text:
Sejm

w dniu 2 marca 2012 r.

(czwarty dzień obrad)

Warszawa

Sprawy formalne

Punkt 14. porządku dziennego: Przedsta-

uchwały w sprawie sytuacji w Republi-

ce Białoruś

Punkt 2. porządku dziennego: Sprawozda-

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

stwowych i ustawy o sporcie (cd.)

Punkt 1. porządku dziennego: Sprawozda-

(cd.)

Punkt 3. porządku dziennego: Sprawozda-

nie ministra rozwoju regionalnego

z realizacji w 2010 r.

Narodowego Pla-

nu Rozwoju na lata 2004–2006 wraz ze

stanowiskiem Komisji Samorządu Tery-

Głosowanie

Punkt 4. porządku dziennego: Informacja

2010 wraz ze stanowiskiem Komisji

Regionalnej (cd.)

Głosowanie

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

Głosowanie

Punkt 5. porządku dziennego: Przedsta-

ment: Raport Polska 2011.

Gospodarka

– Społeczeństwo – Regiony wraz ze sta-

nowiskiem Komisji Gospodarki, Komi-

sji Infrastruktury, Komisji Samorządu

oraz Komisji Innowacyjności i Nowo-

Głosowanie

Punkt 6. porządku dziennego: Informacja

wanych w 2010 roku na rzecz realizacji

Punkt 7. porządku dziennego: Pierwsze

str. str.

TREŚĆ

9. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 2 marca 2012 r.)

str. str.

Punkt 10. porządku dziennego: Pierwsze

Społecznych (cd.)

Punkt 11. porządku dziennego: Pierwsze

Punkt 12. porządku dziennego: Pierwsze

rowego (cd.)

Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Minister Transportu, Budownictwa

Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy

Głosowanie

Punkt 13. porządku dziennego: Pierwsze

administracyjnego oraz o zmianie in-

nych ustaw (cd.)

Głosowanie

Punkt 15. porządku dziennego: Sprawoz-

Poseł Sprawozdawca Zbigniew Włodkowski .

.

.

372

Punkt 19. porządku dziennego: Pierwsze

Minister Skarbu Państwa

Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

Punkt 21. porządku dziennego: Sprawoz-

Głosowanie

Punkt 22. porządku dziennego: Sprawoz-

Poseł Sprawozdawca Stanisław Huskowski.

.

.

383

Głosowanie

str. str.

Sprawy formalne

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

go z sytuacją służb mundurowych na

w zakresie podwyższania uposażeń

Minister Spraw Wewnętrznych

Minister Spraw Wewnętrznych

Punkt 24. porządku dziennego: Spra-

przemocy w rodzinie” od 1 stycznia

Punkt 25. porządku dziennego: Informa-

cja ministra pracy i polityki społecznej

wraz ze stanowiskiem Komisji Polityki

Punkt 26 porządku dziennego: Informacja

wiązywania ustawy z dnia

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

Oświadczenia

Zamknięcie posiedzenia

Porządek dzienny

str. str.

Wznawiam posiedzenie.

(Gwar na sali, dzwonek)

Na sekretarzy dzisiejszych obrad powołuję posłów

Protokół i listę mówców prowadzić będzie poseł

Ewa Kołodziej.

Witam bardzo serdecznie.

Proszę posła sekretarza o odczytanie komuni-

Bardzo dziękuję.

dzenia Komisji:

— Kultury i Środków Przekazu – także o godz. 11.

Następny komunikat.

Dzisiaj odbędą się posiedze-

Podpisania Porozumienia ACTA – o godz. 10.30 w sali

nr 23, budynek G,

— Parlamentarnego Zespołu ds. Mazowsza i War -

dziękuję.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Wysoka Izbo!

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dzień

1 marca ustanowił Narodowym Dniem Pamięci „Żoł-

nierzy Wyklętych” oraz świętem państwowym.

(Zebrani wstają)

W tym roku obchodziliśmy to ważne święto już po

raz drugi.

Uroczystości odbywały się w całej Polsce.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie uczcić pa-

mięć ludzi, którzy prowadzeni miłością do ojczyzny

oraz ideą niepodległej Polski wyrażali swój sprzeciw

najwyższą cenę.

do najwyższych wartości zasługują na nasz podziw

i szacunek.

Uczcijmy pamięć „Żołnierzy Wyklętych” chwilą

ciszy.

(Chwila ciszy)

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Pani marszałek...)

Bardzo proszę, w jakiej sprawie?

W jakim trybie?

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: W kwestii formalnej.)

Bardzo proszę.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

pani marszałek udzieliła Wysokiej Izbie oraz opinii

publicznej informacji, dlaczego nie doszło do uzgod-

nienia wspólnego stanowiska Wysokiej Izby, wszyst-

kich klubów parlamentarnych, oraz przedstawiła

informację, który z klubów parlamentarnych sprze-

ciwił się podjęciu przez Sejm uchwały w sprawie „Żoł-

nierzy Wyklętych”.

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Pan jest uczestnikiem posiedzeń Konwentu Senio-

rów i Prezydium Sejmu.

Polecam przeczytanie regula-

minu Sejmu.

To nie jest wniosek formalny.

Prezydium Sejmu, w uzgodnieniu z Konwentem

tuacji w Republice Białoruś.

Pan poseł w jakiej sprawie?

(Poseł Mariusz Orion Jędrysek: Wniosek formalny.)

Wniosek formalny?

Upomniałam poprzednika.

Bardzo proszę.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

stwo!

Wniosek formalny w sprawie zwołania Kon-

wentu Seniorów celem zdjęcia z porządku obrad gło-

354

sowania nad sprawozdaniem komisji o projekcie ustawy

nienie: Polska jak każdy kraj ma prawo do tego, aby

mieć zysk z własnych kopalin.

To jest niezbędne.

Na-

tomiast sposób przeprowadzenia tego i sama ustawa

są szkodliwe.

W ostatnim roku przydzielono ﬁrmom,

które konkurują z KGHM, które uprzedziły KGHM,

dwie kluczowe dla KGHM koncesje.

To jest spółka

z udziałem Skarbu Państwa.

Te dwie koncesje...

(Po-

ruszenie na sali) Udzielono więcej, ale chodzi przede

wszystkim o te dwie koncesje.

Te dwie koncesje mają

znaczenie strategiczne dla KGHM, a więc i dla całe-

go przemysłu Polski.

Dotyczą one nie tylko miedzi

i srebra, ale również pierwiastków ziem rzadkich,

które mają znaczenie militarne.

Między innymi dla-

tego mają one jeszcze większe znaczenie, że jedno

z wielkich mocarstw ma niemal monopol na produk-

cję tych metali, które mają znaczenie nie tylko go-

spodarcze, ale i militarne, na pewno strategiczne.

Sposób wydania tych koncesji i uzasadnienie Mini-

sterstwa Środowiska jest kuriozalne, wymaga wyja-

śnień.

Nie sądzę, żeby były one wydane w ogóle nie-

zgodnie z prawem, natomiast jest sprawa taka, że nie

zostały wydane zgodnie z polską racją stanu.

Te dwie

koncesje są bardzo istotne.

Co to spowoduje?

Obni-

żenie wartości KGHM w pierwszym rzędzie, także

poprzez ten podatek.

To mogłoby zniechęcić obcych

inwestorów, ale jednocześnie obniży wartość KGHM.

(Oklaski)

(Głosy z sali: To jest wniosek formalny?

Pytanie,

pytanie.)

Co będzie dalej?

Konieczność odkupienia (Dzwo-

nek) przez KGHM tych koncesji za ok. 1000 razy wię-

cej.

To będzie oznaczało, że KGHM będzie pod ścia-

ną, będzie musiał oddać te koncesje…

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

...albo będzie musiał, proszę państwa, być przeję-

ty przez te ﬁrmy.

To jest zagrożenie absolutne.

Marszałek:

Panie pośle, czas minął.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Mała ﬁrma, czyli Eureko dwa.

Marszałek:

Panie pośle, czas minął.

Proszę państwa, należy odłożyć to głosowanie…

Marszałek:

Panie pośle...

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

…badanie, powołanie komisji do spraw surowców

i energii, która to zrobi.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Proszę reagować, panie pośle, kiedy się do pana

zwracam.

Informuję pana, że wniosek formalny, który pan

przed chwilą złożył, polegał na tym, aby wykreślić z po-

rządku obrad punkt.

Informuję, że zgodnie z regulaminem Sejmu tego

rodzaju czynność jest w gestii marszałka Sejmu, i in-

formuję pana posła, że nie ma takiej mojej woli, żeby

wykreślić z porządku ten punkt dzisiejszego posie-

Prezydium Sejmu, w uzgodnieniu z Konwentem

acji w Republice Białoruś (druk nr 227).

(Zebrani wstają)

wie sytuacji w Republice Białoruś

Dramatyczna sytuacja społeczno-polityczna na

Białorusi, w szczególności zaś fala represji politycz-

nych, która przetoczyła się przez Białoruś po sfałszo-

9. posiedzenie Sejmu w dniu 2 marca 2012 r.

Sprawy formalne

Poseł Mariusz Orion Jędrysek

355

wanych wyborach prezydenckich w grudniu 2010 r.,

magamy się natychmiastowego wypuszczenia na

dreja Sannikaua, Mikołaja Statkiewicza, Zmiciera

wicza, Edwarda Łobau, Siargieja Kawalienki, Miko-

łaja Dziadoka, Igora Aliniewicza, Aleksandra Franc-

kiewicza, Ewgenija Waskowicza, Artioma Prokopien-

ki, Pawła Syramołotowa.

białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego i proce-

su demokratyzacji na Białorusi, a także o wzmacnia-

nie solidarnego stanowiska państw europejskich

grody Nobla Alesiowi Bialackiemu, obrońcy praw

skiej wyraża wdzięczność parlamentarzystom wszyst-

szą aktywność w tej sprawie”.

(Oklaski)

Wysoka Izbo!

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawie-

dliwość złożył wniosek o uzupełnienie porządku dzienne-

go o informację prezesa Rady Ministrów na temat zagro-

żeń dla stanu ﬁnansówpublicznychwPolsce.

Przypominam, że Sejm na 3. posiedzeniu rozpatrzył

informację bieżącą w sprawie wpływu spadku kursu

złotego na wzrost wartości zadłużenia zagranicznego

ną przez Klub Poselski Ruch Palikota.

nego o ten punkt.

niu: Informacja prezesa Rady Ministrów na temat

zagrożeń dla stanu ﬁnansów publicznych w Polsce,

Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. po-

rcie.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

Przystępujemy do trzeciego czytania.

Pani Marszałek!

Panowie Ministrowie!

Wysoki

sprawozdanie o przedstawionym przez prezydenta

poprawki.

Komisja je rozpatrzyła i rekomenduje ne-

gatywne głosowanie w tej kwestii, czyli odrzucenie

tych poprawek.

Dziękuję bardzo.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

Obie poprawki zostały zgłoszone do art. 2 projek-

proponują m.in. delegację dla ministra właściwego do

związku sportowego, Polskiego Komitetu Olimpij-

skiego lub Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego

zgody na odstąpienie od stosowania nakazu określo-

nego w tym przepisie.

Pan poseł prosi o głos.

Pytanie?

Projekt uchwały w sprawie sytuacji w Republice Białoruś.

Punkt 2. porządku dziennego – głosowanie

356

Poseł Zbigniew Babalski:

Dziękuję bardzo.

celu przede wszystkim doprowadzić do sytuacji, w któ-

rej decyzja, podkreślam, decyzja, odpowiedzialność,

właściwego ministra sportu ma być ostateczną decy-

zją, jakie symbole narodowe mogą być na strojach

sportowych reprezentantów Rzeczypospolitej Pol-

skiej.

Podkreślam, jest to decyzja, ale również odpo-

wiedzialność.

Nie może być tak, że dzisiaj decyzję

o tym, jakie symbole znajdują się na strojach polskich

reprezentantów, podejmują związki sportowe, komi-

tet olimpijski i paraolimpijski.

Prawo nadrzędne to

prawo Rzeczypospolitej Polskiej, a nie organizacji mię-

dzynarodowych działających w sporcie.

Wysoka Izbo!

Wszystko to w imię tego, że godło

jest dobrem wspólnym, symbolem narodowym, któ-

rego noszenie na strojach reprezentantów Polski jest

szczególnym uprawnieniem i, w co bardzo wierzymy,

było, jest i będzie honorowym przywilejem.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Powtórzę jeszcze raz, z poprawką tą łączy się po-

prawka 2.

państwowych i ustawy o sporcie, w brzmieniu propono-

wanym przez Komisję Kultury Fizycznej, Sportu i Tu-

rystyki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

słów.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

Przystępujemy do trzeciego czytania.

Pani Marszałek!

Panie i Panowie Ministrowie!

Wy-

Publicznych przedłożyć Wysokiej Izbie dodatkowe spra-

wydobycia niektórych kopalin, druk nr 144.

Sejm na 9. posiedzeniu w dniu 28 lutego br. skie-

rował ponownie projekt ustawy zawarty w druku

Komisja w dniu 29 lutego rozpatrzyła 31 poprawek,

rekomendując pozytywnie 15 z nich.

Komisja wnosi

10., 12., 15., 17., 19., 20., 21., 26., 27., 28. i 30.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

towi ustawy nadać nowe brzmienie.

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

przedmiotowość pozostałych propozycji.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

braku posłów wstrzymujących się.

brzmienie art. 1.

357

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

przedmiotowość poprawek 3., 4., 5. i 29.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

wnioskodawcy proponują zmianę legislacyjną.

dawcy proponują dodanie ust. 3.

na dodaniu art. 22a.

Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.

głos 60 posłów, przeciwnego zdania było 255 posłów,

wstrzymało się od głosu 134 posłów.

Poprawkę 5. rozpatrzyliśmy.

W poprawce 6. do art. 3 projektu ustawy wniosko-

dawcy proponują, aby opodatkowaniu podatkiem nie

podlegał urobek rudy miedzi w ilości nieprzekracza-

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

przeciwnego zdania było 29 posłów, wstrzymało się

nym.

435 posłów, przy braku głosów przeciwnych i 13 gło-

sach wstrzymujących się.

wnioskodawcy proponują m.in., aby maksymalna

mogła być wyższa niż 8 tys. zł za tonę.

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

przedmiotowość poprawek 9. i 10.

wnioskodawcy proponują zmianę współczynnika we

wzorze, według którego oblicza się stawkę podatku

za tonę wydobytej miedzi.

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

Paweł Szałamacha, klub Prawo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Paweł Szałamacha:

bu Prawa i Sprawiedliwości.

Rząd zaproponował po-

datek od miedzi w maksymalnej możliwej stawce,

najwyższej na świecie.

Podczas prac w komisji zapy-

taliśmy, czy jakikolwiek kraj pobiera podatek w takiej

wysokości.

Odpowiedź była negatywna.

To znaczy de

facto, że Polska będzie rekordzistą.

Koalicja, broniąc

stawek tych podatków, używała różnych argumen-

tów: oczywiście są potrzeby budżetowe itd.

Ale padł

jeden z argumentów, argument następujący: otóż

podatek w tej wysokości nie spowoduje bankructwa

spółki KGHM Polska Miedź SA.

358

Uważamy, że daniny publiczne powinny oczywi-

ście pozwolić budżetowi zebrać dochody, ale powinny

pozwolić także przedsiębiorcom na rozwój i inwesty-

cje.

Natomiast jest pytanie do rządu: Czy taką miarę

będą państwo stosowali wobec opodatkowania – do-

prowadzenie przedsiębiorców na krawędź upadłości?

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

W imieniu rządu odpowiedzi udzieli podsekretarz

stawka podatku – jeszcze raz przypomnę – będzie

się realnie kształtowała między 12% a 16–17% od

przychodu.

Na przykład stawka właśnie od kopalin,

czyli m.in. od miedzi, w Mongolii wynosi do 68%,

w Chile do 48%.

Tak więc to obciążenie podatkowe

na pewno nie będzie najwyższe na świecie.

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Obecnie przystąpimy do głosowania nad popraw-

ką 11.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

sza niż 110 zł za kilogram.

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

przedmiotowość poprawek 14. i 15.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

1 głosie wstrzymującym się.

W poprawce 14. do art. 7 ust. 4 projektu ustawy

za kilogram wydobytego srebra.

Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie bez-

W poprawce 16. do art. 7 ust. 5 projektu ustawy

Obecnie zgodnie z rekomendacją komisji przystą-

pimy do rozpatrzenia poprawki 10.

359

prawek 10., 12., 15. i 17., zechce podnieść rękę i naci-

oddało głos 276 posłów, przeciwnego zdania było 163

Poprawkę 17. rozpatrzyliśmy.

W poprawce 18. do art. 9 ust. 1 projektu ustawy

wnioskodawcy proponują, aby kwoty, o których mowa

Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.

13 głosach wstrzymujących się.

Poprawka 22. stała się bezprzedmiotowa.

W poprawce 23. wnioskodawcy proponują skreśle-

nie art. 17.

Z poprawką tą łączy się poprawka 25., polegająca

na skreśleniu art. 19.

W poprawce 24. wnioskodawcy proponują skreśle-

nie art. 18.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

przy 6 głosach wstrzymujących się.

Poprawkę 25. już rozpatrzyliśmy.

W poprawce 26. do art. 9 ust. 2a ustawy o Służbie

Celnej wnioskodawcy proponują zmianę upoważnie-

nia dla ministra właściwego do spraw ﬁnansów pu-

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

pkt 4.

298 posłów, nie było głosów przeciwnych, przy 148

głosach wstrzymujących się.

W poprawce 28. do ustawy o Służbie Celnej wnio-

skodawcy proponują nowe brzmienie dodawanego

art. 51a.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

257 posłów, głos przeciwny oddał 1 poseł, przy 190

głosach wstrzymujących się.

Poprawkę 29. już rozpatrzyliśmy.

W poprawce 30. wnioskodawcy proponują dodanie

art. 24a.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

360

Głosowało 450 posłów.

Za poprawką oddało głos

przy 14 posłach wstrzymujących się.

W poprawce 31. do art. 26. projektu ustawy wnio-

skodawcy proponują, aby ustawa wchodziła w życie

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

O tym, że ta usta-

wa jest szkodliwa nie tylko dla Zagłębia Miedziowego,

Dolnego Śląska, ale i dla całej gospodarki, wyraziło

opinię naprawdę wiele, kilkadziesiąt instytucji i śro-

dowisk, ale państwo z koalicji rządzącej kompletnie

tych argumentów nie wzięliście pod uwagę, odrzuca-

jąc nasz wniosek o wysłuchanie publiczne.

Proszę

państwa, skoro ta ustawa wejdzie w życie, tak wyglą-

da arytmetyka, to w tej poprawce, nad którą będzie-

my za chwileczkę głosowali, proponujemy, żeby ter-

min wejścia jej w życie to był 1 stycznia 2013 r.

Panie

ministrze – zwracam się do ministra ﬁnansów – czy

pan naprawdę chciałby dowiedzieć się w trakcie roku

budżetowego, że ma pan o kilkadziesiąt procent

mniejsze wpływy do budżetu państwa?

Dzisiaj nie

tylko KGHM, ale także wszyscy, którzy są uzależnie-

ni od KGHM, samorządy, w tym samorząd dolnoślą-

ski, zostaną pozbawieni w dużej mierze wpływów na

ten rok, wstrzymanych zostanie wiele inwestycji.

Pa-

nie ministrze, czy może nam pan przedstawić wiary-

godne dane co do tego, (Dzwonek) że wejście w życie

tej ustawy teraz nie spowoduje negatywnych skut-

ków dla Samorządu Województwa Dolnośląskiego?

Panie ministrze, proszę o wiarygodne dane.

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

Marszałek:

minister ﬁnansów.

Bardzo proszę.

Minister Finansów

podatek, został ogłoszony przez pana premiera w expo-

sé, więc nie ma takiej kwestii, że podatnicy dowiedzą

się o tym podatku w trakcie roku.

(Poseł Krzysztof Jurgiel: Wstyd.)

Oczywiście dochody z tego podatku są też zawar-

te w budżecie, w ustawie budżetowej, która została

złożona w Sejmie przed końcem roku.

W tej sytuacji

ten podatek nie powinien być w żadnej mierze nie-

spodzianką, jakąkolwiek niespodzianką dla kogo-

kolwiek.

Jeśli chodzi o samorządy, to pani poseł powinna

wiedzieć, że skoro ten podatek nie jest odliczany, nie

jest wliczany w koszty, to nie zmniejszy dochodów

samorządów od ich udziału w CIT.

Więc tu nie ma

potrzeby przedstawiania danych, trzeba tylko rzetel-

nie przeczytać projekt ustawy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Bardzo proszę, pani poseł w trybie sprostowania.

Poseł Elżbieta Witek:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

To, że samorzą-

dy słyszały o tej ustawie – pan chyba nie zrozumiał

mojego pytania – to jest zupełnie co innego.

Ustawa

wchodzi w życie wtedy, kiedy zostaje przyjęta przez

Sejm, więc proszę nie mówić, że samorządy wiedzia-

ły, że będą miały o tyle mniejsze wpływy, bo tego nie

wiedziały.

(Oklaski)

(Poseł Ryszard Kalisz: Brawo, ma rację.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Przystępujemy do głosowania.

(Głos z sali: Ojejku...)

(Poseł Krzysztof Jurgiel: Wstyd, wstyd.)

Minister Finansów

Jan Vincent-Rostowski:

Jeśli chodzi o wiedzę, to ta wiedza dotyczyła po-

datników.

Jeszcze raz powtórzę: samorządy będą

miały dokładnie te same wpływy.

Proszę przeczytać

projekt ustawy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

361

1 pośle wstrzymującym się.

O głos celem zadania pytania poprosiło dwóch po-

słów – pan Paweł Szałamacha i pan Mariusz Orion

Jędrysek, a dodatkowo posłowie Zbrzyzny i Rozenek.

Bardzo proszę panów posłów o zabieranie głosu

w tej kolejności.

Pan Paweł Szałamacha.

Bardzo proszę.

sowanie nad podatkiem miedziowym.

Ten podatek

skupia w sobie jak w soczewce trzy cechy rządów

Platformy.

Po pierwsze, jest to bardzo celne, mocne

uderzenie ﬁskalnewgospodarkęrealną,wprzemysł.

(Oklaski) Po drugie, jest to uderzenie w krajowe ak-

tywa gospodarcze, w krajowe zasoby gospodarcze,

w spółkę KGHM Polska Miedź z wiodącym, kontro-

lnym udziałem Skarbu Państwa i bardzo mocne ude-

rzenie także w Dolny Śląsk.

(Oklaski) Po trzecie, ten

konstrukcja tego podatku pokazuje niewiedzę co do

zasadniczych faktów.

(Poseł Rafał Grupiński: Pytanie.)

Urzędujący minister ﬁnansówdwatygodnietemu

tutaj, na tej trybunie sejmowej, ujawnił, że nie wie

o tym, że KGHM Polska Miedź jest spółką, w której

Skarbu Państwa, jego kolega na urzędzie ministra

skarbu państwa, wykonuje kompetencje największe-

go właściciela, decyduje o strategii (Dzwonek), decy-

duje o poziomie dywidendy.

Minister ﬁnansów ujaw-

nił, że nie wie o tym, że w Polsce podatek nigdy nie

był wynagrodzeniem dla właściciela kopalin, że...

Marszałek:

Panie pośle, czas minął.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Wyłączyć to.)

Poseł Paweł Szałamacha:

...w Polsce tę funkcję…

Już kończę.

…pełni opłata za użytkowanie górnicze.

I to jest to

mining royalty, panie ministrze.

Moje pytanie brzmi

w ten sposób.

Rozumiem, że pan minister może nie

mieć wiedzy co do pewnych faktów gospodarczo-praw-

nych, ale proszę nam powiedzieć, dlaczego panu za-

brakło wstydu, żeby tą niewiedzą popisywać się przed

Wysoką Izbą?

(Poruszenie na sali, oklaski)

Marszałek:

Oriona Jędryska z klubu Solidarna Polska.

Przypominam o dyscyplinie czasowej – jest 1 mi-

nuta na zadanie pytania.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Chcę jeszcze raz zapytać, czy przewidywane są kon-

sekwencje tego podatku.

To obniżenie wartości

KGHM na pewno, poza społecznymi i różnymi inny-

mi, o których już wszyscy mówili, zniechęcenie ob-

cych inwestorów do inwestowania – być może taki cel

ma ta poprawka – konieczność odkupienia przez

KGHM koncesji, uzyskanych już przez obcy kapitał

wszędzie dookoła, za może tysiąckrotność ich warto-

ści dzisiejszej, co znaczy, że kilka miliardów złotych

będzie KGHM musiał zapłacić za każdą z tych kon-

cesji prawdopodobnie.

Jeśli będzie przeciągana spra-

wa, za około 10 lat być może KGHM będzie zmuszony

do fuzji, bo nie będzie ich miał, z tymi małymi, ma-

lutkimi ﬁrmami,którychjedynymkapitałembędąte

koncesje, a więc z malutkimi ﬁrmami połączy się gi-

gant.

W najgorszym wypadku być może za 15 lat

KGHM będzie musiał być tym ﬁrmom sprzedany za

grosze, ponieważ będzie po prostu bezbronny.

Wybi-

jecie KGHM-owi zęby w ten sposób.

Proszę państwa, to trzeba przemyśleć.

Tego się

nie robi Polsce.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Pan minister przed chwilą powiedział, że właściwie

nie mamy wyboru, bo w ustawie budżetowej przewi-

dziano przychody z tego podatku.

Chciałbym zapytać

pana ministra: Czy dopuszczalne jest w przypadku

samorządów lokalnych przyjmowanie budżetu samo-

rządowego, gdzie się planuje przychody, które nie

mają podstawy prawnej?

Czy regionalne izby obra-

chunkowe taki budżet przyjmą?

To po pierwsze.

Po drugie, czy przy malejącym zysku w związku

z dodatkowymi kosztami związanymi z tym podat-

kiem samorządy lokalne będą otrzymywać takie

same odpisy z CIT?

Czy one też nie będą maleć, bo

myślę, że to jest taki mechanizm?

To po drugie.

Po trzecie, czy ta ustawa przewiduje vacatio legis,

a jeżeli przewiduje, to jakie, dla tych, którzy mają

płacić ten podatek?

Czy ta ustawa przewiduje uwzględ-

362

nienie rosnących kosztów wydobycia i produkcji mie-

dzi elektrolitycznej?

Przypomnę, że w strukturze

kosztów rodzajowych koszty energii i paliwa stano-

wią ponad 50%, a ich ceny rosną, a więc zadaję py-

tanie: Czy ten podatek uwzględnia te fakty?

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

zenka z Klubu Poselskiego Ruch Palikota.

Poseł Andrzej Rozenek:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Czas pokaże, czy

państwo mieli rację, czy nie.

Ja wiem, że państwo nie

macie racji.

Nie bez powodu cała opozycja, od lewej do

prawej strony, mówi wam: mylicie się.

Jeśli wszyscy

wam powtarzają, że się mylicie, to powinniście zasta-

nowić się.

Zarzynacie branżę gospodarki, branżę do-

chodową.

Za chwilę okaże się, że to jest branża niedo-

chodowa.

Polska miała z tego tytułu dywidendy.

Pol-

ska miała z tego tytułu zatrudnienie w tym regionie.

Polska z tego tytułu miała ﬁrmę,którąmogłachwalić

i szczycić się na całym świecie.

Jeżeli ta ﬁrma zban-

krutuje albo będzie znacząco słabsza, dlatego że wy

podjęliście tutaj takie decyzje, to obciąży to wasze su-

mienie.

Ale to za mało, trzeba to będzie kiedyś rozli-

czyć.

(Poruszenie na sali)

(Poseł Rafał Grupiński: Pytanie.)

Trzeba to będzie kiedyś rozliczyć.

(Głos z sali: Naprawdę nie ma na to czasu.)

A teraz pytanie.

Rozumiem, że nie ma pana pre-

miera, bo jest na ważnych zajęciach w Brukseli, ale

dlaczego nie ma ministra gospodarki w tym momen-

cie.

(Oklaski) To jest jakiś skandal.

(Gwar na sali)

Decyduje się…

(Głos z sali: Jest.)

Dziękuję, że pan się pojawił.

(Poruszenie na sali)

Przepraszam, zwracam honor w takim razie, bo nie za-

uważyłem, że pan premier już się pojawił.

To dobrze.

(Głos z sali: Spal się ze wstydu.)

(Głos z sali: Do okulisty.)

Sekundę.

(Gwar na sali, dzwonek) W takim razie

to dobrze, że jest pan minister i premier, żałuję tylko,

próbuje zniszczyć część gospodarki.

Dlaczego nie za-

biera głosu?

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Głos z sali: Minister, minister.)

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Finansów

(Głos z sali: Minister się wstydzi.)

Bardzo proszę umożliwić udzielenie odpowiedzi.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Szanowni Państwo!

Odniosę się do kilku zada-

nych przed chwilą konkretnych pytań.

nych, to on nie zmieni się, panie pośle…

(Poseł Andrzej Rozenek: Jak się nie zmieni?)

(Głos z sali: Demagogia.)

…i w związku z tym dochody samorządu również

nie zmienią się.

Podatek nie stanowi kosztu uzyskania

przychodu, w związku z czym ﬁrmabędziepłaciłaten

sam podatek dochodowy, jaki płaciła do tej pory.

Jeśli chodzi o energię, panie pośle, pan jest z tego

regionu, pan powinien wiedzieć, powinien znać przy-

najmniej w zarysach, jakie koszty są ponoszone.

We-

dług danych opublikowanych przez KGHM w roku

2010 wszystkie koszty wyniosły 9181 mln, a koszty

energii, o której pan mówił, 1939 mln.

Pozostałe ma-

teriały to paliwa i energia i to stanowi 20,5%, a nie

50%.

Natomiast sama zasada, sama reguła ustana-

wiania stawki podatkowej rzecz jasna bierze pod

uwagę jednostkowy koszt wytworzenia, dlatego skła-

da się z dwóch części.

Pan, panie pośle, doskonale

o tym wie, bo rozmawialiśmy o tym podczas różnych

dyskusji w trakcie posiedzeń komisji.

Natomiast jeśli chodzi o wynagrodzenia za usta-

nowienie użytkowania górniczego, panie pośle, to jest

to kwota rzędu 1 mln euro za zasoby rzędu 50 mln

ton.

To są po prostu bardzo niskie dochody Skarbu

Państwa, a te korzyści powinny być znacznie wyższe,

ponieważ te zasoby należą do narodu polskiego…

(Poseł Ryszard Kalisz: Podnieść opłaty.)

…i powinniśmy wszyscy z tych zasobów korzy -

stać.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Poseł Paweł Szałamacha: Pani marszałek, w try-

bie sprostowania, jeżeli pani pozwoli.)

363

(Głos z sali: Dość, wystarczy, głosujmy.)

Bardzo proszę.

(Głos z sali: Jeszcze wniosek formalny.)

Za chwilę udzielę głosu.

Poseł Paweł Szałamacha:

Szanowni państwo, w trybie sprostowania.

Panie ministrze, oczywiste jest, że to właściwe mi-

ning royalty, opłata za użytkowanie górnicze nie pracu-

je w Polsce, nie działa, bo wy spartoliliście Prawo geolo-

giczne i górnicze.

To, co powinno przynosić realne docho-

dy, zostało przez państwa zniszczone.

(Gwar na sali)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Starczy, dość już tego.)

Marszałek:

Panie pośle, proszę prostować pana źle zrozumia-

ną wypowiedź.

Poseł Paweł Szałamacha:

Drugie sprostowanie.

Pytałem, czy zabrakło wstydu

nie panu, tylko ministrowi Rostowskiemu.

(Oklaski)

(Głos z sali: Ojej.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Poseł Jacek Bogucki: Wniosek formalny.)

Bardzo proszę.

Tylko proszę pamiętać o tym, że to

ma być wniosek formalny.

Poseł Jacek Bogucki:

wniosek formalny o zwołanie Konwentu Seniorów

i przerwę, żeby wyjaśnić konstytucyjnemu ministrowi

ﬁnansów,którymaprawoniewiedzieć,boszkołykoń-

czył w Wielkiej Brytanii.

(Wesołość na sali) Ma prawo

nie wiedzieć, bo profesorem został na jakiejś uczelni

na Węgrzech.

(Wesołość na sali)

Ma prawo nie wiedzieć, bo podatki płacił przez

długi czas w Wielkiej Brytanii.

Ale po 4 latach bycia

konstytucyjnym ministrem ﬁnansówRzeczypospoli-

tej Polskiej ma obowiązek wiedzieć, że podatnik

o swoich obowiązkach dowiaduje się dopiero wtedy,

kiedy Sejm uchwali ustawę, a prezydent ją podpisze.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

wentu Seniorów.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Ponieważ wniosek formalny dotyczył ogłoszenia

przerwy, poddaję ten wniosek pod głosowanie.

Pana posła proszę o zajęcie miejsca.

sku i ogłoszeniem przerwy, proszę nacisnąć przycisk.

Kto jest przeciw?

1 głosie wstrzymującym się.

Informuję, że wniosek nie uzyskał większości.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Głosujmy, głosujmy.)

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

łem.

Bardzo proszę o pokazanie związku wydania

koncesji z tym podatkiem, który państwo przewidują,

i przedstawienie konsekwencji na następne 20 lat,

jak powiedziałem.

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

rych kopalin, w brzmieniu proponowanym przez Ko-

Głosowało 450 posłów.

Za ustawą oddało głos 231

1 pośle wstrzymującym się.

Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o podatku

Powracamy do rozpatrzenia punktu 3. po-

woju regionalnego z realizacji w 2010 r.

Narodo-

wego Planu Rozwoju na lata 2004–2006 wraz ze

go i Polityki Regionalnej.

Sejm wysłuchał podsekretarza stanu w Minister-

stwie Rozwoju Regionalnego pana Marcelego Niezgo-

dę oraz sprawozdania komisji przedstawionego przez

pana posła Radosława Witkowskiego i przeprowadził

dyskusję.

364

Przystępujemy do głosowania.

Rozwoju na lata 2004–2006, zawartego w druku nr 46,

mym przyjął sprawozdanie ministra rozwoju regio-

woju na lata 2004–2006.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 4. porząd-

ku dziennego: Informacja Rady Ministrów o reali-

zacji Strategii Rozwoju Kraju 2007–2015 w roku

Sejm wysłuchał informacji przedstawionej przez

gionalnego pana Marcelego Niezgodę i sprawozdania

Witkowskiego oraz przeprowadził dyskusję.

Poddam zatem ten wniosek pod głosowanie.

zawartej w druku nr 50, zechce podnieść rękę i na-

(Głos z sali: Pani marszałek, pomyłka, źle pani

przeczytała.)

Proszę?

(Głos z sali: Pomyłka, pani marszałek.)

wiadomości informacji Rady Ministrów…

( Oklaski)

(Głos z sali: O tak, brawo!)

Proszę o ciszę.

(Głosy z sali: Ooo...)

Bardzo proszę.

Poseł Rafał Grupiński:

się głosowanie nad odrzuceniem informacji rządowej,

proszę o reasumpcję głosowania.

(Poruszenie na sali)

Marszałek:

myłka nastąpiła z powodu przygotowanych papierów,

a nie intencji zawartej w pytaniu, w związku z tym

wniosek formalny przewodniczącego…

( Poruszenie

na sali)

Bardzo proszę o zachowanie ciszy.

(Głos z sali: Nie, nie.)

Panie pośle, bardzo proszę nie pokrzykiwać.

(Głos z sali: Nie ma reasumpcji.)

(Głos z sali: Nie ma takiej możliwości.)

W związku z tym, ponieważ przez szefa klubu Plat-

formy Obywatelskiej został zgłoszony wniosek for-

malny, wnoszę o głosowanie nad tym wnioskiem.

(Po-

ruszenie na sali)

W takim razie ogłaszam 5 minut przerwy i zwo-

łuję Konwent Seniorów w saloniku.

do godz. 10 min 17)

Marszałek:

Grupa posłów złożyła na podstawie art. 189 ust.

3 regulaminu Sejmu wniosek o reasumpcję głosowa-

nia w sprawie informacji Rady Ministrów o realizacji

Stwierdzam, że zachodzi przesłanka do reasump-

cji głosowania.

Wniosek o reasumpcję poddam zatem pod głoso-

wanie.

Przystępujemy do głosowania nad wnioskiem o re-

asumpcję.

sku o reasumpcję głosowania, zechce podnieść rękę

przy 1 głosie wstrzymującym się.

Przypominam, że w dyskusji zgłoszono wniosek

Poddam zatem wniosek pod głosowanie.

365

ku dziennego: Przedstawiony przez Radę Mini-

strów dokument: Raport Polska 2011.

Gospodar-

ka – Społeczeństwo – Regiony wraz ze stanowi-

tury, Komisji Samorządu Terytorialnego i Poli-

tyki Regionalnej oraz Komisji Innowacyjności

i Nowoczesnych Technologii.

Sejm wysłuchał raportu przedstawionego przez

gionalnego pana Marcelego Niezgodę, a także stano-

wiska komisji przedstawionego przez pana posła

Andrzeja Sztorca oraz przeprowadził dyskusję.

Poddam ten wniosek pod głosowanie.

port do wiadomości.

Przystępujemy do głosowania.

sku o odrzucenie Raportu Polska 2011.

Gospodarka

– Społeczeństwo – Regiony, zawartego w druku nr 59,

dziny.

Sejm wysłuchał informacji przedstawionej przez

ra Piechotę, a także przeprowadził dyskusję.

łaniach podejmowanych w 2010 roku na rzecz reali-

od głosu 154 posłów.

Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy

— o odrzucenie tego projektu ustawy w pierw -

szym czytaniu,

— o dodatkowe skierowanie projektu ustawy do

W pierwszej kolejności poddam pod głosowanie

Do głosu zapisał się pan poseł Cezary Olejniczak,

Sojusz Lewicy Demokratycznej, celem zadania py-

tania.

Bardzo proszę.

Poseł Cezary Olejniczak:

Dziękuję.

wie!

Ustawa o nasiennictwie jest bardzo ważną usta-

wą.

Czekają na nią hodowcy, przedsiębiorcy z branży

nasiennej, jak również rolnicy.

Na tej sali odbyliśmy

debatę w sprawie prezydenckiego projektu ustawy

o nasiennictwie.

W debacie tej pojawiał się problem

GMO, natomiast to, na co czeka ta grupa zawodowa,

tak jak już powiedziałem, nie wybrzmiało.

Art. 104

tej ustawy budzi największe kontrowersje.

Mam py-

tanie do rządu: Czy rząd przygotowuje również usta-

wę o nasiennictwie?

Jeśli tak, to kiedy?

I kiedy odbę-

dzie się publiczna debata o roślinach genetycznie

modyﬁkowanych w tej Izbie?

Dziękuję.

(Oklaski)

366

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Bąka, klub Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Dariusz Bąk:

GMO, rządy tych państw wprowadzają zakazy?

A dla-

przedniej kadencji rząd, a teraz prezydent tylnymi

drzwiami próbują zalegalizować obrót materiałem

siewnym GMO i tym samym ułatwić i przyzwolić na

skażenie środowiska i zdrowej żywności w Polsce?

Dlaczego pan prezydent zawetował rządowy projekt

ustawy – to było na końcu poprzedniej kadencji

– a dlaczego teraz praktycznie w niezmienionej formie

podsuwa go posłom do przegłosowania, jednocześnie

krzycząc – krzyczy zarówno rząd, jak i pan prezy-

dent – że są przeciwko GMO?

Jest to nieuczciwe,

wbrew interesowi państwa i wbrew społeczeństwu,

które w większości jest przeciwko skażeniu Polski

przez GMO.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Bardzo proszę.

Poseł Armand Kamil Ryﬁński:

gólności do posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego,

ponieważ ta ustawa zarżnie w przyszłości polskie

gospodarstwa rolne.

(Głos z sali: Ale wizjoner.)

Proszę państwa, w Ameryce praktycznie jest upra-

wiany tylko jeden rodzaj kukurydzy właśnie z powo-

du GMO.

To, co chcecie wprowadzić tylnymi drzwia-

mi, lobbując za koncernami zagranicznymi, spowo-

duje, że w dłuższej perspektywie czasu nie będzie

polskiego rolnictwa, nie będzie zdrowego, ekologicz-

nego rolnictwa.

(Oklaski) To, co powinno być orężem

naszego kraju, czyli ekologiczna żywność, będzie zruj-

nowane, a jest to proces nieodwracalny.

(Poseł Rafał Grupiński: Nie ma takiego artykułu

w tej ustawie.)

Opamiętajcie się, nie niszczcie polskiego rolnic-

twa.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Zapisz się do Rydzyka.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Panie pośle, przepraszam najmocniej, ale pana

klub wykorzystał już limit.

Pan poseł Olejniczak

z pana klubu już zadawał pytanie.

(Oklaski)

(Poseł Romuald Ajchler: Pani marszałek, wiem,

że pan poseł Olejniczak mówił w imieniu klubu, ale

mówił pół minuty, a ja uzupełnię drugie pół minuty.)

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: Czyżby SLD się rozpadło?)

Panie pośle, limit to limit, osoba to osoba, a nie

pół osoby.

Dziękuję bardzo, zapraszam na mównicę

następnym razem.

(Oklaski)

Przystępujemy do głosowania nad wnioskiem

nr 176, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

przeciwnego zdania było 239 posłów, 4 posłów wstrzy-

nie na sali)

Przystąpimy obecnie do rozstrzygnięcia sprawy

Naturalnych i Leśnictwa poddam pod głosowanie.

Sprzeciwu nie słyszę.

śnictwa, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

438 posłów, przeciwnego zdania było 10 posłów, 1 po-

367

Powracamy do rozpatrzenia punktu 10. po-

Społecznych.

Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy

cjatywy Ustawodawczej pana Jana Guza oraz prze-

prowadził dyskusję.

Po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu proponu-

szu Ubezpieczeń Społecznych, zawarty w druku

durską oraz przeprowadził dyskusję.

— o skierowanie projektu ustawy wyłącznie do

W pierwszej kolejności pod głosowanie poddam

rozstrzygnięcia w sprawie skierowania ustawy do

komisji.

Przystępujemy do głosowania.

zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

sach wstrzymujących się.

Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy

oraz przeprowadził dyskusję.

w celu rozpatrzenia.

riusza Antoniego Kamińskiego.

przedstawiciela obywatelskiej inicjatywy ustawodaw-

czej: Jak to się stało, że projekt ustawy podpisany

przez 150 tys. młodych ludzi przeleżał 2,5 roku w pod-

komisji i komisja tylko raz zebrała się, aby nad nim

pracować?

To pokazuje brak szacunku dla obywatel-

skiej inicjatywy ustawodawczej, ale również pokazu-

je, że w polskim parlamencie nie szanuje się prawa,

które sami uchwalamy.

To jest pewna patologia pol-

skiego systemu parlamentarnego.

Właśnie dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Spra-

wiedliwość zgłosił projekt zmian w regulaminie Sej-

mu, które mają sprawić, aby takie sytuacje, takie

naganne zachowanie nie było więcej praktykowane

w polskim parlamencie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

przedstawiciela inicjatywy ustawodawczej.

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Marcin Mastalerek:

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Otóż prawie trzy

lata temu, w marcu 2009 r., komitet obywatelski

„Przywracamy ulgi dla studentów i uczniów” złożył

ponad 150 tys. podpisów u marszałka Komorowskie-

go.

Od tego czasu ja zdążyłem zostać posłem Prawa

i Sprawiedliwości, z czego jestem dumny...

(Głosy z sali: Brawo!

Brawo!)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Gratulujemy.)

...od tego czasu odbyło się pierwsze czytanie oby-

watelskiego projektu ustawy, ale od tego czasu zosta-

ła również przyjęta ustawa, która przywraca ulgi dla

studentów i uczniów.

Dlatego pytam: Co takiego sta-

ło się, że dziś jeszcze raz odbywa się pierwsze czyta-

nie obywatelskiego projektu ustawy?

Postaram się to pokrótce wytłumaczyć, dlatego

że ta historia pokazuje, w jaki sposób Platforma Oby-

368

watelska traktuje regulamin Sejmu, w jaki sposób

traktuje się projekty obywatelskie i w jaki sposób

traktuje się osoby, które chcą zmieniać prawo – oby-

wateli, którzy chcą się zrzeszać, żeby zmieniać pra-

wo.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Kończ już te brednie.)

W 2001 r. ulgi dla studentów i uczniów zostały

zmniejszone z 50% do 37 właśnie przez rząd pana

premiera Leszka Millera.

Ja cieszę się, że premier

Leszek Miller zmienił zdanie, bo teraz przecież re-

prezentuje nową lewicę, dlatego rozumiem, że już

ulgi są popierane.

W 2008 r. grupa młodych osób utwo-

rzyła komitet obywatelski, zostało zebrane poparcie

kilkudziesięciu organizacji młodzieżowych i w Sejmie

w marcu 2009 r. pojawił się obywatelski projekt przy-

wracający ulgi dla studentów i uczniów.

W czerwcu

2009 r. odbyło się pierwsze czytanie tego właśnie

projektu.

I co wówczas zobaczyliśmy, podczas pierw-

szego czytania tego projektu?

Zobaczyliśmy doku-

ment podpisany przez premiera Donalda Tuska,

zgodnie z którym rząd Platformy Obywatelskiej jest

przeciw przywróceniu ulg dla studentów i uczniów.

W marcu 2010 r. zebrały się komisje infrastruktury

i ﬁnansów publicznych, które powołały podkomisję

do spraw rozpatrzenia tego projektu.

Ja wówczas jako

młody człowiek naiwnie sądziłem, że podkomisja jest

po to, żeby pracować nad danym projektem, żeby go

merytorycznie zmieniać.

Otóż myliłem się.

Dziś

wiem, że podkomisja dla posłów Platformy Obywa-

telskiej oznacza tyle, że trzeba zamrozić ten projekt.

I ten projekt został zamrożony.

Ale sytuacja się zmie-

niła, bo w 2010 r. były wybory prezydenckie i nagle

politycy Platformy Obywatelskiej, którzy byli prze-

ciwko ulgom dla studentów i uczniów, razem z pre-

mierem Tuskiem zmienili zdanie.

(Gwar na sali)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Już kończ te swoje

mądrości.)

Pani marszałek, pani bardzo energicznie uspoka-

ja posłów opozycji.

Ja bym prosił, żeby w taki sam

sposób uspokajać np. pana profesora.

Mówię tu oczy-

wiście o prof. Niesiołowskim.

(Poseł Małgorzata Gosiewska: Uspokójcie się.)

Marszałek:

Bardzo proszę, panie pośle, skoncentrować się na

własnej wypowiedzi i zmierzać do konkluzji.

(Poru-

szenie na sali)

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Marcin Mastalerek:

Panie profesorze, to jest szklanka wody na ochło-

dę, tak że mogę poczęstować.

(Poruszenie na sali)

(Poseł Cezary Grabarczyk: Niech pan przejdzie do

rzeczy.)

Marszałek:

o umożliwienie kontynuowania wystąpienia przez

pana posła.

Bardzo proszę, panie pośle.

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Marcin Mastalerek:

Pani marszałek, pani bardzo energicznie uspoka-

ja opozycję, ale jeżeli chodzi o uspokajanie posłów

koalicji, to robi pani to mniej energicznie.

Tak że pro-

szę o to, żeby szanować grupę ponad 150 tys. młodych

obywateli, których dziś reprezentuję.

Marszałek:

pieniu, a nie pouczaniu marszałka Sejmu.

Bardzo

proszę o kontynuowanie wypowiedzi, a salę proszę

o ciszę.

Pani poseł, proszę o niepokrzykiwanie z sali.

(Poseł Małgorzata Gosiewska: Pani marszałek,

proszę nam umożliwić słuchanie.)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Ciszej, nie krzycz.)

Bardzo proszę o zachowanie ciszy.

Panie pośle, proszę kontynuować.

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Marcin Mastalerek:

Pani marszałek, ja reprezentuję grupę 150 tys.

młodych obywateli i oczywiście poczekam, aż posło-

wie Platformy Obywatelskiej na czele z panem po-

słem prof. Niesiołowskim...

(Poseł Krystyna Skowrońska: Dlaczego pan zacze-

pia ludzi?)

Marszałek:

Panie pośle, proszę kontynuować.

Przedstawiciel Komitetu

...uspokoją się.

W 2010 r. dowiedzieliśmy się podczas wyborów

prezydenckich, że Platforma Obywatelska radykalnie

zmieniła zdanie.

Otóż była przeciwko ulgom dla stu-

dentów i uczniów, a nagle okazało się, że kandydat

na prezydenta pan marszałek Komorowski, który

Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy

Ustawodawczej Marcin Mastalerek

369

przez 500 dni przetrzymywał ten projekt w zamra-

żarce, jest teraz za ulgami dla studentów i uczniów.

