corpora: openbooks

text:
Włodzimierz Perzyński

Warszawa

Patrzyłem na nią o zachodniej porze,

Gdy słońce mdlało w szkarłatów koronie

Wisłę wieczorne pozłociły zorze.

I każda fala, zdawało się, płonie;

Ciepły, zachodni wiatr z cicha coś śpiewał

I oddalonych pól przynosił wonie.

Trawy pożółkłe od słońca rozwiewał,

Czasami wichrzył nadrzeczne szuwary,

Czasem, jak gdyby zmęczony, omdlewał.

I milkł…

Nad wodą płynęły opary —

Coraz to bardziej mdlało złote słońce,

Coraz ciemniejszym stawał się gród stary…

Patrzyłem smutny…

Myśli, oczów gońce,

Biegły skupione za błędnym spojrzeniem

I przystrajały rzęsy w łzy palące.

I omraczały czoło smutku tchnieniem…

Ach!

bo wzrok dojrzał śmiech, szał i wesele,

Myśl się spotkała z nędzą i cierpieniem.

-----


corpora: wikisources-pl

text:
Boże kocham cię

PIEŚŃ XV.

O Miłości Boskiej.

Na 40sto-godzinne Nabożeństwo.

Boże kocham cię!

Całem sercem kocham cię,

Całem niebem kocham cię.

Odmieniam w miłości pienia:

Niech cię chwalą, wysławiają,

Dzień i noc niechaj cię chwalą,

Serce miłością zapalą.

Boże kocham cię!

i t. d.

Ile trawek się rachuje,

Ile liścia się znajduje,

Każdym z nich serce wykrzyka:

I co się we mnie znajduje,

Miłością się twą krępuje.

Rozum, wolą, zmysły, chęci,

Wiecznem prawem zapisuję.

Snu z potrzeby zażywają;

Dusza, serce, chęci czują,

I roboty, i zabawy,

Jeśli mnie chcesz słuchać Panie,

Oto tylko me wołanie:

Weź już świecie co jest twego,

Ani mnie twa marność zwiedzie,

Ani od Boga odwiedzie,

Cale światu już dziękuję,

Tobie szczerze wyśpiewuję:

Boże kocham cię, i t. d.

Żaden smutek, doległości ,

Nie odmienią mej miłości,

Kłopot i prześladowanie,

Tylko wzmocnią me kochanie.

Miłości mej nie zwycięży,

Niech się ze mną co chce stanie,

Choć mnie i opuścisz Panie,


text:
Beneficjat, mający beneficjum, to jest pobierający wieczyście dochód z dóbr jakichś kościelnych, za sprawowanie powinności duchownej.

Ażeby zostać beneficjatem, potrzeba mieć przynajmniej tonsurę, to jest, przez postrzyżyny biskupie być do kleru zaliczonym.

Niegdyś w królestwie Polskiém bywali beneficjaci nazw różnych; dzisiaj zostali tylko biskupi, prałaci i kanonicy etatowi, oraz proboszczowie pierwszej i drugiej klassy; trzecioklaśni bowiem, jakby ruchomi administratorowie, ściśle się beneficjatami zwać nie mogą.

Obowiązki ich, z prawa kanonicznego i teologji liczne, w osobne traktaty ujęte; w Encyklopedji naszej ob.

szczegółowe artykuły: Biskup, Kanonik, Proboszcz.

Wszystkich zaś beneficjatów obowiązuje przebywanie w miejscu beneficjum, jeżeli do niego przywiązana rezydencja; odmawianie pacierzy kapłańskich; noszenie ubioru duchownego i tonsury; obracanie zbywającej od przyzwoitego utrzymania części dochodów z beneficjów, na rzecz ubogich, lub na cele pobożne.

W liturgice też wiele dekretów S. R. C. wydała, które w regestrze kollekcji Gardelliniego pod tym wyrazem szeroko są wypisane; tu tylko notujemy: 1) beneficjaci i kanonicy obowiązani do chóru, powinni odmawiać wszystkie pacierze kanoniczne swoich właściwych kościołów, tym samym obrządkiem jak w chórze, gdziekolwiekby się znajdowali; 2) beneficjaci do chóru nieobowiązani, powinni odmawiać pacierze tytułu swoich kościołów, patrona, dedykacji i znacznej relikwji, inne zaś, które w chórze ze zwyczaju albo pozwolenia szczególnego się odmawiają, mogą odmawiać, lecz ściśle nieobowiązani; 3) mąjący dwa beneficja, obowiązani jednego i drugiego dedykacje i tytuły rytem pierwszej klassy z oktawą obchodzić.

