text:
Korespondencja dyplomatyczna Johna Russella, 1. hrabiego Russell z Francisem Napierem, 10. lordem Napier w kwestii polskiej

Foreign Office 17 czerwca 1863

Przekład: Wikiźródła (lista tłumaczy na stronie dyskusji) (z języka francuskiego).

Milordzie,

Rząd Jej Królewskiej Mości z najgłębszą uwagą rozpatrzył depeszę księcia Gorczakowa, datowaną na 26 kwietnia, którą 2 maja wręczył mi baron Brunnow.

Rząd Jej Królewskiej Mości nie życzy sobie kontynuowania czczej dyskusji.

Przejdę zatem do omówienia kontrowersji, jakie wzbudziła moja poprzednia depesza.

W niniejszym komunikacie nie podejmę niczego, co wykraczałoby poza dokładne przywołanie artykułu dotyczącego Polski w traktacie wiedeńskim.

Nie zażądam także, jak tego oczekuje ode mnie książę Gorczakow niczego więcej jak tylko formy ustanowienia dobrego rządu.

W jeszcze mniejszym stopniu będę próbował podważyć oświecone zamiary cesarza, które w krótkim czasie spowodowały cudowną odmianę prawnego położenia jego rosyjskich poddanych.

Rząd Jej Królewskiej Mości pragnie wraz z cesarzem Rosji znaleźć praktyczne rozwiązanie bardzo trudnego i ważnego problemu.

Przekazując mi depeszę księcia Gorczakowa, baron Brunnow powiedział mi, że gabinet cesarski jest gotów do wymiany poglądów w zakresie i w granicach traktatów z 1815 roku.

Tak więc rząd Jej Królewskiej Mości jest zaproszony do wymiany poglądów na podstawie traktatu z 1815 roku, w celu pacyfikacji i trwałego uspokojenia Polski.

Przed złożeniem rzeczonych propozycji, jest niezbędne zwrócenie uwagi, że są dwie naczelne zasady, na jakich według rządu Jej Królewskiej Mości powinien opierać się rząd polski.

Pierwszą jest wzbudzenie zaufania do rządu ze strony poddanych.

Własne zapatrywania cesarza Aleksandra I zapamiętał lord Castlereagh, który w długiej rozmowie z własnych ust cesarza wyczytał założenie przyjętego planu.

Oto jak streścił plan cesarza lord Castlereagh: Zatrzymanie całości Księstwa Warszawskiego z wyłączeniem małej częsci na zachód od Kalisza, którą Aleksander I zaoferował Prusom i podniesienie reszty wraz z dawniej podzielonymi polskimi prowincjami do godności królestwa pod dominacją Rosji, z administracją narodową zgodną z uczuciami narodu.

Cała wartość tego planu zasadza się na tych ostatnich słowach.

Czy władza spoczywa w rękach jednego, tak jak w dawnej monarchii francuskiej lub jest podzielona pomiędzy członków arystokracji, tak jak w republice weneckiej lub jeszcze inaczej jest dzielona pomiędzy suwerena, Izbę Lordów i Izbę Gmin tak jak to jest w Anglii, to najważniejsze jest by administracja była zgodna z uczuciami narodu.

Cesarz Aleksander II mówiąc o nadanych przez niego instytucjach, powiedział: Co się tyczy przyszłości, to zależy to nieuchronnie od zaufania z jakim instytucje te zostaną przyjęte przez królestwo.

Ta administracja, którą projektował Aleksander I i zaufania do której oczekuje Aleksander II niestety w zupełności nie istnieje w Polsce.

Drugą najważniejszą sprawą dla porządku i stabilności powinna być nadrzędność prawa nad samowolą.

Wszędzie tam, gdzie ta nadrzędność występuje poddany lub obywatel może korzystać ze swojej własności lub wykonywać swoje zajęcie w pokoju i bezpieczeństwo jakiego doświadcza jako jednostka powinno być ze swej strony doświadczane przez rząd, pod którym żyje.