Zastanawiałem się wtedy, co ma urząd prezydenta do

przywrócenia zniżek dla studentów i uczniów, myśla-

łem, że jest to domena Ministerstwa Infrastruktury.

Ale wówczas też dowiedziałem się, że głos zabrała

nawet minister Kudrycka, która jest ministrem na-

uki i szkolnictwa wyższego.

Ale mniejsza z tym, wte-

dy Platforma Obywatelska zmieniła zdanie.

I wszyst-

ko byłoby dobrze – my byśmy się cieszyli, przekona-

liśmy posłów Platformy Obywatelskiej, będą przy-

wrócone ulgi dla studentów i uczniów.

Ale co się

wówczas stało?

Wtedy rząd Platformy Obywatelskiej

na kolanie przygotował ustawę, która przywróciła

zniżki dla studentów i uczniów, przesłał ją do Sejmu,

ale wówczas nie procedowano jej razem z obywatel-

skim projektem, tylko ten obywatelski projekt, nadal

zamrożony, czekał aż do dnia dzisiejszego w komisji.

Przez was natomiast zostały przyjęte przepisy, które

szybko musieliście po wyborach poprawiać, dlatego

że zapomnieliście na przykład o doktorantach, któ-

rym tych zniżek nie przyznaliście.

W tej waszej ustawie rządowej jest więcej takich

luk.

Jest grupa osób, która niestety nie jest do tego

uprawniona.

Dlatego podczas pierwszego czytania

misji Infrastruktury albo do Komisji Finansów Pu-

blicznych, aby nad nim dalej obradować.

Oczywiście wszyscy jesteśmy za tym, żeby utrzy-

mać 51-procentowe zniżki dla studentów i uczniów, ale

– jak słusznie zauważył poseł Piechociński – są jeszcze

grupy, które można dołączyć do katalogu osób upraw-

nionych do tych zniżek, a które w 2001 r. zostały po-

zbawione tego prawa przez rząd Leszka Millera.

Dla-

tego proszę państwa, aby ten projekt skierować do

komisji z taką uwagą, że jesteśmy za 51-procentowymi

zniżkami, ale trzeba poszerzyć ten katalog.

I jeszcze jedna nasza obawa.

Ten obywatelski pro-

jekt w tej podkomisji powinien wisieć nad głową pana

premiera na wypadek, gdyby premier znów zmienił

zdanie, wrócił do swoich starych pomysłów z 2010 r.

i był przeciwny ulgom dla studentów i uczniów.

Moja

Wybory były w 2010 r....

(Poseł Stefan Niesiołowski: Które przegraliście.)

...wtedy kiedy zmieniliście zdanie, wybory były

w 2011 r., a dzisiaj obawiamy się, że właśnie z tego

powodu, że nie ma wyborów, wy podniesiecie rękę na

ulgi dla studentów i uczniów.

A jest to tym bardziej

zasadne, że podczas poprzedniego posiedzenia obser-

wowałem ministra ﬁnansów, który – najdelikatniej

rzecz ujmując – był dość rozemocjonowany.

Ja myśla-

łem, że tylko z książek mogę wyczytać o wystąpieniu

Nikity Chruszczowa na forum ONZ, który uderzał

butem o mównicę, (Oklaski) ale miałem okazję zoba-

czyć pana ministra.

I właśnie ze względu na kondycję

psychiczną i emocjonalną pana ministra proszę, żeby

ten projekt został skierowany do komisji.

Ostatnia moja prośba jest taka.

Podczas pierwsze-

go czytania w imieniu rządu występował pan mini-

ster Jarmuziewicz, który od 2001 r. już trzy razy zdą-

żył zmienić poglądy na temat ulg dla studentów

i uczniów.

Ale gorsze jest to, że pan minister Jarmu-

ziewicz przyszedł całkowicie nieprzygotowany na

posiedzenie.

Zarzucił nam jako komitetowi obywa-

telskiemu, że to my cynicznie wykorzystujemy sytu-

ację i wnosimy ten projekt.

Nie rozumiał tego, że

zostaliśmy w takiej sytuacji postawieni.

Wyszedł,

oskarżył wszystkich, później nie wiedział, o co cho-

dzi.

Tak że proszę przysyłać ministrów, który rozu-

mieją sytuację.

W przeciwnym razie nie będziemy się

dziwili, że nie możecie zbudować autostrad, dróg, bo

przecież minister Jarmuziewicz jest wiceministrem

infrastruktury.

Dziękuję.(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

O głos poprosiła minister nauki i szkolnictwa

Bardzo proszę.

W Polsce są różne sytuacje.

Gdy inicjatywa oby-

watelska występowała o uchwalenie tej ustawy, to

był największy kryzys ﬁnansowy, jaki można było

sobie wyobrazić.

(Poruszenie na sali) A gdy można

było to przeprowadzić, rząd Platformy Obywatelskiej,

współpracując z Wysoką Izbą, wprowadził nie tylko

ulgi dla studentów, ale także dla studentów między

pierwszym a drugim trybem kształcenia i przyznał

ulgi doktorantom.

Wydaje mi się, że jest to rzecz,

która nie podlega żadnej dyskusji.

Ani rząd, ani Plat-

forma Obywatelska nie mają zamiaru tych ulg zmie-

niać, ani w żadnym wypadku obniżać.

Proszę nie

mieszać w głowach studentom.

Na koniec mogę powiedzieć, że pan Mastalerek

został doceniony przez swoich politycznych sponso-

rów, skoro po wniesieniu inicjatywy został posłem

klubu PiS.

Dziękuję bardzo.

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: W trybie sprostowania.)

Marszałek:

Dziękuję.

Chwileczkę, panie pośle, chwileczkę.

O głos poprosił minister transportu, budownic-

Panie ministrze, przepraszam, moment.

370

Przed chwilą państwo apelowaliście o spokój na

sali, tym razem ja apeluję do opozycji o spokój na sali.

Bardzo o to proszę.

Panie ministrze, proszę o zabranie głosu.

Pani marszałek…

(Głos z sali: To PiS.)

Marszałek:

Pokazuję – po prawej stronie.

Tak jest.

Minister Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej

dy historycznej.

(Gwar na sali) Rząd…

(Głos z sali: Kurs...)

(Głos z sali: Po pierwsze ACTA, po drugie ACTA,

po trzecie ACTA.)

Rozumiem, że niektórzy...

(Głos z sali: ...prawdy...)

…nie wytrzymują ciśnienia, bo to już piątek, na -

pracowaliście się państwo, ale chwila prawdy.

Rząd SLD odebrał ulgi dla studentów, a rząd Ja-

rosława Kaczyńskiego nic nie zrobił, żeby te ulgi

przywrócić.

(Oklaski) Rząd Donalda Tuska i Walde-

mara Pawlaka przywrócił ulgi, a nawet zwięszył je

do 51%.

Taka jest prawda.

Przestańcie opowiadać

bzdury.

Wasz projekt ustawy jest dzisiaj bezprzed-

miotowy.

Ulgi są i będą przywrócone przez nasz rząd

i tego będziemy pilnowali.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Panie pośle, w jakim trybie?

(Przedstawiciel Komitetu Inicjatywy Ustawodaw-

czej Marcin Mastalerek: W trybie sprostowania.)

Bardzo proszę.

Informuję, że w trybie sprostowania jest ograni-

czenie czasu do 2 minut.

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Marcin Mastalerek:

Panie ministrze, pan jest politycznym dzieckiem

Donalda Tuska, dlatego na pana ręce przekażę ten

właśnie, podpisany przez Donalda Tuska w 2009 r.,

dokument przeciwko ulgom dla studentów i uczniów.

(Oklaski)

Prostując wypowiedź pani minister Kudryckiej.

(Głos z sali: Nie prostuje się wypowiedzi innej

osoby, tylko swoją.)

Otóż pani minister Kudrycka mówi, że w 2009 r.

była fatalna sytuacja ﬁnansów publicznych.

Pamię-

tam zapewnienia ministra ﬁnansów, że Polska była

wtedy zieloną wyspą.

Pamiętam, że właśnie w tym

roku zmieniono, aneksowano umowy, między innymi

dla pana Kaplera i szefów Narodowego Centrum Spor-

tu, zgodnie z którymi otrzymają premię w wysokości

500 tys. zł.

To był wtedy kryzys czy go nie było?

A w dzisiejszej „Rzeczpospolitej” czytam...

(Poseł Rafał Grupiński: To nie jest czytelnia.)

...wypowiedź pana ministra Rostowskiego, że to

nie tylko 2011 r., ale okres 4 lat, w którym Polska

osiągnęła wyjątkowy sukces, jakim był najwyższy

wzrost gospodarczy w całej Unii, i to pomimo świa-

towego kryzysu.

To, pani minister, albo mamy wiel-

ki wzrost w ciągu ostatnich 4 lat, albo mieliście wte-

dy taki kryzys, że musieliście być przeciwko tym

zniżkom.

Odpowiadając jeszcze panu ministrowi Nowakowi.

Otóż rząd Prawa i Sprawiedliwości, rząd Jarosława

Kaczyńskiego bardzo krótko miał większość – kilka-

naście miesięcy.

(Wesołość na sali) Na pewno przywró-

cilibyśmy te zniżki w ciągu następnych miesięcy.

(Poseł Rafał Grupiński: Nie opowiadaj bajek.)

Niestety były wybory, przejęliście władzę i wbrew

temu, że macie w nazwie Platforma Obywatelska,

działacie antyobywatelsko.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

O głos poprosił minister ﬁnansów pan Vincent-

-Rostowski.

Bardzo proszę o zachowanie ciszy.

Minister Finansów

Jan Vincent-Rostowski:

Dziękuję za ciszę.

Co tu powiedzieć?

Co tu powiedzieć?

(Wesołość na

sali, oklaski) Co powiedzieć, jeśli posłowie PiS-u nie

umieją rozróżnić wielkiego sukcesu, jakim był wzrost

gospodarczy w Polsce w latach 2008–2011...

(Głos z sali: I 300 mld długu publicznego.)

...prawie 16%, kiedy PKB Unii Europejskiej spadło

o 0,5%, Słowacja jako drugi kraj w Unii Europejskiej,

jeśli chodzi o wzrost gospodarczy, osiągnęła wzrost…

(Głos z sali: Dobrze nam.)

…na poziomie 8%, kiedy byliśmy krajem z drugim

największym wzrostem zatrudnienia w całej Unii Eu-

ropejskiej, wyprzedziły nas tylko Niemcy, które mają

Marszałek

371

dwukrotnie większą liczbę ludności.

Posłowie Prawa

i Sprawiedliwości nie umieją rozróżnić tego sukcesu

– który sprawił, że byliśmy tą polską zieloną wyspą

– od problemów ﬁnansów publicznych w 2009 r.

i 2010 r., o których wszyscy wiedzą i które wynikały

także ze skandalicznych błędów popełnionych przez

rząd Jarosława Kaczyńskiego (Oklaski), kiedy obni-

żając podatki, zamiast ograniczyć wydatki (Gwar na

sali), zwiększyli je o 52 mld zł.

(Głosy z sali: Kłamstwa!)

Panie pośle, „Finanse publiczne w Polsce w okre-

sie kryzysu”, jest to dostępne na stronach interneto-

wych Ministerstwa Finansów, bardzo proszę.

Tak że,

panie prezesie, warto byłoby…

( Poruszenie na sali)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Przepraszam bardzo, w jakim trybie?

(Głos z sali: W trybie sprostowania, pani mar-

szałek.)

(Poseł Jarosław Kaczyński: W sprawie formalnej.)

Moment.

Bardzo proszę.

(Gwar na sali)

Poseł Jarosław Kaczyński:

Jest porządek w Prawie i Sprawiedliwości.

(Oklaski)

Marszałek:

Proszę o ciszę.

Ja oczywiście mogę tylko w trybie formalnym,

a więc…

(Głos z sali: Więc mów.)

…prosić o przerwę.

( Gwar na sali)

Marszałek:

Dwie sprawy.

Po pierwsze, panie ministrze, gdyby

nie obniżenie podatków, to o żadnym wzroście gospo-

darczym nie byłoby mowy.

(Oklaski) I pan to dobrze

wie.

To, co się stało w latach 2008–2009, to jest wy-

łącznie zasługa naszego rządu, a nie pana.

(Oklaski)

(Poseł Ryszard Kalisz: To rząd lewicowy doprowa-

dził do wzrostu gospodarczego w latach 2005–2007.)

A po drugie, ja jestem przyzwyczajony do choroby

posła Niesiołowskiego, ale ten popis chamstwa wobec

naszej pani profesor, pani poseł to naprawdę przesada.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Wy cały czas cham-

stwo prezentujecie.)

Marszałek:

Rozumiem, że pan prezes zgłosił wniosek formal-

ny o przerwę.

sku formalnego i ogłoszeniem przerwy?

Kto jest przeciw?

Wniosek nie uzyskał większości.

Przystępujemy do głosowania.

blicznego transportu zbiorowego, zawartego w druku

innych ustaw.

wicza oraz przeprowadził dyskusję.

tłomieja Bodio.

słanki i Koledzy Posłowie!

Każdemu z nas Polacy,

obywatele, okazali zaufanie.

Każdy z nas uzyskał

w wyborach kilka tysięcy, a niektórzy kilkadziesiąt

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski

372

tysięcy, głosów.

Czy nie jesteśmy winni Polakom tego

samego?

Czy nie powinniśmy odwdzięczyć się obywa-

telom, Polakom, ludziom, którzy na nas głosowali?

Czy nie jesteśmy winni rodakom odrobiny zaufania?

Apeluję do państwa o poparcie tego projektu, który

będzie pierwszym, malutkim kroczkiem w kierunku

obdarzenia obywateli zaufaniem, w kierunku budo-

wania przyjaznego państwa.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Panie pośle, bardzo proszę, żeby wtedy, kiedy jest

czas na zadawanie pytań, zadawać je, a nie apelować.

Pan poseł w celu apelowania czy zadania pytania?

Bardzo proszę.

Poseł Tomasz Szymański:

Pani Marszałek!

Panie i Panowie Ministrowie!

Wysoka Izbo!

Podczas dyskusji nad tą sprawą sporo

usłyszeliśmy na temat tego, jak to, jak Polska długa

i szeroka, pracują urzędnicy w organach administra-

cji publicznej, jak spędzają przy kawie po pięć godzin

dziennie, że nie robią nic oprócz tego; tylko żeby nie

uprzykrzał im życia interesant.

Proszę państwa,

drobna uwaga.

Nie od dziś, ale od kilku lat wiemy, że

wszystkie urzędy organów administracji publicznej

inwestują niesamowite pieniądze w podnoszenie ja-

kości swoich usług poprzez wdrażanie systemów za-

rządzania jakością.

Dzięki temu są audytowane.

Są

zobowiązane do wprowadzania ulepszeń w dążeniu

do poprawy obsługi obywatela.

Poszczególni urzęd-

nicy są szkoleni, żeby jakość pracy urzędów była jak

najlepsza.

Mam zasadnicze pytanie do posłów Ruchu Pali-

kota.

Czy naprawdę przeczytaliście projekt tej usta-

wy, zapoznaliście się z nim?

Proszę państwa, ten

projekt nie tylko nie usprawni, ale i znacząco wydłu-

ży proces postępowania administracyjnego.

A przede

wszystkim jest bardzo niebezpieczny, drodzy pań-

stwo, dla wszystkich uczestników postępowania ad-

ministracyjnego, ponieważ stwarza ryzyko, że uczest-

nicy postępowania, zwłaszcza strony, mogą być w po-

szczególnych przypadkach za składanie fałszywych

oświadczeń pociągnięci do odpowiedzialności karnej.

Zwróćcie państwo na to uwagę.

Ten projekt jest po-

pulistyczny.

(Głos z sali: Co ty gadasz?)

On nie usprawni postępowania, ale znacząco je

wydłuży.

To po pierwsze.

I może, po drugie, grozić

bardzo wysoką odpowiedzialnością wszystkim

uczestnikom postępowania.

Dziękuję.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

wania administracyjnego oraz o zmianie innych

poprawkę.

Przystępujemy do trzeciego czytania.

Poseł Sprawozdawca

Zbigniew Włodkowski:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Sejm na posiedze-

niu w dniu 29 lutego 2012 r. skierował ponownie pro-

w celu rozpatrzenia wniosku i poprawki zgłoszonych

w drugim czytaniu.

Połączone komisje po rozpoznaniu wniosku i po-

w całości i o przyjęcie poprawki, która art. 2 projektu

ustawy nadaje brzmienie: „Ustawa wchodzi w życie

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Punkty 13. i 15. porządku dziennego – głosowanie

373

Komisje przedstawiają również wniosek o odrzu-

W pierwszej kolejności poddam pod głosowanie

Komisje wnoszą o odrzucenie tego wniosku.

mira Kłosowskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

1 minuta.

Poseł Sławomir Kłosowski:

Patrzę przede wszystkim na pana ministra ﬁnansów.

Kilka słów wyjaśnienia, bo myliłby się ten, kto są-

dziłby, że ten projekt w jakikolwiek sposób wpływa

na zwiększenie subwencji oświatowej.

Zwiększenie

subwencji oświatowej byłoby zbawienne, choć oczy-

wiście byłoby zbyt późne, bo zlikwidowaliście już

bardzo wiele szkół na terenie kraju, nie wyciągając

ręki z pomocą do samorządów terytorialnych.

Otóż, proszę państwa, ten projekt zakłada wyjęcie

środków ﬁnansowych z subwencji oświatowej, i tak

za małej, czyli zdjęcie tych środków ﬁnansowych ze

stołu – bo one są w ramach subwencji dzielone we-

dług algorytmu, są pewne wskaźniki do algorytmu

i można to obserwować – i doprowadzenie do ich po-

działu pod stołem.

Gdyby rzeczywiście z waszej stro-

ny, ze strony większości, Ministerstwa Finansów,

rządu była wola zwiększenia subwencji, to przyjęli-

byście naszą (Dzwonek) poprawkę do budżetu.

Chcie-

liśmy zwiększyć to nie na zasadzie przesunięcia z kie-

szeni do kieszeni i ukrycia politycznego podziału, ale

rzeczywiście chcieliśmy zwiększyć subwencję oświa-

tową, żeby nie likwidować tak masowo szkół.

Mam pytanie do pana ministra: Dlaczego wtedy

nie poparliście naszej poprawki do budżetu zwiększa-

jącej subwencję?

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Finansów, podsekretarz stanu pani Hanna Majszczyk.

laliśmy odpowiedzi na to pytanie, zarówno w trakcie

prac Komisji Finansów Publicznych, ale również na

każdym posiedzeniu plenarnym Wysokiej Izby, wte-

dy, kiedy debatowaliście państwo nad projektem

ustawy budżetowej na rok 2012.

Było wiele poprawek

w tym zakresie i, jak wyjaśnialiśmy, subwencja na

rok 2012 co do zasady jest policzona w kwotach wyż-

szych niż wynikałoby to z obecnie obowiązującego

prawa, ponieważ uwzględniono wielkość tej subwen-

cji przy założeniu, że wszystkie sześciolatki pójdą do

szkoły we wrześniu.

O tym, że tak nie jest, wiemy już

od jakiegoś czasu, a mimo to kwota subwencji nie

została obniżona.

Poza tym wielkość tej subwencji

została policzona zgodnie z przepisami prawa, czyli do-

łożono do bazy z roku poprzedniego określone kwoty

z tą nadwyżką, o której powiedziałam przed chwilą.

Każde inne zmiany w tej subwencji byłyby przede

wszystkim niezgodne z tym, co mówią przepisy pra-

wa, jak ta subwencja powinna być tworzona, a dodat-

kowo, tak jak wielokrotnie mówiliśmy, zgodnie z prze-

pisami o systemie oświaty wydatki na oświatę pokry-

nego, a subwencja jest jedynie ich uzupełnieniem,

a nie ﬁnansowaniem w całości.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Przechodzimy do głosowania.

Komisje przedstawiają również wniosek o odrzu-

150 posłów, przeciw – 296, nikt nie wstrzymał się od

głosu.

Pan poseł Sławomir Kłosowski, Prawo i Sprawie-

dliwość, poprosił o możliwość zadania pytania.

Poseł Sławomir Kłosowski:

Pytanie skierowane jest do pana i proszę, po tych

płomiennych wystąpieniach, osobiście proszę o odpo-

wiedź pana ministra.

374

Otóż, szanowni państwo, ta poprawka wprowadza

nas w taką rzeczywistość, powiedziałbym, równole-

głą.

Można byłoby określić, że ta poprawka wprowa-

dza nas w matrix, panie ministrze.

Ta poprawka zo-

stała, panie ministrze, bardzo proszę o uwagę – nie

interesuje go to, jak widzę – proszę państwa, ona zo-

stała pozytywnie zaopiniowana przez panią wicemi-

nister Majszczyk.

Ta poprawka, krótko mówiąc, mówi

o tym, że dzisiaj co prawda głosujemy jeszcze nad bu-

dżetem na 2012 r., ale ona dotyczy 1 stycznia 2013 r.

Panie ministrze, chciałbym pana w takim razie

zapytać, jak panu w odniesieniu do edukacji wyszedł

cały rok 2012?

Niech pan zda sprawozdanie Wysokiej

Izbie, jak układała się sprawa ﬁnansowaniaedukacji

w 2012 r.

(Dzwonek), skoro pan już akceptuje popraw-

ki na 2013 r.

Marszałek:

Poseł Sławomir Kłosowski:

Proszę o odpowiedź.

Pan wie wszystko.

(Oklaski,

gwar na sali)

Marszałek:

Bardzo proszę, pani minister Majszczyk.

Podsekretarz Stanu

którą państwo teraz głosujecie, nie ma żadnego

związku z ﬁnansowaniem i układaniem budżetu za-

równo na rok 2012, jak na rok 2013.

Przede wszyst-

ustawie, dotyczą subwencji i cały czas obracamy się

wokół kwot tej subwencji.

Zmiana, o której będziecie

państwo rozstrzygać, nie ma związku z kształtowa-

niem budżetu na rok 2013, ponieważ subwencja na

przyszły rok i tak będzie obliczona w wysokości ta-

kiej, jak stanowi o tym prawo.

A w tej ustawie mowa

jest jedynie o wielkości rezerwy również na cele zwią-

zane z oświatą.

Chodzi tu tylko i wyłącznie o sposób

kształtowania wielkości tej rezerwy, a zatem prze-

znaczenia części środków subwencji oświatowej na

przykład na likwidację szkód, remonty czy też pomył-

ki w liczeniu uczniów przez poszczególne jednostki

samorządu terytorialnego.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

264 osoby, przeciw – 176 posłów, wstrzymało się

2 posłów.

Bardzo proszę, pani poseł.

wej subwencji ogólnej została wyodrębniona rezerwa,

o której dzisiaj rozmawiamy.

Ten projekt oznacza

zwiększenie środków na tę rezerwę z 0,25 do 0,4.

nie środków na oświatę, to się myli.

To jest przerzu-

canie pieniędzy z jednej kieszeni do drugiej.

Innymi

słowy, o ile się zwiększy rezerwa, o tyle się zmniejszy

subwencja ogólna, o tyle samorządy dostaną mniej

w tym algorytmie, który został przewidziany dla

nich.

Proszę państwa, clou problemu dotyczy sposobu

rozdzielania tych środków.

Subwencja ogólna, mimo

iż jest za mała, jest jednak rozdawana czy przydziela-

na w zgodzie z zapisami rozporządzenia.

To jest pe-

wien mechanizm opisany w rozporządzeniu.

(Dzwo-

nek) W przypadku przydzielania środków z rezerwy

celowej mamy do czynienia z uznaniowością.

Ten projekt został negatywnie zaopiniowany

przez Związek Miast Polskich – nam nawet nie dano

tej opinii do ręki – negatywnie zaopiniowany przez

bardzo wiele województw.

Wskazują one na niespój-

ność, niesprawiedliwość tego podziału.

A ja zadałam

dzi od trzech dni: W jaki sposób te środki były przy-

dzielane w 2011 r. i ile z tej rezerwy środków otrzy-

mały samorządy, w których rządzi opozycja w sto-

sunku do PO i PSL?

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

Poseł Sławomir Kłosowski

375

Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał?

przeciwnego zdania było 151 osób, wstrzymał się od

głosu 1 poseł.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 19. po-

stwo Polskie większościowego pakietu akcji Gru-

py Lotos SA.

Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy

oraz przeprowadził dyskusję.

Odrzucenie wniosku będzie oznaczało, że Sejm

zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Prezydium

Dawid Jackiewicz, Prawo i Sprawiedliwość, i pan Jó-

zef Rojek, Solidarna Polska.

Proszę panów posłów o zabranie głosu w tej kolej-

ności.

Poseł Dawid Jackiewicz:

Pani Marszałek!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Sprzedaż Lotosu to działanie wbrew wszelkim rzą-

dowym strategiom i dokumentom, które wykluczały

tego typu możliwość.

Dopuszczana przez was możli-

wość zakupu Lotosu przez Rosjan to pierwszy krok

w kierunku przejęcia Orlenu, a w rezultacie zakoń-

czenie funkcjonowania konkurencyjnego rynku pa-

liw płynnych w Polsce i de facto budowa monopolu

spółek rosyjskich, paliwowych spółek rosyjskich w tej

części Europy.

(Głos z sali: Bez insynuacji.)

Sprzedaż Lotosu to pozbycie się najnowocześniejszej

raﬁneriiwbasenieMorzaBałtyckiego,wktórejmoder-

nizację w ostatnich latach zainwestowano 6 mld zł.

Sprzedaż Lotosu to sprzedaż jedynej w Polsce raﬁne-

rii, która ma bezpośrednie połączenie z Naftoportem,

połączenie produktowe, które jest gwarancją impor-

tu i eksportu paliw płynnych drogą morską.

Sprze-

daż tej grupy kapitałowej oznacza pozbycie się

31-procentowego udziału w rynku paliw płynnych

w Polsce.

Drodzy państwo, sprzedaż Lotosu nie przy-

niesie środków, które można pozyskać z dywidendy,

a które zainwestowano w tę spółkę.

(Dzwonek)

(Głos z sali: Czas minął.)

Sprzedając Lotos, świadomie bądź nie, szanowni

państwo, uczestniczycie w realizacji strategii Fede-

racji Rosyjskiej, która zakłada ekspansję na rynki

paliwowe tej części Europy.

Już kończę, pani marszałek.

Panie premierze, jak nazwać kogoś, kto podejmu-

je takie decyzje, decyzje o sprzedaży tak ważnej z punk-

tu widzenia bezpieczeństwa naszego kraju i tak do-

chodowej, tak dobrze prosperującej spółki?

Mam

wrażenie, że aby podjąć taką decyzję i tak zagłoso-

wać, trzeba być albo pożytecznym idiotą, albo człon-

kiem partii rosyjskiej w Polsce.

(Oklaski)

Marszałek:

Panie pośle, proszę bardziej starannie dobierać

słowa.

Bardzo proszę, pan poseł Józef Rojek.

debaty nad tym punktem z tego miejsca pan minister

skarbu państwa powiedział, a ja powiem więcej,

oświadczył, że proces prywatyzacji Grupy Lotos SA

został zakończony 20 grudnia 2011 r.

I dobrze, bo

Grupa Lotos nie została sprzedana.

Jednak w mate-

riałach, które otrzymali w lutym posłowie, członko-

wie Komisji Skarbu Państwa, Ministerstwo Skarbu

Państwa pisze tak: Różne warianty sprzedaży akcji

spółki: po pierwsze, zbycie wszystkich posiadanych

mu; po drugie, zbycie wszystkich posiadanych przez

Skarb Państwa akcji rozproszonym inwestorom ﬁ-

nansowym poprzez Giełdę Papierów Wartościowych;

(Dzwonek) po trzecie, podejście mieszane w stosunku

do powyższych; po czwarte, warianty inne niż zbycie

akcji spółki.

Moje pytanie, panie ministrze...

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle, czas minął.

Poseł Józef Rojek:

Jaka jest prawda?

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle.

Poseł Józef Rojek:

Jaka jest prawda?

Dziękuję.

(Oklaski)

Punkty 15. i 19. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek

376

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę.

Czego się boicie?

To jest projekt obywatelski, projekt,

który prowadzi tylko do tego, żeby ograniczyć waszą

chęć całkowitego wyzbycia się majątku narodowego.

To jest spółka o charakterze strategicznym dla Pol-

ski.

Nie możemy tu zostać tylko ze świeczkami, nie

możemy tu zostać tylko ze zniczami i ze świeczkami.

(Oklaski) Tak naprawdę nie powinniście się tego bać.

Można to skierować do komisji.

Ten projekt powinien

być w ogóle dużo dalej idący, powinien zabezpieczać

inne spółki, nie tylko Lotos.

(Poseł Rafał Grupiński: Nikt jej nie sprzedaje.

Pytanie.)

Może pójdźcie po rozum do głowy.

Może powinni-

ście wzmacniać polski przemysł, może powinniśmy

połączyć Lotos z Orlenem i wtedy doprowadzić do

częściowej prywatyzacji, a nie działać w sposób kate-

goryczny.

Obawiacie się...

Czego się obawiacie?

Panie

ministrze, czego się pan obawia?

Czy znowu zostawia

pan sobie lukę, tak jak w przypadku KGHM, aby

w razie czego sięgnąć po kilka miliardów z jakiejś

polskiej spółki?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Czas minął.

Proszę o zabranie głosu celem zadania pana posła

Ryszarda Zbrzyznego.

Informuję, że czas to 1 minuta.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję.

stwierdził, że nie należałoby odrzucać obywatelskich

projektów, a przecież 2 dni temu postawił z tej mów-

nicy wniosek o odrzucenie projektu obywatelskiego

emerytalnego.

(Poruszenie na sali) Oczywiście szyb-

ko wycofał się z tego (Poruszenie na sali), ale taki

wniosek tu, z tej mównicy, zgłosił.

To po pierwsze.

(Poruszenie na sali)

Do rzeczy.

Po raz drugi odbywa się czytanie tego

obywatelskiego projektu, więc chciałbym zapytać

wnioskodawcę, czy podczas pierwszego czytania ja-

kikolwiek klub poselski składał wniosek o odrzucenie

także zapytać, kto złożył w dniu wczorajszym wnio-

tać wnioskodawcę, czy przesłanki, które legły u pod-

staw tego projektu, zniknęły i nie ma potrzeby roz-

patrywać tego projektu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Poseł Armand Kamil Ryﬁński: Pani marszałek,

w trybie sprostowania.)

Bardzo proszę, w trybie sprostowania.

Poseł Armand Kamil Ryﬁński:

Panie pośle, ubolewam.

Projekt jest, delikatnie

mówiąc, beznadziejny i odgrzany z wczesnych lat 90.

To po pierwsze.

Dziwię się, że cynizm, hipokryzja to

są cnoty w tej Izbie.

Koleżanki i koledzy, łasicie się

do tego projektu tylko dlatego, że jest obywatelski.

Przecież uwalicie go w komisjach, nie oszukujmy się.

(Wesołość na sali) My nie jesteśmy hipokrytami.

(Oklaski) Nie jesteśmy hipokrytami, więc taki wnio-

sek złożyliśmy, ale oczywiście wycofaliśmy się z niego.

(Poruszenie na sali)

Wycofaliśmy się z niego właśnie w imię tego, żeby

uszanować to, iż jednak był to projekt obywatelski,

mimo że stymulowany przez określone grupy.

Dzię-

kuję bardzo.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Premierze!

Chciałbym przede wszystkim odpowie-

dzieć na pytanie, na pewien zarzut pana posła Jac-

kiewicza.

Panie pośle, zadaje pan pytanie, do jakiej

partii rosyjskiej należy Platforma Obywatelska.

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: Bolszewickiej.)

Chciałbym panu zadać pytanie, do jakiej partii

pan należy.

(Poruszenie na sali)

Prawa i Sprawiedliwości?

Partii oportunistów.

(Poruszenie na sali, oklaski) A co zrobiliście w 2006 r.?

Przypomnijcie sobie 17 listopada 2006 r.

377

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Pan jest urzędni-

kiem państwowym?)

Ulegliście podczas negocjacji gazowych z Gazpro-

mem.

(Głos z sali: Hańba.)

Zgodziliście się wtedy na podwyżkę cen gazu o 10%

na całym kontrakcie gazowym, na całym imporcie

gazu do Polski.

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: Hańba.)

Czy to jest partia, która ma monopol na patrio-

tyzm w tym kraju?

(Poruszenie na sali) Pan minister

Jasiński jest tutaj najlepszym tego przykładem.

(Gwar na sali)

Marszałek:

Minister Skarbu Państwa

Mikołaj Budzanowski:

Naraziliście polskie społeczeństwo i wystawili-

ście rachunek polskiemu społeczeństwu w 2006 r.

na 18 mld zł.

(Poruszenie na sali)

Marszałek:

Moment.

Minister Skarbu Państwa

Mikołaj Budzanowski:

Szanowni Państwo!

Panie i Panowie Posłowie!

Jeżeli chodzi o obywatelski projekt ustawy, pod któ-

rym podpisało się 200 tys. Polaków, to szanuję te

podpisy, ale nie szanuję tego projektu, bo jest bublem

prawnym.

Jest on niespójny, nielogiczny.

Co więcej,

zmanipulowaliście Polaków, którzy podpisali się pod

tym projektem.

(Oklaski) Ten projekt dla polskiego

nostronicowego projektu ustawy, ponad 2,5 mld zł

ko po to, żeby zrealizować wasz zamiar utrzymania

większościowego czy decydującego głosu w Grupie

Lotos.

Jest absolutna niespójność w tym projekcie.

Z jednej strony mówicie o tym, że musimy zachować

pakiet większościowy (Poruszenie na sali), a z drugiej

strony, że – zacytuję projekt, którego tak bardzo bro-

nicie – proponowany projekt ustawy nie implikuje

obciążeń budżetu państwa ani jednostek samorządu

terytorialnego.

Po prostu nie przeczytaliście tego

projektu albo manipulujecie ludźmi, którzy podpisa-

li się pod tym projektem.

(Poruszenie na sali) Dzię-

kuję bardzo za uwagę.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo.)

Marszałek:

(Poseł Wojciech Jasiński: Pani marszałek...)

Pan poseł Jasiński nie brał udziału w dyskusji,

więc może być tylko wniosek formalny.

(Poruszenie

na sali) Tylko wniosek formalny.

Bardzo proszę.

Poseł Wojciech Jasiński:

dzanowski powiedział jawną nieprawdę.

Marszałek:

Wniosek formalny, panie pośle.

Poseł Wojciech Jasiński:

Głośno mówiliśmy, dlaczego podpisaliśmy taką,

a nie inną umowę, a wy przed dwoma laty tę rzekomo

złą umowę przedłużyliście na 25 lat (Oklaski), posłu-

gując się przy kłamstwem, to po pierwsze, i po dru-

gie, pokazując, że sztuka czytania prostych tekstów

ze zrozumieniem nie jest wam właściwa.

Ale nie ta-

kie rzeczy nie są wam właściwe, co powtarza pan za

swoim szefem, który głosi kłamstwa na konferen-

cjach prasowych...

Marszałek:

Panie pośle, proszę zmierzać do konkluzji i zgłosić

wniosek formalny.

Poseł Wojciech Jasiński:

...ale to będę już próbował rozstrzygnąć w innym

trybie.

Dziękuję bardzo.

(Głos z sali: A gdzie wniosek formalny?)

Marszałek:

dawców pana Ireneusza Lipeckiego.

Bardzo proszę.

Minister Skarbu Państwa

Mikołaj Budzanowski

378

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Ireneusz Lipecki:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Wczoraj, przedsta-

wiając wniosek obywatelskiego Komitetu Inicjatywy

Ustawodawczej w sprawie zachowania przez Skarb

Państwa w grupie Lotos większościowego pakietu

akcji, rozpoczęłem tak.

(Głosy z sali: Rozpocząłem.)

Rozpocząłem, przepraszam.

Uczymy się żyć pięk-

nie i mądrze.

A tutaj, w Sejmie...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Szybciej mów.

Szyb-

ciej.)

Szanowni panowie ministrowie, mam wielką

prośbę...

Nie przywykłem do połajanek i nie je-

stem z panem na ty, panie marszałku Niesiołowski.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Na szczęście.)

Szanowne Panie Posłanki i Szanowni Panowie

Posłowie!

Przynieśliśmy ten projekt poparty, jak pod-

kreślił pan minister, prawie 200 tys. podpisów.

Ci

obywatele zwrócili się do Wysokiej Izby z wielkim

zaufaniem, że to zostanie wysłuchane, ale przede

wszystkim uszanowane.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Chcę podkreślić, że ten projekt na Wybrzeżu

Gdańskim uzyskał poparcie wszystkich sił politycz-

nych, ponad inwektywami, od PiS przez Ruch Pali-

kota po SLD, także Platforma Obywatelska ustami

przedstawicieli władz miasta mówi, że...

(Głos z sali: A PSL?)

PSL na pewno też.

(Wesołość na sali)

Platforma mówi, że to byłoby niebezpieczne nie

dla interesu politycznego, lecz dla interesu państwa.

I to jest sprawa nadrzędna.

(Głos z sali: Prowadziliście kampanię wyborczą.)

Szanowne Panie i Szanowni Panowie Posłowie!

Pani Marszałek!

Wczoraj tutaj w Sejmie poseł Plat-

formy Obywatelskiej o obywatelach tego państwa,

o tych obywatelach, którzy dali wam mandat do spra-

wowania władzy w imieniu narodu, powiedział tak:

perﬁdnypomysł.

Sątoinwektywy,którewygłosiłpan

poseł Aziewicz z Platformy Obywatelskiej.

(Porusze-

W imieniu Wysokiej Izby przepraszam wszystkich

obywateli, którzy się pod tym wnioskiem podpisali,

w imieniu pana posła Aziewicza, w imieniu marszałka

Sejmu i w imieniu Sejmu.

Zakładam, że się pomylił.

(Głos z sali: W swoim imieniu przeprasza.)

Szanowne Panie Posłanki i Szanowni Panowie Po-

słowie!

Grupa Lotos ma olbrzymie znaczenie dla bez-

pieczeństwa energetycznego państwa.

Dla każdego

rozsądnego człowieka jest to chyba fakt bezsporny.

W taki sam sposób rozumuje np. premier Putin, który

być może za dwa dni zostanie prezydentem Federacji

Rosyjskiej, który umie dbać o interesy swojego pań-

stwa.

(Poruszenie na sali) A premier rządu Rzeczypo-

spolitej Polskiej Donald Tusk, który także pracował

na kominach w Raﬁnerii Gdańskiej, mówi: nie ma

żadnej ideologicznej przesłanki, aby tego wszystkiego

nie sprzedać.

Ale, proszę państwa, do dna, do zera.

(Głos z sali: Tak jest!

Skandal!)

Niestety to obywatele Rzeczypospolitej Polskiej

zwrócili wam na to uwagę i proszę o to, abyście to

uszanowali.

Ja chcę przypomnieć, że Sejm ubiegłej

kadencji, szóstej, 15 września jednogłośnie poparł

wniosek komitetu obywatelskiego o skierowanie pro-

jektu do komisji, a Sejm następnej kadencji, w któ-

rym układ polityczny, rdzeń jest taki sam, mówi

obywatelom zupełnie coś innego.

Teraz mówi: mam

was w nosie.

(Wesołość na sali) I to jest najbardziej

przykre.

(Głos z sali: Już wystarczy.)

Szanowni Panowie i Panie Posłowie!

Wczoraj z tej

trybuny apelowałem do ministrów i szarych eminen-

cji tego rządu, przypominałem...

(Gwar na sali)

(Głos z sali: No co?)

...słowa klasyka: Nie idźcie tą drogą, Donaldzie

Tusk (Wesołość na sali, oklaski), Vincencie Rostowski,

Michale Boni i Janie Krzysztoﬁe Bielecki!

(Oklaski)

(Głosy z sali: Brawo!)

Ale Saby nie wołałem, bo to nie ich pies.

(Wesołość

na sali) I chciałbym, szanowni państwo (Oklaski),

zaprosić państwa.

Wczoraj – jak państwo wiecie, ko-

mitet ma historyczną nyskę – tą nyską przewoziliśmy

także niektórych posłów z Gdańska.

Niestety nie

przewieźliśmy posła Aziewicza, stąd ma ten wielki

żal.

(Wesołość na sali) Ale zapraszam już dzisiaj po-

słów Platformy Obywatelskiej.

Gdańsk to wasz ma-

tecznik, ta nyska stoi, jeszcze jeździ, przewieziemy

was.

(Wesołość na sali, oklaski) Ale prosimy, proszę

was w imieniu obywateli...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Co to jest?

Tak sobie

wchodzi na mównicę.

Co to jest?)

Panie marszałku Niesiołowski, przepraszam bar-

dzo...

Pani marszałek, ja nie jestem co, co najwyżej je-

stem kto.

(Oklaski) Tym bardziej dla profesora, któ-

ry powinien szanować ludzi.

(Oklaski) I bardzo pro-

szę, aby pan Niesiołowski mnie przeprosił.

(Wesołość

na sali, oklaski)

Marszałek:

Ja bardzo proszę Wysoką Izbę o spokój.

Pana Ireneusza Lipeckiego proszę o mniej emocji

i kontynuowanie wystąpienia.

Przedstawiciel Komitetu

Inicjatywy Ustawodawczej

Ireneusz Lipecki:

Pani marszałek, emocje są, bo być muszą.

(Weso-

łość na sali, oklaski) Tylko jako człowiek myślący

staram się zawsze odróżniać „mówię, co wiem” od

„wiem, co mówię”.

(Wesołość na sali, oklaski)

379

Zawsze, szanowni państwo.

I w imieniu tych, którzy pod tym wnioskiem się

podpisali, w imieniu Komitetu Inicjatywy Ustawo-

dawczej zwracam się do was: uszanujcie społeczeń-

stwo, uszanujcie głos, a przede wszystkim trud oby-

wateli, którzy zadali sobie, podkreślam to z całą

mocą, ten obywatelski trud.

Konstytucyjny zapis

o inicjatywie ustawodawczej obywateli potraktowali

oni dosłownie – że mają do tego prawo, że mają obo-

wiązek, a wy powinniście ten obowiązek uszanować.

(Oklaski) O to do was apeluję, bez względu na stronę,

po jakiej zasiadacie w tym Sejmie, w interesie pań-

stwa polskiego…

(Głos z sali: Brawo!)

…w interesie naszym i w interesie przyszłych po -

koleń.

Zastanówcie się, co robicie.

Dziękuję serdecz-

nie.

(Długotrwałe oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Jackiewicz w trybie...

(Poseł Dawid Jackiewicz: Sprostowania.)

...sprostowania.

Bardzo proszę, panie pośle.

Wyrazy uznania dla wnioskodawców.

Szanowni Państwo!

Po pierwsze, chciałbym po-

wiedzieć, że już kilkukrotnie z sejmowej mównicy

i w trakcie posiedzeń Komisji Skarbu Państwa zwra-

całem uwagę zarówno prowadzącym te obrady, jak

i prowadzącym obrady komisji, żeby przywołali do

porządku pana ministra Budzanowskiego, który no-

torycznie obraża, upomina, instruuje posłów co do

tego, jak powinni się zachowywać, co wiedzą, czego

nie wiedzą, czego powinni się jeszcze nauczyć.

Panie

ministrze, ponieważ to nie skutkuje, chcę panu po-

wiedzieć, że od dzisiaj również nie będę okazywał

panu należytego szacunku, takiego, jakiego nie oka-

zuje pan moim wyborcom i wyborcom większości

obecnych na tej sali.

A więc ten oto urzędas...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Wyłączyć tego pro-

staka.)

...drodzy państwo, nie jest w stanie zrozumieć…

(Poruszenie na sali, oklaski)

Marszałek:

Panie pośle...

Poseł Dawid Jackiewicz:

...szanowni państwo, że nie mówimy dzisiaj o sy-

tuacji na rynku…

Marszałek:

Panie pośle...

Poseł Dawid Jackiewicz:

…gazowym, tylko na rynku paliwowym.

( Oklaski)

(Głosy z sali: Brawo!)

Marszałek:

nie dobierał słowa.

(Poruszenie na sali)

Poseł Dawid Jackiewicz:

Czy mogę?

Kilkadziesiąt tysięcy moich wyborców również jest

urażonych tym, w jaki sposób odnosi się do mnie...

Już

powiedziałem, kto.

(Wesołość na sali, oklaski)

Drodzy Państwo!

23 sierpnia 2003 r.

Federacja

Rosyjska przyjęła strategię dotyczącą ekspansji na

rynki środkowoeuropejskie paliw, gazu i wszystkich

innych surowców energetycznych.

Chcę państwu po-

wiedzieć, że to, co się dzieje dzisiaj w Sejmie, jest

elementem realizowania tej właśnie strategii.

Działo

się to na Węgrzech, kiedy próbowano wrogo przejąć

węgierski MOL.

Na szczęście Victor Orban, mówiąc

kolokwialnie, odbił go z rąk rosyjskich.

Dzieje się to

na Ukrainie, gdzie wszystkie raﬁnerie są w rękach

Rosjan, na Białorusi, gdzie wszystkie raﬁneriesąpod

kontrolą Rosjan, na wschodniej granicy Niemiec…

(Poseł Rafał Grupiński: W jakim to jest trybie?

Co

to jest?)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Niech wraca na miej-

sce.)

Marszałek:

Panie pośle, miało być sprostowanie...

Poseł Dawid Jackiewicz:

Tak.

Marszałek:

...źle zrozumianej pańskiej wypowiedzi.

Ustawodawczej Ireneusz Lipecki

380

Poseł Dawid Jackiewicz:

To jest sprostowanie.

Marszałek:

W tej chwili nie jest to sprostowanie.

Poseł Dawid Jackiewicz:

Pani marszałek, to jest sprostowanie.

Marszałek:

Proszę nie nadużywać tego trybu.

Panie pośle, proszę kontynuować i zmierzać do

konkluzji.

Poseł Dawid Jackiewicz:

Pan minister nie zrozumiał mojej wypowiedzi

(Dzwonek), dlatego chcę mu to jeszcze raz uświado-

mić.

Niemcy, Czechy, Ukraina, Białoruś, Węgry – te

wszystkie kraje są dzisiaj poddawane wrogiej, eks-

pansywnej polityce Federacji Rosyjskiej, spółek za-

leżnych.

Ci, którzy zagłosują dzisiaj za umożliwieniem

sprzedaży Lotosu, de facto budują monopol rosyjskich

spółek paliwowych na kształt Gazpromu.

Marszałek:

Panie pośle, czas minął.

Poseł Dawid Jackiewicz:

Tego nie rozumie…

Marszałek:

liwe oklaski)

Przystępujemy do głosowania.

215 posłów, przeciw wnioskowi oddało głos 219 po-

słów, wstrzymało się od głosu 10 posłów.

(Poruszenie

na sali, burzliwe, długotrwałe oklaski)

Bardzo proszę o zachowanie ciszy.

(Głosy z sali: Precz z komuną!

Precz z komuną!

Precz z komuną!)

(Głosy z sali: Reasumpcja.)

W tej chwili, proszę państwa, ogłaszam – mimo

moich próśb nie potraﬁmyzachowaćpowaginatejsali

Bardzo proszę.

do godz. 12 min 08)

Marszałek:

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

oraz przeprowadził dyskusję.

Przechodzimy go głosowania.

proponuje, aby upoważnić ministra ﬁnansów do

duszy uzupełniających banku do kwoty 1 mld zł.

Do głosu w celu zadania pytania zapisał się pan

poseł Zbigniew Kuźmiuk.

Informuję państwa posłów, że będę bardzo rygo-

rystycznie przestrzegać limitu czasu.

siaj prace nad budżetem państwa na 2012 r. i przed

pierwszą poprawką chciałbym zadać pytanie panu

ministrowi ﬁnansów.

Jak wygląda sytuacja budżetu

państwa po lutym 2012 r.?

Według doniesień medial-

nych deﬁcyt budżetu państwa wynosi 12 mld zł.

Jest

to jeden z najwyższych deﬁcytów w ostatnich paru

381

latach po drugim miesiącu realizacji budżetu.

Czy to

prawda i czy konsekwencją tak wysokiego deﬁcytu

jest sprzedaż kolejnych pakietów spółek Skarbu Pań-

stwa, m.in. ostatnio PGE w 7%, przygotowania do

sprzedaży kolejnych pakietów banku PKO czy też

przedsiębiorstwa Lotos, o którym przed chwilą mó-

wiliśmy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Hannę Majszczyk.

Podsekretarz Stanu

ostatecznych wyników dotyczących wykonania bu-

dżetu państwa za luty br., ponieważ ostateczne dane

będziemy posiadali ok. połowy następnego miesiąca,

czyli ok. połowy marca.

Szacunkowe dane wskazują

na to, że będzie deﬁcyt w wysokości ok. 16 mld zł,

i to jest bardzo dobry wynik.

