corpora: wikisources-pl

text:
Cyrene 2.

Κυρὴνη, miasto w prowincji afrykańskiej Libya I, v.

Libya Pentapolis, z którego pochodził Szymon Cyrenejczyk (Mat.

27, 32.

Mar.

15, 21.

Luc.

23, 26).

Żydzi tam osiedli w czasach Ptolemeuszów (Joseph.

Fl., Ant.

XVI 6, 1; cf.

I Mach.

15, 23).

Cyrenejczycy mieli swoją osobną synagogę w Jerozolimie (Act.

6, 9), i wielu znajdowało się w témże mieście podczas ogłaszania Ewangelji, po Zesłaniu Ducha Ś. (ib.

2, 10); ci, prawdopodobnie, wróciwszy do domu, zasiewali w Cyrene ziarno ewangeliczne.

Niektórzy także ogłaszali Ewangelję w Antjochji (Act.

11, 19—21); między ostatniemi był Lucjusz, towarzysz ś.

Pawła (Act, 13, 1.

Rom.

16, 21), którego podanie uznaje pierwszym bpem Cyreny.

Martyrol.

ad d.

6 Jun.

Le Quien, Oriens Christ.

II 621.

Cf. Libja.

X. W. K.


text:
Bobry, bobrownictwo, bobrowniczy, bobrownik.

W ubiorach przodków naszych futra bobrowe były wysoko cenione i powszechnie przez możnych na kołnierze i kołpaki używane.

Za doby Piastów był urząd bobrowniczego, do którego należała hodowla i opieka nad bobrami w obrębie ziem jego księcia.

Dozorca żeremi, czyli miejsc w których bobry mieszkały gromadnie w swoich chatach, zwanych gonami, nazywał się bobrownikiem.

Od osad takich bobrowników powstały istniejące dotąd nazwy podobne wsi i miasteczek.

Ludzie ci uwalniani byli z pod władzy wojewodów, kasztelanów i innych, aby nie mieli przeszkód w spełnianiu swoich obowiązków, zależąc wyłącznie od króla lub książąt panujących.

Czacki przytacza rejestr, podany w r. 1229 przez Jaśka z Makowa księciu Konradowi mazowieckiemu, z którego widać, jak starannie prowadzona była hodowla bobrów na Mazowszu w XIII wieku, jak baczono na maść przy rozmnażaniu się bobrów, aby była jednakowa i ciemna.

Gdzieś nad Narwią za Pułtuskiem było obliczonych 251 nigricini castores, z których wzięto na dwór książęcy 101, a na sprzedaż 50.

Ogół dochodu z bobrów ks. Ziemowita mazow.

wynosił w jednym roku na późniejszą monetę złp.

1300.

Donosi także Jaśko bobrownik, że drzewa im klonowego wiele zostawił, którego będą miały zasób na przezimowanie.

W Krakowskiem znane były żeremia bobrowe nad Nidą, w Wielkopolsce nad Notecią, w Lubelskiem nad Wieprzem, ale podobno najliczniejsze były na Podlasiu nad górną Narwią i Biebrzą, którą dawniej nazywano Bobrą od obfitości tych zwierząt.

Ostatnie bobry wyginęły nad Narwią w Tykocińskiem i nad Bobrą - w pierwszej połowie XIX wieku.

Sędziwy starzec pokazywał piszącemu miejscowości na kępie Lipnickiej i przy stawie Frąckowskim nad Nereślą (dopływ Narwi) w dobrach Tykocińskich, gdzie za jego dzieciństwa chciwi na futra kłusownicy zniszczyli ostatnie gony czyli chaty bobrów podlaskich.

W ziemi Lwowskiej słynęły żeremia nad wielkim stawem koło Gródka, a lud wiejski w tamtej okolicy zachowuje dotąd grę „w bobra".

Zebrane chłopięta obierają jednego za bobra, drugiego za strzelca, inni udają psy gończe.

Bóbr się kryje; szukają go wszyscy aby ułowić, śpiewając:

O mój miły bobrze,

Schowaj że się dobrze

Od niedzieli do niedzieli,

Żeby cię charty nie wzięli.

Jak moje charty wylecą,

To z ciebie kiszki wywleką.

Najwięcej było bobrów na Litwie: w puszczy Białowieskiej i na Polesiu, na Białorusi.

Gdy w Polsce wyginęły, uważano litewskie, ciemnej maści, za najprzedniejsze.

Piękna czapka czyli kołpak z czarnego bobra, jakie nosili senatorowie i prałaci, a z zakonów jezuici, kosztował niekiedy 300 złotych.

„Statut litewski" zastrzega: „Gdyby kto miał w czyjej ziemi bobrowe gony, mógł żądać, aby właściciel tego gruntu, ani sam, ani ludziom pozwalał podorywać pole, lub karczować siano żąć w odległości rzucenia kija, celem-aby nie były bobry płoszone: gdyż raz wypłoszony z gonu, tracił cały przemysł, który społeczeństwu bobrów czyni go użytecznym.

A jeśliby pod żeremia podorał, a tym bobry wygonił, ma płacić 12 rubli, a temu żeremieniu przecie ma dać pokój.

A jeśliby bobr z tego starego żeremienia wyszedł, a przyszedł w insze żeremie na grunt inszego pana, tedy w czyim gruncie żeremię będzie, temu też i łowienie bobrów należeć ma".

Kuchnia polska przyswoiła sobie „plusk' czyli ogon bobra, który, jako pokryty łuskami, jadano w post, uważając go za rybę.

Strój bobrowy jako środek lekarski dał powód przysłowiu: „Okupić się jako bóbr strojami", - gdyż utrzymywano, że bóbr, ratujący się ucieczką, sam sobie „strój" odgryzał.

Myśliwi twierdzili, że bóbr zabijany lub ścigany płacze, i stąd powstało przysłowie: „płakać jak bóbr rzewnie".

Jak od myszy mamy słowo „myszkować", tak od bobra „bobrować", czyli, jak bóbr w wodzie i kniei nadrzecznej, wyszukiwać czego w spiżarni, składach i zachowankach.

W czasie wojen i napadów mówiono, że nieprzyjaciel „bobruje" po kraju, zwłaszcza gdy podzielony na mniejsze oddziały rabował wsie i dwory.

Na Wołyniu (powiada Darowski w swoim zbiorze przysłów od nazwisk szlacheckich), ażeby zganić rzecz ladajaką, chodziło w przysłowiu ironiczne wyrażenie: „Dobra, jak oczy u starego Bobra", a to z tej przyczyny, że Kajetan Bóbr, dziedzic klucza Zahajeckiego, na wiele lat przed śmiercią, ociemniał z katarakty.

Wiecznie się on pieniał z sąsiadami, co dało powód do drugiego przysłowia o nim: „Zowie się Bóbr, ma przydomek Wydra".

Twórcą jego był Jasieński, porucznik kawaleryi narodowej, dziedzic cząstkowy z pobliskiej wioski, któremu Bóbr wytoczył jakiś niesłuszny proces graniczny.


corpora: openbooks

text:
Adam Mickiewicz

Popas w Upicie

(Zdarzenie prawdziwe)

Upita, niegdyś miasto, powiatu stolica,

Dzisiaj miasteczko liche; jedna w nim kaplica

I kilkanaście chatek żydowskiej siedziby.

Gdzie były ludne rynki, dziś tam rosną grzyby;

Wzgórek, obronny wałem i zwodzonym mostem,

Teraz broni się tylko pokrzywą i ostem.

Mury w gruzach, na miejscu zamkowego gmachu

Sterczy nędzna karczemka bez okien i dachu.

Tam, na popasie, z nudy rozważać począłem

Miny i mowy ludzi siedzących za stołem.

Trzech było: pierwszy starzec z posrebrzanym włosem,

Na łbie konfederatka rzucona ukosem;

Wąs augustowski; żupan, dzisiaj popielaty,

Trudno odgadnąć, jaką miał barwę przed laty;

U pasa karabela.

Obok siedział młody

We fraku z samodziału, krojem nowej mody,

Fryzował sobie czubek, kołnierzyk, a czasem

Bawił się z pływającym u buta kutasem

Lub żartował z sąsiada, którego płaszcz długi

I krzyż czerwony znakiem kościelnego sługi.

Czwarty był Żydek.

Temu człowiek od pałasza

Tak mówił: «Hej no!

dobra nasza bez mariasza!

Po co trupami w szabas arendarzów trwożyć?

Słuchajcie, kumy, gotów z wami się założyć,

Że jak tylko Siciński na cmentarz odjedzie,

Dostaniem garniec miodu.

Nieprawdaż, sąsiedzie?»

Arendarz kiwnął brodą.

Słuchałem ciekawy:

Siciński?

i w Upicie?

imię strasznej sławy!

«O jakim trupie, rzekłem, toczycie rozmowy

I o jakim Sicińskim?»

Na to kontuszowy:

«O Sicińskim?

Z początku całą rzecz wywiodę.

Na miejscu, gdzie żydowską widzimy gospodę,

Był zamek nieboszczyka; przy tym imion wiele,

Koneksyje potężne, mnogie klientele,

A stąd ćma popleczników i kresek bez liku:

Siciński był dyktator na każdym sejmiku!

Starszych i zasłużeńszych *patricios* zhasał:

Ale nie dosyć na tym: na wyższe się kasał.

Poczęła też kłuć w oczy zbyt rogata duma;

Przyszedł sejmik poselski: nauczono kuma;

Bo gdy pewny wyboru posłem się ogłasza,

Kiedy dziękuje szlachcie, na obiady sprasza

I gdy się na Mazowsze wybiera do drogi:

Liczą *turnum*, Siciński padł na cztery nogi!

Agitatus furiis et impotens irae,

Umyślił zgubić szlachtę: *o scelus!

o dirae!*

Daje obiad.

Zwiedziona zbiera się drużyna;

Gnie się stół pod misami, cieką strugi wina,

Łyka plebs; wtem blekotem zaprawione męty

Durzą głowę: z wesela niechęci i wstręty.

Dalej kłótnia, hałasy, istna wieża Babel.

Od zębów szło do kijów, od kijów do szabel,

Nie patrząc oka, boku, mordując jak wściekli,

*Tros Rutulusve fuat*, wszyscy się wysiekli.

Lecz truciźnik niedługo wygraną się chwalił,

Bo go piorun z rodzeństwem i mieszkaniem spalił.

Jak ów Ajaks *scopulo infixus acuto*,

*Expirans flammas*: straszna, lecz słuszna pokuto!»

—

«Amen!» — rzekł dziad kościelny.

Ekonom we fraku

Porównywał tę powieść do zboża w przetaku

I chcąc z bajecznej plewy prawdę wywiać nagą,

Harfował żarcikami, zakończył uwagą:

Że Pan Marszałek, z którym on do stołu siada

I u którego książek niezmierna gromada,

Ilekroć o Sicińskim wspomni, zawżdy mówi:

On zgubił nas, on ręce zawiązał królowi.

Z tych słów Marszałka głowa ekonomska wniosła,

Że nie szło tam o sejmik ani wybór posła,

Że musiała być wojna — przeciw komu?

kiedy?

Trudno zgadnąć, zapewne z Turki albo Szwedy;

Pewno Siciński króla do Upity zwabił,

Oddał w ręce najezdzcom i ojczyznę zabił.

Chciał dalej rzecz prowadzić, lecz sługa kościoła

Zezem nań spozierając: «Niedobrze, zawoła,

Jeśli księdza plebana chcą uczyć dzwonniki,

Jeżeli przed siwymi biorą głos młodziki.

Ja wam opowiem jako najlepiej świadomy:

Nie sejmik ani wojna ściąga niebios gromy,

Lecz bezbożność.

Siciński, wyrzekłszy się wiary,

Zabrał, jak mówią, grunta, należne do fary,

Nie chciał płacić dziesięcin, nie bywał w kościele,

Pędził chłopów do pracy w święta i niedziele;

Chociaż mu nieraz biskup listami zagrażał,

Choć go wyklął z ambony — Siciński nie zważał.

W święto Bożego Ciała, pod samo południe,

Gdy msza była w kaplicy, kazał kopać studnię.

Dokopał się swej zguby i powszechnej szkody:

Bo z owej studni tyle wybuchnęło wody,

Że pola, kędy niegdyś bujały pszenice,

Zarosły w paproć, łąki poszły w trzęsawice.

Sicińskiego, jak słusznie Pan Sędzia namienił,

Piorun zabił, dom spalił, potomstwo wyplenił.

Trup, klątwą uderzony, dotąd cały stoi:

Ziemia go przyjąć nie chce, robactwo się boi;

Nie znalazłszy na ziemi święconej spoczynku,

Strasząc ludzi, rzec można, wala się po rynku,

Bo go nieraz dziad jaki, uniósłszy z cmentarza,

Wlecze w szabas do karczmy straszyć arendarza».

Skończył i drzwi stodoły odemknął.

Tam stało

Szkaradne, starożytne nieboszczyka ciało.

Nogi długie i czarne sterczą mu jak szczudła,

Ręce na krzyż złamane, twarz głęboko wchudła.

Oblicze wywędzone brud śmiertelny szpeci;

Usta wypsute, przez nie ząb gdzieniegdzie świeci,

Zresztą nietknięta ciała zdrowego budowa,

Postać ludzką, od żywej niezbyt różną, chowa.

Twarz nawet właściwego nie traci wyrazu;

A jako na powierzchni starego obrazu,

Jeżeli mogły rysy pierwiastkowe zostać,

W tych resztach jeszcze dawna przebija się postać:

Tak owa twarz, choć ogniem żywotnym nie płonie,

Lecz kto ją znał za życia, poznałby po zgonie.

Za pierwszym rzutem oka coś takiego widać,

Czego żadnymi słowy niepodobna wydać.

Dzikość, szpecąca żywych oblicze zbrodniarzy,

Zda się dotąd zamarła grozić z jego twarzy;

Dotąd zdradziecka radość w ustach się uśmiécha,

Gniew rozbójniczy w czole, nade brwiami pycha.

Barki na dół pochylił, głową na pierś zwisnął,

Zda się, że ciężar hańby do ziemi go cisnął

Albo że ręka gwałtu z piekieł go wywlekła,

I znowu rad by gwałtem powracać do piekła.

Jeżeli jama, w której łotrowie mieszkali,

Chociaż ją ludzie skruszą lub piorun rozwali,

Dzikością swych położeń i krwawym ogromem

W gruzach daje odgadnąć, czyim była domem;

Gdy węża po zrzuconej rozpoznasz skorupie:

Poznałbym Sicińskiego żywot po tym trupie.

«O towarzysze!

rzekłem, po coście niezgodni?

On był nie jednej winien, ale wszystkich zbrodni;

Jego trucizną naród zdurzony oszalał,

On królom ręce związał, kraj klęskami zalał!»

A pomyślałem w duszy: Cóż są gminne dzieje?

