corpora: wikisources-pl

text:
Augsburgskie interim.

Pomimo ciężkich doświadczeń, cesarz Karol V nie wyrzekał się nadziei zaprowadzenia, środkami pokojowemi, jedności religijnej, W myśli tej utwierdzała go postawa stanów niemieckich i przygotowania czynione przez protestantów, celem uczestniczenia w soborze trydenckim.

Wybrano kilku teologów dla przygotowawczego porozumienia się, lecz kiedy do zgody między nimi nie przyszło, powierzono całą sprawę cesarzowi, który też rozpatrzenie spornych punktów zlecił biskupowi naumburgskiemu Juljuszowi Pflug, biskupowi suffraganowi mogunckiemu Michałowi Helding i Janowi Agrykoli (ob.).

Przez nich został przygotowany religijny układ pokojowy, nazwany augsburgskiém Interim (w odróżnieniu od poprzedniego w Regensburgu i późniejszego w Lipsku), ztąd, że na sejmie w Augsburgu 15 Maja 1548 r. uroczyście było ogłoszone.

Interim augsburgskie składało się z 26 artykułów.

W artykule o upadku człowieka, w skutek grzechu pierworodnego, poczyniono pewne ustępstwa protestantom, równie jak i w artykule o usprawiedliwieniu; utrzymano wszakże, jako nieodzowny warunek, odnowienie się i poprawę wewnętrznego człowieka; nie dopuszczono więc usprawiedliwienia bez miłości, t. j. bez czynnej wiary.

Inne artykuły Interimu orzekały: Kościół jest domem żywego Boga, wzniesionym na fundamencie proroków i Apostołów, jest ciałem, którego głową jest Chrystus.

W świętych swoich Kościół jest niewidzialny; widzialny w swoich sługach i wiernych.

Do Kościoła należą: słowo Boże, sakramenta, władza związywania i rozwiązywania, prawo wyświęcania i powoływania do posług i godności kościelnych, władza stanowienia kanonów.

Do Kościoła należą także i źli, odszczepieńcy i t. d.

Cechami Kościoła są: prawdziwa, święta nauka, zgodne z nią udzielanie sakramentów, jedność i powszechność.

Małżeństwo jest sakramentem, który małżonków upomina, że nie ludzka, lecz boska władza ich połączyła.

O Mszy jest powiedziano, że jakkolwiek ofiara Syna Bożego jedynie mocną jest do przebłagania Boga, skłonność do ofiary wszystkim ludziom jest wrodzoną, Bóg więc zalecił Kościołowi swemu tę czystą i zbawienną ofiarę, pod postacią chleba i wina, przytém wierni powinni przyjmować Kommunję św., po należytym obrachunku sumienia, po spowiedzi i otrzymaniu rozgrzeszenia.

Ceremonje, zachowywane przy udzielaniu sakramentów, mają pozostać takiemi, jak dotąd były.

W każdym kościele, który ma własnych księży, mają się odprawiać codziennie, przynajmniej dwie Msze, na wsiach przynajmniej jedna w każdą niedzielę i święto, z odpowiedniemi naukami i rozmyślaniami.

Postanowiono zachować ołtarze, szaty kapłańskie, słowem, cały kościelny aparat, z zastrzeżeniem, że nie należy się tym rzeczom żadna cześć boska.

Unikać należy zabobounych zbiegowisk do posągów i obrazów świętych.

Brewiarz i śpiewanie psalmów zachowują się, równie jak wigilje i obrzędy pogrzebowe, podług dawnych zwyczajów Kościoła; podobnież ważniejsze uroczystości kościelne, jak Boże Ciało, święta Matki Boskiej, Wszystkich Świętych, Apostołów i Świętych.

W dni postne, w soboty i piątki, dla poskromienia ciała, postanowiono zachować dawny zwyczaj wstrzymania się od mięsa.

Zgodzono się także na to, aby nie usuwać obyczaju błogosławienia rozmaitych przedmiotów, do życia potrzebnych, nie nadużywając wszakże tego obyczaju.

Zgodzono się na małżeństwo księży, którzy żony pobrali i na udzielanie Kommunji, pod obiema postaciami.

— Ale zamiast uspokojenia, Interim to, jako prawo państwowe ogłoszone, nowe wznieciło niesnaski.

Stolica Apostolska, jako stróż czystości wiary, nie była zadowolniona z tego mieszania się Karola do kwestji wewnętrznych Kościoła, protestanci znów znajdowali, że straszliwą na ich szkodę zrobiono zasadzkę.

Karol V kazał publicznie, na sejmie, odczytać artykuły Interimu, poczém elektor moguncki, jako najstarszy z elektorów, w imieniu stanów, podziękował cesarzowi za sprowadzenie pokoju religijnego.