Oceniając jego poziom,

należy pamiętać, że ogólny deﬁcyt na cały rok jest

szczególne miesiące będą na początku cechowały się

wyższym poziomem deﬁcytu,ponieważwydatki,któ-

re trzeba ﬁnansowaćodpoczątkuroku,sąniezmien-

ne, są wypłaty różnych wynagrodzeń, emerytur, i to

jest płacone z góry.

Została również opłacona składka

do Unii Europejskiej.

Wyniki są bardzo dobre, ponie-

waż szacunki wstępne wskazują, że za 2 miesiące

mieliśmy dochody wyższe o ponad 1 mld zł, a niższe

wydatki.

Nie ma zatem żadnych obaw co do tego, że

sytuacja ekonomiczna i ﬁnansowa powodowałaby

konieczność szukania dodatkowych, innych niż pla-

nowane w ustawie budżetowej, źródeł dochodów.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

wynosi 212.

Za głosowało 8 posłów, przeciw odrzuce-

Wobec nieuzyskania bezwzględnej większości gło-

sów poprawkę Senatu Sejm przyjął.

10 Senat proponuje, aby o 1706 tys. zł zwiększyć środ-

ki na wynagrodzenia służby cywilnej przy jednocze-

snym zmniejszeniu wynagrodzeń funkcjonariuszy

Służby Celnej.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

178 posłów, przeciwnego zdania było 235 posłów,

nuje, aby w części: Kancelaria Senatu o 23 599 tys. zł

zwiększyć wydatki przeznaczone na opiekę nad Po-

lonią i Polakami za granicą, przy jednoczesnym

zmniejszeniu rezerwy celowej na współpracę z Polo-

nią i wydatków w części: Sprawy zagraniczne.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

– 218.

Za odrzuceniem poprawki oddało głos 283 po-

słów, przeciw odrzuceniu było 150 posłów, 1 poseł

na doﬁnansowanie działalności Zespołu Szkół Ogól-

nokształcących dla Dzieci i Młodzieży Pracowników

noczesnym zmniejszeniu wydatków zaplanowanych

w części: Naczelny Sąd Administracyjny.

Za odrzuceniem poprawki oddało głos 31 posłów,

przeciw odrzuceniu poprawki zagłosowało 404 po-

Poseł Zbigniew Kuźmiuk

382

800 tys. zł na doﬁnansowanie archiwistyki społecz-

nej, przy jednoczesnym zmniejszeniu wydatków w czę-

ściach: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji oraz

Krajowa Rada Sądownictwa.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

Mam informację, że wszystko działa.

Głosowało 423 posłów.

Większość bezwzględna

– 212.

Za odrzuceniem poprawki głosowało 2 posłów,

przeciwko odrzuceniu – 417 posłów, 4 posłów wstrzy-

W poprawce 6. do załącznika nr 2 Senat proponu-

500 tys. zł na doﬁnansowanie obchodów 150. roczni-

cy powstania kółek rolniczych, przy jednoczesnym

zmniejszeniu dotacji dla Agencji Rynku Rolnego.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

– 221.

Za odrzuceniem poprawki głosowało 61 posłów,

przeciw odrzuceniu opowiedziało się 376 posłów,

je, aby w części: Sprawy zagraniczne i członkostwo

rozdział: Pomoc zagraniczna, z kwotą wydatków bie-

żących jednostek budżetowych 2 mln zł, przy jedno-

czesnym zmniejszeniu rezerwy celowej na implemen-

tację polskiego programu współpracy na rzecz roz-

woju oraz wsparcie międzynarodowej współpracy na

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

wynosi 219.

Za odrzuceniem poprawki opowiedzia-

ło się 178 posłów, przeciw odrzuceniu zagłosowało

Wobec nieuzyskania bezwzględnej większości gło-

ponuje, aby w części: Zdrowie o 4700 tys. zł zwiększyć

dotacje na działalność Głównej Biblioteki Lekarskiej,

przy jednoczesnym zmniejszeniu dotacji dla Narodo-

wego Funduszu Zdrowia.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

się 186 posłów, przeciwnego zdania było 249 posłów,

je, aby o 10 mln zł zwiększyć rezerwę celową na zo-

bowiązania wymagalne Skarbu Państwa, przy jed-

noczesnym zmniejszeniu wydatków w części: Proku-

ratoria Generalna Skarbu Państwa.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

wynosi 222.

Za odrzuceniem poprawki opowiedziało

się 13 posłów, przeciw odrzuceniu – 428 posłów, przy

1 głosie wstrzymującym się.

W poprawce 10. do załączników nr 2, 11 i 17 Senat

proponuje, aby wydatki na przejścia graniczne w wo-

jewództwach lubelskim i podkarpackim odpowiednio

dostosować do znowelizowanej uchwały Rady Mini-

strów w sprawie ustanowienia programu wieloletnie-

go pod nazwą „Program rozwoju infrastruktury

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

383

Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bez-

proponuje, aby w części: Województwo małopolskie

o 494 tys. zł zwiększyć wydatki na określone podmio-

ty, przy jednoczesnym zmniejszeniu rezerw ogólnych

i celowych oraz wydatków na kuratoria oświaty.

Stwierdzam, że Sejm wobec nieuzyskania bez-

chodu, sporządzonej w Warszawie dnia 13 wrze-

Przystępujemy do głosowania.

dnia 13 września 2011 r., w brzmieniu przedłożenia

zawartego w druku nr 171, zechce podnieść rękę i na-

Głosowało 441 posłów.

Za opowiedziało się 437 po-

słów, przeciwnego zdania było 3 posłów, 1 poseł

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 22.

– trzecie czytanie.

Huskowskiego w celu przedstawienia dodatkowego

sprawozdania komisji.

Stanisław Huskowski:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Komisja Infra-

struktury na swoim posiedzeniu rozpatrzyła popraw-

ki zgłoszone w czasie drugiego czytania.

Poprawek

zostało zgłoszonych 11, z czego komisja 4 zaopinio-

wała pozytywnie, a pozostałe negatywnie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

wartego w sprawozdaniu – w druku nr 161.

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

Poprawki od 1. do 8. zgłoszone zostały do ustawy

o drogach publicznych.

W 1. poprawce do art. 20 w dodawanym pkt 10a

wnioskodawcy proponują, aby do zarządcy drogi na-

leżało również prowadzenie systematycznych kontro-

li organizacji ruchu i zabezpieczenia miejsc prowa-

dzenia robót drogowych.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

Przypominam o rygorze czasowym – 1 minuta na

Poseł Jerzy Szmit:

W samym tylko województwie warmińsko-mazur-

skim było to 178 osób.

Jesteśmy pod tym względem

liderem, jeżeli chodzi o kraje Unii Europejskiej.

Po-

winniśmy zrobić wszystko, żeby temu fatalnemu sta-

nowi rzeczy się przeciwstawić.

Unia Europejska w 2008 r. wydała dyrektywę,

w której zobowiązała państwa unijne do tego, aby

wprowadzić do swojego prawodawstwa audyt bezpie-

czeństwa ruchu drogowego.

Niestety projekt ustawy,

384

który został przygotowany przez rząd, nie spełnia

tych warunków.

Nie spełnia tego, że audyt rzeczywi-

ście podniesie bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Nie

spełnią się nadzieje tych, którzy mówią, że systemem

prawnym można uratować wiele istnień ludzkich.

To ustawodawstwo, ta ustawa przyczyni się jeszcze

bardziej do chaosu w budowaniu polskich dróg.

(Dzwonek)

Panie ministrze...

Marszałek:

...proszę o odpowiedź na pytanie: Dlaczego rząd

nie zadbał o niezależność audytu bezpieczeństwa ru-

chu drogowego?

(Oklaski)

Marszałek:

Panie pośle, czas minął.

Przystępujemy do głosowania.

przeciwnego zdania było 228, posłów wstrzymują-

cych się od głosu nie było.

brzmienie projektowanych rozdziałów 2b i 2c.

Przyjęcie tej poprawki spowoduje bezprzedmioto-

wość poprawek od 3. do 8.

Komisja wnosi o jej odrzucenie.

Bardzo proszę, pan poseł Jerzy Szmit:

Poseł Jerzy Szmit:

stwo!

Panie Premierze!

Są to kluczowe poprawki,

które mogą przywrócić sens wprowadzenia w ustawie

audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Tych kilka

poprawek może uratować wiele istnień ludzkich.

Nie

mówię tego po to, żeby państwa epatować emocjami,

emocji mamy dzisiaj dość, ale mówię o konkretnych

zdarzeniach, o konkretnych ludzkich istotach, które

możemy uratować, jeżeli przyjmiemy te poprawki, bo

one tworzą system, który pozwoli, by audyt był czymś

realnym, byśmy po polskich drogach mogli w ciągu

kilku lat jeździć naprawdę bezpiecznie.

Ciągle słyszy-

my złe rzeczy o polskich drogach, ciągle słyszymy

o dziurach, ciągle słyszymy o złym wykonawstwie,

o problemach generalnej dyrekcji.

Zróbmy wreszcie

krok, żeby dać instrumenty prawne do dobrego bu-

downictwa drogowego.

Jest, szanowni państwo, na

to szansa, jeżeli przyjmiemy poprawki, które propo-

nuje Prawo i Sprawiedliwość.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

brzmieniu ust. 10 proponują zmianę redakcyjną.

mało się od głosu 174 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

proponują zmianę legislacyjną.

głos 291 posłów, nie było głosów przeciwnych, nato-

miast 148 posłów wstrzymało się od głosu.

W 5. poprawce do art. 24l ust. 4 wnioskodawcy

proponują zmianę redakcyjną.

Punkt 22. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Jerzy Szmit

385

Głosowało 436 posłów.

Za poprawką oddało głos

wstrzymało się 184 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

Poprawki 6. i 7. już rozpatrzyliśmy.

W poprawce 8. w dodawanym art. 24o wniosko-

dawcy proponują przepisy określające przypadki

utraty certyﬁkatu audytora bezpieczeństwa ruchu

drogowego.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

170 posłów wstrzymało się od głosu.

brzmienie dodawanego art. 130b w ustawie Prawo o ru-

chu drogowym.

Bardzo proszę.

drodze, w przypadku wypadku, w którym zginie czło-

wiek, odpowiednie służby będą zobowiązane do spo-

rządzenia raportu zawierającego szereg istotnych,

ważnych danych, pozwalających opisać przyczyny

wypadku i jego skutki.

Proponujemy małe rozszerze-

nie, takie mianowicie, aby należało badać sprawców

wypadku nie tylko pod kątem tego, czy byli pod wpły-

wem alkoholu, ale też czy byli pod wpływem innych

środków odurzających.

To jest niewielka poprawka, ale

myślę, że wskazuje na istotę, na to, że nie tylko alkohol,

ale też szereg innych środków odurzających ma na to

wpływ i niestety powoduje śmierć na drodze.

bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

W 10. poprawce do art. 140c ustawy Prawo o ru-

chu drogowym wnioskodawcy proponują nowe

brzmienie ust. 3.

Bartłomiej Bodio, Ruch Palikota.

poprawka zakłada dodanie dodatkowego punktu mó-

wiącego o ustaleniu średniego kosztu społeczno-eko-

nomicznego wypadków drogowych.

Dla oszacowania

tego uwzględniana byłaby utrata produktywności

i możliwości konsumpcyjnych zabitych i rannych

w wypadkach drogowych.

Całość rządowego przedłożenia jest efektem koniecz-

ności implementacji dyrektywy unijnej 2008/96/WE,

która dzisiaj zostanie bardzo skutecznie zmasakro-

wana.

W 2008 r. Komisja Europejska wydała tę dy-

rektywę w celu zmniejszenia strat osobowych, eko-

nomicznych i środowiskowych w wypadkach drogo-

wych.

W grudniu 2009 r. minął formalny termin

przyjęcia tej dyrektywy.

Dlaczego my czekamy z tym

aż do dzisiaj?

Dlaczego Sejm obawia się określenia

w ustawie zasad wyliczania kosztów społeczno-eko-

nomicznych wypadków drogowych?

Nie bójmy się

porównania kosztów działania z kosztami zaniecha-

nia.

Czy powodem odwlekania procedowania były

oszczędności na audytach…

Marszałek:

Czas minął, panie pośle.

Poseł Bartłomiej Bodio:

…wymuszonych tą ustawą?

( Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję serdecznie.

Przystępujemy do głosowania.

się 213 posłów, przeciwnego zdania było 227 posłów,

386

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

jącej wnioskodawcy proponują zmianę przepisów

przejściowych.

się 212 posłów, przeciwnego zdania było 227 posłów,

przeciwnego zdania było 180 posłów, 28 posłów wstrzy-

mało się od głosu.

Bardzo proszę, panie pośle, w jakim trybie?

(Poseł Stanisław Pięta: Pani marszałek, wniosek

formalny.)

Bardzo proszę.

(Głos z sali: Obłęd.)

Poseł Stanisław Pięta:

wniosek formalny o przerwę, zwołanie Konwentu

Seniorów i wyjaśnienie Wysokiej Izbie, dlaczego na

dzisiejszym posiedzeniu Sejmu nie została przyjęta

uchwała o upamiętnieniu „Żołnierzy Wyklętych”.

(Poruszenie na sali) Ja bardzo dziękuję pani marsza-

łek za tę minutę ciszy, ale, proszę państwa, w gabi-

necie pana marszałka Kuchcińskiego toczyły się

merytoryczne negocjacje z udziałem przedstawicieli

pięciu klubów.

I Wysoka Izba, i obywatele mają prawo

wiedzieć, czy w Wysokiej Izbie zasiadają przedstawi-

ciele narodu szanujący polskich bohaterów, szanujący

polskich patriotów, czy też spadkobiercy UB i NKWD.

(Oklaski) Wóz albo przewóz, panowie towarzysze.

(Wesołość na sali, oklaski)

Marszałek:

Ponieważ padł wniosek formalny o przerwę i zwo-

łanie Konwentu Seniorów, poddaję ten wniosek pod

głosowanie.

jęcie miejsc.

(Głos z sali: Uno momento.)

Uno momento.

Kto jest przeciw?

Głosowało 386 posłów.

Za wnioskiem oddało głos

Wniosek nie uzyskał większości.

Dziękuję.

Ogłaszam 3 minuty przerwy.

do godz. 12 min 37)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Wznawiam obrady.

Panie i panowie posłowie, proszę o przeniesienie

rozmów w kuluary, bowiem wznawiamy obrady.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 23.

rowych na tle nierównego ich traktowania

Proszę o zabranie głosu ministra spraw wewnętrz-

nych pana Jacka Cichockiego w celu przedstawienia

informacji.

Posłowie!

Służby funkcjonujące w systemie bezpie-

czeństwa państwa pełnią wśród organów ochrony

prawnej ściśle wyznaczoną i przedmiotowo sprecyzo-

waną rolę.

W ich funkcjonowaniu występują zarówno

podobieństwa, jak i różnice, co nie przekłada się na

ujednolicenie uposażenia.

Stosownie do ustaw pragmatycznych przeciętne

uposażenie funkcjonariuszy poszczególnych służb

kwoty bazowej określanej corocznie w ustawie budże-

towej.

Kwotę bazową dla funkcjonariuszy i żołnierzy

ustalono w ustawie budżetowej na rok 2009 w wyso-

kości 1523,29 zł.

To jest ta podstawa mnożona póź-

niej przez odpowiednie mnożniki, o których zaraz

powiem.

387

Różnica w uposażeniach wyraża się we wskaźni-

kach wielokrotności kwoty bazowej ustanowionych

dla poszczególnych formacji.

Przykładowo dla poli-

cjantów ustanowiono wskaźnik w wysokości 2,65, co

daje przeciętne miesięczne uposażenie, łącznie z 1/12

nagrody rocznej, w wysokości 4037 zł.

Na dzień dzi-

siejszy jest to średnie uposażenie policjanta po prze-

mnożeniu kwoty bazowej przez tzw. mnożnik, o któ-

rym wspominałem, czyli 2,65.

Dla funkcjonariuszy Straży Granicznej ustano-

wiono wskaźnik w wysokości 2,67.

Przeciętne upo-

sażenie wynosi w Straży Granicznej 4067 zł.

Wyso-

kość wskaźnika wielokrotności kwoty bazowej dla

funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej wy-

nosi 2,59.

Przeciętne uposażenie to 3945 zł.

Dla

funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu wskaźnik

wynosi 2,76.

Przeciętne uposażenie ma wysokość

4204 zł.

Dla Służby Więziennej ustanowiono wskaź-

nik wielokrotności kwoty bazowej na poziomie 2,65,

co przekłada się na przeciętne miesięczne uposaże-

nie w wysokości 4037 zł.

Jeżeli nie brać pod uwagę tej niedużej formacji,

jaką jest BOR, to jak panie i panowie posłowie widzi-

cie, podobne uposażenia są dzisiaj w Straży Granicz-

nej i w Policji, nieco niższe w Państwowej Straży

Pożarnej, a Służba Więzienna jest gdzieś pośrodku.

Od 2010 r. zarówno kwota bazowa, jak i wskaźnik

wielokrotności dla funkcjonariuszy służb munduro-

wych i żołnierzy – wskaźnik wielokrotności dla żoł-

nierzy w wysokości 2,60 – nie uległy podwyższeniu

Również w 2012 r. kwota bazowa dla funkcjonariuszy

i żołnierzy nie uległa zmianie.

podwyższenie miesięcznego uposażenia każdego po-

licjanta i żołnierza o ok. 300 zł od 1 lipca tego roku.

Dotyczy to policjantów i żołnierzy zawodowych.

Po exposé miały miejsce reakcje związków zawo-

dowych poszczególnych służb mundurowych na za-

powiedzi podwyżek tylko dla policjantów i żołnierzy

zawodowych, wyrażane w różny sposób, poprzez po-

woływanie komitetów protestacyjnych, pikiety, skła-

danie pism i petycji.

Wszędzie był ten sam postulat,

postulat podwyższenia uposażenia również w in-

nych służbach, czyli w Straży Pożarnej, w Straży

Granicznej, w BOR – BOR nie ma związków zawo-

dowych – i w Służbie Więziennej.

Dokonane analizy budżetów wspomnianych for-

macji wykazały brak środków ﬁnansowych na pod-

wyżki dla funkcjonariuszy tych służb w budżetach

ujętych na podwyższenie uposażeń funkcjonariuszy

Policji, to jest część 83: Rezerwy celowe, pozycja 72,

oraz żołnierzy zawodowych, to jest część 29, uwzględ-

wie celowej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków

klęsk żywiołowych, to jest część 83, pozycja 4, upo-

środki w następujących wysokościach: Straż Gra-

niczna – kwota 16 438 tys., Państwowa Straż Pożar-

na – kwota 30 226 tys., Biuro Ochrony Rządu – kwo-

ta 2256 tys., Służba Więzienna – kwota 27 240 tys.

Podziału utworzonej rezerwy celowej dokona mini-

ster ﬁnansów w porozumieniu z właściwymi mini-

strami lub innym dysponentami części budżetowych

z tym ta podwyżka liczona od początku października

byłaby wypłacona przed końcem roku.

Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku

nić podwyżki dla funkcjonariuszy Straży Granicznej,

Niezależnie od tego należy wskazać, że obecnie

i zgodnie z rekomendacjami rady Ecoﬁn z dnia

7 lipca 2009 r. została zobowiązana do korekty de-

nia podjęte i obecnie planowane przez Radę Mini-

strów w celu redukcji nadmiernego deﬁcytu zostaną

starczające, może to grozić zawieszeniem przez Radę

czałoby dla Polski utratę bardzo znaczących środ-

ków ﬁnansowych.

Wkonsekwencjistwierdzeniaprzez

Radę braku skutecznych działań dla redukcji deﬁ-

cytu Polska zostałaby także objęta nowymi reko-

cjonowaniu Unii Europejskiej.

Wspomniałem o tym dlatego, że musimy tak pla-

nować różnego rodzaju podwyżki dla sektora publicz-

nego, a do niego przecież należą również służby mun-

durowe, żeby wywiązać się z tych zobowiązań, bo

konsekwencje są bardzo poważne.

Biorąc powyższe pod uwagę, konieczne stało się

więc znaczące ograniczenie wydatków sektora ﬁnan-

zasady w ustawie budżetowej na rok 2012 wydatków

na wynagrodzenia na poziomie roku 2011.

I to jest

powód, który w momencie, kiedy nastąpią w służbach

mundurowych podwyżki dla funkcjonariuszy, będzie

tym bardziej budował napięcie, jeżeli chodzi o pra-

cowników cywilnych, których w tych służbach jest

wielu.

Między innymi proszę pamiętać, że najwięcej

pracowników cywilnych jest dzisiaj w Policji, bo po-

Minister Spraw Wewnętrznych Jacek Cichocki

388

nad 20 tys. Od lat zależało nam na tym procesie ucy-

wilniania służb mundurowych, a w wyniku tych

podwyżek, o których dzisiaj powiedziałem – dla poli-

cjantów już teraz, a jeżeli zajdą odpowiednie prze-

słanki, również dla innych służb, dla funkcjonariuszy

– napięcie płacowe wewnątrz służb będzie dużo bar-

dziej widoczne niż wszędzie indziej w sektorze pu-

blicznym, ponieważ tam przy jednym biurku, mówiąc

obrazowo, będzie siedział funkcjonariusz, który

otrzyma podwyżkę, i pracownik cywilny, który tej

podwyżki nie otrzyma.

Od razu chcę powiedzieć, że

prowadzimy teraz intensywne analizy budżetów

służb i rozmawiamy z komendantami, czy jesteśmy

w stanie znaleźć w ramach budżetów służb pieniądze

przynajmniej na symboliczną podwyżkę dla pracow-

ników cywilnych.

Mnie osobiście bardzo na tym za-

leży, bo uważam, że dobrym kierunkiem jest ucywil-

nianie tych służb w tych obszarach, w których nie-

potrzebna jest praca funkcjonariuszy, jak chociaż

w przypadku działań logistyczno-organizacyjnych.

dotyczy zatem większości pracowników sfery budżetowej.

Generalnie mamy sytuację taką, że większość pra-

cowników sfery budżetowej nie dostaje podwyżek,

dostają je funkcjonariusze służb mundurowych, Po-

licji i żołnierze zawodowi oraz, jeżeli zajdą te prze-

słanki, o których wspomniałem wcześniej, jest też

szansa, że dostaną od października funkcjonariusze

straży pożarnej, Straży Granicznej, BOR i Służby

Więziennej.

Na pewno będę na etapie przygotowywa-

nia budżetu 2013 r., wyrażając wolę Rady Ministrów

i pana premiera, postulował zwiększenie budżetów

służb na rok 2013, tak żeby już wtedy na pewno zna-

lazły się tam środki na te podwyżki.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Marek Biernacki:

Komendancie!

Wysoka Izbo!

W imieniu klubu Plat-

forma Obywatelska przedstawiam stanowisko odno-

śnie do informacji rządu na temat konﬂiktu związa-

sażeń w 2012 r.

Sam tytuł informacji, sama ta nazwa wskazuje,

że zaistniało jakieś wielkie nieporozumienie, powiem

więcej, horrendalne nieporozumienie co do intencji

rządu, i premiera, i ministrów.

Żyjemy w określonym

momencie, w czasach światowego kryzysu, który nie

został wywołany w Polsce, Polska sobie akurat jesz-

cze z tym kryzysem radzi najlepiej.

Cały czas nawa

państwowa jest tym liderem, jeśli chodzi o wzrost

gospodarczy.

Pamiętamy też, że walka z kryzysem to

jest bardzo wielki wysiłek dla całego naszego społe-

czeństwa.

Sfera administracji państwowej, samorzą-

dowej została objęta zamrożeniem płac.

Jednak w tej

sytuacji pan premier Donald Tusk, rząd zdecydował

się na podwyżki dla służb mundurowych.

Co jest

istotne, rząd docenia – oprócz sfery gospodarczej,

która jest dzisiaj podstawowa, która jest de facto ra-

cją stanu, a wyrazem głębokiego patriotyzmu jest

właśnie walka o budżet Polski, o poprawę sytuacji

gospodarczej – docenia bardzo bezpieczeństwo.

Pro-

szę przypomnieć sobie, w exposé oprócz sfer gospo-

darczych, oprócz głębokiej reformy emerytalnej wy-

różnione zostały właśnie służby mundurowe, tym, że

premier zapowiedział podwyżki.

Intencją premiera

były podwyżki dla wszystkich służb, ale w tym okre-

ślonym momencie, w momencie projektowania budże-

tu, w tej sytuacji nie można było założyć tego typu

podwyżki dla wszystkich służb.

Dlaczego wojsko i Policja?

Z jednej strony z uwagi

i wewnętrznego, z drugiej strony są to najliczniejsze

służby w Polsce.

Wojsko liczy przeszło 100 tys., raczej

około 100 tys., a Policja przeszło 100 tys. funkcjona-

riuszy.

Inne formacje, które, wydaje się, mogą czuć

się pokrzywdzone, ponieważ może nie było jasnego

komunikatu co do intencji, czytelności działań rzą-

du…

Z drugiej strony rozumiem, że czytelne intencje

w tak niepewnej sytuacji gospodarczej końca ubiegłe-

go roku – i mówię nie tylko o Polsce, ale także o świe-

cie, o tym, co się działo w Grecji – byłyby mamieniem

funkcjonariuszy.

Reakcje rządu były jednak bardzo

jednoznaczne, czytelne.

Bo jeżeli wiadomo było, że

dostają żołnierze i policjanci, to wiadomo było też, że

otrzyma straż pożarna, Straż Graniczna, otrzymają

elitarne jednostki, otrzyma Biuro Ochrony Rządu

i Służba Więzienna.

To była konsekwencja zamierze-

nia rządu, tylko była to kwestia czasu, a inaczej mó-

wiąc, kwestia środków ﬁnansowych.

Dlatego też gdy

trwały prace nad budżetem, gdy znaliśmy już wyniki

– cały czas mówię, że nasza praca jest racjonalna,

oparta na naszej uczciwej wiedzy co do stanu ﬁnan-

sów państwa i rozwoju naszego państwa – gdy wie-

dzieliśmy, że wzrost gospodarczy jest utrzymany, co

więcej, w ostatnim kwartale wynosił chyba 4,3%

PKB, był to jeden z najlepszych w Europie, mówię

bardzo skromnie, jeden z najlepszych wyników

389

w Europie, można było jeszcze w tym roku poszukać

w budżecie pieniędzy dla innych służb.

Robimy to wszystko z pełną świadomością, że ob-

ciążamy budżet 2013 r.

Proszę pamiętać, podwyżki

dla policjantów i dla wojska, zgodnie z naszymi za-

mierzeniami i tym, co jest zapisane w budżecie, są od

1 lipca, to pół roku.

Kolejne podwyżki, które zakła-

damy, i to, jestem przekonany, uda się zrealizować,

mimo że są zapisane w rezerwie celowej, i to w związ-

ku z niewykorzystaniem środków dotyczących kata-

strof przyrodniczych, różnych tego typu spraw…

Zakładamy, że jednak w przyszłym roku obciążenie

nie będzie tylko kwartalne, ale całoroczne, bo ma być

podwyżka po 300 zł dla każdego funkcjonariusza.

To

będzie wielkie wyzwanie w przyszłym roku w związ-

ku z tendencjami, jakie są na świecie.

Nie wiadomo,

co będzie w Europie, co będzie w Stanach Zjednoczo-

nych, jaki będzie stan gospodarczy i jaka będzie kon-

dycja gospodarcza i ﬁnansowa świata.

Ale nasze za-

łożenia, co do naszej gospodarki są optymistyczne.

Wiemy, że możemy uczciwie powiedzieć żołnierzom,

funkcjonariuszom o tej podwyżce i zapewnić, że tę

podwyżkę będziemy starali się realizować.

Więcej,

zdajemy sobie sprawę, że i żołnierze, i funkcjonariu-

sze służb, bez wyróżniania, zasługują na więcej.

Zda-

jemy sobie z tego sprawę, ale te podwyżki są racjo-

nalne.

Należy też zwrócić uwagę, że są to podmioty

w bardzo szerokim zakresie funkcjonujące w apara-

cie państwa, które zostały wyróżnione i docenione

przez państwo, bo państwo doceniło.

Oczywiście

można było to podzielić, można było dać policjantom

i żołnierzom po 200 zł na funkcjonariusza, można

było wykonywać różne ruchy, ale chcieliśmy, żeby ta

podwyżka była znacząca, chcieliśmy, żeby ta podwyż-

ka była odczuwalna w budżetach żołnierzy i funkcjo-

nariuszy.

Zdajemy sobie sprawę z wyzwania, jakie

nas czeka.

Chciałbym podziękować w tym miejscu ministro-

wi Cichockiemu, który przejął resort i który podjął

trud, żeby nie było konﬂiktu, żeby konﬂikt nie zo-

stał wywołany – bo tego konﬂiktu nie ma – podjął

trud, żeby znaleźć środki ﬁnansowe.

Przekonał mi-

nistra Rostowskiego, minister Rostowski zgodził się

na tego typu manewr ﬁnansowy, mając w pełni

świadomość tego, jakie to jest wyzwanie w budżecie

przyszłorocznym.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Platformy

Obywatelskiej oczywiście popiera w pełni informację

przedstawioną przez pana ministra spraw wewnętrz-

nych, życząc mu powodzenia w dalszej realizacji tego

celu i, później, planów związanych z modernizacją

służb.

Tak jak podkreślam, interesem rządu Platfor-

my Obywatelskiej i PSL, zresztą chyba wszystkich

tutaj, jest to, żeby te podwyżki udało nam się – nie

tylko te, ale i następne dla żołnierzy i funkcjonariu-

szy – zrealizować.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

ministra było nie na temat – zupełnie nie na temat.

Proszę wczytać się, panie ministrze, w brzmienie ty-

tułu tej informacji, którą mieliśmy otrzymać.

Podob-

nie rozminął się z problemem pan poseł Marek Bier-

nacki, przewodniczący Komisji Administracji i Spraw

Wewnętrznych, mówiąc o wielu sprawach, tylko nie

o tych, które są przedmiotem naszych dzisiejszych

rozważań.

Otóż zamieszanie wywołał premier Donald Tusk

swoim exposé, bo powiedział o planowanych podwyż-

kach dla żołnierzy i policjantów i nie wymienił in-

nych służb mundurowych.

Potem próbowali dzienni-

karze dopytywać, czy rzeczywiście to tylko tak bę-

dzie, że wojsko i Policja otrzyma podwyżki, a inni nie.

Przedstawiciele Klubu Parlamentarnego Platformy

Obywatelskiej próbowali na okrągło tłumaczyć, łącz-

nie z szefem tego klubu, że to może jednak chodzi

o wszystkie służby.

Niektórzy się łudzili, że może to

było tylko takie pars pro toto, część zamiast całości,

że może chodzi o wszystkie służby, a tylko dwie

zostały wymienione.

Projekt budżetu te wątpliwo-

ści rozwiał.

Okazało się, że to jest działanie świa-

dome, że tylko policjanci i żołnierze mają otrzymać

Straż Pożarna, Służba Więzienna, Biuro Ochrony

Rządu i Straż Graniczna nie.

Zaczęły się protesty.

Był to powód do tego, żeby służby rzeczywiście skon-

ﬂiktowały się ze sobą i podzieliły, ale one okazały się

mądrzejsze niż rząd – to chcę podkreślić i z wielkim

uznaniem to powiedzieć – bo zamiast właśnie skon-

fliktować się ze sobą i zazdrościć, że jedne mają,

a drugie nie, wystąpiły razem, solidarnie w walce

o podwyżki dla wszystkich.

To naprawdę jest aspekt

tej sprawy godny podkreślenia i odnotowania.

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość od

lepsze i gorsze, tak jak to uczynił rząd.

Zgłaszaliśmy

poprawkę stosowną w trakcie prac nad ustawą bu-

dżetową w Komisji Finansów Publicznych, następnie

podczas posiedzenia plenarnego Sejmu w drugim

czytaniu, wskazując też źródło ﬁnansowania,źródło

bezpieczne, które prawdopodobnie i tak nie będzie

wykorzystane w tym roku, bo jest to ta rezerwa, któ-

ra nie była wykorzystywana również w latach ostat-

nich – ponieważ inwestycje są spowolnione, to ta

rezerwa na współﬁnansowanieinwestycjiześrodków

budżetowych nie jest do końca wykorzystywana.

Poseł Marek Biernacki

390

I trzeba było się zdecydować na to, by te 153 mln zł

właśnie wskazać z tej rezerwy i wszystkim służbom

zagwarantować podwyżki.

Niestety rząd, koalicja

rządowa upierała się przy tym, żeby tego nie zrobić,

nasze poprawki były odrzucane, protest trwał, funk-

cjonariusze byli coraz bardziej oburzeni.

I oto w ostat-

niej fazie prac nad ustawą budżetową zgłoszono taką

poprawkę, która pozornie problem załatwia, a w isto-

cie rzeczy jeszcze go pogłębia, bo wskazuje się rezer-

wę dotyczącą usuwania skutków klęsk żywiołowych.

Jeżeli – to jest zapis warunkowy, w ustawie budżeto-

wej właściwie nie powinien mieć miejsca taki zapis

– ta rezerwa nie będzie wykorzystana do 30 wrze-

śnia, to środki otrzymają pozostałe służby munduro-

we oprócz Policji i wojska, bo te mają zagwarantowa-

ne zapisy w budżecie.

Wtedy te pieniądze zostaną

przesunięte na podwyżki dla pozostałych formacji

mundurowych.

A więc jest to warunkowe.

Oczywi-

ście otrzymają je od 1 października, czyli i tak to

zróżnicowanie występuje – jedne od 1 lipca, inne od

1 października – dalej jest utrzymywana nierówność.

Ale, szanowni państwo, jest jeszcze gorsza rzecz, bo

oto powstaje pytanie, jak wpłynąć na to, jak spowo-

dować, żeby te pieniądze pozostały, żeby one nie zo-

stały wykorzystane.

Chyba powinni strażacy, Służba

Więzienna, Straż Graniczna i Biuro Ochrony Rządu

dawać na msze święte po to, żeby nie było powodzi,

by nie było klęsk żywiołowych, bo wtedy te pieniądze

zostaną, ale przecież na to, jako ludzie, nie mamy

specjalnego wpływu, to są procesy przyrodnicze i,

niestety, o tym decyduje przyroda albo Bóg, nato-

nic pewnego.

Mało tego, nasuwa się kolejne pytanie: A co się

zdarzy, jeżeli rzeczywiście te środki nie będą wyko-

rzystane do końca września i zostaną uruchomione

podwyżki, natomiast zaistnieje potrzeba ich użycia

po 30 września, kiedy funkcjonariusze już otrzymają

podwyżki, natomiast wystąpi klęska żywiołowa i trze-

ba będzie sięgnąć po te środki, zaś ich już nie będzie?

Kto wtedy będzie winien, że nie ma pieniędzy?

Funk-

cjonariusze, którzy skonsumowali podwyżki, taki

będzie odbiór.

A winien temu wszystkiemu jest i bę-

dzie oczywiście rząd.

Trzeba o tym głośno, otwarcie

i wyraźnie mówić, bo trzeba uprzedzać pewne fakty,

które mogą zaistnieć, mogą się zdarzyć.

Tak napraw-

dę perﬁdia tego zamysłu jest jeszcze głębsza, bo oto

na przykład Państwowa Straż Pożarna, która sko-

rzystałaby z tych podwyżek i z tych środków, gdyby

nie były one wykorzystane, jest tą służbą, która za-

wsze jest formacją najważniejszą, jeżeli chodzi o wal-

kę ze skutkami klęsk żywiołowych, z powodziami,

wichurami i innymi klęskami, które występują w na-

szym klimacie i w naszym kraju.

Co ta służba ma

teraz zrobić?

Czy ma oszczędzać na tych pieniądzach,

żeby ich nie wykorzystać, bo wówczas strażacy do-

staną podwyżki, jeżeli te pieniądze nie zostaną wy-

korzystane?

Przecież to jest coś okropnego, co się

tutaj zdarzyło w tej konstrukcji zapisu budżetowe-

go, zapisu w ustawie budżetowej.

Trzeba sobie to

wszystko do końca uzmysłowić, panie ministrze,

i nie opowiadać na okrągło, że chcieliście dać wszyst-

kim, ale nie ma pieniędzy, i że zamysł był dobry,

tylko nie wyszło.

Pan poseł Marek Biernacki, przewodniczący ko-

misji, mówił i o kryzysie, i o zielonej wyspie jednocze-

śnie, używając właśnie tego określenia – i to jest

charakterystyczne dla tego wystąpienia, zresztą pan

minister też o tym wspominał – mówił o kryzysie,

i o możliwościach, o tym, że jest dobrze i jest źle, że

jak coś trzeba dać, to jest źle, a jak jest inaczej, to

chwalimy się, że jest dobrze, że rząd świetnie prowa-

dzi sprawy gospodarcze.

To było zbędne, niepotrzeb-

ne, wywołało niepotrzebny – bardzo niepotrzebny

– niepokój.

Można było przewidzieć te podwyżki.

Chodzi o kwotę 153 mln zł.

212 mln zł przewidziano

na podwyżki dla policji, wojska, brakuje 153 mln zł.

dzy znaleźć w budżecie.

Oczywiście można było,

wskazaliśmy źródło.

Ale można było postąpić inaczej,

panie ministrze.

Jeśli nie zatrudnilibyście 100 tys.

urzędników podczas swoich rządów i nie wydawali

na to miliardowych kwot rocznie – miliardowych,

wielomiliardowych, nie jednomiliardowych, to jest

różnie szacowane, eksperci mówią o 3,5 mld zł w ska-

li roku – to te pieniądze by były.

Trzeba po prostu

inaczej ustalać priorytety, a nie na zasadzie, że tam,

gdzie jest Bizancjum władcy, można sobie pozwalać:

hulaj dusza, piekła nie ma, a tu, gdzie trzeba dać

formacjom, od których zależy nasze bezpieczeństwo,

brakuje153 mln zł.

Od samego początku był to błędny krok ze strony

rządu, premiera, była to bardzo błędna zapowiedź,

która ma konsekwencje.

Tak to jest, jeżeli premier

nie przemyśli swojego exposé, najważniejszego wy-

stąpienia u progu swojej nowej kadencji.

Donald Tusk

nie przemyślał tego wystąpienia, coś powiedział

– byle jak, byle co – a potem urzędnicy, resorty, czy-

tając dosłownie, tak mogło być, słowa premiera, skro-

ili budżet tak, żeby przewidzieć te podwyżki tylko dla

tych służb, o których premier powiedział, a dla tych,

o których nie powiedział, na wszelki wypadek nie

przewidziano.

Może takie jest źródło tego, panie mi-

nistrze, może to po prostu była przyczyna.

Docieka-

łem w czasie wszystkich etapów prac legislacyjnych,

dlaczego tak się stało.

Przecież to jest absurdalne.

Na to pytanie nikt nie potraﬁł odpowiedzieć, dlacze-

go od samego początku przyjęto takie fatalne, błędne,

absurdalne założenie.

Nie wyjaśnia sprawy brak

środków ﬁnansowych, bo jeżeli są pieniądze na inne

cele, które można byłoby długo wymieniać, to na to

też powinny się znaleźć.

Panie ministrze, prawdopo-

dobnie rząd wyrządziłby mniej zła, gdyby w ogóle nie

przewidział podwyżek dla służb mundurowych – cho-

ciaż tego bym nie chciał, żeby tak się stało – niż wy-

rządził ten konﬂikt, który został tym spowodowany,

bo albo nie ma podwyżek dla nikogo i wtedy każdy

rozumie, że jest kryzys, źle rządzicie, nie ma pienię-

dzy na nic, albo jest sytuacja, że dla jednych są, a dla

drugich nie ma, ale to jest naprawdę niezrozumiałe,

Poseł Jarosław Zieliński

391

to jest fatalne w swoim wydźwięku i w swoich kon-

sekwencjach.

Proszę nie udawać, panie ministrze, że załatwiliście

problem tymi podwyżkami.

Powtarzam, że w dalszym

ciągu pozostaje nierówność służb: te od 1 lipca, te od

1 października, pozostaje to uwarunkowanie: jeśli pie-

niądze nie będą wykorzystane, a także pozostaje ten

wielki problem, jak postępować, co zrobić, żeby te pie-

niądze były, bo przecież może ich nie być, gdyż mogą

wystąpić klęski żywiołowe.

Już zresztą słyszymy o za-

grożeniu powodzią i być może te pieniądze będą musia-

ły zacząć być zużywane na to.

Podkreślam solidarność i solidaryzm służb mun-

durowych wobec siebie.

One naprawdę wykazały

wielką dojrzałość.

I powtórzę raz jeszcze: okazały się

dużo dojrzalsze i mądrzejsze niż rząd.

To smutna

konstatacja, ale prawdziwa.

Proszę państwa, mam wrażenie, gdy obserwuję

działania rządu w różnych sferach, że to jest taki

rząd, który przyjął świadomie bądź nie – chyba nie,

bo nikt by tego nie chciał...

(Dzwonek)

Już kończę, panie marszałku, ostatnie zdanie.

...jedną zasadę: rozgląda się dookoła siebie po tej

naszej rzeczywistości i zastanawia się nad tym, co by

tu jeszcze zepsuć, co by tu jeszcze, panowie, zepsuć.

I to, co nie było jeszcze zepsute, psuje.

I właśnie to

jest taki przykład fatalnych decyzji, które psują pol-

skie państwo.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Jarosław Zieliński:

Przepraszam, bo nie zakończyłem jeszcze wnio-

skiem.

Oczywiście wnoszę w imieniu klubu Prawo

i Sprawiedliwość o odrzucenie tej informacji przez

Wysoką Izbę.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Poselski Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

Pani Marszałkini!

Panie Marszałku!

Panowie

Ministrowie!

Wysoka Izbo!

Koleżanki i Koledzy

Związkowcy i Funkcjonariusze!

Jesteśmy dla społeczeństwa i społeczeństwu słu-

żymy.

Każdego dnia naszej służby zawsze o tym pa-

miętamy.

Znamy obowiązki, jakie powierzyła nam

Polska, nasze miejsce i rolę w systemie instytucji sto-

jących na straży bezpieczeństwa państwa i obywate-

li, wypełniamy zadania, które nakładają na nas usta-

wy i inne przepisy prawa – pisze federacja związków

zawodowych do premiera Donalda Tuska.

Tak jak powiedział kolega przemawiający przede

mną, służby mundurowe wykazały się wielkim zor-

ganizowaniem, wielką solidarnością i należy im się

w związku z tym ogromny szacunek.

Pod tym listem

podpisali się policjanci, którzy te podwyżki jednak

otrzymali, w osobie przewodniczącego Zarządu Głów-

nego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodo-

wego Policjantów pana Antoniego Dudy, podpisali się

również: Krzysztof Oleksak, przewodniczący Zarzą-

du Krajowego Związku Zawodowego Strażaków Flo-

rian, przewodniczący Krajowego Komitetu Wyko-

nawczego Niezależnego Samorządnego Związku Za-

wodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej Ma-

riusz Tyl, podpisali się: Krzysztof Hetman, przewod-

niczący Zarządu Głównego Niezależnego Samorząd-

nego Związku Zawodowego Pracowników Pożarnic-

twa, Wiesław Żurawski, przewodniczący Zarządu

Głównego Niezależnego Samorządnego Związku Za-

wodowego Funkcjonariuszy i Pracowników Więzien-

nictwa, przewodniczący Krajowej Sekcji Pożarnictwa

NSZZ „Solidarność” Robert Osmycki.

Ci wszyscy ludzie, te wszystkie federacje potraﬁły

się zjednoczyć wokół wspólnej sprawy.

Jedni dostali,

drudzy nie dostali.

Nie pokłócili się, nie rzucili się

sobie do oczu, tylko wspólnie, razem poszli z petycją

pod urzędy marszałkowskie w czterech miastach

w Polsce, aby uświadomić rządowi, uświadomić mi-

nistrowi, uświadomić premierowi problem i bezna-

dziejność sytuacji, przed jaką służby mundurowe

zostały postawione.

To są dumni ludzie, którzy pra-

cują z powołania i wykonują swój obywatelski obo-

wiązek wobec naszego kraju.

Pozwolę sobie dalej zacytować fragmenty pisma,

które nie wiem, czy miało możliwość dotrzeć wcze-

śniej do pana ministra: patrzymy z dumą na dorobek

naszych służb w ostatnich latach i pragniemy z uf-

nością i bez obaw oczekiwać tego, co przyniesie przy-

szłość.

Na zawód funkcjonariusza umundurowanej

formacji patrzeć należy nie jak na każdą inną profe-

sję, ale szukać w nim powołania, pewnej misji, której

podejmuje się wielu młodych ludzi wstępujących do

naszych szeregów.

Nasza służba spełnia najbardziej

podstawowe potrzeby i oczekiwania obywateli.

Spo-

kój, bezpieczeństwo i poszanowanie prawa należą do

wartości, które ludzie cenią sobie najwyżej.

Dumni ludzie, którzy zostali postawieni naprze-

ciw siebie, nie dali się sprowokować, wykazali naj-

wyższą solidarność.

Obecny kryzys w Europie oraz stojące przed Unią

Europejską ogromne wyzwania z całą pewnością

mundurowe, jesteśmy i pragniemy być aktywnym,

392

konstruktywnym i niezawodnym uczestnikiem euro-

pejskiego wysiłku w sferze bezpieczeństwa.

Tylko

bezpieczna Europa stanie się Europą bez podziałów,

Europą pewną swego przeznaczenia, zdolną do ode-

grania roli międzynarodowej.

Dawne powiedzenie

„w jedności siła” brzmi dziś prawdziwie jak nigdy.

Ta

siła zbudowana jest m.in. na umiejętności wspólnego

działania wszystkich służb mundurowych.

Dlatego też jako dalece niezrozumiałe i niedo-

puszczalne uznajemy działania zmierzające do fawo-

ryzowania jednej formacji i jednocześnie ignorowania

trudu ponoszonego przez funkcjonariuszy innych

służb.

Jest to pierwszy taki przypadek, że rząd Rze-

czypospolitej Polskiej dzieli środowisko mundurowe

na lepszych i gorszych i z pełnym rozmysłem pomija

część funkcjonariuszy, którzy codzienną uczciwą

służbą zapewniają bezpieczeństwo i porządek pu-

bliczny w kraju.

Najbardziej zadziwiający jest fakt, że te służby

zostały podzielone według pewnego klucza.

Służby

ratujące życie, przynoszące dochód społeczeństwu

i służby porządkowe, aparat opresji zostały podzielo-

ne na dwie grupy.

Ci, którzy pilnują porządku, zosta-

li w pewien sposób wyróżnieniu, a ci, którzy ratują

nasze życie i pilnują naszego dobra, zostali pominię-

ci.

Dlaczego?

To jest pytanie.

Pan minister występu-

jący w imieniu premiera mówi, że doceniono ich, że

chcieli dobrze.

Niestety wyszło jak zawsze.

Uzależ-

nienie podwyżek dla formacji mundurowych od bu-

dżetu powiązanego z powodziami i innymi klęskami

żywiołowymi jest, można powiedzieć, kolejnym po-

liczkiem wymierzonym dumnym służbom munduro-

wym.

Po raz kolejny stawiamy tych ludzi w trudnej

sytuacji.

Już dzisiaj, a mamy początek marca, zaczy-

nają się podtopy.

Już dzisiaj rozpoczynamy trudną

walkę w obronie naszego mienia przed powodzią.

A co będzie na koniec roku?

Nie wątpię w to, jestem

przekonany, że każdy strażak, każdy pracownik

Straży Granicznej będzie z narażeniem życia ratować

nasz majątek, bronić brzegów rzek, chroniąc nas

przed powodzią, tylko co ci ludzie mają powiedzieć

swoim żonom, kiedy wrócą po wielu godzinach trud-

nej akcji do domu ze świadomością, że każda łopata

piachu wsypana do worka położonego na brzegu rze-

ki zmniejsza ich podwyżkę?

Kolega nie usłyszał, ale

te podwyżki będą dopiero w grudniu, przynajmniej

ja tak zrozumiałem, że pan minister…

(Poseł Krystyna Łybacka: Wypłacone w grudniu.)

Tak.

(Poseł Krystyna Łybacka: Do grudnia.)

Do grudnia.

Tak że raczej nie będzie takiej sytu-

acji, że ktoś wypłaci, a później już nie będzie.

A więc jak ci ludzie mają się czuć?

Co mają powie-

dzieć swoim rodzinom, skoro oni swojego powołania

nie zdradzą, oni w pierwszej kolejności będą ratować

obywateli, będą bronić naszego majątku, bardzo czę-

sto wbrew własnym interesom?

W tej sytuacji zosta-

li postawieni ci ludzie decyzjami naszego rządu.

Pan minister wspomniał, że są środki na wyna-

grodzenia we wszystkich formacjach mundurowych.

