczności

ze zobowiązaniami wynikającymi z tej ratyﬁkacji.

I tu należy raz jeszcze przypomnieć, ile w ciągu tych

ostatnich lat, zwłaszcza w ostatniej kadencji, zrobio-

no, by te przeszkody usunąć, począwszy od funda-

mentalnych zmian, jakie wprowadzono ustawą o do-

stosowaniu organizacji wyborów do potrzeb osób

niepełnosprawnych.

To jest jedna z niewielu w Euro-

pie regulacji tej rangi o charakterze antydyskrymi-

nacyjnym.

Druga taka ustawa to ustawa o języku

migowym.

Polska jest jednym z niewielu krajów

otwierające dostęp do komunikacji osobom niesłyszą-

cym.

Kolejna ważna ustawa to ustawa o służbie cy-

wilnej, która wprowadza twarde mechanizmy wery-

ﬁkacji, w jakim stopniu pracodawcy publiczni chcą

zatrudniać osoby niepełnosprawne.

Następna taka

ustawa z ostatnich lat to jest ustawa, która przyzna-

je świadczenia medalistom igrzysk paraolimpijskich,

mistrzostw świata dla osób niepełnosprawnych.

(Poseł Tadeusz Tomaszewski: Nie mistrzostw

świata, tylko igrzysk paraolimpijskich.)

Również tych zawodów, które są równe rangą, na

co słusznie pan poseł Tomaszewski zwraca uwagę.

Przypomnę, że w wyniku kolejnych zmian dzisiaj

wszyscy medaliści igrzysk paraolimpijskich otrzymu-

ją takie same świadczenia jak medaliści zwykłych

igrzysk.

Oprócz tego była ustawa o psie przewodni-

ku, ustawa o rencie socjalnej, dzisiaj wspominana.

Są

także dwie kwestie, jakby pozaustawowe, ale jakże

ważne.

To mechanizm 1%.

Chodzi o uproszczenie

mechanizmu 1%, które powoduje, że do organizacji

pożytku publicznego wpłynęło w ubiegłym roku po-

nad 400 mln zł, a trzeba pamiętać, że wśród pierw-

szej trzydziestki organizacji, które zbierają najwięcej,

połowa to organizacje działające na rzecz osób nie-

pełnosprawnych.

I wreszcie ostatnia kwestia, z której

naprawdę wszyscy możemy być dumni.

To, że ja dzi-

siaj przemawiam z tego miejsca, to jest fenomen w ska-

li Europy.

Niewiele jest takich parlamentów, zwłasz-

cza funkcjonujących w starych, historycznych obiek-

tach, w których osoba niepełnosprawna ma pełen

dostęp do wszystkiego, a my stworzyliśmy to w na-

szym parlamencie.

I to jest ta polska droga do rzetel-

nej i prawdziwej ratyﬁkacjikonwencjiNarodówZjed-

noczonych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Zamykam dyskusję.

tego br.

Tak się umawiałem w poprzedniej kadencji z po-

słami, i to się sprawdzało, bo tak bywało, że, załóżmy

sobie, zapisało się do wygłoszenia oświadczenia dzie-

sięciu posłów, pierwszy z tych dziesięciu wygłaszał

oświadczenie i wychodził, zostawało dziewięciu, kolej-

ny wygłaszał oświadczenie, zostawało ośmiu i później

ostatni poseł wygłaszał oświadczenie do mnie, sam

siebie słuchając.

Umówmy się więc tak, jeśli mógłbym

państwa prosić, że jest to ważna część i że państwo,

którzy wygłaszacie oświadczenia, do końca wzajemnie

tych oświadczeń wysłuchujecie w gronie wszystkich

składających oświadczenia.

Wierzę, że zechcą państwo

te moje zaproponowane reguły przyjąć.

Jako pierwszy oświadczenie wygłaszać będzie pan

poseł Szymon Giżyński.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich

93

Poseł Szymon Giżyński:

nie przegląd stanowisk ministerialnych, dokonywany

jej ocenie jest niepotrzebny, a nawet szkodliwy, po-

nieważ nadwątla zaufanie do fundamentalnej zasady

rządu PO–PSL tak udanie łączącej postpolityczność

dla wszystkich” przekonująco legitymizuje wszystkie

Do piekarza iść trzeba,

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Oświadczenie wygłosi pan poseł Tadeusz Iwiński,

wiska”, choć w ostateczności efekt może być podobny.

Dlatego też poruszam kwestię pozornie nie najwyż-

szej wagi, lecz mającą de facto istotne znaczenie dla

funkcjonowania państwa prawnego.

Chodzi mi o nie-

odpowiadanie przedstawicieli rządu na interpelacje

oraz zapytania poselskie we właściwym czasie bądź

o nieudzielanie odpowiedzi w ogóle.

Ten proceder ma

bowiem tendencję narastającą.

Art. 115 ust. 1 Konstytucji RP stwierdza: „Pre-

zes Rady Ministrów i pozostali członkowie Rady

21 dni”.

Szerzej tę kwestię ustala rozdział 4 Regu-

laminu Sejmu RP.

W tym kontekście posłużę się własnym, plastycz-

nym przykładem.

24 sierpnia 2011 r. zwróciłem się

rytorialnego na przykładzie Urzędu Marszałkow-

skiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Odpowiedź na nią, udzieloną z upoważnienia pre-

miera przez Włodzimierza Karpińskiego, sekreta-

rza stanu w ówczesnym Ministerstwie Spraw We-

wnętrznych i Administracji, uznałem za niezadowa-

Sejmu RP, skierowałem 20 października ubiegłego

roku interpelację ponowną.

Art. 193 tegoż regulami-

nu stwierdza przy tym expressis verbis, że: „Dodat-

kowe wyjaśnienia udzielane są przez interpelowane-

dodatkowych wyjaśnień.”

Tymczasem, choć upłynę-

ły ponad cztery miesiące, mimo zwracania uwagi

Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przez wydział

interpelacji Kancelarii Sejmu, żadna odpowiedź do

dziś nie wpłynęła.

Wybory parlamentarne, które od-

były się w tak zwanym międzyczasie, nie powinny tu

mieć nic do rzeczy.

Naruszany jest przeto eo ipso nie tylko art. 115

Konstytucji RP i Regulamin Sejmu RP, lecz również

„Sejm sprawuje kontrolę nad działalnością Rady Mi-

nistrów w zakresie określonym przepisami Konstytu-

cji i ustaw”.

I na tym polega clou sprawy – interpelacje

oraz zapytania stanowią bowiem instrument kontroli

rządu przez posłów.

I nie jest do końca jasne, co mogą

czynić w podobnych przypadkach posłowie.

Przecież

chyba nie domagać się odpowiedzialności przed Try-

bunałem Stanu, zgodnie z art. 198 Konstytucji RP, „za

mowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzę-

dowania”.

Z tych wszystkich względów apeluję do pani mar-

szałek i do całego Prezydium Sejmu o położenie kre-

su takim praktykom oraz wyjaśnienie, kto odpowia-

da w takich przypadkach za naruszanie Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

Warto przy tym powrócić

do stosowanej dawniej praktyki i w odnośnym druku

sejmowym odnotowywać odrębnie te interpelacje

oraz zapytania poselskie, na które nie wpłynęła

w wymaganym terminie odpowiedź, a także czas

opóźnienia.

Francuskie przysłowie głosi: „Ce qui est

différé, est perdu” – „To, co jest odłożone, jest straco-

ne”.

W takich przypadkach rząd bywa nie tylko spóź-

niony i łamie prawo, lecz lekceważy organ państwo-

wy, który go kontroluje.

A do prezesa Rady Ministrów

zwrócę się ponadto z interpelacją w sprawie interpe-

lacji.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Następnie pan poseł Jerzy Ziętek, którego już pro-

szę o zbliżenie się do trybuny.

Oświadczenia poselskie

94

Poseł Jan Warzecha:

dacy zadają pytanie, dlaczego część amerykańskiej

opinii publicznej próbuje obarczyć Polaków współod-

powiedzialnością za udział w zagładzie społeczności

żydowskiej w Europie.

Jest to zarzut niezasłużony

i bardzo niesprawiedliwy, choćby z tego powodu, że

1/3 z wszystkich osób nagrodzonych medalem „Spra-

wiedliwy wśród Narodów Świata” to Polacy.

Zaprze-

cza temu również wspaniały przykład dębickich bo-

haterów – rodziny Mikołajkowów.

Małżeństwo Aleksander i Leokadia Mikołajkowo-

wie zamieszkali w Dębicy w 1930 r. przy ul. Kościusz-

ki.

Tutaj też przyszli na świat ich synowie: Leszek

i Andrzej.

Aleksander był lekarzem, Leokadia – hi-

gienistką pracującą z dziećmi i młodzieżą.

Oboje

działali w Polskim Czerwonym Krzyżu.

