corpora: wikisources-pl

text:
Adam, od hebr.

Adamah, ziemia (tak jak w łacinie homo od humus), z ziemi zrodzony, człowiek (Gen. 2, 7.

3, 19.

Job.

33, 6.

I Kor.

15, 47).

Wyraz ten ma znaczenie już to zbiorowe i znaczy człowieka w ogólności, ludzi, rodzaj ludzki (Gen. 1, 26.

27.

6, 1.

Ps. 67, 19.

75, 11.

Job 20, 29), już téż jest imieniem własném i oznacza pierwszego człowieka.

Takie podwójne użycie tego wyrazu polega na tém zasadniczém, antropologiczném pojęciu Pisma św., podług którego Adam z jednej strony jest osobą pojedyńczą, o ile go uważamy w samym sobie, a z drugiéj jest rzeczywistą jednością i przedstawicielem całej ludzkości; wszyscy bowiem ludzie od niego pochodzą i wszystko, co z natury mają wspólnego, jego jest naturą.

Że wszyscy ludzie od niego pochodzą, uczy Pismo św. jużto wyraźnie (Gen. 3, 20.

Dz. Ap.

17, 28), już téż w innych punktach nauki za niezawodne przedstawia, jak np. w nauce o grzechu pierworodnym i o potrzebie odkupienia dla wszystkich.

Stawiana pko temu hypoteza o przedadamitach (ob.

t.

a), nie ma najmniejszej podstawy exegetycznej, równie jak przypuszczenie tylu par pierwotnych, ile jest głównych ras ludzkich (ob.

Forster, Bemerkungen a. s.

Reise um die Welt, s. 226; Blumenbach, De generis humani varietate nativa.

Göting.

1776; Kant, Von den verschiedenen Menschenracen).

Rozdz.

1.

Gen., o stworzeniu człowieka wspomina tylko jako o Bożym czynie; dopiero w 2. rozdz. podaje, jak ze strony fizycznéj odbyło się to stworzenie.

Oba te opowiadania dopełniają się bardzo dobrze.

Podług tego co mówi rozdz.

2, ciało Adama było z ziemi ukształtowane, a następnie ożywiło je tchnienie życia.

Uwydatnioniona tu jest różnica ciała i duszy.

Stworzenie niewiasty z żebra mężczyzny, pokazuje jej delikatniejszą naturę fizyczną i jej ścisły z mężczyzną związek, w celu rozmnożenia rodu ludzkiego.

Bóg postanowił człowieka panem nad wszystkiemi istotami ziemskiemi.

W tym celu stworzył go na swój obraz i podobieństwo, uczynił go tylko nieco niższym od aniołów, chwałą i czcią go ukoronował (Ps. 8, 6).

Odpowiednio do tego wysokiego swojego stanowiska, człowiek posiadał: 1) przymioty natury właściwe jej, i dlatego niezatracalne, jak rozum, wolność i nieśmiertelność swego ducha; 2) przymioty nadnaturalne, a zatém takie, jakie nie zawierały się w naturze człowieka, ani do jakich mógłby on własnym dojść wysiłkiem, ale które były dodanemi mu darami łaski.

Tu należą: niepożytość ciała i jego niecierpiętliwość; harmonja władz naturalnych, w ich podporządkowaniu pod wolą Bożą; oświecenie umysłu światłem wyższego poznania i postawienie woli i całego ducha w stanie świętości i sprawiedliwości.

Pierwsze przymioty wypowiada wyraż.

obraz, drugie, wyraż.

podobieństwo Boże.

Zachowanie tego pierwotnego stanu niewinności, pokoju i szczęścia, zależało od zachowania przykazu Bożego (Gen. 2, 17); przytém stan ten, przez zgodną z wolą Bożą działalność człowieka, miał coraz więcej stawać się jego własnością, a tym sposobem coraz dalszą miała być możliwość upadku, a coraz bliższém pożądane utajenie i szczęście w Bogu.

Człowiek jednak przekroczył zakaz pożywania z drzewa wiadomości dobrego i złego, t. j. przykazanie słuchania w tych rzeczach tylko woli i wskazówek Niebieskiego Ojca, i dlatego stracił niewinność, pokój i szczęście, jakich dotąd używał, będąc posłusznym Bogu.

