text:
Sztuka obłapiania

PIEŚŃ IV

Aleksander Fredro

PIEŚŃ IV

O wy najczulsze małżeńskie pieszczoty!

O lubieżności ręką dane cnoty!

Cóż cię wystawić, cóż ci zrównać może ?

O jaka rozkosz!

ubarwione łoże

Zająć radośnie przy kochanej żonie...

Tonąć w słodyczach na jej czystym łonie...

Myślą się bawić, że jej posiadanie

Jedne dać mogło prawdziwe kochanie.

Że nikt na tem kształt dłoni swej nie wspiera,

Który niejeden oczami pożera.

Ach!

czemuż sytość z postacią posępną

Później się staje prawie nieodstępną?

Czemuż ten zapał niknie i zimnieje,

I jak żar w deszczu tylko słabo tleje?

Nie nim to zwykle kuś bywa podjęty;

Lecz będąc w nałóg powoli wciągnięty,

Napół pęcznieje jeno błysną zorze,

I przez sen prawie zbitą niwę orze.

Jako wódz w sztuce biegły i uczony,

Chociaż ponurą nocą otoczony,

Byle dowiedzieć zdołał się nazwiska

Jednego punktu swego stanowiska,

Wie, jak pagórków, jak lasów daleki,

Gdzie drogi, ścieżki, gdzie brodziste rzeki

Tak mąż pracowity przebudzon w łożnicy,

Gdy rękę kładzie na swej połowicy,

Wie, gdzie ma znaleźć piersi natłoczone,

W jaką do gaju obrócić się stronę;

Wszędzie na pewne wiedzie swoje kroki,

A wie najlepiej, jak wąwóz głęboki.

Lecz ten, co wdzięków zakrytych pomrokiem

Nie zna i przebiec nie jest w stanie okiem,

Ten nie gromadzi uczuciów przyjemnych,

Pytając o nie powabów tajemnych

Dłonią, co sunie po pulchnym okroju

Wśród pojącego zmysłów niepokoju.

Czasem ją zwolna między piersi mieści,

Albo spuszczając z półkręgiem się pieści,

Nawet ciekawie schodzi na kolana....

Głaszcze, powraca gdzie strona nieznana,

I na ostatku w rozczulenia porze

Kładzie się spocząć na ciepłym kędziorze.

A wyobraźnia stokrotnego czoła

Tworzy mu piękność, jakiej pragnąć zdoła.

Gdy jednostajność przykrzy nam się wszędzie,

Niechaj odmiana godłem naszem będzie!

Ona rozkosze niezliczne nam poda;

Ale przy tejże niech stanie wygoda.

Nie idź się starać, by w długich zachodach

Wyrznąć panienkę na ciemnych gdzie schodach,

Przyczem do domów wsuwając się skrycie,

Można po grzbiecie dostać należycie.

Nie idź po dachach do cudzej małżonki,

Gdzie w chłodne nocy zimne wnosisz członki,

Gdzie męża postać, gorsza od upiora,

Zawsze nie w miejscu pokazać się skora.

Pełna goryczy, zazdrości i gniewu

Trwoży cię nawet wśród rozkosz wylewu.

Ale w pewności, bez zgiełku, obawy,

Używaj słodkiej jebucznej zabawy.

I illuzyja, bóstwo dobrotliwe,

Niech swemi kwiaty przeplata prawdziwe;

Gdy nagość rzeczy nie nęci nas szczerze,

Ona niech wtedy miejsce jej zabierze.

Lecz może, żebyś pamiętać chciał rady,

Zaraz cudzemi wesprę je przykłady.

Zważaj, jak Wacław prawym idąc torem

Staje się wszystkim doskonałym wzorem

W ciągłym traktacie z przemyślną Szaicho;

Ona dostarcza, on wygala cicho

Dziewczęta młode lub z konwiktu wzięte,

Lub w pańskim domu na służbę przyjęte;

Lub też wieśniaczki wabiącej urody,

Co w miasto noszą mleko lub jagody.

Taką dziewczynkę wieczór pokryjomu

Wierna służąca wprowadza do domu.

Wnet ciepła kąpiel odświeża jej wdzięki...

Włosy się trefią od fryzjera ręki....

Wodki pachnące, przemysłu dar rzadki,

Piczkę ściskają i wzmacniają zadki.

A po gorącym i miłym napoju,

Z prawdziwą żądzą idzie do pokoju,

Gdzie co węch łechce, co tylko zmysł bawi,

Wszystko na wybór wzrokowi się stawi.

Dosyć tam wstąpić, a człek mimowolnie

Najspokojniejszy pomyśli swawolnie:

Cóż się z dziewicą w łożnicy tam dzieje?

- Wygląda, pała, trzęsie się i zieje.

Niechaj więc jeszcze niecierpliwie czeka,

My na Wacława spojrzyjmy z daleka.

Ten od wieczerzy wykwintnej zaczyna,

Kończy zaś wety na butlu węgrzyna.

Potem się zbliża skrycie do świątyni,

Gdzie go wygląda pieszczotów bogini.

Wsuwa się w łoże i osłonę zdziera...

Miłe na wdzięki tysiączne poziera...

Po toku ciała zwolna ręką błądzi...

Tutaj załechce, a tam ogień zrządzi.

Prosi dziewczyna drżąca z rozpalenia,

By skończył, by chciał zgasić jej płomienia;

I białą dłonią chwyta dziryt twardy,

Który nieczuły potrząsa szczyt hardy.

A gdy palcami objąć go nie zdoła,

Znowu o litość na Wacława woła.

On na to głuchy, bardziej ją rozpala,

Niby zaczyna i wnet się oddala;

Trzy razy tęgo przyłożona kucha,

Trzy razy nagle odjęta od brzucha,

W końcu, gdy widzi żądze w samej mierze,

Głaszcze..spogląda, do jebca się bierze...

Wznosi jej nogi, kładzie na swe ramię,

Wymierza huja..i wstrzymuje w bramie.

Lecz spodnia dupa sama się przytyka

I po cynadry całego połyka.

W wolnem wzruszeniu przerywanie sapią,

Jajca z tętentem o półdupce chlapią,

A natężonych biódr silnym zaporem

Przytkany kędzior splata się z kędziorem.

Rozchwiane ciało tylko co się miga,

Brzuch dupę, dupa brzuch bez przerwy ściga.

On jeśli cofnie, tem mocniej dopycha,

Ona wypięta wierci się i wzdycha.

I już dwa razy jak zmiękła natłokiem

Jędrna macica zarzygała sokiem,

Gdy dzielny jebur przez miłe łechtanie

Poznał, że bliskie miłości wylanie.

Wtenczas, o Sztuko!

niebios drogi darze!

Jakże cię uczcić pieniem się odważę!

I czyż wystarczy chęci mojej zbytek

Kreślić twą wielkość, dobroć i pożytek?

Wtenczas, słuchajcie..jak nieczuła skała

Huja zatrzymał, aż picza zadrżała

Tak odpoczywa, w uważaniu czeka,

Słucha, jak sapor nazad w jajca ścieka.

A gdy już czuje nadeszłe ochłody,

Na nowo idzie w jebliwe zawody;

Twardo piłuje, aż pod serce łechce,

Wtedy zaś staje, kiedy mu się zechce,

Woli podległy, ale nie potrzebie,

Godzinę całą albo więcej jebie.

Nareszcie widząc, że się już morduje,

Rusza, dopiera, drży i deszarżuje.

Młodzieńcze!

twój kuś na ten obraz miły

Dżarso powstaje wśród niezgniętej siły.

Oby ci zawsze dotrzymywał wiernie!

Obyś rwał kwiaty, nie znając co ciernie!

A gdy osiągniesz wieniec znakomity,

W tem z prac moich wezmę plon obfity.

Może prawidła ode mnie rzucone,

Kto inny lepiej przez pienia uczone

Nauczyć zdoła, obszerniej oznaczy,

I z przyjmnością jaśniej wytłumaczy.

Mnie jednak, choć-em słabym wierszem kreślił,

Chwała zostanie, żem o dobrem myślił.

Teraz, gdy ta myśl obu nas przejęła...

Chodźmy obłapiać na skończenie dzieła!


corpora: wikisources-pl

text:
Ciosna, nacięcie, narznięcie, znak herbowy lub inny, jakie pospolicie wycinano na starych drzewach granicznych.

Ciosnka - nazwa statku czyli narzędzia żelaznego, służącego zwłaszcza bartnikom mazowieckim do robiena ciosnek na drzewach bartnych.


corpora: sejm

text:
.?,s3i*?fil?

Dzionnik Ustsw Nr 104 - 5172 - Poz.78

.?,s3i*?fil?

Uwagal

1.

Otoba rHadajlca os,viadczonio o stan''r6 mdqtkowym obowilzana jest do rgodnogo I gr.wd+ drrannego

i zupelnego wyp€fnienia kaidej z rubryk

2.

Jeieli poszeeg6lne rubrykl nie znsjdujq w konketnyrn pr4,padku zastorowlni!, naloiy wpirld .nl6 dotycry''.

3.

Oiwisdc2snlo o stlnic mai4kowym dotyczy mai6ku w kralu lza grrnicq.

,t.

Ogwladczeni€ o stanic maiqtkowym obcjmuje r6wniot wicr.ytelnogci plcnlgtne.

Ja.

nii.i podpisany(a).

urodzony(a) J.2..

.tri.

:tv-*....1.83J,................... r''u6$."${,oril,

l : tS(

zgm ieszkcly( a )

$i"rv P

;;;;;; ;";;:";, "**;;;;;;; ;;;;;;;;;;;go wybranych w Rzsczypospolhej Pobkiaj lDr.

U.

Nr 1trt, por. 1925 or,!z z 2d)6 r.

Nr 10/t, poz. 7081, zgodnie

z 8a 3r tcj ustawy ofwiadczsm, is p6i.dam wchodzecc w eHad matla6ckial wrp6lnotbi mtJ4l6wrl lub

stanowilco m6j m8i(ok odrgbnr

t.

- Srodki picnlgine zgromrdzone w wrlucle obcej: .,....1+:t:,.9......gkJ)l k4*---*--tT

-<"t L+

Oirdedczcnlc o rtrnlr mrlg*owym

Zasoby pienigine:

na kwote: .....k#..o-.... r}:hfJa .

11h4............''rA

1.

Dom o powicachni: [*: 9.''{{..

R4W

o warto6ci:

tytul prswnlc

2.

Itdlgnkrnie o powienchni:

.....,..,.

o warto&i:

Mul prawny:

5a, f

rcdzai

adres:

o *a.tog"i, ..).-9

rodzaj zabudowy: 4oo LL7

tytlf prawnlr:

Z togo Mulu osiqgn4lam{?lam} w roku ubicgvm przych6d i doch6d w wysokoici:

powienchnia: .........4*i.c.........

Q:I+IJ\ *f- - -

1il.

tytuf prawn)4

Ucrestniczg w sp6lce o/wllnej lub w osobowej rp6lce handloweJ (jawnei, prrtnarskl.j,

komandytowo-akryjnoi) - nalsiy podaC wyso.ko6d wniesionych wktad6w: ..,.....,,...........

komand6owaj,

Z tego t\dulu osiEgnatem(€16ml w roku ubiegtym prrychdd I doch6d w wysokorlcl: .,..,..

tv.

1.

Posiadam udzialy w spdlce handlowej z udzialem pristwowych

przsdsiebiorc6w, w kt6rych uczostniczq takie osoby - nalei lub komunslnychpodad licrbq i

os6b prawnych lub

omitenta udzial6w:

;;;;;;ffiilffi;;;;;;;;il;;;;;;:;;;;;;, :#":; "M

2.

Posiadam udziaty w innych cp6tkach

Z tego Mufu osiqgnqf em(glam) w roku ubiegiym doch6d w wysoko6ci:

handlowych - nalaiy podaC liczbe i emh6ntt udzial6w: .....