X. S. J.

Biskupi nasi, troskliwi o zbawienie powierzonych sobie wiernych, za pierwszy przymiot osób, starających się o beneficja, uważali znajomość języka ludu.

Ztąd w najdawniejszych synodach spotykamy polecenie, aby posiadali go nauczyciele szkół, zwłaszcza katedralnych, zastępujących wówczas seminarja, Synod prowincjonalny roku 1285 pod Jakóbem, arcybiskupem, w Łęczycy odbyty, głównie ma na uwadze beneficja parafjalne, które samym tylko krajowcom powierzać każe.

Powtórzył to synod prowincjonalny roku 1326, pod karą zabronienia kolatorom wstępu do kościoła.

W późniejszych czasach nie było trudno temu uczynić zadosyć, bo w Polsce młodzież krajowa dość licznie garnęła się do stanu duchownego.

Litwa jednak długo w innych zostawała warunkach: tam bowiem zbyt rzadkie były szkoły.

A chociaż od wprowadzenia jezuitów oświata szybko szerzyć się zaczęła, bogate beneficja i wtedy jeszcze ściągały koroniarzy i cudzoziemców.

To mając na względzie Aleksander Sapiecha, biskup wileński, na prośby kapituły i duchowieństwa, na synodzie djecezjalnym roku 1669, postanowił nie dawać beneficjów kapłanom obcym.

Złe jednak nie wzięło końca: w kilkanaście więc lat biskup Kotowicz musiał zagrozić kolatorom i patronom, iż nie będzie instytuował innych, jak tylko w tejże djecezji urodzonych; a do króla z synodu djecezjalnego roku 1685 wysłał delegację, prosząc, aby na beneficja simplicia i curata nie prezentował innych, jak rodowitych litwinów, podając i to za przyczynę, że miejscowi kapłani nie mają co jeść, gdyż z innych djecezji przybysze zabierają im beneficja.

Poprzednio zaś stany państwa, na sejmie konwokacyjnym roku 1573, samym tylko krajowcom beneficja udzielać pozwoliły, co później często powtarzano, wydając dla niektórych cudzoziemców szczególne przywileje, objęte Voluminami legum.

Synody łęczyckie 1 i 2 Łaskiego polecają biskupom prosić króla i patronow świeckich, aby takie tylko osoby przedstawiali na beneficja, które trzy lata in universali studio na naukach przepędziły, i biskupowi okazały świadectwo rektora gimnazjum; w przeciwnym razie, biskup instytuowanym nakaże przez dwa lata in studio universali, to jest w akademji, przykładać się do nauk (Const. prov.

lib.

3 tit.

de instit.

et qualit.).

Należy tu rozumieć naukę teologji, prawa i fizyki, wykładane wówczas w akademji krakowskiej, których później i w gimnazjach uczono.

Przepis ten stosowano głównie do beneficjów cum cura animarum, jak pokazuje się z synodu prowincjonalnego roku 1561.

Późniejsze synody wymagają studjów teologji moralnej, przynajmniej przez dwa lata.

Tak krakowski 1711, chełmski 1717, przemyski 1723, łucki 1726, chełmiński 1745 i kijowski 1762.

Reformationes gener.

żądają od posiadających beneficja simplicia, aby umieli czytać, rozumieli co czytają i znali katechizm, przez biskupa Szyszkowskiego wydany.

Lecz to zbyt mało.

Nieco więcej chcą od beneficjatów cum cura animarum, bo znajomości katechizmu soboru trydenckiego.

Uczeńszych Reformationes życzą sobie mieć po miastach.

Synod płocki roku 1632 stanowi, aby kandydaci do święceń przez całe trzy miesiące bawili przy kościele katedralnym płockim, łub przy kolegjacie pułtuskiej i uczyli się śpiewu, ceremonji i t.

p.; a synod krakowski 1711 żąda, aby wpierw ćwiczyli się w miewaniu kazań i katechizmów, co też późniejsze: łucki 1726, chełmiński 1745 i kijowski 1762 powtórzyły.