Niełaska Boża za karę odjęła mu dary łaski; ztąd poszły cierpienia ciała, trudy żywota i śmierć cielesna, a przytém bunt ciała pko duchowi (Gen. 3, 16); zginęła świętość i sprawiedliwość, a i pod względem władz jego naturalnych zaszło pogorszenie: umysł się jego zaciemnił, osłabła wola ku dobremu, a za to skłoniła się ku złemu; słowem, podobieństwo Boże zginęło, obraz Boży się zaciemnił.

W człowieku jednak nie było nic takiego, coby go do grzechu pobudzało, a i otaczająca go natura nic mogła go uwieść ku złemu, ponieważ nie było w nim żadnej pożądliwości zmysłowej.

Pobudka tedy do złego przychodzi z zewnątrz.

Zły duch nakłania go do grzechu (Gen. 3, 1 Mądr.

1, 13.

14.—2, 23.

24.

Jan 8, 44.

1 Jan 3, 8.

Apok.

12, 9.

1 Tym.

2, 14).

Upadek Adama jest zarazem upadkiem całego rodu ludzkiego (ob.

Grzech pierworodny).

S. Augustyn pisze (ep.

164), że cały prawie Kościół ma to przeświadczenie, iż pierwsi rodzice przez szczerą pokutę i życie pobożne, przez wzgląd na mającego przyjść Odkupiciela, pozyskali odpuszczenie swego grzechu i żywot wieczny przed Bogiem (Kuhn).

N.


corpora: openbooks

text:
Charles Baudelaire

Amor i czaszka

tłum.

Adam M-ski

Na czaszkę ludzkości wsiadłszy

Anioł rozparty,

Profan, jak z tronu z niej patrzy

I stroi żarty.

Dmucha rój baniek skrzydlaty,

Każda lot bierze,

Jakby ścigała gdzieś światy,

W sinym eterze.

Wątły, świecący glob fruwa,

Chyżymi loty,

Pęka — i tchnienie wypluwa,

Niby sen złoty.

Za każdą bańką głos czaszki

Słyszę, jak jęczy:

«I kiedyż koniec igraszki

Dzikiej, szaleńczej?

Bo to, co ciskasz w przestworze,

Tak lekko, śmiało,

To mózg mój, zbójco-potworze,

Krew ma i ciało!»

-----


text:
Andrzej, arcybiskup cezarejski, w Kappadocji, żyjący prawdopodobnie przy końcu V w., napisał pierwszy całkowity Kommentarz na Apokalipsę św. Jana.

Przywodzi w nim świadectwo św. Ireneusza, Papjasza, Metodjusza, Hipolita i innych dawnych ojców św., którzy o tej księdze, jako świętej, pisali lub ją kommentowali, i fragmenta ich kommentarzy przechował.

Andrzej przyjmuje w egzegezie trojaki sens Pisma św.: literalny, tropologiczny i ananogiczny.

Ten ostatni, według niego, przeważa w Apokalipsie.

Szczególniejszém jest, że w liczbie ośmiu królestw (Apoc.

17, 10....), panowanie Konstantyna kładzie Andrzej na siódmém miejscu; a przeto zaraz po niém królestwo Antychrysta.

Następni kommentatorowie Apokalipsy bardzo wiele z Andrzeja przepisywali.

Wyszedł pierwszy raz ten Kommentarz z przekładem łacińskim Teodora Peltana, w r. 1519 (e typogr.

Hier.

Commelini); sam zaś przekład tenże przedrukowany w Ingolszt.

1574, w Bibliotheca Patrum (ob.) i między kommentarzami św. Chryzostoma na Nowy Test.

(Opera S. Joan.

Chryzost. ed.

Commelini 1596, et Frontoni Ducaei, Francof.

1723).

Ob. Ch. F. Matthaei, Apocal.

Joannis graece et lat.

przedmowę.

X. W. K.


text:
Adam Asnyk

Do Sokołów

Do lotu, bracia Sokoły!

Rozwińcie skrzydlate hufce,

Gdzie blask jutrzenki wesoły,

Tam dążcie w swojej wędrówce,

Do ciał i duchów rozkwitu,

Do pełni ludzkiego bytu!

Zatoczcie nad naszą ziemią

Słonecznych polotów kręgi,

I budźcie tych, którzy drzemią,

Hasłem wskrzeszonej potęgi,

I tchnijcie ożywcze moce

W smutne dziedzictwo sieroce.

Z uczuciem szlachetnej dumy

Prowadźcie, o Przewodnicy!

Zwątlone, skarlałe tłumy

Do czystej życia krynicy,

Aby się rzesze napiły

Z źródeł młodości i siły.

Niech potężnieją ramiona!