.........,.......

1:t*..?*.... g''{gf hL#"tz.....

1.

Posiadam akc.ie w sp6lkach handlowych z udzialem pa6stwowych lub komunllnych o!6b pFwnych lublult*ltT:::::*::::::::::::_::::-''_:::::Tt:;:tiff",H'';;;""::::

I t2

Z t€go Mulu osiqgn{am(9tam} w roku ublcgiym doch6d w rivysokodci:

Dzisnnik Ustaw Nr 10,1 - 5174 - Poz.

708

z tsgo Mulu osi49nqlem{gfam) w roku ubieglym doch6d w wysokosci: ......1*+.:.g....F.(P..f.t+ kl*6(

Nabylsm(am) (nabyl m6j malionek) od Skarbu Padstwa, innej pafistwowej osoby prawnei, l€dnodtok

samozqdu terytorialnago, ich a,viezk6w lub komunalnej osoby prawnoi nastgpujece mienie, kt6repodlogato zbyciu w

drodze pnetargu - naleiy podsd opis mienia i datg nabycia, od kogo: ........................- *"

r.s....''.0:l#t\ w

Prowadzg dzialalnoSd gospodarczq (nale2y podad formq prawn4 i pd6dmlot

vlt.

- osobiscie

Z t€9o Muru osiqgnqlem{glam} w roku ubiogtym prrych6d idoch6d w wysoko6ci:.....1:*..9-....

H{..\qX

IJ

2.

Zarzqdzafir dziafalnoSci4 gospodarcza lub isstsm pzedstawicielsm, petnorhobniklem tsklsj dzislalnosci(nalaiy podaC

forme prawnQ I ptz edmiot dzialalno6ci): .......,.....-.,-.

............,t+i''--...

EgrkA,^-,,-.----....

X

(J

..................

A4*.9,.,,...uk5.!+(*"{^......- osobigci€

- wsp6lnie z innymi osobami

Z tego Mulu osiegn1lem(elam) w roku ublegtym

vlll.

1.

W sp6tce handlowej (nazwa, siedziba sp6tki):.............................

.

.....1*1''- *......

X*#a*-t5:"...-...''.

- jestem czlonkiom zazqdu {od kiedy):

* jestem czlonkiem komisji rewiry.inej (od kiedyl: ............

Z tego \Aufu osi4gnqlem(glam) w roku ubiegtym dochdd w wysokodci:

2.

W fundecjach i stowenyf,trnirch prowrdz{q/ch dzlalalno3d gorpodarczq:

- j6tem czlonkiam zazqdu (od kiady):

- jestom ertonkiom rady nedzorczcJ (od kledy):

-iestem czlonnem komlsji ruwlryinej (od kiedyl:.......

................../*.(.

WY

Z togo tytulu osiqgnqtomtgfam) w roku ubleg[fn doch6d w u4ysoko6cl:

Inn6 dochody osiqgano z tytdu

;z-{l5o+iqt*."15q19

.rar,^^{-,'' -3oo*( hrate)i tlr.) fuq tr,t,r-ora-Tu,r''ri&&..

;11/-61^0;., -+ioou fy;u?ou dO ntft-ref ,17''6{6.u''^o-l.loo''-2t"uY;;hrdi''t\#fr;*dif ir''Gtlil{;"Ciul1"4:\iio-ri7;''iiffiliiT'';idl$ffi''Lilni-+zs,r

n.(,/v vr- Ltl vve\>v4.< l vLt rt(J4v\ | \ \-D,t/{-r4r''4r{ vrvlrc(/J -tvw t | {,|j(:jf1rIt\\, r I t r;/uJfr/--,vw al .w tcr 6trp*u,vtt eu,"iDtaoi d*"

t..^&-l lle#4e..[dd.:..kl4g*gl3.rk.cx.1._{fo_{[:te.,.*#.**.e.{_if_yfl:-rua,":F,a''l!,to a0 vi !

X-t-d''le-Ltf!-I-

''T''i":"''"('' ^u

/\;Uu6 64/,oe\'',^gr+a<Jl''hA,''-r '';\,^'' q.utedw( -16Ltii(t''"''''Vlo Fn''l''ctt^^''a^;''**\h $64F''/otiLr-obp $; J l,&-nuo^i

"- a''"rtvtVe - iooi ( t..''f;p* )''

o

Sldadniki mienir ruchomcgo o wartofci porrrytaj t0 000 zlotph (w pnyprdku polezd6w mechanicznych

- *i%"e; W,o")'',tgmr-w^ kt-itn,"i- -t''nz> 4 ,{a:d''^nt.ft a,,, r,r-r-, e,ttgr(Wd. - l6t{ ''uI

naloiy podad rqarkg, model I rok produkcjll: ...

Zobowlqzanh pionlgin!

o wrrtodcl powytrJ 10 000 ztotych, w tyrn z8clqgnlgtt k dW I potyczkl oraz wr-

runld, na lekich zostrty udzlclonr lwobcc kogo, w a,viezku z hllm zd.n.nl6m, w l!k|., wytokoici):

xt.

jo Pt''t; ,t -rd(

,At^

Powyisze ofriviadccenie sRadrm Swhdomy{a}, ii ne podstawio art 233 I 1 Kodekeu karnego zr podanie

nl€prawdy lub zatljenie prawdy grozi kara pozbawlenia wolnoSci,

Er<nrrnHtail rp;z.rx !5!-11!iRP

1 3.

07, 2009

wPLY N Ee


text:
2.

Jestem, co mię ktoś chowa gdzieś od przygody,

A pomagam temu, co nie ma z wodą zgody;

Rodzę syna rączego, który zaś ma swata,

Co kiedy w ziemię wpadnie, trzęsie sztuką świata.

Pół roku mię chowają, a gdy zmartwychwstanę,

Ustawnie się ruchając nigdy nie ustanę.

Kiedy pan najjaśniejszy na raku przyjedzie,

Wtenczas mię piękna ręka z więzienia dobędzie.

Lub téż, kiedy do tańca młody albo stary

Pannę wiedzie lub panią, ja-m trzeci do pary.


text:
Ap 6

1 I widziałem, gdy otworzył Baranek jedną z onych pieczęci, i słyszałem jedno ze czterech zwierząt mówiące, jako głos gromu: Chodź, a patrzaj!

2 I widziałem, a oto koń biały, a ten, który na nim siedział, miał łuk, i dano mu koronę, i wyszedł jako zwycięzca, ażeby zwyciężał.

4 I wyszedł drugi koń rydzy; a temu, który na nim siedział, dano, aby odjął pokój z ziemi, a iżby jedni drugich zabijali, i dano mu miecz wielki.

6 I słyszałem głos z pośrodku onych czworga zwierząt mówiący: Miarka pszenicy za grosz, a trzy miarki jęczmienia za grosz; a nie szkodź oliwie i winu.

11 I dane są każdemu z nich szaty białe, i powiedziano im, aby odpoczywali jeszcze na mały czas, ażby się dopełnił poczet spółsług ich i braci ich, którzy mają być pobici, jako i oni.

12 I widziałem, gdy otworzył szóstą pieczęć, a oto stało się wielkie trzęsienie ziemi, a słońce sczerniało jako wór włosiany i księżyc wszystek stał się jako krew;

13 A gwiazdy niebieskie padały na ziemię, tak jako drzewo figowe zrzuca z siebie figi swoje niedostałe, gdy od wiatru wielkiego bywa zachwiane.

15 A królowie ziemi i książęta, i bogacze, i hetmani, i mocarze, i każdy niewolnik, i każdy wolny pokryli się w jaskinie i w skały gór,

17 Albowiem przyszedł dzień on wielki gniewu jego, i któż się ostać może?

góra strony

Ap 5 Ap 6

Biblia Gdańska Ap 7


text:
27.

Blanc-manger czyli galareta migdałowa.

Do wszystkich kremów daleko taniéj używać nóżek cielęcych lub żelatiny, niż karugu.

I tak na jednę kwartową formę dosyć jest 4 lub 5 nóżek cielęcych, które czysto wymyte, po odrzuceniu kości zalać trzema kwartami wody, i w rondlu na wolnym ogniu gotować, ciągle szumując.

Odebrać jak rosół, zebrać tłustość i gotować daléj, aż mięso rozgotuje się na miazgę.

Wtedy przecedzić przez sito, ostudzić i do przestudzonego wlać parę białek rozbitych z wodą; postawić na wolnym ogniu, aby się powoli klarowało, lecz mocno nie gotowało: gdy już czyste będzie, przecedzić znowu przez płótno i gotować póki płyn się nie wygotuje do kwaterki.

Jeżeli ten sztam ma się użyć do galaret, które nadzwyczaj klarowne być powinny, to lepiéj po przecedzeniu nóżek, zostawić je do drugiego dnia, zebrać nożem tłustość, wyrzucić sztam z miski, w któréj zastygał, na stół, skroić fusy ze spodu i dopiero białkami klarować, postępując daléj jak wyżéj.

Pół funta słodkich migdałów, a 12 gorzkich, oparzyć i utłuc na miazgę, skrapiając trochę mlekiem.

Zagotować kwartę śmietanki słodkiéj i wrzącą sparzyć migdały na misce, niech tak postoją z godzinę.

Wtedy przecisnąć migdały przez płótno tak, żeby miazga zupełnie sucha była; można ją jeszcze raz przetłuc, i polawszy trochą téj saméj śmietanki jeszcze raz, lub półkwaterką innéj, jeżeli forma większa od kwartowéj, znowu wycisnąć, aż będą suche otrąbki; wsypać pół funta cukru, wlać zimnego sztamu kwarterkę, wymieszać razem i ubić mocno, aż do zgęstnienia, a wtedy wlać w formę oliwą wysmarowaną do zastudzenia.


corpora: openbooks

text:
Maria Konopnicka

Rota

Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród.

Nie damy pogrześć mowy,

Polski my naród, polski lud,

Królewski szczep piastowy.

Nie damy, by nas gnębił wróg.

Tak nam dopomóż Bóg!

Tak nam dopomóż Bóg!

Do krwi ostatniej kropli z żył

Bronić będziemy ducha,

Aż się rozpadnie w proch i pył

Krzyżacka zawierucha.

Twierdzą nam będzie każdy próg.

Tak nam dopomóż Bóg!

Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz,

Ni dzieci nam germanił,

Orężny wstanie hufiec nasz,

Duch będzie nam hetmanił.

Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg.

Tak nam dopomóż Bóg!

Nie damy miana Polski zgnieść,

Nie pójdziem żywo w trumnę,

W Ojczyzny imię i w jej cześć

Podnosim czoła dumne.

Odzyska ziemię dziadów wnuk.

Tak nam dopomóż Bóg!

-----

Tekst opracowany na podstawie: Piotr Maszyński, Śpiewnik narodowy na chór męski, Łódź 1917


text:
Ogółem 1 170 100,0

Marszałek Sejmu 456 39,0

Komisje sejmowe 143 12,2

* Dotyczy pism zarejestrowanych.

