corpora: wikisources-pl

text:
Bezek, miasto chananejskie, wspomniane w Jud.

1, 3... i I Reg.

11, 8.; w pokoleniu Manassesa (drugiej półowy, z tej strony Jordanu).

Tak przynajmniej wnosićby należało z Euzebjusza (Onomasticon), który kładzie to miasto między Sichem (Neapolis) i Bethsan (Scythopolis), i na 17 mil rzym.

od Sichem znalazł dwie wsie, noszące nazwę Bezek.

Inni, tegoż nazwiska również dwie wsie znaleźli około Bethsur (v.

Bessur) i Betleemu, w pokoleniu Judy.

Na to ostatnie pozwala tekst Jud.

1, 3..., gdzie autor mówi, że pokolenie Judy, zaprosiwszy do siebie Symeonitów, z ich pomocą zdobyli miasto Bezek.

Królem tego miasta był podówczas Adonibezek (pan Bezeku), potężny władca, który przeszło 70 królów (właścicieli pojedyńczych miejscowości) pobił i, okaleczywszy ich trzymał pod stołem swoim.

Bezek niektórzy mają za jedno z Bezeth (I Mach.

7, 19. ob.

Bethzecha).

X. W. K.


text:
bertram, z pirethrum, przez niem. i czes.; w 15. i 17. w.: bartram, beltram, biertram, peltram, pieltram, piwotrank i piretr(um); obok tej łac.-niem. nazwy (Beltram), z arab.

tharkhun w 16. w. tarhun, torhon, ludowe toruń ziele; dziś tylko estragon z franc., a to z łac. dracunculus, niem. Dragun (Artemisia dracunculus).

Pirethrum z grec.

pyrethron.


corpora: sejm

text:
-Projekt

Ustawa

z dnia …..….

2013 r.

Art. 1.

Art. 2.

Art. 3.

Art. 4.

1) w art. 42d uchyla się ust. 10;

2) w art. 43 uchyla się ust. 5.

Art. 5.

Art. 6.

Art. 7.

Art. 8.

Art. 9.

Argumentacja, która doprowadziła do takiego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wydanego w odniesieniu do praw konsumentów pozostaje aktualna również w odniesieniu do tych klientów banków, którzy nie są konsumentami.

Należy natomiast podkreślić, że – o ile – nadanie mocy prawnej dokumentu urzędowego dokumentom bankowym stanowi nadmierne uprzywilejowanie banków w stosunku do odbiorców ich usług, o tyle uprawnienie banku do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych w jeszcze większym stopniu narusza równość banków i odbiorców ich usług jako stron stosunku cywilnoprawnego.

Wyposażenie banków w kompetencje do wystawiania tytułów egzekucyjnych stanowi wyłom w tej fundamentalnej zasadzie państwa prawnego, zgodnie z którą wyłącznie państwo jest uprawnione do wydawania tytułów egzekucyjnych.

Regulacja prawa bankowego, dotycząca bankowych tytułów egzekucyjnych pozwala bankom, jako wierzycielom, na pominięcie drogi postępowania rozpoznawczego przed sądem powszechnym, jako drogi uzyskania takiego tytułu.

Regulacja taka jest nie do pogodzenia z zasadą, że wymiar sprawiedliwości sprawują jedynie sądy i trybunały.

Wszyscy inni wierzyciele, aby uzyskać tytuł egzekucyjny wobec swego dłużnika muszą skierować swoje roszczenia na drogę sądowego postępowania cywilnego.

Warto podkreślić, że konstrukcja bankowego tytułu egzekucyjnego zakłada, że wystawia go sam wierzyciel, a więc podmiot najbardziej zainteresowany w sprawie, w odniesieniu do którego w ogóle nie można mówić o bezstronności.

Bankowy tytuł egzekucyjny w ręku prywatnych instytucji komercyjnych, jakimi są banki, w warunkach polskich przeważnie zagranicznych, stawia je w uprzywilejowanej sytuacji wobec klientów indywidualnych i podmiotów gospodarczych.

Takie różnicowanie uczestników rynku w stosunkach cywilnoprawnych jest niedopuszczalne.

Jest wiele przykładów, że banki nadużywają tej pozycji, np. poprzez nadmierne zadłużanie klientów w celu przejęcia wartościowych aktywów majątkowych.

Mając w ręku tak silny instrument, jak bankowy tytuł egzekucyjny, zaniedbują rzetelnego sprawdzania wiarygodności kredytowej klienta oraz właściwego zabezpieczenia kredytów.

Procedura wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego jest całkowicie jednostronna, nie przewiduje ona jakiegokolwiek współudziału dłużnika w ustalaniu rozmiaru zobowiązania, czy wymagalności długu.

Oczywiście, uzyskanie klauzuli wykonalności dla bankowego tytułu egzekucyjnego zakłada konieczność poddania tego tytułu kontroli sądowej, jednakże kontrola ta jest drastycznie ograniczona i sprowadza się do badania formalnych wymogów bankowego tytułu egzekucyjnego.

Sąd cywilny nie jest w żadnej mierze uprawniony do badania wysokości zobowiązania dłużnika objętego tytułem egzekucyjnym, jego wymagalności czy zaskarżalności.

Zatem pozasądowa procedura uzyskiwania tytułu egzekucyjnego przez banki jest wyraźnym odstępstwem od ogólnie obowiązujących rozwiązań, niespełniającym wymogów sądowej ochrony praw obywateli, w szczególności ochrony praw konsumentów.

Konstrukcja bankowego tytułu egzekucyjnego zakłada, że dłużnik składa wobec banku oświadczenie o zgodzie na wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego, jednak czyni to zanim objęta nim wierzytelność powstanie – od wyrażenia tej zgody bank uzależnia wykonanie na rzecz dłużnika usługi finansowej, dłużnik nie ma więc żadnej swobody decyzji czy takie oświadczenie pragnie złożyć.

Brak również jakiejkolwiek kontroli ze strony państwa sposobu wykorzystywania przez banki uprawnienia do wystawiania tytułów egzekucyjnych.

Dotyczy to przede wszystkim kontroli w zakresie ilości wystawianych tytułów w stosunku do tego samego dłużnika oraz praktyki antydatowania tytułów egzekucyjnych.

Bankowy tytuł egzekucyjny powstał za czasów stalinowskich, gdy państwowy bank centralny był częścią aparatu władzy.

Rozwiązania zawarte w art. 96-98 prawa bankowego, zakładające traktowanie banków nie tylko jako zwykłych uczestników obrotu cywilnoprawnego, ale także jako podmiotów mających względem swych klientów uprawnienia władcze, miały ze swego założenia charakter przejściowy i miały być usunięte.

Wszystkie państwa postkomunistyczne usunęły takie nieuzasadnione uprzywilejowanie banków ze swojego sytemu prawnego.

Niechlubnym wyjątkiem w Europie i świecie pozostaje Polska.

Obecnie od przemian ustrojowych minęło ponad 20 lat i dalsze utrzymywanie przywileju wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Dalsze utrzymywanie takiej regulacji pogłębia odrębność traktowania użytkowników usług bankowych w Polsce i pozostałych krajach Unii Europejskiej.

Proponowane zmiany nie zmniejszą bezpieczeństwa utraty depozytów składanych w bankach oraz całego systemu bankowego.

W Polsce działa nowoczesny nadzór bankowy sprawowany przez Komisję Nadzoru Finansowego w ścisłej współpracy z Narodowym Bankiem Polskim.

Do polskiego prawa są wprowadzone przepisy dotyczące bezpieczeństwa obrotu bankowego obowiązujące we wszystkich krajach UE gdzie BTE nie ma.

Przez lata swojej działalności w Polsce Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe nie stosowały BTE i nie wpłynęło to w żaden negatywny sposób na bezpieczeństwo depozytów ani nie zwiększało to kosztów ponoszonych przez klientów.

Projekt nie pociąga za sobą bezpośrednich skutków dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Wpływ projektu na konkurencyjność gospodarki może być jedynie pozytywny, albowiem zmierza on do usunięcia nieuzasadnionego uprzywilejowania banków, jako uczestników rynk


text:
Aktykowanie, aktykacja.

Po zawarciu umowy między stronami, jeżeli która z nich chciała mieć ją prawomocniejszą, udawała się do kancelaryi grodzkiej lub ziemskiej i składając pismo oryginalne, kazała takowe do ksiąg zapisać.

Grody miały jurysdykcję bonae voluntatis, t. j. mogły przyjmować wszelkie akta, ale te, o ile dotyczyły dóbr ziemskich, winny były być w ciągu roku i niedziel sześciu przeniesione do właściwego ziemstwa.

Takie przeniesienie zwano oblatą, a samo wpisanie przeniesionego aktu do ksiąg ziemskich — aktykacją i aktykowaniem, od formuły protokółowej ad acticandum.

Aktykacja różniła się tem od roboracyi, że przy pierwszej całe pismo kopjowano do akt, a przy drugiej na przedstawionym oryginale poświadczano, że był w kancelaryi prezentowany i że uczyniono o tem w księdze wzmiankę.


text: *chodać, częstotliwe, do chód (p., chodzić), cerk. choda-taj, ‘co zabiega, chodzi’; chodaki, »szlachta chodaczkowa«, »daleka znuży kogo chodza«, »chodziwy koń«, przeciw rączemu, r. 1607, pochodzą nie od tego, lecz wprost od chodzić, jak chciwy od chcieć (chodziwy, ‘wytrwały’), grodza od grodzić, itd.


text:
UZASADNIENIE

Potrzeba i cel uchwalenia projektowanej ustawy

Zakres proponowanych zmian

Przewidywane zmiany w przepisach wojskowej ustawy pragmatycznej obejmują:

W przypadku stanowisk służbowych oficerów młodszych zakłada się zaliczenie tych stanowisk do dwóch stopni wojskowych (tzw. widełki).

Żołnierz zawodowy wyznaczony na takie stanowisko będzie mógł pełnić na nim służbę przez dłuższy okres bez konieczności przenoszenia go na inne stanowisko.

Po trzech latach służby na takim stanowisku, po uzyskaniu przez oficera młodszego wzorowej lub bardzo dobrej ogólnej oceny w ostatniej opinii służbowej, będzie istniała możliwość zmiany zaszeregowania oficera do wyższego stopnia wojskowego i wyższej grupy uposażenia.

Zmiany zaszeregowania dokonywał będzie organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza na określone stanowisko służbowe, w drodze decyzji.

Zmiana zaszeregowania dawała będzie podstawę do mianowania oficera na kolejny stopień wojskowy bez zmiany stanowiska służbowego.

Przewiduje się również, że w sytuacjach szczególnych, uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres służby na stanowisku służbowym w określonym stopniu wojskowym uprawniający do zmiany zaszeregowania będzie mógł zostać skrócony, nie mniej jednak niż do dwóch lat.

W przypadku podoficerów proponuje się zaliczanie stanowisk podoficerów do trzech stopni etatowych, w których będą określane po trzy stopnie wojskowe, tj.:

podoficerów młodszych: kapral, starszy kapral, plutonowy,

podoficerów: sierżant, starszy sierżant, młodszy chorąży,

podoficerów starszych: chorąży, starszy chorąży, starszy chorąży sztabowy.

Powyższe rozwiązanie pozwoli na efektywniejsze prowadzenie polityki kadrowej w tym korpusie kadry zawodowej.

Ponadto stanowić będzie instrument do uzyskania tożsamości posiadanego przez podoficera stopnia wojskowego ze stopniem etatowym zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.

Umożliwi to również mianowanie podoficerów na wyższe stopnie wojskowe bez potrzeby zmiany przez nich zajmowanych stanowisk służbowych.

Zwiększy również możliwość powoływania do zawodowej służby wojskowej podoficerów rezerwy.

Spełnienie przez żołnierza określonych przesłanek (okres zajmowania dotychczasowego stanowiska; okres służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym; ogólna ocena wzorowa lub bardzo dobra w ostatniej opinii służbowej) będzie dawało możliwość zmiany zaszeregowania podoficera do wyższego stopnia wojskowego i grupy uposażenia.

Zmiany zaszeregowania dokonywał będzie organ uprawniony do wyznaczenia podoficera na stanowisko służbowe decyzją.

Zakłada się, że zmiana zaszeregowania będzie mogła nastąpić dopiero po trzech latach służby na stanowisku w określonym stopniu wojskowym, jednakże w szczególnych przypadkach, uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres ten będzie mógł zostać skrócony, nie mniej jednak niż do dwóch lat.

Zakłada się, że zmiana zaszeregowania szeregowego zawodowego do wyższego stopnia wojskowego i grupy uposażenia będzie mogła następować po co najmniej pięciu latach służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym, uzyskaniu ogólnej oceny wzorowej lub bardzo dobrej w ostatniej opinii służbowej.

W sytuacjach szczególnych, jeżeli będą przemawiały za tym potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, okres służby na stanowisku służbowym w posiadanym stopniu wojskowym może być krótszy, nie mniej jednak niż trzy lata.

Minister Obrony Narodowej będzie corocznie określał limity awansowe dla żołnierzy, których stanowiska są zaszeregowane do kilku stopni etatowych.

Zmiana zaszeregowania będzie mogła nastąpić w ramach określonego limitu awansowego.

Celem tego rozwiązania jest kontrola funduszu uposażeń żołnierzy zawodowych.

Projektowane zmiany zostały ujęte w art. 1 pkt 1 lit. a, pkt 4, 8, 9, 24 i 25 oraz art. 2 projektu ustawy.

Obowiązujące rozwiązania wojskowej ustawy pragmatycznej nie przewidują możliwości wyznaczania żołnierzy zawodowych na niższe stanowiska służbowe.

Doświadczenia w tym zakresie wskazują na potrzebę wprowadzenia norm umożliwiających wyznaczanie żołnierzy zawodowych na niższe stanowiska służbowe w szczególności, gdy w wyniku zmian organizacyjnych likwidowane jest stanowisko zajmowane przez żołnierza zawodowego lub likwidowana jest jednostka wojskowa, a brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko odpowiadające posiadanemu przez żołnierza stopniowi wojskowemu.