Niech się rozrasta szeroko

Pierś silną wolą natchniona,

A męstwem zapłonie oko.

Cielesna niemoc niech znika,

Z nią nędzny duch niewolnika!

Z fizycznej siły wykwita

Sił wyższych czynność społeczna,

I mądrość w środki obfita,

I miłość ludzi słoneczna,

I wielkich poświęceń zdolność

Za wiarę, ojczyznę, wolność.

Więc naprzód, wierna drużyno!

W świetlanym kąp się błękicie,

A dla tych, co marnie giną,

Chcąc nowe wywalczyć życie,

Z niezłomną wolą postanów

Przemienić karły w tytanów!

-----


text:
Charles Baudelaire

Pies i flakon

tłum.

Stefan Napierski

„Śliczny mój piesku, miły mój piesku, kochana bestyjko, chodź no i powąchaj wyborne pachnidło, kupione u pierwszego sprzedawcy wonności w tym mieście”.

I pies, wymachując ogonem, co ponoć u tych stworzeń nieszczęsnych jest znakiem, odpowiadającym śmiechowi i uśmiechowi, zbliża się i wilgotny nos kładzie z ciekawością na odkorkowany flakon; po czym, nagle cofając się z przerażeniem, szczeka na mnie, a jest to wyrzut.

„Ach!

wstrętny psie, gdybym ofiarował ci kupę łajna, węszyłbyś ją z rozkoszą i może pożarł.

Zatem ty nawet, niegodny towarzyszu smętnego mego życia, i ty podobny jesteś publiczności, której przenigdy ukazywać nie należy perfum delikatnych, jątrzą ją bowiem, lecz nieczystości, starannie dobrane”.

-----


text:
Józef Czechowicz

piłsudski

śnieżne konie śnieżyca po świętym marcinie

zamieć dom tratowała a dom mocny wytrwał

dawny czas w zegarach szafach skrzyniach

litwa litwa

pryzmaty dachów tkwiły na wonnych ścian zrębie

dachy strzegły i drzwi i serca okiennic

ganek raźno skrzykiwał do siebie gołębie

prowadząc na ogródek ze sosnowej sieni

jezioro sine wolno szło do brzegu

usypiając fale jak dzieci

w domu dzieci bez kołysek kołysał spod śniegów

jęczący nieustannie rok 63

inny teraz rok czoło marszczy się inaczej

rusztowania maszty na 20 pięter mur

czerwony ołówek to polityki karabin

przekreślił pozycję starej rozpaczy

organizować cyfry znaczy prowadzić szturm

czyżby koniec na akcjach gumy i jedwabiu

ile milionów rocznie bluzgają nafciane wieże

iloma miliardami fabryki gwiżdżą i rżą

a jego nie zmierzyć

on jest on

nie deszcz kwiecia czeremchy siny mundur oblepił

krzyżów orderów gwiazd na piersiach jezioro więc srebrno

dom na litwie belweder gorzej albo lepiej

może wszystko jedno

sercem zagrać na mapach jak czerwiennną kartą

stuka pod wstęgą drgnęło zabolało

stukającym będzie otwarto

stukać czy nie za mało

działa bagnety nike to było 10 lat

przygasły wybuchy śmierci ogniste smugi grzywy

westchnieniem maszyn w tęgim znoju

oddychają za miastem niwy

domy ceglane chaty łakną chleba pokoju

belweder to także dom stary biały jak księżyc

dwoje w nim oczu a tyle światła

patrz nocą na tym domu widać jak ziemia cięży

tam dźwiga ją na barach *atlas*

-----


corpora: CEN

text:
Urząd Komunikacji Elektronicznej zawetował nowy plan telefoniczny dla klientów biznesowych w dostępie analogowym zgłoszonym przez Telekomunikację Polską S.A..

"Różnicowanie wysokości i zasad pobierania opłat ze względu na to, czy abonent, do którego kierowane jest połączenie krajowe, jest abonentem spółki, czy innego operatora, jest niezasadne z uwagi na fakt, iż koszty tych połączeń w obu przypadkach są takie same" - uzasadnia w komunikacie swoją decyzję urząd.

UKE podkreśla, że TP S.A. narusza Prawo telekomunikacyjne - obowiązek określania cen usług na podstawie kosztów ich świadczenia, gdyż opłaty w nowym planie telefonicznym dla klientów biznesowych nie zostały ustalone na podstawie kosztów.

Prezes UKE objął sprzeciwem cennik TP S.A., w związku z czym nie wejdzie on w życie.