corpora: wikisources-pl

text:
Albani (Kardynałowie).

Bogaty i znakomity ród Albanich, wyprowadzał swój początek z Albanji, zkąd uchodząc przed Turkami, w XVI w. przeniósł się do Włoch.

Ród ten następnie rozdzielił się na dwie linje: jednę osiadłą w Bergamo, drugą w Urbino.

Familja Albani dała Kościołowi jednego Papieża, Klemensa XI i kilku kardynałów.

Wspomnieć tu należy, mianowicie: o Janie Hieronimie († 1591 r.), biegłym prawniku, którego Pius V poznał jako inkwizytora w Bergamo i wyniósł do godności kardynalskiej (1570 r.).

Ta tylko okoliczność, że Albani był wdowcem i miał dzieci, wstrzymała w konklawe zgromadzonych kardynałów od wybrania go na następcę Grzegorza XIII.

Zostawił on kilka dzieł, a pomiędzy innemi: De immunitate Ecclesiarum; De potestate Papae et concilii; De Cardinalibus; De donatione Constantini.

— Hannibal Albani, ur. 1682 r. w Urbino, wcześnie wzywany był przez pokrewnego sobie Papieża Klemensa XI do ważnych spraw kościelnych, sprawował obowiązki nuncjusza w Wiedniu, Dreznie i Frankfurcie nad Menem; r. 1719 mianowany został kardynałem.

Hannibal Albani wielki wpływ wywierał przy obiorze kilku Papieżów, a szczególniej Innocentego XIII i Benedykta XIV, później usunął się zupełnie od świata i um.

1751 r.

Po nim zostały: bogata bibljoteka, zbiór utworów sztuki, gabinet numizmatyczny, który później wcielony został do watykańskiego (opisany przez Rud.

Venuti, Rzym 1739).

— Aleksander Albani, brat poprzedniego, ur. się w Urbino 1692 r.; za poradą Klemensa XI wstąpił do stanu duchownego, lecz, światowém swojém życiem, był powodem ciężkich zmartwień dla swego protektora.

Od Innocentego XIII otrzymał w 1721 r. purpurę; był przytém protektorem Sardynji, a za Benedykta XIV współprotektorem austrjackich krajów.

Cesarz Józef II, w czasie swego pobytu w Rzymie, otaczał go szczególnemi względami.

Przywiązanie Albaniego do jezuitów, było przyczyną nieporozumień z Papieżem Klemensem XIV; Albani należał do partji niezadowolnionych kardynałów.

Aleksander Albani był wielkim miłośnikiem sztuk, niezmordowanym zbieraczem starożytności i mecenasem uczonych.

W założonej przez niego Villa Albani, powstał zbiór najkosztowniejszych antyków; Winkelman wiele ze znajdujących się tu rzadkości dokładnie opisał.

Ten uczony, na którego powrót na łono Kościoła katolickiego Albani głównie wpłynął, doznawał najszczerszej przyjaźni kardynała.

W 1761 r. został on bibljotekarzem Watykanu i ofiarował do tamtejszego muzeum swój bogaty gabinet numizmatyczny.

— Jan Franciszek Albani, także synowiec Klemensa XI, ur. 1725 r. w młodym wieku został biskupem Ostji i Velletri, a w 27 r. życia kardynałem.

Obdarzony przenikliwym umysłem, wpływał on wielce na bieg spraw kościelnych.

Um.

w Rzymie jako kardynał dziekan r. 1803.

— Józef Albani, książę, synowiec poprzedniego, ur. w Rzymie 1756, 1801 mianowany kardynałem.

W młodszych latach stronił od poważniejszych zajęć i uprawiał tylko muzykę, później wszakże potrafił rozwinąć świetne zdolności, któremi go Bóg obdarzył.

Zgodnie z tradycją swéj familji, Józef Albani trzymał stronę Austrji i w 1796 był w Wiedniu w sprawach Stolicy Apostolskiej.

Listy, które Albani z Wiednia pisał, zostały przejęte i posłużyły Francuzom za pretekst do złamania zawieszenia broni i zajęcia Rzymu.

Albani stracił wtedy wszystkie beneficja i cały majątek, w skutek zrabowania pałacu w Rzymie; odtąd mieszkał w Wiedniu, a od 1814 znowu w Rzymie.

Leon XII mianował go sekretarzem stanu i legatem Bolonji; za Piusa VIII był także sekret.

stanu.

Grzegorz XVI wysłał go do Bolonji r. 1831, jako swego kommisarza, kiedy w legacjach wybuchły rozruchy; lecz usiłowania Albaniego nie udały się tą razą.

Widząc się zmuszonym powołać Austrjaków na pomoc, powrócił do Rzymu.

Albani był także protektorem Austrji i Sardynji.

Um.

jako legat Urbino i Pezaro, 3 Grudnia 1833 r.

Wielki swój majątek zapisał w półowie Stolicy Apostolskiej, w drugiej zaś przeznaczył na pobożne instytucje.

(Düx).

J. N.