Po wkroczeniu niemieckich okupantów do Dębicy

zaczęto prześladować zarówno Żydów, jak i polską

inteligencję.

Po utworzeniu w mieście getta w 1941 r.

doktor Aleksander Mikołajków zatrudnił w charak-

terze gońca-pomocnika młodego Żyda Efraima Re-

icha.

W ten sposób pomógł mu przynajmniej na pe-

wien czas uniknąć przymusowego pobytu w dębickim

getcie.

Kiedy w lipcu 1942 r.

Niemcy rozpoczęli pierwszą

likwidację getta, na prośbę młodego Efraima doktor

wraz z żoną przyjęli całą jego rodzinę pod swój dach.

Wtedy za ukrywanie Żydów na terenach Generalne-

go Gubernatorstwa groziła kara śmierci – zarówno

dla ukrywanych, jak i ukrywających oraz członków

ich rodzin, zaś na przykład w okupowanej Francji

grzywna pieniężna w wysokości jednodniowych po-

borów.

Po pierwszej likwidacji getta Niemcy rozlepili

w mieście plakaty z napisem: „Każdy, kto nie wska-

że ukrywającego się Żyda, będzie rozstrzelany”.

Mimo chęci rodziny Reichów natychmiastowego po-

wrotu do getta, by nie narażać rodziny Mikołajko-

wów, doktor zatrzymał ich jeszcze na kilka dni, mó-

wiąc: „Zawsze będę narażać życie, by ratować po-

rządnych, niewinnych ludzi”.

Po kilku dniach, kiedy

w getcie się uspokoiło, Reichowie wrócili na jego te-

ren.

W międzyczasie pani Leokadia pomagała żyw-

nościowo Żydom z getta, chociaż przyłapanemu w po-

bliżu ogrodzenia także groziła kara śmierci przez

rozstrzelanie.

Sytuacja z ewakuacją żydowskiej rodziny powtó-

rzyła się w listopadzie 1942 r., kiedy Niemcy zaczęli

przygotowywać się do drugiej likwidacji getta.

Znowu

Reichowie znaleźli się na kilka dni w bezpiecznym

azylu w domu Mikołajkowów.

Jednak po kilku dniach

ponownie powrócili na krótko do getta.

Doktor Aleksander z racji swojego zawodu i kon-

taktów międzyludzkich dowiedział się, że pod koniec

roku znowu ma być przeprowadzona kolejna likwi-

dacja.

Tym razem, kiedy dokonywano ostatecznej

domu państwa Mikołajkowów 13 członków rodziny

Reichów.

Od tej pory, czyli od grudnia 1942 r., do

końca sierpnia 1944 r. kolejno: strych, garaż, piwnica

i ponownie strych będą ich mieszkaniem.

Przecho-

wywani byli bez dostępu do światła, bieżącej wody,

świeżego powietrza, siedząc w ciemnościach i czasa-

mi w podmokłym gruncie piwnicy, pod nieustanną

groźbą zdemaskowania.

Tak ukrywani będą aż do wyzwolenia Dębicy

przez wojska sowieckie.

Grozy dodawał fakt, że

w sąsiednim budynku znajdowała się przez ten czas

siedziba dębickiego gestapo.

Na dodatek po dziewię-

ciu miesiącach gestapo zarekwirowało doktorowi

garaż na swoje własne potrzeby i w ten sposób ogra-

niczyło pole manewru w przemieszczaniu zbiegów.

Przez cały czas Aleksander i Leokadia Mikołajkowo-

wie pomagali również ocalałym żydowskim dzieciom,

umieszczając je w polskich sierocińcach.

Byli też za-

angażowani w działalność konspiracyjną.

Kiedy woj-

ska radzieckie wyzwalały Dębicę spod okupacji hitle-

rowskiej, trwała akcja „Burza”.

Jej apogeum na tere-

nie powiatu dębickiego stanowiła bitwa żołnierzy

Armii Krajowej z Niemcami na polanie Kałużówka.

Mikołajkowowie udali się z pomocą medyczną w ten

rejon.

Paradoksem historii jest fakt, że dzień ocalenia

dla 13-osobowej rodziny Reichów był dniem śmierci

ich dobroczyńcy.

Do dzisiaj nie można ustalić, od czy-

jego pocisku zginął bohater, radzieckiego czy nie-

mieckiego.

Doktor został pochowany na starym

cmentarzu w Dębicy.

Na grobowcu umieszczono na-

pis: „Żył i zginął, służąc bliźnim”.

Piękne epitaﬁum

zamieścił uratowany przez niego młody Żyd Efraim

Reich na łamach „New York Post” w 1960 r.: „Każ-

w życie pozagrobowe.

Myślę, że jest tam jednym

z wielkich.

Świat musi w końcu stać się dobry, jeśli

są na nim tacy ludzie jak on”.

Wdowa po wojnie musiała sobie radzić sama,

a życie nie szczędziło jej upokorzeń, nawet wtedy,

kiedy pomimo zaproszenia wystosowanego przez no-

wojorskich Żydów odrzucony został jej wniosek wizo-

wy.

Kiedy w końcu wyjechała (Dzwonek) do Ameryki

po licznych interwencjach, tam spotkała się z najwyż-

szym hołdem, jaki można było złożyć tej wspaniałej

kobiecie.

Witający ją Żydzi wstrzymali ruch uliczny,

wsadzili do kabrioletu i ręcznie, za pomocą pasów

przeciągnęli wzdłuż głównej ulicy wśród wiwatują-

cych ludzi.

W Izraelu również nie zapomniano o bo-

haterstwie Mikołajkowów.

Parlament tamtejszy uho-

norował wdowę oraz pośmiertnie jej małżonka naj-

wyższym odznaczeniem dla cudzoziemców Sprawie-

dliwy wśród Narodów Świata.

Ich drzewka posadzo-

no w parku przy Instytucie Yad Vashem.

Młody Efraim Reich podczas piekła okupacji prze-

szedł duchową metamorfozę.

Z młodego niefrasobli-

wego chłopca stał się głęboko wierzącym człowie-

kiem.

W Nowym Jorku został rabinem, ale później

wyjechał do Izraela, gdzie mieszkał i nauczał.

95

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Pamięć o ta-

kich ludziach, jak Aleksander i Leokadia Mikołajko-

wowie, powinna być zachowana na wieki.

To dzięki

takim ludziom jak oni możemy z godnością mówić

kolejnym pokoleniom o dobroci i człowieczeństwie.

I za to tej szlachetnej rodzinie jesteśmy wdzięczni.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

wtorek 14 lutego w centrum Mińska zatrzymano

i osadzono w areszcie na Okrestina Ivana Shylę, jed-

nego z liderów antyreżimowej organizacji Młody

Front.

Bezprawnie zatrzymany obywatel Białorusi

jest studentem Wydziału Prawa i Administracji Uni-

wersytetu Śląskiego w Katowicach, beneﬁcjentem

Programu Stypendialnego Rządu Rzeczypospolitej

Polskiej im. Konstantego Kalinowskiego pod patrona-

tem prezesa Rady Ministrów RP.

Zatrzymanie miało

miejsce przed ceremonią wręczenia nagrody „Kocham

Białoruś” przyznawanej przez aktywistów Młodego

Frontu osobom, które działają na rzecz demokracji na

Białorusi.

Powodem aresztowania był udział Shyli

w ubiegłorocznej akcji solidarności z Dzmitrijem Dasz-

w akcji protestacyjnej w Soligorsku.

i niestety zapewne nie ostatni władze Białorusi po-

kazują, że za nic mają poszanowanie praw człowieka,

że nie pragną zbliżenia z cywilizowanym światem

Europy.

Jako poseł na Sejm, ale i jako mieszkaniec

Śląska pragnę wyrazić mój stanowczy sprzeciw wo-

bec działań białoruskich władz.

Wysoka Izbo!

Nie można milczeć, gdy białoruski

reżim represjonuje obrońców praw człowieka, gdy

osadza w aresztach studentów pragnących demokra-

tycznego państwa prawa.

Władze Uniwersytetu Ślą-

skiego zwróciły się do ministra spraw zagranicznych

Radosława Sikorskiego z apelem o pilną interwencję

w tej sprawie.

Dołączam się do tej prośby i z całą

mocą ją popieram.

W tej sprawie wystosowałem już

pisma do pana premiera i pana ministra spraw za-

granicznych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

dziliśmy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego.

Przeprowadzona z tej okazji kształtująca świadomość

językową Polaków oraz propagująca dbałość o po-

prawność polszczyzny kampania społeczno-eduka-

cyjna „Ojczysty – dodaj do ulubionych” stała się pre-

tekstem do wywołania ogólnopolskiej dyskusji na

temat znaczenia języka ojczystego w naszym życiu

codziennym.

Język polski jest jednym z 25 największych języ-

ków na świecie i jednym z 10 największych języków

w Europie.