Chciałbym tylko przypomnieć o problemie, jakim są

wakaty na stanowiskach, o tym, że spora część sta-

nowisk jest nieobsadzona, że środki przeznaczone na

są przekazywane na tzw. rzeczówkę, bo inaczej się

nie da, są przekazywane na pokrycie kosztów pod-

wyżek paliw, których cena drastycznie w efekcie prac

tego rządu wzrosła, a te służby muszą paliwo kupo-

wać.

Aby sobie z tym poradzić, środki z wynagrodzeń

osobowych przekazywane są na pokrycie kosztów

tych elementów niezbędnych do pełnienia służby,

które nie zostały zabezpieczone w inny sposób.

Tutaj

szukajmy oszczędności.

Spróbujmy to zreformować,

wyeliminować patologie, a nie powołujmy się na to,

że cywil i mundurowy siedzą przy jednym biurku.

Przecież cywil nie pójdzie do pożaru, nie będzie od-

prawiał podróżnych na granicy, nie będzie siedział

w nocy z noktowizorem na Bugu.

Nie będzie, bo to

jest cywil, on ma umowę o pracę, idzie do szefa, ne-

gocjuje, a służby mundurowe są zhierarchizowane,

dostają rozkaz, idą w ogień.

Panie ministrze, idą

w ogień dla nas, Polaków, i bardzo źle się stało, że

zostały postawione w tej wyjątkowo nieprzyjemnej

sytuacji.

Dziękuję.

(Oklaski)

snowskiemu, reprezentującemu Klub Parlamentarny

Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Panowie Ko-

mendanci!

Drodzy Funkcjonariusze Służb Mundu-

rowych!

Panie i Panowie Posłowie!

Mam honor

i zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parla-

wie informacji rządu na temat konﬂiktu związane-

go ich traktowania w zakresie podwyższania upo-

W tym miejscu pragnę zapewnić wszystkie służby

mundurowe, iż mój klub z ogromną życzliwością, ale

także z dużą rozwagą podchodzi do wszystkich ich

problemów.

Wielokrotnie z tej wysokiej trybuny

ne słowa: Każde demokratyczne i cywilizowane pań-

stwo za fundament i swoją ostoję uważa siły zbrojne,

siły porządkowe i inne, pozostałe służby mundurowe,

bez których po prostu funkcjonować nie może.

Pełniąc funkcję wiceministra spraw wewnętrz-

nych i administracji odpowiedzialnego za ochronę

Poseł Bartłomiej Bodio

393

przeciwpożarową, a także za współpracę ze związka-

mi zawodowymi służb mundurowych podległych mi-

nistrowi spraw wewnętrznych i administracji, wiele

razy dawałem dowody sympatii i życzliwości, bez

względu na kolor noszonego munduru.

Wielokrotnie

wspólnie, przy ogromnym wsparciu Klubu Parlamen-

tarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, dbając o do-

bro Polski i Polaków, potraﬁliśmy wznieść się ponad

wszelkie podziały, by rozwiązać wasze problemy, aby

zapewnić większe poczucie bezpieczeństwa miesz-

kańcom naszej ojczyzny.

Dziś mam prawo powiedzieć

– i nikt na tej sali nie może temu zaprzeczyć – że to

właśnie wtedy, mając poparcie koalicji rządowej, roz-

wiązaliśmy problemy, z którymi nie potraﬁłporadzić

sobie nikt wcześniej.

Trzeba mieć świadomość, że to

wszystko miało miejsce w czasie, kiedy Polskę, Eu-

ropę i świat dopadł kryzys gospodarczy.

Szkoda tyl-

ko, że nie wszyscy chcą to zauważyć.

Mając poczucie wielkiej odpowiedzialności, ale

także świadomość niedoskonałości pewnych rozwią-

zań, mam prawo stwierdzić, iż rząd koalicyjny popie-

rany przez PSL pomimo trudnej sytuacji ekonomicz-

nej kraju kontynuował podwyżki płac we wszystkich

służbach mundurowych, a co najważniejsze, dopro-

wadził do zmniejszenia zróżnicowania wskaźnika

kwoty bazowej w poszczególnych służbach, tak bar-

dzo przez wszystkich oczekiwanego.

Aby zwrócić

uwagę na determinację rządu w tym zakresie, warto

sobie przypomnieć, jakie działania wobec swoich

służb mundurowych podejmowały poszczególne kra-

je Unii Europejskiej.

Niepokoi mnie, że związki za-

wodowe służb mundurowych w kraju są tak łatwo

podatne na populistyczne propozycje niektórych

ugrupowań, które przecież mogły wykazać się ogrom-

ną aktywnością w tym zakresie.

Najlepszym przykła-

dem niech będzie brak wcześniejszych rozwiązań

w sprawie rekompensaty za nadgodziny w Państwo-

wej Straży Pożarnej.

I chociaż nasze rozwiązanie tej

sprawy nie jest doskonałe, o czym mówiłem wcze-

śniej, to wiem jednak, że dobrze zostało przyjęte

przez zdecydowaną większość strażaków Państwowej

Straży Pożarnej.

O tym też trzeba pamiętać.

Drodzy Funkcjonariusze Służb Mundurowych!

Wielokrotnie zabierając głos i kierując go właśnie do

was, zwracałem się z prośbą i apelem, abyście nie

nosili sztandaru mojej, ale także żadnej innej partii

politycznej, albowiem wasze jednostronne zaangażo-

wanie polityczne jest szkodliwe dla służb munduro-

wych.

Zawsze o swoich problemach rozmawiajcie ze

wszystkimi, bo przecież jesteście skarbem całego na-

rodu.

Dziś także was o to proszę.

Zaproponowanie przez pana premiera, aczkolwiek

oczekiwanej, podwyżki płac dla wojska i Policji mogło

ponownie doprowadzić do zasadniczego zróżnico-

wania wskaźnika kwoty bazowej, o której mówiłem

wcześniej.

Zapowiedziana podwyżka spowodowała

pewien niedosyt, a także, myślę, uzasadniony żal

funkcjonariuszy pozostałych służb mundurowych.

W ludziach obudziła się świadomość poczucia mniej-

szej wartości.

A przecież wszyscy temu samemu pań-

stwu służycie.

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa

Ludowego bardzo szybko dostrzegł niezadowole-

nie i poczucie niesprawiedliwości.

Byłem jednym

z pierwszych posłów na tej sali, który podczas debaty

budżetowej pytał panią minister ﬁnansów, cytuję:

Jakie działania zamierza podjąć rząd w najbliższej

przyszłości, aby wypełnić treść porozumienia, które

mówiło o utrzymaniu podobnej, choć zwiększonej

wielokrotności kwoty bazowej wszystkich służb

mundurowych podległych ministrowi spraw we-

wnętrznych?

Trzeba bowiem pamiętać o tym, że to

strażacy Państwowej Straży Pożarnej dali szczególny

przykład swojej oﬁarnościpodczaspowodziw2010r.

i innych klęsk żywiołowych, jak również o tym, że są

wać życie i mienie drugiego człowieka.

Musimy tak-

że pamiętać o bardzo trudnej służbie funkcjonariuszy

Biura Ochrony Rządu i Straży Granicznej.

(Koniec

cytatu).

Po tych słowach przyszedł czas na konkretne

działania.

Posłowie mojego klubu prowadzili wiele

rozmów, które mimo trudnej sytuacji budżetowej do-

także funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej,

nież Służby Więziennej otrzymają swoje podwyżki.

I choć być może nie jest to rozwiązanie satysfakcjo-

nujące wszystkich funkcjonariuszy, to jedno jest pew-

ne: że w tej sytuacji ta podwyżka jest możliwa i real-

na.

I nie jest to tylko obietnica, którą składa się łatwo.

To będzie można sprawdzić.

Życie ciągle przynosi nowe doświadczenia.

Za-

równo ja, jak i członkowie mojego klubu też mamy

żal, albowiem kiedy my szukaliśmy dobrych rozwią-

zań i zadawaliśmy ministrom konkretne i trudne

pytania, przedstawiciele niektórych związków za-

wodowych z posłami innych klubów parlamentar-

nych organizowali konferencje prasowe w sprawie

podwyżek płac.

My, chociaż napracowaliśmy się

dużo, zostaliśmy z boku.

Każdy ma prawo do błędu, ważne jest jednak, by

ten błąd kiedyś zauważyć i w miarę możliwości na-

prawić.

Ja i posłowie mojego klubu, Klubu Parlamen-

tarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, już to

zrobiliśmy.

Dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Łybacką z Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demo-

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Zbigniew Sosnowski

394

Poseł Krystyna Łybacka:

Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej poprosił o in-

formację rządu dotyczącą nierównego traktowania

służb mundurowych, albowiem stoimy konsekwent-

nie na stanowisku, że jedną z istotnych ról Sejmu jest

funkcja kontrolna nad władzą wykonawczą, jaką jest

rząd.

I, panie ministrze, muszę przyznać, że tej szan-

sy, jaką klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej panu

stworzył, pan nie wykorzystał.

Po pierwsze, pani marszałek, stanowczo doma-

gam się poważnego traktowania parlamentu.

Dlacze-

go nie otrzymaliśmy pisemnej informacji, nad którą

moglibyśmy dyskutować?

(Oklaski)

Po drugie, sądziłam, panie ministrze, że pan po-

wagę tej mównicy wykorzysta, stanie pan tutaj,

spojrzy pan prosto w oczy funkcjonariuszom i powie

im pan prawdę, powie im, dlaczego tak zostali po-

dzieleni.

A pan odczytał wskaźniki, które ci ludzie

znają na pamięć.

Pan nam przedstawił wskaźniki,

nad którymi dyskutowaliśmy – tu się zgadzam z mi-

nistrem Sosnowskim – ponieważ wiele razy pod-

czas posiedzeń komisji żądaliśmy wyrównania tych

wskaźników.

I wreszcie, panie ministrze, sądziłam, że pan, sta-

jąc tutaj, powie tym służbom, co pan zamierza nie

tylko w aspekcie ﬁnansowym,botojestjedenzaspek-

tów patrzenia na służby.

A pan nam przedstawił hi-

storię tej nierówności, którą – pozwoli pan – ja przed-

stawię nieco inaczej.

Służby mundurowe to z jednej strony wykonywa-

nie władztwa państwa, bez nich państwo nie może

tego władztwa wykonywać, ale z drugiej strony służ-

by mundurowe to zagwarantowanie konstytucyjnego

prawa każdego obywatela do poczucia bezpieczeń-

stwa.

One mają te dwie niezwykle istotne funkcje.

Zatem traktowanie służb mundurowych z należytą

powagą i szacunkiem, tym bardziej że służby, będące

zhierarchizowaną, podległą rozkazom jednostką,

słuchając rozkazu, mają prawo do jednego, do wiary

w słuszność i rację przełożonego, mają prawo do ufa-

nia przełożonemu.

Wysłuchaliśmy exposé pana premiera, który za-

powiedział: tak, podwyżki od lipca dla wojska i dla

policji.

Nastąpiła konsternacja.

Przejęzyczenie?

Po-

myłka?

Skrót myślowy?

Ale dzisiaj pan nam to wy-

jaśnił, panie ministrze.

Najprawdopodobniej ten frag-

ment exposé został napisany przez ministra ﬁnan-

sów, a minister ﬁnansów jako żywo nie wie, że obok

wojska i policji jest jeszcze Państwowa Straż Pożar-

na, Straż Graniczna, Służba Więzienna i BOR.

(Poseł Romuald Ajchler: Jest jeszcze Służba

Celna.)

Służba Celna jest akurat w ﬁnansach, panie

pośle.

Absurd, który wynikał z exposé, był tak niepraw-

dopodobny, że nie mogliśmy znaleźć logicznego uza-

sadnienia.

Panie ministrze, ja tak się zastanawiałam,

czy przypadkiem w tym momencie nie ma miejsca

zastosowanie takie spostrzeżenie Leca, który powie-

dział, że bywa, iż bardzo mądrzy ludzie są mężami

stanu, ale przerwy w myśleniu poświęcają rządzeniu.

(Wesołość na sali)

Po tym exposé, po tej pierwszej konsternacji na-

stąpiło coś, czego państwo nie oczekiwaliście.

Ko-

alicja rządząca odniosła pierwszy niekwestionowany

sukces w tej kadencji: służby mundurowe skonsoli-

dowały się, służby mundurowe, jak nigdy dotąd,

zostały solidarnie połączone, ale nie w celu wykony-

wania swoich zadań, tylko przeciwko koalicji rzą-

dzącej.

Wtedy państwo się trochę przestraszyliście i na-

stąpiła próba naprawienia tej sytuacji.

Do ustawy

budżetowej w ostatniej chwili zgłoszono poprawkę,

mówiącą o tym, że jeśli nie zostanie wykorzystana

rezerwa celowa przeznaczona na usuwanie skutków

kataklizmów, powodzi, huraganów i innych klęsk

żywiołowych, to wtedy nie od lipca, a od październi-

ka pozostałe służby mogą otrzymać podwyżki.

Panie ministrze, my wtedy jeszcze uważaliśmy, że

próbujecie ratować sytuację, to się działo szybko,

w ostatniej chwili, w czasie drugiego czytania.

Ale

przecież jest Senat, więc jest trochę czasu, żeby spoj-

rzeć w budżet, pomyśleć i powiedzieć: tak, popełnili-

śmy błąd, lecz mamy szanse go naprawić.

Wszyscy

funkcjonariusze też czekali na Senat.

Ale nie, pań-

stwo w Senacie to podtrzymaliście.

I oto, Wysoka Izbo, mamy dwa kolejne nieprawdo-

podobne absurdy.

Jesteśmy jedynym krajem w Euro-

pie, a sądzę, że i na świecie, w którym podwyżki

funkcjonariuszy zależą od prognozy pogody.

(Okla-

ski) Mało tego, jesteśmy jedynym krajem na świecie,

który wymyślił własną metodę motywacji.

Oto mówi

pan, panie ministrze, strażakom, bo oni są pierwsi

na linii w sytuacji klęsk żywiołowych: jeżeli będzie-

cie skierowani do pracy przy likwidacji skutków

klęsk żywiołowych, to za karę nie dostaniecie pod-

wyżek, bo dostaniecie je wtedy, kiedy tych klęsk nie

będzie.

Czy rozumie pan, jaki to jest horrendalny

absurd?

Panie ministrze, ja panu współczuję, bo

trwanie w stanie absurdu w przypadku człowieka,

który ma świadomość, że posiada rozum, jest wyjąt-

kowo dyskomfortowe.

Jak powiedziałam, przecież pieniądze to nie jedy-

na sprawa, przecież jest sprawne zarządzanie.

Popa-

trzmy więc, jak to wygląda, jeśli chodzi o różne for-

macje.

W przypadku Policji mamy totalny bałagan

koncepcyjny, bałagan organizacyjny.

Panie mini-

strze, niczym pudełka zapałek zmienia pan komen-

dantów, wysyła z jednego okręgu do drugiego.

Nie

zadaniuje pan.

Tak naprawdę Policja nie ma schema-

tu organizacyjnego.

Wszystko to dzieje się przed

Euro.

Wie pan doskonale, że obiecaliście państwo

w trakcie konsultacji ze związkami, że usuniecie za-

pis art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, który pozwala ko-

mendantowi na zwolnienie funkcjonariusza po 30-

-letniej służbie.

Tymczasem nagle państwo twierdzi-

cie, że nie, że ten zapis musi zostać, i to wbrew orze-

czeniu NSA, wbrew stanowisku rzecznika praw

395

obywatelskich, którzy konsekwentnie wskazują na

dyskryminację z uwagi na wiek.

Jak można wierzyć

rządowi, skoro z jednej strony premier mówi, że 67 lat

to jest absolutne minimum, musimy wszyscy praco-

wać, a państwo mówicie: nie, nie, po 30 latach służby

funkcjonariusz ma prawo być zwolniony.

Przecież to

są działania znoszące się nawzajem.

Doskonale pan

wie, że w ciągu 11 miesięcy ubiegłego roku odeszło

ponad 1600 funkcjonariuszy z takim stażem.

Panie

ministrze, czy pan ma świadomość, jak bardzo zmie-

niła się również struktura, i to nie tylko w Policji, ale

także w Państwowej Straży Pożarnej, także w Stra-

ży Granicznej, wszelkich zespołów interwencyjnych,

gdzie pan miał kiedyś 2 niedoświadczonych – 8 do-

świadczonych, a teraz pan ma odwrotne proporcje?

Kolejny sprawa dotyczy dosprzętowienia.

Tak, pan

poseł Bodio miał rację, kiedy mówił, że gdyby nie

wakaty, które ratują rzeczówkę, to Policja w ogóle by

nie działała.

Spójrzmy na Państwową Straż Pożarną.

Panie

ministrze Sosnowski, na Boga, przecież 8 mln nad-

godzin do tej pory nie jest zapłaconych, mimo że to

zmieniliście, że płaci się tylko 60%.

(Oklaski) To

samo jest, jeśli chodzi o sprzęt Straży Pożarnej, nie-

atestowany, przestarzały.

Proszę spojrzeć na te ze-

społy, na ich skład.

Panie ministrze, to już jest nie

brak odpowiedzialności, to jest zagrożenie.

Popatrzmy na Straż Graniczną.

Czy pan wie, że

w Straży Granicznej najbardziej normalnym słowem

jest „nienormalność”?

Jeżeli pan im ogranicza kilo-

metrówkę, to czy pan rozumie, że kiedy nie są mobil-

ni, nie mogą pilnować granic?

Przecież to jest logicz-

ne.

Nie wiem, dlaczego u państwa tak bardzo brak

tej logiki.

Ktoś mówił o tym, żebyśmy tego nie porówny-

wali z sytuacją pracowników cywilnych.

Przez lata

następowało ucywilnianie stanowisk w służbach

i ci ludzie często robią to samo, tylko dostają poło-

koniec jest jeszcze jedna służba.

Cieszę się, że jest

wreszcie minister Chmielewski, który być może

wreszcie usłyszy, że są funkcjonariusze Służby Wię-

ziennej.

Jest zapomniana przez Boga i ludzi Służba

Więzienna.

Panie ministrze, czy pan ma świado-

mość dynamiki zmian w następującym świecie,

a także konsekwencji tych zmian zarówno wśród

osadzonych, jak i wśród funkcjonariuszy?

Czy pan do

tej pory nie mógł wydać rozporządzenia, które byłoby

wykonawcze wobec zmiany, którą wprowadziliście

w ustawie okołobudżetowej, zmieniając zasady ryczał-

towania za dojazdy?

Oni do tej pory tego nie wiedzą.

Czy pan ma świadomość ogromnej fali mobbingu

w służbach mundurowych wynikających z fatalnych

warunków pracy?

Proszę państwa, chodzi więc nie

tylko o pieniądze.

Panie Ministrze!

W imieniu klubu Sojusz Lewicy

Demokratycznej, po pierwsze, wnoszę o odrzucenie

tej informacji, a po drugie oczekuję, że będą skutki

przechodzące tych podwyżek, jeśli one będą, na rok

następny.

Zapewniam pana, że wszelkie plany mini-

stra Nowaka, że będzie zawierał kontrakty z poszcze-

gólnymi szefami spółek kolejowych (Dzwonek), takie

jak kontrakt dotyczący Narodowego Centrum Spor-

tu, dla Sojuszu Lewicy Demokratycznej będą nie do

przyjęcia, bo tam są dla nich pieniądze.

Po trzecie,

panie ministrze, oczekujemy, że podejmie pan wysi-

łek i że będzie kontynuacja programu modernizacji

w postaci ustawy modernizacyjnej.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Jako ostatni stanowisko klubowe przedstawi pan

lidarna Polska.

Szanowni Funkcjonariusze!

W imieniu klubu Soli-

darnej Polski mam zaszczyt przedstawić nasze sta-

nowisko odnośnie do informacji rządu na temat kon-

ﬂiktuzwiązanegozsytuacjąsłużbmundurowychna

tle ich nierównego traktowania w zakresie podwyż-

szania uposażeń w 2012 r.

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Nie byłoby dzi-

siejszej dyskusji, gdyby nie zapowiedź premiera za-

warta w exposé o podwyżkach dla policjantów i żoł-

nierzy.

Pewnie nie byłoby również tej dyskusji, gdyby

premier zapowiedział podwyżki dla wszystkich funk-

cjonariuszy albo gdyby sprawę wynagrodzeń właści-

wie całkowicie pominął.

Ten temat tutaj bardzo ob-

szernie już rozwinięto.

Ale premier postanowił zain-

teresowanych zaskoczyć, a właściwie, mówiąc kolo-

kwialnie, zamieszać wśród funkcjonariuszy dla

osiągnięcia własnych celów.

Tak to oceniam.

Propo-

zycja podwyżki o 300 zł dla żołnierzy i policjantów

wprawiła strażaków, Straż Graniczną, BOR i Służbę

Więzienną w zdumienie.

Dlaczego właściwie jesteśmy

gorsi?

To nierówne potraktowanie funkcjonariuszy

przez premiera jest bezprecedensowe od czasu po-

wstania czy właściwie przekształcenia tych formacji

w latach dziewięćdziesiątych u progu transformacji

ustrojowej.

Od tego czasu, od lat dziewięćdziesiątych

takiej sytuacji nie mieliśmy, żeby ktoś podzielił służ-

bę mundurową.

Premier, proponując podwyżki dla części funkcjo-

nariuszy, doprowadził do faktycznego podziału na

lepszych i gorszych.

Rodzi się pytanie, co kryje się za

tak sformułowaną propozycją.

To nie jest na pewno

przeoczenie, o czym mówiła pani profesor Łybacka,

to nie jest przypadek, bo propozycja równego trakto-

wania funkcjonariuszy nie uzyskała akceptacji rządu

tak na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw

Poseł Krystyna Łybacka

396

Wewnętrznych, gdzie taką poprawkę osobiście pro-

ponowałem, na posiedzeniu Komisji Finansów, nie

uzyskała też akceptacji w Senacie, jak również

w trakcie czytania projektu budżetu.

Co zatem pre-

mier chciał osiągnąć?

Po pierwsze, wraz z przyjęciem propozycji pod-

wyżki o 300 zł dla policjantów i żołnierzy ci zastana-

wiają się, negocjują, jak te środki mieliby otrzymać.

Czy wzrośnie ich kwota bazowa, która jest niezmien-

na od czterech lat i wynosi 1523,29 zł, czy zmianie

ulegnie przelicznik wynoszący dla policjantów 2,65,

a może zmianie ulegnie dodatek za stopień niezmie-

niany od 10 lat.

Mam wrażenie, że decyzje dotyczące

tego tematu zapadły, a negocjacje będą się toczyć

pewnie do magicznego miesiąca Euro 2012, kiedy

premier ogłosi, że osiągnięto pełen sukces i konsen-

sus w tej sprawie.

Drugie spostrzeżenie i pytanie: Co premier chce

osiągnąć?

Zgodnie z poprawką do budżetu od paź-

dziernika 2012 r. podwyżki mają otrzymać strażacy,

funkcjonariusze Straży Granicznej, BOR, Służby

Więziennej – dziś pan minister mówi nawet o grud-

niu – pod warunkiem że nie będzie powodzi lub in-

nych klęsk żywiołowych.

To oznacza, że strażacy,

jeżeli będą ciężko pracować przy usuwaniu skutków

klęsk żywiołowych, to podwyżki nie otrzymają.

Do-

prawdy trudno zrozumieć, dlaczego płace BOR, Pań-

stwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Służby

Więziennej mają zależeć od zdarzeń losowych, od po-

wodzi.

W 2010 r., gdy walczyliśmy z powodzią, a stra-

żacy byli wzorem oﬁarności, nawet ochotnicza straż

pożarna, ochotnicy otrzymali nagrody.

Tyle że w 2010 r.

były wybory, a w 2012 r. ich nie ma.

Jest Euro 2012,

a do zabezpieczenia Euro 2012 strażacy są niepo-

trzebni, przynajmniej na razie.

A może premier chce

zachęcić strażaków do sprawniejszej, bez oporów

przeprowadzanej operacji odbierania fuszerek przy

inwestycjach Euro 2012?

Jeżeli mówimy o wynagrodzeniach funkcjonariu-

szy, to pojawia się i trzecia wątpliwość czy pytanie:

Ustawa modernizacyjna, gdzie ona jest?

No tak, re-

alizuje się ją, bo rząd zabrał środki na jej wdrożenie

i rozciągnął w czasie.

Nowa ustawa miała być przed

wyborami, ale skoro bez niej koalicja wygrała wybo-

ry, to 11 stycznia 2012 r. pan minister na posiedzeniu

komisji administracji mógł podważyć w ogóle sens jej

dalszego funkcjonowania.

Prace nad nową ustawą modernizacyjną byłyby

również okazją do przypomnienia, że w toku prac nad

obecnie obowiązującą w 2006 r. zostały ustalone

współczynniki wzrostu uposażeń strażaków, tak by je

zrównać z uposażeniami policjantów.

Trudno zrozu-

mieć, że tamto porozumienie jest odrzucane.

Ale jeże-

li weźmiemy pod uwagę, że zostało podpisane w czasie

rządów Prawa i Sprawiedliwości, a ustawa moderni-

zacyjna była efektem sukcesów ministra spraw we-

wnętrznych Ludwika Dorna, to mamy odpowiedź.

Od czterech lat strażacy, funkcjonariusze BOR,

Straży Granicznej nie otrzymali żadnej podwyżki.

Ich płace zmalały realnie nie o kilka, ale o kilkana-

ście procent, bo tyle wynosi inﬂacja.

To, co miała

naprawić ustawa modernizacyjna zostanie w ciągu

kolejnych lat zmarnowane przez zaniechanie konty-

nuowania jej w sferze tak płac, jak i wyposażenia.

Już dziś komendanci Państwowej Straży Pożarnej

na poziomie powiatów i gmin zabiegają o środki w jed-

nostkach samorządu terytorialnego.

Która struktura

jest w stanie sprawnie działać, jeżeli jej wydatki bie-

żące stanowią zaledwie 4–6% ogólnych wydatków

w ciągu roku, a reszta to płace i pochodne?

Funkcjo-

nariusze, którzy walczą o byt, o modernizację na

pewno walczyć nie będą.

Nawet o niej nie marzą.

Gdy mówimy o wynagrodzeniach funkcjonariu-

szy, to rodzi się czwarte, może najważniejsze pytanie.

Czy całe to zamieszanie nie jest ucieczką premiera

przed burzą wokół emerytur mundurowych?

Nie jest

to tajemnicą, że propozycje rządowe w tym zakresie

są ostro krytykowane przez funkcjonariuszy i są głów-

nym powodem odpływu doświadczonych ludzi ze

służby.

Związkowcy reprezentujący funkcjonariuszy

mówią wprost: propozycje rządowe są antypaństwo-

we, antysłużbowe, wręcz zagrażają naszemu bezpie-

czeństwu.

Zapisy projektu reformy emerytalnej, jak mówią,

różnią się od tego, co uzgodniono z rządem.

Według

zasady znanej już z umowy ACTA, że decyzje zapa-

dają, decyzje zapadły, przedstawiciele rządu mogą

negocjować.

Na ten zarzut rzecznik ministra spraw

wewnętrznych mówi tak: Jeśli coś w pierwotnej pro-

pozycji wykreślono, to tylko ze względu na kwestie

porządkowe.

Gratuluję.

Według nowej ustawy emerytalnej funkcjona-

riusze mają pracować minimum 25 lat i przecho-

dzić na emeryturę nie wcześniej niż w wieku 55 lat.

Realia są jednak takie, że wielu funkcjonariuszy

nie będzie w stanie doczekać tej emerytury, bo nie

sprostają innym wymaganiom – sprawnościowym

i zdrowotnym.

Problem jest poważny, ale premier

sprowadza go do bieżącej dyskusji o wynagrodze-

niach, a swoje propozycje emerytalne zamierza

przeprowadzić, łamiąc solidarność całego środowi-

ska funkcjonariuszy.

Reasumując, dzisiejsza dyskusja pokazuje, że spra-

wy wynagrodzeń funkcjonariuszy są wielowątkowe,

a ocierają się o nasze bezpieczeństwo i bezpieczeństwo

naszego państwa.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wszystkich tych, którzy chcieliby jeszcze zabrać

głos, proszę o zapisanie się.

Poseł Edward Siarka

397

Na tym zamykam listę.

(Głos z sali: 2 minuty.)

Nie, 2 minuty to nie.

(Głos z sali: 1,5.)

Vox populi, vox Dei.

Dobrze, w takim razie

1,5 minuty.

Bardzo proszę pana posła Cezarego Olejniczaka

Drodzy Przedstawiciele Służb Mundurowych!

Kiedy

słuchaliśmy w listopadzie ub.r. exposé premiera, ja

i koledzy z mojego klubu, zwróciliśmy uwagę na to,

że nic w nim nie padło na temat pozostałych służb.

Czy to pomyłka, czy też nie?

Dziwię się panu premierowi, bo przejechał przed

wyborami Polskę wzdłuż i wszerz tzw. tuskobusem.

Gdyby był w powiatach i rozmawiał ze służbami

mundurowymi, to by wiedział, że służby mundurowe

w powiecie współpracują ze sobą.

Spotykacie się przy

akcjach.

Spotykacie się na uroczystościach patrio-

tycznych, niepodległościowych.

Jesteście wszędzie

zawsze razem.

Tak że pan premier popełnił ogromny

błąd, wymieniając tylko dwie służby, jeśli chodzi

o podwyżki, czyli Policję i wojsko.

Co z pozostałymi?

Teraz próbujecie państwo naprawić błąd, ewentual-

nie przesunąć pieniądze przeznaczone na klęski ży-

wiołowe, wszyscy już o tym mówili.

Co będzie, kiedy

wystąpią klęski w późniejszych miesiącach, skąd

będą pieniądze?

Czy po raz kolejny odbędzie się to

kosztem strażaków i innych służb?

W straży nie ma

na paliwo, w Policji jest podobnie.

Faktury nie są

płacone od kilku miesięcy, węże są dziurawe, rozdzie-

lacze też.

Panie ministrze, trzeba pojechać w teren

i zobaczyć, jak wyglądają poszczególne komendy po-

wiatowe Państwowej Straży Pożarnej czy Policji.

(Dzwonek) Trzeba zobaczyć, co tam się dzieje.

Zrób-

my wszystko, żeby w tym budżecie, jak też w przy-

szłym budżecie na 2013 r. było więcej pieniędzy na te

służby.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Zastanawiam się, czy jest to świadome działanie, czy

prowokacja.

Chyba nikt nie rozumie, skąd taki po-

mysł, żeby dzielić służby mundurowe.

Jedna rzecz

się panu udała, za co jako związkowiec jestem

wdzięczny: połączył pan ruch związkowy.

Faktycz-

nie związkowcy połączyli się i solidarnie walczą, aby

te podwyżki dotyczyły wszystkich pracowników i były

w miarę równe.

Druga sprawa też już była tu poruszana.

Co z pra-

cownikami socjalnymi tych służb?

Są tam bardzo

marne zarobki.

Trzecia kwestia to limity zatrudnie-

nia w Policji, kolejki przed komendami, bo cała masa

ludzi chce wstąpić do służby.

Okazuje się, że nie ma

dalszego kroku, czyli nie ma przyjmowania do ko-

mend, bo nie ma środków na etaty.

Jest to jakieś

błędne koło, coś tutaj nie gra.

Chciałbym zapytać pana ministra, jak wyglądają ne-

gocjacje ze stroną związkową, jeśli chodzi o system

emerytalny.

Czy ta propozycja, którą państwo lansu-

jecie, czyli wiek 55 lat przy odejściu ze służby i mini-

mum 25 lat w służbie, jest dalej podtrzymywana i jak

strona związkowa odnosi się do tej propozycji?

Czy

będzie tutaj, tak jak w innym przypadku, szybka

ścieżka procedowania ustawy?

Czy też będzie jednak

czas, aby jeszcze raz pochylić się nad tymi sprawami

i wspólnie ze stroną społeczną wypracować dobre

rozwiązania, które nie spowodują kolejnego chaosu

w służbie, choćby poprzez to, że część funkcjonariu-

szy będzie odchodzić na emerytury?

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

usłużnego koalicjanta głównego winowajcy, czyli

Platformy Obywatelskiej, do pana posła, pana mini-

stra Sosnowskiego.

Panie pośle, żadne zaklęcia tu nic

nie dadzą.

Mówił pan wysokim tonem, ale bez was

Platforma nie uchwaliłaby tego wszystkiego.

Niech

pan naprawdę nie mówi takich rzeczy, za które mu-

szę dzisiaj pana trochę dotknąć.

Zwykle oszczędza-

łem pana w dyskusji, uważając, że jest pan człowie-

kiem rozsądnym, ale dzisiaj wygłosił pan przemówie-

nie, na które muszę zareagować.

(Poruszenie na sali)

Tak, właśnie tak można by rzec.

Otóż za czasów wa-

szej koalicji, za pana czasów w resorcie, zmarnowano,

zepsuto ustawę modernizacyjną, która w 2007 r. była

uchwalona z inicjatywy rządu Prawa i Sprawiedliwo-

Wicemarszałek Wanda Nowicka

398

ści.

Projekt nowej ustawy modernizacyjnej autorstwa

Prawa i Sprawiedliwości przeleżał w Sejmie VI ka-

dencji ponad 6 miesięcy.

Marszałek Komorowski nie

skierował go pod obrady, nie było głosu z waszej

i pana strony.

Pan, a także pana koledzy z PSL do-

puściliście do tego, żeby zróżnicować służby mundu-

rowe właśnie tą bezsensowną propozycją, którą za-

początkował premier, a potem poszło już tak w usta-

wie budżetowej.

Proszę naprawdę nie zaklinać rze-

czywistości, te zaklęcia nic nie dadzą.

Panie ministrze, teraz pytania do pana.

Niech

pan spróbuje skupić się chociaż na moment i wyja-

śnić, dlaczego wprowadzono akurat taki podział

służb.

(Dzwonek) Przecież sam pan wymieniał te

średnie wskaźniki plac i one mają się nijak do tego,

komu zaproponowano podwyżki, a komu nie.

Te

wskaźniki kierowałyby decyzje raczej w inną stronę,

nam chodzi o to, żeby wszyscy dostali.

Ani wskaźni-

ki, ani średnia wynagrodzeń tego nie uzasadniają,

to naprawdę bezsensowny krok.

Drugie pytanie...

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Jarosław Zieliński:

Już, pani marszałek.

Wobec tego ostatnie pytanie, skoro już pani mnie

chce pożegnać na tej mównicy.

Pytanie: Co pan kon-

kretnie ma do zaproponowania, panie ministrze,

pracownikom cywilnym służb mundurowych?

To jest

duża grupa.

Pan o niej wspomniał, ale dla niej nie ma

nic konkretnego.

A więc niech pan powie, co pan za-

mierza zrobić dla nich, bo oni mają pensje znacznie

niższe niż funkcjonariusze, choć funkcjonariusze

mają także za niskie pensje i dlatego o nich się upo-

minamy.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Poseł Zbigniew Sosnowski: W trybie sprostowa-

nia.

Moje nazwisko tu padło.)

Bardzo proszę, panie pośle.

Pani Marszałek!

Panie i Panowie Posłowie!

Kiedy

zabieram głos na tej sali, bardzo często wypowiadam

zdecydowane i odważne słowa.

Ale zabierając głos,

nigdy nikomu nie ubliżam.

Panie pośle, zapewniam

pana, że skierowane do mnie słowa: usłużny koali-

cjant, to są słowa obraźliwe i że ja w swoim działaniu

zawsze kierowałem się dobrem Polski i Polaków.

Może pan zaklinać rzeczywistość, ale kiedy byłem

wiceministrem spraw wewnętrznych i administracji,

funkcjonariuszy.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Polemikę będą panowie kontynuować...

Udzielam głosu panu posłowi Markowi Baltowi

z Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej.

(Poseł Jarosław Zieliński: Moje nazwisko tu padło.)

To już jest polemika, panie pośle.

To pan sprostu-

je, jeżeli pan uważa, że to jest sprostowanie.

To jest

jednak polemika.

(Poseł Jarosław Zieliński: A dlaczego pan poseł

mógł sprostować?)

Dlatego że on miał sprostować pana wypo-

wiedź…

(Poseł Jarosław Zieliński: A ja jego.)

Powiedziałam, że nie udzielam panu głosu.

(Poseł Jarosław Zieliński: Jest pani stronnicza,

pani marszałek.

Bardzo nad tym ubolewam.)

Udzielam głosu panu posłowi Baltowi.

Bardzo proszę.

Poseł Marek Balt:

Przedstawiciele Funkcjonariuszy Służb Munduro-

wych!

Panie ministrze, mam takie pytania.

Czy nie

żek dla innych służb mundurowych niż Policja i woj-

sko od tego, czy będą klęski żywiołowe, czy nie, jest

po prostu poniżające dla funkcjonariuszy tychże

służb?

Przecież ci funkcjonariusze w codziennej pra-

cy narażają swoje życie i zdrowie, ratując obywateli

naszego kraju.

Czy taka dyskryminacja nie jest

przejawem braku szacunku dla tych funkcjonariu-

szy, którego wyrazem oprócz nierównego traktowa-

nia przy podwyżkach jest ciągły medialny atak

przedstawicieli koalicji PO–PSL na należne przywi-

leje emerytalne, które są przewidziane dla służb

mundurowych?

W mojej ocenie różnicowanie służb

mundurowych jest błędną polityką deprecjonowania

państwa i instytucji prowadzoną niestety przez ten

rząd.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

399

Poseł Bogdan Rzońca:

Chciałbym w swoim pytaniu zwrócić uwagę na pe-

wien aspekt funkcjonowania wszystkich służb mun-

durowych, mianowicie chodzi mi o zdarzenia, które

mają miejsce przy odejściach na emeryturę.

Otóż

okazuje się, że bywa tak, że zwykły policjant pracu-

jący tyle samo lat w komendzie powiatowej co komen-

dant otrzymuje bardzo niski dodatek przy tym odej-

ściu na emeryturę, natomiast komendant horrendal-

nie wysokie.

To jest duża niesprawiedliwość, oczywi-

ście przy zastrzeżeniu, że ważne jest kierownictwo,

ale naprawdę ciężką pracę codzienną wykonują zwy-

kli, szeregowi pracownicy wszystkich służb mundu-

rowych.

Stąd moje pytanie: Jakie przepisy regulują

tę kwestię, czy tu jest jakiś algorytm, czy jest tu da-

leko posunięta uznaniowość, bo bywa czasem tak, że

komendant powiatowy otrzymuje tyle pieniędzy, że

kilku zwykłych policjantów, którzy w tym samym

czasie odchodzą na emeryturę, w sumie tego nie

otrzymuje?

To jest duża niesprawiedliwość.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

zanim zadam pytanie skierowane do ministra spraw

wewnętrznych, do pewnego najbardziej aktualnego

ostatnio przykładu, który powinien zilustrować do-

datkowy aspekt tej konstrukcji prawnej, która zosta-

ła wprowadzona przez rząd pana premiera, polegają-

cej na uznaniu warunkowym, zależnym od wystąpie-

nia klęsk żywiołowych.

Ja panu ministrowi chcę

tylko przytoczyć w związku z tym to, że akurat jako

pierwszemu udało mi się dotrzeć niedawno do tych

tzw. tajnych aneksów płacowych prezesów Narodo-

wego Centrum Sportu i że tam wypłaca się 570 tys. zł

wynagrodzenia z jakiejkolwiek przyczyny, niezależ-

nie od tego, czy stadion został oddany w terminie, czy

będą tam jeszcze dziesiątki poprawek, czy służby też

w części podlegające panu ministrowi to odebrały.

Tutaj mamy praktykę taką, że w 2009 r., w roku

kryzysu podpisuje się aneksy na milionowe wypłaty,

bo można by się odwołać jeszcze do przykładu spółki

PL.2012.

Taka sytuacja jest z prawno-legislacyjnego

punktu widzenia, mówiąc najbardziej delikatnie, nie-

słychana.

(Dzwonek)

I pytanie i prośba do pani marszałek – zwróciła

na to uwagę jedna z przedstawicielek...

15 sekund jeszcze.

...klubów.

Mianowicie ta informacja powinna być

złożona przez rząd na piśmie.

I ja tutaj rekomenduję

i proszę panią marszałek, żeby Prezydium Sejmu po

prostu zażądało informacji pisemnej w tej sprawie.

Bo to jest elementarz – taka informacja powinna zo-

stać złożona na piśmie.

Natomiast pytanie do pana ministra, najbardziej,

myślę, praktyczne, sprowadza się do tego, w jaki spo-

sób, w jakim czasie, według jakiej procedury i z jakim

wyprzedzeniem pan minister po prostu poinformuje

przedstawicieli Straży Granicznej, Państwowej Stra-

ży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu i Służby Więzien-

nej o tym, czy ta konstrukcja będzie wchodziła

w życie.

Czy to nie będzie tak...

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

...że w ogóle to nie zostanie uruchomione nawet

przy tym zapisie, bo jest jedna wielka uznaniowość.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Premier Donald Tusk dokonał arbitralnie podziału

służb mundurowych na lepsze i gorsze, proponując

podwyżki wynagrodzeń tylko dla wybranych służb.

Te deklaracje zawarte w exposé premiera wywarły

negatywny wpływ na założenia do budżetu państwa

na 2012 r.

Pod presją protestów niemal wszystkich

formacji mundurowych i krytyki opozycji parlamen-

tarnej rząd dokonał w budżecie zmian, które bazują

na hipotetycznych źródłach pokrycia dodatkowych

wydatków na służby mundurowe.

Zatem po raz pierw-

szy skonstruowano budżet zawierający wydatki uwa-

runkowane zdarzeniami losowymi, zależne od tego,

ruję pytanie do pana ministra.

Co rząd zrobi, gdy

jednak wystąpi konieczność zabezpieczenia w budże-

cie państwa środków ﬁnansowychnausuwanieskut-

ków klęsk żywiołowych?

Czy w tej sytuacji zaplano-

wane podwyżki zostaną wstrzymane, czy rząd się-

gnie do innych rezerw budżetowych?

Czy zaplanowa-

ne podwyżki będą mieć charakter trwały i będą ro-

dzić skutki przechodzące na 2013 r.?

400

I ostatnie pytanie.

Ile osób pracuje obecnie w Po-

licji, z podziałem na administrację i obsługę oraz

funkcjonariuszy?

Jak kształtuje się ta dynamika na

przestrzeni ostatnich czterech lat?

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Mam taką oto życzliwą radę.

Proponowałbym panu

w odniesieniu do wystąpienia, które wygłosiła pani

poseł Łybacka, aby każdy z oﬁcerów czy pracowni-

ków, który zajmuje się płacami i ma wpływ na te

płace, codziennie panu meldował, że zapoznał się

z tym wystąpieniem i wyciągnął z tego wnioski.

Wtedy będzie może jakaś korzyść z tej dzisiejszej

debaty.

(Oklaski)

Chciałbym też, panie ministrze, zwrócić uwagę

wyborami był we Wronkach.

Jest tam Służba Wię-

zienna.

Ja po tym spotkaniu rozmawiałem z pracow-

nikami tejże służby.

Muszę z przykrością powiedzieć,

że w ogóle nie zainteresował się tym, jak się tym lu-

dziom żyje itd.

Tym pracownikom było przykro.

Oczywiście spotykać się z oﬁceramiczyztymi,conie

mogą powiedzieć więcej, niż mogą, to jest już inna

kwestia.

Ale chciałbym zapytać, jak i kiedy potraktujecie

państwo tę służbę, bo o wszystkich innych była tutaj

mowa.

Ja nie rozgraniczam, ale z racji tego, że jestem

właśnie z tego środowiska, pytam o tę służbę w szcze-

gólności.

I druga kwestia.

Panie ministrze Sosnowski, pro-

szę nie obrażać się na to, co mówi się dzisiaj tutaj

z mównicy, dlatego że jesteście państwo koalicjantami

i z pewnością ktoś z pana klubu pracuje w minister-

stwie i pewnie te kwestie powinniście uzgadniać, ale

skoro przyjęliście taki budżet, jaki przyjęliście, skoro

nie zgłaszaliście żadnych poprawek w sprawach mun-

durowych, to nie ma co się teraz obrażać na to, że

posłowie, a szczególnie z opozycji, wygadują, wyma-

wiają wam to, bo jest w tym wasza wina (Dzwonek),

taka sama jak Platformy jest wasza, bo wy budujecie

większość.

I żadne słowa, jakie pan tu powie na mów-

nicy, nie mogą zaklinać rzeczywistości.

Wina jest…

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Już bardzo proszę kończyć, panie pośle.

Poseł Romuald Ajchler:

…po waszej stronie.

Dziękuję bardzo.

( Oklaski)

Ludowego.

słowie!

Tu, na tej sali bardzo łatwo rzuca się oskar-

żenia, ale jestem przekonany, że prawda się obroni

i prawda kiedyś zwycięży.

I nie będę, panie pośle,

mówił, kto jest winien temu, że strażacy mieli nad-

godziny, za które nie dostali zapłaty.

Nie będę mówił,

kto na tej sali jest winny.

(Poseł Romuald Ajchler: Nie Sojusz Lewicy De-

mokratycznej.)

Niech to ocenią strażacy.

Kierując się uczciwością, przypomnę tylko, że po

przyjęciu zmiany ustawy o Państwowej Straży Po-

żarnej, zgodnie z którą zdecydowaliśmy się zapłacić

60% średniej za każdą nadgodzinę, to rozwiązanie

jest może nie satysfakcjonujące, o czym mówiłem

wielokrotnie, ale jednak w miarę korzystne dla funk-

cjonariuszy.

I tylko przypomnę, że na to rozwiązanie w budże-

cie państwa trzeba było znaleźć 100 mln zł.

I prawdą

jest, bo kieruję się tu uczciwością, że nie wszystkie

pieniądze z tych 100 mln zł traﬁły do funkcjonariu-

szy, ale traﬁła z nich znaczna część.

A ponieważ padło tu oskarżenie, że dalej jest nie-

zapłaconych ponad 7 mln zł za nadgodziny, chciał-

bym zapytać pana ministra.

Panie ministrze, czy po

wprowadzeniu tej ustawy liczba niezapłaconych nad-

godzin w Państwowej Straży Pożarnej rośnie, czy

maleje?

Dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Andrzej Szlachta

401

Poseł Bartłomiej Bodio:

grożenia mogą wyniknąć z powstałej sytuacji?

Czy

zdaje pan sobie sprawę, ile wniosków o zwolnienie ze

służby jest przygotowanych w szuﬂadachiwkompu-

terach?

(Gwar na sali)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Czy można prosić panów o ciszę?

Może jednak

lepiej wyjść, opuścić salę, żeby nie przeszkadzać panu

posłowi, dobrze?

Będę bardzo wdzięczna.

(Głos z sali: Ajchler, cicho bądź.)

Poseł Bartłomiej Bodio:

Najbardziej wartościowe osoby rozważają odejście

ze służby.

Czy zna pan koszty rekrutacji, szkoleń no-

wych funkcjonariuszy?

Co będzie, gdy na Euro 2012

zabraknie wykwaliﬁkowanej kadry?

W formacjach

mundurowych duma, służba, powołanie są warto-

ściami najważniejszymi.

Nie można ludzi w ten spo-

sób traktować.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poproszę teraz o zabranie głosu ministra spraw

wewnętrznych pana Jacka Cichockiego.

Bardzo proszę, panie ministrze.

bardzo dużo słów.

Postaram się odnieść precyzyjnie

do tych precyzyjnych pytań i ogólniej do tych bardzo

ogólnych.

Pan poseł Szwed wyraził wątpliwość, czy są środ-

ki w komendach wojewódzkich na przyjmowanie no-

wych funkcjonariuszy.

Środki są.

Jest oczywiście

kwestia tego, żeby kandydaci przeszli tę procedurę

kwaliﬁkacyjną,aleniemaproblemuzpieniędzmina

przyjmowanie nowych funkcjonariuszy.

Jeżeli chodzi o negocjacje, rozmowy ze związkami

zawodowymi na temat emerytur mundurowych, to

w najbliższym tygodniu, o ile dobrze pamiętam to

w środę, jesteśmy już umówieni na kolejne, trzecie

spotkanie na ten temat.

Poinformuję związki zawo-

dowe o naszym stanowisku zajętym po tym, jak za-

poznaliśmy się ze stanowiskiem strony społecznej,

strony związkowej w sprawie propozycji rządowych

w zakresie reformy emerytur mundurowych.

Tak że

nie odwlekamy tego spotkania.

Zresztą kiedy rozma-

wiałem ostatnio ze związkowcami, obiecałem, że po

zakończeniu tego etapu konsultacji społecznych i prze-

analizowaniu uwag, które spłynęły, będzie niezwłocz-

nie spotkanie i ono jest przygotowane.

Mam nadzieję,

że zaproszenia do państwa dotarły.

I panie, i panowie posłowie pytaliście o pracowni-

ków cywilnych.

To prawda, to jest problem – nie mam

tu na myśli pracowników, tylko ich sytuację płacową.