Zakłada się, że wyznaczenie żołnierza zawodowego na niższe stanowisko służbowe będzie mogło nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek uzasadniających wypowiedzenie żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez organy, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę, albo gdy uległo likwidacji stanowisko służbowe, które żołnierz zajmował, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym, za pisemną zgodą żołnierza zawodowego.

Wyznaczenie na niższe stanowisko w tym trybie będzie również możliwe w odniesieniu do osób pełniących służbę w rezerwie kadrowej.

Wyznaczenie takie będzie następowało na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego bezpośrednio niższego od zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska (art. 1 pkt 20 i 25 projektu ustawy).

zniesienie kadencyjności u podoficerów i zmiana okresów trwania kadencji

Proponowane rozwiązania zakładają, że kadencyjność będzie instytucją funkcjonującą jedynie dla oficerów służby stałej.

Oficerowie zawodowi będą mogli powtarzać kadencję na zajmowanych stanowiskach służbowych bez ograniczeń.

Jednakże od tej zasady będą istniały wyjątki dotyczące stanowisk służbowych (tzw. prezydenckich):

Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,

Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych,

Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Zmiany w obszarze kadencyjności przewidują również, że kadencja na stanowisku służbowym dla oficerów w służbie stałej trwała będzie od dwóch do trzech lat.

Proponowane rozwiązania wpisują się w system corocznego opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych oraz obowiązku corocznego przeprowadzania oceny sytuacji kadrowej, których efektem będzie możliwość określenia żołnierzom ścieżek ich rozwoju zawodowego.

Ponadto zaproponowane rozwiązanie będzie zwiększało stabilizację na stanowiskach.

W związku z wprowadzeniem dwuletniego okresu najkrótszej kadencji proponuje się jednoznacznie określić w ustawie, że w przypadku gdy okres do osiągnięcia przez żołnierza zawodowego wieku uzasadniającego zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia określonego wieku (art. 111 pkt 5 lub 111b ust. 2) jest krótszy niż dwa lata, można określić dla takiego żołnierza kadencję, której okres kończy się z dniem osiągnięcia przez niego określonego w ustawie wieku.

Projektowane rozwiązanie wpisuje się w główny nurt zmian wojskowej ustawy pragmatycznej związany z „zatrzymaniem” żołnierzy w służbie (art. 1 pkt 23 projektu ustawy).

Obowiązujące zasady dotyczące przenoszenia żołnierzy do rezerwy kadrowej określają, że jest to instytucja przeznaczona dla żołnierzy służby stałej oraz żołnierzy służby kontraktowej korzystających z urlopu wychowawczego dłuższego niż 12 miesięcy.

Proponuje się znieść ograniczenia, co do możliwości przenoszenia do rezerwy żołnierzy służby kontraktowej.

Zakłada się, że projektowane rozwiązanie zwiększy efektywność wykorzystywania zasobów kadrowych, a także ułatwi planowanie rozwoju zawodowego żołnierzy zawodowych.

Proponuje się, że żołnierze służby stałej, tak jak obecnie, będą mogli być przenoszeni do rezerwy kadrowej na okres do dwóch lat.

Natomiast żołnierze służby kontraktowej będą mogli być przenoszeni do rezerwy kadrowej na okres do sześciu miesięcy.

Jednakże żołnierze służby stałej i kontraktowej kierowani na studia lub naukę w kraju i za granicę, przenoszeni będą do rezerwy kadrowej na okres pobierania tej nauki (art. 1 pkt 14 i 15 projektu ustawy).

objęcie żołnierzy zawodowych urlopem ojcowskim

Zakłada się wprowadzenie zwalniania żołnierza-lekarza lub lekarza dentysty uczestniczącego w specjalizacji medycznej od zajęć służbowych w jednostce wojskowej, na czas trwania zajęć w ramach tej specjalizacji.

Propozycja ta ma na celu ujednolicenie niespójnej praktyki w tym zakresie stosowanej przez dowódców jednostek wojskowych.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania żołnierzom zawodowym zwolnienia od zajęć w związku z uczestnictwem w specjalizacji medycznej określi Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia.

Rozporządzenie powinno określać również, że żołnierza zawodowego odbywającego specjalizację, należy zwolnić od zajęć służbowych na czas jej odbywania, po przedstawieniu planu specjalizacji, w wymiarze piętnastu dni roboczych w każdym miesiącu odbywania specjalizacji (art. 1 pkt 36 lit. e i pkt 38 projektu ustawy).

odstąpienie od obligatoryjnego kierowania na komisje lekarskie żołnierzy zawodowych-kobiet, jeżeli zwolnienie lekarskie jest dłuższe niż 3 miesiące

Obecne rozwiązania nakładają na dowódcę jednostki wojskowej obowiązek, w każdym przypadku trzymiesięcznej absencji chorobowej, kierowania żołnierza zawodowego do komisji lekarskiej.

Proponowane rozwiązanie zakłada wyłączenie tego obowiązku wobec żołnierzy-kobiet ciężarnych, które przebywają na zwolnieniu lekarskim dłużej niż trzy miesiące (art. 1 pkt 2 lit. b projektu ustawy).

Obecne brzmienie art. 17a w ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, jednoznacznie nie określa, do jakiej formy zawodowej służby wojskowej (kontraktowej czy stałej) może być powołana osoba posiadająca stopień policyjny, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Urzędu Ochrony Państwa.

Wymienione wyżej osoby, zgodnie z proponowanym w projekcie brzmieniem art. 17a ust. 1, będą – jako zasada – powoływane do służby kontraktowej.

Wyjątkowo, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, osoba posiadająca stopień innej służby będzie mogła zostać powołana bezpośrednio do służby stałej (art. 1 pkt 13 projektu ustawy).

uporządkowanie stopni etatowych i grup uposażenia żołnierzy-radców prawnych

W związku z pojawiającymi się rozbieżnościami interpretacyjnymi dotyczącymi uposażeń żołnierzy-radców prawnych między ustawą o radcach prawnych a wojskową ustawą pragmatyczną, istnieje potrzeba doprowadzenia do spójności tych aktów prawnych w tym zakresie.

Istota problemu polega na tym, że sądy przyznają radcom prawnym pełniącym służbę w jednostkach wojskowych, w których nie występuje stanowisko głównego specjalisty, niezależnie od ich stopnia wojskowego, uposażenie głównego specjalisty w komórce organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej (przewidziane dla pułkownika, w grupie 16A).

Proponuje się, że w przypadku gdy w etacie jednostki wojskowej nie występuje stanowisko głównego specjalisty, stanowisko służbowe radcy prawnego, o którym mowa w art. 224 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r.

Nr 10, poz. 65, z późn. zm.), zaszeregowywane będzie do stanowiska służbowego o stopniu etatowym o jeden stopień niższym od stanowiska zastępcy dowódcy tej jednostki w najwyższej grupie uposażenia przewidzianej dla tego stopnia, nie wyżej jednak niż uposażenie głównego specjalisty w komórce organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej (art. 1 pkt 46 projektu ustawy).

ujęcie w ustawie kwestii finansowania z budżetu resortu obrony narodowej uposażeń i innych należności finansowych żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej, niebędących jednostkami budżetowymi, skierowanych do służby poza granicami państwa

Proponowane rozwiązanie, zawarte w dodawanym w art. 74 ust. 2 nowym pkt 8 wojskowej ustawy pragmatycznej, ma na celu formalne ujęcie w wojskowej ustawie pragmatycznej kwestii finansowania z budżetu resortu obrony narodowej uposażeń i innych należności finansowych żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej, niebędących jednostkami budżetowymi, skierowanych do służby poza granicami państwa.

Wskazać należy, że w oparciu o postanowienia przepisów regulujących zasady użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa wydatki związane z przygotowaniem i działaniem jednostek wojskowych poza granicami państwa finansuje się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej (art. 1 pkt 44 projektu ustawy).

wydłużenie do 12 miesięcy okresu kierowania żołnierza zawodowego do wykonywania zadań poza jednostką wojskową w przypadku żołnierzy wyznaczonych na stanowiska służbowe poza granicami

Obecne postanowienia wojskowej ustawy pragmatycznej określają, że dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może skierować tego żołnierza do wykonywania zadań służbowych poza jednostką, na czas nie dłuższy niż sześć miesięcy w ciągu roku kalendarzowego.

Zakładane zmiany zmierzają do wprowadzenia możliwości wydłużenia do 12 miesięcy okresu kierowania żołnierza zawodowego, wyznaczonego na stanowisko służbowe poza granicami państwa, do wykonywania zadań poza miejscem pełnienia służby.

Konieczność wydłużenia tego okresu związana jest z realizacją przez żołnierzy zadań w ramach międzynarodowych struktur wojskowych (art. 1 pkt 29 projektu ustawy).

usprawnienie systemu opiniowania żołnierzy zawodowych

W celu stworzenia realnego narzędzia do oceny żołnierza i wyznaczania kierunków jego rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych istnieje konieczność przebudowy sposobu prowadzenia opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych.

Zakłada się, że żołnierze zawodowi będą podlegali corocznemu opiniowaniu służbowemu, które będzie przeprowadzane w okresie od 15 sierpnia do 15 października.

Opiniowaniem służbowym objęci będą również żołnierze zawodowi skierowani do pełnienia służby poza granicami państwa – za okres pełnienia tej służby.

Ogólna ocena z tej opinii uwzględniana będzie przy opiniowaniu żołnierza na stanowisku służbowym.

Natomiast żołnierze wyznaczeni na stanowiska służbowe poza granicami państwa, tak jak jest to obecnie, podlegali będą opiniowaniu według trybu obowiązującego w miejscu pełnienia służby, tj. opinię służbową o żołnierzu zawodowym wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej bezpośrednio w strukturze międzynarodowej poza granicami państwa lub wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej bezpośrednio w strukturze międzynarodowej lub wielonarodowej na terenie kraju, sporządzał będzie bezpośredni przełożony żołnierza, według trybu i wzoru obowiązującego w strukturze, w której żołnierz pełni służbę.

Przewiduje się, że opiniowanie służbowe będzie miało na celu w szczególności:

ocenę kompetencji i predyspozycji żołnierza,

Zakłada się ponadto, że nowa pięciostopniowa skala ocen będzie dawała większe możliwości przełożonym do właściwej oceny swych podwładnych.

W proponowanym systemie opiniowania, proponuje się odejście od określania dla żołnierza indywidualnej prognozy przebiegu służby oraz wprowadzenie uniwersalnego, skróconego (składającego się z dwóch stron), arkusza opinii służbowej.

Proponuje się wprowadzenie nadzwyczajnego środka weryfikacji ostatecznych opinii służbowych.

Wskazać należy, że opinię sporządza bezpośredni przełożony żołnierza, dla szeregowego jest to dowódca drużyny (kapral), natomiast odwołanie rozpoznaje wyższy przełożony – dowódca plutonu, zatem ostateczna opinia o żołnierzu podejmowana jest na najniższych szczeblach dowodzenia.

W celu wyeliminowania przypadków nierzetelnego i nieprofesjonalnego przeprowadzania procesu opiniowania przez przełożonych żołnierza, proponuje się wprowadzić instytucję weryfikacji ostatecznych opinii na szczeblu dowódcy jednostki wojskowej.

Żołnierz zawodowy, który w ostatecznej opinii służbowej uzyskał ogólną ocenę niedostateczną, będzie mógł wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o zweryfikowanie tej opinii.

Dowódca jednostki wojskowej, będzie mógł w tym przypadku powołać komisję w celu zbadania zasadności wniosku i uwzględniając wnioski komisji, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania wniosku, ostateczną opinię:

utrzymać w mocy;

zmienić ją lub uzupełnić;

uchylić i wydać nową.

Kwestie dotyczące:

2) trybu udostępniania opinii określonym podmiotom,

3) wzoru arkusza opinii służbowej

– określał będzie Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia.

Konsekwencją zmian w systemie opiniowania żołnierzy zawodowych, będzie zmiana przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej, które uzależniają określone czynności kadrowe od uzyskania określonej oceny w ostatniej opinii służbowej lub od indywidualnej prognozy przebiegu służby wojskowej, której nie ma w nowym systemie (np. jednym z warunków „przejścia” podoficera lub szeregowego do korpusu oficerów będzie uzyskanie przez niego oceny wzorowej, a szeregowego do korpusu podoficerów będzie uzyskanie przez niego w ostatniej opinii służbowej oceny co najmniej bardzo dobrej).

Omawiane propozycje zostały ujęte w art. 1 pkt 18, 19 i 21 projektu ustawy.

uzależnienie podpisania kolejnego kontraktu oraz przejścia do służby stałej od posiadania co najmniej dobrej oceny w ostatniej opinii służbowej

Zakładanym celem wprowadzenia proponowanego rozwiązania jest motywowanie żołnierzy służby kontraktowej do dobrego wykonywania przez nich obowiązków służbowych (art. 1 pkt 8 i 12 projektu ustawy).

możliwość wyznaczania żołnierzy służby kontraktowej na inne niż określone w kontrakcie stanowisko bez konieczności uzyskiwania zgody żołnierza na zmianę stanowiska

Proponuje się wprowadzenie zasady, zgodnie z którą organ wojskowy będzie mógł, analogicznie jak w przypadku żołnierza służby stałej, wyznaczyć żołnierza kontraktowego na stanowisko służbowe bez konieczności uzyskiwania na to jego zgody, w przypadku gdy wyznaczenie takie następowało będzie w związku z uznaniem żołnierza, przez wojskową komisję lekarską, za niezdolnego do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku lub likwidacją zajmowanego przez żołnierza stanowiska albo wymierzenia żołnierzowi kary dyscyplinarnej zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego.