Posługuje się nim ponad 40 mln ludzi

w Polsce oraz poza jego granicami.

Niestety żyjąc

w ciągłym pośpiechu, nie zdajemy sobie sprawy z bo-

gactwa naszego języka ojczystego.

Tymczasem oka-

zuje się, że na podstawie przeprowadzonych badań

językoznawcy oszacowali, iż przeciętny Polak czyn-

nie używa w swoich wypowiedziach kilkunastu ty-

sięcy słów, natomiast biernie – rozumie, ale nie uży-

wa – około 30 tys. słów.

Zdarzają się również osoby

biernie znające nawet ponad 100 tys. słów.

Niezależnie od bogactwa słownictwa używane-

go przez nas w życiu codziennym najważniejszy

jest fakt, iż wspólny język to narzędzie, dzięki któ-

remu Polacy żyjący nawet w odległych zakątkach

świata mogą poczuć swą przynależność do jednej

historyczno-kulturowej wspólnoty.

Język ojczysty

jest częścią każdego z nas, gdyż posługujemy się

nim niemal od urodzenia, w nim myślimy i wyra-

żamy swoje uczucia.

Pięć wieków temu Mikołaj Rej wygłosił słynne

zdanie: A niechaj narodowie wżdy postronni znają,

współczesność zweryﬁkowała na niekorzyść dla na-

szego ojczystego języka słowa polskiego poety.

Nie-

stety żyjąc w świecie nowoczesnych technologii, stop-

niowo zatracamy naszą świadomość i tożsamość ję-

zykową.

Polscy językoznawcy zaczynają bić na alarm,

ponieważ coraz więcej naszych rodaków nie dba o po-

prawność języka ojczystego.

Niepokojące jest na-

gminne nadużywanie przez nas wyrazów obcojęzycz-

nych, szczególnie anglicyzmów, które z powodzeniem

dałoby się zastąpić polskimi odpowiednikami.

Polsz-

czyzną posługujemy się w sposób niechlujny.

Nasze

słownictwo ubożeje, zaś wymowa jest niewyraźna.

Pisząc dziesiątki SMS-ów, nieświadomie wprowadza-

my do naszego języka ogromne ilości skrótów wyra-

zowych.

Robimy coraz więcej błędów ortograﬁcznych.

Wszechobecny już niemal wszędzie Internet niesie ze

sobą coraz więcej wulgaryzmów, którymi w wątpliwy

sposób wzbogacamy nasze codzienne słownictwo.

Myślę, że najwyższa pora uzmysłowić sobie, iż

nasz język ojczysty jest wartością samą w sobie.

Jest

on wspólnym dobrem tworzonym przez każdego Po-

laka.

Każdy Polak powinien być za niego odpowie-

dzialny.

Również my, posłowie obecnej kadencji, po-

winniśmy propagować tylko dobre wzorce i zwrócić

Oświadczenia poselskie96

szczególną uwagę na poprawność polszczyzny, którą

posługujemy się w swoich wystąpieniach publicznych.

Język ojczysty wymaga od nas wszystkich codziennej

troski.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

wy obchodzi w bieżącym roku, 2012, 20. rocznicę

samorządności.

Korzystając z tej okazji, chciałbym

przybliżyć Wysokiej Izbie historię tego małego skraw-

ka Polski leżącego na Śląsku.

Pierwsze wzmianki o istnieniu miejscowości po-

jawiały się już ponad siedem stuleci temu.

Odkrycie

pokładów węgla kamiennego zdecydowało o rozwoju

Rydułtów.

Historia miasta datuje się od 1951 r., kie-

dy to Rydułtowy uzyskały prawa miejsce.

Jednak

20 lat później w wyniku reformy administracyjnej

dzisław Śląski.

Reformy i zmiany administracyjne w różny spo-

sób dotykały to miasto.

Zniknięcie Rydułtów jako

samodzielnego miasta z mapy Polski rydułtowianie

określali jako krzywdzące i niesprawiedliwe.

Prze-

łom w historii Polski to również przełom w historii

Rydułtów.

Lata 90. to zmiany ustrojowe, które dały

nadzieję, że Rydułtowy jako miasto powrócą na mapę

Polski.

Zmiany w ustawie o samorządzie terytorial-

nym doprowadziły do odzyskania samodzielności

przez Rydułtowy i wyłączenia z administracyjnych

granic miasta Wodzisław Śląski.

Wola mieszkańców

Rydułtów, dzięki zaangażowaniu wielu osób, które

pracowały nad tym, aby odzyskano prawa miejsce,

1 stycznia 1992 r. stała się faktem.

Od tej daty Ry-

dułtowy, odzyskując prawa miejskie, przejęły całe

dobrodziejstwo przywilejów, jak i obowiązków wyni-

kających z samorządności.

Dziś Rydułtowy to ponad 22-tysięczne miasto.

Jutro, 29 lutego, w rocznicę pierwszej sesji rady mia-

sta, świętują 20-lecie samorządności.

Każdego dnia

od tej ważnej dla nich daty pokazują, że decyzja od-

dania w ich ręce samorządności była decyzją słuszną.

Z pełną odpowiedzialnością dla rozwoju miasta i ich

mieszkańców realizują ciekawe projekty, wykorzy-

stując dobrodziejstwo funduszy z Unii Europejskiej.

Wielkie znaczenie dla mieszkańców ma stworzona

strefa gospodarcza, dzięki której mieszkańcy miasta

znajdują zatrudnienie.

Samorząd miasta dba o każdą sferę życia swoich

mieszkańców, nie zapominając o placówkach oświa-

towych.

Modernizacja szkół i przedszkoli, budowa

boisk pozwala kształcić i wychowywać młode poko-

lenie w warunkach godnych XXI w.

Lista 20-letnich

osiągnięć jest długa.

Mieszkańcy są z nich bardzo

dumni, nie zapominają jednak o tym, że wiele zosta-

ło jeszcze do zrobienia.

skiej, w dwudziestą rocznicę odzyskania samorząd-

ności przez miasto serdecznie gratuluję jego miesz-

kańcom rozwoju tego pięknego miasta.

Władzy sa-

morządowej życzę dalszej jakże skutecznej i konse-

kwentnej działalności na rzecz mieszkańców miasta

Rydułtowy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

nieść się do kwestii drogi tranzytowej, tj. tzw. berlin-

ki, stanowiącej połączenie z obwodem kaliningradz-

kim.

Berlinka jest drogą ekspresową będącą częścią

koncepcji z lat przedwojennych, a mianowicie połą-

czenia Berlina z Prusami.

Oprócz niewątpliwych

korzyści, jakie ta inwestycja przyniosła, dotyczących

dogodności podróżowania, istnieją także koszty spo-

łeczne z nią związane.

Koszty te ponoszą mieszkań-

cy biednych gmin wiejskich, lokalne społeczności,

które na swoim terenie posiadają węzły komunika-

cyjne znajdujące się na niezamieszkanych obszarach

polno-leśnych.

Po powstaniu tej drogi ekspresowej pojawiło się

wiele utrudnień w życiu lokalnego społeczeństwa,

m.in. brak bezpośredniego dostępu do drogi, w związ-

ku z czym mieszkańcy zmuszeni są do użytkowania

wąskich dróg dojazdowych, aby wjechać na drogę

ekspresową.

Droga dla pojazdów ciężarowych jest

drogą płatną, natomiast z drogi tej nie mogą korzy-

stać piesi, rowerzyści, pojazdy wolnobieżne ani ma-

szyny rolnicze.

Innym problemem jest regulowanie płatności za

oświetlenie dróg tranzytowych z podatków lokal-

nych.

Zawiłości prawne w kwestii oświetlenia miejsc

publicznych doprowadziły do sytuacji, w której Ge-

drogach ekspresowych instaluje oświetlenie, łamiąc

przepisy prawa zawarte w ustawie z dnia 10 kwietnia

1997 r.

Prawo energetyczne.

Art. 18 ust. 1 ustawy

wskazuje, że do zadań własnych gminy należy: pla-

nowanie i organizacja zaopatrzenia w energię elek-

tryczną, jak również planowanie i ﬁnansowanie

oświetlenia terenów i dróg publicznych.

Jak wynika

z art. 18, gmina planuje, wykonuje i w następstwie

Poseł Anna Nemś

ponosi koszt oświetlenia.

W art. 18 ust. 3 ww. ustawy

wyłącza się obowiązek oświetlenia autostrad i dróg

krajowych w rozumieniu przepisów o autostradach

płatnych.

rozporządzenia, które drogi ekspresowe będą eksplo-

atowane jako płatne.

Do chwili obecnej nie ukazał się

taki akt prawny.

Od deklaracji tych upłynęło 17 lat

i nie jest to opieszałość ministra.

Taka kategoria

dróg: płatne drogi ekspresowe, już nie istnieje.