Lokalne tumulty, tajne spiski, interwencja zagranicznych kosmopolitów nie zburzą budowli, jaką zbudowałby podobny rząd.

W Polsce brakuje podstaw stabilności.

Wolność religijna, zagwarantowana przez uroczyste deklaracje cesarzowej Katarzyny II i wolność polityczna przyznana przez konstytucję cesarza Aleksandra I zostały zawieszone przez rząd, który po nich nastąpił i tylko częściowo wskrzeszone przez obecnego cesarza.

Nie jest łatwą rzeczą przywrócenie utraconego zaufania i pokoju, który teraz zewsząd jest zerwany.

Rząd Jej Królewskiej Mości wydawałby się być winnym wielkiej zarozumiałości, gdyby wyraził pewność, że niejasne deklaracje dobrych intencji jak też wykonanie kilku mądrych praw mogłoby wywrzeć wystarczający wpływ na ducha Polaków, by przywrócić pokój i posłuszeństwo.

W tych okolicznościach rząd Jej Królewskiej Mości wierzy, że nie należy przyjmować niczego mniej jak następujący projekt podjętych środków jako podstawę pacyfikacji:

1.

Zupełna i powszechna amnestia

2.

Reprezentacja narodowa z władzami podobnymi do tych, jakie wprowadzała Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815

3.

Mianowanie Polaków na posady publiczne, w taki sposób by utworzyć oddzielną administrację narodową, mającą zaufanie w kraju

4.

Pełna i doskonała wolność wyznania, odwołanie ograniczeń kultu katolickiego

5.

Przyjęcie języka polskiego jako języka urzędowego i jego używanie w sprawach sądowych, jak też w domach i w szkolnictwie

6.

Ustanowienie regularnego i legalnego systemu poboru.

Te sześć punktów mogłoby posłużyć do wskazania środków, jakie należałoby podjąć, po spokojnym i dogłębnym namyśle.

Lecz trudno jest, jest prawie niemożliwe by uzyskać niezbędne zaufanie i spokój, jak długo namiętności będą z dnia na dzień narastać a nienawiść powodować będzie śmierć a determinacja by zwyciężyć lub zginąć będzie się umacniać z coraz większym uporem.

Przysłał mi Pan Milordzie, Gazette de Saint-Petersburg z 19 maja.

Ze swej strony mógłbym Panu wysłać wycinki z gazet londyńskich, uświadamiające równie przerażające okrucieństwa, popełnione przez agentów rosyjskich.

Nie należy do Rządu Jej Królewskiej Mości rozróżnianie tego, co jest rzeczywistością, a co jest wyolbrzymione w tym, co mówią zwalczające się strony.

Prawdopodobnie wiele oskarżeń jednej i drugiej strony nie ma podstaw, ale niektóre niewątpliwie są prawdziwe.

Jaką wobec tego można mieć nadzieję zakończenia negocjacji pomiędzy tak rozjątrzonymi nieprzyjaciółmi?

W zwykłej wojnie sukcesy flot i armii lądowych, które walczą z odwagą lecz bez nienawiści mogą zaważyć na negocjacjach, które prowadzi się w czasie działań wojennych.

Czy należy oddać wyspę, jak daleko będzie się rozpościerała granica oto co służy do wyrażenia wagi ostatniego zwycięstwa lub ostatniego podboju.

Ale gdy chodzi o uspokojenie wewnętrzne, by zmusić ludność do życia pod władzą, z którą ona walczyła z odrazą i rozpaczą, mamy do czynienia z czymś innym.

Pierwszą rzeczą, którą należy zrobić według opinii Rządu Jej Królewskiej Mości jest doprowadzenie do zawieszenia broni.

Takie zawieszenie mogłoby być ogłoszone w imię ludzkości przez proklamację cesarza Rosji bez uszczerbku dla jego godności.

Skorzystać z niego mogliby tylko ci Polacy, którzy powstrzymają się zupełnie od działań wrogich w czasie obowiązywania tego zawieszenia.