Popiół, w którym zaledwie iskra prawdy tleje;

Hieroglif, mchem zarosłe zdobiący kamienie;

Napis, którym spowite usnęło znaczenie;

Odgłos sławy, wiejący przez lat oceany,

Odbity o wypadki, o kłamstwa złamany,

Godzien śmiechu uczonych; lecz nim się zaśmieje,

Niechaj powie uczony, czym są wszystkie dzieje?

Odessa, roku 1825.

-----


corpora: sejm

text:
Warszawa.

dnia

/3

lipca 2009 r.

ZASTEPCA SZEFA

KANCELARII SEJMU

Lech Czupla

Psnie i Punowie

Poslowie nu Sejm

Rzeczypospo litej Pols kiej

Z upowa2nienia Marszalka Sejmu przekazujE uzupelniajEc4 odpowiedz

Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrow Jacka Cichockiego

odnosz4c4 siQ do pytania w sprawach biez4cych Posl6w Antoniego

Macierewrcza, Zbigniewa Wassermanna i Jaroslawa Zielinskiego w sprawie

okolicznoici t''tjawnionych w artykule w dzienniku Rzeczpospolita pt.

"swiadek;

BondarV,ft kazal w Erze kopiowat tajne dene" z

I6 czerwca 2009 r.,

przedstawionego podczas 44. posiedzenia

Sejmu w dniu 26 czerwca2009 r.

lttn

e-&

KANCELARIA PREZESA RADY

MINISTROW

SEKRETAM STANU

SEKRETARZ KOLEGIUM

DO SPRAW SLUZB SPECJALNYCH

Jacek Cichocki

KSS-4s14-ro)/oe

Warszawa,

1

np"u2009 r.

1 0, 07.

?009

Marszalek Sejmu

Rzeczypospolitej Pol

skiej

Pan Bronislaw Komorowski

a t | *t

)

z-"-

*/

Nawi4zujqc

d6 proSby, przedstawionej

w dniu 25 czerwca

br. w pkt 15 porzqdku

dziennego 44. posiedzenia

Sejmu przez Pana Posla Antoniego

Macierewicza i podtrzymanej

przez prowadz4cego

obrady Pana Wicemarszalka

Jerzego Szmajdziriskiego, przedstawiam

pi-

semnQ odpowiedZ na pytania

dotycz4ce okolicntoSci

ujawnionych w artylrule

w dztenniku

,,Rzeczpospolita"

pt.

,,Swiadek:

Bondaryk kaml w

Erze kopiowat tajne

dane" z 16 czervyca

2009 r.

W dniu 8 grudnia

2005 r.

Prokuratura

Okrggowa w Warszawie

wszczgla Sledzwo

,,w

sprawie ustalenia,

czy doszlo do popelnienia przestgpstwa

ujawnienia lub

wykorzystania

informacji stanowi4cych

tajemnica paristwowqpoprzezbezprawne

kopiowanie

danych syste-

mowych zawieraiucych

informacje dotyczqce

abonent6w i uzytkownik6w

sieci era pozostaj4-

cych w zainteresowaniu

sfuzb specjalnych i prokuratury

oraz wynoszenia poza

strefe berpie-

czefrstwa dokument6w zawieraj4cych

informacje niejawne

dotyczqce zapytafi

sfuzb specjal-

nych i prokuratury".

Sledawo lr;rczylo

sig od grudnia 2005

do stycznia 2008 r., przy

czymczynno6ci

w

jego

ramach powierzone

zostaly Agencji Bezpieczehsfwa

Wewngtrznego.

ABW prowadziiale

czynno6ci w latach 2006-2007.

W maju 2007 r. przekazala

caloS6 zebranych material6w

do

Prokuratury Okrpgowej

w Warszawie, gdzie

te materialy zostaly poddane

doglpbnej analizie.

W listopadzie 2007

r. prokuratura zwr6cila

sig do Agencji Beipieczehrt*u

W"ttngtrznego

o dokonanie dodatkowych przesfuchari

5wiadk6w.

W tym

okresie pelni4cym

obowiq.zki Szefa

ABW byl ju2 panlkzysrtof

Bondaryk, kt6ry

-

wskazujqc na to, 2e

jest

w sprawie Swiadkiem,

a r6wnocze6nie kieruje

instytucj4 kt6ra mialaby

w tej sprawie prowadzid

Czynnosci proceso-

we

-

wystqpil do Prokuratury

Okrggowej w

Warszawie o zmiang decyzji.

Prokuratura przy-

chylila sig do tej pro6by

i ostatnie przesluchania

Swiadkow przeprowadiila

samodzielnie,

io

czym

-

w styczniu 2008 r.

-

prowadzqcy

sprawQ prokurator

wydal postanowienie

o umorzeniu

Sledawa zuwags na

brak znamion czynu zabronionego.

SEKBITAi]TAT

\1thjzl-!.

K

\ :,E.r\f

L

wPLYi\q&.cf

Przedstawione

powyZej informacje

prowadz4 do wniosku,

2e prokuratura,

prowadz4c

postgpowanie

przez dwa lata,

w tym

pi"& pohora.roku-przy

pomocy ABW,

wykorzystala

*r".tti.

posiadane instrumeniy,by

zebratmaterial

dowodowy,

ocenii

go i sprawq rozstrryg-

nq6.

NaleZy

przy tym podkreSiii,

Ze w sprawie

tej

gan

Krzysztof Bondaryk

wystqpowal wy-

lqcznie * rtt.utr.ize

Swiadka,

zas ABW

zakohczylaprowadzenie

czynnosci

w Sledztwie

na

pot roku przedpowierzeniem

mu obowi4Tkow

Szefa Agencji

Odnosz4c sip

do kwestii

,,dalszego

pozostawania na stanowisku

pana Krzysztofa

Bon-

daryka"

pragng''*skl a6,

ze

"16*o

{otegium do

Spraw Sluzb

Specjalnych, jak

i Komisja

Jo''Spr^ru

SfuiU Specjainych

pozytywnie ocenily

sprawozdania

z dzial''alno$ci

w 2008

r''

m. in. Agencji

nezpieizefistwa

Wewnqtrznego''

co uznad

nale|y za swego

rodzaju wotum

za-

ufania dla

obecnego

kierownictwa

Agencji''

Obecnie nie

ma zatemprzeslanek,

ldore wskazywalyby

potrzebp zmian

w kierownic-

twie ABW.

IekeliwystqpiQ

on.

*

przyszlolci, Prezes

Rady Ministr6w

na pewno

podejmie

stosowne

dzial,ania.

''L

,-r\*

->P4''^''^-\

U

,Ll*4+vL-,

)--

tl*''


text:
projekt

USTAWA

z dnia ......................

2012 r.

4) uchyla się art. 28;

5) uchyla się art. 29;

7) w art. 30 uchyla się ust. 3;

8) uchyla się art. 31-34c;

9) uchyla się art. 38d;

10) uchyla się art. 49d.

5.

Naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby partii politycznej, we wrześniu roku następującego po roku podatkowym przekazuje partii politycznej zbiorczą informację o:

UZASADNIENIE

1.

Wyjaśnienie celu ustawy

W ocenie projektodawców powyższa zmiana mechanizmu finansowania partii politycznych poza tym, że przeniesie niewątpliwie pozytywne skutki dla budżetu państwa, to również będzie sprzyjał większej aktywności partii politycznych w kontaktach z wyborcami przez cały okres trwania kadencji obu izb parlamentu.

Zakłada się również, że projektowana ustawa zwiększy wśród obywateli poczucie realnego wpływu na losy państwa poprzez współfinansowanie partii politycznych rzeczywiście realizujących programy z którymi utożsamia się wyborca lub potencjalny wyborca.

Efekt ten powinno właśnie zapewnić oderwanie skutku finansowania partii politycznej od aktu wyborczego, a szerzej kampanii wyborczej.

Podkreślić wypada, że zaproponowany model finansowania partii politycznych jest jednym z typowych modeli znanych na świecie.

W piśmiennictwie wyróżnia się trzy modele finansowania partii politycznych:

finansowanie z budżetu państwa

finansowanie z dochodów uzyskiwanych przez partie polityczne w ramach własnej aktywności oraz posiadanego majątku

finansowanie w postaci świadczeń pochodzących od osób prywatnych.

Właściwie to zaproponowany model uwzględnia dwa ostatnie z powyżej wymienionych modeli, bowiem pozostawia się bez zmian przewidzianą dotychczas możliwość uzyskiwania w niewielkim zakresie dochodów z majątku oraz z działalności innej niż działalność gospodarcza (por. art. 24 i 27 obowiązującej ustawy).

Zatem zaproponowany model jest modelem mieszanym, jednoznacznie wykluczającym finansowanie budżetowe.

2.

Przedstawienie stanu obecnego

Państwowa Komisja Wyborcza w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia informacji przyjmuje informację bez zastrzeżeń, przyjmuje informację ze wskazaniem uchybień albo odrzuca informację.

Ponadto w ustawie o partiach politycznych proponuje się następujące rozwiązania:

Nie ulega wątpliwości, że wejście w życie spowoduje pozytywne skutki społeczne w postaci zwiększenia zaufania obywateli do państwa oraz aktywizacji postaw obywatelskich, a także w postaci wzrostu aktywności partii politycznych.

Powinien również wystąpić pozytywny skutek gospodarczy w postaci oszczędności budżetowych z tytułu zaprzestania subwencjonowania z budżetu państwa partii politycznych, które uzyskały niezbędną reprezentację parlamentarną.

- 2002 r.

- 37 059 612

- 2003 r.

- 36 651 721

- 2004 r.

- 59 781 395

- 2005 r.

- 59 358 522

- 2006 r.

- 94 833 806

- 2007 r.

- 94 833 806

- 2008 r.

- 107 262 899.

Nie sposób nie zauważyć, że proponowane rozwiązania spowodują zmniejszenie wpływów budżetowych z tytułu wypłat przez naczelników urzędów skarbowych kwot na rzecz wskazanych przez podatników partii politycznych.

Mimo to, należy zakładać, że to zmniejszenie wpływów będzie mniejsze niż wydatki na subwencje.

Niewątpliwie pozytywnym skutkiem prawnym proponowanej ustawy będzie uproszczenie procedur finansowania partii politycznych związane z rezygnacją z dotychczasowych rozwiązań dotyczących subwencji budżetowych.

5.

Założenia projektów podstawowych aktów wykonawczych

W związku z treścią art. 34 ust. 2 pkt 6 Regulaminu Sejmu należy wskazać, że przedmiotowy projekt ustawy przewiduje wydanie aktu wykonawczego, dla którego podstawą prawną jest art. 45b pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W nowym rozporządzeniu Ministra Finansów wydanym na tej podstawie należy uwzględnić we wzorze zeznania podatkowego rubrykę dotyczącą wskazania partii politycznej, na rzecz której podatnik zamierza przekazać część zapłaconego przez siebie podatku dochodowego.

6.

Konsultacje społecz


text:
Anchieta Józef de, nazwany apostołem Brazylji, missjonarz z towarzystwa Jezusowego.

Ten świątobliwy mąż ur. na wyspie Teneryffie r. 1533.

Ukończywszy nauki w Koimbrze, w 17 roku życia wstąpił do konu jezuitów, który niedawno przedtem został do Portugalji wprowadzony.

W dwudziestym, przybył Józef de Anchieta do Brazylji (1553).

Poświęciwszy się nauczaniu młodzieży, poznał język krajowców i dla ułatwienia missjonarzom ich mozolnej pracy, napisał grammatykę, słownik i dwa katechizmy, większy i mniejszy, w tém narzeczu, którem mówiły prawie wszystkie pokolenia Indjan, wzdłuż morza koczujące (Beretarius, Vita Anchietae, Lugduni 1617, p.

50).

Grammatyka, którą ułożył Anchieta, dotychczas jest najlepszą.

Aby oduczyć Portugalczyków i krajowców od rozpustnych piosenek, napisał mnóstwo pieśni w językach: hiszpańskim, portugalskim i brazylijskim, i niezadługo potém czystych, niewinnych śpiewów odgłosy, rozlegały się po górach i dolinach.

Chrześcjańska miłość poddawała mu coraz nowe pomysły i tak: napisał wielką dramę w 5,000 wierszy, skierowaną przeciwko występkom i wadom europejskich kolonistów; niektóre ustępy tej dramy były w języku krajowym (podług Denys, Brasilien, I 187, w języku tupi).

Ciekawością wiedzeni, tłumnie zbiegali się krajowcy na przedstawienia tej dramy, przez co nastręczała się sposobność wpływania na nich i przygotowywania ich do przyjęcia chrześcjaństwa.

Wkrótce Anchieta stał się przedmiotem uwielbienia dla ludożerczych barbarzyńców, którzy go uważali za świętego człowieka i szczególną czcią otaczali.

Lecz czy mogło być inaczej, jeżeli widzieli bohaterskie cnoty znakomitego męża, który, łącznie z Nobregą, pierwszym missjonarzem, a później prowincjałem Brazylji, w nędznych lepiankach, pełne utrapień życie dla nich pędził.

Za odzież służył mu kawał grubej wełnianej tkaniny, jego sandały były z ostrych włókien dzikiego krzewu, słomiana mata zastępowała drzwi nędznej jego chaty.

Na liściach palmowych, rozesłanych na gołej ziemi, świątobliwy mąż spożywał skromny posiłek, który mu zwykle sami Indjanie dostarczali.

W 1567 r. wyświęcony w Bahia na kapłana, rozpoczął Anchieta swoje apostolskie pielgrzymki między dzikimi.

Mowa ludzka nie wystarcza, aby wypowiedzieć to, co wycierpiał świątobliwy missjonarz, trapiony głodem i pragnieniem, często nawiedzany różnemi chorobami, w łachmanach zamiast odzieży, brnąc niekiedy przez niezmierzone obszary, zalane wodą, otoczony ze wszech stron nieprzyjaciołmi, nie znał on wyższej rozkoszy, nad spełnianie swego apostolskiego powołania.

Był wszystkiém dla wszystkich.

Dla Indjan, mawiał Anchieta, jestem lekarzem i cyrulikiem zarazem, leczę i obcinam, wedle potrzeby.

Wiele też musiał wycierpieć ód Portugalczyków; lecz najwięcej od tego rodzaju dzikich mieszkańców Brazylji, którzy powstali z pomięszania europejczyków z indjankami.

Sprzysięgli się więc przeciwko missjonarzowi, z powodu, jak mniemali, że dzieło nawrócenia na chrześcjaństwo przez niego dokonywane, szkodzi kolonji i grozi zrujnowaniem gospodarstw, w których najcięższe prace na barkach niewolniczych spoczywały.

Anchieta więc zmuszony był swoich neofitów do broni powołać i silę siłą odpierać.

Tymczasem nastręczyła się sposobność okazania ważnej usługi kolonistom, kiedy wybuchła niebezpieczna wojna między nimi a pokoleniom dzikich Indjan, Tamuyos.