Propozycja zmierza do przyspieszenia załatwiania spraw kadrowych i zmniejszenia ilości wytwarzanych dokumentów.

Jednocześnie nie narusza praw żołnierza zawodowego do dobrowolności pełnienia służby wojskowej, bowiem żołnierz zawodowy w każdym czasie może wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej (art. 1 pkt 11 projektu ustawy).

W świetle obecnie obowiązujących rozwiązań, żołnierz zawodowy nie może wchodzić w skład organów spółek, innych przedsiębiorców oraz fundacji.

Jednakże wprowadzenie przez ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, z późn. zm.) możliwości zorganizowania podmiotów wykonujących działalność leczniczą w formie spółek kapitałowych utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej oraz przyznanie (art. 22a wojskowej ustawy pragmatycznej) prawa pełnienia służby w takich podmiotach, implikuje konieczność stworzenia podstaw umożliwiających żołnierzom zawodowym wchodzenie w skład organów tych spółek (art. 1 pkt 34 projektu ustawy).

uszczegółowienie przepisów odnoszących się do służby kandydatów na żołnierzy zawodowych w przedmiocie wnoszenia opłaty z tytułu udziału w egzaminach wstępnych do uczelni wojskowych i szkół podoficerskich, przesłanek zwolnienia ze służby kandydackiej oraz zwalniania z obowiązku zwrotu kosztów nauki

Projektowane rozwiązania zakładają, że opłaty z tytułu udziału w egzaminach wstępnych do uczelni wojskowych i szkół podoficerskich będą wnoszone tylko przez osoby pretendujące do uczelni wojskowych i szkół podoficerskich.

Natomiast szeregowi kandydujący do szkół podoficerskich będą zwolnieni od obowiązku wnoszenia opłat egzaminacyjnych.

Za egzaminy w ośrodkach szkolenia opłaty nie będą pobierane.

W celu uszczegółowienia i zsynchronizowania postanowień wojskowej ustawy pragmatycznej oraz ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.

 Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.), zaproponowano nowe brzmienie przesłanki zwolnienia ze służby określonej w art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej (niespełnienie wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów).

Proponuje się, aby podstawą zwolnienia ze służby kandydackiej było skreślenie z listy studentów lub niespełnienie wymogów określonych w regulaminie nauki (art. 1 pkt 64 lit. a projektu ustawy).

Praktyka wskazuje, że istnieje potrzeba ustalenia sytuacji prawnej żołnierzy, którzy po ukończeniu szkół wojskowych nie stawiają się do zawodowej służby wojskowej.

Żołnierz, który nie stawił się do służby zawodowej po ukończeniu służby kandydackiej, nadal pozostaje żołnierzem służby kandydackiej.

W obecnym stanie prawnym brak jest bezpośredniej podstawy do zwolnienia żołnierza służby kandydackiej, który nie stawił się do służby zawodowej.

W związku z tym istnieje potrzeba wprowadzenia kolejnej przesłanki zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej, tj. niepowołanie do zawodowej służby wojskowej.

Kolejną projektowaną przesłanką, dającą podstawę relegowania ze służby kandydackiej (analogicznie jak w służbie zawodowej), będzie nieusprawiedliwiona nieobecność w służbie przez okres trzech dni (art. 1 pkt 64 lit. a tiret drugie projektu ustawy).

Proponuje się, aby żołnierze zwolnieni ze służby kandydackiej na postawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i 9 wojskowej ustawy pragmatycznej, którzy następnie zostaną powołani do zawodowej służby wojskowej lub pełnienia czynnej służby wojskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 461, z późn. zm.), a w przypadku wykonywania obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych przez okres dwa razy dłuższy niż okres pełnienia służby kandydackiej, za który nalicza się koszty, byli zwalniani z obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez resort obrony narodowej na jego utrzymanie i naukę, o których mowa w art. 124 ust. 6 wojskowej ustawy pragmatycznej.

Podobny mechanizm, tj. zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów, o których mowa w art. 124 ust. 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, proponuje się zastosować do żołnierzy zwalnianych ze służby kandydackiej w pierwszym roku studiów w uczelni wojskowej (art. 1 pkt 65 projektu ustawy).

Pierwszy rok powinien być okresem próby pozwalającym kandydatowi stwierdzić, że się pomylił i do służby wojskowej się nie nadaje.

Wskazać należy, że obowiązek zwrotu kosztów za utrzymanie i naukę dotyczy wyłącznie podchorążych będących studentami pierwszego roku studiów (nie będzie dotyczył kandydatów na żołnierzy zawodowych posiadających wyższe wykształcenia i odbywających w uczelniach wojskowych szkolenie wojskowe).

Uzasadnieniem dla tej propozycji są zgromadzone w ostatnich latach doświadczenia uczelni wojskowych.

Podkreślić należy, że 18–19 letnia młodzież ubiegająca się o przyjęcie do uczelni wojskowej ma bardzo ograniczone możliwości zweryfikowania swoich zdolności intelektualnych i predyspozycji psychofizycznych do służby wojskowej.

Niejednokrotnie decyzje o podjęciu służby wojskowej bazują na wyobrażeniach, które rozmijają się z późniejszą codzienną rzeczywistością.

Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że dwa pierwsze semestry są okresem wystarczającym do zweryfikowania zdolności i możliwości kandydata.

Obserwuje się przy tym, że perspektywa zwrotu kosztów nauki, w przypadku utraty motywacji do dalszej służby wojskowej, staje się główną, a nawet jedyną przyczyną kontynuacji studiów wojskowych.

Pogłębia to frustracje i prowadzi do braku dostatecznych postępów w nauce na wyższych latach studiów.

Godzi to w interes Sił Zbrojnych RP, które oczekują, że absolwent uczelni wojskowej będzie dobrze wykształcony, zmotywowany i zaadaptowany do warunków służby wojskowej.

Podnieść należy także, że w przypadku rezygnacji ze studiów wojskowych na ich wczesnym etapie istnieje możliwość uzupełnienia stanów osobowych podchorążych spośród osób znajdujących się na listach rezerwowych lub spośród studentów cywilnych tych uczelni.

W późniejszym etapie rozbieżności pomiędzy programami kształcenia dla studentów cywilnych i kandydatów na żołnierzy zawodowych stają się na tyle duże (zwłaszcza w zakresie praktyk, zajęć wojskowych, kształcenia językowego i wychowania fizycznego), że stają się trudne, a na trzecim roku praktycznie niemożliwe do nadrobienia.

Niezależnie od powyższego wskazać należy na dość kosztowny i czasochłonny proces windykacji.

Zwolnieni ze służby kandydackiej z reguły kontynuują studia w innych uczelniach i są niewypłacalni.

Projektowana zmiana zakłada ustawowe wskazanie podmiotów realizujących proces kształcenia oficerów w ramach służby kandydackiej.

Podmiotami tymi, zgodnie z faktyczną realizacją tego procesu, będą uczelnie wojskowe, a w odniesieniu do studentów innych uczelni niż uczelnie wojskowe  uczelnie wojskowe wspólnie z uczelniami „cywilnymi” (art. 1 pkt 60 projektu ustawy).

Założono, że do żołnierzy służby kandydackiej będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń oraz przepisy dotyczące powiadamiania przełożonego o nieobecności lub spóźnieniu w służbie.

Zakłada się wyłączenie odpowiedniego stosowania do żołnierzy służby kandydackiej przepisów o opiniowaniu żołnierzy zawodowych oraz o ewidencji wojskowej.

W stosunku do kandydatów na żołnierzy zawodowych Minister Obrony Narodowej, we wskazanych zakresach, wyda odrębne rozporządzenia (art. 1 pkt 63 i 66 projektu rozporządzenia).

Ponadto zakłada się uzupełnienie przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej określające, że osoba ubiegająca się o powołanie do służby kandydackiej będzie obowiązana złożyć wniosek (podanie) o powołanie do tej służby, kwestionariusz osobowy, odpowiednie dokumenty stwierdzające m.in. posiadane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz przejść postępowanie rekrutacyjne, na które składać się będzie zdanie egzaminu wstępnego, przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej oraz analizę ocen na świadectwie art. 1 pkt 61 projekt ustawy).

Przepis artykułu 4 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej ogranicza elastyczność tworzenia i funkcjonowania poszczególnych struktur Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwość ich uzupełnienia stanem osobowym, a upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, liczebności Sił Zbrojnych, z podziałem na poszczególne korpusy kadry, skutkuje utrudnieniami w trwającym procesie ich przekształceń.

Utrudnia on możliwość podejmowania działań interwencyjnych w zakresie kształtowania struktur organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odpowiadających potencjalnym zagrożeniom, które mogą się pojawiać i wymagać podjęcia niezwłocznych decyzji organizacyjnych, stosownie do kompetencji Ministra Obrony Narodowej w zakresie tworzenia i likwidacji jednostek wojskowych oraz nadawania im etatów.

Prawnie określone limity w poszczególnych korpusach (niewystępujące w innych pragmatykach służb mundurowych), ograniczają działalność planistyczno-organizacyjną i politykę kadrową w długiej perspektywie.

Podkreślić należy, że obecnie liczebność etatowa Sił Zbrojnych, zarówno ogólna, jak i w podziale na poszczególne korpusy kadry zawodowej, a także na poszczególnych dysponentów środków etatowych, określana jest każdorazowo w programach rozwoju Sił Zbrojnych RP oraz opracowanych na ich podstawie planach dziedzinowych i funkcjonalnych.

Wielkości te są pochodną zmian organizacyjnych planowanych do realizacji w poszczególnych okresach planistycznych.

Jednocześnie w programach rozwoju Sił Zbrojnych RP określane są także stany ewidencyjne oraz średnioroczne żołnierzy, w podziale na korpusy kadry.

Ponadto liczba żołnierzy zawodowych w poszczególnych korpusach kadry zawodowej doprecyzowana jest corocznie w decyzji budżetowej Ministra Obrony Narodowej.

W przypadku Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej istotną rolę odgrywa cykl planistyczny ich rozwoju, oparty na udziale poszczególnych organów władzy państwowej.

W ramach tego cyklu, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, określając kierunki rozwoju Sił Zbrojnych, może formułować zalecenia w zakresie ich liczebności (wpływ Prezydenta na liczebność Sił Zbrojnych).

Natomiast Rada Ministrów, wydając wytyczne do programowania, może, na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, określać docelową liczebność Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do osiągnięcia na koniec danego okresu planistycznego (wpływ Rady Ministrów na liczebność Sił Zbrojnych).

Na podstawie powyższych dokumentów Minister Obrony Narodowej, wydając Program rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, określa w tym programie szczegółowo liczebność Sił Zbrojnych, w tym liczbę stanowisk w ramach poszczególnych korpusów osobowych (kompetencja Ministra Obrony Narodowej do szczegółowego określania liczebności Sił Zbrojnych).

Liczebność Sił Zbrojnych, zarówno etatowa, jak i ewidencyjna określana jest więc w szeregu dokumentów, na które wpływ mają poszczególne organy władzy państwowej, właściwe w sprawach obrony narodowej.

Wobec powyższego w projekcie zaproponowano uchylenie art. 4 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej (art. 1 pkt 1 lit. b projektu ustawy).

wprowadzenie norm określających przedawnienie roszczeń wynikających z przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej

Zakłada się, że roszczenia wynikające ze stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej będą się przedawniały po upływie 3 lat od dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne.

Bieg przedawnienia roszczenia będzie przerywała:

uznanie roszczenia.

Po każdym przerwaniu przedawnienia bieg terminu przedawnienia będzie liczony na nowo.

Jeżeli przerwa biegu przedawnienia nastąpiła wskutek przyczyn, o których mowa w pkt 1, bieg terminu przedawnienia nie będzie liczony na nowo, dopóki postępowanie wszczęte w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia nie zostanie zakończone.

Projektowane rozwiązania mają charakter systemowy.

Polegają na przeniesieniu obecnie obowiązujących rozwiązań w zakresie przedawnienia roszczeń z rozdziału 5 Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych (art. 75 ust. 1 i 2 wojskowej ustawy pragmatycznej) do rozdziału 1 Przepisy ogólne.

Celem zakładanych propozycji jest objęcie przedawnieniem roszczeń wszystkich należności wynikających (np. w zakresie rekonwersji, dodatków za rozłąkę) z ustawy, nie tylko związanych z uposażeniami i innymi należnościami pieniężnymi żołnierzy zawodowych (art. 1 pkt 5 i 45 projektu ustawy).

Przedawnienie nie będzie dotyczyć wzruszania ostatecznych decyzji w trybach nadzwyczajnych.

nabywanie prawa do urlopu wypoczynkowego

Projektowana propozycja zakłada nadanie rangi ustawowej przepisom funkcjonującym obecnie w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r.

Nr 2, poz. 9, z późn. zm.), określającym zasady nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego przez osoby powołane do zawodowej służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego.

Rozwiązanie to będzie miało również zastosowanie do żołnierzy „powracających” do służby po okresie urlopu wychowawczego oraz pracy poza granicami państwa w organizacjach międzynarodowych na podstawie umowy zawartej między żołnierzem a tą organizacją (art. 1 pkt 15 lit. d i pkt 35 projektu ustawy).

odwoływanie ze studiów lub nauki

braku postępów w kształceniu;

naruszenia regulaminów ustalonych przez organizatora kształcenia;

wniosku żołnierza.

rozszerzenie zakresu podmiotów uprawnionych do korzystania z urlopu szkoleniowego

Projekt przewiduje również, by żołnierze zawodowi pobierający naukę na własny koszt, którzy nie spełniają wymogów do uzyskania pomocy finansowej ze strony organów wojskowych w związku z tą nauką (art. 52 wojskowej ustawy pragmatycznej), mogli za zgodą dowódcy jednostki wojskowej, korzystać z urlopu szkoleniowego.

W tym zakresie o możliwości udzielenia żołnierzowi urlopu szkoleniowego decydował będzie samodzielnie dowódca jednostki uwzględniając zarówno potrzeby żołnierza, jak i właściwe funkcjonowanie jednostki wojskowej.