Wpływ korespondencji w styczniu 2011 roku

Załącznik

do Informacji

Ogółem 805 247 1 052 100,0

Zwykła 239 24 263 25,0

Elektroniczna 566 223 789 75,0

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Ogółem 1 052 100,0

Dotyczy projektów ustaw 65 6,2

Dotyczy stosowania przepisów ustawowych 150 14,2

Nie dotyczy 837 79,6

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Tabela 2

Tematyka korespondencji*

Tabela 4

Ogółem 1 052 100,0

Działalnośd Sejmu i posłów 83 7,9

Działalnośd Rady Ministrów i organów jej

podległych 22 2,1

Pozostałe organy władzy paostwowej 32 3,0

Wolności i prawa obywatelskie 21 2,0

Wymiar sprawiedliwości 38 3,6

Funkcjonowanie systemu penitencjarnego 7 0,7

Działalnośd prokuratury i bezpieczeostwo

wewnętrzne 16 1,5

Ubezpieczenia społeczne 40 3,8

Sprawy kombatanckie i świadczeo wojennych 7 0,7

Pomoc społeczna 12 1,1

Sprawy pracownicze i bezrobocie 14 1,3

Ochrona zdrowia 31 2,9

Gospodarka mieszkaniowa, budownictwo, sprawy

nieruchomości 76 7,2

Rolnictwo i leśnictwo 2 0,2

Edukacja, nauka 15 1,4

Kultura, środki masowego przekazu 36 3,4

Sport i kultura fizyczna - -

Infrastruktura 234 22,3

Finanse publiczne i instytucje finansowe 3 0,3

Podatki 15 1,4

Samorząd terytorialny 5 0,5

Obrona narodowa, sprawy wojskowe - -

Terenowa administracja rządowa - -

Mniejszości narodowe i etniczne 1 0,1

Stosunki między paostwem a kościołami 1 0,1

Unia Europejska 79 7,5

Kancelaria Sejmu 26 2,5

Inna, niż w pozostałych kategoriach 181 17,3

* Dotyczy pism rozpatrzonych.

Ogółem 1 052 100,0

Pracownicy sfery budżetowej 17 1,6

Pracownicy sfery pozabudżetowej - -

Bezrobotni - -

Emeryci i renciści 66 6,3

Korespondenci z zagranicy 19 1,8

Rolnicy 1 0,1

Uczniowie, studenci 12 1,1

Rodzice 3 0,3

Mieszkaocy wsi, osiedla, ulicy, budynku 11 1,0

Organy i jednostki organizacyjne samorządu

terytorialnego 16 1,5

Przedsiębiorcy, podmioty gospodarcze i

Związki zawodowe, samorządy zawodowe,

pracownicze 18 1,7

Organizacje społeczne, polityczne i religijne 70 6,7

Posłowie 1 0,1

Inne niż w pkt. 1-15 303 28,8

Nieustalone 497 47,3

*Dotyczy pism rozpatrzonych.

Tabela 5

Ogółem 1 052 100,0

Petycja, apel, wniosek 149 14,2

Opinia, stanowisko 285 27,1

Protest 234 22,2

Skarga 14 1,3

Prośba w sprawie indywidualnej 154 14,6

Pismo dotyczące wcześniejszej korespondencji 7 0,7

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej 7 0,7

Inne, niż w 1-7 183 17,4

* Dotyczy pism rozpatrzonyc


corpora: CEN

text:
Prezydent Lech Kaczyński powiedział w wywiadzie dla agencji Reuters, że w przyszłym tygodniu rozpocznie poszukiwania kandydata na prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Prezydent zaznaczył, że na pewno nie będzie nim Leszek Balcerowicz.

Kaczyński zapowiedział, ze poglądy nowego kandydata będą odmienne od tych, które reprezentuje Balcerowicz.

Pragnę zwrócić się ku tej szkole myśli ekonomicznej, która nie trzyma się linii Balcerowicza – zaznaczył prezydent.

Zdaniem Kaczyńskiego Balcerowicz koncentruje się głównie na makroekonomii.

Nie jestem ekonomistą, więc nie chcę osądzać pochopnie, ale czasem odnoszę wrażenie, że jeśli chodzi o prezesa Balcerowicza, to mam do czynienia z ideologią, a nie ekonomią – dodaje.

Zdaniem prezydenta nowy szef NBP powinien zwrócić uwagę na społeczne konsekwencje reform czy realia biznesowe dla przedsiębiorców.

Wypowiedź prezydenta lekko zachwiała złotówką i wywołała mały spadek kursu.

Według agencji Reuters słowa prezydenta zostały odebrana przez inwestorów jako znak, że Kaczyński oraz Prawo i Sprawiedliwość chcą uległego szefa banku centralnego.


text:
Tadeusz Nalepiński

Z pomroku czarnych nocy chust…

Baudelaire

Z pomroku czarnych nocy chust

wyziera blada twarz.

Ustami szuka moich ust —

… ach, masz mnie, masz…

Oddaje mi się jakiś cień,

wychudły, siny trup —

«Jam życia treść, miłości rdzeń

i nocy łup»…

Straszliwą rozkosz piję z warg

i śliskiej piersi jej,

Obłędny refren moich skarg

grzmi: śmiej się, śmiej!…

Potworne widmo zmysły żre,

oddechem śmierci drży,

I beznadziejnym krzykiem rwie

Tęsknoty mojej sny…

-----


text: brzeszczot, głównia szabli', od brzasku, 'jaśnienia'; przyrostek -iet zwykły.


text:
Bruno Schulz

Kometa

1

Koniec zimy stał tego roku pod znakiem szczególnie pomyślnej koniunktury astronomicznej.

Kolorowe wróżby kalendarza zakwitały czerwono w śniegu na rubieży poranków.

Od pałającej czerwieni niedziel i świąt padał odblask na pół tygodnia i paliły się dni te na zimno fałszywym i słomianym ogniem, złudzone serca biły przez chwilę żywiej olśnione tą zwiastującą czerwienią, która nic nie zwiastowała i była tylko przedwczesnym alarmem, kolorową blagą kalendarzową, namalowaną jaskrawym cynobrem na okładce tygodnia.

Począwszy od Trzech Króli przesiadywaliśmy noc w noc nad białą paradą stołu lśniącego od lichtarzy i sreber, układając bez końca pasjanse.

Z godziny na godzinę noc za oknem stawała się jaśniejsza, lukrowana cała i lśniąca, pełna kiełkujących bez końca migdałów i cukrów.

Księżyc, niewyczerpany transformista, cały pogrążony w swych późnych praktykach księżycowych, odprawiał kolejno swe fazy, coraz jaśniejsze i jaśniejsze, wykładał się wszystkimi figurami preferansa, dublował we wszystkich kolorach.

Już za dnia stał często na boku, zawczasu gotowy, mosiężny i bez blasku — melancholijny walet ze swą świecącą żołędzią — i czekał na swoją kolej.

Tymczasem całe nieba baranków przechodziły przez jego samotny profil cichą i białą, rozległą wędrówką, ledwo go zakrywając mieniącą się, rybią łuską z perłowej macicy, w którą ścinał się pod wieczór kolorowy firmament.

Potem już dni kartkowały się pusto.

Wicher przelatywał z hukiem nad dachami, wydmuchiwał wystygłe kominy aż do dna, budował nad miastem imaginatywne rusztowania i piętra i rozwalał te dudniące, napowietrzne budowle, z łomotem krokwi i belek.

Czasami wybuchał na dalekim przedmieściu pożar.

Kominiarze zbiegali miasto na wysokości dachów i galeryjek pod niebem grynszpanowym i rozdartym.

Przeprawiając się z połaci na połać, u cypli i chorągiewek miasta śnili w tej napowietrznej perspektywie, że wicher otwiera im na chwilę wieka dachów nad alkowami dziewcząt i zatrzaskuje je wnet z powrotem nad wielką wzburzoną księgą miasta — oszołamiającą lekturą na wiele dni i nocy.

Potem wichry zmęczyły się i ustały.

W oknie sklepowym subiekci wywiesili wiosenne materiały, i od miękkich kolorów wełny złagodniała wnet aura, zabarwiła się lawendą, zakwitła bladą rezedą.

Śnieg skurczył się, sfałdował w niemowlęce runo, wsiąknął na sucho w powietrze, wypity przez kobaltowe powiewy, wchłonięty z powrotem przez rozległe i wklęsłe niebo bez słońca i bez obłoków.

Gdzieniegdzie zakwitły już w mieszkaniach oleandry, otwierano okna i bezmyślne ćwierkanie wróbli napełniało pokój w tępej zadumie dnia błękitnego.

Nad czystymi placami zbiegały się na chwilę gwałtowne starcia zięb, gilów i sikorek z przeraźliwym kwileniem — i pierzchały na wszystkie strony zmiecione przez powiew, wymazane, unicestwione w pustym błękicie.

Przez chwilę pozostawały po nich w oku kolorowe cętki — garść confetti rzuconych na oślep w jasną przestrzeń — i topniały na dnie oka w neutralnym lazurze.

Zaczął się przedwczesny sezon wiosenny.

Koncypienci adwokaccy nosili wąsiki podkręcone spiralnie do góry, wysokie, sztywne kołnierzyki, i byli wzorem elegancji i szyku.

W dni podmyte wichurą jak powodzią, gdy wicher niósł się z hukiem wysoko nad miastem, kłaniali się z daleka kolorowymi melonikami znajomym damom, oparci plecami o wiatr, z rozwianymi połami, i odwracali spojrzenia, pełni zaparcia i delikatności, ażeby nie narażać swych bogdanek na obmowę.

Damy traciły na chwilę grunt pod nogami, wykrzykiwały przestraszone, obłopotane sukniami, i odzyskując z powrotem równowagę, odpowiadały z uśmiechem na ukłon.

Po południu, bywało, wiatr się uciszał, Adela czyściła na ganku wielkie miedziane rondle chrzęszczące metalicznie pod jej dotknięciem.

Niebo stawało nad gontowymi dachami nieruchomo, zatchnione, rozgałęzione niebieskimi drogami.

Subiekci przysłani ze sklepu z jakimś zleceniem przystawali długo koło niej u progu kuchni, wsparci o balustradę ganku, upici całodziennym wiatrem, z zamętem w głowie od ogłuszającego ćwierkania wróbli.

Z oddali powiew przynosił zagubiony refren katarynki.

Nie słychać było cichych słów, które formowali półgłosem, niby od niechcenia — z niewinną miną — w istocie obliczonych na gorszenie Adeli.

Ugodzona do żywego, reagowała gwałtownie, lżyła ich w uniesieniu, cała zaperzona, a twarz jej szara i zmętniała od wiosennych marzeń stawała w pąsach gniewu i rozbawienia.

Spuszczali oczy z nikczemną dewocją, z niegodziwą satysfakcją, że udało im się wyprowadzić ją z równowagi.

Szły dni i popołudnia, płynęły w zamęcie codzienne zdarzenia nad miastem widzianym z wysokości naszego ganku, nad labiryntem dachów i domów w mętnej poświacie tych szarych tygodni.

Druciarze zbiegali je, obwołując swe usługi, czasem potężne kichnięcie Szlomy znaczyło w dali dowcipną puentą daleki i rozpierzchły tumult miasta; na jakimś odległym placu wariatka Tłuja, doprowadzona do rozpaczy dogadywaniem malców, zaczynała tańczyć swoją dziką sarabandę, podrzucając wysoko spódnice ku uciesze gawiedzi.

Powiew wiatru przygładzał, wyrównywał te wybuchy, rozprowadzał w zgiełk monotonny i szary i rozwlekał jednostajnie nad morzem gontowych dachów w mlecznym i dymnym powietrzu popołudnia.

Adela, oparta o balustradę ganku, nachylona nad tym dalekim wzburzonym szumem miasta, wyławiała zeń wszystkie głośniejsze akcenty, składała z uśmiechem te zagubione sylaby, usiłując je powiązać, wyczytać jakiś sens z tej wielkiej i szarej, wzbierającej i opadającej monotonii dnia.

Epoka stała pod znakiem mechaniki i elektryczności, i cały rój wynalazków wysypał się na świat spod skrzydeł geniuszu ludzkiego.

W mieszczańskich domach pojawiły się garnitury na cygara zaopatrzone w elektryczną zapalniczkę.

Przekręcano kontakt i rój iskier elektrycznych zapalał knot umaczany w benzynie.

Budziło to niesłychane nadzieje.

Szkatułka muzyczna w kształcie pagody chińskiej, nakręcona kluczem, zaczynała natychmiast grać miniaturowe rondo, obracając się jak karuzela.

Dzwonki trelowały na zakrętach, skrzydełka drzwiczek otwierały się na przestrzał, ukazując kręcący się rdzeń katarynkowy, tabakierkowy triolet.