Udał się wtedy Anchieta, z Nobregą, do tych dzikich, aby pośredniczyć w zawarciu pokoju, lecz aby przekonać ich, jak szczerze koloniści pragną zgody, pozostał u nich w charakterze zakładnika.

Długo ciągnęły się układy.

Po dwóch miesiącach Nobrega, z powodu ważnych spraw, wrócił do kolonji.

Dzicy okazywali zniecierpliwienie: już wyznaczyli dzień, w którym Anchieta miał być przez nich pożarty.

Świątobliwy missjonarz odpowiadał spokojnie, że do tego nie przyjdzie.

W rzeczy samej, Indjanie odstąpili od swego zamiaru i Anchieta, skoro pokój został zawarty, wrócił do St. Vincent (późniejsze St. Paul).

Nie lękał się on także, kolonistom ich przewinienia wytykać.

Na rynkach i publicznych placach bronił sprawy pokolenia Tamuyos.

Wbrew układom, rozpoczęliście z nimi wojnę, mówił Anchieta, zamieniliście ich na niewolników, przeciwko prawom natury, dopuściliście do tego, że sprzymierzone z wami pokolenia jeńców wojennych żywcem jedzą i t. d.

Namiestnik Memdesa zażądał pomocy chrześcjańskich Indjan, do wyparcia Francuzów z Rio-Janeiro.

Anchieta był z nimi wyprawiony, jako duchowny zwierzchnik i udało mu się wzorowy utrzymać porządek, podczas dwuletniego oblężenia.

Wiele także przyłożył się do założenia tego miasta, mającego w niedalekiej przyszłości zostać metropolją portugalskiej Ameryki.

I kiedy został prowincjałem, nie zaniechał apostolskich wędrówek, w których nawrócił jeszcze na chrześcjaństwo cześć Maramosów.

Znane jest owo cudowne zdarzenie z życia Anchiety: świątobliwy missjonarz szedł przez gęsty las; w tém staje przed nim starzec indjanin i wyciąga ku niemu ramiona, mówiąc, że już oddawna pragnął usłyszeć wysłańca Wielkiego Ducha, że z dalekich krajów przychodzi, za wyższém natchnieniem, i błaga w końcu, aby missjonarz wskazał mu prawdziwą drogę: sposób wyrażenia się Indjan, który oznacza drogę wiodącą do Nieba.

Anchieta zaczął go dokładnie badać i przekonał się, że starzec nigdy nie naruszył prawa natury, że nigdy nie miał więcej nad jedną kobietę, nigdy nie brat udziału w wojnie, a co dziwniejsza, nigdy nie czcił wielu bogów.

W krótkim czasie starzec poznał najważniejsze zasady nauki cbrześcjańskiej.

Anchieta, wodą deszczową, zebraną z liści na drzewie, ochrzcił starca i nadał mu imię Adam, a ten ostatni złożywszy dzięki Bogu i swemu dobroczyńcy, zaraz życie zakończył.

Nie jest to jedyne cudowne zdarzenie z życia Anchiety, który, dla wielości cudów, nazywany bywa wielkim taumaturgą (cudotwórcą) nowych czasów.

Bjografowie Anchiety przypisują mu wskrzeszanie umarłych, cudowną władzę nad dzikiemi zwierzętami (jak św. Franciszkowi) dar bilokacji (bytności na raz w dwóch miejscach) i inne nadzwyczajne rzeczy.

Kościół nie wydał jeszcze dotąd ostatecznego wyroku o tém wszystkiém; wyznać wszakże należy, iż bezwzględne odrzucanie tych faktów, zniosłoby wszelką historyczną wiarogodność.

Cała bowiem portugalska Brazylja ze zdumieniem patrzała na święte życie Anchiety, a po jego śmierci (1597 w Retirygba) liczne głosy podniosły się za kanonizacją apostoła Brazylji.

Indjanie 40 mil nieśli zwłoki jego na swoich barkach, aż do Villa de Victoria (w prowincji Espiritu Santo), gdzie je pochowano, a smutnemu obrzędowi towarzyszyły rzewne łzy nieprzeliczonych tłumów, przez Anchietę na chrześcjaństwo nawróconych (Denys I 201.

Życie Anchiety po portugalsku opisał Vasconcellos, po łacinie Beretarius).

(Kerker).

J. N.


text:
chudy, chuderlawy (por. suchorlawy), chudzina, chudoba (‘ubóstwo’, ‘biedactwo’; dalej, niby dla skromności, by nie urzekli: ‘dobytek’, ‘bydło’); wychudły i schudły, chudnąć; chudziec, z chudźca: chujca, i do tego nowe chujec, o ‘chudym wieprzu’.

Prasłowo; u innych Słowian: ‘mały, drobny’, ‘zły’ (serb. chudoba, słowień.

chudicz, u Załabian chaudac albo szaudac, ‘djabeł’).

Ch- z sk-, lit.

skaudus, ‘bolesny’, skundżu, ‘skarżę’, skudrus, ‘ostry’; sk- w naszem paskuda (p.); bez s- w cerk. kuditi, ‘psować’, prokuditi, ‘zniszczyć’.

U nas najbardziej ograniczone znaczenie, por. chudopachołek i niby łac. chudeusz.


text:
Budeusz (Budaeus) Wilhelm, ur. w Paryżu 1467 r., † 23 Sierp.

1540 r., znakomity filolog, sekretarz króla od r. 1497 R.

1502 wydał tłumaczenie klassyków greckich; pisał w przedmiotach prawnych.

Dzieło: De Asse et partibus ejus, 1514, o systemie monetarnym u Rzymian, wsławiło jego imię za granicą.

R.

1520 został bibljotekarzem Franciszka I. Zupełne wydanie dzieł Budeusza wyszło w Bazylei 4 t. in f.

Sporną jest dziś jeszcze kwestją czy Budeusz był szczerym katolikiem.

Cf. I sambert w t. VII Nouvelle biographie générale, Paris 1853, i źródła tam wskazane.


text:
Józef Czechowicz

zaułek

kamienny kawałek świata

zaułek w kwiatach jak dziewczę

nikt na pewno nie zechce

tutaj stukiem samochodu kołatać

tak

to tylko gdzie indziej wybucha zwycięski jazgot

a to ciężkie platformy brzęczą w łańcuchy jadąc

a to znowu fartuchy zarzuciwszy na głowę

rozpychają się autobusy słonie brunatne i płowe

albo tramwaje suną

między wartami latarń

wełni się czarne tłumu runo

wrzawa we mgłach i dymie wzlata

tu cicho trawa wśród kamieni

zieleni się niebu jaskółkom

ludzie są dziećmi dużemi

a samolotem ty pszczółko

mieszkam tu w izbie małej jak pudełko

w którą słońce wlewa złociste kubełko

ogródek się waha czy wyjść na ulicę

czy się winogradem wspiąć na okiennicę

wiatr tę pustkę kocha często tu przysiada

coś do szczelin szeptać do okien zagadać

zaśpiewać

chwiejącym się tyczynom słonecznika

pająkom na furcie dębowej

noc dzień przenika

ranki wieczory

na domach wtedy światła z boku

prócz księżycowych i słonecznych gloryj

spokój

-----


text:
361.

Pająk, wśród kurzu siedząc i śmieci,

W milczeniu czyha, aż się dosłucha

Brzęku, mknącego gdzieś lekkoducha.

Mogłaby mucha ujść jego sieci,

Lecz, gdy w nią oślep z rozmachem wleci —

To, kto tu winien: pająk, czy mucha?


corpora: CEN

text:
General Motors, największy światowy koncern motoryzacyjny zamierza zwolnić około 25 tysięcy pracowników.

Mają też być zamknięte niektóre zakłady montażowe i produkujące części.

Jak poinformował Rick Wagoneer, prezes firmy, zwolnienia będą rozłożone na lata 2005-2008.

Powodem zwolnień jest próba zaoszczędzenia rocznie około 2,5 mld dolarów.

General Motors Company to koncern produkujący takie marki samochodów jak: Cadillac, Chevrolet, Daewoo, Hummer, Opel, Pontiac, GMC.

Oprócz samochodów, firma General Motors jest obecna także od lat na rynku produkcji silników okrętowych, instalacji przemysłowych, technologii komunikacyjnych.


text:
UZASADNIENIE

Obowiązująca obecnie Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu została zawarta w Warszawie dnia 9 września 2009 r.

(Dz. U. z 2010 r.

Nr 134, poz. 899).

Okoliczności dotyczące opodatkowania zawodu marynarza, przedstawione już po zawarciu niniejszej Konwencji, postawiły kwestię miejsca opodatkowania ww. grupy zawodowej w nowym świetle.

Polscy marynarze wskazali problem dużej konkurencji w rynku pracy w międzynarodowym transporcie morskim, przy jednoczesnej internacjonalizacji miejsca wykonywania tego zawodu.

Z kolei armatorzy norwescy podnieśli argument wymogu konkurowania z przedsiębiorcami rejestrującymi statki w innych państwach, w tym w krajach tzw. taniej bandery.

Potrzeba ograniczenia całkowitych kosztów prowadzenia działalności międzynarodowego transportu morskiego skłoniły wielu przedsiębiorców norweskich do przerejestrowania statków do państw prowadzących bandery wygodniejsze dla armatorów, co jednocześnie miało wpływ na pogorszenie warunków i bezpieczeństwa pracy polskich marynarzy.

W dniu 10 czerwca 2011 r. w Gdańsku odbyło się spotkanie Pana Jensa Stoltenberga – Premiera Rządu Królestwa Norwegii oraz Pana Donalda Tuska

– Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej.

Podczas spotkania podjęto decyzję o zmianie postanowień polsko-norweskiej Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności dotyczących miejsca opodatkowania wynagrodzeń z tytułu pracy na pokładach statków morskich.

Przedmiotem zmiany ma być wykreślenie z Konwencji zapisu art. 14 ust. 3 zdanie drugie.

Norma ta funkcjonuje w Konwencji zawartej między Polską a Norwegią dnia 9 września 2009 r. i wprowadza opodatkowanie marynarzy, zatrudnionych na statkach morskich zarejestrowanych w Norweskim Międzynarodowym Rejestrze Statków (NIS) wyłącznie w kraju ich rezydencji.

Celem Protokołu jest wprowadzenie w Konwencji ogólnych zasad opodatkowania dla tej grupy podatników (przewidzianej w art. 14 ust. 3, zdanie pierwsze), co w przypadku polskich rezydentów, zatrudnionych na norweskich statkach morskich, z uwagi na zwolnienia funkcjonujące w polskim i norweskim prawie wewnętrznym, spowoduje wyłączenie z opodatkowania tej grupy zawodowej.

Stosunki polsko-norweskie

Współpraca gospodarcza

Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską

1.

Sytuacja gospodarcza

Królestwo Norwegii jest monarchią konstytucyjną o powierzchni 324 220 km2.

Według konstytucji, król ma szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski.

W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier.

Liczba ludności wynosi 4,93 mln, natomiast średnia gęstość zaludnienia – 15,23 mieszkańca na 1 km2.

Norwegia jest wysoko rozwiniętym krajem przemysłowym.

Gospodarka Norwegii oparta jest w głównej mierze na bogactwach naturalnych, takich jak ropa naftowa i gaz, których złoża odkryto w 1977 r. na szelfie Morza Norweskiego i Północnego, oraz ryby.

Lokomotywą wzrostu gospodarczego Norwegii są również inwestycje i konsumpcja prywatna.

Gospodarka norweska jest kombinacją wolnego rynku i interwencjonizmu państwowego (państwo kontroluje sektor wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej).

W referendach zorganizowanych w 1972 i 1994 r. obywatele Norwegii odmówili członkostwa ich kraju w Unii Europejskiej.

Rok 2008 był rokiem ostrego wyhamowania norweskiej gospodarki po 4 latach najszybszego w historii wzrostu.

Rok 2009 dzięki dużej mobilności norweskiej gospodarki, wysokiej i stałej nadwyżce budżetowej, utrzymaniu inwestycji publicznych na wysokim poziomie oraz prac na Norweskim Szelfie Kontynentalnym był rokiem powrotu gospodarki na ścieżkę wzrostu.

W roku 2010 gospodarka cały czas wykazywała ślady kryzysu sprzed 2 lat, niemniej jednak wzrost został utrzymany.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne gospodarki norweskiej*

Wyszczególnienie

2006

2007

2008

2009

2010

Konsumpcja prywatna

4,2

7,1

2,4

0,0

3,6

Konsumpcja publiczna

3,0

3,1

3,5

4,8

2,2

Inwestycje brutto:

6,5

7,6

1,4

-8,3

-8,9

– gospodarka lądowa

7,3

7,9

-

-

-2,0

– sektor ropy i gazu

3,4

6,3

-

-

-7,6

Eksport ogółem:

0,5

2,6

2,0

-4,5

4,14

w tym: – ropa i gaz

-6,6

-2,8

-

-

4,0

– towary tradycyjne

6,2

7,9

-

-

7,9

Import ogółem:

8,2

8,1

5,8

-10,4

-0,7

w tym: towary tradycyjne

9,6

-

-

-0,3

Produkt narodowy brutto:

2,2

3,6

2,7

-1,0

0,4

w tym: gospodarka lądowa

4,3

5,7

-

-

2,2

Zatrudnienie

3,3

3,6

-

-

-0,18

Stopa bezrobocia

3,4

2,6

2,6

3,2

3,6

Inflacja

2,3

0,6

-

2,1

2,78

* Zmiany wyrażone w %, odpowiednio w odniesieniu do wyniku uzyskanego w roku poprzednim

Źródła danych: Statistics Norway, Ministerstwo Finansów i Norges Bank

2.

Podstawy prawno-traktatowe

Od momentu wejścia Polski do UE, tj. od 1 maja 2004 r. współpraca gospodarcza realizowana jest na podstawie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących (Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia wszedł w życie 6 grudnia 2005 r.) oraz Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Królestwem Norwegii o wolnym handlu, podpisanej 14 maja 1973 r.

Od 1 stycznia 2007 r. obowiązuje prowizorycznie Protokół do EOG w sprawie rozszerzenia EOG o Republikę Bułgarii i Rumunię.

3.

Polsko-norweskie obroty towarowe

Według polskiej statystyki bazującej na dokumentach SAD wzajemne obroty towarowe kształtują się następująco (w mln USD):

2006

2007

2008

2009

2010

Dynamika 2009=100

Eksport

2.122,3

2.493,4

2.858,2

2.557,0

2.341,5

92

Import

1.663,3

1.773,9

2.812,3

1.891,1

2.655,0

140

Obroty

3.785,6

4.267,3

5.670,5

4.448,1

4.996,5

112

Saldo

459,0

719,5

45,9

665,9

- 313,5

-

Norwegia jest dla Polski ważnym partnerem handlowym – jej udział w polskim eksporcie wynosi 1,5% (18 pozycja), a w polskim imporcie – 1,5% (18 pozycja).

Natomiast udział Polski w norweskim imporcie wynosi 2,5%, a w norweskim eksporcie – 1,6%.