Projektowane rozwiązanie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom żołnierzy, którzy nie spełniają warunków do otrzymania pomocy w związku z pobieraniem nauki, która warunkuje uzyskanie urlopu szkoleniowego przez żołnierza, ale chcą podnosić swoje kwalifikacje i jeżeli warunki służbowe pozwolą będą mogli skorzystać z urlopu szkoleniowego (art. 1 pkt 36 lit. b i c oraz pkt 38 projektu ustawy).

wprowadzenia zasad ograniczających uprawnienia żołnierzy odchodzących ze służby bezpośrednio po objęciu wyższego stanowiska służbowego

W celu ograniczenia wypowiedzeń stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierzy wyznaczonych na wyższe stanowiska służbowe, którzy bezpośrednio po takim wyznaczeniu wypowiadają stosunek zawodowej służby wojskowej, proponuje się wprowadzenie dodatkowego przepisu, zgodnie z którym, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego do 12 miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym lecz wyższą grupą uposażenia, podstawę ustalania wysokości świadczeń przysługujących z tytułu zwolnienia ze służby stanowiłoby uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (art. 1 pkt 55 projektu ustawy).

uszczegółowienie przepisów dotyczących warunków szkodliwych służby związanych z urlopami

Projektowane rozwiązanie zakłada wykreślenie z przepisów normujących dodatkowy urlop wypoczynkowy warunków uciążliwych jako przesłanki uzasadniającej jego uzyskanie (art. 1 pkt 36 lit. a i pkt 38 projektu ustawy).

podwyższenie minimalnych wymagań kwalifikacyjnych dla oficerów – tytuł magistra

Proponuje się powrót do pierwotnych wymogów dotyczących wykształcenia w korpusie oficerów zawodowych, które obowiązywały wraz z wejściem w życie nowelizowanej wojskowej ustawy pragmatycznej.

Minimalnym wykształceniem warunkującym powołanie oficera do zawodowej służby wojskowej będzie zatem posiadanie tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego (art. 1 pkt 8, 9, 19 i pkt 22 lit. a projektu ustawy).

W projekcie ustawy dokonano zmian wielu upoważnień do wydania aktów wykonawczych, które mają na celu dostosowanie ich treści do wymogów ustawy zasadniczej.

Proponowane zmiany zmierzają m.in. do wyeliminowania pojawiających się w praktyce trudności interpretacyjnych z jednoznacznym określeniem zakresu przedmiotowego przekazanego do uregulowania oraz w konsekwencji uzupełnienie bądź doprecyzowanie wytycznych.

Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie „uzupełnienie upoważnień o wytyczne powinno nastąpić „przy okazji” nowelizacji danej ustawy” (np. wyrok z dnia 11 lutego 2010 r. sygn.

K 15/09).

Wobec powyższego zmiany obejmują m.in. upoważnienie ustawowe zawarte w art. 5 ust. 8, art. 5a, art. 24 ust. 8, art. 68 ust. 8 i 9, art. 70 ust. 4, art. 83 ust. 6, art. 84 ust. 3, art. 86 ust. 15, art. 87 ust. 6, art. 91 ust. 4, art. 120 ust. 7 oraz art. 123 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej.

Zmiany dokonane w przepisie art. 70 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej (art. 1 pkt 43 projektu ustawy) mają charakter porządkujący i dokonują jedynie modyfikacji brzmienia tego przepisu, nie wpływając na jego treść.

Rozporządzenie wydane na podstawie art. 70 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej zachowa tym samym moc obowiązującą wraz z wejściem w życie projektowanej ustawy.

możliwość powierzania żołnierzom zawodowym funkcji w uczelniach wojskowych

Proponuje się wprowadzenie instytucji powierzania żołnierzom zawodowym funkcji.

Instytucja ta będzie miała zastosowanie do żołnierzy będących nauczycielami akademickimi w odniesieniu do funkcji organu jednoosobowego uczelni wojskowej lub jego zastępcy albo kierownika jednostki organizacyjnej tej uczelni lub jego zastępcy.

Ma to na celu skorelowanie postanowień wojskowej ustawy pragmatycznej z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r.

 Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.).

Organy jednoosobowe uczelni publicznych lub ich zastępcy, zgodnie z art. 72 ust. 1, art. 75 ust. 1 i art. 76 ust. 1 tej ustawy, są wyłaniani w drodze wyborów albo w drodze konkursu na okres kadencji.

W przypadku uczelni wojskowych reguła ta nie dotyczy wyłącznie rektora i prorektora właściwego do spraw realizacji zadań uczelni jako jednostki wojskowej.

Zgodnie z art. 73 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym są oni wyznaczani przez Ministra Obrony Narodowej.

Podkreślić należy, że powierzenie funkcji organu jednoosobowego uczelni wojskowej lub jego zastępcy albo kierownika jednostki organizacyjnej tej uczelni lub jego zastępcy nie będzie stanowiło podstawy do wyznaczenia (mianowania) żołnierza, któremu powierzono taką funkcję, na wyższe stanowisko służbowe.

Żołnierz, któremu powierzono funkcję będzie pełnił służbę na dotychczasowym stanowisku służbowym, a za realizację dodatkowych zadań związanych z pełnioną funkcją otrzymywał będzie dodatek funkcyjny.

Podobne rozwiązania będą stosowane do żołnierzy pełniących służbę w instytutach badawczych (art. 1 pkt 17 i 47 projektu ustawy).

zmiana zasad nabywania prawa do dodatku motywacyjnego

Proponuje się przyznawanie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę w korpusach podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych dodatku motywacyjnego po uzyskaniu przez nich w opinii służbowej ogólnej oceny co najmniej dobrej oraz posiadanie odpowiedniej klasy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 46a wojskowej ustawy pragmatycznej.

Zakładana zmiana wpisuje się w przyjęty nowy system opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom środowiska podoficerów i szeregowych.

Projektowane rozwiązanie nieznacznie wpłynie na wydatki resortu, które są uwzględnione w budżecie Ministerstwa Obrony Narodowej (art. 1 pkt 47 projektu ustawy).

uszczegółowienie przepisów dotyczących należności mundurowych i wyżywienia żołnierzy zawodowych

Zmiana wynika z uwag zgłaszanych w trakcie uzgodnień projektów rozporządzeń wykonawczych wydawanych na podstawie tych upoważnień ustawowych oraz doświadczeń ze stosowania dotychczas obowiązujących przepisów w tym zakresie.

Zakłada się, że żołnierz zawodowy będzie otrzymywał umundurowanie i wyekwipowanie na własność z chwilą wydania, lub po upływie okresu używalności, do bezpłatnego korzystania na czas wykonywania określonych czynności służbowych.

Projektowana norma obowiązuje już w systemie prawnym i ujęta jest w § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie umundurowania oraz wyekwipowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 50, poz. 302, z późn. zm.).

Jednakże z uwagi na jej treść, w której zawarta jest zasada precyzująca czyją własnością jest mundur, a także uwzględniając hierarchię aktów prawnych, należy nadać omawianej normie rangę przepisu ustawowego.

Ponadto zakłada się rozszerzenie obowiązujących upoważnień o możliwość stosowania zamienników przedmiotów nowych wzorów.

Pozwoli to na wykorzystanie w określonym przedziale czasu przedmiotów dotychczas użytkowanych, a w konsekwencji racjonalne gospodarowanie posiadanymi zasobami i naturalne ich zużycie w procesie wdrażania zmian.

Proponuje się wskazać bezpośrednio w upoważnieniu ustawowym, a nie w wytycznych do niego, że równoważnik pieniężny przysługujący w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie niewydane w naturze, obejmuje także czyszczenie umundurowania i wyekwipowania oraz wykonywania haftów.

Zakłada się także ujęcie w upoważnieniu szczegółowego trybu otrzymywania, pomniejszania, przypadki wstrzymania i wznawiania wypłaty tych równoważników.

Proponuje się także, aby odrębne rozporządzenie określało przypadki otrzymywania, warunki, tryb i terminy wypłaty równoważników pieniężnych przysługujących w zamian za bezpłatne wyżywienie, niewydane w naturze, a także organy właściwe w tych sprawach.

Będzie to rozwiązanie analogicznie do zawartego w art. 68 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na odstąpienie od odpowiedniego stosowania w odniesieniu do kandydatów na żołnierzy zawodowych przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej zawierających upoważnienia do wydania rozporządzeń, gdyż brak jest przy takim rozwiązaniu wyraźnego określenia zakresu spraw przekazanych do uregulowania, o którym mowa w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, konieczne stało się wyodrębnienie w nowelizowanej ustawie rozdziału, w którym uregulowane zostaną zagadnienia mogące zostać objęte jednym aktem wykonawczym zarówno wobec żołnierzy zawodowych, jak i wobec kandydatów na żołnierzy zawodowych.

W nowym rozdziale ujęto wobec powyższego, oprócz zmodyfikowanych norm dotyczących umundurowania i wyekwipowania, także normy dotyczące uzbrojenia oraz kart i tabliczek tożsamości.

Zmiany te mają charakter redakcyjny i stanowią jedynie przeniesienie dotychczas obowiązujących przepisów art. 49, art. 50 i art. 66 w związku z art. 132 wojskowej ustawy pragmatycznej do nowego rozdziału ustawy, bez dokonywania w nich merytorycznych zmian.

ustanowienie Szefa Inspektoratu Uzbrojenia organem kadrowym

Przyjęto, że Szef Inspektoratu Uzbrojenia będzie jednym z organów właściwych do wyznaczania na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk żołnierzy zawodowych, analogicznie jak Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcy rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej i Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia – w odniesieniu do stanowisk służbowych do stopnia etatowego podpułkownika (komandora porucznika) włącznie w podległych jednostkach organizacyjnych.

Z uwagi na to, że Inspektorat Uzbrojenia nie ma umocowania w przepisach powszechnie obowiązujących, projekt ustawy w tym zakresie posługuje się terminem „szef jednostki organizacyjnej właściwej do spraw uzbrojenia podległej Ministrowi Obrony Narodowej” (art. 1 pkt 26 lit. a projektu ustawy).

zbieg uprawnień żołnierzy sędziów przeniesionych w stan spoczynku

Projekt ustawy przewiduje również, że w razie zbiegu uprawnień przysługujących sędziemu sądu wojskowego przeniesionemu w stan spoczynku, do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej i uposażenia w stanie spoczynku, żołnierzowi będzie przysługiwało według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń (art. 1 pkt 54 projektu ustawy).

zmiany w zakresie przekwalifikowania zawodowego żołnierzy w związku ze zwolnieniem ich ze służby wojskowej

Projektowane rozwiązania zakładają objęcie żołnierzy zawodowych posiadających co najmniej 9 lat służby wojskowej podwójnym limitem na przekwalifikowanie zawodowe.

Limit ten wynosi 75% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w dniu 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym zainteresowany wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym.

Z uprawnienia takiego żołnierz może skorzystać za zgodą dowódcy jednostki wojskowej na dwa lata przed zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami uprawnionymi do dwukrotnej wysokości limitu na przekwalifikowanie zawodowe są żołnierze posiadający minimum 12 lat służby wojskowej.

Zakładane rozwiązania wychodzą naprzeciw postulatom zgłaszanym przez środowiska żołnierzy zawodowych (art. 1 pkt 57 projektu ustawy).

Aktualne brzmienie art. 5 ust. 1 skutkuje tym, że podstawę wymiaru wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych de facto można prawidłowo ustalić wyłącznie w sytuacji, gdy żołnierz zawodowy otrzymuje „pełne” uposażenie.

Natomiast w przypadku żołnierza, który nie otrzymał w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej uposażenia w pełnej wysokości lub nie otrzymał go w ogóle dochodzi do sytuacji wymierzenia żołnierzowi dodatkowej kary skutkującej pozbawieniem żołnierza części lub nawet całości świadczenia emerytalno-rentowego.

Należy podkreślić, że zgodnie z ustawą pragmatyczną w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy może:

otrzymać 50% uposażenia zasadniczego – w sytuacji określonej w art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych oraz w okresie tymczasowego aresztowania;

w sytuacji określonej w art. 20 ust. 5 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej w związku z podjęciem pracy poza granicami państwa,

od dnia 1.01.2010 r. w sytuacji określonej w art. 65a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w okresie przebywania na urlopie wychowawczym.

Tym samym istotą proponowanej zmiany jest uregulowanie sprawy podstawy wymiaru emerytury wojskowej lub renty w przypadku tej grupy żołnierzy.

Konsekwencją błędnego założenia, iż ogół żołnierzy zawodowych otrzymuje w ostatnim miesiącu służby „pełne” uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, są także zapisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. poz. 194), na podstawie którego organy wojskowe domagają się przedstawienia zaświadczeń potwierdzających wysokość uposażenia oraz dodatków również od żołnierzy, którzy nie otrzymywali uposażenia albo otrzymywali je w niepełnej wysokości.

W związku z tym, że wojskowa ustawa emerytalna nie obejmuje zakresem swojej regulacji wszystkich stanów prawnych, według których żołnierze zawodowi pełnią służbę wojskową i otrzymują uposażenie – jakie zostały ujęte w wojskowej ustawie pragmatycznej – proponuje się nowelizację art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w sposób umożliwiający ustalenie podstawy emerytury wojskowej dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową, którzy w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej nie otrzymują „pełnego” uposażenia.

Powyższa nowelizacja spowoduje nieznaczny wzrost wydatków z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej, które na tym etapie są trudne do oszacowania.

Ponadto wskutek wprowadzenia w życie reformy systemu emerytalnego służb mundurowych obecnie obowiązujący wojskowy system emerytalny będzie systemem wygasającym, bowiem w przypadku żołnierzy zawodowych powołanych do zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r. ustalenie podstawy wymiaru emerytury odbywać się będzie na innych zasadach (art. 18f nowelizowanej ustawy).