W przypadku gdyby osiągnięto uspokojenie, należałoby rozpocząć konsultacje z państwami sygnatariuszami traktatu wiedeńskiego.

Prusy, Hiszpania, Szwecja i Portugalia powinny zostać zapytane o to, co ich zdaniem przyniosłoby skutek w traktacie, którego były układającymi się stronami.

Propozycje Rządu Jej Królewskiej Mości ograniczają się do trzech następujących:

1.

Przyjęcie sześciu punktów jako podstawy negocjacyjnej

2.

Ogłoszenie tymczasowego zawieszenia broni przez cesarza Rosji

3.

Konferencja ośmiu państw sygnatariuszy traktatu wiedeńskiego

Niech Wasza Ekscelencja dobrze przeczyta tę depeszę księciu Gorczakowowi i wręczy mu jej kopię.

Pozostaję etc.

Russel.

Przekład może być udostępniony na innej licencji niż tekst oryginalny.

Oryginał

Przekład

Tekst udostępniony jest na licencji Creative Commons Attribution 2.5.

Brakuje informacji o źródle pochodzenia tego tekstu.

Aby uczynić go weryfikowalnym, odszukaj tekst w bibliotece cyfrowej lub w publikacji drukowanej i dokonaj korekty.

Następnie usuń ten komunikat, a w szablonie {{tekstif}} podaj źródło pochodzenia tekstu.

Informacja o edycji

Brytyjska korespondencja dyplomatyczna w kwestii polskiej (17 czerwca 1863)

Współpraca: Maciej Szczepańczyk

* * *

* * *


corpora: sejm

text:
Warszawa, 23 lipca 2012 r.

Poseł na Sejm RP

Ryszard Kalisz

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu RP

Szanowna Pani Marszałek,

jako przedstawiciel wnioskodawców w odpowiedzi na pismo Pana Wicemarszałka Cezarego Grabarczyka z dnia 27 czerwca 2012 r., znak: GMS-WL-03-163/12, w sprawie:

- wątpliwości co do zgodności projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty z art. 92 Konstytucji oraz § 63 Zasad Techniki Prawodawczej Rzeczypospolitej Polskiej;

- wątpliwości co do zgodności uzasadnienia projektu ustawy z art. 34 ust. 2 pkt 4 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 118 ust. 3 Konstytucji RP

Z poważaniem

Ustawa

z dnia ....

nr 256, poz. 2572 ze zm.1) art. 12 otrzymuje brzmienie:

Projektowana ustawa przewiduje wydanie trzech rozporządzeń.

Art. 12 ust. 3 projektowanej ustawy zakłada, że minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa wzór i tryb składania pisemnej deklaracji, za pomocą której wyraża się życzenie organizacji lekcji religii lub etyki.

Celem tego rozporządzenia jest określenie szczegółowego charakteru wspomnianej deklaracji, której wprowadzenie jest jednym z kluczowych elementów projektowanej nowelizacji.

W szczególności rozporządzenie to powinno określać szczegółowy wzór i treść deklaracji, termin jej składania, sposób dokonywania zmian i uzupełnień oraz sposób dokonywania wyboru między uczestniczeniem a nieuczestniczeniem w lekcjach religii, czy lekcjach etyki lub nieuczestniczeniem w żadnej z wymienionych lekcji a także przechowywania deklaracji z uwzględnieniem szczególnego, związanego z wolnością sumienia i wyznania, statusu lekcji religii i etyki.

Nadto deklaracja winna zawierać informację, iż uczestniczenie lub nieuczestniczenie w lekcjach religii bądź etyki nie może być przyczyną bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji ucznia lub jego rodziców.

Rozporządzenie nie spowoduje konieczności dokonania zmian w innych przepisach.

Powinno ono wejść w życie w terminie 14 dni od ogłoszenia.

Celem tego rozporządzenia jest stworzenie ram wykonywania projektowanego art. 12 ustawy w codziennej praktyce szkolnej.