Najważniejsi partnerzy handlowi Norwegii to: Wielka Brytania, Holandia, Francja, Niemcy i Szwecja.

Te pięć krajów oraz kolejne USA i Kanada to głównie odbiorcy norweskiej ropy i gazu.

Dominujące pozycje w polskim eksporcie do Norwegii w 2010 r. stanowiły:

– liniowce pasażerskie, łodzie wycieczkowe – 45,6%,

– statki rybackie, statki-przetwórnie – 3,7%,

– oleje ropy naftowej i z materiałów bitumicznych – 3,6%,

– konstrukcje i części konstrukcji – 3,4%,

– koks i półkoks – 2,9%.

Dominujące pozycje w imporcie z Norwegii w 2010 r. stanowiły:

– liniowce pasażerskie, łodzie wycieczkowe – 16,7%,

– ryby świeże lub schłodzone – 16,1%,

– aluminium nieobrobione plastycznie – 8,5%,

– statki rybackie, statki przetwórnie – 5,1%.

Dane statystyczne za 2009 r. pokazują wyhamowanie, zarówno po stronie eksportu, jak i importu.

Wyraźnemu zmniejszeniu uległ polski import z Norwegii (34%).

Stosunkowo nieduży (11%) spadek eksportu w największej mierze był zasługą wzrostu eksportu statków, łodzi i konstrukcji pływających.

Eksport maszyn i urządzeń mechanicznych mimo spadku utrzymał duże znaczenie w polskim eksporcie.

Wśród branż, które najmocniej dotknął kryzys byli eksporterzy wyrobów z aluminium, domów prefabrykowanych, elektroniki oraz branża drzewna i chemiczna.

Należy odnotować bardzo dobre wyniki polskich stoczni.

Pomimo kryzysu w branży norweskich armatorów oraz spowolnienia procesu decyzyjnego w branży offshore udało się uzyskać wzrost sprzedaży.

Zgodnie z danymi statystycznymi za 2010 r. polsko-norweskie obroty handlowe wyniosły 4.996,5 mln USD (wzrost o 12% w porównaniu z analogicznym okresem roku 2009).

Polski eksport wyniósł 2.341,5 mln USD (spadek o 8% w porównaniu z analogicznym okresem roku 2009), a import z Norwegii wyniósł 2.655 mln USD (wzrost o 40% w porównaniu z analogicznym okresem roku 2009).

W okresie styczeń – maj 2011 r. polsko-norweskie obroty towarowe wyniosły 3 mld 265 mln USD (wzrost o 84% w porównaniu z analogicznym okresem roku 2010, kiedy to obroty towarowe wynosiły 1 mld 772 mln USD).

Polski eksport do Norwegii wyniósł w tym okresie 1 mld 594 mln USD (w roku 2010 było to w analogicznym okresie 912,9 mln USD), a import z Norwegii wyniósł 1 mld 671 mln USD (858,9 mln USD w roku 2010).

Dynamika eksportu wynosiła 175%, a importu 195%.

4.

Inwestycje

Wartość norweskiego kapitału zainwestowanego w Polsce na koniec 2009 r. wyniosła 527 mln euro.

W powyższych statystykach nie zostały uwzględnione inwestycje firmy STATOIL, gdyż zgodnie z przyjętą metodologią liczenia BIZ, opracowaną przez OECD, przyjmowany jest kraj rejestracji inwestora, który bezpośrednio lokuje kapitał w danym kraju.

W związku z powyższym Inwestor STATOIL został zakwalifikowany jako podmiot duński.

Największymi norweskimi inwestorami są Norgips, Hydro Central Europe B.V., Qubus Hotel System, Klif Holding A.S., Reitangruppen oraz NCC CONSTRUCTION AS.

Wartość polskiego kapitału zainwestowanego w Norwegii na koniec 2009 r. wyniosła 760 mln euro.

5.

Dostęp do rynku

Wzajemny handel pomiędzy Polską a Norwegią po naszej akcesji do UE opiera się na Umowie o Europejskim Obszarze Gospodarczym wraz z poprawkami wynikającymi z rozszerzenia EOG o 10 krajów nowo przystępujących.

Umowa wraz z poprawkami jest stosowana prowizorycznie od 1 maja 2004 r.

W związku ze zmianą reżimu handlowego w handlu z Norwegią, wynikającą z akcesji Polski do UE:

– zasady handlu artykułami przemysłowymi z Norwegią zostały wynegocjowane w ramach Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA na wzór umów o wolnym handlu, jakie Unia Europejska zawarła z państwami EFTA (w przypadku Norwegii na wzór Umowy o EOG), tzn. bezcłowy dostęp do wzajemnych rynków.

Dzięki temu Polska, stając się członkiem Unii Europejskiej, zachowała taki sam reżim handlowy z Norwegią, jaki obowiązywał przed akcesją, czyli pełną liberalizację wzajemnego handlu artykułami przemysłowymi.

W tym zakresie nie wystąpił problem przenoszenia koncesji,

– w odniesieniu do handlu artykułami rolnymi strona polska przyjęła warunki handlu artykułami rolnymi przetworzonymi określone w Protokole 2 i Protokole 3 Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Są one zbliżone do warunków określonych Protokołem A do Umowy o wolnym handlu Polska-EFTA.

W odniesieniu do handlu artykułami rolnymi nieprzetworzonymi, w ramach Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym został utworzony dodatkowy kontyngent dla UE obejmujący częściowo koncesje, jakie strona polska otrzymała jednostronnie od Norwegii,

– w odniesieniu do handlu artykułami rybnymi wzajemny handel UE-Norwegia został rozszerzony o kontyngent wynegocjowany w ramach rozszerzenia EOG.

Dodatkowy kontyngent przyznany jest jednak wszystkim członkom UE.

Handel między Polską a Norwegią w nowym reżimie handlowym nadal rozwija się w szybkim tempie, a nasza akcesja do UE nie utrudnia wzajemnych warunków handlu.

Polska konsekwentnie w dalszym ciągu będzie podejmować, na różnych szczeblach UE, działania na rzecz liberalizacji warunków importu ryb na obszar UE i zapewnienia dostępu do tradycyjnych źródeł jego zaopatrzenia dla Polski.

Jednym z elementów Układu o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest przyznanie Polsce, podobnie jak i innym nowym krajom UE, środków finansowych w ramach tzw. Mechanizmu Finansowego EOG oraz tzw. Norweskiego Mechanizmu Finansowego.

Darczyńcami są trzy państwa EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu) – Norwegia, Islandia i Lichtenstein, które razem z UE współtworzą Europejski Obszar Gospodarczy.

W zamian za korzystanie ze swobód jednolitego rynku, kraje te zobowiązały się udzielić pomocy finansowej najuboższym państwom członkowskim UE.

Krótka charakterystyka Protokołu

Rzeczywistymi adresatami niniejszej modyfikacji postanowień Konwencji będą marynarze posiadający miejsce zamieszkania w Polsce oraz wykonujący pracę na pokładach statków zarejestrowanych w norweskim rejestrze NIS.

Na podstawie wprowadzonej do Konwencji zmiany, osoby należące do ww. kategorii zawodowej będą podlegały opodatkowaniu w Norwegii.

Jednakże zgodnie z norweskim prawem wewnętrznym, takie dochody są zwolnione z opodatkowania u źródła.

Z uwagi natomiast na zobowiązanie Polski przepisami Konwencji do stosowania do powyższej kategorii dochodu metody unikania podwójnego opodatkowania w formie tzw. wyłączenia z progresją, w przypadku nieosiągania przez polskiego rezydenta innych dochodów ze źródeł położonych na terytorium Polski, dochód ten nie podlega opodatkowaniu również w Polsce.

W rezultacie wszyscy marynarze, uzyskujący dochody w relacjach polsko-

-norweskich z tytułu wykonywania pracy najemnej w transporcie międzynarodowym na pokładach statków morskich, będą opodatkowani według tych samych zasad, niezależnie od miejsca rejestracji tych statków.

Decyzja o zmianie ww. ustępu 3 wprowadza do polsko-norweskiej umowy rozwiązania analogiczne do funkcjonujących w polskich umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych z pozostałymi krajami, oferującymi międzynarodowe rejestry statków oraz ulgi podatkowe.

Szereg państw, takich jak Dania, Cypr, Singapur czy Malta, zajmujących czołowe pozycje na świecie pod względem ilości zarejestrowanych statków, oferuje zagranicznym marynarzom podobne preferencje podatkowe co Norwegia.

Opodatkowanie polskich marynarzy zatrudnionych na statkach zarejestrowanych w NIS wyłącznie w kraju rezydencji prowadzi do odmiennego traktowania tych marynarzy wobec polskich marynarzy pracujących na statkach zarejestrowanych w innych „wygodnych” rejestrach statków.

Po wprowadzeniu w nowej, polsko-norweskiej Konwencji z 2009 r. mniej korzystnych zasad opodatkowania marynarzy, zanotowano masowe przenoszenie rejestracji statków z rejestru norweskiego do pozostałych rejestrów ww. krajów „wygodnej bandery”.

Protokół uzupełnia również zapisy dotyczące metod unikania podwójnego opodatkowania.

Nie ulegnie zmianie generalna metoda, Polska nadal będzie stosowała metodę wyłączenia z progresją m.in. w stosunku do dochodów z pracy najemnej, uzyskiwanych przez rezydentów polskich, świadczących pracę w Norwegii.

W odniesieniu natomiast do dochodów z dywidend, odsetek, należności licencyjnych i zysków majątkowych – Polska będzie stosowała metodę zaliczenia proporcjonalnego.

Zmiana art. 22 ust. 1 Konwencji, w którym uregulowana została stosowana przez Polskę, jako państwo rezydencji, metoda unikania podwójnego opodatkowania, polega na wprowadzeniu do niniejszego zapisu klauzuli uchylającej stosowanie metody wyłączenia z progresją i przewidującej użycie w jej miejsce metody odliczenia proporcjonalnego.

Zastosowanie niniejszej klauzuli dotyczy przypadków, w których w państwie źródła występuje brak opodatkowania określonego dochodu lub majątku.

Zgodnie z postanowieniami litery d), dodanej do art. 22 ust. 1, metoda wyłączenia z progresją nie znajduje zastosowania do dochodu uzyskiwanego lub majątku posiadanego przez rezydenta Polski, jeżeli Norwegia nie opodatkowuje danego dochodu z uwagi na rozwiązania funkcjonujące w norweskim prawie wewnętrznym.

W konsekwencji wprowadzenia powyższej klauzuli, Polska nie będzie mocą Konwencji wyłączona z możliwości opodatkowania dochodów osiągniętych w Norwegii i niepodlegających efektywnemu opodatkowaniu w państwie źródła.

Dotyczy to również sytuacji, gdy polski rezydent jednocześnie nie uzyska innych dochodów ze źródeł położonych na terytorium Polski.

Wprowadzenie do Konwencji obu wspomnianych wyżej zapisów (dotyczących opodatkowania marynarzy oraz metody unikania podwójnego opodatkowania) nie spowoduje, iż Konwencja sama w sobie będzie prowadziła do podwójnego nieopodatkowania polskich rezydentów.

Brak opodatkowania lub opodatkowanie na preferencyjnych warunkach będzie uzależnione natomiast od przepisów prawa wewnętrznego obu Umawiających się Państw.

W Polsce natomiast funkcjonuje obecnie ulga podatkowa, która została wprowadzona tzw. ustawą abolicyjną.

W myśl przedmiotowego art. 27g ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PDOF”), polski podatnik ma prawo odliczyć od podatku dochodowego kwotę stanowiącą różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z metodą odliczenia proporcjonalnego a kwotą podatku od dochodów z określonych w ustawie źródeł, obliczonego zgodnie z metodą wyłączenia z progresją.

W rezultacie, w odniesieniu do dochodów polskich marynarzy z tytułu pracy na statkach eksploatowanych przez norweskie przedsiębiorstwa, nawet jeśli zastosowanie znajdzie metoda odliczenia proporcjonalnego, efektywne opodatkowanie tego dochodu w Polsce będzie nie wyższe niż w przypadku, gdyby do obliczenia wysokości podatku od tego dochodu zastosowanie miała metoda wyłączenia z progresją.

Oznacza to, iż w przypadku braku dodatkowych dochodów marynarza ze źródeł położonych na terytorium Polski, wynagrodzenie za pracę na norweskim statku nie będzie w ogóle podlegało opodatkowaniu w Polsce.

Reasumując powyższą charakterystykę zapisów Protokołu należy podkreślić, iż aby dokonać oceny skutków wejścia powyższego Protokołu w życie na obowiązki podatkowe polskich marynarzy uzyskujących dochody w relacjach polsko-

-norweskich, należy odnieść się zarówno do uregulowań zawartych w zapisach Konwencji i Protokołu, jak i do norm prawnych wyrażonych w zapisach polskiego i norweskiego prawa wewnętrznego.

W świetle znowelizowanego art. 14 ust. 3 Konwencji, Norwegii będzie przysługiwało prawo do opodatkowania polskich marynarzy zatrudnionych na statkach zarejestrowanych w Norwegii.

Jednakże na podstawie dodanego do Konwencji art. 22 ust. 1 lit. d), brak opodatkowania dochodów polskich marynarzy w Norwegii będzie upoważniał stronę polską do zmiany metody unikania podwójnego opodatkowania na metodę proporcjonalnego zaliczenia.

Wymieniona wyżej zmiana metody mogłaby powodować obowiązek opodatkowania dochodów polskich marynarzy w Polsce, gdyby nie ulga podatkowa przyznana polskim rezydentom w polskim prawie wewnętrznym (art. 27g ust. 2 ustawy o PDOF), która w przypadku polskich marynarzy zatrudnionych na statkach norweskich, wyeliminuje obowiązek opodatkowania ich dochodów w Polsce.

Konsekwencją stosowania powyższego przepisu jest to, iż mimo zamiany metody unikania podwójnego opodatkowania na metodę proporcjonalnego zaliczenia, faktyczne opodatkowanie polskich rezydentów jest zrównane z sytuacją, gdy zastosowanie znajduje metoda wyłączenia z progresją.

W efekcie zastosowania powyższej ulgi, dochody marynarzy posiadających miejsce zamieszkania w Polsce, które zostały uzyskane z tytułu pracy na pokładach statków eksploatowanych przez norweskie przedsiębiorstwo, nie będą podlegały opodatkowaniu w Polsce niezależnie od tego, czy Norwegia będzie opodatkowywała takie dochody, czy też nie.

W wyniku zmian w metodzie unikania podwójnego opodatkowania, brak opodatkowania pewnych kategorii dochodów polskich rezydentów będzie wynikał bezpośrednio z ustawodawstwa wewnętrznego obu umawiających się Państw, a nie z zapisów Konwencji.

W rezultacie, kwestia ewentualnego opodatkowania takich dochodów w przyszłości będzie zależała od suwerennej decyzji polskiego rządu, a tym samym nie będzie warunkowana koniecznością szukania kompromisu ze stroną norweską.