Zatem zakłada się, że przedmiotowa sytuacja będzie dotyczyć kilku przypadków w skali roku (art. 4 projektu ustawy).

zmiany redakcyjne

konsekwencją zmiany ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), jest zmiana treści art. 45 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, zakładająca przeniesienie żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej wskutek wszczęcia postępowania kontrolnego, o którym mowa w art. 33 powołanej ustawy (art. 1 pkt 27 projektu ustawy),

zakłada się wyeliminowanie konieczności regulowania w dwóch rozporządzeniach Ministra Obrony Narodowej wydanych na podstawie art. 46 i art. 55 wojskowej ustawy pragmatycznej, tej samej materii, tj. trybu, organizacji oraz kierowania żołnierzy na kursy specjalistyczne i szkolenie oraz staż.

Proponuje się uregulowanie tej problematyki wyłącznie w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 55 wojskowej ustawy pragmatycznej (art. 1 pkt 28 i 33 projektu ustawy),

wyłączenie karty opisu stanowiska służbowego jako dokumentu określającego wymagania kwalifikacyjne do wyznaczenia na stanowisko służbowe; wymagania kwalifikacyjne do wyznaczenia na stanowisko służbowe będą wynikały z wojskowej ustawy pragmatycznej, rozporządzenia wykonawczego oraz etatu jednostki wojskowej, w której żołnierz będzie wyznaczony (np. art. 1 pkt 4 lit. a tiret czwarte),

proponuje się wprowadzenie legalnej definicji „dowódcy jednostki wojskowej”, co wyeliminuje wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie.

Przyjęto, że jeżeli w ustawie jest mowa o „dowódcy jednostki wojskowej” należało będzie przez to rozumieć osobę kierującą lub dowodzącą jednostką wojskową, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, w której żołnierz zawodowy zajmuje stanowisko służbowe lub do której został skierowany w ramach pełnienia zawodowej służby wojskowej w rezerwie kadrowej albo w dyspozycji (art. 1 pkt 4 lit. b),

inne zmiany redakcyjne, których głównym założeniem jest dbałość o precyzję i jasność przepisów (m.in. art. 1 pkt 2, pkt 3 lit. a, pkt 30, 41, pkt 42 lit. a).

Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe

W przepisach przejściowych i dostosowujących zawarto regulacje przewidujące, że:

wobec słuchaczy uczelni, którzy rozpoczęli studia przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy, rektorzy uczelni wojskowych za zgodą Ministra Obrony Narodowej, dostosują program nauczania oraz okres nauki do spełnienia wymogu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego,

podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, posiadali ogólną ocenę bardzo dobrą w ostatniej opinii służbowej i nie byli opiniowani na zasadach określonych w ustawie będzie się uważać za spełniających wymagania określone w art. 29 wojskowej ustawy pragmatycznej, w brzmieniu nadanym projektowaną ustawą,

żołnierz zawodowy będący podoficerem zajmującym w dniu wejścia w życie ustawy, stawisko służbowe o niższym stopniu etatowym niż posiadany stopień wojskowy, będzie mógł nadal pełnić zawodową służbę wojskową na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym,

podoficerów zawodowych posiadających stopnie wojskowe zachowane na podstawie art. 179 wojskowej ustawy pragmatycznej z dniem wejścia w życie projektowanej ustawy zostaną mianowani:

starszy plutonowy (starszy bosmanmat) — na stopień sierżanta (bosmana);

sierżant sztabowy (bosman sztabowy), starszy sierżant sztabowy (starszy bosman sztabowy) — na stopień młodszego chorążego (młodszego chorążego marynarki);

Rozkaz o mianowaniu podoficerów w tych przypadkach wydawał będzie dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr (art. 1 pkt 69 i 70 oraz art. 10 projektu ustawy);

Dla wejścia w życie projektowanej ustawy przewidziano trzydziestodniowe vacatio legis, przy czym odsunięto w czasie o sześć miesięcy wejście w życie przepisów związanych z podziałem korpusu podoficerów zawodowych na podoficerów młodszych, podoficerów i podoficerów starszych, uzyskania przez oficera zawodowego tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, a w konsekwencji nowych regulacji związanych z wyznaczaniem żołnierzy na kolejne wyższe stanowisko służbowe oraz na stanowisko służbowe zaszeregowane do bezpośrednio niższego stopnia etatowego od zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska (art. 12 projektu ustawy).

Potrzeba „rozbicia” terminów wejścia w życie niektórych przepisów projektowanej ustawy wynika z konieczności dostosowania dokumentów organizacyjno-etatowych, który to proces wymaga znacznie dłuższego czasu niż trzydzieści dni.

Przedmiot projektowanej regulacji jest poza zakresem prawa Unii Europejskiej.

Projektowana regulacja będzie dotyczyła wyłącznie żołnierzy zawodowych, kandydatów na żołnierzy zawodowych i nie będzie miała wpływu na inne podmioty.

Konsultacje społeczne

Projekt założeń został poddany konsultacjom z:

1) Krajową Izbą Radców Prawnych;

2) Naczelną Izbą Lekarską;

3) Radą Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego;

4) Zakładem Ubezpieczeń Społecznych;

5) Konwentem Dziekanów Korpusu Oficerów Zawodowych Wojska Polskiego;

6) Krajową Radą Sądownictwa.

Wszystkie propozycje zostały uwzględnione lub uzgodnione z podmiotami zgłaszającymi, z wyjątkiem propozycji Krajowej Rady Sądownictwa dotyczących możliwości wyznaczania żołnierzy kontraktowych na inne niż określone w kontrakcie stanowisko służbowe, umożliwienia żołnierzom zawodowym wchodzenie w skład organów spółek kapitałowych oraz wprowadzenia dwunastomiesięcznego okresu służby na stanowisku służbowym uprawniającego do ustalania wysokości świadczeń przysługujących żołnierzowi z tytułu zwolnienia ze służby z uposażenia należnego na tym stanowisku służbowym.

Wejście w życie regulacji będzie miało wpływ na sektor finansów publicznych:

zwolnienie ze zwrotu kosztów nauki (art. 1 pkt 65 projektu)

Zwolnienie podchorążego z obowiązku zwrotu kosztów nauki w przypadku, o którym mowa w projektowanym art. 134a ust. 2, spowoduje, biorąc pod uwagę doświadczenia z lat 2010 i 2011, zmniejszenie przychodów uczelni wojskowych łącznie na poziomie ok. 100 tys. zł rocznie.

W wymienionych latach w trakcie pierwszego roku studiów zwolniono łącznie 90 podchorążych (49 w 2010 r. i 41 w 2011 r.), ustalając jednocześnie obowiązek zwrotu kosztów w kwocie ok. 502 tys. zł.

Biorąc pod uwagę fakt, że na wniosek zainteresowanych podchorążych uczelnie wojskowe wyrażały zgodę na rozłożenie należności na raty, roczne przychody uczelni z tego tytułu stanowiły około ok. 45% wymienionej kwoty, tj. ok. 227 tys. zł w skali dwóch lat, co w skali rocznej stanowiło kwotę ok. 103 tys. zł.

Zwrócić przy tym na1eży uwagę na to, że podane wyliczenia mają charakter szacunkowy i ich rzeczywista wysokość będzie zależała od indywidualnych decyzji podchorążych o odejściu ze służby wojskowej.

wprowadzenie dodatku funkcyjnego (art. 1 pkt 17 i 47 projektu)

Wprowadzenie regulacji, o której mowa w projektowanym art. 25a i art. 80 ust. 1 pkt 4, tj. możliwości powierzania żołnierzom zawodowym będącym nauczycielami akademickimi funkcji organu jednoosobowego uczelni wojskowej lub jego zastępcy albo kierownika jednostki organizacyjnej tej uczelni lub jego zastępcy i przyznawania tym żołnierzom stosownego dodatku funkcyjnego nie spowoduje skutków dla budżetu państwa.

Podkreślić należy, że kwoty dotacji przekazywanych uczelniom wojskowym z budżetu resortu obrony narodowej zależą od liczby kształconych w tych uczelniach żołnierzy oraz od liczby i struktury zatrudnienia nauczycieli, a nie od zasad wynagradzania nauczycieli, w tym żołnierzy za kierowanie jednostkami organizacyjnymi uczelni.

Natomiast biorąc pod uwagę to, że projektowana regulacja zastąpi istniejący mechanizm wyznaczania żołnierzy na odpowiednie stanowiska kierownicze, wiążący się ze zwiększeniem uposażenia i niejednokrotnie awansem na wyższy stopień wojskowy, można zakładać, że docelowo propozycja zmiany będzie prowadzić do zmniejszenia wydatków osobowych uczelni.

Wynika to z tego, że przyznanie dodatku będzie miało charakter czasowy, natomiast wyznaczenie na stanowisko kierownicze – w zakresie zwiększenia uposażenia i awansu na wyższy stopień wojskowy ma skutki o charakterze stałym (pełnienie funkcji kierowniczej w uczelni w obecnych uwarunkowaniach daje żołnierzowi dodatkowe wynagrodzenie nie tylko na okres pełnienia tej funkcji, ale także na okres późniejszej służby wojskowej).

Wraz z wdrożeniem projektowanej regulacji likwidacji ulegną stanowiska kierownicze, które są stanowiskami najwyżej zaszeregowanymi w uczelniach pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia (od kierownika zakładu – płk, grupa 16 do prorektora – płk, grupa 16C), a w to miejsce utworzone zostaną niżej zaszeregowane stanowiska nauczycieli (adiunkt – ppłk, grupa 15b lub profesor nadzwyczajny – płk, grupa 16).

porządkowanie stopni wojskowych w korpusie podoficerów zawodowych (wyznaczanie podoficerów zajmujących stanowiska służbowe zaszeregowane do niższego stopnia etatowego niż posiadany przez nich stopień wojskowy – art. 7 ust. 1 pkt 3 projektu oraz mianowanie podoficerów posiadających nieistniejące stopnie wojskowe na wyższy stopień wojskowy – art. 10 projektu)

Wprowadzenie podziału korpusu podoficerów zawodowych na trzy stopnie etatowe (podoficer młodszy, podoficer i podoficer starszy) zawarte w pkt II ppkt 1 założeń projektu ustawy spowodowało w trakcie opracowywania projektu ustawy konieczność wprowadzenia przepisów o charakterze przejściowym.

Uznano, że wyznaczanie podoficerów zawodowych na niższe stanowiska służbowe oraz likwidacja nieistniejących stopni wojskowych w tym korpusie wymagać będzie dodatkowego odrębnego uregulowania w przepisach projektowanej ustawy.

O ile mianowanie na wyższy stopień wojskowy żołnierzy zawodowych posiadających nieistniejące stopnie wojskowe (art. 10 projektu ustawy) nie rodzi dodatkowych skutków finansowych, o tyle wyznaczanie podoficerów zawodowych na stanowiska służbowe (art. 7 ust. 1 pkt 3) może powodować dodatkowe skutki finansowe.

Oszacowano, że skutki te dla budżetu resortu obrony narodowej będą wynosiły ok. 12 mln zł rocznie.

Środki na ten cel zostały zabezpieczone w ramach środków przeznaczonych w budżecie Ministerstwa Obrony Narodowej na uposażenia żołnierzy zawodowych.

przekwalifikowanie zawodowe żołnierzy zawodowych (art. 1 pkt 57 projektu)

Proponowana zmiana dotycząca przekwalifikowania zawodowego żołnierzy zawodowych (art. 120 ust. 4b pkt 2) spowoduje wzrost kosztów ponoszonych przez resort obrony narodowej w wysokości około 400 tys. zł rocznie.

Niemniej jednak proponowane rozwiązania będą realizowane w ramach zaplanowanych na ten cel środków budżetu resortu obrony narodowej.

dodatek motywacyjny (art. 1 pkt 47 projektu)

Niewielki wzrost wydatków może spowodować zmiana zasad przyznawania dodatku motywacyjnego w związku z zakładaną możliwością przyznawania tego dodatku podoficerom i szeregowym posiadającym co najmniej ocenę dobrą w opinii służbowej (obecnie bardzo dobrą), przy jednoczesnym spełnieniu warunku uzyskania odpowiedniej dla zajmowanego stanowiska służbowego klasy specjalisty wojskowego.

Aktualnie dodatek motywacyjny otrzymuje ok. 2 tys. podoficerów i szeregowych w łącznej kwocie ok. 3 mln zł rocznie.

Natomiast na wypłatę tego dodatku w budżecie resortu obrony narodowej zabezpieczono środki w wysokość 26 mln zł w ramach funduszu przeznaczonego na uposażenia żołnierzy zawodowych, tym samym zapewni to wypłatę przedmiotowego dodatku dla ok. 20 tys. żołnierzy.

Biorąc pod uwagę zaproponowane rozwiązania w zakresie przyznawania dodatku motywacyjnego, które przede wszystkim zależą od samych beneficjentów (uzyskanie odpowiedniej oceny w opinii służbowej i klasy kwalifikacyjnej), trudno jest wskazać konkretną wysokość wzrostu tych wydatków.

Należy zauważyć, że w okresie 2 lat funkcjonowania tego dodatku przyznano go ok. 2 tys. podoficerów i szeregowych.

łączne skutki finansowe wejścia w życie ustawy

Wejście w życie przedmiotowej ustawy spowoduje łącznie dodatkowe skutki finansowe w wysokości 12 503 tys. zł w skali roku, w tym 12 400 tys. zł w ramach środków części 29 budżetu, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

Pozostała kwota w wysokości 103 tys. zł będzie stanowiła zmniejszenie przychodów uczelni wojskowych.

Wpływ regulacji na rynek pracy

Projektowane rozporządzenie nie wpłynie na rynek prac


corpora: openbooks

text:
Charles Baudelaire

Śmierć nędzarzy

tłum.