Inne, nie podając środków nabycia odpowiedniej nauki, egzaminu wymagają.

Tak włocławski roku 1568 stanowi, aby nikt nie był przypuszczony do beneficjum, jeśli wpierw nie złoży egzaminu przed biskupem, lub jego delegatami, o czém świadectwo na piśmie okazać musi.

Łucki r. 1607 zabrania officjałom instytuować beneficjatów, którzyby wpierw nie okazali się na egzaminie uzdolnionymi; w przeciwnym razie instytucję ma za nieważną, każe takiego pozbawić beneficjum i pobrane dochody wrócić.

— Również nieprawne zabiegi o pozyskanie beneficjum surowo ustawami zabronione.

Synod prowincjonalny roku 1248 potępia zwyczaj brania od osób świeckich beneficjów nie wakujących.

Chcąc temu nadużyciu położyć koniec, Jakób, legat papiezki, stanowi, iż gdy duchowny, przyjąwszy nie wakujące beneficjum, gwałtem wdzierać się będzie w jego posiadanie, ma być upomniany przez biskupa; a gdy po ośmiu dniach nie opuści beneficjum, będzie przez biskupa wyklęty uroczyście i po djecezji za takiego ogłoszony; po 20 dniach w całej prowincji; po 3 miesiącach ma być pozbawiony wszelkiego beneficjum posiadanego, lub które mógłby otrzymać.

Od tej kary dyspensować może sama Stolica Apostolska.

Rozgrzeszenie dane mu będzie, gdy wydarte beneficjum powróci i szkody wynagrodzi.

Synod r. 1279, przez legata Filipa w Budzie odbyty, zabrania, pod karą klątwy i nieważności, starania się o beneficja u ludzi świeckich, i czynienia o to niegodziwych zabiegów; co też powtórzył Synod r. 1309.

Gdyby kto czynił starania o beneficja w sporze będące, zupełnie ma utracić do niego prawo, a świecka osoba, pomagająca mu, wpada w klątwę ipso jure (Const. prov.

l. 4 tit.

de simonia p.

257).

Ztąd otrzymujący beneficjum powinien był złożyć przysięgę, że je dostał bez symonji (synod prowincjonalny r. 1589).

Rota tej przysięgi zuajduje się w synodzie włocławskim r. 1568 p.

81.

Reformaliones generales przed uczynieniem kroków o beneficjum, każą otrzymać od biskupa list, zalecający duchowną osobę patronowi, „alias honore et communione usque ad dignam et plenam poenitentiam priventur“.

Mimo tych ostrożności, musiały dziać się wielkie nadużycia, gdyż częste spotykamy narzekania biskupów, iż bez ich wiedzy księża obejmują w posiadanie beneficja i duchowne obowiązki sprawują, nie odebrawszy jurysdykcji.

Synod djecezjalny gnieźnieński roku 1512 słusznie nazywa takich intruzami, a jeśli w ciągu miesiąca parafji nie opuszczą i pobranych dochodów nie wrócą, mają być ipso facto wyklęci, a parafjanie posłuszeństwo wypowiedzieć im winni; świeckim zaś osobom zabrania takich do kościoła wprowadzać.

Zabroniono też duchownym świeckim wchodzić w posiadanie beneficjów zakonnych, bez komendy i rozporządzenia biskupiego, choćby je mieli ofiarowane od osób prywatnych.

Synod prowincjonalny r. 1643 chcąc to nadużycie usunąć, przypomina beneficjatom kary prawa ogólnego c. avaritiae, de elect. in 6 i statut prowincjonalny lib.

1 de elect.

Wykonanie tego poleca dopilnować biskupom „sub poena interdicti ab ingressu in ecclesiam“.

— Każdy beneficjat powinien być instytuowany z polecenia biskupa, nad czém synod wileński Abrah.

Wojny nakazuje czuwać dziekanowi kapituły w m.

Wilnie, a archidjakonowi — w djecezji.

Również rezygnacja lub zamiana beneficjów mają się dziać za wiedzą i udziałem biskupa (ob.

Rezygnacja).