Nikt głosu przeciwko układowi nie podniósł i Karol V milczenie za dowód zgody przyjął.

Tymczasem protestanccy teologowie, potajemnie działając, doprowadzili do tego, że elektor Maurycy zaraz następnego dnia, po owém uroczystém przyjęciu Interimu, protestację swoją przeciwko niemu wręczył i natychmiast z Augsburga odjechał.

Obaj burmistrze miasta Augsburga z początku wahali się i dopiero pod naciskiem samego cesarza przyjęli Interim 26 Czerwca, a 8 Lipca zostało ono publicznie w kościołach Augsburga ogłoszone.

Książe wirtembergski Ulryk kazał je ogłosić w całém księstwie, z zaleceniem, aby się do niego stosowano, do czasu zwołania powszechnego soboru.

Strasburg, Konstancja i elektor Jan Fryderyk odmówili przyjęcia Interimu.

Konstancję zmuszono siłą do zgodzenia się na Interim, pozostałe miasta cesarskie i elektor Jan Fryderyk później je przyjęli.

Karol V miał dobre w tej sprawie intencje, ale w nie swoje wdał się rzeczy.

(Haas).

J. N.


corpora: sejm

text:
Projekt

Ustawa

z dnia ……..

2013 r.

Art. 1.

Art. 2.

„2a.

Zdolność procesową w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy posiada rada gminy.

W imieniu rady gminy dokonuje czynności przewodniczący rady gminy.”,

art. 31 otrzymuje brzmienie:

Art. 3.

Art. 4.

Art. 5.

Zgodnie z treścią art. 187 § 2 P.p.s.a., „uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca”.

Jednakże na podstawie art. 269 tejże ustawy przyjmuje się, że sentencje uchwały składu siedmiu sędziów NSA mają charakter ogólnie wiążący dla sądów administracyjnych.

Istotą zaś mocy ogólnie wiążącej jest to, iż stanowisko zaprezentowane w sentencji uchwały składu siedmiu sędziów NSA wiąże bezpośrednio wszystkie sądy administracyjne w sprawach, do których teza będzie miała zastosowanie.

Do czasu zatem uchylenia bądź zmiany uchwały, sądy administracyjne obowiązane są do jej stosowania.

W praktyce – pomimo względnie krótkiego czasu od podjęcia przedmiotowej uchwały składu siedmiu sędziów NSA – sądy administracyjne, przed którymi toczą się sprawy z zakresu objętego tezą uchwały, kierują się wskazaniem tejże uchwały, co rodzi fundamentalne skutki prawne.

Zgodnie z dotychczasową wieloletnią praktyką sądową, przyjmowaną na podstawie treści art. 32 P.p.s.a było, iż w postępowaniach sądowoadministracyjnych stronami był skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem skargi.

Skoro zaś przedmiotem skargi była np. uchwała rady gminy, sądy administracyjnie powszechnie uznawały, iż zdolność procesową ma organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (np. rada gminy) w imieniu, której – na podstawie uprzednio podjętej uchwały tegoż organu – występował przewodniczący.

Takie stanowisko i praktyka dawała możliwość realizacji praw do ochrony sądowej organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.

NSA w uzasadnieniu do swojej uchwały z dnia 13 listopada 2012 r. podniósł, że „ generalne stanowisko, iż w sprawach skarg na uchwałę rady gminy, ze względu na przedmiot sprawy, zdolność sądową posiada rada gminy, która może upoważnić przewodniczącego rady do reprezentowania jej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może być uznane za słuszne.

Uzasadniane jest ono wykładnią systemową, ale jej wyniki pozostają w sprzeczności z wynikami wykładni literalnej (art. 31 ustawy o samorządzie gminnym), której prymatu w doktrynie i orzecznictwie na ogół się nie kwestionuje”.

Zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, „wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz”.

Nie wdając się w analizę i ewentualną polemikę z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA oraz jej uzasadnieniem, wskazać należy na skutki prawne przyjętej i wiążącej sądy administracyjne konstrukcji prawnej.

Otóż w aktualnie toczących się postępowaniach sądowoadministracyjnych, a precyzyjniej w sprawach zawisłych w sądzie administracyjnym, których przedmiotem są uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, sądy wzywają, by stroną postępowania była nie rada gminy i działający w jej imieniu przewodniczący, lecz wójt (burmistrz, prezydent) pod rygorem odrzucenia skargi.

Konsekwentnie niewstąpienie do sprawy w miejsce rady gmin i jej przewodniczącego przez wójta (burmistrza, prezydenta) oznacza, iż sąd nie będzie merytorycznie rozpoznawał sprawy.