Antoni Lange

Śmierć jest jedynym blaskiem w mrokach życia kiru:

To jedyny cel życia, nadzieja, podpora,

Pociecha i wzmocnienie.

Czara eliksiru,

Która nam daje siłę iść aż do wieczora.

To słońce, co przez burze — i śniegi — i nędze

Na czarnym widnokręgu promieniście świta —

Jest to sławna gospoda zapisana w księdze,

Gdzie wszyscy będą jedli i pili do syta.

To anioł, który trzyma w dłoniach magnetycznych —

Potęgę snu — i dary widzeń ekstatycznych,

I który ściele łoża obdartym żebrakom.

Chwała bogów; spiżarnia mistyczna — słoneczna —

Sakwa nędzarza; jego ojczyzna odwieczna

I wrota ku nieznanym cichych niebios szlakom.

—

-----


text:
D.

Daba, rodzaj płótna chińskiego.

Dabin, p. Tabin.

Dacha, wierzchnia suknia, ze skóry sporządzona.

Daga, dah (niem. Degen), sztylet, puginał.

Daj, bodaj.

Dajać, dawać.

Dajbyś, bogdajbyś.

Dajczer, dajczmanek, Niemiec, Niemiaszek.

Dak, więc, przeto, zatym.

Dale, dalej.

Dalecze, dal, oddalenie.

Dałmucja, dalmocjum, dalmatyka (ubiór kościelny djakonów).

Dałoman, dolman.

Damaszczyna, damaszczyzna, damascena (odmiana śliwy.

Damaszek, adamaszek.

Dank (z niem), 1) nagroda zwycięstwa; 2) hołd, podziękowanie, dzięki; 3) pierwszeństwo, prym, wyższość, zaszczyt; Dank dawać komu, przyznawać pierwszeństwo.

Daraj, pstra kitajka turecka.

Dard, darda, rodzaj toporka na długim drzewcu, jako broń, włócznia, oszczep, pocisk.

Dardzista, żołnierz, uzbrojony w dard.

Darmicą, za darmo.

Darmohardy, hardy bez powodu.

Darmoleg, darmolęg, próżniak, piecuch, ospalec, leniwiec.

Darmomówny, gadatliwy.

Darmopłoch, tchórz, człowiek bojaźliwy.

Darmopych, darmopyszek, człowiek pyszniący się bez przyczyny.

Darmosilny, daremnie wysilający się.

Darmostaj, darmostój, próżniak, gap.

Darmostraw, darmostrawca, darmozjad.

Darmoswar, człowiek, kłócący się o byle co, kłótnik.

Darmotrawca, marnotrawca.

Darmozwad, p. Darmoswar.

Darować, w znacz. obdarować, obdarzyć.

Darski, dziarski.

Darznie, śmiało, zuchwale.

Daszeczki, ozdoba stroju kobiecego.

Datły, daktyle.

Dawczyna, dawczyni.

Dawić, dławić.

Dawki, dławiący.

Dażka, p. Daga.

Dąbnik, dąbr, dąbrowa.

Dąpiec, kij dębowy.

Dbać, w znacz. ufać.

Dca, córa, córka.

Dchenie, tchnienie, oddech.

Debać, dybać.

Debra, debrz, mały wąwóz, jar.

Defalka, defalkata, potrącenie, obniżenie.

Defensor (łac.), obrońca.

Deferencja (łac.), uległość, uniżoność.

Deferować (ł.), przedstawić, podać; ulegać, poddawać się: być obowiązanym, ubiegać się o co.

Deka, dek, przykrycie, pokrowiec.

Deka, p. Daga.

Dekonfektor, cukiernik.

Delijunak, junak, zuch.

Delika, p. Delja.

Delinować, kreślić, rysować.

Delja, delija, delijka, delika, opończa, płaszcz.

Demanda (franc.), żądanie.

Demaszkować, damaskować, zdobić deseniem w kształcie żyłek.

Demonjak, opętaniec, szaleniec.

Denegować (łac.), odmawiać.

Denność, dna, artrytyzm, zapalenie stawów.

Depaktować, zdzierać, pobierać opłatę niesłusznie albo za wysoką.

Depczycześć, niedbający o dobre imię.

Depta, deptacz, ten co depcze.

Derbisz, derwisz, mnich mahometański.

Derdołek, drobny szlachcic.

Derewnia, derewienka, 1) drwalnia, 2) wieś.

Derewnictwo, drewnictwo, leśnictwo, dozór nad lasami.

Derha, dera, okrycie na konia, koc.

Derobaniec, drabant, żołnierz ze straży przybocznej.

Derus, 1) zdzierns, zdzierca; 2) obdartus.

Descens, ściekanie, odpływ humorów w ciele.

Deskultoryczny, dorywczy.

Despot, deszpot, dysput, despota.

Dospotycyzm, despotyzm.

Desprymować, uciskać, gnębić.

Destrjer (franc.), koń od parady.

Destynować (łac.), przeznaczać, wyznaczać.

Destytucja, złożenie z urzędu.

Destytuować (z łac.), złożyć z urzędu, uwolnić od obowiązków.

Desultor (z łac ), przeska kujący z jednego koma na drugiego.

Deszczarnia, cysterna, studnia do zbierania wody deszczowej.

Deszkiepcja, deszkiept, despekt.

Deszpot, p. Despot.

Detaszować (franc.), wyprawić, odkomenderować oddział wojska.

Dewinkować, zobowiązywać.

Dezertaty, dezerty, dobra ziemskie, opuszczone przez właścicieli.

Deżdż, (dżdżu), deszcz.

Dębczyna, dębiec, debel, dębczak, młody dąb.

Dębien, dębień, kwiecień.

Dębikufel, pijak, opój.

Dębny, 1) mający kolor liści dębowych; 2) dobrze wyprawiony.

Dębowiec, dębczak.

Dębrze, las, bór.

Dęstować (z niem dünsten), dusić (mięso).

Diszak, siekiera, tasak.

Djacisco, djaczysko, pogardl. djak, dziak, kleryk w kościele wschod.

Djasek, djabeł.

Dłabić, dławić.

Dłabikura, dławikura, ten, co dusi kury.

Dławipacierz, nabożniś, świętoszek.

Dłazić, p. Dłażeć.

Dłażeć, dłażyć, deptać nogami, wytłaczać, uciskać, gnieść.

Dłażyć się, przykrość sobie wyrządzać.

Dłoniatonogi, płetwonogi.

Dłonisty, dłoniasty, dłoniowaty, wielki jak dłoń.

Dłubjoch, dłubiuch, łyżeczka do dłubania w uszach.

Długochwostek, sikora ogoniasta.

Długocierpliwy,długo znoszący cierpliwie.

Długoczekanie, wyczekiwanie, powolność.

Długoduszny, p. Długocierpliwy.

Długoląg, człowiek wybujałego wzrostu.

Długopłajca, ten, co płaci długi.

Długopomny, 1) długo pamiętający; 2) godny długiej pamięci.

Długopotomny, mający długi szereg potomków.

Długoroczny, długoletni.

Długosierczy, mający długą sierść.

Długostajny, ciągnący się przez wiele staj.

Długoszyjawy, długoszyjny, mający długą szyję.

Długoświatność, powolność.

Długowieki, długowieczny.

Długowielej, bardzo długo.

Długowięzitość, wysoki wzrost.

Długowięzny, długowięzy, wysokiego wzrostu.

Długożytny, długożywny, długożywotny, żyjący długo.

Dłustwo, dług.

Dłuża, długość, dłuż.

Dłużebnik, dłużnik.

Dłużec, dłużce, dłużca, długa linka, przywiązana do pęt, rzemień długi.

Dłużnik, w znacz, wierzyciel.

Dłużyć, obdłużać, długów nabawiać, dłużyć się, zadłużać się, długi zaciągać.

Dma, podmuch.

Dmidzban, pijak, opój.

Dna, zapalenie stawów, artrytyzm.

Dnawy, artrytyczny.

Dob, (dobi), doba.

Dobaczać się, dobaczawać się, domyślać się, dopatrywać się.

Dobotek, dobytek.

Dobramyśl, ochota, dobry humor, uczta, biesiada, bankiet.

Dobrek, człowiek dobry i miły.

Dobrobierca, ten, co otrzymuje dobrodziejstwo.

Dobroczyn, dobry uczynek.

Dobroczysty, bardzo dobry.

Dobrość, dobrota, dobroć.

Dobrodawca, dobrodziej, dobroczyńca.

Dobrodrustwo (dobrodrużstwo), pochop, zapał; popędliwość, zapalczywość.

Dobrodziewstwo, dobrodziejstwo.

Dobromówca, ten, co mówi dobrze o bliźnich.

Dobronienawidnik, człowiek nienawidzący dobra.

Dobropamiętny, pamiętający o dobrym.

Dobropłodny, wydający dobre owoce.

Dobropływanie, dobra żegluga.

Dobroprawie, dobre prawodawstwo.

Dobroród, szlachetne pochodzenie.

Dobrorzeczenie, dobrorzeczeństwo, błogosławieństwo.

Dobrorzeczliwy, dobrze o kim mówiący, przychylny.

Dobrorzeczyć, błogosławić.

Dobrosławić, błogosławić.

Dobrosławny, 1) błogosławiący; 2) błogosławiony.

Dobrośniedny, dobry do jedzenia, jadalny.

Dobrotny, dobrotliwy.

Dobrowierny, prawowierny.

Dobrowoleński, chętny, przychylny, życzliwy.

Dobrowoleństwo, dobrowolstwo, życzliwość, przychylność.

Dobrowonny, pachnący.

Dobruchać, uspokajać, ułagadzać.

Dobrzeczynność, dobroczynność,

Dobrzesławić, błogosławić.

Dobrzesławny, błogosłasławiony.

Dobrzyć, czynić dobrym, polepszać.

Dobrzyniec, brat dobrzyński, należący do zakonu Braci dobrzyńskich.

Dobytczę, zwierzę domowe, bydlę.

Dobytczy, dobytkowy, bydlęcy.

Dobytny, mogący być zdobytym.

Dochcip, dowcip.

Dochlustać, dodać razów, wychłostać, nabić.

Dochłostać, dochłościć, dokuczyć chłostą.

Dochwatki, p. Dochwytka.

Dochwatny, chwilowo wolny od zajęcia.

Dochwytka, dochwytki, dochwatki, w wyraż.

w dochwytkę, w dochwytki, w dochwatki: dorywczo, naprędce.

Docip, dowcip.

Docinkać, dociąć, dokuczyć.

Doczasny, doczesny.

Doczcić, doczytać.

Doczynić, doczyniwać, dokończyć roboty, dokonać; dorobić.

Doczyść, doczcić, doćcić, (doczci, doczetł albo doczedł), doczytać.

Dodziać, dodziewać komu, podziałać na kogo, podniecić kogo.

Dodziałać, dodziaływać, dokonać.

Dodzienny, jednodniowy.

Dodzierżawać, dotrzymywać, zachowywać.

Dofołdrować, dobić się, uzyskać, odzyskać.

Dogarać, dogorywać.

Dogarki, resztki, pozostałe po pożarze.

Dogoda, dogodzenie, przysługa.

Dogodliwy, dogodny.

Dogorzały, spalony ze szczętem.

Dograbek, zbieranie grabiami.

Dograbolić się, dogramolić się.

Dograwać, dogrywać.

Dogrześć, dogrzebać.

Dohad, duhad (z białor.), w wyraż.

na d.

= na domysł, na niepewne.

Doigrać, doigrawać, doigrywać, igrać do końca.

Doiskać, doiskiwać, szukać do końca, doszukać się.

Doiszczyć, uiścić.

Dojachać, dojechać.

Dojąd, dokąd, dopóki.

Dojć, dojść.

Dojela, dopóki.

Dojowny, dojny.

Dojrzały, dojrzany, widoczny.

Dojutraszek, dojutrek, 1) człowiek, mający jutro umrzeć; 2) odkładający wszystko do jutra, kunktator.

Dojutrzny, mający trwać tylko do jutra, przemijający, znikomy.

Dojźrzeć, dojzreć, dojzrzeć, dojźreć, dozdrzeć, dojrzeć.

Dokarmiwać, dokarmiać, karmić do końca.

Dokazować, dokazywać.

Dokądkoli, dokądkolwiek.

Dokidać, dorzucić, docisnąć.

Dokonały, doskonały, zupełny.

Dokonawać, dokonywać.

Dokończywać, dokończać.

Doksologja modlitwa, chwaląca Boga.

Doksozofja, mniemana mądrość.

Doktorowski, doktorski.

Doktorz, doktor.

Dokuczny, dokuczliwy.

Dokuka, dokuczka, dokuczanie, naleganie.

Dokupno, zapłata.

Dokupny, sprzedajny, kupiony, przekupny.

Dokurczyć, dokuczyć.

Dole, dolina.

Doległość, dolęgłość, dolegliwość.

Dolicznik, liczba, którą należy doliczyć, aby otrzymać określoną sumę.

Dolik, dowód, poszlaka dowodna.

Dolizna, dolina.

Dolman, krótki płaszczyk huzarski.

Dolotny, dorywczy, dopadkowy.

Dołamać komu, dać się we znaki, dogorać.

Dołaman, p. Dolman.

Dołęga, dołęka, 1) moc, siła, gwałt, przemoc; 2) dostatek, zapas; 3) doświadczenie; 4) człowiek silny, dzielny.

Dołężliwy, dołężny, zdolny, zdatny, silny, mocny.

Dołoma, dołoman, p. Dolman.

Dołoń, rodzaj sukni.

Dołożliwy, dołożny, dokładny, należyty.

Dołożyć, dokładać kogo, przekonać; d. komu = dowieść; d. czego = potwierdzić; d. się kogo = poradzić się kogo, zasięgnąć od kogo wiadomości.

Dołuba, dno rydwanu.

Dołupić komu, wytłuc kogo.

Doma, w domu, u siebie; d. być = być przy zmysłach.

Doma, dach płaski.

Domaczy, domowy, niedziki, swojski, łaskawy.