Mając na uwadze powyższy stan rzeczy, zwracam

się do pana ministra transportu, budownictwa i go-

spodarki morskiej o podjęcie prac dotyczących zmia-

wania do autostrad i dróg ekspresowych w rozumie-

autostrad i dróg ekspresowych”.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Waldemara Sługockiego, Platforma Obywatelska.

woju społeczno-ekonomicznego każdego państwa

i jego regionów zależy od bardzo wielu czynników.

Także rozwój Polski zachodniej uzależniony jest od

kontynuacji inwestycji drogowych.

Dla wojewódz-

twa lubuskiego kluczową rolę w tej dziedzinie od-

grywają trzy europejskie szlaki komunikacyjne:

E65, E30 i E36.

Droga ekspresowa S3 (E65) połączy docelowo Lu-

buskie z zespołem portów morskich Szczecin–Świno-

ujście, autostradą A4 i dalej umożliwi swobodny do-

jazd do przejścia granicznego w Jakuszycach.

W 2011 r.

w woj. lubuskim został oddany do użytku jej dwujez-

dniowy odcinek Szczecin – Gorzów Wielkopolski.

Rozpoczęty został również kolejny etap budowy, któ-

rego efektem będzie doprowadzenie tej ważnej arterii

komunikacyjnej do Sulechowa.

Wyrażam nadzieję,

że w br. Ministerstwo Transportu, Budownictwa

Krajowych i Autostrad zakończą prace projektowe

dla odcinka Sulechów – Zielona Góra – Nowa Sól

– Legnica – Jakuszyce, a w roku 2013 rozpocznie się

realizacja rzeczowa tej inwestycji.

S3 będzie krzyżować się w Jordanowie z autostra-

dą A2 (E30), której liczący ponad 100 km lubuski

odcinek został oddany do użytku publicznego już

w grudniu 2011 r.

Aby Lubuszanie w pełni uzyskali

możliwość szybszego dojazdu do Warszawy, Pozna-

nia, Łodzi czy Berlina, korzystając ze szlaku komu-

nikacyjnego A2, konieczna jest intensyﬁkacjarzeczo-

wego wykonania inwestycji na odcinku drogi ekspre-

sowej S3 w rejonie Jordanowa oraz węzłów drogo-

wych w Łagowie i Myszęcinie.

Działania te doprowa-

dzą do uruchomienia nieczynnego obecnie węzła

drogowego S3/A2.

Wsparcia wymagają również samorządy powia-

tów, które ze względu na dzisiejsze warunki ekono-

jakie tworzą węzły drogowe zlokalizowane na ich te-

renie.

Proponuję, aby władze województwa lubuskie-

go rozważyły możliwość wsparcia ﬁnansowego mo-

dernizacji dróg powiatowych, umożliwiając tym sa-

mym ich połączenie z węzłami autostradowymi.

Chyba najmniej eksponowana przez media i ad-

ministrację rządową jest budowa autostrady A18

(E36), dzięki której mieszkańcy południowej części

województwa lubuskiego mogliby dotrzeć do niemiec-

kiej A15 i dalej do Berlina, a także budowa węzła

drogowego Krzyżowa (A4).

Autostrada A18 powinna

być, obok drogi ekspresowej S3 i autostrady A2, klu-

czową arterią komunikacyjną tworzącą korzystne

łeczno-gospodarczego województwa lubuskiego.

Przypominam, że w latach 2004–2006 wybudo-

wany został ponad 70-kilometrowy odcinek jezdni

północnej, który razem ze zmodernizowaną nitką

wskazanych ustawowo dla autostrad.

Na tej podsta-

wie zielonogórski oddział Generalnej Dyrekcji Dróg

Krajowych i Autostrad dnia 18 maja 2006 r. ogłosił

zawarta została umowa na przygotowanie dokumen-

przetarg na przebudowę południowej jezdni, który

Południowa jezdnia tej ważnej arterii komunika-

cyjnej jest obecnie w stanie katastrofalnym, a zanie-

chanie realizacji tej inwestycji może spowodować

konieczność jej całkowitego wyłączenia z użytku.

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Jestem

przekonany, że kontynuacja realizacji zadań z zakre-

su infrastruktury drogowej będzie sprzyjać podno-

szeniu konkurencyjności Polski, a nam, Polakom,

pozwoli skorzystać z szans, jakie niesie czas, w któ-

rym przyszło nam żyć.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Wojciech Penkalski

Oświadczenia poselskie98

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pani posłanka Zoﬁa Czernow, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Zoﬁa Czernow:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Moje oświadcze-

nie dotyczy pucharu świata w Szklarskiej Porębie.

W dniach 17 i 18 lutego tego roku w Szklarskiej

Porębie na Polanie Jakuszyckiej odbyły się po raz

pierwszy w Polsce zawody pucharu świata w biegach

narciarskich.

To dzięki staraniom władz Szklarskiej

Poręby Międzynarodowa Organizacja Narciarska

zgodziła się na organizację pucharu świata na jed-

nych z najlepszych tras biegowych na świecie, jakie

są wokół Polany Jakuszyckiej.

Było to wielkie wyda-

nadało tej imprezie szczególny charakter – narodo-

wego święta.

W zawodach pucharu świata wzięły

udział 24 narodowe reprezentacje i ogromna liczba

kibiców z całego świata.

Taka frekwencja narodo-

wych zespołów spotykana jest tylko na najważniej-

szych zawodach.

To był wielki sukces i promocja nie

tylko Szklarskiej Poręby, ale całej Polski.

Na tle tego wydarzenia pragnę zwrócić uwagę na

następujące wnioski.

Pierwszy – mamy w Polsce

ogromny kapitał, jakim są doskonałe warunki do

uprawiania narciarstwa biegowego w Szklarskiej Po-

rębie wokół Polany Jakuszyckiej, gdzie śnieg zalega

przez 5 miesięcy w roku.

Drugi – mimo takich wa-

runków brak jest odpowiedniej infrastruktury, nie-

zbędnej do organizacji zawodów na poziomie świato-

wym, jaka jest na przykład w Zakopanem.

Trzeci

– sprawą bardzo ważną i pilną jest stworzenie takiej

infrastruktury, gdyż jest ogromna szansa na organi-

zację w Polsce cyklicznych pucharów świata.

Czwar-

ty – koszty tak dużej imprezy, jakim jest puchar świa-

ta, winny być ponoszone także przez budżet państwa,

a nie głównie przez 7-tysięczne miasto z częściowym

udziałem samorządu marszałkowskiego czy urzędu

marszałkowskiego.

Piąty – Szklarska Poręba jako

organizator, po raz pierwszy w historii Polski, pucha-

ru świata bardzo dobrze zdała ten trudny egzamin,

ale tak dużego ciężaru ﬁnansowegowprzyszłościnie

jest w stanie ponosić.

Szósty – władze Szklarskiej

Poręby zasługują na podziękowanie za ogromny

wkład w promocję regionu i Polski.

Dziękuję za uwa-

gę.

(Oklaski)

Oświadczenie wygłosi poseł Jan Cedzyński, Ruch

Palikota.

Okręgowego w Kielcach ostatecznie utwierdził nas

w przekonaniu, iż przedsiębiorca w naszym kraju jest

wrogiem urzędników.

Okazuje się bowiem, że prze-

wlekłe postępowanie administracyjne i utrudnianie

Sprawa spółki Strunobet-Migacz to tylko przy-

kład problemów, z jakimi borykają się niemal wszy-

scy przedsiębiorcy w Polsce.

Prawo materialne opar-

te na założeniach pochodzących chyba z prawodawstw

XIX-wiecznych zaborców zniechęca do aktywności

i samodzielności.

Nic więc dziwnego, że nasz kraj

zajmuje 64. miejsce w światowym rankingu wolności

gospodarczej przygotowanym przez Heritage Foun-

dation Polska.

Urzędnicy ignorują swoje obowiązki

w zakresie pieczy nad tym, aby uczestnicy postępo-

wań nie ponosili szkody w wyniku ich prowadzenia.

Nadmierna administracja ogranicza rozwój biznesu,

a w konsekwencji dobrobyt nas wszystkich.

Małe

i średnie ﬁrmy nieposiadające rozbudowanych sta-

łych wewnętrznych służb obsługi prawnej cierpią

najbardziej.

Gospodarka nie rozwija się, a nowe miej-

sca pracy nie powstają.

Problemy te uderzają jak po-

wracająca fala ostatecznie w państwo, powodując

zwiększenie wydatków na pomoc społeczną.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Dochodzimy za-

tem do smutnych wniosków – państwo polskie za-

miast dbać o małe i średnie przedsiębiorstwa jako

znaczących pracodawców oraz płatników podatków,

utrudnia im maksymalnie funkcjonowanie.

Tym

samym przestają dziwić obawy tysięcy młodych lu-

dzi, którzy chcieliby założyć własny biznes.

Dzięku-

ję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

ska.