We wszystkich domach zakładano dzwonki elektryczne.

Życie domowe stanęło pod znakiem galwanizmu.

Cewka drutu izolowanego stała się symbolem czasu.

W salonach demonstrowali młodzi eleganci zjawisko Galvaniego i odbierali promienne spojrzenia dam.

Konduktor elektryczny otwierał drogę do serc kobiecych.

Nad udanym eksperymentem bohaterowie dnia posyłali od ust pocałunki wśród aplauzu salonów.

Niedługo trzeba było czekać, a miasto zaroiło się od welocypedów różnej wielkości i kształtu.

Filozoficzny pogląd na świat obowiązywał.

Kto przyznawał się do idei postępu, wyciągał konsekwencje i dosiadał welocypedu.

Pierwsi byli naturalnie koncypienci adwokaccy, ta awangarda nowych idei, z podkręconymi wąsikami i w kolorowych melonikach, nadzieja i kwiat naszej młodzieży.

Rozpierając hałaśliwą gawiedź, wjeżdżali w tłum na ogromnych bicyklach, trycyklach, grając drucianymi szprychami.

Ręce wsparłszy na szerokiej kierownicy, manewrowali z wysokiego kozła ogromną obręczą koła, wkrawującego się w rozbawiony motłoch linią falistą i krętą.

Niektórych z nich ogarniał szał apostolski.

Podnosząc się jak w strzemionach na swych grających pedałach, przemawiali z wysokości do ludu, przepowiadając nową, szczęśliwą erę ludzkości — zbawienie przez bicykl…

I jechali dalej wśród oklasków publiczności, kłaniając się na wszystkie strony.

A jednak było coś żałośnie kompromitującego w tych wspaniałych i tryumfalnych rozjazdach, był jakiś zgrzyt bolesny i przykry, którym przekrzywiały się na szczycie tryumfu i staczały w swą własną parodię.

Musieli to czuć sami, gdy uwieszeni, jak pająki, wśród filigranowej aparatury, rozkraczeni na pedałach jak wielkie skaczące żaby, wykonywali swe kaczkujące ruchy wśród toczących się szeroko obręczy.

Krok tylko dzielił ich od śmieszności i przekraczali go z rozpaczą, pochylając się na kierownicę i zdwajając szybkość jazdy — rozgimnastykowany kłąb gwałtownych łamańców, który się przekoziołkowywał.

Cóż dziwnego?

Człowiek wkraczał tu mocą niedozwolonego dowcipu w dziedzinę niesłychanych ułatwień, zdobywanych zbyt tanio, niżej kosztów, niemal za darmo, i ta dysproporcja między wkładem a efektem, to oczywiste oszukiwanie natury, to nadmierne opłacanie genialnego tricku — wyrównywało się autoparodią.

Jechali wśród żywiołowych wybuchów śmiechu, opłakani zwycięzcy, męczennicy swej genialności — tak wielka była siła komiczna tych cudów techniki.

Gdy brat mój po raz pierwszy przyniósł ze szkoły elektromagnes, gdy z dreszczem wewnętrznym doświadczaliśmy wszyscy dotknięciem tajemnie wibrującego życia, zamkniętego w obwodzie elektrycznym, ojciec uśmiechał się z wyższością.

W głowie jego dojrzewała myśl dalekosiężna, zestrzelał się i zamykał łańcuch dawno powziętych podejrzeń.

Dlaczego ojciec uśmiechał się do siebie, dlaczego oczy jego przekręcały się, łzawiąc, w tył orbit w śmiesznie przedrzeźnianej dewocji?

Któż potrafi odpowiedzieć?

Czy przeczuwał gruby trick, ordynarną intrygę, przejrzystą machinację poza zdumiewającymi objawieniami tajemnej siły?

Od tej chwili datuje się zwrot ojca do doświadczeń laboratoryjnych.

Laboratorium ojca było proste: kilka kawałków drutu zwiniętego w cewki, parę słoi z kwasem, cynk, ołów i węgiel — oto był cały warsztat tego przedziwnego ezoteryka.

— Materia — mówił spuszczając wstydliwe oczy nad swym stłumionym prychaniem — materia, moi panowie…

— Nie domawiał zdania, pozwalał się domyślać, że był na tropie grubego kawału, że byliśmy wszyscy, jakeśmy tu siedzieli, gruntownie nabici w butelkę.

Ze spuszczonymi oczami ojciec natrząsał się cicho z tego odwiecznego fetysza.

— Panta rei! — wołał i zaznaczał ruchem rąk wieczne krążenie substancji.

Od dawna pragnął zmobilizować krążące w niej utajone siły, upłynnić jej sztywność, torować jej drogi do wszechprzenikania, do transfuzji, do wszechcyrkulacji, jedynie właściwej jej naturze.

— Principium individuationis furda — mówił i wyrażał tym swą bezgraniczną pogardę dla tej naczelnej ludzkiej zasady.

Rzucał to mimochodem, biegnąc wzdłuż drutu, przymykał oczy i macał delikatnym dotknięciem różne miejsca obwodu, wyczuwając nikłą różnicę potencjałów.

Robił nacięcia w drucie, nachylał się, nasłuchując, i już był o dziesięć kroków dalej, ażeby powtórzyć tę czynność w innym punkcie obwodu.

Zdawał się mieć dziesięć rąk i dwadzieścia zmysłów.

Jego rozstrzelona uwaga pracowała w stu miejscach równocześnie.

Żaden punkt przestrzeni nie był wolny od jego podejrzeń.

Nachylał się, nakłuwając drut w jakimś punkcie obwodu, i nagłym rzutem za siebie strzelał jak kot w upatrzone miejsce i pudłował zawstydzony.

— Przepraszam — mawiał zwracając się nagle do zdumionego widza przypatrującego się jego manipulacjom — przepraszam, chodzi mi właśnie o ten kawałek przestrzeni, który pan zajmuje swą osobą, czy nie zechciałbyś się pan na chwilę usunąć?

— I wykonywał pośpiesznie swoje migawkowe pomiary, zwrotny i zręczny jak kanarek, podrygujący sprawnie na drgawkach swych celowych nerwów.

Metale zanurzone w rozczynach kwasów, słone i śniedziejące w tej bolesnej kąpieli, zaczynały w ciemności przewodzić.

Obudzone z drętwej martwoty nuciły monotonnie, śpiewały metalicznie, świeciły śródcząsteczkowo w nieustannym zmierzchu tych dni żałobnych i późnych.

Niewidzialne ładunki wzbierały w biegunach i przekraczały je, uchodząc w wirującą ciemność.

Ledwo wyczuwalne świerzbienie, ślepe mrowiące prądy zbiegały przestrzeń spolaryzowaną, w koncentryczne linie sił, w krążenia i spirale pola magnetycznego.

To tu, to tam sygnalizowały ze snu aparaty, odpowiadały sobie z opóźnieniem, poniewczasie, beznadziejnymi monosylabami, kreska, kropka, w przerwach głuchego letargu.

Ojciec stał pośród tych wędrujących prądów z bolesnym uśmiechem, wstrząśnięty tą jąkającą się artykulacją, tą niedolą raz na zawsze zamkniętą i bezwyjściową, sygnalizującą monotonnie kalekimi półsylabami z nie wyzwolonych głębi.

W rezultacie tych badań ojciec doszedł do wyników zdumiewających.

Wykazał na przykład, że dzwonek elektryczny, oparty na zasadzie tzw. młotka Neefa, jest zwykłą mistyfikacją.

Nie człowiek włamywał się tu w laboratorium natury, ale natura wciągała go w swoje machinacje, osiągając poprzez jego eksperymenty swoje własne cele, zmierzające nie wiadomo dokąd.

Mój ojciec dotykał przy obiedzie paznokcia swego wielkiego palca trzonkiem łyżki zanurzonej w zupę, i oto w lampie zaczynało terkotać dzwonkiem Neefa.

Cała aparatura była zbędnym pretekstem, nie należała do rzeczy, dzwonek Neefa był miejscem zbiegu pewnych impulsów substancji, szukających swej drogi poprzez spryt człowieka.

Natura chciała i sprawiała, człowiek był oscylującą strzałką, czółenkiem tkackiego warsztatu, strzelającym to tu, to tam wedle jej woli.

Był on sam tylko składnikiem, częścią młotka Neefa.

Ktoś rzucił słowo „mesmeryzm”, i ojciec podchwycił je skwapliwie.

Krąg jego teorii zamknął się, znalazł swoje ostatnie ogniwo.

Człowiek według tej teorii był tylko stacją przejściową, chwilowym węzłem mesmerycznych prądów, plączących się tam i sam w łonie wiecznej materii.

Wszystkie wynalazki, którymi tryumfował, były pułapkami, w które go natura zwabiała, były potrzaskami niewiadomego.

Eksperymenty ojca zaczęły nabierać charakteru magii i prestidigitatorstwa, posmaku parodystycznej żonglerki.

Nie będę mówił o rozlicznych eksperymentach z gołębiami, które w trakcie manipulowania pałeczką rozmanipulowywał na dwa, na trzy, na dziesięć, ażeby je potem stopniowo, z wysiłkiem wmanipulować z powrotem w pałeczkę.

Uchylał kapelusza, i oto wylatywały kolejno z trzepotem, wracały do rzeczywistości w pełnej liczbie, zapełniając stół falującą, ruchliwą, gruchającą gromadką.

Czasem przerywał sobie w nieoczekiwanym punkcie eksperymentu, stawał niezdecydowany z przymkniętymi oczami i po chwili biegł drobnym kroczkiem do sieni, gdzie wsadzał głowę w lufcik komina.

Było tam ciemno, głucho od sadzy i błogo jak w samym sednie nicości, ciepłe prądy wędrowały w dół i w górę.

Ojciec przymykał oczy i stał tak czas jakiś w tej ciepłej, czarnej nicości.

Czuliśmy wszyscy, że ten incydent nie należał do rzeczy, wychodził niejako poza kulisy sprawy, przymykaliśmy wewnętrznie oczy na ten fakt pozamarginesowy, należący do zgoła innego porządku rzeczy.

Mój ojciec miał w swym repertuarze sztuki istotnie deprymujące, przejmujące prawdziwą melancholią.

W jadalni naszej krzesła miały wysokie pięknie rzeźbione oparcia.

Były to jakieś girlandy liści i kwiatów w guście realistycznym, ale wystarczało prztyknięcie ojca, a rzeźba ta nabierała nagle niezwykle dowcipnej fizjonomii, nieokreślonej puenty, zaczynała migotać i mrugać porozumiewawczo, i było to nad wyraz zawstydzające, niemal nie do zniesienia, aż póki mruganie nie zaczynało nabierać całkiem określonego kierunku, nieodpartości niezwalczonej, i ten i ów z obecnych zaczynał wykrzykiwać: — Ciocia Wandzia, jak mi Bóg miły, ciocia Wandzia! — damy zaczynały piszczeć, bo to była ciocia Wandzia jak żywa, nie, ona sama już była z wizytą, już siedziała i prowadziła swój nieskończony dyskurs, nie dopuszczając nikogo do głosu.

Cuda ojca unicestwiały się same, bo nie było to żadne widmo, była to rzeczywista ciocia Wandzia w całej swej zwyczajności i pospolitości, która nie pozwalała nawet na myśl o jakimś cudzie.

Zanim przystąpimy do dalszych wypadków tej pamiętnej zimy, wypada jeszcze napomknąć krótko o pewnym incydencie, który w naszej kronice rodzinnej bywa zawsze wstydliwie tuszowany.

Co się stało z wujem Edwardem?

Przyjechał wówczas do nas z wizytą, nic nie przeczuwając, tryskając zdrowiem i przedsiębiorczością, żonę i córeczkę zostawił na prowincji czekające z tęsknotą jego powrotu — przyjechał w najlepszym humorze, ażeby się trochę zabawić, rozerwać z dala od rodziny.