IV.

Skutki finansowe wejścia w życie Protokołu

Szacuje się, iż zawarcie Protokołu będzie miało ujemny wpływ na dochody sektora finansów publicznych.

Należy przy tym zaznaczyć, iż niemożliwe jest dokładne obliczenie skutków finansowych wejścia w życie Protokołu, z uwagi na brak szczegółowych danych dotyczących liczby polskich marynarzy zatrudnionych na statkach norweskich oraz poziomu osiąganych dochodów.

Deklaracje podatkowe dla podatku dochodowego od osób fizycznych nie przewidują bowiem możliwości wyodrębnienia danych ilościowych w oparciu o rodzaj wykonywanej pracy przez osobę fizyczną.

Niemniej jednak, opierając się na najbardziej prawdopodobnych założeniach szacunkowych, dotyczących m.in. liczby statków w rejestrze NIS, średniej obsady statku handlowego, w tym członków załogi zamieszkałych w Polsce, zwyczajową strukturę zatrudnienia na statkach handlowych oraz średnie płace z rozróżnieniem na stanowiska oficerskie i marynarskie, można wskazać, iż łączna kwota podatku, należna z tytułu pracy polskich rezydentów na statkach zarejestrowanych w NIS za 2012 r., nie powinna przekraczać w 2012 r. łącznej wysokości 10 – 12 mln zł.

Należy jednakże zauważyć, iż w przypadku braku zmiany przewidywanej Protokołem wystąpienie podatku z tego tytułu warunkowane jest kontynuowaniem zatrudnienia przez polskich marynarzy w norweskim rejestrze NIS.

W przypadku braku przedmiotowej zmiany zapisów umownych należy oczekiwać, iż z uwagi na zmianę rejestrów przez armatorów na rejestry innych krajów, oferujące w odpowiednich umowach podatkowych preferencyjne traktowanie tej grupy zawodowej (np. Dania, Cypr, Singapur), prawdopodobnie podatek dochodowy należny z tytułu zatrudnienia polskich marynarzy w rejestrze NIS nie wystąpiłby w ogóle lub wystąpiłby w znacznie ograniczonej wysokości.

V. Podmioty prawa krajowego, których dotyczy Protokół

Następujące akty prawne są związane z przedmiotowym Protokołem:

08/10/


text:
26.

Woźnica wrzasnął gromko, ale było już zapóźno.

Kulejący chłopiec zderzył się na zakręcie ulicy z wielkim wozem, pełnym żelaznych szyn i padł na ziemię.

Otoczył go zaraz tłum, przez który torował sobie drogę policjant w hełmie.

W tej chwili nadszedł właśnie Krystjan i zobaczył leżącego.

Podszedł, a kilka kobiet zrobiło mu chętnie miejsce.

Pochylony nad nim spostrzegł, że był tylko oszołomiony i już otwiera oczy.

Nie odniósł nawet skaleczenia.

Spozierając nieśmiało wokół spytał o pieniądze, jakie przed upadkiem miał w ręce, kilkanaście zaledwo monet niklowych.

Wpadły w błoto.

Krystjan pomógł mu wstać i czystą chustką otarł twarz zawalaną.

Ale chłopcu szło daleko więcej o odzyskanie pieniędzy, a nie mógł schylić się, ni stać porządnie.

— Bądź cierpliwy! — rzekł mu — wóz zaraz odjedzie!

Jednocześnie skinął na woźnicę, wiodącego namiętny djalog z policjantem, by jechał Tensam gest powtórzył opiekun bezpieczeństwa publicznego, widząc, że nic się nie stało.

Ale zapisał nazwisko woźnicy i chłopca.

Był to Michał Hofmann, brał Rut.

Krystjan pochylił się teraz i jął wybierać z błota monety, a widzów ogarnęło zdumienie na widok dobrze ubranego mężczyzny, który klęcząc na jezdni ulicy szuka w błocie drobnych monet.

Niektórzy znali go, ten i ów mówił:

— On mieszka u starego Giseviusa na parterze.

Teraz dopiero nadbiegła Rui, odstraszona od bramy przez Nielsa Engelschalla.

Czekała na schodach, aż odszedł, potem wróciła i słysząc hałas w ulicy doznała uczucia, że stoi to może w związku z owym tak dziko, zuchwale patrzącym młodzikiem, wyszła na ulicę.

Nie biorąc rzeczy zbyt ponuro, ukryła przestrach, a głos jej brzmiał wesoło, podczas wypytywania brata o szczegóły.

Mówiła świegotliwie i bardzo szybko, klasycznie poprawnym językiem.

Skończywszy zbierać monety, rzekł Krystjan:

— Trzeba teraz policzyć, czy czegoś nie brak.

Ująwszy chłopca pod ramię, przeprowadził go przez ulicę do domu.

Rui szla po stronie drugiej i tak wkroczyli na schody.

Po chwili znaleźli się w izbie, skutkiem wielkości pustej z pozoru, chociaż mieściła dwa łóżka, stół i szafę.

Była to jedyna ubikacja mieszkania, do której przylegała kuchnia.

Michał usiadł na łóżku.

Czuł się jeszcze nieswojo po upadku.

Mógł liczyć około czternaście lal, ale napięte mięśnie twarzy i roznamiętnione oczy czyniły go dwudziestoletnim.

Krystjan położył na siole monety, które skutkiem błota słabo brzękły.

Rut spojrzała nań, wstrząsnęła ze wzruszeniem głową, pobiegła do kuchni i wróciwszy z mokrą ścierką, przyklęknąwszy jęła czyścić spodnie jego, pokryte błotem.

Bronił się, ale nie bacząc na to, pełzała za nim na kolanach, tak że zaprzestawszy oporu stał z miną dość głupią, ona zaś czyściła szybko i pilnie.

Nagle podniosła ku niemu twarz.

Patrzył na mnóstwo książek rozłożonych po stole.

— Czy to książki pani? — zapytał.

— Oczywiście, moje! — odparła, a w oczach jej zatliło spojrzenie śmiałe uświadomionej życzliwości.

On także patrzył bez dumy, stanowiącej zazwyczaj jego obronę, wtem dostrzegł coś, co uznał za nonsens, a co go przejęło mimoto przeczuciem czegoś złego i niesamowitego.

Oto na czole dziewczyny było krwawe znamię.

Odwrócił oczy, nie śmiąc spojrzeć, gdy się zaś zdobył na to, nie dostrzegł niczego.

Odetchnął głęboko z ulgą, marszcząc gniewnie brwi.


text:
Volumina Legum.

Tom VII

Maydeburyą Ianiską w Xięstwie Żmudzkim w ekonomii Szawelskiey będącą, y kreowanie nań Woytow stanu szlacheckiego, na fundamencie przywileiu erectionis Nayiaśnieyszego Zygmunta Trzeciego sub anno 1617 miesiąca Lipca 4 dnia datowanego y innych, temuż miastu od Nayiaśnieyszych Krolow Polskich wolności, sine præjudicio erectionis przywileiowi nadanych approbuiemy, tudzież aby przyznania wszelkich transakcyi prawnych, między szlachtą juridice, a nie prywatnie przed Woytem, a w niebytności iego przed Lantwoytem y osobami Magistratowemi, mieyskich zaś przed iednym tylko Urzędem, bądź Woytowskim, bądź Magistratowym były czynione, praesenti lege pozwalamy y waruiemy.


text:
Po kilku miesiącach negocjacji firma ubezpieczeniowa Allianz zawarła z przedstawicielami pracowników porozumienie w sprawie kształtu reprezentacji pracowniczej w przyszłej spółce europejskiej, którą koncern chce utworzyć w wyniku fuzji z włoską spółką-córką Riunione Adriatica di Sicurta (RAS).

Porozumienie przewiduje dla przyszłej spółki utworzenie rady zakładowej, w której zasiadać będzie 37 przedstawicieli pracowników z 24 krajów, w tym 10 z Niemiec i po trzech z Włoch, Francji i Wielkiej Brytanii.

Liczby te mają odpowiadać zasadniczo stosunkowi liczby pracowników zatrudnionych w grupie Allianz w poszczególnych krajach.

Porozumienie szczegółowo reguluje kompetencje rady.

Ma ona mieć prawo do informacji i wysłuchania w sprawach transgranicznych.

Będzie mogła też podejmować inicjatywę w sprawach transgranicznej ochrony zdrowia i pracy, równości, ochrony danych osobowych oraz doskonalenia kwalifikacji i nauki zawodu.

Dla przedstawicieli pracowników zarezerwowano również połowę miejsc w zmniejszonej z 20 do 12 członków radzie nadzorczej.

Czterech z nich będzie pochodzić z Niemiec, a po jednym z Francji i Wielkiej Brytanii.

Przewodniczącym gremium ma pozostać Henning Schulte-Noelle.

Z zawarciem porozumienia Allianz pokonał jedną z ostatnich przeszkód na drodze do zmiany formy prawnej ze spółki akcyjnej na spółkę europejską.

Wpisanie nowej spółki do rejestru handlowego zaplanowano na połowę października.

W ten sposób zostanie sfinalizowana transakcja zapowiedziana we wrześniu ubiegłego roku.

Przez przekształcenie przedsiębiorstwa i równoczesne przejęcie spółki-córki Allianz chce osiągnąć uproszczenie własnych struktur.

Dzięki temu wiele spółek-córek zarządzanych do tej pory wspólnie z RAS może być podporządkowanych bezpośrednio jednemu przedsiębiorstwu Allianz SE.


text:
.ffitgtrI

Honnik UJt w Nr 10,1 - 5172 - Pd.7(n

.ffitgtrI

tJmgal

1. oeoba *irdaip-o$wi,edcrenic o tanh mriqfforrym obowlrrln Ir* do roo&|.eo z pr.xrd{, irrannego

I zupelnego wypelnlenia laidcj z rubryk

2.

Jciefl powcg6tnc rubqy''d nb zraiduh w lonbeurym prrlpedlu zlso.owrnh, mtdr urpfuld -nL dotyrzf.

3.

Oirviadccenl6 o rtrnb m.jqttowym dotyczy malqtu w lreJu i ze grenica

d O$rladczenie o stanic m.idowym ob€jmuje rdrynir* wlafzytclnolhl pienlg&rs,

O$dccrdr o rblr m{f&orrvln ob

Ja, nit6i podpilaM.l.

l rld,Strprffi fDU.t nddt Eo.lra.arrnld oEil& F^kt d.)

urodrony{a)

zami€d.

D{r}

po zap@rrniu rig z ptzoplslmi u$arvy r dnie An fpcr 21tr{ r. o.up6d6nlu god6r, do Prrlarnanu.l Eumpolrb}

go wybranfEh w Rzsczyporpolibi PohHri ltlz U.

Nr 187, poa lElS oru z ZXE r.

Nr 1O{, pq-.781, zgodnie

z Itt 3r toj ultawy o*vvi.dczlm, ie posiadrm hcho&g w rH.d mltLirti.l mp6lno&r'' mrlqd(our€, lub''

3trnowl@ mdi mlilt.k odebr|s

Zasobry pieniqine:

- 6rodki pienigine zgromtdzone w wrk cic polsld.j:

$od<i plcnQine zgromadzone w wrlude obcoj:

O YYE

I "r-zAa u<t

?5''t*rz?lffi

ttyttr|pnntnn

Z Mi.6dcni.

o powlcnchni: /2.{ n2, adrtc

tvtu|

owa oSci

O''rc;:-

D.iennik Ustaw Nr l0/t - 5173 - Poz, 708

3.

G@podarstwo roln6:

ro&8i

adras:

o wrrtosci:

aodzaj zabudowy:

hQotu,I

tytul pramy

Z tego Vtufu Gitgnd€m{dam} w roku ubirgrtym przychdd i dochdd w qaokeici:

o wartosci:

tytul prawil,:

ilt.

Z tego ffiJfu osiegnQlem(?fam) w roku ubiagtyn prz)rchdd I doch& w lvysokolci:

handtowol t''a.rnei pr.tr€BHaj, komtndyto''wrj,

wnisionych wldad6*

lv.

1.

Posiadam udziaty w sp6lce handlowaj z udzialem prfistwowych lub komunalnych os6bos6b prawnych lub

pzedsigbiorc6w, w h6rph usrestniczl teki6 ,osqby - nalci podad liczbg i emitlnta udzial6w:

Z cgo tytufu osiqgnqlemlglam) w roku ubiegffi doch6d w wyrokoSci:

podaC liczbe i emiteflta udzial5ur

Z teso ty''artu osiqgnflem(glam| w rcku ubieglym

V,

Posiadam ckcie w sp6lkach handlorych z u&ialem pafstworych lub komunalnysh or6b prawnych lubpzedrigbiorc6w,

w kt6rych uczsstriczq izkls osoby ;- ne.lei podad liczbl I emitanta akcji: ,.,....

Z tego tytr.riu osiqgnqlcm(glam) w roku ubiegtym doch6d w wysoko6ci:

Drisnnik Ustew Nr 104 - 5t7a - Poz 708

2, Posiadam akcje w lnnych.p6lk6ch handlorrych - -naleiy podae liczbg i emitentr akcii:.,

Ztogo Sutu osi{gnetem(gfaml w roku ubiegrlym doch6d w r r}|sokosci:

vt.

Nabytem(am) (nabyl m6j mationekt od Skarbu Paistwa, innej parlrtwowej osoby pr.wner, lednostek

samonldu t€rytorialnogo, lch zwilzk6w lub komunalnal osoby prawnej n8t?purQc€ mienie, kt6rc

podlegalo zbyciu w drodze pzetargu - nalaiy podaC opis mienia i datg nabyr:ia.

od kogo: ...-...--....,....,..

ul.

1.

Prowadz€ dzialalnoSd gospodanzq (naleiy podad formg prawn4 i pzcdmlot ddrtslnodci): ..........-.............

*wsp6lnie z innymi osobami

Z togo Sulu osilgn{lem(?faml w roku ubicgfym prrych6d i doch6d w lrryscikbici:

2, Zaa4dzam dziafalnoicil gospodarcze lub iestem pnedstawicielem, p€fnorho''Cnlhem tskiBi dzialalnolhi

(naleiy podad formg prawnl l pzedmiot &ialalnofcl): .,

- wspdlnie r innymi osobami

Z t6go Mulu oslqgnqlem{plam) w roku ubiegtym doch6d w wysoko$ci:

vlff.t|

t- W sp6lce handlowej (nazwa, siedziba sp6fki): .........

...M.*,........ddJ..{.?k1*.-----t/

- i€stem cdonkiem zanqdu (od hedy):

- lG€tem oclonkiem ndy nedzoftzej (od kiedy):

- jestem czlonklem komlsli ra izyjnej (od kiody):

Z tego tytulu osiQgnqtom(Qlam) w roku ubiegrtym doch6d w wysoka{ci:

Ddrnnfk UrtEw Nr lo,t - E176 - Poz 7(E

2.