Poseł Teresa Hoppe:

największa organizacja pozarządowa skupiająca Ka-

szubów i Pomorzan – Zrzeszenie Kaszubsko-Pomor-

skie – poświęca dany rok wybitnym osobistościom

i organizacjom tego regionu.

Rok 2012 został ogło-

szony przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Ro-

kiem Towarzystwa Młodokaszubów.

Idea powstania inteligenckiej organizacji kaszub-

skiej narodziła się na początku XX w. podczas wy-

cieczki krajoznawczej organizowanej przez Aleksan-

dra Majkowskiego na terenie Kaszub.

W tym czasie

przedstawiciele młodej inteligencji kaszubskiej, czer-

piąc z doświadczeń swych poprzedników – Floriana

Ceynowy i Hieronima Derdowskiego – uznali za ce-

lowe powołanie organizacji skupiającej Kaszubów

i reprezentującej ich interesy.

W późniejszym czasie Aleksander Majkowski i Jan

Karnowski w kilku publikacjach przygotowali pro-

gram ruchu młodokaszubskiego w nurcie kaszubsko-

-pomorskim.

Główne założenia zostały zaprezento-

wane w referacie Majkowskiego na Zjeździe Młodo-

kaszubów w Gdańsku 21 i 22 czerwca 1912 r.

Do

zawiązania organizacji jednak nie doszło.

Dokonało

się to dwa miesiące później, 22 sierpnia 1912 r.

w Gdańsku, na zjeździe założycielskim.

Ruch młodokaszubski dał podwaliny nowoczesne-

mu ruchowi kaszubsko-pomorskiemu oraz wytyczył

kierunki pracy na Kaszubach i dla Kaszubów.

Za

podstawowy cel towarzystwo stawiało sobie obudze-

nie w Kaszubach własnej świadomości etnicznej oraz

promowanie wiedzy o nich, a także włączenie ich

w nurt życia ogólnopolskiego.

Hasło Młodokaszubów

brzmiało „Co kaszubskie, to polskie” i wyrażało

myśl, że wbrew różnicom językowym Kaszubi stano-

wią niewyodrębnioną część narodu polskiego ugrun-

towaną wspólną historią, kulturą oraz religią.

Waż-

nym założeniem organizacji było przeciwstawianie

się germanizacji.

Potężną rolę w działaniach Towarzystwa Mło-

dokaszubów odegrało wydawane przez ich człon-

ków pismo „Gryf”.

Do dziś jest ono uważane za

jedno z najważniejszych tytułów w czasopiśmien-

nictwie kaszubsko-pomorskim.

Do najwybitniej-

szych postaci ruchu młodokaszubskiego zaliczamy:

Aleksandra Majkowskiego, Jana Karnowskiego,

Franciszka Kręckiego, księdza Leona Heyke, księ-

dza Józefa Wryczę, Franciszka Sędzickiego i Witol-

da Kukowskiego.

Wielu działaczy młodokaszubskich zakończyło

swe życie zamordowanych przez Niemców w lasach

Piaśnicy, Szpęgawska i obozach koncentracyjnych

podczas drugiej wojny światowej.

Część z członków

towarzystwa zasiliła szeregi tajnej organizacji woj-

skowej Gryf Pomorski i włączyła się w walkę z oku-

pantem.

Śmierć wielu z nich nie zniszczyła owoców

pozytywistycznej pracy, którą poświęcili Kaszubom,

Pomorzu i Rzeczypospolitej Polskiej.

Te zasługi nie mogą być zapomniane.

Bogaty do-

robek Młodokaszubów, który pozostawili w wielu

dziedzinach życia, począwszy od narodowych, poprzez

uczestnictwo w ruchu niepodległościowym, a skoń-

czywszy na artystycznych, jest od kilkudziesięciu lat

pomnażany przez kolejne pokolenia, a ich kaszubsko-

-pomorska myśl była i jest kontynuowana do dziś

przez kolejne pokolenia Pomorzan.

Dziękuję za uwa-

gę.

(Oklaski)

Dziękuję.

Pani poseł Izabela Kloc, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Poseł Izabela Kloc:

Prawa i Sprawiedliwości jest wielu wychowanków

Ruchu Światło-Życie.

We wrześniu 2011 r. ufundowa-

liśmy tablicę poświęconą księdzu Blachnickiemu

w katedrze w archidiecezji katowickiej.

Dzisiaj po-

zwolę sobie w imieniu tych wszystkich parlamenta-

rzystów wygłosić oświadczenie w Sejmie Rzeczypo-

spolitej Polskiej w 25. rocznicę śmierci księdza Fran-

ciszka Blachnickiego.

Wysoki Sejmie!

27 lutego 2012 r. minęła 25.

rocznica śmierci sługi Bożego księdza Franciszka

Blachnickiego, kapłana diecezji katowickiej, zało-

życiela Ruchu Światło-Życie, wychowawcy dzieci

i młodzieży, duszpasterza rodzin, którego celem

było wychowanie młodego pokolenia i formowanie

grup elitarnych.

Ksiądz Franciszek Blachnicki obok Ruchu Świa-

tło-Życie był również inicjatorem Krucjaty Wstrze-

mięźliwości zlikwidowanej w 1957 r. przez Służbę

Bezpieczeństwa.

Krucjata Wstrzemięźliwości przy-

brała charakter odnowy religijno-moralnej narodu.

Po jej likwidacji ksiądz Blachnicki założył w Kro-

ścienku Krucjatę Wyzwolenia Człowieka, której ce-

lem stało się doprowadzenie do przezwyciężenia al-

koholizmu w narodzie polskim, a także różnych in-

nych zniewoleń współczesnego człowieka.

W czerwcu 1982 r. ksiądz Blachnicki założył

Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów, stowa-

rzyszenie skupiające Polaków i przedstawicieli in-

nych narodów Europy Środkowo-Wschodniej wokół

w walce o wyzwolenie.

Tę działalność społeczno-wy-

zwoleńczą prowadził z pobudek religijnych, inspiro-

wany nauką Jana Pawła II, wierny zasadzie: światło

– życie.

Działalność księdza Blachnickiego od samego

początku cieszyła się wielkim wsparciem ze strony

najpierw kardynała Karola Wojtyły, później papieża

17 lutego 1994 r. został odznaczony pośmiertnie

5 maja 1995 r. otrzymał pośmiertnie Krzyż Oświę-

beatyﬁkacyjny.

Stworzone przez księdza Franciszka Blachnickie-

go Ruch Światło-Życie i Chrześcijańska Służba Wy-

zwolenia Narodów wychowały wielu młodych w po-

czuciu wspólnoty międzyludzkiej, w wierze Chrystu-

sowej, gdzie jest miejsce na poczucie odrębności

i tożsamości narodowej.

Jego dzieło rozprzestrzenia

się, dociera do różnych zakątków świata, ostatnio

Poseł Teresa Hoppe

Oświadczenia poselskie100

także do Chin, dając świadectwo prawdzie, wolności

i miłości chrześcijańskiej.

Duchowość oparta o niezrelatywizowane wartości

i działalność księdza Franciszka Blachnickiego za-

kończona śmiercią w nie do końca wyjaśnionych oko-

licznościach powinny stać się dla wszystkich parla-

mentarzystów przykładem niezłomnej postawy obro-

ny prawdy, dobra, służby wspólnocie i człowiekowi.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

cego roku obchodzimy 200. rocznicę śmierci wybit-

nego polityka i publicysty oświeceniowego, jakim był

bez wątpienia Hugo Kołłątaj.

Hugo Kołłątaj przyszedł na świat 1 kwietnia 1750 r.

na Wołyniu w rodzinie szlacheckiej.

Początkowo edu-

kację odebrał w szkołach w Pińczowie, następnie

kształcił się na Uniwersytecie Jagiellońskim w Kra-

kowie, Wiedniu, Bolonii i Rzymie.

Uzyskał doktoraty

nia kapłańskie.

W 1777 r. z ramienia Komisji Edukacji Narodowej

przybył do Krakowa, by zreformować Akademię Kra-

kowską.

Prowadził m.in. wykłady z nauk przyrodni-

czych i literatury polskiej, umożliwił dostęp do nauki

studentom pochodzącym z mieszczaństwa, a także

poprawił poziom naukowy uczelni.

Do Warszawy

przeniósł się w 1779 r. i zgromadził tam prężny zespół

publicystów, zwany Kuźnicą Kołłątajowską.

W 1786 r.

Hugo Kołłątaj został odznaczony Orderem św. Sta-

nisława, a w 1791 r. został Kawalerem Orderu Orła

Białego.

Uczestniczył w tworzeniu Konstytucji 3 maja.

W czasie Sejmu Czteroletniego należał do najaktyw-

niejszych działaczy Stronnictwa Patriotycznego.

W roz-

prawie pt. „Do Stanisława Małachowskiego (...)

Ano-

nima listów kilka” przygotował program reform

uwieńczonych Konstytucją 3 maja.