I co się stało?

Eksperymenty ojca zrobiły na nim piorunujące wrażenie.

Po pierwszych zaraz jego sztukach wstał, zdjął palto i oddał się całkowicie do rozporządzenia ojca.

Bez zastrzeżeń!

Słowo to wypowiedział z uporczywym spojrzeniem i silnym uściskiem dłoni.

Mój ojciec zrozumiał.

Upewnił się, czy wuj nie miał tradycyjnych uprzedzeń co do „principium individuationis”.

Okazało się, że nie, żadnych, zgoła żadnych.

Wuj był liberalny i bez przesądów.

Jedyną jego namiętnością było służyć nauce.

Początkowo ojciec pozostawiał mu jeszcze nieco swobody.

Czynił przygotowania do zasadniczego eksperymentu.

Wuj Edward korzystał ze swej swobody, rozglądając się po mieście.

Kupił sobie welocyped okazałej wielkości i objeżdżał na jego ogromnym kole rynek dookoła, zaglądając z wysokości swego kozła do okien pierwszego piętra.

Przejeżdżając koło naszego domu, uchylał z elegancją kapelusza przed damami stojącymi w oknie.

Miał wąsy zakręcone spiralnie i małą spiczastą bródkę.

Wkrótce jednak przekonał się, że welocyped nie jest zdolny wprowadzić go w głębsze tajniki mechaniki, że ten genialny aparat nie był w stanie trwale dostarczać dreszczów metafizycznych.

I wtedy to zaczęły się eksperymenty, przy których brak uprzedzeń wuja co do „principium individuationis” okazał się tak niezbędny.

Wuj Edward nie miał żadnych zastrzeżeń, aby dla dobra nauki dać się fizycznie zredukować do nagiej zasady młotka Neefa.

Zgodził się bez żalu na stopniową redukcję wszystkich swych właściwości w celu obnażenia najgłębszej swej istoty, identycznej, jak to czuł od dawna, z wymienioną zasadą.

Zamknąwszy się w swym gabinecie, ojciec rozpoczął stopniowy rozbiór zawiłej istoty wuja Edwarda, męczącą psychoanalizę rozłożoną na szereg dni i nocy.

Stół gabinetu zapełniać się zaczął rozłożonymi kompleksami jego jaźni.

Początkowo wuj uczestniczył jeszcze w naszych posiłkach, mocno zredukowany, próbował brać udział w naszych rozmowach, przejechał się raz jeszcze na welocypedzie.

Potem poniechał tego, widząc się coraz bardziej zdekompletowanym.

Pojawił się u niego pewien rodzaj wstydu, charakterystyczny dla tego stadium, w którym się znajdował.

Unikał ludzi.

Równocześnie ojciec zbliżał się coraz bardziej do celu swych zabiegów.

Zredukował go do niezbędnego minimum, usunął jedno po drugim wszystko nieistotne.

Umieścił go wysoko w niszy ściennej klatki schodowej, organizując jego elementy na zasadzie ogniwa Leclanche'a.

Mur w tym miejscu był spleśniały, grzyb rozpościerał tam swą białawą plecionkę.

Ojciec korzystał bez skrupułów z całego kapitału entuzjazmu wujowskiego, rozciągał jego wątek wzdłuż całej długości sieni i lewego skrzydła domu.

Posuwając się na drabinie wzdłuż ściany ciemnego korytarza, wbijał małe ćwieczki w ścianę wzdłuż całego toru jego obecnego żywota.

Te dymne żółtawe popołudnia były prawie zupełnie ciemne.

Ojciec posługiwał się zapaloną świeczką, którą oświecał z bliska zmurszałą ścianę, piędź za piędzią.

Krążą wersje, że w ostatniej chwili wuj Edward, dotychczas tak po bohatersku opanowany, okazał jednak pewne zniecierpliwienie.

Mówią nawet, że przyszło do gwałtownego, acz spóźnionego wybuchu, który o mało co nie zniweczył prawie skończonego dzieła.

Ale instalacja była już gotowa, i wuj Edward, jak był przez całe życie wzorowym mężem, ojcem i człowiekiem interesów, tak i w tej ostatniej swej roli poddał się w końcu wyższej konieczności.

Wuj funkcjonował znakomicie.

Nie było wypadku żeby odmówił posłuszeństwa.

Wyszedłszy z zawikłanej swej komplikacji, w której tylekroć się dawniej gubił i gmatwał, znalazł wreszcie czystość zasady jednolitej i prostolinijnej, której odtąd miał niezmiennie podlegać.

Kosztem swej z trudem administrowanej wielorakości uzyskał teraz prostą, nie problematyczną nieśmiertelność.

Czy był szczęśliwy?

Próżno o to pytać.

Pytanie to ma sens jeśli chodzi o istoty, w których zawarte jest bogactwo alternatyw i możliwości, dzięki czemu rzeczywistość aktualna może się przeciwstawić połowicznie realnym możliwościom i w nich zwierciedlić.

Ale wuj Edward nie miał alternatyw, przeciwstawienie: szczęśliwy — nieszczęśliwy nie istniało dla niego, ponieważ był aż do ostatecznych granic z sobą identyczny.

Nie można się było powstrzymać od pewnego uznania, widząc go tak punktualnie, tak ściśle funkcjonującego.

Nawet żona jego, ciotka Teresa, gdy przybyła po pewnym czasie w ślad za mężem, nie mogła się pohamować, aby co chwilę nie przyciskać guzika, ażeby usłyszeć ten głos donośny i wrzaskliwy, w którym odpoznawała dawny timbre jego głosu, gdy był zirytowany.

Co do córeczki Edzi, można było powiedzieć, że zachwyciła ją kariera ojca.

Później co prawda wzięła na mnie pewien rodzaj odwetu mszcząc się za czyn mego ojca, ale to już należy do innej historii.

2

Mijały dni, popołudnia stawały się dłuższe.

Nie było co z nimi zrobić.

Nadmiar czasu jeszcze surowego, jeszcze czczego i bez zastosowania, przedłużał wieczory pustymi zmierzchami.

Adela po wczesnym umyciu naczynia i po sprzątnięciu kuchni stała bezradna na ganku, patrząc bezmyślnie na kraśniejącą blado dal wieczorną.

Jej piękne oczy, tak wymowne kiedy indziej, stawały w słup z tępego zamyślenia — wypukłe, wielkie i błyszczące.

Cera jej, przy końcu zimy zmętniała i szara od swądów kuchennych, odmładzała się teraz pod wpływem wiosennej grawitacji miesiąca, przybierającego od kwadry do kwadry, nabierała refleksów mlecznych, odcieni opalowych, połysków emalii.

Tryumfowała teraz nad subiektami, którzy tracili kontenans pod jej ciemnymi spojrzeniami, wypadali z roli zblazowanych bywalców knajp i lupanarów i wstrząśnięci jej nową urodą, szukali innej platformy zbliżenia, gotowi do koncesji na rzecz nowego układu stosunków, do uznania faktów pozytywnych.

Eksperymenty ojca nie sprowadziły wbrew wszystkim oczekiwaniom przewrotu w życiu powszechnym.

Zaszczepienie mesmeryzmu na ciele nowoczesnej fizyki nie okazało się płodne.

Nie żeby w odkryciach ojca nie tkwiło ziarno słuszności.

Ale prawda nie decyduje o powodzeniu idei.

Nasz głód metafizyczny jest ograniczony i prędko ulega nasyceniu.

Ojciec stał właśnie u progu nowych rewelacyjnych odkryć, gdy w nas wszystkich, w szeregi jego zwolenników i adeptów zaczęła się wkradać niechęć i rozprzężenie.

Coraz częstsze były oznaki zniecierpliwienia, dochodzące do otwartych protestów.

Nasza natura buntowała się przeciw rozluźnieniu praw fundamentalnych, mieliśmy dość cudów, pragnęliśmy wrócić do starej, jakże zaufanej i solidnej prozy odwiecznych porządków.

I ojciec to zrozumiał.

Zrozumiał, że posunął się za daleko i zahamował lot swych idei.

Grono eleganckich adeptek i adeptów z podkręconymi wąsami topniało z dnia na dzień.

Ojciec, pragnąc wycofać się z honorem, zamierzał właśnie wygłosić ostatnią, zamykającą prelekcję, gdy nagle nowe zdarzenie skierowało uwagę wszystkich w zgoła nieoczekiwanym kierunku.

Pewnego dnia brat mój, wróciwszy ze szkoły, przyniósł nieprawdopodobną a jednak prawdziwą wiadomość o bliskim końcu świata.

Kazaliśmy sobie powtórzyć, sądząc żeśmy się przesłyszeli.

Ale nie.

Tak właśnie brzmiała ta niewiarogodna, ta ze wszech miar niepojęta wiadomość.

Tak jest, tak jak stał, niegotowy i nie wykończony, w przypadkowym punkcie czasu i przestrzeni, bez zamknięcia rachunków, nie dobiegłszy do żadnej mety, w połowie zdania niejako, bez kropki i wykrzyknika, bez sądu i gniewu bożego — niejako w najlepszej komitywie, lojalnie, podług obopólnej umowy i uznanych obustronnie zasad — świat miał wziąć w łeb, po prostu i nieodwołalnie.

Nie, nie był to eschatologiczny, od dawna przez proroków przepowiedziany, tragiczny finał i akt ostatni komedii boskiej.

Nie, był to raczej bicyklowo-cyrkowy, hopla-prestidigitatorski, wspaniale hokus-pokusowy i pouczająco-eksperymentalny koniec świata — wśród aplauzu wszystkich duchów postępu.

Nie było niemal nikogo, komu by natychmiast nie trafił do przekonania.

Przerażonych i protestujących zakrzyczano natychmiast.

Dlaczegóż nie rozumieli, że była to po prostu niesłychana szansa, koniec świata najbardziej postępowy, wolnomyślicielski, na wysokości czasu stojący, po prostu zaszczytny i przynoszący zaszczyt Mądrości najwyższej?

Przekonywano się z zapałem, rysowano ad oculos na wydartych kartkach z notesu, demonstrowano niezbicie, pobito na głowę oponentów i sceptyków.

W pismach ilustrowanych pojawiły się całostronicowe ryciny, antycypowane obrazy katastrofy w efektownych inscenizacjach.

Widziano tam ludne miasta w nocnej panice pod niebem świetniejącym w sygnałach świetlnych i fenomenach.

Widziano już zadziwiające oddziaływanie dalekiego bolidy, którego paraboliczny wierzchołek wciąż wymierzony w glob ziemski trwał na niebie w nieruchomym locie, zbliżając się z szybkością tylu i tylu mil na sekundę.

Jak w farsie cyrkowej wzlatywały kapelusze i meloniki, włosy stawały dęba, parasole otwierały się same, a łysiny obnażały się pod ulatującymi perukami — pod niebem czarnym i ogromnym, migocącym jednoczesnym alarmem wszystkich gwiazd.

Coś odświętnego wlało się w nasze życie, jakiś entuzjazm i żarliwość, jakaś ważność i solenność weszła w nasze ruchy, rozszerzyła nasze piersi kosmicznym westchnieniem.

Glob ziemski wrzał nocami od uroczystej wrzawy, od solidarnej ekstazy tysięcy.

Noce nastały czarne i ogromne.

Mgławice gwiazd zagęszczały się dookoła ziemi niezliczonymi rojami.

W czarnych przestrzeniach planetarnych stały te roje rozmaicie rozmieszczone, osypując się pyłem meteorów od przepaści do przepaści.

Zagubieni w nieskończonych przestrzeniach, straciliśmy niemal glob ziemski pod nogami, zdezorientowani, zmyliwszy kierunki, wisieliśmy jak antypodzi głową w dół nad odwróconym zenitem i wędrowaliśmy po rojowiskach gwiezdnych, wodząc poślinionym palcem przez całe lata świetlne od gwiazdy do gwiazdy.