Oni już dzisiaj zarabiają średnio mniej niż funkcjo-

nariusze, a po tych podwyżkach ta różnica będzie

jeszcze większa.

Już o tym mówiłem, że dostrzegamy

ten problem, nie zapominamy o pracownikach cywil-

nych.

Przedwczoraj odbyło się spotkanie w Minister-

stwie Spraw Wewnętrznych z reprezentantami związ-

ku pracowników cywilnych pracujących w służbach

podległych MSW.

Rozmawialiśmy na ten temat.

Zo-

stała tam złożona deklaracja, że w ciągu najbliższych

tygodni będziemy analizowali razem z komendanta-

mi budżety służb i szukali jakiejkolwiek formy pod-

wyżki wynagrodzenia dla pracowników cywilnych.

A to jest bardzo trudne, bo wielu z państwa tutaj

mówiło o wielu potrzebach, jakie mają służby.

Mimo

wszystko chcielibyśmy jednak, żeby jakieś pieniądze

się znalazły.

Mogę tylko państwu dzisiaj powiedzieć,

że panowie komendanci doskonale rozumieją ten pro-

blem, że po podwyżkach dla funkcjonariuszy służb

mundurowych ta sprawa będzie jednym z głównych

źródeł napięć wewnątrz służby.

Dlatego też mam na-

dzieję, że będzie jakaś odpowiedź pozytywna, mimo

że te budżety są napięte.

Nie mogę zgodzić się z takim twierdzeniem, które

tutaj padło, że ktokolwiek w jakikolwiek sposób stara

się poniżać funkcjonariuszy służb mundurowych.

Ja

rozumiem, że ze względów publicystycznych...

(Głos z sali: Ale oni się tak czują.)

...można mówić w ten sposób.

(Głos z sali: Proszę porozmawiać z funkcjonariu-

szami.)

Natomiast pani profesor Łybacka, którą bardzo

szanuję, z tej mównicy wypowiedziała słowa, do któ-

rych chciałbym się odnieść, proszę państwa.

(Głos z sali: Niezapłacone nadgodziny.)

Otóż, funkcjonariusze służb mundurowych, wszyst-

kich innych służb, także służby cywilnej, jak również

cywilni pracownicy mają elementarne prawo do za-

ufania do swoich przełożonych i osób, które podejmu-

ją wiążące decyzje dotyczące ich funkcjonowania

i wynagrodzeń.

Zaufanie buduje się na tym, że jeżeli

składa się obietnice, to się ich dotrzymuje.

Ja rozu-

miem, że bardzo łatwo jest składać obietnice, kiedy

nie ponosi się odpowiedzialności za to, że trzeba zna-

leźć te pieniądze.

Otóż chciałbym państwu tu bardzo

wyraźnie powiedzieć, że nie jest sztuką pokazać jed-

no czy drugie źródło.

Sztuką jest znaleźć pieniądze,

żeby z tego źródła te pieniądze mogły traﬁć.

Jak by-

ście państwo nie obśmiewali tego rozwiązania, które

zostało zaproponowane, wydaje się ono na dzisiaj naj-

bardziej realistyczne, jeżeli chodzi o możliwość pod-

402

wyższenia uposażeń funkcjonariuszy od październi-

ka tego roku, a nie od grudnia.

Jeżeli zostałem źle

zrozumiany, przepraszam, ale chodzi o październik

tego roku.

Oczywiście w momencie, kiedy te pienią-

usuwanie klęsk żywiołowych, tych środków na pod-

wyżki nie będzie.

I ja nie złożę dzisiaj, w tym momen-

cie deklaracji, czy będą pieniądze z jakiegoś innego

źródła.

Osobiście mogę powiedzieć tyle: Sam będę

starał się wtedy szukać tych pieniędzy w innych źró-

dłach.

Ale to źródło jest realne.

Analiza tego budżetu

za ostatnie lata pokazuje, że ze względu na różnego

rodzaju założenia dotyczące tego budżetu robione

wcześniej i niespełnianie tych założeń – z różnych

powodów, także właśnie dlatego, że różne inwestycje

nawet na poziomach gminnych się opóźniają – pienią-

dze w tym wymiarze, jak mówię, niespełna 80 mln zł,

pozostają.

Dlatego wydaje mi się, że jest duże praw-

dopodobieństwo, że będzie można funkcjonariuszom

wypłacić te pieniądze.

Ja również, i tu chcę złożyć deklarację, będę bar-

dzo mocno postulował i twardo dyskutował na ten

temat z ministrem ﬁnansów, żeby ta podwyżka mia-

ła skutki przechodzące na rok 2013, czyli jeżeli ona

znajdzie się w budżetach funkcjonariuszy od paź-

dziernika tego roku, to żeby w 2013 r. pozostała.

My-

ślę, że to jest bardzo poważna deklaracja, proszę

państwa.

Pamiętam nasze ostatnie spotkanie, pamię-

tam, że panowie o to pytaliście – panowie, tak, nie

było żadnej pani na spotkaniu – więc cieszę się, że

dzisiaj tę deklarację mogę złożyć.

Będę o to zabiegał

i na dzisiaj jestem optymistą.

(Poseł Magdalena Kochan: Pomożemy, panie mi-

nistrze.)

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Rzońca dotknął sprawy – przepraszam,

o, jest pan poseł Rzońca – co do której ja też uważam,

że wymaga bardziej precyzyjnego uregulowania

w służbach.

Mnie się też nie podoba sytuacja, w któ-

rej w tym samym momencie gdy funkcjonariusze

odchodzą na emeryturę i dostają, często tuż przed

odejściem, podwyżki dodatków, to szczególnie ci, któ-

rzy są bardzo wysoko, dostają je bardzo wysokie,

a ci, którzy są niżej, a wykonywali ciężką pracę, bar-

dzo często narażali także swoje życie albo ratowali

innych, dostają te dodatki bardzo, bardzo nieduże.

Dlatego też w odniesieniu do zmian, jakie proponu-

jemy przy zmianie reformy emerytur mundurowych,

nie chcemy, żeby liczyła się podstawa od ostatniej

pensji, bo to, wydaje się, w naturalny sposób skłania

do nadużyć i te nadużycia są, znamy je i panowie

związkowcy znacie je dokładnie tak samo.

To nie jest

dobre rozwiązanie.

Ono naprawdę skłania do tego,

żeby na koniec podwyższać bezzasadnie.

Ja uważam,

że jeżeli funkcjonariusz dobrze pracuje i jeżeli wyko-

nuje swoje zadania, powinien dostawać te dodatki,

nie tylko dobre – dodatki, w tym czasie, kiedy dobrze

pracuje, a nie w ostatniej pensji.

To byłoby najbar-

dziej sprawiedliwe również z punktu widzenia tego

funkcjonariusza.

Nie mówię już o motywacji.

Dlatego też postulujemy zrezygnowanie z nalicza-

nia w ogóle emerytury od ostatniej pensji, a propo-

nujemy uwzględnienie okresu 36 miesięcy, trzech

wybranych lat.

To się wydaje bardzo uczciwe, bo to

też pozwala na stworzenie sytuacji...

Dzisiaj mamy

sytuację taką, że jeżeli funkcjonariusz dojdzie do

szczytu swojej kariery, zostaje komendantem powia-

towym czy komendantem głównym, jemu się potem

opłaca pójść na emeryturę, jemu się nie opłaca dalej

pracować, bo on ma wtedy najwyższą pensję i może

dostać też wysoki dodatek.

A my chcemy, żeby funk-

cjonariusze później również mogli pracować, żeby

swoim młodszym kolegom mogli służyć swoim do-

świadczeniem i żeby w momencie kiedy będą odcho-

dzili na emeryturę, mogli wybrać te 36 miesięcy

i policzyć to sobie wtedy, kiedy mieli najlepsze płace

– i mieli wtedy dodatki, a nie żeby na koniec, niemal-

że w ostatniej godzinie ich służby, podnosić im te

dodatki, bo ktoś kogoś lubi albo nie lubi.

A więc ab-

solutnie zgadzam się z panem.

To są kwestie do zmia-

ny.

Dzisiaj jest za duża uznaniowość w tym obszarze.

Złożę oczywiście to, co wygłosiłem, na piśmie, tak

żeby to pozostało i było do wglądu dla państwa po-

słów i posłanek.

Jeżeli chodzi o informację o podwyżkach dla in-

nych służb niż Policja i żołnierze zawodowi, to w tym

modelu, który teraz jest zaproponowany, będę mógł

potwierdzić, że te pieniądze są, po 30 września, tak

Skutki przechodzące…

Aha, było pytanie o nadgodziny.

Mogę podzielić się

z państwem, bo specjalnie teraz sprawdzaliśmy, na-

stępującymi danymi.

Otóż w I półroczu zeszłego roku

zostało wypłaconych w sumie 46 mln zł za 3400 tys.

nadgodzin.

Za taką liczbę nadgodzin w pierwszej po-

łowie zeszłego roku zapłacono w takim wymiarze.

Teraz spływają dane dotyczące drugiej połowy tego

roku.

Gdy będę miał kompletne dane za rok 2011, to

będę mógł je przesłać do państwa, do Sejmu, żebyście

widzieli, jakie są skutki działania zmiany ustawowej,

o której wspominał pan poseł.

(Poseł Romuald Ajchler: …na bieżąco równocze -

śnie zapłacicie.)

Tak.

Przekażę państwu informację w ten sposób,

bo chcę być precyzyjny, z tego, co rozumiem, o to

chodzi.

Mam nadzieję, że nie pominąłem zbyt wielu py-

tań.

(Głos z sali: Jeszcze Służba Więzienna.)

To ja zaraz poproszę pana ministra, żeby odpo-

wiedział, bo on jest w tej kwestii specjalistą, ponie-

waż Służba Więzienna podlega Ministerstwu Spra-

wiedliwości.

Ja nie chcę się tu kompetentnie wypo-

wiadać.

Jeszcze raz odwołam się do…

Aha, jeden z panów

posłów straszył tymi licznymi odejściami.

Mogę pana

uspokoić, dzisiaj w służbie odejścia nie są proble-

mem...

403

(Głos z sali: A co jest?)

...mimo tego, o czym czasem dziennikarze trochę

pod wpływem emocji napiszą.

Wczoraj, przedwczoraj,

gdy odbywał się inauguracyjny mecz na Stadionie

Narodowym, do Warszawy przyjechali wszyscy za-

stępcy komendantów z miast wojewódzkich, w któ-

rych ma się odbywać Euro, odpowiadający za zapew-

nienie bezpieczeństwa na Euro.

Oni nie zostali zmie-

nieni, ich podwładni również pozostają na swoich

stanowiskach.

Jeśli chodzi o odejścia, które miały

miejsce, to nie odbiega to jakoś bardzo rażąco od sta-

tystyk z poprzednich lat.

Różna bywała skala tego

zjawiska, ale jest to podobny poziom.

Przygotowywane są szkolenia dla policjantów

nowo przyjmowanych.

Jeśli chodzi o tych policjantów,

którzy wczoraj byli wykorzystywani do zabezpiecze-

nia Stadionu Narodowego – zresztą w podobnej licz-

bie i mniej więcej z tych samych formacji, w których

będą pracowali w czasie Euro – to oni w większości

byli już szkoleni, są przygotowani do zabezpieczenia

Euro.

Jeśli chodzi o zmiany, także naturalne zmiany

kierownictwa w Policji czy odejścia, to nie tworzy to

żadnego zagrożenia dla zapewnienia bezpieczeństwa

podczas Euro, to mogę powiedzieć z całą odpowie-

dzialnością.

Oczywiście Policja, jak to wielka służba, boryka

się z różnymi problemami w tym obszarze.

Szkole-

nie ma tu ogromne znaczenie.

Ja bardzo dużo obie-

cuję sobie na przykład po tym, że jednym z zastęp-

ców komendanta głównego został komendant Let-

kiewicz, długoletni szef Wyższej Szkoły Policji w Szczyt-

nie.

Mam nadzieję, że on zmodernizuje program

szkolenia Policji, odpowie na pytania, w jakich ob-

szarach szczególnie, ze względu na dzisiejsze wy-

zwania, trzeba szkolić i jak wielu funkcjonariuszy,

i że będzie to lepsze, nowocześniejsze szkolenie.

Chciałbym pana uspokoić, a w razie potrzeby mogę

służyć także jakimiś dodatkowymi danymi, też sta-

tystycznymi, dotyczącymi odejść.

Proszę nie niepo-

koić się o to, że to może jakoś wpłynąć na bezpie-

czeństwo podczas Euro.

Proszę państwa, proszę pozwolić mi, abym mimo

tych wielu słów krytycznych, które państwo wypo-

wiedzieliście, zakończył jednak optymistycznie.

Ja

się cieszę, że dzisiaj mogę stać tu przed państwem

i przed panami związkowcami, i powiedzieć, że mimo

że tak wiele grup, które pracują dla państwa, różne-

go rodzaju pracowników cywilnych, nie tylko w służ-

bach, ale w różnych sektorach, nie ma w tym roku

szans na podwyżkę, to jednak służby mundurowe

taką perspektywę mają, policjanci i żołnierze już od

1 lipca, funkcjonariusze innych służb mundurowych

od 1 października.

Mam nadzieję, będzie to skutek

przechodzący na 2013 r.

Uważam, że to jest bardzo

duże wyróżnienie służb mundurowych spośród in-

nych, także ciężko pracujących ludzi dla państwa.

na 2012 r.

Ja też bym chciał, żebyście państwo mogli

dostać tę podwyżkę i większą, i od stycznia, tyle że

musimy odpowiedzialnie dzielić budżet.

Ja specjalnie

przytoczyłem dane dotyczące ograniczeń, związane

z utrzymaniem deﬁcytu, bo to wymaga bardzo na-

piętych działań na każdym poziomie budżetu.

Nie

jest łatwo wskazać każde źródło, z którego można

zaczerpnąć.

Tak że cieszę się, że mimo wszystko

w 2012 r. funkcjonariusze służb, które odpowiadają

za bezpieczeństwo państwa bądź stoją, jak to ładnie

państwo powiedzieliście, w pierwszej linii ratowania

naszych obywateli, mają możliwość otrzymania pod-

wyżek, i to znaczących, bo 300 zł to może dla komen-

dantów nie jest bardzo dużo, ale dla strażaków czy

policjantów, którzy pracują na ulicy, to jest znaczna

kwota.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Poseł Jarosław Zieliński: Sprostowania, ale kró-

ciutko.)

Proszę, panie pośle.

Poseł Jarosław Zieliński:

Dziękuję, pani marszałek.

W trybie sprostowania, bo jedynie tak można

w tej chwili zabrać głos, ale dosłownie jedno zdanie.

Panie ministrze, niech pan nie składa takich de-

klaracji odnośnie do skutków przechodzących, bo

jeżeli są podwyżki, to one muszą być przechodzące.

To nie jest jednorazowy dodatek, więc proszę z tego

nie robić zasługi.

To jest naturalne, że skoro zapisa-

liśmy, że są podwyżki, to ze skutkami przechodzący-

mi.

Niech pan nie robi z tego swojej zasługi.

Tyle

chciałem powiedzieć.

(Poseł Magdalena Kochan: Pan uważa, że zawsze

ostatnie słowo musi należeć do pana.)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

nie przedstawicieli związków zawodowych.

Jest

404

tam też i pani, jeżeli dobrze dostrzegłem, i się cie-

szę, że chociaż w takiej niewielkiej części został

zachowany parytet.

Ze swojej strony będę zabierać głos tylko i wy-

łącznie w zakresie dotyczącym Służby Więziennej.

Korzystając z tego, że dostrzeżono moją obecność

w czasie tej dyskusji, przysłuchując się jej, chciał-

bym powiedzieć, że to jest również potwierdzenie

tego, iż od mniej więcej 4 lat zmienił się sposób pa-

trzenia na służby mundurowe, a zmienił to właśnie

rząd Platformy Obywatelskiej i PSL.

Nie zapomina

się już dzisiaj o Służbie Więziennej, a nie zawsze tak

było w poprzednich okresach.

Potwierdza to fakt,

że jak była ustawa o działaniach modernizacyjnych,

o Służbie Więziennej nie zapomniano, ale wtedy kto

inny rządził.

(Głos z sali: AWS.)

Nowa ustawa o Służbie Więziennej obowiązuje od

9 kwietnia 2010 r.

Pragnę, żeby wszyscy pamiętali,

w szczególności posłowie, bo w ministerstwach pa-

miętamy, że została ona wypracowana z ogromnym

współudziałem związku zawodowego Służby Wię-

ziennej.

Ale też poprzez to związek przyjął na siebie

ogromną odpowiedzialność za tę służbę.

W tej służbie

jest tylko jeden związek zawodowy.

Ma on również

dbać o etos tej służby.

Jednym z przejawów takiej

dbałości było dodanie na wniosek związku zawo-

dowego do ustawy o Służbie Więziennej przepisu

art. 157 ust. 4, który w swoim brzmieniu zapewnia

wszystkim funkcjonariuszom i pracownikom tej służ-

by ze strony ich przełożonych, a więc ze strony kadry

zarządzającej, dyrektorów w poszczególnych zakła-

dach karnych i aresztach śledczych obowiązek prze-

ciwdziałania wszelkim działaniom mobbingowym.

Zatem jeżeli mówimy o mobbingu, to pamiętajmy

również o tym, kto przyjął na siebie związany z tym

obowiązek.

Kwestia rozporządzenia.

Tak, to jeszcze nie obo-

wiązuje, ale założeniem tego rozporządzenia, które

ma na nowo określić sprawy dodatków, częściowej

rekompensaty za dojazdy do miejsca służby, jest to,

iż będzie to miało skutek obowiązywania od 1 stycz-

nia 2012 r.

Trwają uzgodnienia międzyresortowe

i społeczne.

Przedstawiciele związku zawodowego

wypowiedzieli się w formie uchwały w dniu 15 lute-

go.

W tej chwili trwa ostateczna analiza zgłoszonych

uwag i z całą pewnością w niedalekiej przyszłości,

można powiedzieć: na dniach, to rozporządzenie

będzie mogło być przez ministra sprawiedliwości

podpisane.

Przechodząc do stwierdzenia obecnego na sali – za

co dziękuję, bo pani poseł Łybackiej, jak widzę, nie

ma – pana posła Ajchlera, powiem tyle: dzisiaj Służ-

ba Więzienna, 30-tysięczna formacja, obejmująca 27

tys. funkcjonariuszy i ponad 2,5 tys. pracowników

cywilnych, od 1 stycznia tego roku także urzędników

państwowych, co jest bardzo ważne, a więc mająca

gwarancje budżetowe swojego istnienia i swojego

funkcjonowania, również zrozumiała, że te gwarancje

muszą być zapisane w ustawie o Służbie Więziennej,

ale ja to rozumiem też jako przyjęcie na siebie obo-

wiązku niekontestowania tego, co wynika wprost

z sytuacji ﬁnansówpublicznych.

Przepisart.56ust.3

ustawy o Służbie Więziennej nawiązuje wprost do

tego, iż wynagrodzenie zależy od tego, jaka stopa ba-

zowa zostanie przyjęta w ustawie budżetowej.

Pamię-

tając o tym, chcę powiedzieć jedno: dzisiaj średnie

wynagrodzenie funkcjonariusza to ponad 4 tys. zł.

Jeżeli chodzi o podwyżkę, jesteśmy ujęci w zapisie,

który obszernie przedstawiał pan minister spraw we-

wnętrznych.

W związku z tym sytuacja jest analogicz-

na do sytuacji innych służb mundurowych i naprawdę

nie widzę potrzeby mówienia w alarmistycznych to-

nach, że źle się dzieje w Służbie Więziennej.

Jeżeli źle

się dzieje, to, jeszcze raz podkreślam, może to wynikać

również z tego, że nadzór bezpośrednich przełożonych

nie zawsze jest najwłaściwszy.

Jestem przekonany – bo tak jest, przynajmniej

w tym czasie, w jakim mnie to dotyczy – iż mogę mó-

wić o pełnym współdziałaniu ministra spraw we-

wnętrznych i ministra sprawiedliwości, jeżeli chodzi

o sprawy dobrego funkcjonowania poprzez m.in. za-

pewnienie również dobrych, odpowiednich do sytuacji

budżetowej płac w tej służbie, Służbie Więziennej.

Od siebie powiem, że jestem przekonany, iż pra-

cownicy cywilni, urzędnicy państwowi nie będą

musieli, nie będą mieli podstaw do tego, aby czuć się

pokrzywdzeni w 2013 r.

Już dzisiaj minister spra-

wiedliwości przy współudziale kierownictwa Służby

Więziennej prowadzi działania analityczne, jeżeli

chodzi o budżet Służby Więziennej, po to, aby przy-

gotować się do racjonalnego wydawania tych środ-

ków również w 2013 r.

Tej wiedzy nigdy nie jest za

dużo.

Myślę, że każdy element współdziałania, rów-

nież ze strony związku zawodowego służby i pracow-

ników cywilnych – mam na myśli funkcjonariuszy

i pracowników cywilnych – na pewno będzie dobrym

wkładem w rozmowę o dobrej Służbie Więziennej,

dobrym więziennictwie polskim w następnych la-

tach, tak jak to miało i ma miejsce od kilku lat.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Chciałabym przekazać, że pani posłanka Łybacka

bardzo prosiła, żeby przeprosić państwa, ale napraw-

dę nie mogła czekać na tę część, miała już bowiem

wcześniejsze zobowiązania, których w żaden sposób

nie mogła odwołać.

Zamykam dyskusję.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

405

Przystępujemy do rozpatrzenia punktów 24.,

25. i 26. porządku dziennego:

24.

Sprawozdanie Rady Ministrów z realizacji

2010 r. (druk nr 48) wraz ze stanowiskiem Komisji

25.

Informacja ministra pracy i polityki spo-

łecznej o skutkach obowiązywania ustawy z dnia

ustaw (druk nr 79) wraz ze stanowiskiem Komisji

26.

Informacja rzecznika praw dziecka o skut-

kach obowiązywania ustawy z dnia 10 czerwca

mocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw

(druk nr 47) wraz ze stanowiskiem Komisji Polity-

ki Społecznej i Rodziny (druk nr 157).

dzinie oraz niektórych innych ustaw.

Bardzo proszę, panie ministrze.

słowie!

Mamy dwie sprawy, to znaczy jedno spra-

wozdanie i jedną informację.

Postaram się przedsta-

wić to w miarę syntetycznie, jako że bardzo dogłęb-

nie dyskutowaliśmy o tych kwestiach na forum

do meritum.

Jak państwo wiecie, w Polsce obowiązuje „Kra-

nie”.

Dzisiaj mówimy o 2010 r., a był to dosyć zna-

mienny i ważny rok.

Badaliśmy wówczas określoną

grupę, ponieważ taka jest ﬁlozoﬁa w ramach tego

programu, a skupiliśmy się na kobietach i mężczy-

znach, jeśli chodzi o przemoc w rodzinie, jeśli chodzi

o oﬁary tej przemocy.

Przypomnę, że kiedyś zajmo-

waliśmy się dziećmi, osobami starszymi, będziemy

zajmować się osobami z niepełnosprawnością.

Tak

więc w ramach tego programu przeprowadziliśmy

diagnozę zjawiska przemocy w rodzinie wobec ko-

biet i mężczyzn, przeanalizowaliśmy ﬁnansowanie

specjalistycznych ośrodków wsparcia, jak również

ﬁnansowanie programów korekcyjno-edukacyjnych

oraz przeprowadzanie szkoleń dla pracowników

pierwszego kontaktu.

W 2010 r. zleciliśmy te badania OBOP, który

przeprowadził je na określonej próbie, a była to pró-

ba 3000 osób, 1500 kobiet, 1500 mężczyzn.

Doszli-

śmy do określonych rekomendacji i wniosków.

Żeby

mieć pełen obraz, przypomnę tylko, że koncentro-

waliśmy się też na 500 profesjonalistach, wśród

których byli pracownicy socjalni, policjanci, kura-

torzy sądowi, pracownicy ochrony zdrowia, jak rów-

nież pracownicy gminnych komisji rozwiązywania

problemów alkoholowych.

To był istotny element,

o którym chciałbym powiedzieć w ramach tego krót-

kiego sprawozdania.

Materiały dotyczące tych ba-

dań są do dyspozycji wszystkich, tak by wszyscy

mogli się z nimi zapoznać, nie tylko zainteresowani

członkowie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny,

ale wszyscy nasi partnerzy z organizacji samorzą-

dowych i samorządów.

Jeśli chodzi o ﬁnansowanieośrodkówwsparciadla

oﬁar przemocy, to w tej chwili w Polsce funkcjonuje

35 takich ośrodków.

Wydaje nam się, na podstawie tej

analizy, że jest to infrastruktura wystarczająca, ale

oczywiście będziemy starać się to monitorować, jeśli

będzie taka potrzeba, i w miarę posiadanych środków

dalej rozbudowywać tego typu ośrodki.

Chciałbym poinformować, że udzielono różnora-

kich form pomocy ponad 14 tys. ofiar przemocy

w rodzinie, w większości kobietom, ale również męż-

czyznom i dzieciom.

Jeśli chodzi np. o porównanie

z 2009 r., a przypominam, że rozmawiamy o roku

2010, to ta liczba nieznacznie wzrosła – o 141 osób.

Co do programów korekcyjno-edukacyjnych, to

w tymże roku na terenie kraju uczestniczyło w nich

prawie 4800 osób.

Myślę, że jest to szczególnie istot-

ne, jeśli chodzi o sprawców przemocy w rodzinie, po-

nieważ ta grupa przez lata była wręcz niedostrzega-

na jako populacja, która może podlegać określonym

oddziaływaniom.

Nie koncentrujmy się tylko na oﬁa-

rach, ale również na tych, którzy są sprawcami, po

prostu po to, żeby korygować ich postawy, które do-

prowadzają do tylu nieszczęść.

Kolejna kwestia dotyczy szkoleń dla pracowników

pierwszego kontaktu.

Przeszkoliliśmy ponad 5500

pracowników, a marszałkowie przeznaczyli na ten cel

prawie 2600 tys. zł.

Szanowni państwo, cały program ﬁnansowania

„Krajowego programu przeciwdziałania przemocy

w rodzinie” to jest 16,5 mln zł, z czego większość

pochodzi z budżetu państwa, bo 16 169 tys. zł, a resz-

ta z innych źródeł.

Teraz króciutko o wnioskach, jeśli państwo po-

zwolicie.

Wynika z tego jasno, że „Krajowy program

przeciwdziałania przemocy w rodzinie” jest potrzeb-

ny, należy go rozwijać, monitorować wszelkie działa-

nia dotyczące samorządów lokalnych, bo na nich

głównie spoczywa odpowiedzialność za realizację po-

stanowień obowiązujących przepisów prawa.

Należy

też szkolić interdyscyplinarnie tych wszystkich pra-

cowników, którzy się tym zajmują.

Bardzo ważne są

Dokumenty dotyczące przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Wicemarszałek Wanda Nowicka

zespoły interdyscyplinarne, ponieważ umożliwiają

one to, że można w sposób kompleksowy i w otocze-

niu specjalistów z różnych dziedzin pochylić się nad

indywidualnym przypadkiem, bez absorbowania

każdej ze służb, w jakiś sposób mocniej angażować

samą oﬁarę w różne działania korekcyjno-edukacyj-

ne.

Myślę, że ważne jest wzmocnienie nadzoru nad

funkcjonowaniem tychże specjalistycznych ośrodków

oraz zintensyﬁkowanie działań mających na celu sku-

teczne odizolowanie osoby stosującej przemoc w ro-

dzinie od osoby dotkniętej tą przemocą, co umożli-

wiają, przypomnę, przepisy prawa, które przyjęliśmy

w dniu 1 sierpnia 2010 r., bo wówczas zaczęła obo-

wiązywać nowa ustawa.

Jeśli pani marszałek pozwoli, od razu płynnie

przejdę do informacji.

Chciałbym zwrócić uwagę, że

większość obaw, które były wtedy artykułowane

przez sceptyków, bo nie chcę powiedzieć przeciwni-

ków pewnych zapisów, które znajdowały się w tej

znowelizowanej ustawie, w naszym odczuciu i jak

wynika ze sprawozdań, które otrzymujemy od woje-

wodów, ze struktur samorządu terytorialnego, nie

potwierdza się dzisiaj.

Mianowicie myślę tutaj o tym,

że nie ma tych negatywnych skutków, na które wska-

zywali przeciwnicy mówiący o kodeksowym zapisie

dotyczącym niestosowania kar cielesnych.

Zarzucano

czy też przewidywano, że będziemy mieć kazus kra-

jów skandynawskich, gdzie za klapsa czy za podnie-

siony głos w stosunku do dziecka rodzice lub opieku-

nowie będą, mówiąc wprost, wsadzani do więzienia.

Żadne tego typu praktyki nie miały miejsca.

Ze

wszystkich możliwych informacji i sprawozdań wy-

nika, że nie odnotowano w tym zakresie nadmiernej

aktywności i tak naprawdę wedle statystyk policyj-

nych nie zarejestrowano żadnego takiego przypadku.

Chciałbym przypomnieć, że nasze służby interdyscy-

plinarnie ingerują i reagują tylko wtedy, kiedy rze-

czywiście zagrożone jest życie dziecka czy oﬁary

przemocy i kiedy narusza się cielesność, ale nie tylko,

bo przecież przemoc może mieć różne wymiary i tyl-

ko wówczas dochodzi do interwencji.

Szanowni państwo, podobna sytuacja, jeśli chodzi

środowiska podnosiły problem związany z tym, że

pracownik socjalny będzie wykorzystywał swoje nad-

mierne, jak niektórzy twierdzili, uprawnienia i powo-

dował odbieranie dzieci rodzicom bez powodu i umiesz-

czanie ich bądź to w ośrodkach, bądź w innych do

tego przygotowanych miejscach.

Chcę powiedzieć, że

takich sytuacji nie odnotowaliśmy, a było 250 tego

typu interwencji.

Przypomnę państwu, że w tym za-

pisie nam i organizacjom pozarządowym, z którymi

w tym zakresie bardzo ściśle współpracowaliśmy, bo

to były ich postulaty, chodziło o to, żeby w sposób bez-

pieczny i niepowodujący urazów psychicznych i emo-

cjonalnych zabezpieczyć dobro dziecka, czyli umieścić

je w najbardziej przyjaznym otoczeniu, niekoniecznie

w izbie dziecka, niekoniecznie w instytucji, ale na przy-

kład u babci, cioci czy u kogoś, kto jest temu dziecku

bliski, kogo dziecko się nie boi.

Taka była główna

motywacja i przesłanka, wydaje się, że jak najbar-

dziej wskazana oraz pożądana.

Należy tego zapisu

bronić, bo wszystko wskazuje, że nie narażaliśmy

przez to oﬁarprzemocy,szczególniedzieci,nadodat-

kowy stres i obciążenie z tym związane.

dów powstały zespoły interdyscyplinarne, czyli zło-

żone ze specjalistów, którzy w sposób profesjonalny

zajmują się tym problemem.

W skład takiego zespołu

wchodzi pracownik socjalny, policjant, przedstawiciel

służby zdrowia, kurator sądowy lub ktoś ze służb

odpowiedzialnych za to.

Mogą oni przeanalizować

problem i znaleźć najbardziej adekwatny środek, żeby

jak najskuteczniej wyprowadzić z tego koszmaru.

pytaniem otwartym.

W 2007 r. na przykład w specja-

listycznych ośrodkach wsparcia dla oﬁar przemocy

w rodzinie przebywały 4 tys., przebywało ok. 5 tys.

oﬁar, natomiast w 2010 r. już 8600.

Jest pytanie: czy

to znaczy, że przemoc w Polsce czy też problem ten

narasta?

W moim przekonaniu jest zupełnie odwrot-

nie.

To znaczy nie mówię, że przemocy nie ma.

Wie-

my, że są różne bardzo zatrważające sytuacje.

Nato-

że to nie jest już tabu, nie jest to zamiatane pod dy-

wan, w końcu się o tym mówi, są sygnały.

Doprowa-

dziły do tego również kampanie społeczne, które były

bardzo pożądane, potrzebne, przypomnę państwu:

„Kocham – nie biję”, „Kocham – reaguję”, „Nie krzywdź,

a nie będziesz krzywdzony”.

To wszystko miało miej-

sce w mediach publicznych.

Stopniowo w sposób taki

systemowy zmieniamy otoczenie i rzeczywistość.

Nie

zamiatamy tych problemów pod dywan.

Próbujemy

pokazywać, że jest to w dalszym ciągu problem, jak

państwo doskonale wiecie.

Jestem ostatnim, który

chciałby powiedzieć, że ten problem został rozwiąza-

ny.

Wiecie doskonale państwo, że w tym obszarze

mamy jeszcze ogromnie dużo do zrobienia zarówno

jeśli chodzi o zmianę świadomości, jak też, być może,

przepisów.

Monitorujemy to.

Chciałbym powiedzieć, że ta

informacja, którą państwu teraz przekazuję, doty-

czył ostatniego roku.

Trudno dzisiaj po jednym roku

funkcjonowania wyciągnąć jednoznaczne wnioski.

Zwracamy na to uwagę w dyskusji toczącej się w ra-

mach Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Organi-

zacje pozarządowe sygnalizują, że jest to jednak jesz-

cze za krótki okres, żeby w sposób kompleksowy i jed-

noznaczny ocenić skutki realizowania tego.

Nato-

miast w moim odczuciu pocieszające jest to – chciał-

bym się tym z państwem podzielić – że te zapisy,

które były przez niektóre środowiska, nie chcę ich na-

zywać, po prostu kwestionowane, upatrywano w nich

wielkie zagrożenie, przyczyniły się do ochrony oﬁar

przemocy, a nie wykorzystane do tego, by były łama-

ne praw tych osób czy też naruszane dobro rodziny.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Uprzejmie proszę o przyjęcie informacji o skut-

dzinie.

Bardzo dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

ka pana Marka Michalaka w celu przedstawienia

informacji o skutkach obowiązywania ustawy z dnia

Rzecznik Praw Dziecka

Marek Michalak:

słowie!

Panowie Ministrowie!

Wysoka Izbo!

Zgodnie

mam przyjemność przedstawić Wysokiej Izbie infor-

mację o skutkach obowiązywania ustawy po upływie

Przemoc wobec rodziny jest jednym z najbardziej

dramatycznych problemów społecznych, wymagają-

cych podejmowania systemowych środków zaradczych

o charakterze ogólnokrajowym, lokalnym i indywi-

dualnym.

Jednym z priorytetów mojej działalności jako

rzecznika praw dziecka jest objęcie szczególną troską

dziecka będącego oﬁarą przemocy, także tej w rodzi-

nie.

Na przestrzeni lat 2008–2011 podejmowałem

szereg działań na rzecz ochrony małoletnich przed

krzywdzeniem.

Występowałem m.in. do właściwych

ministrów, w szczególności podkreślając brak spój-

nego systemu koordynacji i współpracy instytucji

oraz organizacji zajmujących się problemem przemo-

cy w rodzinie.

Zwracałem uwagę na konieczność

wdrożenia systemowego planu przeciwdziałania

przemocy jako podstawowego warunku umożliwiają-

cego skuteczne zagwarantowanie ochrony dzieci

przed krzywdzeniem.

W związku z powyższym nie może budzić wątpli-

dzinie oraz niektórych innych ustaw, w której pra-

cach legislacyjnych aktywnie uczestniczyłem, przy-

jąłem z ogromną radością i satysfakcją, wierząc, iż

realizacja jej założeń przyczyni się do zagwaranto-

wania skuteczniejszej ochrony dzieci przed przemocą

w środowisku domowym.

Biorąc pod uwagę proﬁliob-

szar działalności rzecznika praw dziecka, monitoro-

wałem funkcjonowanie omawianej ustawy z perspek-

tywy ochrony dziecka jako oﬁary przemocy w ro-

dzinie.

Jak wcześniej wspomniałem, będąc zobo-

wiązanym na podstawie art. 12 tejże ustawy, przed-

stawiłem obu Izbom parlamentu informację o skut-

kach jej obowiązywania po upływie roku od dnia

jej wejścia w życie, którą w dniu dzisiejszym po-

krótce omówię.

Z góry należy zaznaczyć, iż tak krótki okres funk-

cjonowania ustawy zmusza do ostrożnego formułowa-

nia wniosków w zakresie jej funkcjonalności i efektyw-

ności.

W informacji rzecznika praw dziecka przedmio-

tem analizy objęto następujące kwestie: realizację

zadań wynikających z ustawy w perspektywie ochro-

ny dzieci przed przemocą na poziomie ogólnopolskim,

wojewódzkim oraz w praktyce społecznej powiatów

i gmin; występowanie problemu przemocy wobec

dzieci w rodzinie i dynamikę tego zjawiska na tle

wejścia w życie ustawy; wykorzystywanie wprowa-

dzonych przez ustawę środków w zakresie przeciw-

ochrony dziecka jako oﬁary; ocenę aktów wyko-

nawczych do ustawy z perspektywy ochrony dziec-

ka jako oﬁary przemocy domowej i społeczny wy-

dźwięk tej ustawy.

Niniejsza informacja oparta została na zróżnicowa-

nych pod względem metodologicznym badaniach prze-

prowadzonych przez zespół profesorów z Uniwersytetu

Śląskiego, panią prof. Jarosz i panią prof. Nowak.

In-

formacja niniejsza obejmuje informacje uzyskane od

podmiotów centralnych, właściwych ministerstw oraz

prokuratora generalnego, podmiotów szczebla woje-

wódzkiego, tj. wojewodów i marszałków województw,

jednostek samorządu terytorialnego, losowo wybranych

powiatów i gmin, jak również wyniki zleconych przez

mnie badań pracowni TNS OBOP.

Szczegółowe zakresy tematyczne badań mających

na celu określenie skutków funkcjonowania ustawy

objęły w pierwszej kolejności czas ukazywania się

oraz jakość dokumentów sekwencyjnych (rozporzą-

dzeń, procedur i zaleceń, wzorów dokumentów) z per-

spektywy wyeksponowania ochrony dziecka jako

oﬁary przemocy w rodzinie.

Analiza wydanych aktów wykonawczych określa-

jących szczegółowe warunki realizowania przepisów

ustawy wykazała, iż proces ich wprowadzania miał

dość powolny charakter.

Niemniej jednak należy pod-

kreślić, iż dokumenty te znacząco rozszerzyły dzia-

łalność służb w zakresie przeciwdziałania przemocy,

co zdecydowanie może poprawić ochronę dziecka

przed krzywdzeniem.

Wydaje się jednak zasadne do-

precyzowanie kilku zapisów w niniejszych aktach

w kontekście dbałości o ich wysoki poziom i funkcjo-

nalność.

Na przykład w rozporządzeniu ministra

cedury postępowania przy wykonywaniu czynności

odebrania dziecka nie została uregulowana kwestia

transportu małoletniego z miejsca interwencji do oso-

by najbliższej, niezamieszkującej wspólnie ze spraw-

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

cą, rodziny zastępczej lub do całodobowej placówki

opiekuńczo-wychowawczej.

potrzeby i specyﬁcznąsytuacjędziecioﬁarprzemocy

w rodzinie poprzez wyodrębnienie osoby dziecka

w treści przepisów.

W obecnym stanie prawnym ma-

łoletni są obok innych osób adresatami ustawy i wy-

danych na jej podstawie przepisów wykonawczych.

Wydaje się jednak, że szczególna sytuacja dziecka

jako oﬁaryprzemocywrodziniepowoduje,żeniejest

możliwe, aby za pomocą jednego aktu wspólnego dla

różnych podmiotów przemocy domowej, to jest ko-

biet, mężczyzn, osób starszych i dzieci, wystarczają-

co kompleksowo i skutecznie określić działania ochron-

ne wobec małoletnich.

Wskazuje to na potrzebę stwo-

rzenia w przyszłości oddzielnego aktu prawnego

szczegółowo ujmującego problem ochrony dzieci przed

przemocą.

Stało się tak w innych państwach, które,

uznając złożoność zjawiska przemocy wobec dziecka

i jego specyﬁkę na tle ogólnego problemu przemocy

w rodzinie, tego typu akty ustanowiły.

Następnym zagadnieniem poddanym analizie

była realizacja zadań wynikających z ustawy w per-

spektywie ochrony dzieci przed przemocą na pozio-

mie ogólnopolskim, wojewódzkim oraz w praktyce

Analizując działania na rzecz ochrony dzieci

przed przemocą na poziomie ogólnopolskim, oparłem

się na własnych dokonaniach w tym zakresie, a tak-

że na informacjach uzyskanych od właściwych mini-

strów.

Działania te skupiły się m.in. na podnoszeniu

poziomu świadomości społecznej w zakresie przyczyn

nizowanie kampanii społecznych przez ministra pra-

cy i polityki społecznej, rzecznika praw dziecka oraz

organizacje pozarządowe, w tym m.in. Komitet Ochro-

ny Praw Dziecka, Krajowe Centrum Kompetencji,

Fundację Kidprotect.pl, Fundację Dzieci Niczyje,

Fundację ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom – są

to bardzo ważne inicjatywy, takie jak „Kocham, nie

biję”, „Bicie jest głupie”, „Dzieciństwo bez przemocy”,

„Mądre wychowanie” czy „Mądrzy rodzice” – czy

modernizowanie strony internetowej dla osób po-

krzywdzonych przestępstwem, co uczyniło Minister-

stwo Sprawiedliwości.

Warto podkreślić również działania właściwych

ministerstw w zakresie wydawania zaleceń czy tworze-

nia odpowiednich procedur.

Na przykład Ministerstwo

wej zamieściło zalecenia dla pracowników socjalnych

w zakresie metod udzielania wsparcia oﬁaromprzemo-

cy w rodzinie, a Ministerstwo Sprawiedliwości wraz

z komendantem głównym Policji oraz Krajową Radą

Kuratorów przygotowało procedury współpracy służby

ców przemocy domowej.

Natomiast analiza treści i liczby działań podejmo-

wanych przez samorządy wojewódzkie (w sprawozda-

niu uwzględniono tylko te, które przekazały wnio-

skowane informacje) pozwala stwierdzić, że dzieci

stosunkowo rzadko są ich bezpośrednimi adresata-

mi.

Działania podejmowane na rzecz dzieci – oﬁar

przemocy w rodzinie przejawiały się w postaci: edu-

kowania poprzez udział w kampaniach społecznych

czy też ﬁnansowania programów telewizyjnych, or-

ganizowania konferencji, szkoleń i warsztatów dla

osób realizujących zadania ustawy, wspierania ﬁnan-

sowego podmiotów działających na rzecz ochrony

dzieci przed przemocą w rodzinie.

Faktyczna sytuacja oﬁar przemocy w rodzinie,

w tym dzieci, w najbardziej bezpośredni sposób de-

terminowana jest działaniami realizowanymi w śro-

dowisku lokalnym, toteż im w swojej informacji po-

święciłem szczególnie dużo miejsca.

Moje badania po-

kazały, że proces organizowania i realizowania dzia-

łań ustawy w powiatach i gminach był nierównomier-

ny i dość powolny.

O ile odpowiednie zadania formal-

ne zostały w większości wypełnione, o tyle realizacja

działań praktycznych, takich jak zapewnienie wspar-

cia, organizacja poradnictwa, organizowanie odpo-

wiednich tematycznych szkoleń oraz realizacja pro-

gramów korekcyjnych i proﬁlaktycznychwstosunku

do rodzin z problemem przemocy wobec dziecka, wy-

maga zdecydowanego przyspieszenia.

W zakresie pilnych czynności, jakie powinno się

podjąć w podstawowych jednostkach samorządu te-

rytorialnego, wskazać należy następujące rekomen-

dacje: 1) potrzebna jest większa specyﬁkacja dziecka

jako oﬁary przemocy w rodzinie w lokalnych progra-

mach przeciwdziałania przemocy w rodzinie poprzez

ukierunkowanie działań na jego osobę, 2) konieczna

jest poprawa jakości gromadzonych danych i prowa-

dzonych statystyk na poziomie lokalnym, 3) wzmo-

żenie działań w zakresie tworzenia form poradnictwa

w sprawach przemocy w rodzinie dostosowanych do

dzieci, 4) wzmożenie procesu podnoszenia kompeten-

cji osób realizujących zadania ustawy w zakresie

ochrony dzieci przed przemocą; w szczególności na-

leży położyć nacisk na rozpoznawanie przypadków

krzywdzenia oraz rozpoznawanie rodzin zagrożo-

nych przemocą poprzez szkolenia oparte na standar-

dach odpowiadających współczesnej, aktualnej wie-

dzy o zjawisku i działaniach wobec niego, 5) ze wzglę-

du na konkretne zadania diagnostyczne formułowa-

ne wobec określonych osób i podmiotów lokalnych

przez ustawę i rozporządzenie Rady Ministrów w spra-

wie procedury Niebieskie Karty, korzystnym rozwią-

zaniem będzie wprowadzenie na poziomie lokalnym

precyzyjnych standardów w zakresie identyﬁkowa-

nia i diagnozowania przypadków występowania prze-

mocy wobec dziecka, 6) konieczna jest intensyﬁkacja

procesu wdrożenia do praktyki lokalnej programów

podnoszenia kompetencji opiekuńczo-wychowaw-

czych rodziców oraz programów promowania i wdra-

żania pozytywnych metod wychowania w rodzinach

zagrożonych przemocą; należy również zachęcać sa-

morządy do realizacji podobnych programów wobec

całej lokalnej społeczności.

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

Kolejnym analizowanym przez rzecznika zagad-

nieniem wpływającym na ocenę funkcjonowania

przepisów ustawy na poziomie gminnym była reali-

zacja standardu współpracy interdyscyplinarnej oraz

poziom kompetencji służb i grup zawodowych podej-

mujących działania wymienione w ustawie.

W mojej

opinii proces wprowadzania standardu współpracy

interdyscyplinarnej do praktyki społecznej w rok po

wejściu w życie ustawy nie został w pełni zrealizo-

wany.

Powoływanie zespołów interdyscyplinarnych

w gminach nie przebiegało dynamicznie, choć pocho-

dzące z praktyki sygnały wskazują, że przynajmniej

w części powodowane jest to troską o dobór kompe-

tentnych osób jako członków zespołów.

Ale badanie

to, przypomnę, kończyło się rok po wejściu w życie

ustawy, więc jeszcze był rok, który pan minister uzu-

pełnił, i tym działaniom odpowiada większy procent

w tym sprawozdaniu, niż ten, który podaję.

Przeprowadzone badania dotyczące kompetencji

członków zespołów interdyscyplinarnych i grup ro-

boczych wskazują na pilną potrzebę objęcia ich szko-

leniami z zakresu ochrony dzieci przed krzywdze-

niem, w tym zwłaszcza dotyczącymi trudnych aspek-

tów diagnozowania przypadków, oraz szkoleniami

w zakresie właściwej współpracy interdyscyplinar-

nej.

Z pewnością obraz kompetencji członków zespo-

łów interdyscyplinarnych i grup roboczych byłby

bardziej pożądany, gdyby jednym z kryteriów ich po-

woływania było odbycie szkolenia w zakresie prze-

ciwdziałania przemocy w rodzinie (notabene takich

dodatkowych kryteriów nie zamieszczono w żadnej

z analizowanych gminnych uchwał w sprawie powo-

ływania członków zespołów interdyscyplinarnych).

Korzystnym rozwiązaniem byłoby obligatoryjne szko-

lenie osób powołanych do zespołów interdyscyplinar-

nych przed rozpoczęciem prac zespołu oraz następnie

w systematyczny sposób podnoszenie ich kompetencji

w postaci szkoleń superwizyjnych.

Można też suge-

rować pilne podjęcie rozwiązań w kwestii procedur

diagnostycznych, jakie mogłyby być stosowane przez

zespoły interdyscyplinarne.

Obszar ten wymaga, jak

się wydaje, stworzenia na poziomie centralnym, z udzia-

łem ekspertów, standardów diagnostycznych w za-

kresie rozpoznawania przypadków przemocy nad dziec-

kiem w rodzinie.

Na podstawie materiałów przekazanych rzeczni-

kowi przez organy centralne badano rozmiary i wy-

krywalność zjawiska przemocy wobec dzieci w świe-

tle statystyk różnych resortów.

W tym zakresie nale-

ży podkreślić, że wobec braku funkcjonowania w Polsce

centralnego systemu rejestrowania przypadków i po-

dejrzeń przemocy nad dzieckiem, a systemy takie funk-

cjonują w wielu państwach, obrazowanie rozmiarów

występowania zjawiska przemocy nad dzieckiem w ro-

dzinie ma charakter w gruncie rzeczy szacunkowy

i wymaga opierania się na różnych źródłach danych.

Podstawowe dane na temat rozmiarów zjawiska prze-

mocy nad dzieckiem w rodzinie w kategoriach reje-

strowanych przestępstw udostępnione zostały przez

ministra spraw wewnętrznych i administracji, mini-

stra sprawiedliwości, prokuratura generalnego oraz

komendanta głównego Policji.