W szczególności powinno ono określać minimalną liczbę uczniów niezbędną do zorganizowania lekcji religii w szkole lub placówce, zasady zapewnienia uczniom możliwości uczestniczenia w takich zajęciach w przypadku braku wystarczającej liczby chętnych w szkole lub placówce, kwalifikacje nauczycieli religii i zasady ich zatrudniania, zasady uczestniczenia uczniów w rekolekcjach i innych praktykach religijnych, zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad prowadzeniem zajęć z religii oraz umieszczania tych lekcji w planie zajęć.

Projektowana ustawa nie spowoduje obciążenia budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 34 ust. 2 pkt 4 i 5 Regulaminu Sejmu) .

Jej przedmiotem jest zmiana trybu organizacji zajęć z etyki.

Stanowi ono również w obecnym stanie prawnym obowiązek po stronie szkół, a zatem – stosowne środki są już zabezpieczone w budżecie państwa oraz budżetach jednostek samorządu terytorialnego.

W szczególności trzeba wyjaśnić, że przyjęcie rozwiązań zaproponowanych w projekcie – mimo, że związane będzie zapewne z wzrostem liczby uczniów uczęszczających na lekcje etyki – nie będzie skutkować zauważalnym wzrostem wydatków po stronie budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Obecnie bowiem zdecydowana większość uczniów uczęszcza na zajęcia z religii przy jednoczesnej faktycznej niedostępności lekcji etyki, pozostałym zaś szkoły w tym czasie zapewniają stosowną opiekę.

W tym kontekście należy spodziewać się, że pewna część osób, które – jak dotąd – uczestniczyły w lekcjach religii lub w ich trakcie pozostawały pod opieką szkoły lub placówki zaczną uczęszczać na lekcje etyki.

W ten sposób ewentualne dodatkowe koszty organizacji lekcji etyki zbilansują się ze zmniejszeniem środków finansowych przeznaczanych na prowadzenie zajęć z religii i sprawowanie opieki nad dziećmi, które nie uczęszczają na lekcje z obu tych przedmiotó


corpora: wikisources-pl

text:
Calepinus Ambroży, ur. w Calepio, mieście włoskiem, augustjanin, † 1510 v.

1511 r. w klasztorze w Bergamo, mając lat przeszło 80.

Najwięcej mu sławy zjednał Słownik łaciński (Dictionarium linguae latinae), bardzo często do XVIII w. przedrukowywany.

Pierwsze wydanie (tylko po łacinie) Venet.

1502, drugie 1509 fol.

Sami Aldowie (drukarze weneccy) między r. 1542 a 1592 blisko 20 razy go przedrukowywali (Renourd, Annales de l’imprimerie des Alde).

Następne wydania coraz więcej się pomnażały i do niepoznania zmieniały; imię jednak pierwszego autora nosiły, a nawet, przez skrócenie Kalepin’ami je nazywano (Calepinus septem linguarum, C. decem lingg., C. undecim lingg.).

W Kalepinach tych są i polskie wyrazy, lubo często do niepoznania przekręcone.

Przerabiali Kalepina: Badius Ascensius (Paris.

1510), Jacobus Montanus (Paris 1539, dodał greckie wyrazy), Konrad Gesner (Basil.

1578, dodał Onomasticon viror.

locor.

et rer.), Basilius Faber (p. t.

Thesaurus lat.

linguae), Jacobus Facciolati (Patav.

1718), Passeratus i inni (Ob. Henr.

Böckleri, Bibliogr. crit.

s. 26).

Oprócz Słownika, napisał Kalepin Vitam B. Joannis Boni († 1249) eremitae ord.

S. Augustini lib.

III, ap.

Bolland.

Acta ss.

22 Octobr.

Cf. De Backer, Biblioth. des ecriv.

d. l. comp. de J.

2 ed.; art. Cerda.

Christop.

Sandius w Biblioth.

Anti-Trinitarior.

s. 82 nadmienia, że Piotr Maczyński (Mączyński), szlachcic polski, wytłumaczył Kalepina na język polski.