Domak, domowy, domownik; krajowiec; domator, zasiedziały w domu; człowiek prywatny.

Domalegaj, domator, piecuch.

Domarad, tęsknica za domem, nostalgja.

Domczek, dom, domik.

Domężna, panna na wydaniu.

Domieszkać się, doczekać się.

Domieścić, domieszczać, przyjąć do mieszkania, umieścić; domieszczać, kogo czego nabawić.

Domiszczko, dom, domek.

Domnić się, domniwać się, domnimawać się, domniemać się, domniemywać się.

Domniemawacz, domnimacz, ten, co się domniemywa; znawca.

Domostróż, stróż domowy.

Domostwo, gospodarstwo domowe.

Domowiec, domowit, przyjaciel domu.

Domowny, domowy.

Domyślawać się, domyśliwać się, domyślać się.

Doniekąd, do jakiegoś czasu.

Donieść, donosić, czego albo czemu, wystarczyć, dorównać, podołać, mierzyć się.

Doniżyć, zniżyć do reszty, pognębić.

Donużyć, donużać, domęczyć, domordować.

Dooki, dotknięty zezem zbieżnym.

Dopier, dopierno, dopierz, dopirko, dopirto, dopiro, dopiero; dalej a dalej, nadto.

Doplonić, zagarnąć w niewolę, złupić do reszty.

Dopłonić, dokończyć płoni czyli przerębli.

Dopomagać kogo, wspomagać; dopomagać czego = brać w czym udział; dopomagać się, domagać się czego, upominać się o co.

Doprawować, doprawić, domówić, omówić do końca.

Doprosiciel, proszący, ubiegajaoy się o co.

Doprządać, doprzęść, kończyć przędzenie.

Dopsować, dopsuć, popsuć do reszty.

Dopustny, dopuszczalny.

Dopuszczać komu, pozwalać.

Dopytawać, dopytywać.

Dopytki, badanie, śledztwo.

Dorazić, dorażać, 1) porazić, dobić; 2) dokuczyć, dopiec; 3) dokonać; 4) wyrazić do końca.

Doraźliwy, 1) przeraźliwy; 2) dotkliwy, bolesny.

Dordzały, dojrzały.

Doręcze, doręcz, dorędzie, w wyraż.

na doręczu, na dorędziu = na podorędziu, pod ręką.

Doręcznik, podręcznik, książka podręczna; notatnik.

Doroczny, podręczny.

Dorobnik, ten, co się dorobił.

Doroczy, doroczny.

Dorosłek, dorostek, wyrostek, młodzieniec dorastający.

Dorostnąć, dorosnąć.

Doroszczenie, dorośnięcie.

Dorwały, dorwany, pochwycony szczęśliwie.

Dorwy, w wyraź, w dorwy: dorywkami.

Doryda, dorynda, kobieta sentymentalna, pełna pretensji.

Dorzały, dojrzały.

Dorządzić się, ściągnąć na się kłopot.

Dosichmiast, p. Dotychmiast.

Dosić, dość, dosyć.

Dosiela, dotąd.

Dosięgły, dosiężny, dosięgalny.

Doskakować, doskakiwać.

Doskonać, dokonać.

Doskonalacz, doskonalec, ten, co doprowadza coś do doskonałości.

Doskonalstwo, doskonałość.

Doskonały, mający lata, przepisane przez prawo.

Doskończyciel, p. Doskonalacz.

Doskórzyć, dokuczyć, dopiec.

Doskuczyć, doskrzeć, do skwarzyć, doskwierzyć, dokuczyć, dopiec, uprzykrzyć się.

Dostały, dojrzały.

Dostarczność, dostatek, zasób.

Dostatczać, dostarczać.

Dostatczek, dostatek.

Dostawca, ten, co dostał.

Dostawić, wystawić, narazić.

Dostępić, dostąpić.

Dostojeć, dostać, (dostoję).

Dostojeńszy, dostojniejszy.

Dostruchan, p. Roztruchan.

Dosuć, dosypać, dolać.

Dosuży, dzielny, zdolny.

Dosyćczynić, zadośćuczynić komu, zadowolić kogo.

Dosyćuczynność, zadośćuczynienie.

Dosypować, dosypywać.

Dosytek, sytość.

Doszłość, dojrzałość.

Doszło, doszło (do tego).

Dości, dość, dosyć.

Dościp, dowcip.

Dość, dojść.

Dośćczynić, zadośćczynić.

Doślepić, całkiem oślepić.

Dośmiardać, dośmiardnąć, dośmierdnąć, zacuchnąć się do reszty.

Dośmiewać, ostatecznie się ośmielać, śmieć.

Dośpiać, dospiać, dojrzeć, stać się dojrzałym, zdążyć, nadążyć; d. komu dopiec; dośpiewać łuk, naciągać; chwycić.

Dośpiały, dośpieły, dojrzały, wystały.

Dośpiech, stawienie się na czas.

Dośpiel, lekko uzbrojony.

Dośpieszyć, zdążyć.

Dośrzedni, dośrodkowy.

Doświaczczenie, doświadczenie.

Doświadczeniec, empiryk, opierający się wyłącznie na doświadczeniu.

Doświadczeństwo, empiryzm, posługiwanie ś. wyłącz. doświadczeniem.

Doświadczywać, doświadczać.

Doświarczenie, doświadczenie.

Dotchnąć, dotknąć.

Dotegodniowy, trwający do tego dnia.

Dotrzymawać, dotrzymywać.

Dotychmiast, dosichmiast, 1) dotychczas; 2) dopóty, potąd.

Dotyczać', dotyczyć.

Dotyczny, dotykalny.

Dotyskiwać, dotyskować, bardzo utyskiwać.

Doufać, całkiem ufać.

Doufale, z ufnością.

Dowadzać, dowadzić komu, zadać komu cios, wyrządzić szkodę.

Dowaga, waga rzetelna.

Dowarek, 1) dowarzanie; 2) dojrzewanie.

Doważny, mający należytą wagę.

Dowcip, talent, zdolności.

Dowcipnik, mędrek, człowiek przemądrzały.

Dowiadać się, dowiadować się, dowiadywać się.

Dowiarek, człowiek łatwowierny.

Dowiarstwo, dowier, dowierzanie, łatwowierność.

Dowiedować się, dowiadywać się.

Dowier, p. Dowiarstwo.

Dowierca, wierzyciel.

Dowiernoręctwo, wierność lennika względem suzerena.

Dowierny, dowierzający, łatwowierny.

Dowinić się, 1) dopuścić się: 2) zasłużyć na karę.

Dowinienie, przewinienie, przestępstwo.

Dowiniony, obwiniony, winny.

Dowora, dostęp, przystęp; sposobność; powód, pretekst.

Dozdrzeć, dojrzeć.

Doznać, w znacz, dojść, przekonać się, poznać.

Doznawacz, doznawca, badacz.

Dozobać, dokończyć dziobania.

Dozornik, dozorca.

Dozorstwo, urząd dozorcy.

Dozór, przezorność.

Dozys, doza, dawka (lekarstwa).

Dozyskować, otrzymywać, odzyskiwać.

Doźdrzeć, doźreć, doźrzeć, dojrzeć.

Doźrzały, dojrzały.

Doźrzenieć, dojrzeć.

Dożałować się, osiągnąć drogą procesu sądowego.

Dożdać, doczekać.

Dożera, 1) kłopot, trud, męka; 2) człowiek dokuczliwy.

Dożonąć, dogonić.

Dożyczyć dożyczać, użyczyć, udzielić, pozwolić.

Dożyły, dożyty, podeszły w latach.

Drab, drabik, piechur, żołnierz pieszy, pachołek.

Drabinkarz, karjerowicz.

Drabny, drabiniasty.

Drabotliwy, prędko i wiele mówiący.

Drabować, 1) jechać kłusem; 2) przetrząsać, przerzucać.

Dracz, zdzierca, łupieżca.

Dracza, łupiestwo.

Dragan, dragon.

Draganek, szewron, galon na rękawie, oznaczający lata służby żołnierza.

Dragant, tragant, sok, klej z koźlego ciernia.

Dragnie, raźnie, dzielnie, należycie.

Drajszlag, bieg koński przyśpieszony.

Draka, bójka, bijatyka.

Dranie, darcie.

Drapie, drapać, rozdzierać.

Drapież, drapieżstwo, drapieżyna, drapiestwo, łupiestwo.

Drapieżyć, łupić, rabować.

Drapny, drapieżny Drapsić, dreptać.

Draźnięta, sutki.

Drażdże, drzazgi, trzaski.

Drąchnąć, p. Dręchnąć.

Drągowe, rogatkowe, myto płacone przy rogatce.

Drążkowy, właśc. jeżdżący drążkami czyli kałamaszkami; ubogi, podrzędny, nieznaczny.

Drążnik, 1) strażnik przy bramie miejskiej w czasie morowego powietrza; 2) tokarz.

Drążny, drągowy.

Drelink (z niem. Dreiling), miara wina = 30 wiader.

Drepsić, dreptać, chodzić drobnym krokiem.

Dresz, dreś, dreść, dreszcz.

Drez, dreszcz.

Dreznar, tokarz.

Dręchnąć, więdnąć, żółknąć ze starości.

Drętki, drętwy, cierpki.

Drgęga, chorobl. drżączka u koni.

Drjacznik, fabrykant albo sprzedawca drjakwi.

Drjakiew, dryjakiew, lekarstwo, maść, odtrutka, wszelkie lekarstwo przeciw truciźnie.

Drobiec, drobne zwierzę domowe.

Drobieżny, drobny, nieznaczny.

Drobię, p. Drobiec.

Drobiozg, drobioździk, drobiazg.

Drocz, dreszcz.

Drodzy, drogi.

Drogokupny, drogo kosztujący, kosztowny.

Drogomylny, mylący drogę, sprowadzający z właściwej drogi.

Drogosłany, wysłany drogiemi tkaninami.

Drogostny, bardzo drogi.

Drogotkany, wytkany kosztownie.

Drojki, drójki, ckliwy, słodki, mdły.

Droszcz, dreszcz.

Drożdża, drożdże.

Drożdżeć, gęstnieć.

Drożny, stosowny, właściwy, należyty, godziwy.

Drożyć, drążyć, wydrążać.

Drób, 1) odrobina, drobiazg; 2) pospólstwo, motłoch; 3) ptastwo domowe.

Dróżyć, drążyć, wydrążać.

Druczeć, ćwierkać, świergotać.

Drugant, p. Drygant.

Drugdy, czasem, podczas, niekiedy.

Drugdzie, gdzieniegdzie, gdzieindziej.

Drugie, znowu.

Druginaście, dwunasty.

Drugolubstwo, miłość bliźniego.

Drugubica, p. Dryga.

Drustwo, męstwo, waleczność.

Druzga, trzaska.

Druzgać, druzgotać.

Drużbart, dawna gra w karty.

Drużny, przyjazny, zgodny.

Drużyć, drużbić, drużbować, być drużbą na weselu.

Drwiarz, drwinkarz.

Drwieć, drewnieć.

Dryga, drygubica, drugubica, sieć na jesiotry.

Drygant, drugant, 1) stadnik, ogier; 2) dobry koń, rumak, rączy ogier; 3) bałamut, lowelas.

Drygliwy, drgający, drżący.

Dryja (z niem. drei), 1) trójkąt; 2) trzy oczka na kostce do gry; 3) trójka koni.

Dryjakiew, p. Drjakiew.

Dryś, p. Drygant.

Dryzdaczka, biegunka.

Drzasnąć się, przestraszyć się, zlęknąć się.

Drzastwisty, p. Dziarnisty.

Drzastwo, p. Dziarno.

Drzaździsty, chropowaty.

Drzażdż, drzażdże, drzazgi; p. Drażdże.

Drząstwisty, p. Dziarnisty.

Drząstwo, p. Dziarno.

Drzążdż, trzaski i gałęzie, naniesione wodą.

Drzemota, drzemiączka, śpiączka.

Drzenny, (dr-zenny), rdzenny.

Drzeń, (dr-zeń) rdzeń.

Drzewiany, drewniany.

Drzewie, drzewa, zarośle.

Drzewie, drzewiej, prędzej, pierwej, wprzód, rychlej, przedtym, dawniej.

Drzewiejszy, dawniejszy, dawny.

Drzewnieć, drewnieć.

Drzewno, drzewienko, drewno.

Drzewstwo, drzewa, zarośle.

Drzon, rdzeń drzewa.

Drzwiany, drzwiowy, należący do drzwi.

Drżliwy, skłonny do drżenia.

Duana, cło, komora celna.

Dub, duby smalone, niedorzeczności.

Dubiec, dębczak, kij dębowy.

Dubiel, głupiec, prostak.

Duch, w znacz, tchnienie.

Ducha, 1) czapka nocna, szlafmyca; 2) jasiek.

Ducha, p. Duga.

Duchem, szybko.

Duchna duchniczka, wielka poduszka.

Duchnąć, dmuchnąć, zadąć.

Duchnik, człowiek nierządny.

Duchowieństwo, duchowość.

Duchownik, 1) ojciec duchowny, spowiednik: 2) duchowidz, zwolennik spirytyzmu.

Duchwałość, ufność, zaufanie.

Duczaja, trąbka, róg myśliwski.

Duczajka, mały dołek w ziemi.

Dudkować, 1) dudać, grać na dudach; 2) błaznować, robić głupstwa; 3) nadskakiwać, pochlebiać; 4) głupieć ze strachu.

Dudzić, trudzić, turbować.

Dufać, ufać.

Dufale, w zaufaniu.

Dufały, 1) ufny, hardy, pewny siebie; 2) poufały, zaufany.

Dufanie, ufność.

Dufliwy, p. Dufały.

Dufnomowny, pewny siebie.

Dufny, ufny.

Duga, ducha, duha, 1) kabłąk rad chomątem w uprzęży jednokonnej; 2) tęcza.

Dugiena, dogiena, guwernantka, ochmistrzyni.