W czasie powstania kościuszkowskiego należał do

Rady Najwyższej Narodowej.

Po utracie niepodległo-

ści przez Polskę został aresztowany przez Austria-

ków i przebywał 8 lat w więzieniu.

Po powrocie do

kraju zajął się pisaniem dzieł naukowych poświęco-

nych historii, ﬁlozoﬁi i oświacie.

Główne dzieła poli-

tyczne Kołłątaja to przede wszystkim wspomniana

rozprawa „Do Stanisława Małachowskiego, referen-

darza koronnego, o przyszłym sejmie Anonima listów

kilka” oraz „Prawo polityczne narodu polskiego” po-

przedzone odezwą „Do Prześwietnej Deputacji”.

W swoich dziełach Kołłątaj krytykował przestarzałą

strukturę polityczną i społeczną Rzeczypospolitej.

W latach 1802–1808 napisał wielkie dzieło natury

geograﬁcznej „Rozbiór krytyczny zasad historii o po-

czątkach rodu ludzkiego”.

Dzieło to zostało wydane

dopiero w 1842 r. i było ono znakomitym na ówczesne

czasy systemem geograﬁi ogólnej, pełnym świeżych

i twórczych myśli.

Hugo Kołłątaj ostatnie lata swojego życia spędził

w Księstwie Warszawskim, gdzie zmarł w wyniku

ciężkiej choroby.

Został pochowany na warszawskich

w kościele w Wiśniowej, gdzie mieszkał jego brat Ra-

fał Kołłątaj.

Hugo Kołłątaj był jednym z najwybitniejszych

twórców historii naszego kraju.

Przez swą myśl i pra-

cę przyczynił się do postępu.

To właśnie on był pio-

nierem w dostrzeżeniu nowego społeczeństwa, jego

najpilniejszych potrzeb oraz zadań.

Dlatego też czę-

sto nazywa się go nestorem demokracji polskiej.

Koł-

łątaj bazował na szerokich grupach społecznych,

takich jak mieszczaństwo.

Widział w nim twórcę no-

wego.

Marzył o pospolitym, powszechnym ruszeniu,

które pozwoliłoby uratować byt państwa polskiego.

Kierował się hasłem: „Polacy!

Ośmielcie się, aby raz

właśnie tym zagadnieniom poświęcił najwięcej swo-

ich prac politycznych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

liczba szkół, które przestaną istnieć w następnym

roku szkolnym.

W województwie śląskim do połowy

lutego samorządy zgłosiły do Kuratorium Oświaty

w Katowicach uchwały dotyczące likwidacji 121 szkół.

Wśród nich znalazły się szkoły podstawowe, gimna-

zja, licea ogólnokształcące, szkoły zawodowe.

Samo-

rządy jako główną przyczynę podają małą liczbę

dzieci i braki ﬁnansowe.

Zgodzęsię,żesamorządysą

na pewno w trudnej sytuacji, ale względy ﬁnansowe

nie powinny, nie mogą być głównym, a czasem jedy-

nym tego powodem.

W takim przekonaniu utwierdziła mnie moja

ostatnia wizyta w małej Szkole Podstawowej nr 25

w Chorzowie, najmniejszej szkole w naszym mieście,

znajdującej się na obrzeżach miasta, na osiedlu Ma-

ciejkowice.

W tej szkole uczestniczyłam w aukcji lalek

wykonanych przez uczniów i ich rodziców oraz na-

uczycieli tej szkoły.

UNICEF co roku ogłasza akcję

mającą na celu zbiórkę pieniędzy, głównie na rzecz

dzieci afrykańskich.

W tym roku krajem wspieranym

przez Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz

Poseł Izabela Kloc

Dzieci jest Sierra Leone, jedno z najbiedniejszych

państw świata, gdzie 53% mieszkańców żyje poniżej

granicy ubóstwa.

Jednocześnie kraj bije wszelkie re-

kordy śmiertelności wśród dzieci – co piąte z nich nie

dożywa 5 lat.

Tegoroczny pomysł na akcję polegał na wykona-

niu lalek z różnych miejsc Polski lub świata i wysta-

wieniu ich na licytację.

Szkoła Podstawowa nr 25 im.

Stanisława Hadyny z Chorzowa włączyła się w tę

akcję.

Na licytację traﬁło 57 lalek.

W czasie licytacji

uzyskano ponad 3 tys. zł, co przekłada się na pokry-

cie kosztów ponad 300 szczepionek, ale także, co jest

nie mniej istotne i ważne, było to działanie bardzo

wychowawcze, uwrażliwiające dzieci na potrzeby in-

nych, a także integrujące społeczność osiedla.

Ta mała szkoła wygrała niedawno konkurs na

scenariusz lekcji z edukacji regionalnej zorganizowa-

ny przez Urząd Marszałkowski Województwa Ślą-

skiego.

Lekcja pokazowa poprowadzona została przez

nauczycielkę panią Teresę Białowąs w obecności

marszałka województwa, przedstawicieli mediów

i zaproszonych gości.

Szkoła ta prowadzi zespół taneczny „Mały Cho-

rzów”.

Już kilkakrotnie uczniowie tej małej szkoły

reprezentowali uczniów szkół podstawowych Chorzo-

wa w konkursach wojewódzkich, zajmując bardzo

wysokie miejsca.

Szkoła prowadzi kilka programów europejskich,

nawiązała współpracę ze szkołami z Litwy, Ukrainy

i Czech.

Ma bogaty program zajęć pozalekcyjnych.

Otrzymała certyﬁkat programu „Trzymaj formę”.

Wiele można by jeszcze mówić o osiągnięciach tej

małej społeczności szkolnej, która spełnia funkcje

daleko wykraczające poza obowiązkowe zadania

szkoły.

Nadmienię chociażby, że w budynku znajduje

się biblioteka osiedlowa i działa klub seniora.

Sądzę, że takich szkół w Polsce jest wiele.

Szkół,

które emanują swoim działaniem poza budynek szko-

ły, integrując społeczność lokalną.

Szkoły takie mają

nieocenione znaczenie zwłaszcza dla wsi i małych

osiedli miejskich, dla których dobrze wyposażona

i bogata w różne inicjatywy szkoła z fachową i odda-

ną kadrą nauczycielską to ośrodek życia kulturalne-

go i oświatowego, to miejsce integracji rodziców i wy-

zwalania inicjatyw obywatelskich.

Podaję ten przy-

kład zwłaszcza pod rozwagę samorządom.

Pragnę także z tego miejsca podziękować pani

dyrektor Bożenie Ligockiej i wszystkim pracującym

w Szkole Podstawowej nr 25 im. Stanisława Hadyny

w Chorzowie za zaangażowanie i serce wkładane we

wszystko, co robią dla dzieci i całej społeczności osie-

dla Maciejkowice.

Chcę też podziękować władzom samorządowym

Chorzowa za to, że nigdy nie przyszedł im na myśl

pomysł, by tę szkołę zlikwidować czy przenieść do

sąsiędniej dzielnicy Chorzowa Starego.

Wierzę, że

tak pozostanie nadal.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

i Sprawiedliwość, który poprzednio znacząco prze-

kroczył czas, więc myślę, że teraz ograniczy się i zmie-

ści w regulaminowym czasie...

Poseł Krzysztof Jurgiel:

stali czasu, tak że ja ze 2 minuty...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie pośle.

Jako były minister musi pan da-

wać przykład.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Moje oświadczenie dotyczy Narodowego Dnia Pa-

mięci „Żołnierzy Wyklętych”.

Przed nami 1 marca,

dzień „Żołnierzy Wyklętych”.

Myśli i serca łączą się,

by wspólnie przeżywać ważną lekcję historii, by od-

dać cześć bohaterom antykomunistycznego podzie-

mia, którzy – wbrew nadziei i kalkulacjom politycz-

nym – nie zdradzili ideałów swego życia.

Do końca

trwali na posterunku walki o niepodległą Polskę.

Nasz wybitny poeta Zbigniew Herbert z rozżaleniem

i wyrzutem pisał o zapomnianych w pamięci Pola-

ków, przemilczanych przez historię żołnierzach wy-

klętych.

„Nikt im laurów nie kładł na skroń, / Nikt kwia-

tami nie witał ich w mieście, / (...) nie dla nich pochy-

lone sztandary, / Nie dla nich »prezentuj broń«, / Nie

dla nich Virtuti Militari”.

I dalej w tym samym wier-

szu poeta stawiał pytanie: „Czy się wreszcie zdobę-

dzie Ojczyzna, / By uznaniem odpłacić za miłość?”.

Za miłość do Polski wartą przelanej krwi.

Obecnie z satysfakcją możemy powiedzieć, że ten

dzień nadszedł.