Cf. Wiszniewski, Hist. lit.

pol. VI 137.

X. W. K.


text:
Benadad, hebr.

Ben-hadad, syn Adada; u 70: οἱὸς Ἂδερ, syn Adera, wymawiano bowiem: Adad, lub Adar, jak widać z imienia Adadecer, które się pisze Hadadecer, lub Hadarecer [1].

Benhadad był królem Syrji damasceńskiej, synem Tabremona, wnukiem Hezjona, sprzymierzeńcem Baazy, kr. izrael.

(III Reg.

15, 17.

19).

Aza (ob.), napadniętym będąc przez Baazę, kr. izr. (ok. r. 930), za pieniądze kościelne przeciągnął Benadada na swoją stronę i uwolnił się od nieprzyjaciela.

Benadad wtedy zdobył północną część królestwa Izr., miasta: Ahion, Dan, Abelmaim, i całe pokolenie Neftali (II Par.

16, 1—5. III R.

15, 18—20).

— B. II, syn i następca poprzedniego, pijak (III R.

18, 12.

16); prowadząc wojnę z Achabem, kr. Izr., obległ m.

Samarję (901 r.); lecz pobity, ledwo sam z życiem uciekł (III R.

20, 1—21).

W roku następnym najechał drugi raz królestwo izr. i podstąpił pod Afek (ob.).

Pobity jednak i tym razem; za odstąpienie miast przez ojca (ob.

wyżej) zdobytych, kupił sobie pokój (III R 20) 22—34).

W 3 lata potém B. znów wpadł do ziemi Gad i obległ Ramoth-Galaad (ib.

22, 1—3).

Achab zawarł przymierze z krewnym swoim Jozafatem, kr. judz.

(II P.

18, 1—3), i wspólnie z nim wystąpił przeciw Syryjczykom; lecz w bitwie poległ, a wojsko jego rozproszyło się (III R.

22, 35.

36. II Par.

18, 33.

34).

Zdaje się jednak, że zwycięztwo to drogo kosztowało Benadada, i musiał cofnąć się, gdyż Biblja nie mówi o dalszych jego postępach z pod Ramoth-Galaad.

Wspomina tylko, że podczas wojny Jozafata przeciw Ammonitom, Moabitom i Edomitom, tym ostatnim Syryjczykowie pomagali (II Par.

20, 1...).

Następcą jego był Azael (ob.).

Na pomnikach Salmanassara, kr. assyr.

(899—870), czytany jest Binidri, król Damaszku, jako sprzymierzony z Achabem izrael.

(Akhaba Siraelai).

Tego Binidri pobił Salmanassar w 14ej swej wyprawie.

Achab pomagał mu w 10,000 ludzi i 2,000 wozów wojennych.

Jeżeli te nazwiska dobrze są odczytane i o tych osobach się rozumieją, to przyjaźń między Achabem a Benadadem umieścićby należało przed r. 890, a oblężenie Samarji po r. 899.

— B. III również jak Azael, jego ojciec, prowadził wojnę z królem izr.

Joasem (IV R.

13, 3.

24); lecz, jak to przepowiedział Amos (1, 3) i Elizeusz (IV R. l3, 14—19), trzykrotnie przez niego pobity, utracił wszystko, co Azael zdobył na Izraelu za Jordanem (ok. r. 836, IV R.

13, 25.

Cf.

10, 32.

33).

Potęga Syryjczyków wtedy do reszty złamaną została, tak, iż Jeroboam II zdobył ich stolicę Damaszek (ib.

14, 28).

X. W. K.

↑ Hadadecer (u 70 Ἀδρααζάρ; Vulg.

Adarezer) był królem syryjskiej krainy Soba, współczesnym Dawidowi, przez tegoż trzykrotnie pobity.

Ob.

II Reg 8, 3...

10, 16.

19. III Reg.

11, 23...

I Par.

18, 3...

19, 16...


text:
366.