W fundacjach I siowarapcnirch ptowrdztgEh &lafalnoSd gorpda @4 .....JX)L-..d*..*V,.**,

- jestem odonkiorr zarAdu (od tiedyl:.-..-.*.-......-* .-.-.J.-..,/.-.,

- jestem czfonHcm rady rradzomacl (od Hedy):

- ieetem donldcm komlsji ruivtzyjnei (od Hedyl:

tx.

Z tago tyadu o6|lgn{tem(e|aml w roku ubLgtym doch6d w wyroko{d:

lnne dochody odqgana z Mufu zatrudnianh lub Inne| ddalalnold zarobkoivrj lub raicd, z podrnlcmhrot qnkirnnycn

z kridlgo Mufu: .

SHdnild micnle nrchomogo o rvanofci potivyld 10 000 dotych (w pr4p.dhr pol6zd6w msc-hanicznydt

nale*y po{aC martg, modcl i rok ptoduk{ll:

X

XL

Zobcrwl?r611 pisnldnr o wrrtorhl pwvyfd 10 0m d@r, w tym r.cilgnl?tc lrrdyty l.potyczkl orr1 wr-

runH, na JaHch zoctdy u&lclonc kobcc bgo, w evlqdcr z leHm zdrrrenlcm. w laklci wyroLodd):

Powyi:sa otrriadccenie rHadam ihdadomy(al. li na podstlwi€ ort ZXI I 1 Kodckru kamego za podanls

nl€prardy lub zrtlicnle prewdy grozl kara porbcwlanie wolnoacl.

(rnLF.srca4 dlol (iETAFIAT1l .i.l \t_[1i;''\Jl pD

| 0s, 07 20oe I

wPLYN€r.o

(podd!}

o"3N A"d M

6002 ''t0 ''6 0

'',?4

.s/n n u s Jg{ -?vho/ t / .

L-nF--*/,'', L6 r/t*, ,t

zs npqntl CJr''rc.

T,rnyrSora rnp..y4 m z/ u

?4rl ?z ,ln '' !

S iql vrylA?,oql - -L^nnY6"\NJa

glupsmtn ary-ltunFal ) ;A"rpf@ poL'',rto vlf-dt> Y T/ ,.

oh-o, 3 t,rl lh

5)

"u.ru4.

/*zlol

''.ro"/ o

4h?rq -tNI n

1tpor71n ?>[r) Z/t,

Y''[ '',.q 16''37 tt

92,Yw *,fyr^o.7.

T/ /

If zw )5?

''ncJ o ??o-,en.y1^av\.

/&*n-norpSryn -Tozylt t/ h

trd

{*''yqg5

?

W +",^-v,^J--"7, )ge

tflzl tv\ "rb l"prd V^ t

r ra+ ^6r,,,^ w,,; YJ"j!/ ;*: ZXit:,nfb, t,/ t 6targqaxltr-/" d c \-''--dILy;

\y.aaresill n

cCen ot4o,hd r^-e ) S ti,r>gcni+t.!

zfie!(foJ

-t<4 ''''r.

A<ict n >,2'' Vtpp, Mfu^ 4ly"tor*bY^orn

''D f4 a-z''o fo !" fo otJi''.hf. f hY''- )(Y3d"7)1 r''l

q.//

/e>7 Z<att-''t''l >/67p7 7//

3''|eJ''S.z ol

"""C,*/frC*nl.^"ff o {''n4v>F''ry",cg *P Tl*lf


text:
Akta Stanu Cywilnego.

Trzy są epoki w życiu człowieka: urodzenie, małżeństwo i śmierć, które stają się źródłem licznych jego stosunków względem rodziny, społeczeństwa i prawnych następstw.

Dlatego oddawna chwile te uświęcono religijnymi obrzędami, jednak w nowszem dopiero prawodawstwie ważność ich należycie oceniono i ustanowiono akta stanu cywilnego w celu zapisywania trzech tych epok życia człowieka według obowiązujących przepisów.

Z narodów starożytnych tylko Żydzi starannie przechowywali genealogje rodzin i pokoleń.

Kościół chrześcijański od początku swego istnienia utrzymywał księgi, do których wpisywano ochrzczonych i zmarłych, jak również w małżeństwie żyjących.

Nie było w tem przecież ścisłego obowiązku i dopiero sobór trydencki wydał polecenie utrzymywania przy kościołach ksiąg do zapisywania zaślubionych, oraz świadków, miejsca i czasu ślubu.

Te-to księgi, oraz inne o chrzcie i śmierci parafjan, metrykami zwane, dotąd się przy kościołach przechowują i w braku aktów stanu cywilnego używają w sądach powagi urzędowej.

Wraz z kodeksem cywilnym francuskim, przez dekret króla saskiego, a księcia warszawskiego z dnia 27 stycznia 1808 r. do nas wprowadzonym i od d.

1 maja 1808 r. obowiązującym, zaprowadzone zostały w kraju naszym, na wzór francuskich, akta stanu cywilnego, a utrzymywanie ksiąg powierzono proboszczom, z poleceniem, aby wprzód akt spisywali, a potem dopełniali obrządku religijnego.

Tak było do 13 czerwca 1825 r., t. j. do czasu wydania pierwszej księgi Kodeksu cywilnego dla Królestwa, który akta stanu cywilnego złączył z metrykami kościelnemi stanowiąc, aby wprzód dopełniano obrządku religijnego, a po nim akt spisywano.

Do spisywania aktów stanu cywilnego dla wyznań niechrześcijańskich wyznaczeni zostali od r. 1825 burmistrze.

Akta spisują się oryginalnie w dwuch egzemplarzach, z których jeden składa się do archiwum hypotecznego właściwego sądu pokoju i zowie się duplikatem, a drugi, unikatem zwany, zostaje w miejscu.

Na duplikat przygotowuje się jedna księga na cały rok, podzielona na 3 części, t. j. na akta urodzonych, zaślubionych i zmarłych.

Na unikat zaś były 3 księgi, w które się akta wpisywały dopóty, dopóki się każda nie zapisała.

Z ostatnim dniem każdego roku były te księgi, zamknięte protokółem utrzymującego akta, potem sprawdzane przez dziekana (dla innych wyznań – przez podsędka lub burmistrza), który zaświadcza o zgodności obudwuch egzemplarzy, lub notuje szczegółowo napotkane nieporządki.

Świadkami przy spisywaniu aktów powinni być mężczyźni, pełnoletni i krajowcy.

Na wypadek, gdyby księgi spaliły się, prokurator królewski przy trybunale cywilnym obowiązany był wezwać wójta gminy i proboszcza, aby każdy zawiadomił strony o potrzebie sporządzenia aktów brakujących na zasadzie zeznań świadków.

Taksę opłat za czynności urzędnika stanu cywilnego ustanowił Fryderyk August, król saski, książę warszawski d.

23 lut.

1809 r.

Kary za uchybienia przeciw obowiązkom wymierzał na urzędnika stanu cywilnego trybunał cywilny lub prokurator królewski.

Szczegółowe przepisy o aktach i urzędnikach stanu cywilnego zebrane zostały w książce pod tytułem: O Aktach Stanu Cywilnego.

Pismo z polecenia j. w. rad.

taj.

P. Muchanowa – dla użytku osób, utrzymujących akta stanu cywilnego ułożone.

Warszawa 1858 roku.

Gdy w grudniu 1867 r.

Komitet Urządzający w Król.

Polsk. na posiedzeniu 218-m w artyk.

1454 polecił urzędnikom stanu cyw. od d.

1 stycznia 1868 r. użycie języka rosyjskiego, przetłómaczono i wydano wspomnioną książkę po rosyjsku.


text:
Rosyjski minister rolnictwa, Aleksiej Gordejew, będzie omawiał z przedstawicielami Australii możliwość utworzenia kartelu zbożowego na wzór naftowego OPEC.

Gordejew powiedział, że USA przyglądają się tej idei, a Ukraina i Kazachstan już uznały go za racjonalny.

Jednak eksperci do sprawy rynku ziarna odnoszą się do niego sceptycznie.

OPEC, utworzony w 1960 przez Iran, Irak, Kuwejt, Arabię Saudyjską i Wenezuelę, stworzono w celu utrzymywania cen ropy na pożądanym przez te kraje poziomie.

Później do OPEC dołączyło 9 innych krajów.

Kartel kontroluje obecnie 2/3 światowych rezerw ropy i około połowy jej eksportu.

OPEC reguluje ceny ropy za pomocą sterowania poziomem jej wydobycia.

Gdy ceny ropy spadają, OPEC obniża wydobycie.

Gordejew zaproponował powołanie zbożowego kartelu w czerwcu tego roku, na rosyjsko-ukraińskim spotkaniu ds. sektora rolniczo-przemysłowego.

Pomysł został entuzjastycznie przyjęty przez ministra rolnictwa Ukrainy, Jurijego Melnika.

Uznał on, że Rosja, Ukraina i Kazachstan powinny wspólnie postarać się wpływać na rynek zbóż.

Gordejew próbuje teraz pozyskać akceptację pomysłu ze strony Stanów Zjednoczonych.

Według Instytutu Sytuacji na Rynku Rolniczym, Rosja, Ukraina i Kazachstan posiadają łącznie 20% udziału w eksporcie zbóż.

Gdyby dołączyły do nich Australia i USA, udział ten wzrósłby do 62%.

Eksperci zaznaczają tu, że może być bardzo trudno pogodzić interesy tych krajów, gdyż trwa między nimi zacięta konkurencja.

Mówią też, że kontrola produkcji i eksportu zbóż jest o wiele trudniejsza niż kontrola cen i wydobycia ropy.

Uprawą i sprzedażą zbóż zajmują się prywatni przedsiębiorcy, którzy nie muszą zmieniać cen ziarna na zawołanie swoich krajowych rządów.

Manipulowanie cłami i skupami interwencyjnymi może za to zrodzić wiele nie pożądanych konsekwencji na rynku, w tym spożywczym i hodowlanym.

Pozostaje też zasadnicze pytanie, po co tworzyć zbożowy OPEC?

Ceny zbóż na rynkach światowych stale rosną i nic nie zapowiada, by w najbliższych 2-3 latach spadły.

Decydują o tym wzrost populacji ludzi o około 80 milionów rocznie.

Przyrost ten następuje głównie w Azji i Afryce, w której jest niedobór jadalnych zbóż.

Również rosnąca produkcja biopaliw ze zbóż, wpływa na ich rosnące ceny.


text:
Barwy.

Kolorem umiłowanym przez Słowian wogóle, a zwłaszcza przez Polaków, był szkarłat czyli czerwień.

Z tego-to powodu orzeł biały był od wieków przedstawiany w polu czerwonem, a stąd i kolory czerwony z białym uważane za narodowe.

Chorągiew hetmanów litewskich była barwy błękitnej (Gwagnin, Baliński).

W herbach szlachty polskiej najpospolitszy kolor tarcz herbowych był czerwony, czyli krwisty, po nim idzie kolor błękitny, rzadko się przytrafiają złoty i biały, a co się tycze szarego i zielonego, te były tylko w herbach z obczyzny przyniesionych.

Kolor malinowy, czyli karmazyn albo amarant, uważany był za szlachetniejszy odcień czerwieni i dlatego stał się uprzywilejowanym kolorem dawnej szlachty polskiej, która z upodobaniem nosiła karmazynowe, czyli malinowej barwy żupany.

O kim chciano powiedzieć, że jest szlachcic z dziada-pradziada, mówiono, że — karmazyn.

Długosz powiada, iż dla ukarania starego w Wielkopolsce rodu Nałęczów za zamach na króla Przemysława, odjęto im dwa zaszczyty: prawo stawania do boju w pierwszym szeregu rycerstwa i prawo chodzenia w czerwieni.

Dopiero za Kazimierza Wielkiego, po wielu mężnych czynach Nałęczów, zwrócono im oba zaszczyty.

W ciekawym tym procesie odmowy i przywrócenia czerwieni szlacheckiej uwidoczniły się ówczesne pojęcia narodu, podług których urodzenie nie wystarczało, tylko osobista zasługa jeszcze odbierała lub nadawała cześć szlachecką.

Uprzywilejowaną barwą stanu mieszczańskiego była żółta, a że gdy spłowieje, ma kolor łyka drzewnego, stąd mieszczan nazywano w Polsce łykami, tak jak drobną szlachtę, którą, że jej nie stać było na drogi karmazyn, zwano „szaraczkami“.

W r. 1674 w bogatym sklepie sukienniczym Wilczka we Lwowie znajdowały się, między innemi: kiry, fjolety, karmazyny, szkarłaty, purpury, koraliny i t. d.

Ulubionym kolorem na Litwie był błękitny, stąd może konfederaci barscy używali dwóch kolorów: karmazynu i błękitnego, a konfederacya jeneralna w r. 1812 miała uznać karmazyn i granat za kolory krajowe.

Pogoń jednak W. ks. Litewskiego, tak samo jak orzeł biały, była w polu czerwonem.

Już za doby piastowskiej, w czasie wojny, chorągiew biała oznaczała pokój, a czerwona zamiar walki.

Książęta: Mieczysław, Bolesław i Henryk, oblężeni w zamku poznańskim przez Władysława r. 1145, po długim oporze, postanowiwszy wyjść przebojem, zatknęli na zamku chorągiew czerwoną.

Czeladź i słudzy na wojnie i od parady nosili barwę swego pana, stąd nazywano barwą i mundury wojskowe.

Na sejmie roku 1776 uchwalono dla posłów mundury wojewódzkie, czyli barwę ich kontuszów i żupanów, którą pozostawiono do uznania i wyboru województwom.

Na sejm w r. 1778 posłowie przybyli już w barwach przez województwa postanowionych, które były następujące: woj. Poznańskie: kontusz jasno szafirowy z wyłogami szkarłatnymi, żupan biały; woj. Kaliskie — takiż mundur; woj. Gnieźnieńskie, Sieradzkie i Łęczyckie: kontusz karmazynowy, wyłogi granatowe, żupan biały; woj. Brzeskie-kujawskie, poza sejmem — kontusz granatowy, wyłogi i żupan karmazynowe, mundur zaś posłów sejmowych — kontusz karmazynowy, a wyłogi i żupan granatowe; Ziemia Dobrzyńska: kontusz karmazynowy, wyłogi błękitne, żupan biały; woj. Płockie: kontusz jasno-szafirowy, wyłogi szkarłatne, żupan barwy słomiastej; woj. Mazowieckie: kontusz ciemno-szafirowy, wyłogi i żupan słomiaste, guzy z literami X. M. na pamiątkę dawnej udzielności księstwa Mazowieckiego; woj. Rawskie: kontusz szkarłatny, wyłogi czarne, żupan biały

, guzy z lit.