Śp. prezydent Rzeczypospolitej Pol-

skiej Lech Kaczyński, głęboko przywiązany do idei

Polski niepodległej, nieuwikłany w zależności – ty-

powe dla polityków III RP – wystąpił z inicjatywą

ustanowienia Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy

Wyklętych”.

Inicjatywa ustawodawcza Lecha Kaczyńskiego

doczekała się wykonania przez Sejm w dniu 3 lutego

ub.r.

W tym dniu została uchwalona ustawa o nowym

święcie państwowym przypadającym 1 marca.

Zatem

nadszedł już czas, aby wyszli z cienia niepamięci żoł-

nierze, którzy walczyli o naszą wolność i niezawisłość

po 1944 r. na ziemiach polskich opanowanych przez

Armię Czerwoną przy współpracy rodzimych, komu-

nistycznych zdrajców prowadzących sowietyzację

naszego kraju.

Poseł Maria Nowak

Oświadczenia poselskie102

Wysoka Izbo!

Po pokonaniu Niemiec hitlerow-

skich większość polskich żołnierzy Polski Podziemnej

nie zaznała pokoju i spokojnego życia.

Władza ludo-

wa, przyniesiona na sowieckich bagnetach, przystą-

piła do ﬁzycznej likwidacji wyszydzanych przez pro-

pagandę „zaplutych karłów reakcji” z AK.

Terror pod

różną postacią, tortury więzienne, obława augustow-

ska, ﬁkcyjne procesy, a także wywózki do syberyj-

skich łagrów, pokazały, że barbarzyński jest system

komunistyczny, a Polska Ludowa nie będzie niepod-

ległą ojczyzną.

Nie będzie tą ojczyzną, o którą wal-

czyli żołnierze w czasie wojennej konspiracji.

Komendant białostockiego okręgu AK podpuł-

kownik Władysław Liniarski w lutym 1945 r. powo-

łuje na bazie dotychczasowych struktur Armię Kra-

jową Obywateli.

Kiedy zostaje aresztowany w lipcu

tegoż roku, jego następca major Stanisław Sędziak

„Warta” tworzy już we wrześniu komendę białostoc-

kiego okręgu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość li-

czącego około 20 tys. członków.

W listopadzie 1945 r.

żołnierze konspiracji narodowej Narodowych Sił

tecznie podporządkowali swoje oddziały komendzie

okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.

W jego

szeregach znajdowało się około 10 tys. osób.

Na tere-

nie województwa od 1944 r. operowała również 6.

Bry-

gada Wileńska AK dowodzona przez majora Zygmun-

ta Szendzielarza „Łupaszkę”.

Historycy do tej pory nie opisali systematycznie

z całą dokładnością przebiegu działań zbrojnych, za-

czepnych i obronnych żołnierzy antykomunistyczne-

go podziemia.

Wiemy, że toczyli nierówną i heroiczną

walkę z sowieckim NKWD, z siłami KBW, UB i MO.

To było jak starcie Dawida z Goliatem, niestety, bez

szans na generalne zwycięstwo.

W 1945 r. ofensywa

podziemia niepodległościowego przyniosła sukcesy

godne podziwu w rezultacie odważnych, brawuro-

wych akcji rozbijania więzień w Grajewie, Suwał-

kach, Białymstoku i Łomży.

Takie miejscowości, jak

Grajewo, Czyżew, Boćki, Szczuczyn i Wąsosz były

wyzwalane od komunistycznej władzy.

Największe represje aparatu bezpieczeństwa do-

tknęły żołnierzy wyklętych od połowy 1946 r.

Odpo-

wiedzią były wzmożone akcje zbrojne przeciwko gru-

pom operacyjnym KBW i UB, ataki na posterunki

MO, likwidowanie kolaborantów i konﬁdentów oraz

paraliżowanie działań administracji.

Patriotyzm, odwaga, bezgraniczne poświęcenie

(Dzwonek) w imię odzyskania niepodległości cecho-

wały żołnierzy antykomunistycznego podziemia.

Ta-

kim żołnierzem był komendant białostockiego okrę-

gu NZW porucznik Kazimierz Żebrowski „Bąk”,

który jakby przewidział swoją śmierć w obławie na

terenie Mężenina.

Wcześniej bowiem pisał: Będę się

bił do ostatniego naboju, a ten ostatni nabój zostawię

dla siebie.

Zginął razem ze swoim synem Jerzym

3 grudnia 1949 r.

Żołnierze wyklęci prowadzili walkę na swego ro-

dzaju wyspach niepodległości pośród morza zniewo-

lenia, zaprzaństwa i propagandy nienawiści.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Jeszcze chwilę, panie marszałku.

Tam, gdzie staczali ostatni swój bój, tliła się w ich

sercach nadzieja, że Polacy doczekają się kiedyś wolnej

i niepodległej Polski.

Zapewne z takimi nadziejami

ginęli w walce, skazywani na śmierć na początku lat

50.: Stanisław Grabowski „Wiarus”, Kazimierz Kra-

sowski „Głuszec”, Kazimierz Kamieński „Huzar”,

Piotr Burdyn „Poręba”, a także bohaterski ostatni

partyzant Białostocczyzny podporucznik Stanisław

Marchewka „Ryba”, zamordowany podczas obławy

Po 1989 r. gorliwi wyznawcy grubej kreski utrwa-

lali białe plamy polskiej historii, również te obejmu-

jące prawdę o żołnierzach wyklętych.

Wielu z nich,

mając wstydliwe biograﬁe z lat stalinowskich, z de-

terminacją broniło zbrodniarzy i sowieckich namiest-

ników w Polsce, mianując nawet ich ludźmi hono-

ru, wbrew prawdzie historycznej, wyraźnie szydząc

z walki podziemia niepodległościowego.

Ustanowie-

nie Narodowego Dnia...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, prosiłem pana o zmierzanie do końca.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Jeszcze minutę, panie marszałku.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Jeszcze minutę.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie pośle.

Proszę kończyć oświadczenie już

teraz.

Dziękuję panu.

Poseł Krzysztof Jurgiel

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci „Żołnie-

rzy Wyklętych”...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Oświadczenie to forma krótka...

Poseł Krzysztof Jurgiel:

...pozwoli moim zdaniem...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

...przez to trudna, panie pośle.

Dziękuję panu.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

…przyspieszyć i skutecznie zakończyć zmagania

o należne miejsce konspiracji antykomunistycznej

w naszej historii.

Mamy obowiązek i dług wobec tego

pokolenia, które walczyło o wolność i niepodległość

pod znakami WiN, NSZ, Narodowej Organizacji Woj-

skowej, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego oraz

w organizacjach młodzieżowych.

Musimy przywrócić

im cześć, honor, a także pamięć.

Mamy obowiązek

pokazać wielkość i heroizm, ogrom działań żołnierzy

podziemia.

W tych wysiłkach spore osiągnięcia ma

na swoim koncie białostocki oddział Instytutu Pa-

mięci Narodowej.

Po tylu latach od tamtych bohaterskich czasów

doczekali się wreszcie wdzięczności i podzięki…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

czenia.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

...wyrażonej oﬁcjalnie ustawą...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie może pan mieć przywilejów ponad wszelką

miarę.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

...o specjalnym święcie państwowym.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, dziękuję panu.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Dużo krwi...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Na tym zakończyliśmy oświadczenia poselskie.

Poseł Krzysztof Jurgiel:

...wsiąkło w ziemię podlaską.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle Jurgiel...

Poseł Krzysztof Jurgiel:

Płacili wysoką cenę za….

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

panie pośle.

Dziękuję panu.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

)

29 lutego 2012 r., do godz. 9.

*

)

Poseł Piotr Chmielowski

18 lutego w Mikołowie w województwie śląskim odbył

się uroczysty coroczny bal, na którym zostały wrę-

czone tytuły mikołowianina roku.

Była to już 15.

edycja tego plebiscytu.

Dla społeczności mikołowskiej

wyróżnienie to ma duże znaczenie, gdyż wspomaga

promocję i rozwój, na które mocno stawia miasto.

Uroczystość cieszy się coraz większym zainteresowa-

niem lokalnych przedsiębiorców, działaczy sporto-

wych i środowisk artystycznych.

Jedną z najpopular-

niejszych osób uhonorowanych tą statuetką była

aktorka Anna Dereszowska, mikołowianka z urodze-

nia.

W edycji 2011 zostali utytułowani:

— w dziedzinie społeczność: Józef Dudłak, były

komendant miejski, obecnie członek zarządu OSP;

— w dziedzinie przedsiębiorca: ﬁrmaHydac,dwu -

krotny laureat, za rozwój gospodarczy miasta;

— w dziedzinie kultura: Formacja Lason En -

semble;

— w dziedzinie sport: I-ligowa drużyna bilardowa

BC Mario;

— w dziedzinie promocja: Bractwo Kurkowe.

Natomiast w dziedzinie promocji zewnętrznej:

Stanisław Stach.