Są dwie prawdy: cała i nie cała —

Dobra Sława, i rozgłośna Sława.

Ta przemija, tamta zaś zostawa —

Tamta duszy, ta jest sługą ciała —

Z tamtej wiecznie skrzy Świetlana Chwała,

W tej zaś krótko tli się cześć jaskrawa.


text: Celować kogo, odznaczać się, przewyższać, przechodzić.


text:
Volumina Legum.

Tom VII

Deputacya do rachunkow z sukcessorami Podskarbich zmarłych

zbiorowy

Konfederacya Generalna (1764)

Ponieważ sukcessorowie zmarłych Podskarbich Wielkich Koronnych iedni od ktorych nie zupełnie są oddane rachunki, drudzy od ktorych za cały czas Podskarbstwa należy się kalkulacya, do tych czas iey nie uczynili, więc do odebrania tychże od nich rachunkow naznaczamy, z Senatu: Wielebnego IMci Xiędza Baiera Biskupa Chełmińskiego, Wielmożnych Ignacego Cetnera Bełzkiego, Konstantego Ludwika Platera Mścisławskiego, Pawła Mostowskiego Pomorskiego, Woiewodow.

Iozefa Mielżyńskiego Poznańsk.

Iozefa Hylzena Inflantskiego, Ur. Xawerego Kochanowskiego Czechowskiego Kasztelanow.

Z Stanu Rycerskiego z Małey Polski: Urodzonych Stanisława Dembińskiego Krakowskiego, Antoniego Tymińskiego Sandomirskiego Podczaszych, Iana Goleiowskiego Trębowelskiego, Tomasza Dorożyńskiego Zwinogrodzkiego, Podstolich, Iacentego Iezierskiego Skarbnika Łukowskiego, Iana Steckiego Starostę Stawiskiego.

Z Wielkiey Polski: Urodzonych Iana Chryzostoma Kraiewskiego Instygatora Koron.

Antoniego Glinkę Podkomorzego Łomżyń., Ignacego Korytowskiego Kaliskiego, Iana Kobierzyckiego Sieradzkiego, Fabiana Rościszewskiego Dobrzyńskiego Podstolich, Iozefa Suchorzewskiego Starostę Mieściskiego.

Z. W. X. Lit.

UU.

Piotra Bohomolca Stolnika Witebskiego, Gedeona Ieleńskiego Pisarza Dekretowego W. X. L. Antoniego Łappę Starodubowskiego, Iana Suchodolskiego Mścisławskiego Horodniczych, Michała Morykoniego Pomuskiego, Iana Kazimierza Zyberka Rakańciskiego Starostow; ktorzy, ieżeliby ta kalkulacya na teraźnieyszym Seymie uczyniona być nie mogła, y po skończonym Seymie, umowiwszy między sobą czas, tychże sukcessorow tempestive przez innotescencye obwieściwszy, dawnieysze rachunki przed delegowanemi na Seymach z Senatu y z stanu rycerskiego expedyowane, praevio juramento, komportować nakażą, nowe zaś z tych prowentow, z ktorych dotąd kalkulacya nie była, z niemi uczynią, y iaka się u kogo z nich summa, oprocz sprawiedliwych in rem et commodum Reipublicae expens, została, takową cum provisione ab actu Seymu teraźnieyszego po cztery od sta rachuiąc, na Seymie Coronationis przyszłego Krola, mieć pogotowiu do oddania ad aerarium publicum zalecą, y Stanom Rzpltey relacyą uczynią.

Daiemy zatym moc Ich Mciom Kommissarzom do expedyowania, dummodo quinque adsint, tych rachunkow maiącym, iż gdyby successores zmarłych Podskarbich stanąć ad avisationem simplicem nie chcieli, maią ich zapozwać na Kommissyą Ekonomiczną, a zapozwani sub poena peculatus stawić się, et mediante sententia Commissionis Oeconomicae, przed temiż Delegowanemi rachunki modo supra scripto oddać powinni będą.