Ponadto, kierując się

międzynarodowymi standardami w zakresie moni-

torowania przestrzegania praw dzieci i ich ochrony,

zwrócono się także do ministra zdrowia o dane doty-

czące występowania zjawisk zdrowotnych związa-

nych z problemem przemocy nad dzieckiem.

Z uwagi na wprowadzenie omawianą ustawą no-

wych instytucji, które mogą być rozpatrywane jako

środki zwiększające ochronę dzieci – oﬁar przemocy

w rodzinie, badałem zakres ich wykorzystywania.

W tym celu zwróciłem się o dane statystyczne do mi-

nistra sprawiedliwości oraz prokuratora generalne-

go.

Należy podkreślić, że otrzymane statystyki nie

specyﬁkują sytuacji przemocy wobec dziecka w ro-

dzinie rozumianej w kontekście przemocy pośredniej

(kiedy dziecko nie jest bezpośrednio obiektem znęca-

nia się, tylko jego świadkiem), czyli w ogóle odnoto-

wania istnienia dziecka w rodzinie, w której stoso-

wano przemoc.

Natomiast z ich treści można wywieść,

że takie instrumenty, jak odebranie dziecka z rodzi-

ny w sytuacji zagrożenia jego zdrowia lub życia, na-

kaz opuszczenia mieszkania czy zakaz zbliżania się

sprawcy do określonych osób, w 2010 r. częściej wy-

korzystywano jako środki zapobiegawcze i probacyj-

ne niż jako środki karne, co wydaje się zgodne z ideą

ustawy.

Tak że tutaj z całą odpowiedzialnością chciał-

bym potwierdzić, że te obawy, które były przejawia-

ne przed wejściem w życie ustawy, podczas dyskusji,

o czym już mówił pan minister, absolutnie się nie

potwierdziły.

Możemy w chwili obecnej być spokojni

– ta ustawa nie wywołała negatywnych skutków.

Ostatnim przeanalizowanym obszarem był po-

ziom świadomości i postaw społecznych wobec dzieci

pokrzywdzonych przemocą oraz opinie wybranych

grup zawodowych i środowisk eksperckich.

Ponieważ

jednym z kluczowych założeń ustawy w zakresie

ochrony przed przemocą w rodzinie było uzyskanie

zmiany społecznej świadomości na temat problemu

przemocy w rodzinie, w tym przemocy nad dzieckiem,

zleciłem przeprowadzenie badania przez pracownię

TNS OBOP.

Przedmiotem badań były: społeczna ak-

ceptacja bicia dzieci, stosunek do prohibicji kar ﬁzycz-

nych (wprowadzenia zakazu stosowania kar cielesnych

przez rodziców), postawy wobec ingerencji w rodzinę

z problemem przemocy nad dzieckiem.

W świetle

przeprowadzonego badania opinii publicznej można

ostrożnie wnioskować o obniżeniu się poziomu spo-

łecznej akceptacji dla bicia dzieci przez rodziców.

Tezę tę obrazują wyniki w zakresie aprobaty społe-

czeństwa wzglądem stosowania tzw. klapsów.

Dziś

jest to 69% – suma odpowiedzi „tak” i „raczej tak”

– a przed rokiem, w którym nastąpiła nowelizacja

ustawy, aprobata ta osiągała poziom 78%.

Różnica

stanowi 9%.

Z jednej strony jest to aż 9%, bo wreszcie

obserwujemy tendencję malejącą, a z drugiej strony

jest to tylko 9%, bo przyzwolenie wynosi nadal aż

69%.

Mam nadzieję, że w tym roku, roku ogłoszonym

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

przez Wysoką Izbę Rokiem Janusza Korczaka, ta

różnica zostanie zwielokrotniona.

Przypomnę, że nie

kto inny jak patron tego roku, Stary Doktor, z pełną

odpowiedzialnością mówił, że „nie ma większego

przestępstwa niż krzywda wyrządzona dziecku”.

Pol-

ski rzecznik praw dziecka przypomina te słowa i pod-

pisuje się pod nimi dwoma rękoma.

Również tenden-

cję wzrostu dezaprobaty dla bicia dzieci pokazują

wyniki badania przekonania o niewłaściwości stoso-

wania kar ﬁzycznych w wychowaniu oraz akceptacji

bicia dzieci jako metody wychowawczej.

Przed uchwaleniem ustawy trwała w Polsce dość

burzliwa publiczna dyskusja dotycząca projektowa-

nego wówczas przepisu wprowadzającego całkowity

zakaz stosowania kar ﬁzycznychwobecdzieci.

Bada-

nia na temat stosunku do wprowadzenia prawnego

zakazu stosowania kar ﬁzycznych wobec dzieci, któ-

re prowadzone były przed uchwaleniem ustawy,

wskazywały początkowo, tj. w 2008 r., na dużą pola-

ryzację opinii społecznej, z przewagą przeciwników

wprowadzenia tego zakazu.

Następnie, w 2009 r.,

wystąpiła względna równowaga zwolenników i prze-

ciwników wprowadzenia zakazu, natomiast aktualne

badania przeprowadzone na moje zlecenie pokazują,

że obecnie 46% badanych ocenia, że przepis ten jest

słuszny i może przynieść pozytywne skutki.

Jak po-

kazują doświadczenia innych państw, wzrost aproba-

ty dla oﬁcjalnego zakazu jest zazwyczaj procesem

bardzo powolnym.

Ponadto przeprowadzone badania pokazują, że

obecnie w społeczeństwie polskim sposób postępowa-

nia rodziców z dziećmi przestaje być traktowany jako

wyłącznie ich prywatna sprawa.

Aktualnie jedynie

30% badanych prezentuje niekorzystne postawy

w tym względzie, natomiast aż 61% badanych – suma

odpowiedzi „raczej nie” i „zdecydowanie nie” – apro-

buje społeczną kontrolę nad sposobem traktowania

dzieci przez rodziców.

Warto znowu przywołać mądre słowa patrona tego

roku, który w „Jak kochać dziecko” pisał: Wszystko,

co osiągnięte tresurą, naciskiem, przemocą, jest nie-

trwałe, niepewne, zawodne.

Podsumowując przedstawioną przeze mnie infor-

czasu wejścia jej w życie, tj. od 1 sierpnia 2010 r., oraz

analizując różne aspekty jej funkcjonowania ze skon-

centrowaniem się na osobie dziecka, przedstawić

można kilka końcowych konkluzji.

Okres jednego roku jest zbyt krótkim czasem, aby

w zasadniczych parametrach występowania zjawiska

przemocy nad dzieckiem w rodzinie mogły występo-

wać na tyle widoczne zmiany, by na tej podstawie

wnioskować o funkcjonalności samej ustawy.

Ponad-

to, jak to wykazano, proces wydawania aktów wyko-

nawczych miał dość powolny charakter, co przekłada

się na opóźnienia w działaniach na poziomie regio-

nalnym oraz w bezpośrednich działaniach lokalnych.

Spowodowało to również, że w czasie objętym moni-

toringiem trudno zaobserwować zmiany w różnych

danych bezpośrednich i pośrednich na temat wystę-

powania zjawiska i na temat działań wobec niego

podjętych oraz wnioskować na ich podstawie o skut-

kach nowelizacji dla zakresu występowania proble-

mu przemocy wobec dziecka w rodzinie.

Sugerowa-

nym jako pożyteczne – a wręcz konieczne – rozwią-

zaniem jest wprowadzenie stałego monitoringu skut-

ków ustawy i aktów wykonawczych przy wykorzysty-

waniu jednolitej lub podobnej metodologii w kolejnych

odstępach czasu monitorowania.

W jego ramach dużą

łalności zespołów interdyscyplinarnych, zwłaszcza

w perspektywie problemu przemocy wobec dziecka

w rodzinie.

Zauważyć należy, że zespoły te oraz gru-

py robocze jako podstawowe w świetle ustawy formy

działań lokalnych i indywidualnych obecnie dopiero

się konstytuują oraz rozpoczynają swoją działalność.

Analiza problemów ich funkcjonowania będzie z pew-

nością podstawowym nurtem wnioskowania i uspraw-

niania bezpośrednich działań w celu ochrony dziecka

przed przemocą w rodzinie.

Jeśli ma nam przyświecać doskonalenie systemu

ochrony dzieci przed przemocą w rodzinie, to sukce-

sywna modernizacja prawa oraz poprawa działań

w zakresie przeciwdziałania temu zjawisku, opiera-

jąc się na rzetelnym jego monitorowaniu, wymaga

odpowiednio sprawnie funkcjonującego systemu gro-

madzenia danych i sprawozdawczości.

Stworzenie

racjonalnego systemu opartego o nowoczesne i kom-

pletne wskaźniki szczegółowe wydaje się być w na-

szych warunkach pilną potrzebą, co dość dobitnie

ukazały przeprowadzone badania własne rzecznika

praw dziecka.

Dziecko jako oﬁara przemocy okazuje się być tak

naprawdę drugoplanowym adresatem działań i roz-

wiązań wynikających z ustawy.

Przekłada się to na

słabą specyﬁkację jego osoby w aktach wykonaw-

czych oraz w wojewódzkich i lokalnych programach

przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Przemoc w ro-

dzinie sama w sobie jest zjawiskiem złożonym, a udział

dziecka dodatkowo wyznacza szczególny charakter

i warunki występowania tego zjawiska oraz konse-

kwencje, a także specyﬁcznesposobyoddziaływania.

Wydaje się, że jednym aktem – ustawą, ustawodawca

nie jest w stanie w wystarczający sposób komplekso-

wo rozwiązać problemów związanych z przemocą

wobec dorosłych i dzieci.

W przyszłości, wzorem in-

nych państw, powinno dążyć się do stworzenia odręb-

nego aktu prawnego dotyczącego ochrony dzieci

łyby nowoczesne przepisy w tym obszarze.

Na razie

jednak w programach regionalnych i lokalnych ko-

nieczne jest zwiększenie zakresu i jakości specyﬁka-

cji osoby dziecka jako oﬁary przemocy w rodzinie.

Niezwykle istotną kwestią dla jakości systemu

ochrony dzieci przed przemocą są kompetencje osób

działających na mocy ustawy.

Można powiedzieć, że

prawo, ustawa, działa przez konkretnych ludzi.

Z tego

względu i na tle przeprowadzonego monitoringu na-

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

leży podkreślić krytyczną rolę szkoleń dla osób reali-

zujących działania ustawy i innych osób podejmują-

cych w środowiskach lokalnych działania na rzecz

ograniczania przemocy nad dzieckiem.

Jakość i sys-

tematyczność takich szkoleń oraz wprowadzenie

szkoleń superwizyjnych dla zespołów interdyscypli-

narnych wydaje się być kwestią, której nie można

odsuwać na drugi plan.

Jednocześnie ważne jest, aby

szkolenia te merytorycznie i metodycznie odpowia-

dały aktualnej wiedzy o zjawisku przemocy nad dzieć-

mi i sposobach jego ograniczania.

W praktyce prze-

ciwdziałania przemocy wobec dziecka ważne jest, aby

w niektórych aspektach funkcjonowały szczegółowe

procedury postępowania (diagnozy przypadków, roz-

poznawania ryzyka, zgłaszania, itp.).

Jakkolwiek

w monitoringu nie poddano tych kwestii szczegóło-

wej analizie, to jednak na podstawie pewnych zebra-

nych danych można sugerować potrzebę powstawa-

nia stosunkowo szczegółowych standardów, które

wyznaczałyby charakter postępowania diagnostycz-

Bardzo ważne jest inicjowanie i kontynuowanie

kampanii społecznych i programów edukacyjnych

mających na celu zwiększanie świadomości spo-

łecznej dotyczącej negatywnych skutków stosowa-

nia przemocy wobec dziecka oraz realizowanie

różnego rodzaju działań podnoszących kompeten-

cje wychowawcze rodziców i poziom znajomości

praw dziecka.

Panie ministrze, bardzo proszę o kontynuację

programu „Głęboka woda”.

Otrzymuję w tej spra-

wie bardzo dużo głosów ludzi wysoko oceniających

ten program.

(Poseł Magdalena Kochan: Dołączymy się do tych

głosów.)

Dziękuję paniom i panom posłom za wysłucha-

nie, za uchwaloną nowelizację bardzo ważnej i po-

trzebnej ustawy.

Paniom i panom ministrom oraz

wojewodom, marszałkom, wójtom, burmistrzom,

prezydentom i starostom, moim ekspertom ze świa-

ta nauki i organizacji pozarządowych serdecznie

dziękuję za pomoc w zgromadzeniu danych do

przedstawionej informacji.

I tak zupełnie na zakończenie konkluzja, potwier-

dzająca słuszność podejmowanych inicjatyw, słowami

Janusza Korczaka z rozdziału „Dzień drugi” w „Kie-

dy znów będę mały”: „A jeszcze szarpną, pchną, ude-

rzą.

Raz uderzą, albo za rękę szarpią i zdaje im się,

że nie bicie, że nie boli.

Bo oni biciem nazywają kato-

wanie dzieci.

Kiedy tłuką pasem, trzymają i walą jak

zbrodniarze, a dziecko się wyrywa i wrzeszczy: Już

nie będę, już nie będę.

Za takie bicie – może go teraz

już mniej, ale jeszcze jest – w przyszłości będą od razu

do kryminału sadzali.

Co czuje ten, który bije, i co

czuje dziecko, nie wiem.

Ale my patrzymy z obrzydze-

niem, z oburzeniem i zgrozą”.

A ja od siebie dodam:

patrzmy i reagujmy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

A teraz proszę o zabranie głosu sprawozdawczy-

nię komisji panią posłankę Ewę Drozd w celu przed-

stawienia sprawozdania komisji zawartego w druku

nr 158.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Ewa Drozd:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Panie Rzeczni-

wozdawcą Komisji Polityki Społecznej i Rodziny,

która na posiedzeniu w dniu 25 stycznia rozpatrzyła

sprawozdanie z realizacji „Krajowego programu prze-

ciwdziałania przemocy w rodzinie” w roku 2010, zwar-

te w druku nr 48, przedstawione przez pana ministra

Jarosława Dudę.

Na początku należy przypomnieć, że omawiany

program jest już realizowany od 2006 r., a zaplano-

wany jest na lata 2006–2016.

Jednak omawiany rok

2010 był bardzo ważny dla realizacji postanowień

zawartych w krajowym programie w związku z no-

wymi uwarunkowaniami prawnymi w obszarze prze-

wozdania i po kilkuletnim funkcjonowaniu tego pro-

gramu widać wyraźnie, że decyzja o opracowaniu

takiego dokumentu, ale przede wszystkim nowelizo-

wanie ustawowych uregulowań prawnych w tym

zakresie były trafne i na pewno konieczne.

W realizacji krajowego programu obok działań

bieżących, do których należy zaliczyć zadania głów-

ne, takie jak: przeprowadzenie diagnozy zjawiska

przemocy w rodzinie, ﬁnansowaniespecjalistycznych

ośrodków wsparcia dla oﬁarprzemocy,ﬁnansowanie

programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosu-

jących przemoc oraz przeprowadzanie szkoleń dla

pracowników pierwszego kontaktu, każdy rok po-

święcony jest innej kategorii oﬁarprzemocyiwoma-

wianym okresie skupiono się przede wszystkim na

kobietach i mężczyznach, którzy padali oﬁarami

przemocy w rodzinie.

W ramach diagnozy OBOP przeprowadził bada-

nia na grupie 3 tys. osób.

Uzyskano ważne informa-

cje dotyczące skali zjawiska przemocy w rodzinie

wobec kobiet i mężczyzn, charakterystyki oﬁarprze-

mocy w rodzinie i form przemocy, której doświadcza-

ją oﬁary,charakterystykisprawcówprzemocyiprzy-

czyny jej stosowania oraz sposobów korzystania

z pomocy instytucji.

Wysoka Izbo!

Jeżeli chodzi o ﬁnansowaniespecja-

listycznych ośrodków wsparcia dla oﬁar przemocy

w rodzinie, to do końca 2010 r. w Polsce funkcjono-

wało 35 specjalistycznych ośrodków wsparcia i we-

dług przedstawionych danych w 2010 r. liczba osób,

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

które skorzystały z usług świadczonych przez te

ośrodki, nieznacznie wzrosła w porównaniu do 2009 r.

– o 141 osób.

Kolejna bardzo ważna kwestia to ﬁnansowanie

programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosu-

jących przemoc, w których w 2010 r. uczestniczyło na

terenie całego kraju łącznie prawie 4800 osób, a ukoń-

czyło je 2846.

I tak z budżetu państwa na ﬁnansowa-

nie i utrzymanie specjalistycznych ośrodków wspar-

cia dla oﬁar przemocy w rodzinie przeznaczono

12 241 tys. zł, a na programy korekcyjno-edukacyjne

4 mln zł.

Kolejnym bardzo ważnym zadaniem, tym razem

realizowanym przez marszałków województw samo-

dzielnie, bez wsparcia ﬁnansowego z budżetu pań-

stwa, są interdyscyplinarne szkolenia dla pracowni-

ków pierwszego kontaktu, w ramach których prze-

szkolono 5519 pracowników i przeznaczono na to

kwotę 2600 tys. zł.

Patrząc z perspektywy czasu realizowania pro-

gramu, widać, że na pewno usystematyzował on dzia-

łania, wskazał odpowiedzialność poszczególnych

szczebli administracji publicznej, spowodował wzrost

odpowiedzialności za podejmowane działania, a z dru-

giej strony możliwość dokonania oceny i lepszej kon-

troli realizowanych zadań.

Jest to sygnał, że należy kontynuować intensyw-

nie sprawdzone działania w zakresie przeciwdziała-

nia przemocy w rodzinie, ale również dokonać zmian

w krajowym programie, chociażby w zakresie wnio-

sków wynikających z dyskusji podczas posiedzenia

komisji, takich jak zajęcie się problemem przemocy

wobec osób starszych i niepełnosprawnych, monito-

rowanie samorządów w zakresie realizacji postano-

wień ustawy oraz aktów wykonawczych do ustawy

czący wpływ na działania określone w krajowym

programie.

Z dyskusji wynikło również, że należy wzmocnić

nadzór nad funkcjonowaniem specjalistycznych ośrod-

ków wsparcia dla oﬁar przemocy, umożliwić coraz

większej liczbie osób stosujących przemoc w rodzinie

udział w programach korekcyjno-edukacyjnych oraz

dalsze działania mające na celu skuteczne odizolo-

wanie osoby stosującej przemoc od osoby, która tą

przemocą została dotknięta, kontynuować szkolenia

pracowników instytucji zajmujących się przeciwdzia-

łaniem przemocy w rodzinie, co będzie skutkować

budowaniem lokalnych koalicji, które będą coraz sku-

teczniej przeciwdziałały przemocy i chroniły jej oﬁa-

ry, i – co ważne – szukać środków na wsparcie samo-

rządów w realizacji tych zadań.

Pani Marszałek!

Członkowie Komisji Polityki

Społecznej i Rodziny po zapoznaniu się z realizacją

„Krajowego programu przeciwdziałania przemocy

w rodzinie” i po przeprowadzonej dyskusji przyjęli go

bez sprzeciwu i rekomendują go Wysokiej Izbie.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

sji panią posłankę Iwonę Guzowską w celu przedsta-

wienia sprawozdań komisji zawartych w drukach

nr 157 i 159.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Iwona Guzowska:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Szanowne Pa-

nie i Panowie Posłowie!

Mam wielki zaszczyt przed-

stawić sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej

i Rodziny o przestawionej przez ministra pracy i po-

lityki społecznej informacji o skutkach obowiązywa-

których innych ustaw, zawarte w druku nr 79, oraz

sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny

o przedstawionej przez rzecznika praw dziecka infor-

warte w druku nr 47.

Informację ministra pracy przedstawił pan mini-

ster Jarosław Duda i wszystkie informacje, które

przedstawił, są bardzo wyczerpujące, syntetyczne.

Pozwolę sobie zaakcentować tylko niektóre rzeczy,

które pan minister podniósł na spotkaniu z posłami

komisji.

Zwrócił uwagę na to, że narzędzia, które daje zno-

welizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy,

zaczynają działać, począwszy od bezpłatnej obdukcji

po szkolenia dla pracowników, członków zespołów

interdyscyplinarnych.

Muszę powiedzieć, że na pew-

no bardzo pozytywnym skutkiem jest to, że liczba

sprawców poddawanych oddziaływaniom korekcyj-

no-edukacyjnym znacznie wzrasta.

To jest dobry

prognostyk na przyszłość.

Poza tym coraz częściej

oﬁary przemocy wiedzą, że mają dokąd się udać i że

mają prawo prosić o pomoc.

W związku z tym widać

już po statystykach z 2007 r. w porównaniu z 2010 r.,

że wtedy z takich ośrodków i ich pomocy korzystało

osób.

Kampanie społeczne, czyli świadomość społeczna,

zwykle ważny element.

Podkreślał to również mini-

ster Duda podczas swojego wystąpienia, wskazując

na to, że jest to proces bardzo długotrwały i wyma-

gający konsekwencji.

Kampanie takie jak „Kocham

– nie biję”, „Kocham – reaguję” i jeszcze kilka wy-

mienionych już zadziałały, co pokazuje, że rzeczywi-

ście zmniejsza się przyzwolenie na przemoc.

To jest

bardzo dobry, wymierny skutek działania ustawy,

chociaż znowelizowana ustawa działa tak krótko.

Poseł Ewa Drozd

Chcę jeszcze nawiązać do tego, co podkreślił dzi-

siaj pan minister.

Przekazał on Wysokiej Izbie, że

obawy, które były wyrażane podczas prac komisji,

dotyczące odbierania dzieci przez pracowników so-

cjalnych czy wsadzania do więzienia rodziców, którzy

stosują kary cielesne, są nieuzasadnione, takie sytu-

acje nie mają miejsca.

Możemy więc spokojnie dalej

realizować zapisy tej ustawy, realizować rozporzą-

dzenia.

W związku z tym po dyskusji i po bardzo wyczer-

pujących odpowiedziach pana ministra komisja reko-

menduje Wysokiej Izbie przyjęcie informacji ministra

rych innych ustaw.

Rzecznik praw dziecka, jak wszyscy słyszeliśmy,

dokonał bardzo skrupulatnej analizy działania tej

ustawy.

Podkreślił to kolejny raz, również na posie-

żeby bardzo kompetentnie ocenić działanie tej usta-

wy.

Przede wszystkim skupił się na aktach wykonaw-

czych do ustawy w odniesieniu do dziecka jako oﬁary,

na realizacji zadań wynikających z ustawy na pozio-

mach ogólnopolskim, wojewódzkim, jak również po-

wiatowym i gminnym oraz na występowaniu prze-

mocy wobec dziecka i dynamiki tego zjawiska na tle

Pan minister zwrócił również uwagę na to, że

zmniejsza przyzwolenie na przemoc wobec dzieci,

że na środki wychowawcze w postaci kar cielesnych

też jest coraz mniejsze przyzwolenie społeczne, a jest

to wynikiem nie tylko działania samej ustawy, ale

również szeroko prowadzonych kampanii społecz-

nych.

Zwrócił uwagę również na to, że w sposób

mało dynamiczny powstają zespoły interdyscypli-

narne, aczkolwiek podkreślił, że jest to wynik tego,

że dba się bardzo o to, żeby osoby, które pracują

w tych zespołach interdyscyplinarnych, były bar-

dzo kompetentne, co później skraca i poprawia ja-

kość pracy z rodziną.

Szanowni Państwo!

Dodam tylko, że w obliczu

wyczerpujących odpowiedzi pana ministra i rzeczni-

ka praw dziecka komisja również rekomenduje Wy-

sokiej Izbie przyjęcie przedstawionych informacji

ję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Jako pierwsza stanowisko klubowe zaprezentuje

pani posłanka Magdalena Kochan, oczywiście z Klu-

bu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Izbo!

Sprawozdanie z realizacji „Krajowego progra-

mu przeciwdziałania przemocy w rodzinie”, informa-

cja pana rzecznika o skutkach wprowadzenia w życie

nowych rozwiązań ustawy o przeciwdziałaniu prze-

mocy w rodzinie, to wszystko są materiały, na pod-

stawie których można powiedzieć, że widać światełko

w tunelu, ale jest także sporo zastrzeżeń albo sporo

wskazań, które powinniśmy wziąć pod uwagę.

Nie

chodzi o to, żeby prawo lepiej działało, tylko o osoby,

które są oﬁaramiprzemocywrodzinie,przestępstwa

wyjątkowo perﬁdnego, bo dotyczącego najbardziej

intymnej sfery ludzkich uczuć, co ma wpływ na całe

życie człowieka, bo popełnianego w miejscu azylu,

który każdy człowiek ma zapewne w swoim rodzinnym

domu i w swojej rodzinie.

Skutki działania prawa po-

winny być jak najlepsze dla oﬁar, czyli powinny do-

prowadzać do tego, żeby oﬁar przemocy w rodzinie

było jak najmniej, żebyśmy nie musieli budować

ośrodków wsparcia, w których zamieszkiwałyby oso-

by pokrzywdzone przez swoich najbliższych, zamiast

mieszkać w domu, żeby osoby, które są zagrożone

przemocą, mogły się czuć coraz bezpieczniejsze.

Czy

tak jest?

W trakcie uchwalania ustawy o przeciwdziałaniu

przemocy w rodzinie z różnych stron naszej sali sej-

mowej, z różnych opcji politycznych padały bardzo

różne głosy na ten temat, od takich, że to zjawisko

jest wierzchołkiem góry lodowej, po takie, że przemo-

cy w polskiej zdrowej rodzinie nie ma.

Badania, które są bardzo profesjonalnie przepro-

wadzane, począwszy od Ministerstwa Pracy i Polity-

ki Społecznej, które jest ministerstwem wiodącym,

jeśli chodzi o tę problematykę, świadczą o tym, że do-

strzegamy to zjawisko coraz bardziej i umiemy je

diagnozować.

To jest dobre.

Bo nie chodzi nam o to,

żeby jakiekolwiek problemy zamiataćt pod dywan,

tylko o to, żeby te problemy wyciągać na światło

dzienne i umieć im przeciwdziałać.

Wydaje się, że resortowa w swoim zarządzaniu

Polska i rząd potraﬁą w tej kwestii współpracować

na bazie krajowego programu, w ramach którego

współdziałają ze sobą i to coraz lepiej.

To obserwuję

z roku na rok, czytając sprawozdania krajowego ko-

ordynatora tego programu.

Coraz lepiej współdziała

ze sobą 5 ministerstw i coraz lepsze, coraz bardziej

merytoryczne i bardziej skuteczne w odnoszeniu re-

zultatów działań są sprawozdania wszystkich mini-

sterstw realizujących ten program.

Trzeba powiedzieć tylko tyle, że może nie jest naj-

lepiej, że Ministerstwo Zdrowia podpiera się wyłącz-

Poseł Iwona Guzowska

nie sprawozdaniami Państwowej Agencji Rozwiązy-

wania Problemów Alkoholowych.

Chciałabym, myślę,

że cały mój klub jest zdania, że minister zdrowia w swoim

sprawozdaniu powinien uwzględnić działania instru-

ujące lekarzy, biały personel szpitali i POZ co do tego,

wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy

w rodzinie, a nie opierać się wyłącznie na sprawoz-

daniu PARPA.

Wydaje się także, że Ministerstwo Sprawiedliwo-

ści coraz dogłębniej i coraz lepiej diagnozuje ten pro-

blem, coraz szybciej rozpoznawane są sprawy i coraz

skuteczniej karani sprawcy tych przestępstw.

Wyda-

je się też, że Ministerstwo Edukacji Narodowej, któ-

re znakomicie, coraz lepiej realizuje ten program,

dostrzega problem i mam nadzieję, że nie powtórzą

się już wyniki badań Instytutu Zdrowia Publicznego,

w których na 100% badanych respondentów, nauczy-

cieli, 80% stwierdziło, że w swojej codziennej pracy

styka się z zewnętrznymi objawami stosowania prze-

mocy wobec dzieci i nie robi z tym nic.

Myślę, że wy-

niki tych badań powinny być mocną czerwoną lampą

zapalającą się ministrowi edukacji i skłaniającą do

szkolenia nauczycieli co do tego, jak postępować

z dzieckiem, wobec którego stosuje się przemoc.

Jestem także przekonana, że niedawno uchwalo-

stępczej, współgrająca z tą ustawą, da nam taki ob-

raz, że polska rodzina nawet zagrożona, niekoniecz-

nie patologią, ale czasem wewnętrznymi nieumiejęt-

nościami rozwiązywania własnych problemów, spo-

tka się ze zrozumieniem, wsparciem i pomocą ze

strony służb państwowych, i jak najmniejszą skalą

stosowania przemocy.

Co martwi?

Martwi mianowicie to, że badania

przeprowadzone w listopadzie i w grudniu 2010 r.

wśród 3 tys. osób, respondentów stwierdzają...

Prze-

praszam, chodzi mi o badania profesjonalistów, 100

pracowników socjalnych, 100 policjantów, 100 ku-

ratorów sądowych, 100 pracowników ochrony zdro-

wia, 100 pracowników gminnych komisji rozwią-

zywania problemów alkoholowych.

Po pół roku obo-

wiązywania ustawy mówi się w taki sposób, pań-

stwo we wnioskach, w sprawozdaniu z realizacji

tegoż programu krajowego piszecie: Prawie wszy-

scy badani profesjonaliści słyszeli o nowelizacji

ustawy, choć nie wszyscy wiedzą dokładnie, jakie

zmiany ona wprowadza.

Oznacza to tyle, że nawet

wśród profesjonalistów winniśmy prowadzić szero-

ką akcję edukacyjną.

To, co jest dobre, to to, że precyzujecie państwo

w programie bardzo konkretne wnioski, że te spre-

cyzowane wnioski dają możliwość koordynatorowi

tegoż programu, panu ministrowi Jarosławowi Du-

dzie, działającemu przecież w oparciu o zespół moni-

torujący, coraz lepiej monitorujący to zjawisko w Polsce

i składający się także z przedstawicieli, co podkre-

ślam, organizacji pozarządowych.

Stwierdzacie, że

zastrzeżenia dotyczą przedłużających się procedur,

pracy służb, często dobrej woli, a przede wszystkim

opieszałości w załatwianiu spraw osób dotkniętych

przemocą.

Powinniśmy z tego wyciągać jak najdalej

idące wnioski i wiedzieć o tym, że wprowadzenie

w życie szybkiej reakcji na tego rodzaju niedomaga-

nia zapewni oﬁarom przestępstw – okrutnego, jesz-

cze raz powiadam, przestępstwa – lepszą ochronę

i poczucie bezpieczeństwa.

Jestem także przekonana, że byłoby dobrze, gdy-

byśmy kampanie medialne, chwalone przez moich

przedmówców, traktowali nie jak coś wyjątkowego,

a jak coś, w co także powinniśmy się my wszyscy

zaangażować, my wszyscy posłowie, a także prosić

o to media.

Choć ze sprawozdania Krajowej Rady

mocy w rodzinie nie była specjalnie nagłaśniana

przez media, to moim zdaniem właśnie w ramach

misji publicznej powinny to media publiczne robić.

A już na pewno nie powinno w żadnym razie docho-

dzić do takich sytuacji jak ta, za którą Krajowa Rada

Radiofonii i Telewizji ukarała nadawcę karą pienięż-

ną – w czasie antenowym o blisko szesnastej w audy-

cji kierowanej do dwunastolatków tematem rozmowy

było, cytuję: najlepsza na świecie miłość jest w klo-

zecie.

Do takich sytuacji nie powinno dochodzić

w żadnym razie.

O dwóch rzeczach powinnam jeszcze teraz powie-

dzieć z całym przekonaniem i stanowczością.

Pierwsza rzecz to europejska konwencja dotyczą-

ca przeciwdziałania przemocy wobec kobiet, której

ratyﬁkacji powinniśmy się doczekać jak najszybciej.

Ta ratyﬁkacja powinna mieć miejsce jak najszybciej

i być także odpowiedzią na to, że według badań

sprawcy przemocy seksualnej to w 90% mężczyźni

i gwałt jest traktowany bardzo różnie – w tej sprawie

też powinniśmy bardzo mocno interweniować – nie

jest poczytywany za gwałt, mimo że dokonuje go wo-

bec kobiety mężczyzna.

Wobec tej sprawy powinni-

śmy się zachować tak, jak się zachowujemy wobec

sprawców przemocy domowej – bijący sprawca bez

względu na to, czy osoba pokrzywdzona składa do-

niesienie do prokuratury, czy też go nie składa, jest

ścigany z urzędu.

Druga rzecz, która jest bardzo istotna i o której

mówił pan rzecznik praw dziecka, to sposoby wycho-

wywania dziecka bez ﬁzycznych kar.

Byłoby bardzo

dziwne...

Albo inaczej: gdybyśmy nie mieli kłopotu

z tym, że przyzwolenie na karcenie ﬁzyczne dzieci

jest w Polsce dość duże, pewnie nikt nie wpadłby na

wydawanie podręcznika „Jak trenować dziecko”, to

jest cytat…

( Dzwonek)

Pani marszałek, minuta dosłownie jeszcze.

...oraz drugiego podręcznika „Mądra miłość”.

Z pierw-

szego, „Jak trenować dziecko”, przeczytam państwu

tylko jeden cytat: Szczególnie bolesnym doświadcze-

niem matek wychowujących małe dzieci jest dziecko

gryzące podczas karmienia piersią.

Moja żona nie

traciła czasu na szukanie innych środków zarad-

Poseł Magdalena Kochan

czych.

Kiedy dziecko ją ugryzło, pociągała je za wło-

sy (w przypadku dzieci niemających jeszcze włosów

trzeba znaleźć inny sposób).

Proszę zrozumieć, dziec-

ko w takiej sytuacji nie jest wcale karcone, a jedynie

warunkowane.

Jedna z naszych córek bardzo szybko

nauczyła się raczkować.

Dla jej własnego dobra i na-

szego spokoju zaczęliśmy ćwiczyć ją, aby nie wspina-

ła się na schody, łącząc zakaz z lekkimi razami po

gołych łydkach.

Jako rózgi używaliśmy niedużej wit-

ki wierzbowej, o średnicy ok. 2 mm.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Magdalena Kochan:

Tak, tak.

Scenariusz, jak przeprowadzić lanie

dziecka, znajduje się w podręczniku „Mądra miłość”.

Bardzo cieszę się, że rzecznik praw dziecka oba te

podręczniki, w cudzysłowie, skierował do prokuratu-

ry i że wydawnictwo, które parało się ich wydawa-

niem, wycofało obydwa podręczniki z użycia.

Chcia-

łabym powiedzieć, że gdybyśmy tam zamiast słowa

„dziecko” wprowadzili słowo „zwierzę”, to polska

ustawa o ochronie zwierząt zakazałaby wydawania

tego rodzaju instrukcji katowania zwierząt.

Zatem

w tych kwestiach mamy jeszcze sporo do zrobienia.

Stąd, gratulując panu koordynatorowi realizacji Kra-

jowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Ro-

dzinie, bardzo liczymy, jako klub Platforma Obywa-

telska, na dalsze skuteczne i wynikające z dotychcza-

sowych wniosków działania w latach przyszłych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

Pani Marszałek!

Panowie Ministrowie!

Wysoki

dotyczącą przedstawionej przez rzecznika praw dziec-

ka informacji o skutkach obowiązywania ustawy

o skutkach obowiązywania tejże ustawy oraz rządo-

wego dokumentu – sprawozdania z realizacji Krajo-

wego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Ro-

dzinie za rok 2010.

Trudno w jednej wypowiedzi ustosunkować się do

trzech bardzo różnych dokumentów.

Dotyczą one

szeroko pojętego zjawiska przemocy w rodzinie, ale

tów.

Są wreszcie wynikiem pracy różnych instytucji.

Takie wszystkoistyczne podejście wymusza, niestety,

powierzchowność oceny, a przecież warto byłoby

przyjrzeć się bliżej i skali problemu, i działaniom ad-

ministracji rządowej, administracji samorządowej,

a także skuteczności instytucji rzecznika praw dziec-

ka.

Ten wszystkoizm niestety był też widoczny pod-

czas obrad Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Trudno też ustosunkować się do realizacji ustawy,

której – jako ustawie potencjalnie groźnej dla rodziny

– mój klub był od początku przeciwny.

Wbrew temu,

co panowie mówili, ta groźba ciągle w tej ustawie

drzemie.

Jednakże spojrzenie na te trzy dokumenty

jednocześnie przyniosło jeden – zapewne niezamie-

rzony – skutek pozytywny.

Mianowicie ujawniło moc-

no chaotyczny i niespójny charakter aktywności róż-

nych instytucji obarczonych obowiązkiem przeciw-

działania przemocy.

W przedstawionych dokumentach oczywiście do-

minuje statystyka, jesteśmy zarzucani cyframi.

Wie-

lu ludzi poświęciło wiele czasu, by te cyfry wyprodu-

kować, ale one i tak nie dają pełnego obrazu zjawiska.

Brakuje choćby miejsca, gdzie rejestrowane byłyby

dane w skali kraju.

Mówił o tym zresztą pan rzecz-

nik.

Jesteśmy skazani na oddzielne statystyki bardzo

różnych ministerstw, także Policji czy Prokuratury

Generalnej.

Każda z tych instytucji prowadzi staty-

styki pod kątem własnych zainteresowań i własnej

metodologii.

Trudno zatem o dokonywanie porównań

zjawiska w poszczególnych latach.

Nie sposób znaleźć

informacje o tak ważnych zjawiskach jak przemoc

wobec osób starszych czy wobec niepełnosprawnych.

Niezbadane są społeczne źródła przemocy domowej,

ich tło socjologiczne.

A przecież jest to podstawa kre-

owania programów proﬁlaktycznych.

Powinny one

być nakierowane na konkretne środowiska, bo pro-

gramy dla wszystkich są w istocie programami dla

nikogo.

Ten brak koordynacji powoduje też powielanie

prac.

Na przykład rzecznik praw dziecka, badając

realizację ustawy z 10 czerwca, prowadził, korzysta-

jąc ze swoich skromnych możliwości, monitoring pra-

cy samorządów, a ten monitoring na szerszą skalę

prowadzi jednocześnie Ministerstwo Pracy i Polityki

Społecznej.

Podstawowym problemem, z jakim borykają się

wszyscy zaangażowani w walkę z przemocą, jest niedo-

statek środków, to oczywiste.

Na realizację ustawy mi-

nisterstwo pracy dostało 19 mln zł, podobnie jak w 2011 r.,

a więc bez uwzględnienia inﬂacji i prognozowanego

wzrostu kosztów, choćby transportu.

Te braki środków

odbijają się przede wszystkim na samorządach, bo to

samorządy ponoszą główny ciężar walki z przemocą.

Rząd Platformy idzie tu, niestety, swoją ulubioną

Poseł Magdalena Kochan

drogą: zrzucić na samorządy jak najwięcej obowiąz-

ków, a dać jak najmniej pieniędzy.

Efekty są widocz-

ne gołym okiem.

Dość powiedzieć, że powstało tylko

165 gminnych ośrodków wsparcia.

Placówki prze-

ciwdziałania przemocy są w 74% gmin.

W powiatach

jest nie lepiej, tylko połowa ma placówki interwencji

kryzysowej, jest tylko 35 ośrodków wsparcia.

Moim

zdaniem to jednak za mało, a można tę wyliczankę

długo kontynuować.

Nierozwiązana jest banalna, wydawałoby się,

sprawa, czyli kwestia kosztów odwiezienia dziecka do

placówki opiekuńczej.

Oczywiście nie powinna tego

robić Policja, a samorządy nie mają na to pieniędzy.

Dramatycznie brakuje pedagogów szkolnych czy dy-

żurujących psychologów, a przecież to właśnie

w szkole w naturalny sposób dzieci powinny szukać

pierwszej pomocy.

Brakuje też asystentów rodzin-

nych, którzy powinni być takim pierwszym podsta-

wowym ogniwem działań proﬁlaktycznych.

Nie ma

pieniędzy na dostateczną liczbę szkoleń pracowników

socjalnych, asystentów rodzinnych, cóż dopiero mó-

wić o innych osobach zaangażowanych w walkę z prze-

mocą.

O tym też dzisiaj była mowa.

Inna bulwersująca sprawa to warunki pracy pra-

cowników socjalnych.

Nie tylko są oni obarczani

wciąż nowymi zadaniami, zobligowani zostali także

do całodobowej gotowości do interwencji, właściwie

bez dodatkowego wynagrodzenia za nadgodziny.

W przypadku skromnych dodatków w kwocie 250 zł

do skromnych pensji musieli czekać tygodniami na

decyzję Ministerstwa Finansów.

Wygląda więc na to,

że wprowadzając ustawę z 29 lipca 2005 r. i noweli-

zując ją 5 czerwca 2010 r., w istocie nie oszacowano

kosztów, jakie trzeba będzie ponieść, działając na

zasadzie, trochę z sarmacka, jakoś to będzie.

Zgodnie z tą zasadą prowadzony jest także Kra-

jowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Ro-

dzinie.

Tak naprawdę brak jest całościowej wizji

programu.

Nie wyznaczyliśmy planu, nie zostały

wyznaczone cele cząstkowe, nie powstały standar-

dy postępowania dla poszczególnych stopni samo-

rządu terytorialnego.

Nie powstały wzorcowe pro-

gramy dla samorządów.

Aż się prosi o to, by wspo-

móc samorządy, tworząc właśnie takie wzorcowe

programy, skoro nie daje się im odpowiednich pie-

niędzy.

Samorządy często wyważają otwarte drzwi,

tracąc energię na budowanie rozwiązań, które spraw-

dziły się w innych gminach czy powiatach, a cza-

sem po prostu bezradnie rozkładają ręce.

W efekcie

tylko 70% gmin ma programy przeciwdziałania

przemocy, programy powiatowe ma zaledwie 30%

samorządów, aż 6 województw nie ma programów

ochrony oﬁar przemocy.

Ten brak spójności ma też dalszy konkretny wy-

miar.

Między gminami i powiatami widać drastyczne

różnice w ilości podjętych interwencji i przyjętych

środków zapobiegawczych.

Wychodzi później tak, że

w województwie podkarpackim było 9 przypadków

odebrania dzieci, a w śląskim aż 110.

Czy jest to wy-

nik różnic socjalnych, czy społecznych, czy może lo-

kalnej praktyki, a może zwykłego przypadku?

Na to

pytanie nikt w istocie nie próbował odpowiedzieć.

Brak też spójności w orzecznictwie sądowym.

Dlacze-

go?

Tego pytania też nikt sobie nie zadał.

Tak samo

nikt nie wie, czy środki wydawane na programy ko-

rekcyjno-edukacyjne przynoszą jakikolwiek efekt.

Szczytem niefrasobliwości jest to, że Rada Ministrów

wydała rozporządzenie nowelizujące „Niebieską kar-

tę” dopiero 13 września 2011 r., czyli 13 miesięcy od

wejścia w życie nowelizacji ustawy.

W dodatku otrzy-

maliśmy strasznie biurokratyczny formularz, trudny

do wypełnienia w warunkach interwencji kryzyso-

wej.

To jedno z podstawowych narzędzi zwalczania

przemocy zapewne trzeba będzie naprawiać zanim

jeszcze tak na dobre zaczęło funkcjonować.

Realizacja programu i ustawy ogranicza się więc

głównie do bieżącej walki o przetrwanie.

Próżno szu-

kać pomysłów na kampanie społeczne, nie ma pomy-

słów na spójną współpracę z organizacjami pozarzą-

dowymi, nie ma w ogóle mowy o współpracy z kościo-

łami.

Ministerstwo Edukacji Narodowej chwali się

wydanym w grudniu 2008 r. rozporządzeniem w spra-

nego oraz kształcenia ogólnego.

Ładnie to wszystko

brzmi, ale z praktyką jest gorzej, skoro np. ogranicza

się drastycznie ilość godzin przeznaczonych na przed-

mioty humanistyczne i skoro nikt nie zauważa takie-

go zjawiska, jak wzrost o 100% w ciągu dwóch lat

liczby przypadków przemocy szkolnej.

Z kolei Krajowa

Rada Radiofonii i Telewizji ograniczyła się do szcząt-

kowego, wyrywkowego monitoringu programów te-

lewizyjnych pod kątem zapobiegania przemocy, oczy-

wiście z braku pieniędzy, choć wszyscy wiemy, jak

ważną rolę odgrywa telewizja w kształtowaniu wzor-

ców osobowych.

To właśnie promowanie pozytyw-

nych wzorców kulturowych jest kluczem do ograni-

czenia zjawisk przemocy domowej, ale na taką pro-

mocję tak naprawdę nie ma pomysłu ani minister-

stwo pracy, ani też, niestety, rzecznik praw dziecka.

ciwdziałaniu przemocy w rodzinie weszła w życie, o ile

dobrze liczę, 19 miesięcy temu.

Jej pełna realizacja

jest możliwa dopiero od 5 miesięcy.

To oczywiście

stanowczo za krótki czas, by dokonywać poważnej

oceny jej skutków.

Na to przyjdzie czas za 2, 3 lata.

Natomiast już dziś widzimy, jak ta ustawa jest wdra-

żana, i niestety nie mamy tu budujących wniosków.

Wysoki Sejmie!

Reasumując, Klub Parlamentar-

w głosowaniu nad informacją rzecznika, a także wstrzy-

ma się w głosowaniu nad sprawozdaniem ministra

pracy i polityki społecznej z realizacji krajowego pro-

gramu przeciwdziałania przemocy za 2010 r.

Nato-

miast będziemy głosować przeciwko przyjęciu mini-

sterialnej informacji o realizacji tejże ustawy.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Jacek Świat

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, panie pośle.

zaprezentować stanowisko w sprawie sprawozdania

wiązywania ustawy o zmianie ustawy o przeciwdzia-

praw dziecka o skutkach obowiązywania ustawy

Na początek generalna uwaga.

Źle się stało, że

dzisiaj rozpatrujemy łącznie sprawozdania i informa-

cje trzech instytucji: Rady Ministrów, ministra pracy

i polityki społecznej oraz rzecznika praw dziecka.

To

są różne organy.

Dwa to organy rządowe, jeden to organ

niezależny.

Ubolewamy nad tym, że łącznie musimy

analizować tak naprawdę dokumenty, które powinny

być dyskutowane rozłącznie, zwłaszcza jeśli mamy je

omawiać w imieniu klubu Ruch Palikota jeszcze

przez 8 minut 51 sekund.

To stanowczo za mało cza-

su, bo problem jest bardzo poważny.

Jedynym plusem tej łącznej analizy jest to, że wy-

raźnie widać, że te instytucje w ogóle ze sobą nie

współpracują, że ta współpraca jest nieskoordynowa-

na, że tutaj nie ma żadnej wymiany myśli i poglądów.

Uderzające w tych wszystkich sprawozdaniach jest

to, że w niektórych tylko statystykach pada wyraz

„kobieta”, w pozostałych, co oczywiście jest bardzo

słuszne, opisach przypadków przemocy wyrazu „ko-

bieta” już nie ma.

Nie ma podziału na płeć, a wszyscy

wiemy, że płeć odgrywa w przemocy bardzo dużą,

bardzo ważną rolę.

W sprawozdaniu z realizacji kra-

jowego programu problemu przemocy wobec kobiet

już w ogóle nie uwzględniono.

Tylko raz pojawia się

sformułowanie „przemoc ze względu na płeć”, i to

przy okazji działań podjętych z inicjatywy European

Policy College.

Tylko raz.

(Poseł Magdalena Kochan: Pan poseł nie przeczy-

tał sprawozdania.)

Jesteśmy chyba jedynym krajem Unii Europej-

skiej, który nie zwraca uwagi na kwestię płci w przy-

padku przemocy.

W zaleceniach unijnych, Komisji

Europejskiej, europejskich programach pomocowych

Daphne czy zaleceniach ONZ jasno podkreśla się, że

problem płci powinien być kwestią, którą należy ana-

lizować.

Jeśli chodzi o dzieci, to dzieci w ogóle nie mają płci

dla rzecznika.

Rzecznik w ogóle nie analizuje tego

pod kątem płci – ile dziewczynek, ilu chłopców itd.

Warto by było też zwrócić na to uwagę w przyszłości.

Nie da się walczyć z przemocą, jeśli będziemy zapo-

minali o płci.

Pozwolę sobie teraz przejść do analizy informacji

o skutkach obowiązywania ustawy, która została

przedstawiona przez ministra pracy i polityki spo-

łecznej.

Analiza ta jest tylko zbiorem suchych infor-

macji, nie jest to w ogóle analiza skutków funkcjono-

wania ustawy.

I na początek: opracowanie i realizacja

gminnych programów przeciwdziałania przemocy.

Pan minister pisze: Niepokojące dane napłynęły z te-

renu województw dolnośląskiego i lubelskiego.

Oka-

zuje się, że nawet połowa gmin nie opracowała gmin-

nego programu.