Taka sytuacja – jakkolwiek rzeczywiście wynikająca z literalnego brzmienia aktualnych przepisów prawa – jest trudna do zaakceptowania w kontekście uprawnień przyznanych organom stanowiącym w ustawie o samorządzie gminnym, jak i możliwości ochrony sądowej organu stanowiącego.

Wskazane tu sytuacje wynikają z praktyki funkcjonowania samorządu terytorialnego i wzajemnych relacji pomiędzy organami stanowiącymi a organami wykonawczymi.

Na podstawie uchwały składu siedmiu sędziów NSA można teoretycznie wskazać, że organ uchwałodawczy ma pełną możliwość ochrony sądowej albowiem wójt, burmistrz, prezydent ma obowiązek reprezentowania samorządu, a zatem i występowania w imieniu organu uchwałodawczego w postępowaniach sądowoadministracyjnych.

Fakt, że nie sama rada, a w jej imieniu przewodniczący ma zdolność sądową nie oznacza możliwości działania w imieniu rady w ogóle albowiem czynić to winien wójt, burmistrz, prezydent.

W praktyce to ogólne założenia jest weryfikowane z niekorzyścią dla ochrony sądowej organu stanowiącego.

Otóż w wielu sytuacjach wójt, burmistrz, prezydent może nie być zainteresowany i może nie podzielać stanowiska reprezentowanego przez radę czy szerzej radnych, a w konsekwencji może nie być jako organ zainteresowany zaskarżeniem danego rozstrzygnięcia niekorzystnego dla rady.

Co więcej, nawet w przypadku formalnego zaskarżenia danego rozstrzygnięcia wójt, burmistrz, prezydent może prezentować zupełnie odmienne zapatrywanie i pogląd prawny na daną sprawę, co utrudni (jeżeli nie uniemożliwi) skuteczne reprezentowanie interesów rady.

W praktyce wskazać można choćby na następujące stany faktyczne:

rada gminy przyjmuje uchwałę w sprawie nieudzielania absolutorium wójtowi za wykonanie budżetu, która następnie zostaje unieważniona przez Regionalną Izbę Obrachunkową; wolą rady jest zaskarżenie rozstrzygnięcia RIO w sytuacji, gdy stanowisko wójta będzie całkowicie odmienne;

rada gminy przyjmuje uchwałę wbrew stanowisku (wbrew projektowi) wójta, która to uchwała następnie jest unieważniona przez organ nadzorczy np. wojewodę; intencją i wolą rady może być zaskarżenie takiego rozstrzygnięcia organu nadzorczego w przeciwieństwie do stanowisko wójta;

grupa mieszkańców albo grupa radnych występuje z inicjatywą uchwałodawczą w sprawie, w której wójt zajmuje przeciwne stanowisko; wbrew stanowisku wójta, rada przyjmuje uchwałę, która w trybie nadzorczym zostaje unieważniona; intencją i wolą rady, a szerzej inicjatorów uchwały, może być wniesienie środka zaskarżenia, pomimo odmiennego stanowiska prezentowanego przez wójta.

We wszystkich tych przykładach brak reakcji ze strony wójta i niewniesienie w terminie środka zaskarżenia uniemożliwi radzie wniesienia środka zaskarżenia i pozostawi ją bez ochrony prawnej.

Wydaje się, że skład siedmiu sędziów NSA, przewidując podobne możliwości, zdecydował się na zamieszczenie w tezie uchwały zastrzeżenia „chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej”.

Problemem, który rodzi się na skutek tego rodzaju zastrzeżenia jest choćby to, kto ma rozstrzygać – i w oparciu o jakie kryteria – czy w danej sprawie zachodzą okoliczności szczególne.

W praktyce zapewne każdorazowo rozstrzygać miałyby sądy administracyjne w oparciu o konkretny stan faktyczny.

Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, które jest bardzo rozbieżne w zależności od sądu, nawet w identycznych stanach faktycznych, daje podstawę do sformułowania wątpliwości co do zapewnienia należnej ochrony prawnej organom stanowiącym samorządów terytorialnych.

Z odpowiedzialnością założyć można, iż tak ogólne zastrzeżenie niepoparte konkretnymi wskazanymi i przesłankami rodzić będzie kolejne wątpliwości w praktyce.

w ustawach samorządowych, a konkretnie w: ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

W związku z tym proponuje się precyzyjne wskazanie we wszystkich trzech ustawach samorządowych, że zdolność procesową w sprawach, których przedmiotem jest uchwała organu stanowiącego, ma ten organ stanowiący w imieniu, którego działa przewodniczący.