Tak wędrowaliśmy przez niebo wyciągniętą bezładną tyralierą, rozbiegli we wszystkich kierunkach po nieskończonych szczeblach nocy — emigranci opuszczonego globu, plądrujący niezmierne mrowie gwiazd.

Otworzyły się ostatnie bariery i bicykliści wjechali w czarną przestrzeń gwiezdną, stanąwszy dęba na swych welocypedach, trwali w nieruchomym locie w planetarnej próżni, otwierającej się coraz nowymi gwiazdozbiorami.

Lecąc tak ślepym torem, wytyczali drogi i szlaki bezsennej kosmografii, w istocie zaś trwali w planetarnym letargu, czarni jak sadza, jak gdyby wsadzili głowę w lufcik od pieca, ostateczną metę i cel wszystkich tych ślepych lotów.

Po dniu krótkim, bezładnym, na poły przespanym, otwierała się noc jak ogromna rojna ojczyzna.

Tłumy wylegały na ulicę, wysypywały się na place, głowa na głowie, jak gdyby odbito beczki kawioru toczącego się strugami lśniącego śrutu, płynącego rzekami pod nocą czarną jak smoła i zgiełkliwą od gwiazd.

Schody załamywały się pod ciężarem tysięcy, we wszystkich oknach ukazywały się zrozpaczone figurki, ludzie-zapałki na ruchomych drewienkach przekraczały parapet w lunatycznym ferworze, tworzyły żywe łańcuchy jak mrówki, ruchome spiętrzenia i kolumny — jeden na ramionach drugiego — spływające z okien na platformy placów, jasne od blasku beczek smolnych.

Proszę mi wybaczyć, jeśli opisując te sceny pełne ogromnego spiętrzenia i tumultu wpadam w przesadę, wzorując się mimo woli na pewnych starych sztychach w wielkiej księdze klęsk i katastrof rodzaju ludzkiego.

Wszak zmierzają one do jednego praobrazu, i ta megalomaniczna przesada, ogromny patos tych scen wskazuje, że wybiliśmy tu dno odwiecznej beczki wspomnień, jakiejś prabeczki mitu, i włamaliśmy się w przedludzką noc pełną bełkocącego żywiołu, bulgocącej anamnezy, i nie możemy już wstrzymać wezbranego zalewu.

Ach, te rybne i rojne noce, zarybione gwiazdami i lśniące od łusek, ach, te ławice pyszczków łykających niestrudzenie drobnymi haustami, głodnymi łykami wszystkie wezbrane, niewypite strugi tych czarnych i ulewnych nocy!

Do jakich fatalnych więcierzy, do jakich żałosnych niewodów ciągnęły te ciemne pokolenia tysiąckroć rozmnożone?

O, niebiosa tych dni, całe w sygnałach świetlnych i meteorach, pokreślone przez kalkulacje astronomów, tysiąckrotnie przekalkowane, pocyfrowane, poznaczone wodnymi znakami algebry.

Z twarzami błękitnymi od glorii tych nocy, wędrowaliśmy po niebiosach pulsujących od wybuchów dalekich słońc, w syderycznych olśnieniach — rojowiska ludzkie płynące szerokim szlakiem po mieliznach drogi mlecznej rozlanej na całe niebo, struga ludzka, nad którą górowali cykliści na swych pajęczych aparatach.

O, gwiezdna areno nocy, porysowana aż po najdalsze krańce przez ewolucje, spirale, arkany i pętle tych jazd elastycznych, o cykloidy i epicykloidy egzekwowane w natchnieniu po przekątniach nieba, gubiące druciane szprychy, tracące obojętnie lśniące obręcze, dobiegające już nagie, już tylko na czystej idei bicyklicznej do mety świetlanej!

Z tych dni wszak datuje się nowa konstelacja, trzynasty gwiazdozbiór przyjęty na zawsze w poczet Zodiaku, świetniejący odtąd na niebie naszych nocy: „Cyklista”.

Mieszkania w te noce na przestrzał otwarte stały puste w świetle lamp filujących gwałtownie.

Firanki okien, wyrzucone daleko w noc, falowały, i tak stały te amfilady we wszechobejmującym, ustawicznym przeciągu, który je przeszywał na wskroś jednym, nieustającym, gwałtownym alarmem.

To wuj Edward alarmował.

Tak jest, nareszcie stracił cierpliwość, zerwał wszystkie więzy, podeptał imperatyw kategoryczny, wyłamał się z rygorów swej wysokiej moralności i alarmował.

Zatykano go pośpiesznie przy pomocy długiego drążka, kuchennymi szmatami, usiłowano zatamować gwałtowny wybuch.

Ale nawet tak zakneblowany, gwałtował dziko, terkotał bezprzytomnie, terkotał bez opamiętania, było mu już wszystko jedno, i życie uchodziło zeń tym terkotem, skrwawiał się na oczach wszystkich bez ratunku w fatalnym zacietrzewieniu.

Czasem wpadał ktoś na chwilę do pustych pokoi przeszytych tym gwałtownym alarmem, wśród lamp płonących wysokim płomieniem, podbiegał na palcach parę kroków od progu i zatrzymywał się z wahaniem, jakby czegoś szukając.

Zwierciadła brały go bez słowa w swą głąb przejrzystą, rozdzielały milczkiem między siebie.

Wuj Edward gwałtował wniebogłosy przez wszystkie te jasne i puste pokoje i samotny dezerter gwiazd, pełen złego sumienia, jakby przyszedł popełnić czyn zdrożny, wycofywał się ukradkiem z mieszkania, ogłuszony alarmem, i zmierzał do drzwi, odprowadzany przez czujne zwierciadła, które go przepuszczały przez lśniący swój szpaler, podczas gdy w głąb ich rozbiegał się na palcach w różnych kierunkach rój spłoszonych sobowtórów z palcem przy ustach.

Znowu otwierało się nad nami niebo ze swymi bezmiarami zasianymi pyłem gwiezdnym.

Na tym niebie pojawiał się już o wczesnej godzinie noc w noc ów fatalny bolida ukośnie przechylony, uwisły u wierzchołka swej paraboli, nieruchomo wymierzony w ziemię, połykający bez skutku tyle i tyle tysięcy mil na sekundę.

Wszystkie spojrzenia wymierzone były ku niemu, podczas gdy on, metalicznie świecący, obły w kształcie, nieco jaśniejszy w swym wypukłym jądrze, wykonywał z matematyczną dokładnością swe dzienne pensum.

Jakże trudno było uwierzyć, że ten mały robaczek, świecący niewinnie wśród niezliczonych rojów gwiazd, to palec ognisty Baltazara wypisujący na tablicy nieba zgubę naszego globu.

Ale każde dziecko umiało na pamięć ów wzór fatalny ujęty w fajkę wielokrotnej całki, z której po wstawieniu granic wynikała nasza nieuchronna zatrata.

Cóż mogło nas jeszcze uratować?

Podczas gdy gawiedź rozbiegła się w wielkiej nocy, gubiąc się wśród gwiezdnych blasków i fenomenów, ojciec pozostał cichaczem w domu.

On jeden znał tajne wyjście z tej matni, tylne kulisy kosmologii, i uśmiechał się skrycie.

Podczas gdy wuj Edward alarmował rozpaczliwie, zatkany szmatami, ojciec wsadził po cichu głowę do lufcika od pieca.

Było tam głucho i czarno, że oko wykol.

Wiało ciepłym powietrzem, sadzą, zaciszem i przystanią.

Ojciec usadowił się wygodnie, przymknął z błogością oczy.

W ten czarny skafander domu, wynurzony nad dachem w noc gwiaździstą, wpadał nikły promyk gwiazdy i załamany jakby w szkłach lunety, kiełkował światłem w ognisku, zaczyniał się zalążkiem w ciemnej retorcie komina.

Ojciec ostrożnie kręcił śrubę mikrometru, i oto wysunął się powoli w pole widzenia lunety ten stwór fatalny, jasny jak księżyc, podany przez soczewkę na odległość dłoni, plastyczny i świecący wapienną rzeźbą w milczącej czerni pustki planetarnej.

Był nieco skrofuliczny, poorany ospą — brat rodzony księżyca, zagubiony sobowtór wracający po tysiącletniej wędrówce do macierzystego globu.

Mój ojciec przesuwał go z bliska przed wytrzeszczonym okiem jak krąg sera szwajcarskiego gęsto dziurkowany, bladożółty, ostro oświetlony, pokryty białą jak trąd krostą.

Z ręką na śrubie mikrometru, z okiem olśnionym jaskrawo przez światło okularu, wodził ojciec zimnym spojrzeniem po wapiennym globie, widział na jego powierzchni zawiły rysunek choroby toczącej go od wewnątrz, kręte kanaliki kornika-drukarza, ryjącego serowatą i robaczywą powierzchnię.

Ojciec wzdrygnął się, dostrzegł swą pomyłkę, nie, nie był to ser szwajcarski, był to najwidoczniej mózg ludzki, anatomiczny preparat mózgu w całej jego zawiłej budowie.

Ojciec widział wyraźnie granice płatów, zwoje szarej substancji.

Natężywszy wzrok silniej, odczytał nawet nikłe litery napisów biegnące w różnych kierunkach na zawiłej mapie półkuli.

Mózg zdawał się być zachloroformowany, głęboko uśpiony i przez sen błogo uśmiechnięty.

Dochodząc jądra tego uśmiechu, ujrzał ojciec poprzez zagmatwany rysunek powierzchni sedno zjawiska i uśmiechnął się sam do siebie.

Czegóż nie odkrywa nam własny zaufany komin, czarny jak tabaka w rogu!

Poprzez zwoje szarej substancji, poprzez drobną granulację nacieków, dostrzegł ojciec wyraźnie przeświecające kontury embriona w charakterystycznie przekoziołkowanej pozycji, z piąstkami przy twarzy śpiącego na opak swój sen błogi w jasnej wodzie amnionu.

W tej pozycji zostawił go ojciec.

Powstał z ulgą i zamknął klapę lufcika.

Dotąd i nie dalej.

Jak to, a cóż stało się z końcem świata, co z tym świetnym finałem po tak wspaniale rozwiniętej introdukcji.

Spuszczenie oczu i uśmiech.

Czy zakradł się błąd w obliczenia, maleńka pomyłka w dodawaniu, diablik drukarski przy przepisywaniu cyfr?

Nic z tego wszystkiego.

Obliczenie było ścisłe, żaden błąd nie zakradł się w kolumny cyfr.

Więc cóż się stało?

Proszę posłuchać.

Bolida pędził dzielnie, rwał z kopyta jak rumak ambitny, ażeby dosięgnąć mety zawczasu.

Moda sezonu biegła z nim razem.

Przez czas jakiś leciał on u czoła epoki, której nadawał swój kształt i imię.

Potem zrównały się te dwa dzielne bieguny i szły równolegle w wysilonym galopie, serca nasze biły solidarnie wraz z nimi.

Potem jednak moda wysunęła się z wolna naprzód o długość nosa, wyprzedziła niestrudzonego bolidę.

Ten milimetr zadecydował o losie komety.

Była już przesądzona, raz na zawsze zdystansowana.

Już serca nasze biegły z modą, zostawiały z wolna w tyle świetnego bolidę, patrzyliśmy obojętnie, jak bladł, malał i stał w końcu zrezygnowany na horyzoncie, bokiem przechylony, biorąc już na próżno ostatni zakręt na swym zakrzywionym torze, daleki i błękitny, na zawsze nieszkodliwy.

Odpadł bezsilnie w konkursie, siła aktualności wyczerpała się, nikt nie troszczył się o zdystansowanego.

Pozostawiony sobie, wiądł po cichu wśród powszechnej obojętności.

Wracaliśmy ze spuszczoną głową do codziennych zajęć, bogatsi o jedno rozczarowanie.

Zwijano pośpiesznie kosmiczne perspektywy, życie wracało na zwykłe tory.