No i co?

I tyle, na tym się kończy

zdanie.

I dalej nie mamy już nic – żadnych reﬂeksji,

żadnych sugestii, nic, tylko stwierdzenie: po prostu

nie opracowali i koniec.

Prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakre-

sie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Kolejne

zdanie: Poradnictwo jest realizowane w różnorodny

sposób.

Czyli jak?

Nie jest napisane, jak, kto realizu-

je, czy jest jakiś system, czy jest jakiś program – nic.

Nie dowiadujemy się tego, w jaki sposób jest to reali-

zowane.

Następnie: Zastanawiające jest nieposiada-

nie tego typu placówek, czyli placówek zapewniają-

cych osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miej-

sca w ośrodkach wsparcia na terenie województw

lubelskiego i świętokrzyskiego.

No, dramat.

Są dwa

duże województwa, lubelskie i świętokrzyskie, i tutaj

takich placówek nie ma.

To co, przetransportowuje

się te oﬁarydalej?

Niewiem,cosięztymrobi.

Tojest

ponad 300 gmin, panie ministrze, ponad 300 gmin,

które nie mają dostępu do ośrodków.

Dokładnie prze-

czytałem ten dokument, przeanalizowałem.

(Głos z sali: Ale kawałek dalej, panie pośle.)

Dalej, zadania własne samorządu województwa.

Nic – nie ma nic.

Jest tylko przepisana treść ustawy

i nic więcej.

Nikt nie sprawdził, jaka jest sytuacja,

mamy tylko informację: zadania własne samorządu

województwa.

I co mamy powiedzieć na ten temat?

Jak mamy to zanalizować?

Po co nam taka informa-

cja?

Ja wiem, co jest w ustawie.

Nie napisał pan, co

tam się dzieje, jak to funkcjonuje.

Zero.

Dalej, pieniądze przeznaczone na programy z za-

kresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Wyda-

no 2875 tys. – 90 podmiotów.

Kto dostał, na co dostał,

co z tymi pieniędzmi zrobił, jakie były tego skutki?

Nic, zero, czysta kartka.

Pusta – proszę zobaczyć.

(Oklaski)

Zadania prokuratora generalnego.

Prokurator

miał przygotować wytyczne dotyczące zasad postę-

powania powszechnych jednostek organizacyjnych

prokuratury.

Minął rok, więcej nawet, nic się nie sta-

ło.

Dokumentu nie udało się przygotować.

Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom.

Pan mini-

ster pisze: Dane są rozbieżne z danymi przekazywa-

nymi przez wojewodów z powodu innego okresu spra-

wozdawczego, ale należy domniemywać – to pan

minister domniemywa – że niektóre województwa

prezentowały dane liczbowe dotyczące odebrania

dziecka z innych powodów niż tylko wystąpienie

przemocy w rodzinie.

To pan nie potraﬁ zweryﬁko-

wać tych danych?

Pan nie jest tutaj od domniemywa-

nia, tylko od pracy.

(Poseł Magdalena Kochan: A pan umie czytać

dane?)

W jaki sposób mam to ocenić?

Ja też nie jestem

od domniemywania, ale chciałbym mieć suche infor-

macje i jakąś rekomendację.

(Poruszenie na sali)

Kolejna...

(Poseł Magdalena Kochan: Ale czy pan umie czy-

tać dane?)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę o zachowanie spokoju i umożliwienie kon-

tynuowania panu posłowi.

Poseł Robert Biedroń:

Dziękuję, pani marszałek.

Kolejna uwaga.

Liczba interwencji domowych

w 2010 r.

– 316 200.

Ilu było oskarżonych za prze-

stępstwa rodzinne popełnione przez członka rodziny?

16 403.

Czyli przez cały rok – to są tylko dane z dru-

giego półrocza, 316 tys. – mogło być około 600 tys.,

mniej więcej, jeśli mamy domniemywać.

316 tys.

osób, a tylko 16 tys. oskarżeń.

Co działo się w mię-

dzyczasie?

Była interwencja policji, była założona

„Niebieska karta”.

A gdzie oskarżenie?

Co się działo?

Panie ministrze, powiem panu, co się działo: przemoc

w domu.

Społecznej Jarosław Duda: Pan to wie?)

Pan też, tylko udajecie, że tego problemu nie ma.

Społecznej Jarosław Duda: Ja nie wiem.)

Ci ludzie nadal katują swoje dzieci, swoje żony, ma

miejsce przemoc, a oskarżeń jest tylko 16 tys. Wiecie

o tym bardzo dobrze.

Część stron jest skopiowana.

Na przykład str. 35,

30, 36, 37 są powielone.

Są tam te same rzeczy, do-

kładnie to samo.

Rozumiem, że potrzeba było więcej

stron, żeby raport był obszerniejszy.

(Oklaski)

Dalej pan minister pisze: w zdecydowanej więk-

szości orzekane jest zastosowanie warunkowego za-

wieszenia wykonania kary, co stanowi 87% wszyst-

kich kar pozbawienia wolności orzekanych wobec

sprawców znęcania się.

87% zawieszeń.

Pytanie do pana ministra sprawiedliwości – szko-

da że go tutaj nie ma, ale może pan minister odpowie

– skąd ta intensywność, dlatego tak dużo?

Czy mamy

do czynienia z innymi przestępstwami w Polsce, wo-

bec których tak bardzo bagatelizuje się problem?

87%.

Ciekawe pytanie.

Zostało mi mało czasu.

Na koniec możemy prze-

czytać: nie wszystkie zadania zostały zrealizowane.

Powodem nierównomiernej realizacji zadań był stan

wynikający z kalendarza wyborczego.

Panie ministrze, co to za tłumaczenie?

Pan tłu-

maczy, że były wybory i nie mogliście realizować

programu?

Pan był zajęty kampanią wyborczą?

(Głos z sali: Tuskobus.)

Być może właśnie tuskobus.

Przykro mi, niestety.

Oczekiwaliśmy informacji,

która coś podsumuje (Dzwonek), która opisze nam

skutki obowiązywania ustawy.

Dostaliśmy przepisa-

ne tabelki, statystyki, „kopiuj-wklej”.

Żadnych ana-

liz, żadnych wniosków, żadnych komentarzy.

Po pro-

stu kilkadziesiąt stron dokumentów, z którymi nic

nie można zrobić.

Dlatego w imieniu klubu Ruch Palikota składam

na ręce pani marszałek wniosek o przyjęcie informa-

cji rzecznika praw dziecka, a odrzucenie sprawozda-

nia Rady Ministrów z realizacji „Krajowego progra-

nych ustaw.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

W trybie sprostowania, sprostowania swojej wła-

snej wypowiedzi, pan poseł Jacek Świat.

Dziękuję, pani marszałek.

Proszę wybaczyć młodemu posłowi, że nie dopełnił

formalności.

Też chciałem zakończyć formułą, że Klub

Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość wnioskuje

o odrzucenie przedstawionej przez ministra pracy i po-

ku nr 79.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Państwo!

Tak się troszeczkę zastanawiam, bo mia-

łem okazję uczestniczyć w pracach podkomisji, która

Poseł Robert Biedroń

pracowała nad ustawą o przeciwdziałaniu przemocy.

Wiem, jak to długo i żmudnie szło, z jakimi walczyli-

śmy problemami, zastanawialiśmy się, jak to rozwią-

zać.

Były dyskusje, powroty do dyskusji.

Trwało to

dosyć długo.

Zresztą do prac nad tym projektem usta-

wy włączyłem się w już trakcie ich trwania.

Zastanawiam się, bo tak wiele osób, przedsta-

wiciele środowisk uważali, że to jest niepotrzebne.

Teraz przedstawiciele tych środowisk, kontynuato-

rzy, mówią, że w dalszym ciągu, mimo że to jest

realizowane, jest to źle realizowane.

Można pod-

chodzić do tej kwestii w taki sposób, ale zdaję sobie

nie jej w życie w tym kształcie, przyjęcie kompro-

misów udało się pod naciskiem opinii publicznej,

środowisk kościelnych.

Dyskutujemy nad tą ustawą praktycznie od 4 mie-

sięcy, bo ona została uchwalona w czerwcu, a weszła

w życie w sierpniu.

Kolego Robercie, nie chodzi o wy-

bory związane z tuskobusem, bo w 2010 r. odbyły się

wybory samorządowe.

Główny ciężar wyborów spo-

czywał na gminach, powiatach, województwach.

Główne zadania w zakresie wykonywania tej ustawy

dotyczą gmin i powiatów.

Jeżeli wybory były w listo-

padzie, to już praktycznie od września ci samorzą-

dowcy, którzy zarządzali, administrowali sprawami

gmin i powiatów, szykowali się do powtórnych wybo-

rów, a w ich wyniku, w wyniku demokratycznych

rozstrzygnięć zmieniły się osoby.

Mamy bowiem bez-

pośredni wybór wójta, burmistrza, prezydenta, mamy

pośredni wybór starosty, wynikający z układu powy-

borczego, jaki w danym powiecie wyłonił się po wy-

borach.

Z tego też względu pierwsze zadania dotyczy-

ły tego, czy dokonywać zmian w budżecie zaplanowa-

nym przez poprzedników, co jeszcze można zrobić

w bardzo krótkim czasie.

Dyskutujemy o informacji

w związku z wprowadzeniem tej ustawy w życie

w roku 2010, tak więc specyﬁka tej sytuacji spowo-

dowała, że nawet w ciągu 4 miesięcy nie można było

tego wprowadzić.

Bo co mieliśmy, jakie były elemen-

ty dotyczące niewykonania tych zadań?

Jeżeli wójt

przestał być wójtem, jeżeli rada gminy wymieniła się

w 50% albo w 70%, nie było do kogo…

(Poseł Robert Biedroń: Wybory.)

Kolega o tuskobusie.

To było rok później i myślę,

że będziemy rozmawiali o tym w przyszłym roku,

przyjmując zarówno informację, jak i sprawdzania za

rok 2011.

W dzisiejszej debacie nie można było nie

odnieść się do sytuacji bieżącej, bo jednak jest to sy-

tuacja sprzed 14, a właściwie już 15 miesięcy, ale to

były odniesienia w formie ustnej, ponieważ dokumen-

ty dotyczą tamtego czasu.

Szanowni Państwo!

Wsłuchałem się w tę informa-

cję, szczegółową informację mieliśmy przedstawioną

na posiedzeniu komisji.

Nie widziałem wszystkich

posłów, którzy biorą udział w dzisiejszej w debacie –

pani poseł, spojrzałem na panią, ale to pani nie do-

tyczy – podczas tej dyskusji, która odbywała się nad

tymi dokumentami.

Nagle, po przejrzeniu tych kil-

kuset stron, w zależności od tego, o jakim dokumen-

cie mowa, rzeczywiście można mieć różne wrażenia.

Ja się temu nie dziwię, też kiedyś próbowałem tak

postępować, ale potem zostałem wyprostowany przez

starszych kolegów czy koleżanki, którzy mówili:

chłopcze, dobrze czytasz, ale czytaj razem, tak żebyś

zawarte tam informacje mógł potem ze sobą skoja-

rzyć, bo z tego wynika clou sprawy.

Szanowni Państwo!

Myślę, że z jednej strony jest

kwestia przygotowania sprawozdania przez pana mi-

nistra, który występuje w dwóch rolach, bo mamy pro-

gram Rady Ministrów, który realizujemy, który w imie-

niu rządu przekazany jest ministrowi pracy i polity-

ki społecznej, a z drugiej strony mamy również infor-

mację z wykonania zadania, która także jest przypo-

rządkowana ministrowi.

Wiem, że w przypadku informacji, które spływają

z różnych resortów i z różnych samorządów, z róż-

nych poziomów, troszeczkę ciężko jest to przechwycić

i występowanie o informacje i o ich potwierdzenie czy

uszczegółowienie bywa czasami niemożliwe.

Dlatego

zdaję sobie sprawę, że uwagi, które zostały zgłoszone

przez pana posła Jacka Świata w sprawach dotyczą-

cych możliwości analiz, na pewno będą wykorzysta-

ne.

Bo przecież chodzi nam o to, żeby budować coraz

lepszy system opierający się nie tylko na samych licz-

bach, na słupkach, ale to jest też kwestia wyciągania

wniosków i tworzenia systemu, który będzie służył

temu, ażeby tej przemocy w naszych rodzinach było

jak najmniej.

Mam przyjemność współpracowania

z jednym panem ministrem, jak i z drugim panem

ministrem od 3 lat i wiem, że to zostanie wdrożone

i wprowadzone w życie.

Szanowni Państwo!

W imieniu klubu Polskiego

Stronnictwa Ludowego reprezentuję też środowiska,

o których mówiło się w czasie prac nad tą ustawą, że

na jaw niż w przypadku mieszkańców i rodzin w mia-

stach, bo jednak to są rodziny wielopokoleniowe

i czasami o pewnych sprawach się nie mówi.

Wiemy

z informacji medialnych, że czasami pewne zdarze-

nia, które mają miejsce w małych miejscowościach,

wioskach, również nie wychodzą poza ten obszar, ale

muszę państwu powiedzieć, że również jest widoczny

posęp, poprawa tej sytuacji, jeżeli chodzi o przeciw-

działanie i zmniejszanie przemocy w środowiskach

wiejskich.

Słyszałem stanowisko koleżanki Magdaleny Ko-

chan, która zresztą była przewodniczącą podkomisji,

prowadziła tę ustawę w poprzedniej kadencji, i po-

wiem tak, koleżanko Magdo, droga posłanko, myślę,

że tak jak zgodnie pracowaliśmy, tak tutaj stanowi-

sko Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie: trzy

razy „tak”, czyli dwa razy „tak” dla pana ministra

pracy i polityki społecznej i raz dla pana rzecznika

praw dziecka.

Życzyłbym sobie, ażeby tak wiele, jak

robią wspomniani przed chwilą przedstawiciele na-

szego rządu – minister pracy i polityki społecznej, tu

w tym momencie minister Jarosław Duda, a także

Poseł Piotr Walkowski

pan rzecznik praw dziecka – którzy tak wiele wyko-

nują za tak niewiele dla tak wielu, żeby to się powie-

lało w innych działaniach naszego rządu.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

wicy Demokratycznej odnieść się do informacji za-

wartych w drukach nr 47, 48 i 79.

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

to regulacja prawna, która dotyczy najboleśniej-

szych zjawisk, maltretowania, poniżania, znęcania

się, upokarzania, nienawiści, bicia, gwałtu.

Czyni

to współmałżonek wobec dzieci i krewnych.

To zna-

czy, przepraszam, bicie, znęcanie się nad współmał-

żonkiem, dziećmi i rodziną przez osobę, bo i męż-

czyzna, i kobieta dopuszcza się takiego działania,

która kiedyś mówiła im wszystkim, że kocha, lubi,

szanuje.

Przyczyny tego zjawiska są różne: wyga-

śnięcie uczucia, zmiany w psychice, ujawnienie

skrywanych dotychczas cech charakteru, nałogi,

bieda, stres, bezrobocie i, co warto podkreślić, czę-

sto nadmierny dobrobyt.

Ustawa ma na celu łagodzenie skutków tych pa-

tologicznych relacji w rodzinie, ma im zapobiegać,

chronić oﬁary.

Ustawa w obecnym kształcie, ta, któ-

rą dziś oceniamy, została uchwalona 10 czerwca 2010 r.,

ale nie sposób nie wspomnieć, że pierwsza ustawa

dotycząca walki z przemocą została uchwalona przez

Wysoką Izbę 29 lipca 2005 r. z inspiracji pani poseł

Izabeli Jarugi-Nowackiej.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Chciałabym ją wspomnieć w tym momencie, po-

nieważ była to naprawdę wielka orędowniczka tych

rozwiązań ustawowych, człowiek walczący o sprawie-

dliwość, o prawa słabszych.

Niestety nie ma jej już

wśród nas, ale myślę, że rekompensuje to życzliwa

pamięć o niej i o tym, co dla nas wszystkich zrobiła.

Od tego czasu bowiem, to jest od 2005 r., temat prze-

mocy w rodzinie stał się tematem publicznym, co jest

ważne i bardzo pozytywne.

W znacznym stopniu

zmieniła się świadomość społeczeństwa w zakresie

przeciwdziałania przemocy w rodzinie, ludzie odważ-

niej reagują na przypadki przemocy, mniej obawiają

się interwencji, skuteczniejsze są działania odpowie-

dzialnych służb.

Dzisiaj oceniana ustawa z 2010 r. wprowadziła

szereg nowych rozwiązań, które miały m.in. w moim

przekonaniu – powiem tylko o niektórych, najważ-

niejszych – bardziej skutecznie chronić oﬁary prze-

mocy, bowiem nowością było np. przyznanie oﬁerze

prawa do przebywania w mieszkaniu, bez względu

na to, czy najemcą tego mieszkania była oﬁara, czy

przestępca, sprawca nieszczęścia.

Ustawa dała prawo

do przekazywania dzieci pod opiekę placówce lub oso-

bom trzecim, spokrewnionym, co budziło tyle kontro-

wersji, a co ja uznaję za bardzo ważną, pozytywną

kwestię.

Przecież to było oddawanie dzieci pod opie-

kę, czyli wyrwanie na jakiś czas z rodziny, w której

wtedy trwały awantury.

I w końcu zakaz bicia dzieci.

Ale ustawa dała też nowe zadania samorządom, takie

jak konieczność realizacji programów, zapewnienie

rodzinom miejsca w ośrodkach wsparcia czy tworze-

nie zespołów interdyscyplinarnych.

Wprowadziła

także szereg innych zmian.

Zmiana ustawy budziła nadzieję na skuteczniej-

szą walkę ze skutkami przemocy.

Dzisiaj powinniśmy

zadać sobie pytanie, czy cel został osiągnięty.

Moja

odpowiedź, odpowiedź klubu Sojuszu Lewicy Demo-

kratycznej: efekty są nie do końca satysfakcjonujące.

Samorządy zrealizowały zadania zawarte w ustawie

w sposób bardzo zróżnicowany, co obrazują dane za-

warte w sprawozdaniu, druk nr 79.

I muszę powie-

dzieć, że szkoda, że ministerstwo nie dokonało ana-

lizy stopnia realizacji tych zadań przez poszczególne

samorządy.

Panie ministrze, sucha informacja, a ta-

kie jest to sprawozdanie, to za mało.

Nie daje to od-

powiedzi, co było przyczyną, a tego, mimo krótkiego

okresu obowiązywania ustawy, można się było do-

wiedzieć.

Czy przyczyną takiego zróżnicowanego,

niebezpiecznego prognostyka było zlekceważenie

problemu, krótki czas obowiązywania ustawy czy też

brak środków ﬁnansowych?

Sądzimy, że wszystkie

samorządy zrealizowały zadania.

Ale warto by było,

żeby jednak ministerstwo podsunęło nam informa-

cję, gdzie szukać impulsu, przyczyny nierównego

działania.

Trudno nie zauważyć, że również wyasy-

gnowanie z budżetu państwa pewnej kwoty – miałam

w pamięci zanotowane 19 mln, dzisiaj pan minister

mówi o 16 mln, więc nie wiem do końca, ale będę się

posługiwać tymi 19 mln – nie starczało na istotne

wsparcie nowych zadań, jakie ustawa nałożyła na

samorządy.

Trudny do zaakceptowania jest również, o czym

mówił już pan poseł Biedroń, argument zawarty w pod-

sumowaniu informacji rządowej.

Ministerstwo w ogóle

pokusiło się tylko o przedstawienie jednego wniosku,

że takie zróżnicowanie realizacji zadań wynikało z tego,

że były wybory samorządowe w 2010 r.

Powiem ze

smutkiem, że to znaczy, iż rząd zakłada brak odpo-

wiedzialnego, wyłącznie politycznego działania sa-

morządów, i to tak, jakby na szczeblach gmin i po-

wiatów pracowali tylko i wyłącznie wójtowie, burmi-

strzowie czy starostowie.

Przecież istniały instytucje,

to nie jest zadanie dla szefa, tylko dla całych struk-

Poseł Piotr Walkowski

tur, więc to jest zła argumentacja.

Wszystko, o czym

mówiłam, stanowić może tylko częściowe usprawiedli-

wienie niepełnej realizacji nowych zadań ustawowych,

które winny być realizowane przez samorządy.

Z mierną satysfakcją należy również przyjąć, że

sądy tylko w 299, ale jednak w 299 przypadkach orze-

kły nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę prze-

mocy i że dodatkowo pozytywnie rozpatrzyły 138 wnio-

sków rodzin pokrzywdzonych o to, żeby sprawca opuścił

lokal.

To nie są imponujące liczby, oczekiwania są dużo

większe i powodów do tego typu werdyktów sądów jest

na pewno dużo więcej.

Z drugiej strony powiem, że

może to być dobry prognostyk na przyszłość i z takim

odczuciem do tego podchodzimy.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

SLD podziela sta-

nowisko zawarte w sprawozdaniach rządu i rzeczni-

ka praw dziecka, że nowa ustawa obowiązuje zbyt

krótko – omawiamy tylko II półrocze 2010 r. – aby

dokonać jednoznacznej oceny skutków nowelizacji

z 2005 r.

Mamy nadzieję, że 2012 r. przyniesie lepsze

efekty.

Uważamy za konieczne stałe monitorowanie

działań w zakresie przeciwdziałania zjawisku prze-

mocy w rodzinie, gromadzenie rzetelnych danych

i szczegółowej sprawozdawczości dotyczącej tego nie-

chlubnego zjawiska oraz, do czego zobowiązywała-

bym rząd i wszystkie instytucje, głębszą ocenę tego

zjawiska.

SLD uważa również, iż w większym stop-

niu budżet państwa powinien wspomagać samorządy,

żeby mogły one lepiej realizować swoje zadania i sku-

teczniej zapobiegać przemocy.

Pozostaje do załatwienia wiele spraw w walce z prze-

mocą.

Statystyki są przerażające.

Chodzi chyba o str.

34, ale nie mam już czasu na jej omówienie.

Równo-

ne dane statystyczne i zawsze będą one niepełne,

bowiem wiele nieszczęść nigdy nie wypłynie poza ścia-

ny domu.

Przemoc często nie jest ujawniana i wszyst-

kie oﬁary nigdy jej do końca nie ujawnią, bo nie chcą

lub boją się do tego przyznać.

Nigdy nie poznamy do

końca tego bolesnego zjawiska.

Przemoc w rodzinie to poważny problem, z któ-

rym próbujemy się zmierzyć, ale nie wolno nam za-

pominać, że to tylko część zjawiska przemocy, z jakim

mamy do czynienia.

Równie poważnym problemem

staje się przemoc w szkole.

Jest to zjawisko, które

dotyka dzieci coraz częściej.

Jeśli chcemy, aby dzieci

w Polsce miały normalne dzieciństwo, a przecież

chcemy tego wszyscy, to należy bardziej skutecznie

walczyć również z tym zjawiskiem.

(Dzwonek)

Już kończę, pani marszałek.

To kolejne zadanie dla rządu, aby opracował sku-

teczniejsze środki gwarantujące bezpieczeństwo

w szkołach.

To jest poza ustawą, nie zwracam się do

ministra pracy, ale w ogóle do rządu.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Kończąc, chcę po-

wiedzieć, że SLD dostrzega występujące w praktyce

niedostatki, które wynikają z tych dokumentów.

Bio-

rąc pod uwagę wszystko to, co powiedziałam, będzie-

my głosować za przyjęciem informacji rzecznika praw

dziecka oraz nie będziemy głosowali za odrzuceniem

sprawozdania przedstawionego przez ministra pracy

oraz sprawozdania z realizacji „Krajowego progra-

ję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Parlamentarnego Solidarna Polska.

Pani Marszałek!

Panowie Ministrowie!

Wysoka

Parlamentarnego Solidarna Polska naszą opinię do-

tyczącą sprawozdania z realizacji „Krajowego pro-

obowiązywania ustawy o przeciwdziałaniu przemocy

w rodzinie.

Szanowni Państwo!

Przemoc, szczególnie w rodzi-

nie, to rzecz straszna, ale niestety ta patologia – wy-

nika to z tych danych, które dostaliśmy, też z naszych

obserwacji – istnieje w naszym społeczeństwie.

Jak

zauważyła moja przedmówczyni z SLD, zrzucenie tego

ciężaru w całości albo w dużej mierze na samorządy nie

do końca się sprawdza.

Widać z dokumentów, które do-

staliśmy, że samorządy w różnym stopniu zrealizowały

powierzone im zadania.

Dlatego uważamy, że powinno

być jeszcze większe wsparcie ze strony państwa, ze stro-

ny instytucji państwowych.

Ustawa, o której mówimy, budziła kontrowersje,

bo ma wiele zapisów, które mogą być niebezpieczne

dla rodziny.

Cieszę się, że nie mieliśmy do tej pory

jakichś drastycznych przykładów negatywnych jej

skutków, ale też uważam, i chcę to w imieniu nasze-

go klubu powiedzieć, że to za krótki okres, aby oce-

niać to wszystko.

Możemy jednak powiedzieć o paru

błędach.

Wiemy, że bardzo ważną sprawą w przeciw-

działaniu przemocy, szczególnie w rodzinie, a zwłasz-

cza wobec dzieci, jest proﬁlaktyka i akcje społeczne,

akcje medialne, aby ludzie zaczęli postrzegać ten pro-

blem zdecydowanie negatywnie.

Trochę brakuje tych

działań, wspólnych działań marketingowych, proﬁ-

laktycznych i wspólnej koncepcji promowania dobre-

go wizerunku rodziny i walki z przemocą.

Ale też trzeba jasno powiedzieć, że był to bardzo

krótki okres, więc ciężko jest ocenić, jakie to przy-

niesie efekty.

Dobrze, że to jest, dobrze, że idziemy

w tym kierunku, że jest walka z przemocą w rodzi-

nie, w stosunku do dzieci, bo to też jest bardzo waż-

ne, nieraz z doniesień medialnych się dowiadujemy

o drastycznych przypadkach przemocy wobec dzieci.

Jednak musimy zawsze pamiętać o tym, żeby nie

Poseł Anna Bańkowska

przekroczyć tej cienkiej linii, bo twarde, stanowcze

metody wychowawcze są i powinny być dozwolone,

ale absolutnie nie może to być przemoc, ﬁzyczna czy

psychiczna.

Zgodzę się z moimi przedmówcami, po-

nieważ mówię ostatni, że materiały, które dostaliśmy,

mogły być trochę lepsze, w wielu aspektach bardziej

dokładne, ale ja to doceniam, są materiały, wiemy, że

ktoś pracował.

Dlatego w imieniu Klubu Parlamen-

tarnego Solidarna Polska damy szansę tej ustawie,

damy szansę ministrowi na pracę i wstrzymamy się

od głosu.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Zakończywszy wystąpienia klubowe, przystępujemy

do zadawania pytań.

Czy wszyscy, i panie posłanki, i panowie posłowie,

którzy chcieliby zabrać głos w tej części dyskusji, zapi-

sali się do głosu?

Z uwagi na fakt, że obecna ustawa o przeciwdziała-

niu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych

ustaw nie rozwiązuje kompleksowo problemów zwią-

zanych z przemocą wobec dorosłych i dzieci, należy

zadać następujące pytanie.

Panie ministrze, kiedy

wreszcie zostanie stworzony odrębny akt prawny do-

tyczący ochrony dzieci, wyłącznie dzieci?

Chodzi o akt

prawny chroniący przed ich krzywdzeniem, projekt,

który w nowoczesny sposób sformułuje przepisy w tym

obszarze.

Panie ministrze, niech pan pamięta, że dzie-

ci są najważniejsze.

I oby opieki, pieczy nad najmłod-

szymi nie dotyczyły tylko pozorne działania rządu,

jak to jest w stosunku do ludzi bezdomnych.

Bezdom-

nych pozostawiliście samym sobie.

Nie czyńcie tego

z dziećmi.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Trzy pytania.

W sprawozdaniu na str. 102 przeczy-

tałam, że wzmocniono działania proﬁlaktyczneKra-

jowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Ro-

dzinie.

Będę wdzięczna, panie ministrze, za rozsze-

rzenie, bo to była dość lapidarna wypowiedź.

Na czym

polega wzmocnienie działań proﬁlaktycznych, które

są najważniejszymi działaniami?

Pytanie drugie dotyczy działań Ministerstwa

Sprawiedliwości i szkoleń.

Szkoleniami objęto różne

grupy osób, w których statutowej działalności mieści

się przeciwdziałanie patologicznym zachowaniom

społecznym, w tym zachowaniom w rodzinie.

Nie ob-

jęto nimi, jak jest napisane w sprawozdaniu, kurato-

rów.

Nie wiem, dlaczego.

Będę prosiła o odpowiedź,

bo to dość ważna grupa.

Trzecie pytanie dotyczy dzieci.

Chciałabym się do-

wiedzieć, w ilu przypadkach pod rządami nowej ustawy

dzieci zostały zabrane z domów rodzinnych...

(Dzwonek)

Bardzo proszę.

Poseł Joanna Fabisiak:

...w ilu przypadkach dzieci zostały odebrane ro-

dzicom i skierowane do domu dziecka.

Jakie były tego

powody?

Czy była to przemoc, czy inne powody?

W ilu przypadkach, jeśli w ogóle były takie powody,

taka motywacja, motywem odebrania dziecka była

bieda rodziny?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

do pana ministra lub rzecznika praw dziecka.

Tu

mamy materiał, jest tu m.in. analiza i statystyki do-

tyczące odbierania dzieci rodzinom.

Jedna statysty-

ka, statystyka policyjna, mówi o 371 przypadkach,

wojewódzka tak samo o 371 przypadkach, a dane z po-

mocy społecznej mówią o 588 przypadkach.

Proszę

mi powiedzieć, gdzie zniknęło ponad 200 przypadków

i w ogóle której statystyki powinniśmy się trzymać.

Statystyka powinna być oparta na konkretnym do-

kumencie, a tu mamy dwie sprzeczne informacje.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Andrzej Dąbrowski

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, pani posłanko.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Omawiane dzisiaj

sprawozdanie i informacja dotyczą bardzo ważnej

sfery rodzinnej, sfery społecznej.

Nad zjawiskiem

przemocy w rodzinie pochylają się posłowie niemal

każdej kadencji, przyjmując różne rozwiązania praw-

ne, pomagające walczyć z tą straszną patologią, jaką

jest przemoc w rodzinie.

Pani poseł Ania Bańkowska wspomniała o usta-

wie, o pierwszej w tej sprawie ustawie, przyjętej

przez parlament polski w 2005 r.

Miałam zaszczyt

być wtedy przewodniczącą specjalnej podkomisji

i posłem sprawozdawcą.

Mimo że wszyscy jednym

głosem mówimy przemocy „nie”, to zjawisko to wśród

młodzieży, wśród rodzin z roku na rok narasta.

Naj-

lepsze nawet prawo nie rozwiąże omawianego pro-

blemu bez włączania się w to i skutecznego współ-

działania wielu instytucji, samorządów, organizacji

pozarządowych.

Mam pytanie: W jakim stopniu w ocenie pana

rzecznika rady gmin i powiatów realizują zadania…

(Dzwonek)

Pani marszałek, czy mogę dokończyć?

…określone w gminnych programach przeciw -

działania przemocy w rodzinie, zważywszy na fakt,

że nie wszystkie gminy w kraju opracowały gminne pro-

gramy przeciwdziałania przemocy w rodzinie i ochro-

ny oﬁar tej przemocy?

łecznej uruchomiło program osłonowy skierowany do

jednostek samorządu terytorialnego.

W ramach tego

programu w drodze konkursu przyznano stosowne

kwoty 81 jednostkom samorządów terytorialnych.

Którym samorządom z województwa łódzkiego i jakie

dotacje przyznano na ten cel?

W jak dużym stopniu

i jak często przychodzą z pomocą poszkodowanym

zespoły interdyscyplinarne oraz ośrodki interwencji

kryzysowej?

I jak kształtuje się sprawa zapewnienia

osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc

w ośrodkach wsparcia, a także w ośrodkach inter-

wencji kryzysowej?

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

Pani Marszałkini!

Panie Ministrze!

Panie Rzecz-

niku!

W informacji przedstawionej przez ministra

ważnej sprawy.

Chodzi o realną pomoc dla oﬁarprze-

mocy w rodzinie, czyli natychmiastową izolację

sprawcy od oﬁary.

Natenproblem,isłusznie,zwraca

uwagę rzecznik praw dziecka w swojej informacji.

W żadnym puncie polskich przepisów taka izolacja

nie jest uwzględniona.

Prokurator i sądy mają kom-

petencje, aby izolować sprawcę od oﬁary, ale dopiero

na etapie toczącego się postępowania, przy wydawa-

niu wyroku, a więc tak naprawdę na końcu całej pro-

cedury.

Natomiast nie jest możliwa ochrona oﬁary

przed sprawcą natychmiast, gdy mamy do czynienia

z przemocą, bez względu na ewentualne wszczęcie

postępowania prowadzonego w sprawie i bez względu

na jego etap.

Moje pytanie dotyczy tego, czy w mini-

sterstwie, w Radzie Ministrów trwają prace nad

zmianą prawa w tym zakresie, tak aby do polskiego

porządku prawnego wprowadzić uprawnienie dla po-

licji do wydania sprawcy przemocy w rodzinie naka-

zu opuszczenia lokalu.

Takie rozwiązania funkcjonu-

ją w wielu krajach, np. w Austrii.

Chciałbym zapytać

pana ministra, czy są plany zmiany prawa w tym

zakresie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

dzinie jest dużo statystyki, z której można wyciągnąć

wniosek, że z wykonaniem ustawy nie jest dobrze.

Winy należy szukać po stronie rządowej – to w po-

przedniej kadencji tę ustawę przegłosowano głosami

Platformy Obywatelskiej i PSL-u – i ustawodawcy.

Dlaczego tak późno wydano rozporządzenie dotyczą-

ce „Niebieskiej karty”, przez co ustawa tak naprawdę

działa kilka miesięcy?

19 mln zł z puli ministerialnej

nie wystarcza na porządną realizację ustawy o prze-

ciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Tak naprawdę

przerzucono to na samorząd.

Ustawa o przeciwdzia-

łaniu przemocy w rodzinie, tak jak ustawa o pieczy

zastępczej to ustawy złe i niedopracowane, na któ-

rych realizację brak rządowego wsparcia ﬁnansowe-

go, o czym tu już wielu moich przedmówców mówiło.

Pracownicy socjalni są przeciążeni obowiązkami,

a na asystentów w rodzinie nie ma środków, przez co

system według mnie działa źle i widoków na poprawę

w tym tunelu nie widać.

(Dzwonek)

424

Jeszcze krótko, pani marszałek, jeśli pani pozwoli.

Nie podniesiono wynagrodzeń pracownikom so-

cjalnym, którzy muszą być przez całą dobę gotowi,

aby realizować zadania.

Czy ministerstwo wie, jak

podnieść wynagrodzenia pracowników socjalnych?

Dlaczego w tak wielu gminach nie ma ośrodków wspar-

łów interdyscyplinarnych?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ostatni pytanie zada pan poseł Cezary Olejniczak

wie!

Mam pytanie odnośnie do ośrodków wsparcia

dla oﬁar przemocy w rodzinie.

Państwo podają w sprawozdaniu, że w kilku wo-

jewództwach w ogóle nie ma takich ośrodków, m.in.

województwach łódzkim, dolnośląskim, świętokrzy-

skim, oraz że samorządy powiatowe, bo to na nich

spoczywa obowiązek znalezienia takich ośrodków,

nie są zbyt aktywne.

Nie są one zbyt aktywne z tego

powodu – może by chciałby – że po prostu nie mają

środków na to, aby takie ośrodki powstały na ich

terenie działania.

Chcę zapytać, czy jest możliwość

wsparcia tych samorządów powiatowych, które ta-

kich ośrodków na swoim terenie nie mają.

Dziękuję.

(Oklaski)

Udzielam głosu rzecznikowi praw dziecka panu

Bardzo proszę, panie rzeczniku.

soka Izbo!

Panie Ministrze!

Właściwie nie było pytań

skierowanych wprost do mnie, więc chciałbym przede

wszystkim podziękować za głęboką analizę tego zja-

wiska i za zwrócenie uwagi na problem przemocy

wobec dzieci, co starałem się przekazać w swoim

sprawozdaniu, ponieważ dziecko jest szczególnie na-

rażone i szczególnie skrzywdzone w tej swojej bez-

bronności, i bardzo często na pierwszym etapie sto-

sowania przemocy nie ma do kogo się zwrócić.

Stąd

tak ważne jest nieprzyzwolenie na stosowanie prze-

mocy wobec dzieci i działanie różnymi metodami,

żebyśmy nie zgadzali się na to i by nasza wrażliwość

była większa.

Już to obserwuję.

Coraz częściej otrzy-

muję sygnały od zatroskanych sąsiadów, którzy może

nawet nie do końca wiedzą, co dzieje się za ścianą,

ale chcą jakoś zareagować, ta krzywda ich niepokoi.

To jest bardzo pozytywny objaw.

Mam nadzieję, że ten rok, ogłoszony rokiem Kor-

czaka, czyli wyjątkowej stymulacji, jeśli chodzi o dzia-

łania na rzecz dzieci, na rzecz praw dziecka, głębokiej

reﬂeksjinadproblematykądziecięcą,wymusinanas

zwrócenie szczególnej uwagi na jedno z podstawo-

wych praw każdego dziecka: prawo do życia bez prze-

mocy, bez wyzysku, bez złego traktowania, prawo do

ochrony, a także zwróci uwagę nie tylko instytucji,

ale każdego dorosłego na obowiązek otaczania dziec-

ka wyjątkową ochroną.

Odniosę się do kwestii rozbieżności statystycznej,

która była poruszona, bo faktycznie występuje róż-

nica około 200 przypadków, które w jednym wypad-

ku zostały wskazane, a w drugim nie.

Być może wy-

nika to z tego, że wpłynęły informacje tylko z 12 woje-

wództw, a nie ze wszystkich, więc ta cyfra mogła

gdzieś zniknąć, ale na pewno wynika to z tego, że nie

mamy jednolitego systemu zbierania danych.

Zwra-

swojej informacji.

Myślę, że to jest ważne, żebyśmy

wiedzieli, o czym mówimy, tworząc centralny system

zbierania danych i jednolitych stawianych pytań,

który później skutkuje tym, że informacje są bardzo

precyzyjne.

Na pytanie dotyczące liczby dzieci odebranych

z tzw. względów socjalnych muszę odpowiedzieć, ana-

lizując akta spraw – a analizuję ich dużo w ciągu

roku – że jeśli nawet coś takiego miało miejsce, to

nigdy nie jest to wprost napisane.

Jeśli jest podejmo-

wana decyzja o umieszczeniu dziecka poza rodziną

biologiczną, to jest ona podejmowana przede wszyst-

kim ze względu na stosowaną przemoc, zagrożenie

życia bądź zdrowia dziecka.

W przypadkach, w któ-

rych uznaję, że takich sytuacji nie ma, przyłączam

się do toczącego się postępowania i wnoszę o zmianę

decyzji albo wszczynam kolejne postępowanie, ale to

następuje na mocy tych uprawnień, które Wysoka

Izba poprzedniej kadencji raczyła przyznać rzeczni-

kowi praw dziecka.

I tak też będzie.

Zresztą liczba

spraw podejmowanych w sprawach dzieci w zeszłym

roku wzrosła o 10 tys., ale o tym następnym razem.

Bardzo dziękuję za opinie i wszystkie sugestie,

które także skrupulatnie odnotowywałem, chcąc

w przyszłości jeszcze lepiej podejmować działania.

A panu ministrowi dziękuję za bardzo dobrą współ-

pracę.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Waldemar Andzel

425

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Szanowna Pani Marszałek!

Panie i Panowie Posło-

wie!

Oczywiście bardzo dziękuję za wszelkie uwagi.

Mam takie poczucie, że sprawozdaję po raz czwarty.

(Poseł Cezary Olejniczak: Ma pan doświadczenie.)

Dziękuję, panie pośle.

Cały czas trzeba się uczyć

i dzisiaj też nauczyłem się wielu rzeczy.

Przyjmuję niektóre uwagi – podkreślam: niektóre

– związane z tym, że to sprawozdanie czy też ta in-

formacja powinna być nieco bardziej rozszerzona

o pewną analizę.

Postaramy się w najbliższym wy-

daniu, czyli za rok, taką rozszerzoną informację pań-

stwu dostarczyć, po to żeby wyjść naprzeciw tym

postulatom i oczekiwaniom.

Niemniej jednak nie mogę sobie odmówić komenta-

rza związanego z tym, że w ten trudny temat wkradło

się w moim odczuciu – można ze mną polemizować

– zbyt dużo takich elementów politycznych, uwag nad-

miernie krytykanckich, a nie tylko krytycznych.

Do pana posła Świata zwracam się z uprzejmą

prośbą, żeby pan naprawdę z uwagą i ze zrozumie-

niem jeszcze raz przeczytał tę informację.

Proszę

wybaczyć, ale to, co pan mówił w związku z pewnymi

uwagami krytycznymi dotyczącymi tego, że wszystko

powinien robić rząd, a to są zadania samorządów...

Takie mamy możliwości i myślę, że przez ostatnie

cztery lata w tym zakresie, szczególnie jeśli chodzi

o nowelizację, o czym starałem się w sposób najbar-

dziej precyzyjny powiedzieć, osiągnęliśmy wspólnie

duży sukces, bo chcę się odnieść do tego, w jakich

bólach rodziła się ta ustawa i ta nowelizacja.

Ci, którzy pracowali przy niej, a były to naprawdę

niesłychane spory, które miały podtekst o charakte-

rze, powiedziałbym, głównie ideologicznym, a nie

tylko chroniącym oﬁary, dzisiaj sobie przypominają,

że mieliśmy mieć falę aresztowań na skutek m.in.

doniesień dzieci na rodziców albo że mieliśmy na-

gminnie odbierać dzieci rodzicom i miał to robić sa-

modzielnie pracownik socjalny.

To, co próbowaliśmy

tutaj dzisiaj pokazać, nie miało miejsca w zakresie

tych zastrzeżeń, które wtedy padały, co nie znaczy,

że nie mam świadomości, że w tym obszarze jest jesz-

cze tak wiele do zrobienia, o czym mówiłem na po-

czątku swojego sprawozdania.

Do pana posła Biedronia, jeśli można.

Po pierwsze,

panie pośle, gdyby pan był tak miły i zobaczył...

Poka-

zując np. str. 17 i mówiąc, że ona się kończy, nic dalej

nie ma, przerzucił pan na str. 18, panie pośle...

(Poseł Robert Biedroń: A gdzie są jakieś wnioski

czy sugestie?)

Ale nie, proszę zwrócić uwagę, że jest kontynu-

acja, czyli nie kończy się to tylko na jednej stronie.

Są tam dalsze analizy poszczególnych województw.

Być może zabrakło jeszcze głębszych reﬂeksji, ale

będziemy, jak powiedziałem o tym na początku swo-

jego wystąpienia, starali się to uzupełnić następnym

razem.

Jeśli pan poseł zwraca uwagę również na to, że

nie ma wytycznych z prokuratury, to chciałbym po-

wiedzieć, że są z grudnia tamtego roku...

(Poseł Robert Biedroń: Z grudnia.)

Są, a pan powiedział, że nie ma.

(Poseł Robert Biedroń: Tam jest napisane, że nie

ma.)

Ale już są, więc pokazuję...

Nawet jeśli pan tak to

przeczytał, to jest ten dokument, który nam wszyst-

kim pewnie się przydaje, bo te wytyczne są.

(Poseł Robert Biedroń: Ale jest napisane, że nie

ma.)

Chciałbym też zwrócić uwagę, panie pośle – o tym

mówił pan minister, pan rzecznik Michalak – że na-

sza współpraca naprawdę jest bardzo ścisła i od lat

działamy wspólnie w zakresie przeciwdziałania prze-

mocy, szczególnie jeśli chodzi o dzieci, poprzez różne

formy: od wspólnych kampanii społecznych, ustaleń,

konferencji po doskonalenie prawa.

Mamy świado-

mość, że dzisiaj jest jeszcze wiele do zrobienia.

Nikt

z nas nie powiedział, że to już jest optymalny układ

prawny, ale też i praktyczny.

Natomiast jeśli państwo formułujecie zarzut

w stosunku do nas, że samorządy nie mają np. zespo-

łów interdyscyplinarnych, to chcę powiedzieć, że

w 95% one już powstały, a poza tym nie możemy

narzucić samorządom – możemy prosić, monitować

– żeby to zrobiły.

Są samodzielne.

Ten zarzut, który pan podniósł – naprawdę, kiedy

zmieniała się władza, powiedzieliśmy prawdę.

Nie

musieliśmy tego pisać – powiedzieliśmy prawdę.

Spóźnili się z tymi powoływaniami, bo nie było wte-

dy organów.

Mogliśmy to pominąć.

Być może nie było

to zbyt politycznie, ale taka była rzeczywistość.

Sami

o tym mówili.

(Poseł Robert Biedroń: Będzie lepiej, bo nie ma

wyborów.)

Pan mnie sprawdzi, mam nadzieję, albo kogoś na

moim miejscu – to, jak będzie to wyglądało.

A więc taka jest po prostu rzeczywistość i napisa-

liśmy prawdę.

Mówicie państwo o tych wyrokach sądowych.

No,

trudno, sądy są niezawisłe.

Nie jesteśmy w stanie

wpływać na to – że jest ich tyle czy tyle.

Oczywiście

bardzo duży problem mamy – i trzeba to powiedzieć,

chociaż to się zmienia – z przekonaniem władzy są-

downiczej do udziału w pewnych szkoleniach, do

wspólnych naszych działań, bo nie jest to łatwe w tym

środowisku, uważają, że mają trochę więcej do powie-

dzenia w tym zakresie.

Dlatego jestem przekonany,

że to jest też proces.

To będzie następować.

426

Chcę powiedzieć, że czwarty raz sprawozdaję.

Te

uwagi przyjmuję.

Nie było poprzednio takich uwag

– że jest to za mało precyzyjne.

Jeśli jest takie ocze-

kiwanie Wysokiej Izby, taka analiza będzie w najbliż-

szym czasie przedstawiona i to mogę zadeklarować

w tym momencie.

Teraz konkretne pytania.

Pan poseł Domaracki

– kiedy zostanie uchwalona ustawa o ochronie dzieci,

taka specjalna, jak rozumiem.

Ja myślę, że to słuszny

postulat, tylko w rządzie nie zajmowaliśmy się tym.

Jeśli pan rzecznik, pan minister Michalak uznaje, że

taka ustawa jest niezbędna, to zapewne mógłby się

pojawić albo projekt poselski, albo klubowy czy komi-

syjny, a jeśli będzie taka potrzeba i dostatecznie silna

argumentacja ze strony pana rzecznika, to być może po-

winien to być projekt rządowy.

Dzisiaj nie umiem tego

ocenić, ale nie odrzucamy takiego pomysłu.

Pani posłanka Fabisiak – proﬁlaktyka na czym

polegała.

Ja na to pytanie odpowiem pani posłance

szczegółowo na piśmie, dlatego że tych działań jest

dosyć wiele.

Ale chcę powiedzieć, że został opracowa-

ny program osłony i wspierania samorządów lokal-

nych w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemo-

cy w rodzinie, na to wydajemy 3 mln zł.

Stąd też ta

rozbieżność, o której była mowa – 16 czy 19.

Na sam

program 16 mln plus 3 mln właśnie na te działania.

Tam są szczegółowe rozwiązania, którym przedsta-

wię pani poseł na piśmie.

Tak że taka jest moja w tym

zakresie prośba – żeby pani zechciała przyjąć odpo-

wiedź na piśmie.

Jeśli chodzi o kwestię tego, w ilu przypadkach – pani

posłanka o to pytała – odebrano dzieci w związku

z przemocą.

Tutaj jest ta rozbieżność, o której mówił

pan poseł Borkowski.

Rzeczywiście mamy różne dane

– Policja ma swoją statystykę – próbujemy je uzgod-

nić, by przybliżyć się do jednego stanowiska.

Nato-

miast z naszych danych wynika, że 250 dzieci zosta-

ło odebranych w związku z przemocą.

250 na te 588.

Pozostałe sytuacje to są głównie sytuacje wynikające

z zaniedbań, trochę z biedy też, w sensie niesprawo-

wania dostatecznej pieczy rodzicielskiej czy opiekuń-

czej nad dziećmi.

Dlatego należało je dla ich bezpie-

czeństwa, bo tak z tych statystyk przynajmniej wy-

nika, z informacji, przekazać.

Takie są dane.

To też

świadczy pewnie o określonych tendencjach, które

też maleją, pani poseł, dlatego że kiedyś to był pod-

stawowy powód do tego, żeby odebrać dziecko rodzi-

nie.

Dzisiaj tego już nie ma.

To są już mniejsze liczby

czy też mniej liczne przypadki.