Zostały również przyznane wyróżnienia: klub

Esperanto, klub krótkofalowy działający w ZST

i Józef Świerczyna.

Wszystkim serdecznie gratulujemy i życzymy suk-

cesów na dalszej drodze do rozwoju osobistego.

Mamy

również nadzieję, że będą państwo nadal aktywnie

uczestniczyć w życiu miasta, stawiając jednocześnie

na jego rozwój i promocję.

Poseł Jerzy Borkowski

Oświadczenie: kolejny dodatek pieniężny, całko-

wicie horrendalny, bo dający każdemu emerytowi raz

w roku dodatkowe pieniądze, nawet 800 zł.

Skąd państwo ma wziąć pieniądze na dodatkowe

świadczenie dla emerytów i rencistów, skoro już obec-

nie nie stać nas na wiele udogodnień i utrzymanie tej

liczby emerytów i rencistów?

Potrzebna jest reforma

systemu emerytalnego, a nie kolejne dodatki pienięż-

ne.

Jakim prawem mamy dawać dodatek pieniężny

nawet osobom, które mają wyższą emeryturę czy

rentę niż minimalna płaca w kraju, za którą pracuje

w Polsce masa pracowników?

Dlaczego ta zmiana

obejmuje jednostkowo wyłącznie emerytów i renci-

stów z FUS, nie włączając w to innych osób ubogich,

którym często bardziej przydałby się ten dodatek?

Mam na myśli pobierających na przykład renty so-

cjalne, które są niższe, ponieważ wynoszą 84% kwo-

ty najniższej renty.

Może warto byłoby zastanowić się nad wprowa-

dzeniem systemu emerytalnego, jaki funkcjonuje

w Kanadzie (65 lat kobiety i mężczyźni) i jest postrze-

gany jako jeden z najlepszych systemów emerytal-

nych na świecie.

Jest to system pozwalający groma-

dzić środki przez państwo z podatków na emeryturę

obywatelską, która w tym kraju wypłacana jest każ-

demu, kto osiąga wiek emerytalny bez względu na

liczbę przepracowanych lat czy wysokość zarobków.

Obecnie jest to średnia kwota 500 dolarów kanadyj-

skich (x 2,8 zł), a reszta leży w gestii obywateli, któ-

rzy muszą oszczędzać z własnych zarobionych środ-

ków na przyszłą emeryturę.

Na kanadyjskim syste-

mie emerytalnym oparli się eksperci z Centrum im.

Adama Smitha, którzy przygotowali na zamówienie

polskiego rządu opracowanie dotyczące reformy na-

szego systemu emerytalnego.

Propozycje sprowadza-

ją się tego, że państwo wypłacałoby każdemu tylko

emeryturę minimalną.

Jej wysokość byłaby taka

sama dla wszystkich, niezależnie od liczby lat pracy

i wysokości zarobków.

Na wyższą emeryturę każdy

musiałby odłożyć sobie sam, w dowolny sposób.

Mimo

to kanadyjski rząd rozpoczyna konsultacje w sprawie

reformy systemu emerytalnego.

Eksperci ostrzegają,

że obecny system nie jest dostosowany do starzejące-

go się społeczeństwa, a Kanadyjczycy za mało oszczę-

dzają.

W polskich warunkach myślę tu o podniesieniu

podatku VAT na ten cel, na przykład +2%, wyłącza-

jąc z tego podatku żywność i ubrania dla dzieci.

Bo-

gaci ludzie nie odmówią sobie zakupu drogiego samo-

chodu, zegarka, ubrania czy na przykład jachtu.

Wydaje mi się, że mamy olbrzymią kwotę do zagospo-

darowania.

Proszę zauważyć, czy ktoś zwróci uwagę

na droższe o 2% artykuły, które wymieniłem powy-

żej?

Odpowiedź jest jasna – nie, nikt nie zwróci na to

uwagi.

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

Należy pamiętać, że wiek emerytalny nie jest

w Polsce automatycznie skorelowany z danymi doty-

czącymi statystycznego wieku Polaków.

Zmienia się

go raz na kilkanaście lat, i to zawsze przy dużych

oporach społecznych.

Mówiąc o podwyżce wieku eme-

rytalnego, musimy myśleć o dłuższej perspektywie,

w której Polacy będą jeszcze dłużej żyć, a co za tym

idzie, dłużej pobierać emerytury, co będzie pogarszać

sytuację ﬁnansową systemu emerytalnego.

Jak wy-

nika z danych GUS, w porównaniu z początkiem lat

5 lat, natomiast kobiety o prawie 5 lat.

W przyszłości,

wraz z rozwojem gospodarczym i poprawą warunków

życia Polaków, ta tendencja będzie kontynuowana.

Reforma rządu Donalda Tuska polegająca na li-

kwidacji wcześniejszych emerytur relatywnie zwięk-

szy efektywny wiek emerytalny, ale niestety to nie

wystarczy.

Polacy żyją coraz dłużej, później zaczyna-

ją aktywność zawodową, dłużej się uczą, a dzieci mają

coraz mniej.

Jest to trend ogólnoeuropejski.

W Euro-

pie są tylko dwa narody, które równie późno przecho-

dzą na emeryturę co Polska.

To Francuzi i Słowacy.

Komisja Europejska opowiedziała się w ostatnim cza-

sie za podwyżką wieku emerytalnego nawet do 70.

roku życia (tak jak w Japonii).

W Polsce mówi się o podwyżce o 2 lata, ale będzie

to i tak za mało, jeśli wcześniej nie zrówna się wieku

emerytalnego kobiet i mężczyzn, tak jak zrobiły to

wszystkie, oprócz Włoch, stare kraje UE.

Szkoda, że

Trybunał Konstytucyjny w lipcu 2010 r. nie uznał tej

dyskryminacji ze względu na płeć za niekonstytucyj-

ną.

Zdania odrębne do wyroku zgłosiły trzy kobiety,

pewnie dlatego że one wiedzą, jak niskie są emery-

tury dla krótko pracujących kobiet, które w dodatku

żyją o wiele dłużej od mężczyzn.

Poseł Józef Rojek

tego 1947 r. przewieziono ich na cmentarz w Tarno-

wie-Krzyżu i wrzucono do dwóch dołów wykopanych

pod samym ogrodzeniem.

Na miejscu pochówku nie

uformowano kopca, lecz starannie uklepano ziemię,

nie postawiono im żadnego krzyża i ksiądz nie odmó-

wił za nich modlitwy.

Trzy dni wcześniej zostali roz-

strzelani w tarnowskim wiezieniu.

Zastrzelono ich

metodą katyńską, przykładając lufę pistoletu do po-

tylicy.

Tak wyglądały ostatnie chwile trzech młodych

mężczyzn z Woli Rzędzińskiej i Jodłówki-Wałek: Mie-

czysława Cielochy, Bronisława Cielochy i Stanisława

Kiełbasy.

Najstarszy z nich miał 24 lata, a najmłod-

szy był prawie dzieckiem – miał 17 lat.

Kilka miesięcy wcześniej Mieczysław Cielocha,

działając na rozkaz Tarnowskiego Inspektoratu WiN,

razem ze swoim podkomendnym zlikwidował na Bur-

ku kapitana NKWD Lwa Sobolewa – sowieckiego

doradcę, a faktycznie kierownika Powiatowego Urzę-

du Bezpieczeństwa w Tarnowie, który był odpowie-

dzialny m.in. za torturowanie i śmierć działaczy

polskiego podziemia niepodległościowego.

Potem

były aresztowania, tortury i wyroki śmierci dla dzie-

więciu z grupy Cielochy.

Ostatecznie zastrzelono

trzech z nich.

To jedna z wielu historii związanych z dziejami

tzw. żołnierzy wyklętych, którzy po zakończeniu

w konspiracji i podjęli nierówną walkę z bezwzględną

machiną komunistycznego państwa wspieranego

przez armię radziecką i NKWD.

Za swoją działalność

wielu z nich zapłaciło życiem.

Ocenia się, że w latach

1945–1956 zginęło ich lub zostało zamordowanych

ok. 20 tys.

1 marca będziemy obchodzić ich święto – Naro-

dowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.

Usta-

nowienie tego święta w ub.r. to bardzo ważny, ale

dopiero jeden z pierwszych kroków na drodze upo-

wszechniania o nich wiedzy i wychowania młodego

pokolenia.

Jakiś czas temu na pewnym tarnowskim

forum ktoś o nich napisał jako o „mądrych inaczej,

którzy nieomal na ochotnika dali się zaszlachto-

wać”.

To jeszcze jeden przykład tego, że dla spopu-

laryzowania ich działalności zrobiono nadal bardzo

niewiele.

To wina także tego rządu, który pomimo

zapowiedzi jak na razie nie podjął skutecznych po-

szukiwań mogił tysięcy poległych i zamordowanych

„żołnierzy wyklętych”, którzy wciąż leżą w niezna-

nych miejscac