Spaliśmy w tych dniach nieustannie dniem i nocą, odsypialiśmy czas stracony.

Leżeliśmy pokotem w ciemnych już mieszkaniach, zmorzeni snem, unoszeni na własnym oddechu ślepym torem bezgwiezdnych marzeń.

Płynąc tak, falowaliśmy — piskliwe brzuchy, kobzy i dudy, przewalczając się śpiewnym chrapaniem przez wszystkie wertepy zamkniętych i bezgwiezdnych już nocy.

Wuj Edward zamilkł na wieki.

Jeszcze było w powietrzu echo jego alarmującej rozpaczy, ale on sam już nie żył, życie uszło zeń z tym terkoczącym paroksyzmem, obwód otworzył się, on sam zaś wstępował bez przeszkód na coraz wyższe stopnie nieśmiertelności.

W ciemnym mieszkaniu ojciec sam jeden czuwał, snując się cicho w pokojach pełnych śpiewnego spania.

Czasem otwierał lufcik komina i zaglądał z uśmiechem w ciemną czeluść, gdzie spał świetlanym snem na wieki uśmiechnięty Homunculus zamknięty w szklanej ampułce, opłynięty pełnią światła jak neonem, już przesądzony, przekreślony, odłożony do aktów — archiwalna pozycja w wielkiej registraturze nieba.

-----


text:
Prezydent Wenezueli Hugo Chavez zapowiedział, że jego kraj wystąpi z Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Banku Światowego.

Chavez dąży do takiego rozwiązania, ponieważ obie instytucje obarcza odpowiedzialnością za biedę w krajach Ameryki Łacińskiej.

Wenezuela jest piątym na świecie eksporterem ropy naftowej, dlatego Chavez wykorzystując to chce skupić wokół siebie kraje Ameryki Łacińskiej niechętne Stanom Zjednoczonym.

W styczniu planował także utworzenie z Iranem specjalnego funduszu w wysokości 2 mld dolarów, który wspierałby inwestycje w krajach rozwijających się.

Wenezueli udało się na pięć lat przed terminem spłacić swoje długi w Banku Światowym.

Długi wobec MFW spłacone zostały już w 1999 r., zaraz po dojściu Chaveza do władzy.

Fundusz zlikwidował biura w Wenezueli w zeszłym roku.

Prezydent Wenezueli, znany z kontrowersyjnych i antyamerykańskich poglądów, zapowiada między innymi w swym kraju budowę "socjalizmu XXI wieku".


text:
Adelajda (święta), córka Rudolfa II, króla Burgundji i Berty szwabki, książęcego rodu, ur. r. 931.

Straciwszy ojca w dzieciństwie, wychowana pobożnie przez matkę, szesnastoletnią będąc dziewicą, jaśniejącą wszelkiemi wdziękami natury i łaski, poślubioną została o rok starszemu od siebie Lotarjuszowi, królowi Włoch, synowi Hugona, któremu ją już od lat dziesięciu zaręczono.

Po trzech latach małżeństwa powiła córkę Emmę; utraciła męża, 950 r. zm. w Turynie.

Panowanie Lotarjusza nie było świetne.

Dumny Berengarjusz, książe Ivrei, zagarnął całą władzę, zostawiwszy mu zaledwie tytuł króla, i tak dalece go dręczył, że zmuszony był on udać się pod opiekę Konstantyna VII, cesarza byzantyjskiego.

Przedwczesny zgon Lotarjusza przypisywano otruciu przez Berengarjusza.

Adelajda, za życia męża doznając już wiele udręczeń, po jego śmierci znalazła się w gorszém jeszcze położeniu.

Oddawszy ostatnią posługę Lotarjuszowi w Medjolanie, udała się do Pawii, jako do swej posiadłości.

Berengarjusz, zaraz po zgonie Lotarjusza, ukoronowany na króla Włoch, przybył do Adelajdy, z prośbą, aby poślubiła syna jego Adalberta, razem z nim koronowanego; a gdy odmówiła, uwięził ją w zamku Garda, nad jeziorem tegoż nazwiska.

Żona Berengarjusza, przewrotna Villa, starała się jeszcze pogorszać jej niewolę.

Długo cierpliwie znosiła swoje położenie, aż w końcu, przy pomocy kapelana Marcina, przebrana po męzku, w towarzystwie swej służącej, uciekła z więzienia przez otwór w murze zamkowym, i przez pewnego rybaka na drugą stronę jeziora przewiezioną została.

Uciekając przed pogonią Adalberta, bardzo długo ukrywać się musiała w lasach, jaskiniach, polach pokrytych zbożem, przez cały czas nędznie żywiona staraniem kapelana i rybaka.

Po oddaleniu się Adalberta, udała się do Adelarda, biskupa w Reggio, stronnika zmarłego jej małżonka, który poradził jej, aby schroniła się w warownym zamku Canossa, należącym, wraz z kościołem w Reggio, do hrabiego Azzona.

Zamek ten, zbudowany na skale u stóp gór, przez samo położenie swoje niedostępny, przedstawiał najbezpieczniejsze miejsce w całych Włoszech; nie zdawał się jednak dostateczném schronieniem w obec potężnego Berengarjusza, i dla tego Adelajda i jej przyjaciele skuteczniejszej szukali obrony u cesarza Ottona I. Sam Papież Agapit I prosił Ottona, aby wyzwolił Adelajdę i Włochy z rąk Berengarjusza.

Wezwanie to na dworze Ottona dobrze przyjęto, bo w całych Niemczech żyła jeszcze pamięć dawnego panowania cesarzów we Włoszech.

Otton, nietylko ofiarował swą pomoc prześladowanej wdowie, ale nawet, straciwszy świeżo żonę Edyttę, oświadczył się o jej rękę.

Zatrzymany zrazu w Niemczech, z powodu zajść z Czechami, wysłał syna swego Landolfa, ze znaczném wojskiem, do Włoch przeciwko Berengarjuszowi, gdzie i sam wkrótce przybył.

Berengarjusz zmuszony był do ucieczki, a Pawia otworzyła bramy Ottonowi, który posłał silną eskortę do Canossy dla sprowadzenia Adelajdy, w towarzystwie wiernego Marcina.

Henryk bawarski przyjął ją w bramach miasta, a Otton zaślubił w Paźdz.

951 r.

Związek ten zapewnił jej potężną obronę przeciw Berengarjuszowi, cesarzowi zaś koronę Włoch, do któréj Otton, jako potomek Karlowingów, rościł prawo.

Niebawem téż wysłani byli do Papieża biskupi moguncki i churski, z prośbą o ukoronowanie Ottona na cesarza.

Zanim jednak Papież zdołał zadosyć uczynić temu żądaniu, Otton zmuszony był powrócić ze swoją małżonką do Niemiec.

A. przez wdzięczność, za doznaną pomoc i opiekę, sowicie uposażyła kościół w Canossie, a hrabiego Azzona wyniosła do godności margrabiego.

W Niemczech powitano A. jako anioła pokoju.

Godność, do jakiej wyniesioną została A., bardziej uwydatniła jej cnotę, tylu doświadczoną próbami.

Wielkiemi przymiotami duszy, równie jak pięknością swoją jednała małżonkowi serce narodu.

R.

952 powiła syna Henryka wcześnie zmarłego; r. 963 Brunona, który żył zaledwie lat 4; a r. 964 Ottona, dziedzica tronu.

Adelajda syna swego Ottona, jako téż i córkę Matyldę, która się potém narodziła, wychowywała z całą troskliwością macierzyńską, przy pomocy mężowskiego brata św. Brunona kolońskiego.

R.

962, wspólnie ze swym mężem, koronowaną była przez Papieża Jana XII.

Roztropnością swoją, łagodnością, gorliwością dla religji, jako też zaparciem się siebie i wpływem, jaki miała na cesarza, wiele robiła dobrego.

Za jej to sprawą arcykanclerzem państwa został opat św. Maksymina z Trewiru, ona to przywróciła biskupowi Modeny dobra, zabrane przez syna Berengarjusza i wyjednała bardzo korzystne przywileje opactwu góry Cassino.

Niemcy i Włochy zawdzięczają jéj mnóstwo uposażeń i niezliczone dzieła dobroczynności.

Lecz największy dowód zaparcia siebie dała Adelajda, gdy po upadku Berengarjusza wzięła dwie córki swego wroga na wychowanie i stała się dla nich prawdziwą matką.

Szczególne miała poważanie dla św. Adalberta, pierwszego arcybiskupa magdeburskiego.

Czynny brała udział, wspólnie ze swym małżonkiem, w jego missjach na wyspie Rugii, między świeżo nawróconymi Słowianami, należącymi do jego metropolji; towarzyszyła mu do Magdeburga i oddała się jego duchownemu przewodnictwu.

D.

7 Maja 973 r. um.

Otton.

Po jego śmierci nastąpił Otton II, koronowany za życia ojca.

Ten równie był szczęśliwym, jak i ojciec, dopóki pozostawał pod wpływem matki; lecz gdy druga jego żona Teofanja, córka cesarza greckiego, poróżniła się z Adelajdą, Otton wygnał matkę pod pozorem, że marnotrawi pieniądze na jałmużny i klasztory.

Tym sposobem dla Adelajdy rozpoczęły się czasy nowych utrapień.

Opuściwszy Niemcy r. 978, szukała przytułku we Włoszech, a później u brata swego Konrada, kr. Burgundji, który ją z największą czcią przyjął.

Z wydaleniem Adelajdy zdawało się, że znikła wszelka pomyślność dla Niemiec; naród pragnął jej powrotu, ona téż wielce bolała nad niecnemi postępkami syna.

Gdy wreszcie, za pośrednictwem św. Majolusa z Cluny, Otton pojednał się z matką, Adelajda znów zaprowadziła lepszy porządek na niemieckim dworze.

R.

981 obchodziła ona, z synem i jego żoną, święta Wielkanocne w Rzymie, a powróciwszy w jesieni do Pawii, otrzymała od syna zatwierdzenie znacznej darowizny dla klasztoru San Salwator.

Wszakże nowe cierpienia zbliżały się dla Adelajdy, gdy Otton II przedsięwziął wyprawę w Kalabrji przeciwko Grekom.

Nieszczęsny koniec tej wyprawy wcześnie przewidziała Adelajda i starała się od niej odwieść syna.

Otton nie posłuchał matki i w skutek wyprawy um.

w Rzymie r. 983, a Teofanija objęła po nim rządy.

Podejrzliwa i nieprzyjazna dla cesarzowej matki, srodze ją prześladowała, ale wkrótce nagle um.

w Niemwegen 991 r.

Regencja i opieka nad małoletnim Ottonem III spadła na Adelajdę.

I wówczas nie małe spotkało ją cierpienie, gdy córka jéj Emma, zaślubiona królowi Francji, zostawszy wdową, w skutek niegodziwych potwarzy, wzgardzoną była przez własnego syna.

Lubo św. Adelajda wpłynęła na pogodzenie się młodego króla Ludwika z matką, lecz nowe intrygi przyspieszyły śmierć Emmy.

Jako regentka Niemiec, Adelajda umiała pogodzić publiczne swoje powinności z pobożnemi ćwiczeniami i miłosiernemi uczynkami.

Dwór jej otwarty dla wszystkich dobrych, wzorem był porządku klasztornego; pomimo surowej sprawiedliwości, miłość, ożywiająca wszystkie jej czyny, jednała jej wszystkie serca.

Patrzyła na zgon wielu członków rodziny, przeżyła i brata swego Konrada burgundzkiego, zm. r. 993 i córkę Matyldę, zm. r. 999, przełożoną klasztoru kwedlinburgskiego, naśladującą cnoty swej matki.

Życie Adelajdy przedstawia wzór wszystkich cnót, a szczególniej żywej wiary i nieustraszonego męztwa, jakie ją podtrzymywało zarówno w poniżeniach, jak i wśród cesarskiego majestatu.