R.; woj. Krakowskie: kontusz karmazynowy, żupan biały; na sejm — kontusz granatowy bez wyłogów, kołnierz i żupan karmazynowy; woj. Sandomierskie: kontusz jasno-błękitny, wyłogi szkarłatne, żupan biały; woj. Kijowskie: poza sejmem — kontusz karmazynowy, żupan i wyłogi granatowe, na sejm — kontusz turkusowy z wyłogami czarnemi, żupan biały; Ziemia Chełmska: kontusz zielony, wyłogi czarne, żupan słomiany; woj. Wołyńskie: kontusz zielony z kołnierzem i przyrękawkami szkarłatnymi, żupan biały; woj. Podolskie: kontusz majowy czyli papuzi, wyłogi czarne, żupan biały; woj. Lubelskie: kontusz szkarłatny, wyłogi zielone, żupan biały; woj. Podlaskie: kontusz szafirowy, wyłogi karmazynowe, żupan biały; woj. Bracławskie: kontusz jasno-szafirowy, wyłogi szkarłatne, żupan biały; woj. Czernihowskie: kontusz

karmazynowy, wyłogi czarne, żupan biały; woj. wileńskie: kontusz granatowy, wyłogi i żupan karmazynowe; powiat Oszmiański: kontusz, wyłogi i żupan zielone; powiat Wiłkomierski: kontusz i żupan szafirowy, — później oba te powiaty przyjęły mundur wojewódzki; woj. Trockie: kontusz granatowy, żupan i wyłogi słomiane, na sejm — kontusz szkarłatny, wyłogi zielone, żupan biały; powiat Upicki: kontusz karmazynowy, wyłogi granatowe, żupan słomiany; księstwo Żmudzkie: kontusz szkarłatny, wyłogi niebieskie, żupan biały; woj. Smoleńskie: kontusz karmazynowy, wyłogi i żupan granatowe, powiat Starodubowski: kontusz szafirowy, żupan i wyłogi słomiane; woj. Połockie: mundur ten sam co woj. Smoleńskiego; woj. Nowogródzkie: kontusz szkarłatny, żupan i wyłogi czarne; powiat Słonimski: kontusz szafirowy, żupan i wyłogi słomiane, na sejm —

kontusz karmazynowy, żupan i wyłogi szafirowe; pow. Wołkowyski: kontusz granatowy, żupan i wyłogi karmazynowe, na sejm — kontusz karmazynowy, wyłogi i żupan granatowe; pow. Orszański z woj. Witebskiego: kontusz zielony, wyłogi i żupan białe; woj. Brzeskie-litewskie: kontusz szafirowy, wyłogi karmazynowe, żupan i pas biały; woj. Mścisławskie: kontusz granatowy, wyłogi niebieskie, żupan słomiany; woj. Mińskie: kontusz karmazynowy, żupan i wyłogi granatowe; pow. Rzeczycki tego woj. do takiegoż kontusza przyjął żupan i wyłogi białe; księstwo Inflanckie: kontusz niebieski, wyłogi czarne aksamitne, żupan biały.

Do powyższych mundurów szlachta, jako do stanu rycerskiego należąca, przydała sobie po jednej lub po dwie szlify złote lub srebrne.

Uchwała jednak sejmowa z r. 1780 uznała to za niewłaściwe, jako do oznak stopni wojskowych należące i używanie szlif przy mundurach wojewódzkich zniosła.

Sasi za Augustów używali kokardy białej, Kościuszko w r. 1794 nosił tylko kokardę białą.

Za Księstwa Warszawskiego sejm, zawiązany w konfederację jeneralną r. 1812, uznał kolory: amarantowy i granatowy — za narodowe.


text:
UZASADNIENIE

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

2.

Konsultacje społeczne

Projekt ustawy został przekazany do Banku Gospodarstwa Krajowego.

W ramach konsultacji Bank Gospodarstwa Krajowego nie zgłosił uwag do projektu.

Wejście w życie ustawy i okresowe wykorzystanie aktywów finansowych znajdujących się na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych Skarbu Państwa powinno przyczynić się do przejściowego zmniejszenia potrzeb pożyczkowych Skarbu Państwa, a przez to zmniejszenia długu Skarbu Państwa i kosztów jego obsługi.

Zgodnie z danymi na dzień 1 czerwca 2013 r. na rachunku rezerw poręczeniowych i gwarancyjnych znajdowały się środki w wysokości 834,7 mln zł.

Tym samym należy zakładać, iż po wejściu w życie przedmiotowej ustawy, o ile nie będą realizowane z tego rachunku obligatoryjne wypłaty, o taką kwotę możliwe byłoby obniżenie potrzeb pożyczkowych Skarbu Państwa.

Wejście w życie ustawy nie będzie generowało dodatkowych wydatków, tym samym nie spowoduje obciążeń finansowyc


text: cyna, r. 1472 cena, i tak stale w 15. wieku, r. 1500 cena i ceniany, ‘cynowy’; z niem. Zinn, cin u Serbów, Czechów; cynobr, od 15. w., z niem. również.


text:
August Bielowski.

* 1806 † 1876.

Rodzina Bielowskich, u Niesieckiego Bielewskimi zwana, siedziała zdawna w województwie sieradzkiem, skąd w zaraniu XVIII stulecia przenosi się pra-pradziad Augusta, pan Michał Bielowski, do województwa bełzkiego, a z kolei do ziemi lwowskiej.

Pieczętowali się Bielowscy Jastrzębcem; do możnych rodów ich nie zaliczano, zacnosci jednak nikt im nie odmawiał.

Po okupacyi Galicyi dziad naszego historyka składa dowody, że jest szlachcicem, wskutek czego sąd ziemski lwowski w 1783 r. zatwierdza jego szlachectwo.

August ujrzał światło dzienne 27 marca 1806 roku w Krechowicach; ojciec jego Grzegorz gospodarował na jakimś skromnym szmacie ziemi; matka, Maryanna z Rzędzianowskich, wychowywała liczną gromadkę dzieci.

W nieobecności łacińskiego księdza chrzci przyszłego uczonego polskiego paroch grrecko-katolicki Stefan Cerkiewicz.

Ale szanowny ojciec Cerkiewicz zapomniał o akcie chrztu zawiadomić proboszcza łacińskiego, kiedy więc August Bielowski zapragnął założyć ognisko domowe, zażądały od niego odnośne władze dowodu, kiedy, gdzie i przez kogo był chrzczony; dowodów owych brakło, trzeba tedy było gromadzić świadectwa i świadków, co zajęło kilka lat czasu.

Skoro minął czas zabaw i gonitw po lasach i polach i należało pomyśleć o kształceniu młodocianego umysłu, oddano małego Augusta do szkół w Stanisławowie, skąd w r. 1816 przeniósł się do gimnazyum w Buczaczu, gdzie pani Bielowska nabyła dworek i osiadła z całym swoim drobiazgiem.

Szkoły buczackie pozostawały pod kierownictwem O. O. bazylianów i cieszyły się nawet niemałą popularnością i wziętością; Augustowi więc kolegów i rówieśników nie brakowało, a stosunki przyjazne, na ławie szkolnej zawarte, miały mu umilić niejedną chwilę w życiu.

W r. 1828 spotykamy już Bielowskiego na kursie filozofii we Lwowie; w dwa lata później uczęszcza on na wykłady austryackiego prawa prywatnego, zarabiając równocześnie lekcyami na utrzymanie, z domu bowiem albo nic, albo bardzo jeno skromny zasiłek mógł otrzymać.

Po kilkoletniej wojaczce zabiera się Bielowski ponownie do nauki, a że siły woli i ochoty do pracy nigdy mu nie brakło, doprowadza zamiar powzięty do skutku i w latach 1841—2 składa egzamin z rachunkowości oraz z buchalteryi kupieckiej pojedyńczej i podwójnej.

Równocześnie krząta się energicznie około uregulowania sprawy chrztu i pod koniec 1844 r, staje na ślubnym kobiercu z panną Kordulą Wisłocką z Remizowiec.

Praca biurowa, której chciał się poświęcić, zabiłaby w nim żyłkę literacką, a literatura nasza poniosłaby stratę niemałą.

Tymczasem szczęśliwym trałem zawakowała w r. 1844 w zakładzie narodowym Ossolińskich we Lwowie posada pierwszego skryptora.

Rozpisano konkurs, a w rzędzie ubiegających się stanął i Bielowski, któremu przyznano też pierwszeństwo.

Podobnego wyniku nie spowodowała żadna protekcya; najlepszym pasportem dla pana Augusta były jego dotychczasowe zasługi literackie.

Bielowski wstąpił w szranki poetów polskich jeszcze w 1830 roku i debiutował w «Haliczaninie.»

Z biegiem lat coraz wybitniejsze zajmuje miejsce w skromnem kółeczku rymopisów lwowskich, do którego zaliczali się Dominik Magnuszewski, Józef i Leszek Borkowscy, Józef Dzierzkowski, Wincenty Pol i chwilowo w Galicyi przebywający Wójcicki.

Wiersze Bielowskiego cechuje jędrność i potoczystość języka, a rozsypywał je poeta hojnie w rozmaitych współczesnych wydawnictwach peryodycznych.

Sam redagował prócz tego noworocznik «Ziewonię;» w Pradze wydał zbiorek Dumek, przekładał pieśni serbskie, utwory Goetego, dał nam wyborne pod każdym względem tłómaczenie poematu staroruskiego Wyprawa Igora na Połowców, wreszcie napisał Pieśń o Henryku Pobożnym, która mu w kółku poetów zdobyć miała oficerskie szlify, Prozą zabawiał się również z wielkim dla literatury pożytkiem.

Czytelnicy posiadali już w rękach rozprawkę jego Piśmiennictwo u słowian, artykuł o pierwotnych dziejach Polski, wstęp do «Maryi» Malczewskiego i inne naukowe prace, nic więc dziwnego, że właśnie Bielowskiemu powierzono wzmiankowaną posadę w Ossolineum, z którem nie miał się już rozstać do końca życia.

Skryptorem zostaje nasz poeta i uczony w dniu pierwszym sierpnia 1845 r., ustawą przepisaną przysięgę składa 10 października t.

r, wobec zastępcy kuratora, Gwalberta Pawlikowskiego, i Agenora hr. Gołuchowskiego, konsyliarza gubernialnego i deputata wydziału stanowego, który z czasem tak ważną odegrać miał rolę w dziejach Galicyi.

Już z początkiem stycznia 1815 r. obejmuje Bielowski po Szlachtowskim zaszczytny urząd kustosza zakładu oraz tymczasowego zastępcy dyrektora i wraz z Maurycym hr. Dzieduszyckim, administratorem fundacyi z ramienia rządu, najusilniej pracuje nad jej dobrem i ciągłym rozwojem.

Teraz to ukazuje się z pod prasy drukarskiej nowe wydanie wiekopomnego «Słownika» Lindego (1854 — 1861), z kolei rozpoczyna żywot nowy dwunastotomowy poczet Biblioteki Ossolińskich, który zawiera wiele ciekawych materyałów, odnoszących się do literatury i historyi.

W maju 1869 r. zostaje Bielowski rzeczywistym dyrektorem zakładu Ossolińskich, zdobywającego coraz większą życzliwość i popularność wśród uczonych europejskich.

W kilkakrotnych wycieczkach po kraju i za granicę bada dyrektor Ossolineum z prawdziwem zamiłowaniem i znawstwem rozmaite rękopisy i kroniki, czyniąc wyczerpujące notaty i przyspasabiając się do zamierzonego już dawniej wydawnictwa Monumentów.

Zupełnie też słusznie powiedziano o nim, iż «w lepszych i doświadczeńszych rękach wydawnictwo spocząć nie mogło.»

Pierwszy tom Monumentów ukazał się w r. 1864, drugi w 1872; przy korekcie trzeciego tomu zamknął uczony badacz powieki nazawsze.

Monumenta Bielowskiego — twierdzi następca jego w Ossolineum, dr. Wojciech Kętrzyński — są niezawodnie najważniejszą publikacyą polską tego stulecia; czego za granicą liczne grono uczonych pod opieką rządów obfitujących w środki pieniężne dokonywa, to uczynił u nas jeden człowiek niezamożny, ale ogrzany miłością przeszłości.

Pomnikami dziejów naszych postawił sobie Bielowski monumentum aere perennius.

Są w nich wprawdzie błędy i braki, nikną one jednak zupełnie wobec gruntowności i staranności wydawnictwa.

Obok tego napisał Bielowski szereg artykułów, rozpraw i prac historycznych, z których studyum o Szymonie Szymonowiczu największego doczekało się uznania.

Jak wysoko ceniono naszego uczonego w kraju i za granicą, świadczą najlepiej tytuły, które posiadał.

Był on członkiem akademii umiejętności w Petersburgu, akademii nauk i umiejętności w Zagrzebiu, akademii KwirytÓw w Rzymie, akademii umiejętności w Krakowie, towarzystwa przyjaciół nauk w Poznaniu, towarzystwa literacko i staroż.

połudn. słowiańsko w Zagrzebiu, cesarsko biblioteki publicz. w Petersburgu, sekcyi histor.-statyst, towarz. gospodarczego morawsko-szląskiego w Bernie, oraz muzeum starożytności i komisyi archeolog, w wilnie.

Dla uzupełnienia biografii zanotować należy, że margrabia Wielopolski ofiarowywał mu katedrę historyi w Warszawie, Bielowski umarł nagle w nocy z 11 na 12 października 1876 r.

Pochowany został na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, a grób uczonego przyozdobiła druga jego żona, Justyna z Wisłockich, obeliskiem z piaskowca, z napisem zwięzłym: «August Bielowski 1806†1876.»

Michał Rolle.


text:
III.

28 LISTOPADA 1885 R.[1]

Pół wieku przeszło, jak w obcej gdzieś ziemi

Roztrzaskał piorun złotą lutnię naszą...

Pół wieku przeszło, jak tony gromkiemi

Zmilkła pieśń[2] wielka nad Litwą i Łaszą...

Bez głosu dzisiaj stoimy i niemi

W domu niewoli i pełną łez czaszą —

Za ołtarz mając popioły i groby —

Wznosimy toast półwiecznej żałoby.

Gorzki to toast!

I gorzkie te słowa,

Któremi dziś nam podzielić się trzeba:

Oto narodu chorągiew Hjobowa

Z wichrem zniszczenia powiewa do nieba...

Oto się jękiem pieśń żali echowa,

Że z niej dla ducha nie czyni lud chleba,

Że ponad życia ogniskiem wygasłem

Nie jest już strażą i nie jest już hasłem!

Bracia!

ten tylko czci ziemi swej wieszcze,

Kto z piersi czerpie żywiący zdrój wody;

Ten tylko naród narodem jest jeszcze,

Co w pętach nawet pieśń wznosi swobody.

Choć słońce chmury zakryją złowieszcze,

Choć we krwi zgaśnie dzień jasnej pogody,

Nie zginął naród, któremu pieśń żywa

Okrzyk wolności z pod serca wyrywa!

O nieśmiertelna spuścizno ty ducha,

Pieśni!

tyś ludów jest życiem i słońcem!