Stąd też mam nadzie-

ję, że ilość tych przypadków będzie sukcesywnie się

zmniejszać.

Teraz kolejne pytania.

Pan poseł Andzel, pracow-

nik socjalny, zawsze w tym zakresie wskazuje dobro

w odniesieniu do pracowników socjalnych, i słusznie.

Chciałbym tylko przypomnieć, panie pośle, że nie

wiem, ile w pana dawnym miejscu pracy, w ośrodku

pomocy społecznej było interwencji związanych np.

z odebraniem dziecka, bo pan mówi, że nie ma na to

środków.

(Poseł Anna Fotyga: Są.)

Pani minister, jeśli pani pozwoli...

Naprawdę nie

dam się sprowokować.

Proszę wybaczyć.

A więc te środki są w gotowości i są wypłacane

z innych...

Bo to nie musi być w ramach dyżuru ca-

łodobowego, to jest po prostu gotowość do podjęcia

interwencji – jeśli ona jest.

W tamtym roku było na-

prawdę niewiele w skali kraju tych interwencji, pod-

czas których pracownik socjalny uczestniczył z poli-

cją w takim nocnym na przykład przedsięwzięciu czy

też akcji, nazwijmy to kolokwialnie, odebrania dziec-

ka.

Natomiast jeżeli chodzi o cały problem na przy-

kład tych 250 zł, one są wypłacane.

Były wypłacane

z opóźnieniem, przeprosiliśmy, będą wypłacane – są

na to środki – jako dodatek dla tych, którzy funkcjo-

nują w terenie.

czak pytał o ośrodki wsparcia.

Myślę, że trzeba od-

powiedzieć w ten sposób, że mamy dwa rodzaje ośrod-

ków wsparcia.

Jedne są ﬁnansowane z budżetu pań-

stwa, i one są we wszystkich województwach, a dru-

gie – przez samorządy gminne.

I tutaj mamy kłopot,

bo rzeczywiście nigdy nie jest dostateczna ilość środ-

ków na te zadania.

My co roku domagamy się więk-

szych.

Ze względu na stan budżetu mamy takie, a nie

inne możliwości, ale nie poprzestaniemy na naszych,

że tak powiem, monitach do ministra ﬁnansów,takie

środki będą, mam nadzieję…

(Poseł Cezary Olejniczak: I będą zwiększone.)

…zwiększone.

Tak że będziemy się o to starać.

Acz -

kolwiek też nie będę obiecywał cudów, bo pan poseł

również doskonale wie, jakie mamy dzisiaj realia.

Jeśli chodzi o pytanie pani posłanki Krystyny

Ozgi, to chcę powiedzieć, że w 2010 r. w ośrodkach

wsparcia przebywało 6 tys. oﬁar.

Nie widzę pani po-

słanki, zresztą pytała dosyć…

(Poseł Cezary Olejniczak: Przekażemy pani poseł.)

…szczegółowo.

Ja też zobowiązuję się do przeka -

zania odpowiedzi na te pytania na piśmie.

Było pytanie, zdaje się, pana posła Domarackiego,

co z bezdomnymi.

To jakby jest trochę inna proble-

matyka.

Panie pośle, pan wie, że zaangażowanie,

wsparcie dla organizacji pozarządowych, oczywiście

ja się z panem zgadzam, zawsze jest niewystarczają-

ce w sensie środków.

Ale współpraca z organizacjami

pozarządowymi, głównie z tymi, które prowadzą noc-

legownie, które prowadzą schroniska dla bezdom-

nych, środki przekazywane, jak również wspomaga-

nie poprzez banki żywności…

(Poseł Cezary Olejniczak: Caritas…)

…

Caritas itd., szeroko pojęte organizacje pozarzą -

dowe...

Tego państwo nie prowadzi, bo nie powinno.

W ramach zasady subsydiarności powinny to robić

NGOs i będą robić.

Taki proces decentralizacji zadań

będzie następował.

Szanowni Państwo!

Tyle mogę odpowiedzieć na

zadane pytania.

Czy kogoś pominąłem?

Panią poseł.

Pana posła.

Już, sekundeczkę.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

427

Proszę bardzo, pani poseł.

(Poseł Joanna Fabisiak: Ja w trybie wyjaśnienia.)

A, rozumiem.

A pan, panie pośle?

(Poseł Robert Biedroń: Sprawa stosowania izolacji.)

To się udało wpisać.

Ma pan rację, że to jakby nie

jest dzisiaj w świadomości też służb, które za to od-

powiadają.

Rzeczywiście mamy poczucie, że można

by było to częściej stosować, szybciej odizolować, żeby

nie było sytuacji, że zdarzył się już akt przemocy,

a jednak nie ma natychmiastowego na przykład za-

kazu zbliżania się lub też nakazu opuszczenia miesz-

kania.

To, co się udało w polskim kodeksie, proszę mi

wierzyć, panie pośle – być może to w wielu przypad-

kach nie jest stosowane wprost – to ten zapis, który,

mam nadzieję, będzie rzeczywistością i stanie się

faktem, że to właśnie oﬁarazostajewdomu,aspraw-

ca musi opuścić mieszkanie.

Jest to przełom, proszę

mi wierzyć, bo przewalczenie tego w Ministerstwie

Sprawiedliwości, w polskim porządku prawnym było…

Proszę?

(Poseł Robert Biedroń: Krok dalej.)

Dajcie szansę.

To funkcjonuje naprawdę od kilku

miesięcy.

Wszyscy się musimy tej ustawy nauczyć.

Ale także chodzi o to, żeby nie pójść o krok za daleko,

żeby nie było też uwag tych środowisk, które mówiły,

że nadmiernie ingerujemy w rodzinę, że nadmiernie

będziemy...

Takie dyskusje przez Polskę…

(Poseł Robert Biedroń: O krok dalej.)

Na przykład pan poseł Andzel twierdzi, że ta usta-

wa stwarza takie możliwości.

Moim zdaniem tak nie

jest.

Ale musimy bardzo ostrożnie do tego podcho-

dzić, bardzo ostrożnie to monitorować.

Nie możemy

sobie pozwolić na to, żeby zachłysnąć się tym, że jest

świetnie, tylko bardzo to obserwować i być wyczulo-

nym na wszelkie przejawy tego typu działania.

Natomiast to jest przełomowy moment – jeszcze

raz się zwracam do pana posła Biedronia – mianowi-

cie udało się zapisać, że to sprawca opuszcza miesz-

kanie, a oﬁara może w nim pozostać.

Próbujmy to

wdrażać w życie...

(Poseł Robert Biedroń: I krok dalej.)

...i krok dalej, jak się tylko da, w ramach naszych

możliwości prawnych i polskiej ﬁlozoﬁiw tymzakre-

sie, budować takie skuteczne rozwiązania.

Bardzo

dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani w jakim trybie?

(Poseł Joanna Fabisiak: W trybie wyjaśnienia.)

Ale nie ma takiego trybu.

(Poseł Joanna Fabisiak: W trybie sprostowania.)

W trybie sprostowania.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Panie ministrze, nie zostałam zrozumiana, bo-

wiem pytając o proﬁlaktykę, pojmowałam to tak, że

jeśli na 500 przypadków dzieci zabranych z domu od

rodziców 250 jest wziętych z powodu przemocy, a 250,

jak pan powiedział, z powodu biedy, to rozumiałam,

że proﬁlaktyka będzie polegała na tym, iż rozwiąże

się problem biedy poprzez pomoc samorządu, pomoc

społeczną i dzieci będą mogły zostać w domu.

Bo to

jest chyba istota i cel naszego działania.

Chciałabym

prosić – nie w tej chwili, ale na piśmie – o odpowiedź,

jak ten problem jest rozwiązywany w sytuacji, kiedy

powodem zabrania dziecka z rodziny jest bieda.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Czy pan minister chciałby zabrać głos?

Społecznej Jarosław Duda: Jeśli można, dosłownie

dwa zdania.)

Dobrze.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Pani Marszałek!

Proszę pamiętać, szanowna pani

poseł, że to jest zawsze decyzja sądu.

I nigdy jedyną

przyczyną nie jest bieda.

Z reguły są różne uwarun-

kowania.

Chcę powiedzieć, że służby pomocy społecz-

nej są po to – szczególnie jeśli nastąpi taka sytuacja

– żeby zapobiec takiej perspektywie, kiedy to dziecko

powróci.

Pomoc społeczna, pracownicy socjalni, ze-

społy interdyscyplinarne szczególną opieką otaczają

dzieci w takich sytuacjach, kiedy dziecko zostało ode-

brane z powodu ubóstwa.

Stosowane są działania

o charakterze osłonowym, czyli dostępne zasiłki z po-

mocy społecznej, celowe itd.

Pani wie, jaki jest wa-

chlarz tych zasiłków.

Odpowiem jeszcze na to pyta-

nie, jak obiecałem, na piśmie.

Jeszcze raz dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

jęcie informacji rzecznika praw dziecka o skutkach

*

)

428

W dyskusji zgłoszono wnioski o odrzucenie doku-

mentów zawartych w drukach nr 48 i 79.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny 9. posie-

dzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem listę posłów zgłoszonych do oświadczeń

oświadczenie dotyczy postrzegania Polaków w Unii

Europejskiej.

Polacy pracujący w Unii Europejskiej są w więk-

szości zatrudniani poniżej kwaliﬁkacji.

Większość

naszych rodaków pracujących w Unii Europejskiej to

osoby z niskimi kwaliﬁkacjami lub zatrudnione po-

niżej posiadanych kwaliﬁkacji, nieznające języka,

które zatrudnienie mogłyby znaleźć jedynie przy pro-

stych ﬁzycznych pracach – tak wynika z danych re-

sortu pracy.

Polacy stanowią największą grupę imigrantów

z nowych państw członkowskich Unii Europejskiej

maja 2004 r. w sumie za granicą w państwach Unii i

Europejskiego Obszaru Gospodarczego przebywało

od 1,5 do 2 mln obywateli polskich.

Dyrektywa unijna określa zasady swobodnego

przemieszczania się.

Skandalem jest więc projekt

Holandii o wydalaniu Polaków z tego kraju.

Unijni

komisarze: Viviane Reding odpowiedzialna za wy-

miar sprawiedliwości oraz László Andor odpowie-

dzialny za sprawy socjalne, wysłali do Hagi list wzy-

wający holenderski rząd do przestrzegania unijnej

dyrektywy o swobodzie przemieszczania się.

Przypo-

mnieli Holandii, że projekt wydalania Polaków z ich

kraju, jeśli po 3 miesiącach od przyjazdu nie znaleź-

li pracy, jest niezgodny z unijną dyrektywą.

Unijna

dyrektywa zakłada, że imigranci mają 6 miesięcy na

znalezienie zatrudnienia.

Polaków z Holandii chce

wydalić minister do spraw socjalnych Henk Kamp.

Powiedział on m.in., że do 40% bezdomnych w niektó-

rych schroniskach to Polacy.

To jest nieprawda, to jest

szkalowanie dobrego imienia polskiego robotnika.

Jak podaje RMF FM, unijni komisarze w swoim

liście ostrzegli, że Bruksela nie zamierza pójść na

żadne kompromisy w tak ważnej sprawie, jak swo-

bodny przepływ pracowników.

Na koniec przypomnę pytanie, które już zadawa-

łem premierowi Donaldowi Tuskowi.

Czy jesteśmy

w Unii Europejskiej, czy jesteśmy pograniczem

Wschodu między Rosją a Unią Europejską?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

sterstwa Sprawiedliwości od 1 lipca przestaną funk-

cjonować trzy placówki penitencjarne dla młodocia-

nych.

Zamknięte zostaną placówki w Łańcucie, Po-

biedziskach i w Warszawie-Okęciu.

W Polsce funk-

cjonuje 16 tego typu placówek.

Zamknięcie trzech

schronisk Ministerstwo Sprawiedliwości argumen-

tuje względami natury ekonomicznej: prawdopodob-

nie nie wykorzystują pełnego limitu miejsc opłaca-

nych przez resort.

Jako przyczynę spadku wykorzystania miejsc

w schroniskach dla nieletnich Ministerstwo Sprawie-

dliwości podaje spadek liczby spraw sądowych nielet-

nich, w tym spadek spraw poprawczych, a w konse-

kwencji mniej umieszczeń w placówkach.

Tymczasem

liczba nieletnich sprawców przestępstw kryminal-

nych stale rośnie.

W roku 2010 ustalono 48 805 nie-

letnich sprawców przestępstw kryminalnych, czyli

o 1,2% więcej niż w roku poprzednim.

W roku 2010

nieletni stanowili 17,5% wszystkich ustalonych

sprawców przestępstw kryminalnych.

W roku po-

przednim odsetek ten wynosił 17,4%.

Jednocześnie

przestępstw.

W 2010 r. odsetek czynów nieletnich

wśród wszystkich stwierdzonych przestępstw krymi-

nalnych wynosił 12%.

W roku 2009, a więc rok wcze-

śniej, odsetek ten stanowił 10,5% wszystkich stwier-

dzonych wtedy przestępstw.

Wzrost przestępczości wśród nieletnich – zarówno

sprawców, jak i liczby popełnionych przez nich czy-

nów karalnych – nie przekłada się jednak na liczbę

umieszczeń w placówkach resocjalizacyjnych typu

schronisko dla nieletnich i zakład poprawczy.

Świad-

czyć to może o zbytniej liberalizacji w orzecznictwie

sądów.

Tymczasem zwiększona liczba decyzji sądów

o umieszczeniach nieletnich w młodzieżowych ośrod-

kach wychowawczych przy jednoczesnym ciągłym

Oświadczenia poselskie

429

braku miejsc w tych placówkach powoduje, że co naj-

mniej kilkuset nieletnich pozostaje w swoim środo-

wisku poza jakąkolwiek kontrolą i jakąkolwiek reso-

cjalizacją.

ośrodków w województwach świętokrzyskim oraz

resocjalizacji młodocianych z Podkarpacia i Małopol-

ski, ale także niewątpliwie przysporzy kosztów.

psychiatrii dla dzieci i młodzieży w Szpitalu Powiato-

wym w Łańcucie, co pozwala uniknąć dodatkowych

kosztów związanych z transportem, tak jak to dzieje

stwo Sprawiedliwości wydatkowało w przeciągu

ostatnich pięciu lat około 1 mln zł.

Nie bez znaczenia

w przypadku likwidacji placówki jest także fakt, iż

z nich to wykwaliﬁkowana kadra specjalistów.

Likwi-

dacja schroniska będzie oznaczała rozproszenie kadry

i brak możliwości jej zatrudnienia.

Warto podkreślić,

że są to pracownicy z długą praktyką zawodową.

O dalszym funkcjonowaniu Schroniska dla Nie-

letnich w Łańcucie pozytywnie wyraził się Związek

Nauczycielstwa Polskiego.

W swojej opinii zawarł in-

formację, że szczególnie niezrozumiała jest jednak

decyzja dotycząca zniesienia schroniska w Łańcucie,

że wszystkie argumenty użyte w uzasadnieniu nie

mają zastosowania akurat do tej placówki, która

szczyci się bardzo dobrą bazą, doskonałą lokalizacją

i wysokim – znacznie powyżej średniej – wykorzysta-

niem miejsc.

Decyzja o likwidacji Schroniska dla

Nieletnich w Łańcucie uderzy zwłaszcza w nieletnich,

kładąc kres wypracowanemu przez lata modelowi ich

resocjalizacji.

Solidaryzując się z pracownikami wspominanego

schroniska oraz mając na względzie, że resocjalizacja

jest skuteczna na tyle, na ile wcześnie zostanie roz-

poczęta, apeluję do ministra sprawiedliwości o wery-

ﬁkację swojej decyzji i zaniechanie likwidacji Schro-

niska dla Nieletnich w Łańcucie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

czenie kieruję do ministra sprawiedliwości.

Dotyczy

ono liczby osób skazanych za przestępstwa popełnio-

Szanowny Panie Ministrze!

Typ przestępstwa kry-

minalizującego: prowadzenie przez sprawcę znajdują-

mieszkania innego pojazdu niż pojazd mechaniczny, to

Użyte w zapisie czynu zabronionego w art. 178a

§ 2 sformułowanie „innego pojazdu niż pojazd me-

chaniczny” obejmuje w szczególności zaprzęgi konne,

ności kierującego.

Jednak zdecydowaną większość

osób, które zostały skazane za popełnienie czynu

nowią rowerzyści.

artykułu pozostaje na wysokim poziomie, zbliżonym

ponad 43 tys. skazań oraz 35 tys. skazań z art. 178a

§ 2 Kodeksu karnego.

W 2002 r. było to ponad 65 tys.

skazań, w 2003 r. – ponad 67 tys., w 2004 r.

– 73 tys.,

w 2005 r.

– 74 tys., w 2006 r.

– 69 tys., a w 2007 r.

ponad 71 tys. osób zostało skazanych za jazdę pod

wpływem alkoholu przede wszystkim na rowerze.

W roku 2009 w zakładach karnych przebywało pra-

wie 2 tys. osób skazanych prawomocnym wyrokiem

za przestępstwo z tego tytułu, z tego artykułu.

Unormowania prawne dotyczące karania nie-

trzeźwych rowerzystów są w ocenie społecznej zbyt

cząco niższy.

Nie jest przekonujący zwłaszcza argument, że pi-

jany rowerzysta swoim zachowaniem wprawdzie nie

nowi potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa pozosta-

łych użytkowników tego ruchu.

Zagrożenie to ma

rej nieadekwatne do sytuacji drogowej zachowanie

430

nietrzeźwego rowerzysty zmusi innych uczestników

taty mogą być bardzo poważne i mogą dotknąć szer-

szego kręgu osób, np. zderzenie czołowe nadjeżdża-

jących z przeciwnych stron samochodów jako rezultat

nięcia nietrzeźwego rowerzysty, wymuszającego

pierwszeństwo przejazdu.

Argument ten nie jest przekonujący, ponieważ

również pijany pieszy może spowodować swoim za-

chowaniem potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa

pozostałych użytkowników ruchu drogowego, może

rów, a mimo to ustawodawca nie zdecydował się na

w wyniku kolizji z ich udziałem, o tyle w przypadku

skazujących, a prawie 2 tys. osób skazanych traﬁado

nych miejsc dla skazanych za znacznie bardziej szko-

dliwe społecznie czyny niż jazda rowerem w stanie

nietrzeźwości.

(Dzwonek)

Pani marszałek, jeszcze 30 sekund.

Dobrze?

Dzię-

kuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę bardzo.

Poseł Wojciech Penkalski:

Dziękuję.

W odczuciu społecznym czyn ten stanowi zacho-

wanie o charakterze błahym i nie znajduje uzasad-

nienia penalizacja takich zachowań, a społeczne po-

czucie sprawiedliwości jest warunkiem niezbędnym,

by normy prawa karnego były skuteczne.

Dlatego

celowa byłaby depenalizacja takich zachowań i za-

kwaliﬁkowanie jazdy rowerem w stanie nietrzeźwo-

ści jako wykroczenia.

no prawomocnie za popełnione czyny zabronione

no karę pozbawienia wolności?

Ile osób skazanych

prawomocnie w latach 2008–2011 za popełnienie tego

czynu odbywało karę pozbawienia wolności w zakła-

dach karnych?

I dwa ostatnie pytania.

Jaki jest przeciętny mie-

sięczny koszt utrzymania więźnia w zakładzie karnym

i ilu skazanych czeka w tej chwili na wykonanie orze-

czonej wobec nich kary pozbawienia wolności za jazdę

po pijanemu na rowerze?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Panowie Posłowie!

Jako poseł Rzeczypospolitej Pol-

skiej z bólem serca i ogromnym żalem wygłoszę swo-

je dzisiejsze oświadczenie.

Będzie ono związane

skiej oświacie.

Dokładniej mówiąc, mam na myśli

ﬁnansowaniepolskiejoświatyzbudżetupaństwa.

Na

słowa głębokiej krytyki zasługuje obecne stanowisko

rządu co do wysokości subwencji oświatowej kiero-

wanej na cele związane z ﬁnansowaniem oświaty.

Należy publicznie oświadczyć, że jeśli w najbliższym

czasie nie zostanie zwiększona wysokość nakładów

na oświatę, to nastąpi załamanie płynności ﬁnanso-

wej w oświacie polskiej, czego skutki będą bolesne dla

naszego kraju, dla edukacji polskiej młodzieży, krót-

ko mówiąc, dla naszej przyszłości.

Pierwsze sygnały przewidywanego kryzysu oświa-

ty to problem obecnie nagminnie występujący, czyli

masowa likwidacja placówek oświatowych z powodu

niedoﬁnansowania.

Dopominamy się o szeroko za-

krojoną debatę, której efektem mogłoby być wypra-

cowanie wspólnego stanowiska po ocenie rozpatry-

wanego problemu, dokonanej w oparciu o fakty.

Jako Ruch Palikota apelujemy o podjęcie dialogu

ponad podziałami politycznymi.

Jako Ruch Palikota

jesteśmy otwarci na każdą dyskusję, której efektem

będzie wypracowanie wspólnego stanowiska generu-

jącego czynności w celu polepszenia obecnej sytuacji

ﬁnansówwoświacie.

Opoważnepotraktowaniepro-

blemu apeluję dziś z trybuny sejmowej do innych

ugrupowań parlamentarnych VII kadencji Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej.

Koledzy parlamentarzyści,

zacznijmy myśleć świadomie, po co tutaj jesteśmy.

Zacznijmy myśleć o naszej roli w społeczeństwie,

a nie o kreowaniu swojego wizerunku, pokazywaniu

swej twarzy w telewizji.

Bądźmy bardziej dla innych,

a nie dla siebie.

Pamiętajcie, za co nam płacą.

Wycią-

gnijcie wnioski z moich słów, a wtedy pozostaniemy

w pamięci na zawsze.

Nie tylko przez jedną kadencję.

Dziękuję bardzo.

431

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Oj, przepraszam, pan poseł Stanisław Pięta z Klu-

miejsca gorąco podziękować wszystkim Polakom i wy-

razić uznanie dla tych, którzy wzięli udział we wczo-

rajszych obchodach Narodowego Dnia Pamięci „Żoł-

nierzy Wyklętych”.

Chciałbym podziękować organi-

zatorom uroczystości w Warszawie, uczestnikom

19 zgromadzeń na terenie Warszawy, odbywających

się przeważnie w miejscach kaźni żołnierzy polskiego

podziemia antykomunistycznego.

Chciałbym podzię-

kować przewodniczącemu honorowego komitetu

panu prof. dr. hab. Janowi Żarynowi, Jego Eminencji

kardynałowi Kazimierzowi Nyczowi, metropolicie

warszawskiemu za przewodniczenie Eucharystii,

podczas której wczoraj mogliśmy się modlić za pole-

głych i pomordowanych „Żołnierzy Wyklętych”.

Chciałbym także podziękować organizatorom

i uczestnikom uroczystości, które odbyły się w moim

rodzinnym mieście w Bielsku-Białej.

Ulicami nasze-

go miasta przeszedł Marsz Pamięci Żołnierzy Wy-

klętych.

Wystąpiliśmy także w obronie prawa Tele-

wizji Trwam do emisji sygnału na multipleksie cy-

frowym.

Dziękuję klubowi „Gazety Polskiej”, stowarzysze-

niu Obóz Narodowo-Radykalny – Okręg Górnośląski,

Grupie Rekonstrukcji Historycznej z Cieszyna,

Związkowi Podhalan Oddziału Górali Żywieckich,

kibicom BKS, Związkowi Strzeleckiemu oraz Gim-

nazjum nr 13 z Bielska-Białej.

Dziękuję pani senator

V kadencji Zoﬁi Skrzypek-Mrowiec oraz panu Jaro-

sławowi Biegunowi, zastępcy przewodniczącego „So-

lidarności” Podbeskidzia za udział i wystąpienia.

Chciałbym także podziękować wszystkim paniom

udział w uroczystościach oraz tym wszystkich, którzy

zechcieli włączyć się w działalność Parlamentarnego

Zespołu Tradycji i Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Panie i Panowie Posłowie!

Tradycja żołnierzy

podziemia antykomunistycznego jest naszą tradycją.

Ta walka i praca, która została podjęta w 1944 i 1945 r.,

musi zostać dokończona.

Chcemy Polski wolnej, sil-

nej, niepodległej, takiej Polski, jakiej chcieli „Żołnie-

rze Wyklęci”.

„Żołnierze Wyklęci” byli najpierw mor-

dowani i więzieni, później prześladowani i inwigilo-

wani prawie do końca okresu PRL.

Teraz, jeśli

chodzi o pamięć o „Żołnierzach Wyklętych”, próbuje

się to zakłamać albo przemilczeć.

Musimy się temu

przeciwstawić.

Przeciwstawił się temu śp. Lech Ka-

czyński, prezydent Rzeczypospolitej.

„Żołnierze Wy-

klęci”, cześć waszej pamięci.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

dotyczy zaplanowanych środków na dopłaty do opro-

centowania kredytów preferencyjnych na 2012 r. oraz

przebiegu preferencyjnej akcji kredytowej.

Tematem tym 1 marca zajęła się sejmowa Komisja

nowanych środków na dopłaty do oprocentowania

Z przedstawionej informacji wynika, że środki

znaczone na uruchomienie kredytów preferencyjnych

dla rolników, są zdecydowanie niewystarczające w sto-

sunku do potrzeb.

Środki na dopłaty do oprocentowania kredytów in-

westycyjnych zapisane w planie ﬁnansowym Agencji

są tak małe, że wystarczą właściwie na pokrycie zobo-

wiązań ﬁnansowychAgencjiRestrukturyzacjiiModer-

nizacji Rolnictwa z lat ubiegłych.

Niewielka w stosunku

do zgłaszanych przez rolników potrzeb, uruchomiona

w styczniu br. akcja kredytowa w kwocie 230 mln zł,

przy limicie dopłat do oprocentowania wynoszącym

10,7 mln zł, wyczerpała całą kwotę środków na nowe

kredyty inwestycyjne w 2012 r.

Według planów mini-

sterstwa rolnictwa akcja kredytowa w 2012 r. miała

wynosić 3 mld zł.

Jak informuje Związek Banków Pol-

skich, kwota zapisana w budżecie wymusza zmniejszenie

zakładanego poziomu akcji kredytowej o ponad 90%.

Obok wyrażenia zgody na zmniejszenie płatności

bezpośrednich w 2012 r. o kwotę ok. 450 mln zł, wpro-

wadzenia składki zdrowotnej dla rolników oraz

zwiększenia akcyzy w paliwie także przeznaczonym

do ciągników i maszyn rolniczych, tak wielkie zmniej-

szenie środków budżetowych na kredyty inwestycyj-

ne w rolnictwie jest kolejnym ciosem rządu PO–PSL

wymierzonym w polskie rolnictwie, szczególnie w gru-

pę gospodarstw towarowych pragnących dokonać

inwestycji w środki produkcji, w tym w zakup grun-

tów rolnych na powiększenie gospodarstw.

Apeluję do rządu PO–PSL o zmianę polityki w sto-

sunku do polskiego rolnictwa.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

432

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

3 marca 2012 r.

będziemy obchodzili 130. rocznicę urodzin Kazimie-

rza Bartela, wspaniałego polskiego polityka, posła na

Sejm oraz pierwszego premiera Polski po przewrocie

majowym.

Kazimierz Bartel urodził się w 1882 r. we Lwowie.

Mając 16 lat, rozpoczął naukę w gimnazjum.

Maturę

zdał zaocznie.

Studia na politechnice we Lwowie

ukończył z wyróżnieniem, a w 1913 r. otrzymał tytuł

profesorski.

W okresie walk polsko-ukraińskich o Lwów na

przełomie października i listopada był komendantem

jednego z najważniejszych punktów w mieście – dwor-

ca głównego.

W 1919 r. przez kilka miesięcy był sze-

fem oddziału kolejowego sztabu generalnego.

Sukce-

ra Leopolda Skulskiego na stanowisko ministra kolei.

W 1922 r. został wybrany do Sejmu i sprawował

mandat poselski przez 7 lat.

Po dokonanym przez

Piłsudskiego tzw. zamachu majowym został miano-

wany premierem i pełnił tę funkcję aż pięciokrotnie.

W pierwszym rządzie Piłsudskiego pełnił funkcję

blicznego, a także w praktyce przewodził obradom

związanych z jakimikolwiek partiami politycznymi.

Ideowo określany był jako centrowy – premier wy-

kluczył przy tworzeniu gabinetu zarówno przywód-

ców prawicy, jak i lewicy.

Bartel powrócił do kariery naukowej na Politechnice

Lwowskiej, gdzie został wybrany na rektora.

Przy-

tach 1930–1932 był prezesem Polskiego Towarzystwa

Matematycznego.

W tym czasie opublikował swe naj-

ważniejsze dzieła, m.in. serię wykładów na temat

W 1937 r. został powołany przez prezydenta RP

We wrześniu 1939 r. w czasie obrony Lwowa przed

natarciem wojsk niemieckich Kazimierz Bartel sta-

nął na czele komitetu obywatelskiego.

Po zajęciu

Wkrótce po zajęciu Lwowa przez Niemców 30 czerw-

ca 1941 r.

Bartel został aresztowany w ramach Akcji

wano mu utworzenie ﬁkcyjnego rządu okupowanej

Polski.

Bartel odmówił jednak i na osobisty rozkaz

lata później dla zatarcia śladów masowych egzekucji

jego zwłoki zostały wykopane ze zbiorowej mogiły

i spalone.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ostatnie oświadczenie wygłosi pani posłanka Jo-

anna Fabisiak z Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska*

)

.

Bardzo proszę, pani posłanko.

dniami, 25 lutego, z inicjatywy Polskiego Uniwersy-

tetu na Obczyźnie w Londynie odbyła się ważna kon-

ferencja.

Jej celem była ocena sytuacji dzieci i mło-

i sytuacja dzieci, które rodzą się w Wielkiej Brytanii,

a jest to grupa ogromna, bo ok. 10 tys. dzieci rodzi

się corocznie z małżeństw i związków polskich i po-

nad 6 tys. z małżeństw i związków mieszanych, Po-

laka lub Polki i obywatela innego kraju.

Głównym

tematem i problemem omawianym na tej konferencji

była sprawa edukacji dzieci polskich, a przede wszyst-

kim nauka przedmiotów ojczystych.

Uczestnicy kon-

ferencji podkreślali dwie kwestie.

Pierwsza dotyczyła podziękowań dla rządu pol-

skiego za reformę edukacji dzieci polonijnych, refor-

mę zaniedbaną przez dziesiątki lat.

Zwracali oni

także uwagę, że Wielka Brytania jest szczególnym

miejscem, gdzie diaspora polska jest ogromna, gdzie

rodzi się bardzo dużo dzieci i gdzie konieczna jest

intensyﬁkacja tych wysiłków.

Mimo przekazania

znaczących środków do Wielkiej Brytanii, większych,

potrzeby ciągle są ogromne.

Powstają zatem szkoły

społeczne po to, by każde polskie dziecko, które chce

uczyć się przedmiotów ojczystych, miało dostęp do

nauki.

Chciałabym w tym miejscu złożyć serdeczne po-

dziękowanie rodzicom, którzy mimo różnych trudno-

ści nie zaniedbują tej ważnej sprawy umacniania toż-

samości narodowej, polskiej własnych dzieci, a także

nauczycielom, że jako wolontariusze podejmują pracę

w szkołach społecznych tworzonych przez siebie, by

uczyć języka polskiego i kultury polskiej dzieci polskie.

Wreszcie chciałabym złożyć podziękowanie resortowi,

by nadal utrzymywał ten sam kierunek wzmacniania

języka polskiego – to jest priorytet rządu – wzmacnia-

*

)

433

nia przede wszystkim w Wielkiej Brytanii, by wszyst-

kie dzieci mogły uczyć się polskiego.

Skoro jestem już w tym nurcie podziękowań, złożę

podziękowania na ręce pani marszałek, że dotrwała

do tej chwili i prowadziła obrady.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Muszę tu wytrwać.

Wszyscy państwo mogą pójść,

a ja muszę wytrwać.

Na tym kończymy 9. posiedzenie Sejmu Rzeczy-

pospolitej Polskiej.

Porządek dzienny 10. posiedzenia Sejmu, zwoła-

Informacja o wpływie interpelacji, zapytań oraz

)

.

Zamykam posiedzenie.

*

Poseł Joanna Fabisiak

Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu

– punkt 18. porządku dziennego

Poseł Zbigniew Chmielowiec

Pani Marszałek!

Cieszy fakt, że w ważnych spra-

wach dotyczących funkcjonowania oświaty w j.s.t. po-

jawiają się również projekty obywatelskie.

Jednym z nich

jest projekt zmiany ustawy o systemie oświaty oraz

ustawy o dochodach j.s.t. (druk nr 21).

Projekt ten zo-

stał wniesiony do Sejmu 11 sierpnia 2010 r.

Negatywne

stanowisko Rady Ministrów wobec projektu obywatel-

skiego zostało przyjęte 26 stycznia 2012 r.

1.

Czy rząd uważa za zasadne objęcie przedszkoli

ﬁnansowaniem z budżetu państwa w ramach sub-

wencji oświatowej dla j.s.t.?

2.

Jaką wysokość środków ﬁnansowych przezna-

czyły j.s.t. na zadania związane z wychowaniem

przedszkolnym w latach 2005, 2010, 2011?

3.

Jakie były powody zwłoki w zajęciu przez rząd

stanowiska wobec projektu obywatelskiego – blisko

18 miesięcy?

Sprawozdanie Rady Ministrów z realizacji

– punkt 24. porządku dziennego

o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie spowodowa-

ła dodanie do Kodeksu postępowania karnego prze-

pis, który przewiduje środek zapobiegawczy w posta-

ci nakazania oskarżonemu o przestępstwo popełnio-

mowanego wspólnie z pokrzywdzonym.

Ze sprawoz-

dania wynika, że w 2010 r. liczba podejrzanych, wo-

bec których zastosowano środek zapobiegawczy w po-

staci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego, wy-

niosła 209, zaś liczba oskarżonych o przestępstwa

popełnione wobec członka rodziny z użyciem przemo-

cy lub groźby bezprawnej wyniosła 16 403.

Z tych zestawień wynika, że środek zapobiegaw-

czy w postaci nakazu opuszczenia lokalu nie jest czę-

sto stosowany.

Stąd moje pytania.

Ile takich przypad-

ków miało miejsce w 2011 r.?

Czy wystąpiły przypad-

ki, w których po trzech miesiącach zastosowania

środka zapobiegawczego znowu powstały przesłanki

do jego ponownego zastosowania?

Informacja rzecznika praw dziecka o skut-

– punkt 26. porządku dziennego

Poseł Henryk Siedlaczek

Rzecznik praw dziecka w swoim wystąpieniu za-

warł postulat, iż w przyszłości wzorem innych państw

Polska powinna dążyć do stworzenia odrębnego aktu

dzeniem, w którym skumulowane zostałyby nowo-

czesne przepisy w tym obszarze.

Aby nie przeszedł

on bez echa, chciałbym zapytać: Czy rzecznik zamie-

rza w najbliższym czasie zwrócić się do najwłaściw-

szego, jego zdaniem, podmiotu z wnioskiem o podjęcie

takiej inicjatywy ustawodawczej i zasugerować, na co

tworzenia, aby była ona skuteczna?

Oświadczenia poselskie

Poseł Zbigniew Chmielowiec

2 marca obchodzimy 91. rocznicę urodzin legendar-

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

436

nego trenera, autora największych sukcesów polskiej

drużyny narodowej w piłce nożnej, wybitnego i zarazem

wspaniałego człowieka – Kazimierza Górskiego.

Urodził się on 2 marca 1921 r. we Lwowie.

Piłka

nożna była jego pasją, dlatego już od najmłodszych

lat był z nią związany.

Jeszcze przed wybuchem woj-

ny grał w miejscowych drużynach we Lwowie.

Nosił

pseudonim boiskowy Sarenka.

Niestety świetnie za-

powiadającą się karierę piłkarską na pozycji napast-

nika przerwały mu lata II wojny światowej.

W czasie

jej trwania, w 1944 r. zgłosił się on na ochotnika do

wojska i traﬁł na front.

Działania wojenne przywio-

dły go do Warszawy, w której już pozostał.

Od 1945 do 1953 r. grał w Legii Warszawa, a 26 czerw-

ca 1948 r. rozegrał swój jedyny mecz w reprezentacji

Górski ukończył kurs trenerski w Wyższej Szkole

cę szkoleniowca.

Samodzielnie prowadził takie kluby

jak: Marymont Warszawa, Gwardia Warszawa oraz

Lublinianka.

–1970, kiedy prowadził młodzieżową reprezentacją

właśnie z niej wywodzili się późniejsi medaliści

igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata.

Przed igrzyskami olimpijskimi l grudnia 1970 r.

Kazimierz Górski objął stanowisko trenera pierwszej

reprezentacji Polski.

Podczas IO w Monachium

w 1972 r. kadra przez niego kierowana sięgnęła po

najważniejszy w historii polskiego futbolu laur – zło-

ty medal olimpijski.

Był to początek jego wspaniałych

chwil z tą reprezentacją.

(1:1) był kolejnym sukcesem, który otworzył drogę

polskim piłkarzom na mundial.

Dwa lata później nasi

miejsce w ﬁnale mistrzostw świata, które odbyły się

w Niemczech, zaś w 1976 r. w Montrealu wywalczyli

temu polską piłkę i nasz kraj na całym świecie.

Zmarł 23 maja 2006 r. po długiej i ciężkiej choro-

bie nowotworowej.

Pochowano go w grobie rodzin-

nym na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w War-

szawie.

Jego pamięć uczczono oﬁcjalną minutą ciszy

Kazimierz Górski był doceniany i wielokrotnie

nagradzany za swoją pracę.

Otrzymał m.in.: Krzyż

Komandorski Orderu Odrodzenia Polski w 1996 r.,

najwyższe odznaczenie w światowej piłce nożnej

– Złoty Medal Zasługi dla FIFA w 2001 r., medal im.

dr. Henryka Jordana w 2001 r., Krzyż Komandorski

Wiktora w 2006 r.

W tym samym roku pośmiertnie

otrzymał Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski,

a także najwyższe odznaczenie Europejskiej Unii

Piłkarskiej (UEFA) – Rubinowy Order Zasługi.

Jako pierwszemu przedstawicielowi polskiej piłki

nożnej nadano mu tytuł doktora honoris causa gdań-

skiej AWFiS w 2003 r.

Został także honorowym oby-

watelem miast: Lwowa, Płocka, Lubaczowa.

stać w przypadającą rocznicę jego urodzin, pragnę

łalność sportową.

On to bowiem sprawił, że wielo-

krotnie mogliśmy być dumni jako Polacy.

Dziękuję

bardzo za uwagę.

dzisiaj temat luki prawnej dotyczącej funkcjonowa-

nia szkół niepublicznych posiadających uprawnienia

szkół publicznych na terenie całego kraju, a dane

analityczne otrzymałem dzięki uprzejmości Staro-

stwa Powiatowego w Raciborzu.

Dotacja oświatowa jest przekazywana do szkół na

podstawie zadeklarowanej liczby słuchaczy.

Figurują

oni w dokumentacji szkolnej i posiadają status słu-

chacza, ale najczęściej nie uczestniczą w zajęciach.

Szkoła nie świadczy zatem usług edukacyjnych i nie

ponosi z tego tytułu wydatków.

Samorządy po zgło-

szeniu liczby słuchaczy muszą jednak wypłacać do-

tację oświatową.

Dlatego w wielu miejscach kraju

samorządy słusznie zwracają się do nas, posłów, z proś-

bą o rozwiązanie tego problemu i nałożenie na szko-

ły niepubliczne obowiązku świadczenia rzeczywi-

stych usług edukacyjnych.

Jest wiele propozycji me-

tod dyscyplinowania szkół.

Najciekawszą wydaje mi

się metoda obowiązkowych sprawozdań z weryﬁkacji

obecności słuchaczy, a w przypadku gdy słuchacz nie

uczęszcza na zajęcia lub porzucił szkołę – obciążenia

go odpłatnością równą dotacji przekazywanej szkole.

W tej kwestii pragnę przypomnieć Wysokiej Izbie

wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2011 r.,

sygn. akt III SA/GI/4/11, który zabrania płatnikowi,

czyli organowi samorządowemu, sprawdzenia zasad-

ności wydatkowania środków publicznych, umożli-

wiając jednocześnie wydatkowanie przez szkoły nie-

publiczne dotacji na cele niezwiązane z kształceniem

słuchaczy.

Takie stanowisko sądu jest co najmniej ku-

riozalne, dlatego że godzi w interes nas wszystkich.

Aby

uniknąć dalszej patologizacji funkcjonowania niepu-

blicznych szkół, należy wezwać Ministerstwo Edukacji

Narodowej do objęcia nadzorem wszystkich takich jed-

nostek w czasie trwania roku akademickiego bądź

szkolnego i spowodować, że wraz z wykreśleniem ucznia

z listy słuchaczy samorząd przestanie wypłacać sub-

wencję.

Dziękuję za uwagę.

Poseł Jan Warzecha

437

nickiego, jednemu z największych polskich akto-

rów, którego rocznicę śmierci obchodziliśmy w dniu

22 lutego 2012 r.

Urodził się 18 lipca 1927 r. w miejscowości Pod-

hajce koło Lwowa.

Aktor przyszedł na świat w ro-

dzinie urzędnika pocztowego i nauczycielki.

Jego

ojciec był urzędnikiem pocztowym, dlatego często

zmieniał miejsce zamieszkania.

Rodzina Łomnic-

kich zamieszkiwała między innymi na Podkarpa-

ciu.

Tadeusz Łomnicki mieszkał w Radomyślu, ale

również w Dębicy, gdzie ukończył Gimnazjum

Handlowe.

Po aresztowaniu ojca wyjeżdża do Krakowa, gdzie

łączy pracę robotnika kolejowego z nauką gry na skrzyp-

Szeregów.

Zaraz po wyzwoleniu zapisał się do Stu-

dium Teatralnego przy Teatrze Starym w Krakowie.

W sezonie latach w 1946–1947 występował w Teatrze

Miejskim w Katowicach, a w Teatrze Starym zade-

biutował jako dramaturg.

Od 1949 r.

Łomnicki związał się w warszawskim

Teatrem Współczesnym, z zespołem reżysera Erwina

Axera.

W 1954 r. rozpoczął studia na Wydziale Reży-

serii PWST w Warszawie.

Zagrał w wielu sztukach

teatralnych w Teatrze Telewizji, które na długo po-

zostaną w pamięci widzów.

Widzom utrwaliły się jego

role, na przykład dyktatora szaleńca Arturo Ui w sztu-

ce Brechta.

Według krytyków wyznaczał szczyt ak-

torstwa biologiczno-ﬁzycznego.

Na dużym ekranie

aktor zadebiutował rolą Kubusia w ﬁlmie „Dwie go-

dziny” (1946).

Rola ta sprawiła, iż przez wiele następ-

nych lat często pojawiał się w socrealistycznych pro-

dukcyjniakach, między innymi w „Dwóch bryga-

dach”, „Załodze” czy „Stalowych sercach”, gdzie

wystąpił w roli górnika.

Przełomem w karierze aktora okazała się rola

w debiucie Andrzeja Wajdy „Pokolenie”, a trzy lata

później, w 1957 r., Andrzej Munk obsadził go w roli

porucznika Zawistowskiego w „Eroice”.

Jego boha-

ter to postać tragiczna, ukrywająca się w obozie

jednego z baraków.

Zawistowski nie może się

ujawnić, gdyż z jednej strony grozi mu śmierć z rąk

Niemców, z drugiej straciłby szacunek w oczach

swoich kolegów, jak również przyczyniłby się do

upadku obozowego bohatera.

Legenda o jego bra-

wurowej ucieczce zamieniła się w mit.

Przez na-

stępne lata w takich rolach obsadzano Łomnickie-

go – bohaterów o złamanym życiorysie.

Lata 60.

przyniosły mu ciekawe propozycje ﬁlmowe, ale było

ich niewiele.

Najciekawsze wyniknęły ze współpra-

cy z reżyserem Jerzym Skolimowskim.

Zagrał epi-

zod lekarza w „Barierze” oraz w „Ręce do góry”.

Znakomitą okazała się lekko i z wdziękiem poprowa-

dzona rola lekarza bawidamka Bazylego, uczącego

się prawdziwej miłości w ﬁlmie „Niewinni czaro-

dzieje” Wajdy.

Na długiej liście ról, jakie zagrał,

Łomnicki wyróżnia się wielką różnorodnością kre-

owanych postaci.

Są na niej chłopcy z przedmie-

ścia, inteligenci, chłopi i robotnicy.

Jednak na tle całego dorobku ﬁlmowego najwięk-

sze wrażenie wywarła tytułowa rola w „Panu Woło-

dyjowskim”.

Widzowie pokochali Małego Rycerza

właśnie takim, jakim stworzył go Łomnicki.

Również

w „Potopie” z 1974 r. postać ta na zawsze pozostanie

w pamięci Polaków, traﬁając do panteonu postaci

polskiej mitologii rycerskiej.

Tadeusz Łomnicki kierował od 1975 r. warszawskim

Teatrem na Woli, a od 1969 r. do 1991 r. wychował kil-

ka pokoleń znakomitych aktorów.

Był prorektorem,

a następnie rektorem warszawskiej PWST.

Środowiska

twórcze często zarzucały mu oportunizm i uległość wo-

bec partyjnych władz.

Pojawiały się opinie, że urzędni-

cza kariera Łomnickiego w zasadzie zniszczyła jego

wielki dorobek artystyczny.

Taką konkluzję wyraził

w swych dziennikach Marian Brandys.

Od 1951 r. był

członkiem PZPR, jednak wystąpił z partii po wprowa-

dzeniu stanu wojennego.

Wielką kreacją była rola kon-

formistycznego reżysera Burskiego, stojącego na prze-

szkodzie ﬁlmowi młodej bohaterki w „Człowieku z mar-

muru” Andrzeja Wajdy.

Choroba serca i operacja w Londynie spowodowa-

ły blisko 2-letnią przerwę w jego życiu zawodowym.

Od 1988 r. aktor nie był związany na stałe z żadnym

teatrem.

Występował jeszcze na deskach Teatru Dra-

matycznego, Teatru Powszechnego i Teatru Współ-

czesnego.

Lata 80. w jego ﬁlmowejkarierzetoprzede

wszystkim kreacja zmęczonego życiem dawnego so-

cjalisty Wernera w „Przypadku” Krzysztofa Kieślow-

skiego, występ w jednej z części „Dekalogu” tego

reżysera i rola ojca w „Domu wariatów” Marka Ko-

terskiego.

W latach 90. wystąpił w debiucie reżyser-

skim Bogusława Lindy „Seszele” oraz w adaptacji

„Ferdydurke” dokonanej przez Skolimowskiego.

W ostat-

nich latach swego życia z uporem grywał starych

mężczyzn.

Grał wspaniałe role, między innymi w te-

lewizyjnej adaptacji „Ostatniej taśmy Krappa” wg

Becketta, rolę Kościuszki-Bohatera w „Lekcji języ-

ka”, w szekspirowskim „Królu Learze”.

Dorobek artystyczny Tadeusza Łomnickiego,

wielkiej osobowości polskiego teatru i ﬁlmu,obejmu-

je 82 role sceniczne, 51 ról ﬁlmowych, 26 ról w spek-

taklach Teatru Telewizji i 12 reżyserii teatralnych.

Pisał również wiersze, nowele, eseje i wspomnienia

wydane po stanie wojennym w drugim obiegu – „Spo-

tkania teatralne”, „Rzecz o bojkocie”.

Wielki aktor

zmarł na atak serca 22 lutego 1992 r. podczas prób

do tego dramatu w Teatrze Narodowym w Poznaniu.

Jego ostatnie słowa były kwestią ze sztuki: „Więc

my za nim biegiem, biegiem!”.

Żona Tadeusza Łomnickiego Maria Bojarska po-

święciła mu kontrowersyjny tom wspomnień zatytu-

łowany „Król Lear nie żyje”.

W 1998 r. w ankiecie

tygodnika „Polityka” na najważniejszych aktorów

XX w. zajął pierwsze miejsce.

Dziękuję.

od wydobycia niektórych kopalin (druki nr 144, 190 i 190-A).

nr 80, 191 i 191-A).

Rozwoju na lata 2004–2006 (druk nr 49) wraz ze stanowiskiem Komisji Samorządu Terytorial-

nalnej (druk nr 154).

5.

Przedstawiony przez Radę Ministrów dokument: Raport Polska 2011.

Gospodarka –

Społeczeństwo – Regiony (druk nr 59) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki, Komisji

wacyjności i Nowoczesnych Technologii (druk nr 162).

dziny (druk nr 163).

nr 182).

blice Białoruś (druk nr 227).

16.

Pytania w sprawach bieżących.

17.

Informacja bieżąca.

Porządek dzienny

9. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

cie czytani