„Erat enim et in fide secura firmitas, in spe firma securitas“, mówi o niéj św. Odyllon (Vita Adelheidis).

Ostatni rok życia swego poświęciła przygotowaniu się do dobrej śmierci.

Gdy jechała do Burgundji, dla pogodzenia siostrzeńca Rudolfa III z jego poddanymi, zbaczała nieraz daleko z drogi, aby odwiedzać kościoły i klasztory, przez siebie założone i uposażone, i osobiście przekonać się, czy wszystko jest w należytym porządku.

W Lozannie spotkał ją siostrzeniec, zkąd udał się z nią do Orby i tu nastąpiło upragnione przez nią pojednanie.

Spełniwszy ten ostatni dobry uczynek, pożegnała się ze swymi przyjaciółmi i oświadczyła opatowi Majolusowi o bliskiej swej śmierci.

Następnie udała się do Alzacji, do najbardziej przez siebie ulubionej prowincji, i przygotowawszy się na śmierć, ze świętą rezygnacją oddała Bogu pobożną swą duszę, 26 Gr.

999 r. w Selz, sześć mil od Strasburga.

Część relikwji tej świętej zachowuje się w skarbcu hanowerskim.

Żywot św. Adelajdy, wyjęty ze współczesnych kronik, opisał św. Odyllon, opat w Cluny.

Breitenbauch wydał po niemiecku historję jej życia w Lipsku 1788 r.

Patrz także historję jej cudów, u Leibnitza, Scriptor.

rerum Brunswicensium, I. str. 262—273.

J.


text:
←Piątek Pamiętnik pani Hanki

Doktor powiedział, że szrama na czole zagoi się bez śladu.

Drżę na myśl, że może się na tym nie znać, chociaż podobno jest jednym z najlepszych specjalistów w Europie od kosmetycznych operacji.

W dodatku prawy bok tak mnie boli, że mogę leżeć tylko na lewym.

Mirski ma rozkwaszony nos.

Wyobrażam sobie, jak będzie wyglądał, gdy wyzdrowieje.

Najgorzej jest z Totem.

Przed chwilą miałam telefon, że stwierdzono skomplikowane złamanie lewej ręki.

Zasłużył na to w zupełności.

Szosa była śliska.

Dwa razy go prosiłam, by jechał wolniej.

A on ze złości wciąż dodawał gazu.

To musiało się skończyć katastrofą.

Całe szczęście, że drzewo padając nie przygniotło auta.

Bylibyśmy wszyscy trupami.

Naturalnie z mercedesa została kupa żelastwa.

Ci ludzie z niższych sfer zazdroszczą nam, że jeździmy samochodami.

Gdyby wiedzieli, na jakie niebezpieczeństwo narażamy się, dziękowaliby Bogu, że los kazał im korzystać z tramwajów, pociągów i innych furmanek.

Jacek daje mi tyle dowodów swoich uczuć, jest tak uważny, tak we mnie wpatrzony.

Powiedział mi dziś rano, gdy martwiłam się, czy nie będę miała szpetnej blizny:

– Wstydzę się swego egoizmu, ale wyznam ci, że może bym nawet tego pragnął, byś zbrzydła, byś bardzo zbrzydła, byś nie podobała się nikomu, tylko mnie.

– Obawiam się, że i tobie przestałabym się podobać.

Zaśmiał się tak szczerze, że nie mogłam mieć wątpliwości.

– O, nie – zawołał.

– Czytałem niedawno wcale nie głupią książkę jakiejś angielskiej autorki.

Zdaje się, że nosi tytuł „Technika małżeństwa”.

Znalazłem w niej nie pozbawioną słuszności obserwację, że po kilkuletnim pożyciu mąż i żona już nie widzą swojej powierzchowności.

Tak się do niej przyzwyczajają, jak dziecko do najpiękniejszych zabawek.

Wtedy zaczyna odgrywać rolę treść i tylko treść.

– Jeżeli ta treść istnieje – zauważyłam.

Spojrzał na mnie z największą czułością.

– A czyż w samym małżeństwie jej nie ma?

Miałam wielką ochotę przyznać mu słuszność, lecz przez pamięć na jego nie zmazaną dotąd winę wobec mnie powiedziałam:

– Że treść taka była – to wiem...

Czy wróci – nie wiem...

Był szczęśliwy z przerwania rozmowy, gdyż właśnie przyszła mama.

Była strasznie zaaferowana i ledwie zdążyła mnie ucałować, gdy zaraz zawołała:

– Słyszeliście już?

– O czym? – spokojnie zapytał Jacek.

– No, że już została postanowiona wojna europejska.

Niemcy są wściekli na Czechów, że podobno Rotszyld, wiecie, ten, u którego bawił książę Windsoru, uciekł do Pragi, powiedzieli, że albo im wydadzą Rotszylda, albo zabiorą im Karlsbad.

No i w Paryżu już postanowili zrobić wojnę.

Jacek zaśmiał się.

– Co też mama opowiada!

To są jakieś nieprawdopodobne plotki zmyślone przez kogoś, kto absolutnie nie orientuje się w polityce międzynarodowej.

Po pierwsze, Rotszyld nie uciekł, a po drugie, gdyby nawet stu Rotszyldów uciekło do Pragi i Czechosłowacja udzieliła im azylu, nie byłoby o to wojny.

Mama ucieszyła się.

– To całe szczęście!

Czy tylko jesteś tego pewien?

– Najzupełniej pewien.

– Bo pani Sarnicka twierdziła, że wie z najbliższego źródła, jakoby Hitler chciał zająć Czechosłowację.

Podobno ma część oddać Włochom, część nam, ale największą część, razem z Karlsbadem, zabrać sobie.

Ładnie bym wyglądała!

Oni tam nie mają masła w Niemczech.

A ja sobie wprost nie wyobrażam życia bez świeżego masła.

Jak myślisz, czy pozwoliliby mi sprowadzać masło z Polski?

– A dlaczegóż mieliby zabronić? – powiedziałam.

Jacek trochę się zniecierpliwił.

– Moja mamo, wszystko, co mama mówi, nie ma najmniejszych podstaw.

Po pierwsze, Niemcy nie odważyliby się sięgnąć po Czechosłowację.

Zresztą nie chcieliby.

Hitler dąży do zjednoczenia Niemców i właśnie za żadne skarby nie chciałby mieć w granicach Rzeszy Niemieckiej jakichkolwiek obcych narodowości.

Gdyby jednak miał nawet apetyt na Czechosłowację, nigdy by jej nie dostał.

– Dlaczego? – zaoponowała mama.

– Pani Sarnicka twierdzi, że mógłby ją zawojować w przeciągu kilku tygodni.

– Mógłby, gdyby inne państwa na to pozwoliły.

Ale Czechosłowacja związana jest sojuszami wojskowymi z Rosją i z Francją.

Za Francją zaś stoi Anglia i Ameryka.

I to jeszcze nie wszystko.

Czechosłowacja, jako członek Małej Ententy, może zawsze liczyć na poparcie Rumunii i Jugosławii.

Absurdy opowiadane przez panią Sarnicka zasługują tylko na śmiech.

– Czy aby tylko jesteś tego pewien?

– Mamusiu – powiedziałam z oburzeniem.

– A któż może być bardziej poinformowany niż Jacek?...

Przecież oni w dyplomacji wszystko z góry wiedzą.

– Może mama spać spokojnie – dodał Jacek.

– Karlsbad ani masło mamie nie uciekną.

Najlepszy mama ma dowód, jak niemądra jest mamy informatorka, jeżeli twierdziła, że Włochy też mają zagarnąć część Czechosłowacji.

Włochy przecież nie mają wspólnej granicy z tym państwem.

A poza tym Włochy nigdy nie zgodziłyby się na to, by Niemcy zawładnęli Czechami.

– Dlaczego nie zgodziłyby się?

Przecież Hitler i Mussolini są przyjaciółmi?...

– Widzi mama, w polityce międzynarodowej jest tak, że żaden przyjaciel nie pragnie, by drugi zanadto wzrósł w potęgę.

Nadmierna potęga Niemiec byłaby wysoce niebezpieczna dla Włoch.

Zawsze podziwiam Jacka, jak on logicznie i rzeczowo wszystko umie uzasadnić.

Jak spokojnie potrafi rozważyć najzawilsze zagadnienie polityki międzynarodowej.

– Widzi mama – mówił dalej – Niemcy, zwłaszcza teraz, po zajęciu Austrii, muszą z konieczności gospodarczych dążyć ku basenowi Morza Śródziemnego.

Już obecnie wpływy niemieckie w Jugosławii są dość silne i Włochy po cichu przeciwstawiają się tym wpływom.

Obecność Niemiec nad Adriatykiem byłaby dla Włoch klęską.

Istnieją wprawdzie możliwości, o których nie mogę teraz szczegółowiej mówić, a które przewidują pewne zmiany w ustroju Czechosłowacji, te jednak załatwione zostaną bez wojny, drogą rokowań.

Chodzi o pewne ulgi dla ludności niemieckiej na terenie Sudetów.

A wojna?

Wojna w ciągu najbliższych paru lat jest nie do pomyślenia z tej prostej przyczyny, że ani Niemcy, ani mocarstwa zachodnie nie są do niej dostatecznie przygotowane.

Zresztą wszystkimi państwami rządzi obecnie pokolenie, które już przeżyło Wielką Wojnę.

Pokolenie to do wojny nowej wcale nie tęskni.

Mama dała się przekonać i orzekła, że Jacek zdjął jej kamień z serca.

Zaraz po obiedzie zaczęli się schodzić znajomi i krewni.

Widocznie źródłem plotki nie była pani Sarnicka, gdyż wszyscy już o tym mówili.

Byłam bardzo zadowolona, że mogłam autorytatywnie zaprzeczyć tym bzdurom.

Z tego powodu zasłużyłam nawet w oczach Stanisława (bo i on przyszedł wraz z Danką) na pochwałę.

Stanisław powiedział:

– Jesteś bardzo rozsądna i widzę, że te sprawy nie są ci obce.

Niepotrzebnie u nas wyolbrzymia się siłę Niemiec i pomniejsza się znaczenie Francji.

Wprawdzie obecnie w tym państwie panują stosunki godne pożałowania, ale to długo nie potrwa.

Naród ten już nieraz w ciągu historii dał dowód, że potrafi otrząsnąć się z przejściowej słabości.

I teraz w razie niebezpieczeństwa wydobędzie się łatwiej, niż myślimy, spod jarzma Żydów, socjalistów i masonów.

Stanisław jest specjalistą od masonerii.

Z ojcem umie godzinami o tym rozmawiać.

Przysłuchiwałam się nieraz ich rozmowom.

Byłoby straszne, gdyby rzeczywiście nad światem panowali masoni.

Według Stanisława niemal wszystkie wybitne osobistości w Polsce i za granicą należą do masonerii.

Nie rozumiem tylko dlaczego, jeżeli są tak potężni i posługują się środkami takimi, jak skrytobójstwo, nie zdołali dotychczas pozbyć się wszystkich swoich wrogów, już nie tylko pomniejszych, jak na przykład Stanisław, ale takich jak Hitler i Mussolini.

Swoją drogą Polska jest naprawdę w nieszczególnym położeniu, mając do wyboru albo bolszewików, albo hitlerowców, albo masonów.

Z kim się tu przyjaźnić?

Odetchnęłabym z ulgą, gdyby Jacek został ministrem spraw zagranicznych.

Z jego głową na pewno dałby sobie radę.

Chociaż z drugiej strony cała jego sprawa z miss Normami dałaby się na pewno lepiej załatwić, niż on to robi.

Chyba jutro będę musiała zadzwonić do Mostowicza, byśmy odbyli nową naradę wojenną.

Z tym bandażem na czole wyglądam zupełnie ładnie.

Przypomina to trochę taką srebrną czapeczkę.