W ustawie o samorządzie gminnym proponuje się w art. 19 po ust. 2 dodać ust. 2a w brzmieniu, jak w projekcie nowelizowanej ustawy.

Zapis w proponowanym brzmieniu w sposób jasny i precyzyjny wskazuje, że zdolność procesową posiada rada gminy, co umożliwi jej samodzielne występowanie w sprawie w charakterze strony w zakresie takim, jak było to przyjęte przed wydaniem uchwały składu siedmiu sędziów NSA.

W zdaniu drugim precyzuje się, że w imieniu rady gminy działa jej przewodniczący.

Jakkolwiek uchwała składu siedmiu sędziów NSA odnosiła się bezpośrednio tylko do ustawy o samorządzie gminnym i organów w postaci wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz rady gminy, w pełni zasadne jest dokonanie zmian również w pozostałych ustawach samorządowych, albowiem aktualny stan prawy także i wobec tychże samorządów rodzić będzie analogiczne wątpliwości.

W ustawie o samorządzie powiatowym proponuje się w art. 14 po ust. 3 dodać ust. 3a w brzmieniu analogicznym jak w przypadku poprzednio wymienionej ustawy, a w ustawie o samorządzie województwa proponuje się w art. 20 po ust. 3 dodać ust. 3a również w brzmieniu analogicznym.

Zmiany art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 43 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa są konsekwencją proponowanych wyżej zmian.

Ocena skutków regulacji

Projekt zawiera regulacje mające wpływ na jednostki samorządu terytorialnego w ten sposób, że ustala i konkretyzuje podstawy prawne do utrzymania dotychczas praktykowanej ochrony prawnej organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.

Konsultacje społeczne.

W przedmiotowej sprawie konsultacje społeczne nie są konieczne, ponieważ projekt wprowadza regulacje niezbędne dla zapewnienia uzasadnionej ochrony sądowej organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.

Wpływ aktu normatywnego na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorstw.

Wejście w życie ustawy ma na celu utrzymanie dotychczasowych zasad i rozwiązań związanych z ochroną prawną organów stanowiących jednostek samorządu terytorialneg


text:
Pieśń zawierająca akt skruchy.

Boże!

W dobroci nigdy nie przebrany!

Żadnym językiem niewypowiedziany!

Ty jesteś godzien wszelakiéj miłości;

Nad wszystkie dobra, tyś u serca mego

Najwyższe dobro, tyś w największéj cenie,

Choćbyś mnie nigdy za grzechy, mój Panie!

Nie karał, przecież żalowałbym za nie;

A żałowałbym dla tego samego,

Żem cię obraził, Pana tak dobrego.

Dla tego, że cię nad wszystko miłuję;

Mam mocną wolę spowiadać się szczerze,

I zawsze trzymać z tobą to przymierze;

Co gdy uczynię spodziewam się ciebie

Widzieć z radością i żyć z tobą w niebie.

Jakoś ją stworzył, pomóż do zbawienia,

Użycz téj łaski, broń.

od potępienia.


text:
Beskid, ruskie, zamiast pol. Bieszczadu, wystawiam jako godło, bo dziś (u geografów obcych) zamiast Bieszczadu i Krępaku panuje.

Beskid i Bieszczad jedno słowo, zbiorowe na -d (samogłoska przed tem d obojętna, u nas ē, u Rusi y); może od nazwy Besów, ludu (na Bałkanie nierównie lepiej znanego, aż do 6. w. po Chr.), który Ptolemeusz nad Karpatami i źródłami Wisły osadził.

Najczęściej przytacza tę nazwę Potocki, podgórzanin: »gorzej żyli niż na Krępaku albo na Bieszczedzie«, »gorzej od bieszczednich zbójców«, »zbójcy na Bieszczadzie«; »wieś Beskidnej niedaleka dziczy«; »bieszczad łez« o ‘padole ziemskim’.

Więc od Biesów bieski, zbiorowe bieszczadź, jak rus.

płoszczad’ od płoskij, jeśli arcyplotkarz Ptolemeusz nie pobróździł.


text: bruk, z niem. Brücke, 'trotuar', i w Rydze tego co u nas znaczenia (por. rosyjsk. mostowaja, 'ulica moszczona', 'brukowana'); »żyć na bruku«, brukowy, brukowiec, brukować; brukotłuk; u ludu przestawiają ru w ur: »na burku«, jak durk z druku, co w 17. wieku i w piśmie uchodziło; burk u nas już w 15. w.


text: balbot, balbotać, bełkot, rodzime, dźwiękonaśladowcze; jest i bałbotać, bełbotać, bałękać.