Gdy świat ogarnia noc czarna i głucha,

Ty nad nim skrzydłem unosisz się drżącem

Tam, kędy brzęków nie słychać łańcucha,

Gdzie serce tętnem uderza gorącem,

Tam, skąd narody czekają zarania

Wielkich dni sądu i dni zmartwychwstania.

Więc błogosławić jeszcze los swój może

Lud, co po ojcach wziął takie mogiły,

W które Bóg gwiazdy sypie i pod zorze

Rosnąć im każe...

I gdy wszystkie siły

Wyjdą zeń, wszystkie tchy i pędy boże,

Tam niechaj idzie, a będą weń biły

Podziemne światła, co palą się w grobie,

By życie — śmiercią świadczyło o sobie.

Miehśmy niegdyś lutnie tak potężne,

Iż nam być mogły mieczem i sztandarem

I grać nam w boju, jak trąby mosiężne,

I pierś narodu zagrzewać tym żarem,

Co stwarza duchy wielkie i orężne...

A my z tych pieśni co zrobili?

— Harem,

Kędy się zmysły rozmarzeniem poją,

A pieśń nam nie jest wodzem ani zbroją!

O, skrzydeł orlich wielkie, górne loty!

Gdzie są za wami zwrócone oblicza?

Czemu pod Iljon nie śpieszą Heloty?

Czemu drży duchów ciżba niewolnicza?

Gdzie są słuchacze pieśni Wajdeloty

Na wygaszonych popiehskach znicza?

Gdzie są ramiona, co wspólnym łańcuchem

Ziemię pchnąć miały i rządzić jej ruchem?

Gdzie Konrad, bracia, gdzie jego przysięga?

Gdzie Alpuhary ojczystej obrońca?

Gdzie orla młodość, co wzrokiem słońc sięga

I ludzkość z końca przenika do końca?

Gdzie zapał czynu, gdzie czynu potęga?

Gdzie jest dłoń męska, centaury dusząca?...

Więc wszystko echem przebrzmiało jałowem:

Lud-czyn nie poszedł za poetą-słowem!?

A kiedy mówię tak, nie pragnę wcale,

Aby lirniki ślepe świat wodziły...

Ale w powietrzu słyszę jakieś żale

Nad zmarnowaniem wielkiej, żywej siły;

I widzę ludy bijące, jak fale,

O brzeg bagnisty życia i pochyły;

Widzę służalcze, nizkie, ciemne dusze —

I pytam: Po co żyli Tyrteusze?...

Tak, po co żyli, walczyli, śpiewali,

Żywe swe serca targając na struny?

Po co, jak burza, nad ziemię się rwali,

Rzucając ludom jasności swej łuny?

Po co przed nami szła pieśń ta ze stali,

Co miała błyski miecza i pioruny,

Pieśń, która nocą budziła tyrana,

A dziś jest łkaniem po grobach rozwiana?

O!

pójdź, Korono, zraniona orlico!

Pójdź, stara Litwo, z spętaną Pogonią!

I ty, Lwia Rusi[3], i ty, niewolnico,

Pójdź, serce z sercem, a dłoń złączyć z dłonią;

Niechaj nas tchnienia wolności pochwycą,

Niechaj zapałem oblicza się spłonią,

Niechaj uczujem choć raz, choć w tej chwili,

Żeśmy synowie tych wielkich, co — żyli!

O duchu Wieszcza!

Tej Polski my syny,

Którąś ośpiewał pieśniami swojemi!

Nie wieniec kwiatów, nie chłodne wawrzyny,

Ale ci miłość niesiemy tej ziemi!

O!

niech twe słowo myśl zrodzi i czyny!

O!

bądź ty z nami!

Bądź z duchy młodemi!

I niech ojczyzna zaświadczy to sama,

Żeśmy dziedzice wielkiego Adama!

Przypisy

↑ Wiersz wygłoszony na wieczorze Mickiewiczowskim dnia 28 listopada 1885 r.

↑ Po wyjściu »Pana Tadeusza« w r. 1834 zamilkła Muza Mickiewicza na zawsze.

↑ Herbem województwa ruskiego był lew złoty w koronie złotej w polu błękitnem.


text:
Jezus malusieńki

Jezus malusieńki leży nagusieńki:

Płacze z zimna, nie dała Mu matusia sukienki.

Bo uboga była, rąbekz głowy zdjęła,

W który Dziecię uwinąwszy, siankiem Go okryła.

Nie ma kolebeczki ani poduszeczki,

W żłobie Mu położyła siana pod główeczki.

Dziecina się kwili, Matusieńka lili,

W nóżki zimno, żłóbek twardy, stajenka się chyli.

Matusia truchleje, serdeczne łzy leje,

O mój Synu!

Wola Twoja, nie moja się dzieje.

Przestań płakać, proszę, bo żalu nie zniosę,

Dosyć go mam z męki Twojej, którą w sercu noszę.

Józefie starejki, daj z ogniem fajerki,

Grzać Dziecinę, sam co prędzej podpieraj stajenki.

Pokłon oddawajmy, Bogiem Go wyznajmy,

To Dzieciątko ubożuchne, ludziom ogłaszajmy.

Niech Go wszyscy znają, serdecznie kochają,

Za tak wielkie poniżenie chwałę Mu oddają.

O, Najwyższy Panie!

waleczny Hetmanie!

Zwyciężonyś, mając rączki miłością związane.

Leżysz na tym sianie, Królu nieba, ziemie,

Jak baranek na zabicie, za moje zbawienie.

Pójdź do serca mego, Tobie otwartego,

Przysposób je do mieszkania i wczasu Swojego.

Albo mi daj Swoje, wyrzuciwszy moje,

Tak będziesz miał pałac na mieszkanie Twoje.

-----

Tekst opracowany na podstawie: Karol Miarka, Kantyczki.

Koledy i pastorałki w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane z dodatkiem pieśni przygodnych w ciągu roku używanych, Mikołów-Warszawa 1911


text:
Tadeusz Miciński

Strach

W mroku się idzie tam — kiedy wyje wiatr.

Zwiotszała kuźnia wśród rozstajnych dróg.

Za dnia nie ujrzysz jej —

hej — hej —

wyje wiatr.

Noc mroźna — wiatr wyrywa pnie,

sosny do ziemi gnie.

Za cmentarzem bije młot —

głuchy grzmot.

Kuj żelazo,

kuj żelazo —

okute serce nie pęka.

Skradam się — pod chaszczą zwalonych drzew —

przez rozorane nawałnicą skiby —

do samej ściany, gdzie połyska żar.

Dziura jest w dylach: widzę —

niski człowieczek —

(chwilami wyrasta nad chmury)

z oczyma jak dwa lochy bez dna —

w wyschłych piszczelach rąk

dźwiga młot —

i podnosi z wolna —

jak nakręcona figura woskowa —

zaś opuszcza nagle z potęgą —

w straszne zębate kowadło,

na którym się wzdryga

rozkrwawiona hostia.

Ona oddycha, jak serce —

ona się przyczaja w sobie — i kurczy —

w blasku rozbryzganych płomieni

twarz bledsza od lilij

wschodniego księcia.

Oczy gasną cicho, jak księżyc na morzu,

tuląc się w wiekuisty bezmiar czarnych szafirów.

Ziemia się rozwarła

i jęło zapadać oberwisko meteorów

w ziejącą wśród głazów szczelinę.

A straszny ślepiec odepchnął kupę żużli nogą

i przez bór pędzi —

i znowu powraca —

sosny szumiące ugina jak rżysko.

Moje oczy stały się podobne do dwojga

zamarzłych okien.

On nie widzi —

nie ogląda się —

lecz szuka czegoś niewidomy —

i wygrzebuje coś skrytego w ziemi —

wtem wicher uderzył żelaznym skrzydłem

i runął — zawalił się dach.

nogi mam jak ciężkie czarne trumny.

Słyszę dźwięk trąbki

i skowyt ogarów —

siadłem w rowie —

głowa mi opadła:

idę już tak od wieków —

przeklęty — bez winy.

I obudził mnie mróz:

szumi las —

gdzie iść?

droga tu —

droga tam —

Wlecze się za mną brzydka ropucha.

Szatany z piskiem, jak szczury,

osuwają się po drzewach —

zmyliłem szlak —

wróciłem w miejsce, gdzie kuźnia.

Popiół zimny —

kładnę się na kupie żużli,

sen okrąża mnie, jak ryś —

nie wchodząc

do wnętrza zmartwiałej, nieruchomej ciszy.

-----

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl).

Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Agnieszka Kozioł, Marta Niedziałkowska, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła


text:
Ansgary (święty), pospolicie zwany apostołem północy, ur. 8 Wrześ.

801 r, prawdopodobnie w Pikardji, ze szlachetnych rodziców, zostających w ścisłych stosunkach z dworem cesarzów frankońskich.

Od dzieciństwa wychowywany był, przez świątobliwą matkę, w bojaźni i miłości Bożej.

W piątym roku życia, utraciwszy matkę, umieszczony był przez ojca na wychowanie w sławnym podówczas klasztorze korbejskim, niedaleko Amiens, gdzie skończywszy całkowity ówczesny kurs nauk, przywdział sukienkę zakonu św. Benedykta i, z przyjacielem swoim Witmarem, spełniał jakiś czas obowiązki nauczyciela w tym samym klasztorze korbejskim, a następnie w klasztorze Nowej Korbji, w djecezji paderborneńskiej, założonym za staraniem cesarza Ludwika Pobożnego; tam wyświęcony został A. na kapłana.

R.

826 nadarzyła mu się sposobność poświęcenia się pożądanym dlań pracom apostolskim: Harald, król duński, zagrożony utratą swego królestwa, przybył do cesarza Ludwika, z prośbą o pomoc, która mu też była przyrzeczoną; bo cesarz sądził, że te nowe stosunki z narodem jeszcze pogańskim, posłużą do nawrócenia go na chrześcjańską wiarę.

W tym celu Ansgary i Autbert udali się z Haraldem do Danji.

Wprawdzie, już poprzednio byli tam: Ebbon, Halitgar i inni missjonarze; jednak obfite jeszcze żniwo zostawili dla swych następców.

Ansgary i jego towarzysze napotykali rozliczne przeszkody i wiele wycierpieć musieli w czasie swej missji.

R.

831 cesarz odwołał ztamtąd Ansgarego i razem z Witmarem posłał go, jako missjonarza, do Szwecji.

W drodze zrabowany przez morskich rozbójników, dostał się do Birka, miasta handlowego, leżącego nad jeziorem Mölar i, mimo przeszkód, w krótkim czasie zaprowadził w Szwecji Kościół chrześcjański.

Powróciwszy do kraju, wyniesiony został przez cesarza na godność pierwszego arcybiskupa hamburgskiego; cesarz bowiem, spełnając[1] wolę ojca swego, świeżo utworzył w Hamburgu arcybiskupstwo, dla szerzenia religji chrześcjańskiej na północy.

Ansgary konsekrowany r. 833, otrzymał palljusz od Papieża Grzegorza IV, oraz tytuł legata apostolskiego na Dauję, Szwecję, ziemie słowiańskich i innych północnych narodów.

Urząd swój spełniał z wielkiém powodzeniem, szczególniej między północno-elbiańskimi Saksonami; ale gdy korsarze normandcy napadli na Hamburg (837) i podpalili go, musiał ratować się ucieczką, a nie przyjęty przez Leudericha, sąsiedniego biskupa bremeńskiego, który mu oddawna zazdrościł godności arcybiskupiej, znalazł przytułek u pobożnej matrony, nazwiskiem Ikija, w majętności jej Ramelslohe, o 3 mile na południe od Hamburga odległej, gdzie następnie założył klasztor, zatwierdzony przez Papieża Mikołaja I.

W tém miejscu, przez dziewięć lat zarządzając swoją archidjecezją, nie zapomniał o potrzebach świeżo założonego w Szwecji Kościoła, dla którego przeznaczył i wyświęcił na biskupa Autberta.

Po śmierci Leudericha, r. 848 biskupstwa bremeńskie i hamburgskie zostały połączone, i Ansgary na rezydencję swoją obrał Bremen, jako dogodniejsze od Hamburga miejsce.

Sprawa z Guntherem, arcybiskupem kolońskim, o rozgraniczenie archidjecezji, załatwioną została na korzyść Ansgarego, który następnie wszedł w układy z Horichem Starszym, królem duńskim, względem założenia kościoła w Szlezwigu, co najwięcej przyczyniło się do ostatecznego nawrócenia Danji.

Wykorzeniał przytém Ansgary resztki poganizmu w swojej archidjecezji, fundował klasztory i zakłady naukowe, a dawne rozszerzał.

Roku 861 przedsięwziął drugą wyprawę missyjną do Szwecji, która mu się do tego stopnia powiodła, że zebranie narodowe postanowiło żadnych nie stawiać przeszkód w zaprowadzaniu chrześcjaństwa.

Zarząd duchowny tej nowej i licznej trzódki powierzył Erimbertowi, synowcowi Autberta, i zarządził budowę kościoła w Birce, na placu ofiarowanym przez króla Olawa.

Nigdy nie spuszczał z oka tego kraju, który z pogaństwa podżwignął: posyłał tam najlepszych missjonarzy, a między innymi Rimberta.

Um.

3 Lutego 865 r., w dniu we śnie objawionym, mając lat 65.

Przez następcę Rimberta zaliczony w poczet świętych.

Papież Mikołaj I zatwierdził jego kanonizację.

Relikwje Ansgarego były, w wielu djecezjach niemieckich i skandynawskich, zaliczane do najszacowniejszych pamiątek religijnych.

A. tak dalece, jako benedyktyn, nawykł do pracowitego życia, że nawet podczas śpiewania psalmów zajęty był pracą ręczną.

Pomimo rozlicznych zatrudnień pasterskich, pisywał rozmaite dzieła, ale do naszych czasów doszły tylko jego Pigmenta (modlitwy wyjęte z psalmów) i Żywot Willehada, pierwszego bpa bremeńskiego.

Ansgary za wzór dla siebie obrał św. Marcina turoneńskiego i wiernie go w dobroczynności naśladował.

W dojrzałym wieku, zwykłym jego pokarmem był chleb i woda, dzień i noc nosił włosiennicę.

Mszę świętą codziennie odprawiał.

Nadzwyczajną odznaczał się łagodnością, a myśl jego i serce ciągle ku niebu zwrócone były; częste miewał widzenia, zwłaszcza podczas modlitwy i rozmyślania.

Aż do czasu reformacji, uważany zawsze za najpierwszego patrona północy i dziś jeszcze, wiele miejscowości niższej Saksonji, od niego ma nazwisko.

Następca Ansgarego, Rimbert, pierwszym był jego bjografem.

Z tegoczesnych zaś, zasługuje na uwagę G. H. Klippel (Lebensbeschreib.

d.

Ezb.

Ansgar, Bremen 1845 r).

(Mast).

J.

Przypisy