Duhad, p. Dohad.

Dukać, duknąć, l) skrzeczeć, rzechotać (o żabie), stękać, narzekać; 2) dukwieć, dulczeć, ślęczeć, fałdów nad czym przysiadywać.

Dukaton, dukat, czerwony złoty.

Dukwiarski, pedantyczny, drobiazgowy.

Dukwiat, dukwiący, ślęczący nad czym.

Dukwieć, p. Dukać.

Dulić, palić dulca czyli papierosa.

Duma, myśl, zdanie; z dumy czyjej, zdaniem czyim.

Dumkać, p. Dukać.

Dumnik, dumca, dumiec, człowiek dumny, pyszałek.

Dumnowładca, człowiek dumny z władzy, ambitny.

Dunąć, dmuchnąć, chuchnąć; uciec, drapnąć.

Dupla (łac.), podwójna.

Duplan (z łac. duplus = podwójny), sukno podwójnej szerokości.

Dupło, dziupla, wypróchniały otwór w drzewie.

Dupnieć, próchnieć z wewnątrz, stawać się pustym.

Dur, 1) odurzenie, obłęd, 2) środek odurzający, trucizna.

Dura, dziura.

Durniać, nazywać kogo durniem.

Durować, błaznować, robić głupstwa.

Durzeć, wpadać w odurzenie, w osłupienie.

Duszejka, duszka.

Duszetratny, p. Duszozgubny.

Duszewny, duszebny, duszny, tyczący się duszy.

Duszka, pani duszka, miłośnica, kochanka, metresa.

Duszkoby, duszkożby, oby, gdyby, bodajby.

Duszkoż kogo, o gdyby tu był!

Duszman (tur.), ciemięzca, gnębiciel.

Duszniczek, kaftan spodni.

Dusznik, wróg duszy, djabeł.

Duszobójca, duszorozbójca, zabójca duszy, gorszyciel.

Duszozgubny, duszotratny, duszetratny, gubiący duszę.

Duszyca, biedna dusza.

Dutepasy, zwątpienie, desperacja.

Dużać się, walczyć z kim, pasować się z kim, mocować się z kim.

Duże, dużo, mocno, silnie.

Dużeć, większym, silniejszym się stawać.

Dużej, bardziej, silniej: prędzej.

Dużność, dużość, wielkość, siła, moc.

Dużorosły, wysoki, olbrzymi.

Duższy, większy, silniejszy.

Duży, silny, krzepki.

Dwadziestność, podatek, wynoszący dwudziestą część dochodu.

Dwadziestoczęstny, stanowiący dwudziestą część.

Dwanasne, podwunaste.

Dwoją, p. Dwój.

Dwojcy, 1) dwa razy; 2) drugi raz.

Dwojeć, dwa razy.

Dwojenaście, dwanaście, dwanaścioro.

Dwojgo, dwojko, dwoje.

Dwojżon, dwużeniec.

Dwonogi, dwunożny.

Dwoostrzy, mający dwa ostrza, obosieczny.

Dwopióry, mający z obydwu stron pióra.

Dworaźny, dwurazowy.

Dwormistrz, marszałek dworu.

Dwornie, 1) grzecznie, układnie, zręcznie; wspaniale, elegancko, okazale; 2) ciekawie.

Dwornik, podstarości folwarczny.

Dworno, 1) wielkim dworem, wystawnie, okazale; 2) p. Dwornie.

Dworny, 1) dworski; dworna pani = dworka, dworzanka; dworny rok = sądzenie spraw przez sąd królewski; wina dworna = kara pieniężna, płacona dworowi; 2) wytworny, elegancki grzeczny, układny.

Dworogaty, dwurogi.

Dworownik, żartowniś szyderca.

Dworstwo, 1) życie dworskie; 2) grzeczność, układność; 3) żart, koncept, dowcip.

Dworzyć komu, umizgać się do kogo, nadskakiwać komu; 2) używać fortelów.

Dworzystość, dworzyszcze, 1) jednostka gospodarstwa kmiecego; 2) plac pod budowę domu.

Dwój, dwoja, podwójny.

Dwójrządca, monarcha rządzący w dwuch państwach.

Dwójżon, dwużeniec.

Dwudziestność, podatek, wynoszący dwudziestą część dochodu.

Dwudźwierny, dwudrzwiowy, mający dwoje drzwi.

Dwuimiony, dwuimienny.

Dwujętny, który można ująć z dwu stron.

Dwukoleśny, dwukołowy.

Dwułokietny, dwułokciowy.

Dwusiednia, wóz bojowy na dwie osoby.

Dwuwykładny, dwuznaczny.

Dwuzwy, mający dwojakie nazwisko.

Dwużon, dwużeniec.

Dybik, dokuczanie; dać albo napędzić komu dybiku = dać się we znaki.

Dygdyk, p. Tyftyk.

Dymnica, wydma, pagórek z nawianego piasku.

Dyndyrz, niedźwiednik, wodzący niedźwiedzia.

Dyngnus, okup, kontrybucja.

Dypsas, wąż jadowity.

Dyrektor, nauczyciel do mowy.

Dyskurs, dyszkurs, rozmowa.

Dysput, despota.

Dyszkiepcja, despekt.

Dyszkurować, rozmawiać, rozprawiać; gawędzić.

Dywdyk, p. Tyftyk.

Dyzgust, niechęć; zły humor; zniewaga, despekt.

Dzber, ceber.

Dziać komu, nadawać imię.

Dziadkowizna, dziadowizna, spadek po dziadku.

Dziak, p. Djacisko.

Dziakiel, dziakieł, dziakla, dziakło, dawny podatek na Litwie.

Dziakon, djakon.

Dzialny, dzielny,działowy, armatni.

Działać, w zn. budować.

Działać się, czynić się, mianować się.

Działawać, działywać, często działać.

Działo, 1) dzieło; 2) armata.

Działować, p. Działawać.

Dziamdzia, rozlazły w mowie.

Dzianet, dzienet, dżamet, piękny koń, rumak, koń hiszpański, a. włoski.

Dzianica, dzianka, 1) szata dziana czyli wyszywana; 2) nocna kamizelka, kaftanik nocny.

Dziardyn (włos.), ogród, piękny ogród.

Dziarno, piasek gruboziarnisty, żwir.

Dziarstwisko, miejsce zasypane żwirem.

Dziarstwo, p. Dziarno.

Dziąsna, dziąsło.

Dzicko, dziecio, dzieć, dziecko.

Dzie, powiada, rzecze.

Dzieciński, dziecięcy.

Dzieciobiorka, akuszerka.

Dziecki, dziecięcy.

Dziecki, dzieczski, 1) zajęty, aresztowany; 2) komornik, egzekutor sądowy.

Dzieckować, dzieczkować, fantować, zajmować.

Dzieckowny, zajmujący, zagrabiający.

Dziectwo, dziecięctwo, wiek dziecięcy.

Dzieczkować, p. Dzieckiwać.

Dzieczski, p. Dziecki.

Dzieczyzna, dziecięctwo, wiek dziecięcy.

Dziedzica, dziedziczka.

Dziedzicki, dziedziczny.

Dziedzierzysty, mocny, silny, tęgi.

Dziedzina, w znacz, dziedzictwo, spadek.

Dziedzinny, dziedziczny.

Dziedzizna, dziedzina.

Dziejodziw, czyn godny podziwu.

Dziela, dla.

Dzielca, dzielczy, ten, co dzieli.

Dzielczość, podzielność.

Dziel-dziel, częścią-częścią, jużto-jużto, bądź-bądź.

Dzielen, dzielący się, należący do podziału.

Dzielnik, dzilnik, działacz, sprawca.

Dzielny, 1) dzielący; 2) po dzielny.

Dziełaciel, działacz, sprawca.

Dziełać, działać.

Dzienet, p. Dzianet.

Dzień, dzienia, dzienie, dzienno, barć w drzewie żywym wyrobiona, ul leśny.

Dzieńdzierzysto, zwinnie, zręcznie.

Dzierg, węzeł, pętla.

Dzierzki, (dzier-zki) dziarski.

Dzierżadło, rączkado trzymania naczynia.

Dzierżak, rękojeść, trzonek.

Dzierżawać, sł. częstotl. od dzierżyć, dzierżeć.

Dzierżeć, dzierżyć, trzymać, zachowywać; dzierżeć o kim: sądzić, mniemać.

Dziesięcinnik, ten, co pobiera dziesięcinę.

Dziesięcion, dekalog,dziesięcioro bożego przykazania.

Dziesięciory, dziesięciokrotny.

Dzietwa, dziatwa urządzanie dzieni czyli ulów w drzewach.

Dziewczy, dziewczyn, panieński, dziewczęcy.

Dziewiątynaćcie, dziewiątynasfy, dziewiętnasty.

Dziewierz, dziewior, 1) brat męża, szwagier; 2) ojciec męża, świekier.

Dziewięćdziesty, dziewięćdziesiąty.

Dziewięćsił, dziewięsił, dziewięsioł, olbrzym.

Dziewior, p. Dziewierz.

Dziewka, dzieweczka; córka, panna.

Dziewosław, starający się o rękę, konkurent, zalotnik.

Dziewstwo, dziewictwo.

Dzięk, dzięka, wdzięczność; przez dzięki: mimowoli, z musu, gwałtem, (miej go dzięk: wdzięcznym ci za to dobre).

Dziękowny, dziękczynny.

Dzikawiec, człowiek dziki, srogi.

Dzikczejszy, dzikszy.

Dzilnik, p. Dzielnik.

Dziło, dzieło.

Dzinga, p. Dzynga[1].

Dzinia, tkanina.

Dzińsia, dziś.

Dzioł, rodzaj tańca.

Dzion, ul słomiany, koszka.

Dziora, dziura.

Dzirżantny, p. Dzirżętny.

Dzirżewca, dzierżawca.

Dzirżętny, mający moc obowiązującą, prawomocny.

Dzisi, dzisiejszy.

Dzisie, dziś.

Dzisiedniowy, dzisiejszy.

Dziśtegodniejszy, dzisiejszy.

Dziomdziać, jeść powoli.

Dziopa, 1) dziewczyna, dziewka, podlotek; 2) chusta na głowę.

Dziurla, przyrząd jakiś używany do tańca.

Dziwer, deseń na stali damasceńskiej.

Dziwerować, damaskować, demeszkować (stal).

Dziwisz, dziwak, cudak.

Dziwoczek, dzikie zwierzątko, dziczek, dziwolążek.

Dziwok, ptak drapieżny jeszcze nieugłaskany, a do łowów układany.

Dziwoki, dziki.

Dziwować komu, dziwić się, mieć za złe; przypisywać.

Dziwowid, rzecz dziwna, dziwowisko.

Dziwowrony,dziwnie czarny, wzbudzający podziw swą czarnością.

Dziwy, dziki.

Dzwonka ruszyć, przypomnieć rzecz niemiłą.

Dzwyrze, drzwi.

Dźwiarstwo, p. Dziarno.

Dźwienaćcie, dwanaście.

Dźwierze, dźwirz, dźwirze, drzwi.

Dźwirki, dźwierki, drzwiczki.

Dżamet, p. Dzianet.

Dżamid, dżamja, meczet.

Dżaur, dżawr, giaur, niewierny, chrześcijanin (u mahometan).

Dżber, ceber.

Dżdżawy, dżdżysty.

Dżdżewnica, dżdżownica, woda deszczowa, deszczówka.

Dżdżyć, spuszczać deszcz, lub padać jako deszcz.

Dżeryd, spisa.

Dżus, gach, kawaler.

Dżwier, p. Dziwer.

Dżygun, dzigun, dawny taniec.

Przypisy

↑ Błąd autorów; odwołanie do hasła, które w tym słowniku nie istnieje.


text:
Ap 4

1 Potemem widział, a oto drzwi były otworzone w niebie, a głos pierwszy, którym słyszał, jako trąby mówiącej ze mną, i rzekł: Wstąp sam, a pokażę ci, co się ma dziać napotem.

2 A zarazem byłem w zachwyceniu ducha, a oto stolica postawiona była na niebie, a na stolicy siedziała osoba.

3 A ten, który siedział, podobny był na wejrzeniu kamieniowi jaspisowi i sardynowi; a około onej stolicy była tęcza, na wejrzeniu podobna szmaragdowi.

4 A około onej stolicy było stolic dwadzieścia i cztery; a na onych stolicach widziałem dwudziestu i czterech starców siedzących, obleczonych w szaty białe, a na głowach swoich mieli korony złote.

5 A z onej stolicy wychodziły błyskawice i gromy, i głosy, i siedm lamp ognistych gorejących przed stolicą, które są siedm duchów Bożych.

6 A przed oną stolicą było morze szklane, podobne kryształowi, a w pośrodku stolicy i około stolicy czworo zwierząt pełnych oczu z przodku i z tyłu.

7 A pierwsze zwierzę podobne było lwowi, a wtóre zwierzę podobne cielcowi, a trzecie zwierzę miało twarz jako człowiek, a czwarte zwierzę podobne było orłowi latającemu.

8 A oto każde z osobna z onych czterech zwierząt miało sześć skrzydeł wokoło, a wewnątrz były pełne oczów, a odpoczynku nie mają we dnie i w nocy, mówiąc: Święty, święty, święty Pan, Bóg wszechmogący, który był i jest, i przyjść ma.

9 A gdy one zwierzęta dawały chwałę i cześć, i dziękowanie siedzącemu na stolicy, żyjącemu na wieki wieków;

10 Upadli dwadzieścia cztery starcy przed obliczem siedzącego na stolicy i kłaniali się żyjącemu na wieki wieków, i rzucali korony swoje przed stolicą, mówiąc:

11 Godzieneś jest, Panie!

wziąć chwałę i cześć, i moc; boś ty stworzył wszystkie rzeczy i za wolą twoją trwają, i stworzone są.

góra strony

Ap 3 Ap 4

Biblia Gdańska Ap 5