Przy objęciu beneficjów prowincjonalnych, czynić professionem fidei, co im synod prowincjonalny 1551 roku i inne nakazują.

Że zaś częstokroć instytucję i profess. fidei czynili przez pełnomocników, więc synod prowin.

1643, powołując się na ustawę soboru trydenckiego, nakazującą w ciągu dwóch miesięcy ponowić profess. fidei osobiście przed biskupem, lub jego zastępcą, czas ten do 6 miesięcy dla kanoników przedłuża; djecezjalne zaś od dwóch do czterech miesięcy wymagają, pod karą utraty dochodów pobranych (ob.

Wyznanie wiary).

Prawo rezydencji czyli osobistej przytomności w miejscu posiadanego beneficjum i święceń, już synod z r. 1233 przypomina naszym duchownym (ob.

Rezydencja, Beneficjów wielość).

Do beneficjatów należy bronić i odzyskać prawa swych kościołów, granic własności kościelnej strzedz, a to pod karą suspensy a beneficio z prawa ogólnego.

Jeśliby zaś utracili coś z gruntu, lub dostrzegli.

że kościół w czém pokrzywdzony, mają to prawem odzyskać, nieszczędząc kosztu i pracy.

Niedbałych uważają synody nasze za winnych alienacji, i przeciwko nim kary prawa ogólnego zastosować polecają (Reformationes gener.

f.

101, syn.

chełmiń.

1641, kijowski 1762 i inne).

Szkody wszelkie mają być wynagrodzone z pozostałości, lub ex anno gratiae (lwowski 1765 i inne), ob.

artykuł Alienacja.

Również budynki kościelne powinni zachować w całości, a nawet stan ich poprawić.

Przeciwko inaczej czyniącym ma być zarządzony sekwestr.

Po śmierci prałatów i kanoników — prokuratorowie kapituł, po plebanach, — sąsiedni proboszczowie, po altarzyście zaś lub wikarjuszu — sami rządcy kościołów nie dozwolą rabunku i krzywdy domów kościelnych i wsiów (Reformationes gener.), ob.

artykuł Zabudowania kościelne.

W tym celu spisy inwentarzy nakazane (ob.

Inwentarz), oraz straż nad oryginałami erekcji i ingrossowanie ich w akta kapituł (ob.

Archiwa krajowe).

Któryby duchowny znosił się z osobą świecką, na niekorzyść kościoła swego lub biskupa, ma być z beneficjów wyzuty, a jeśli nie posiada żadnego, na zawsze traci prawo do otrzymania go (synod prow.

r. 1233).

Podobną karę pozbawienia i niezdatności do beneficjów wymierza Sykstus V, w bulli Pastoralis nostra solicitudo roku 1589, na wpływających do wyboru króla heretyka i na powstających w sejmach przeciwko jurysdykcji duchownej, dziesięcinom i t. p. Podlegają jej i krewni ich (Olszowski, De archiep.

gnes.

p.

122).

Ob.

art. Proboszcz, Przyzwoitość kapłańska.

X. Z. Ch.


text:
bardo u tkaczy, ‘przybijaczka’; prasłowo; takież u wszystkich Słowian: rusk. biordo, bułg., serb., słowień., czes. brdo, łużyc.

bardo, załab.

biordo, ‘opałka’, pobiordie, ‘przybijaczka’.

Może do barć; — różnica (tu miękka, tam twarda półgłoska) nie wadzi, bo się powtarza często; znaczenie ‘ostrza, końca’; niem. bort, ‘krawędź (borta u sukni)’, Bord okrętowy, ‘burta’, może i Barte, ‘siekiera’ (p. barta), albo i dawne ang. bord, ‘szczyt, deska, stół’.

U innych Słowian znaczy brdo i ‘pagórek’; u nas to już nieznane, chyba w nazwach miejscowych, Barda(?).


corpora: sejm

text:
Druk nr 591

Warszawa, 12 lipca 2012 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

RM 10-50-12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

a) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4.

Koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym

z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10.”,

b) w ust. 9:

– po pkt 1 i 2 średnik zastępuje się przecinkiem,

– po pkt 3 skreśla się średnik i dodaje się zdanie

w brzmieniu:

„– jednakże w roku podatkowym koszty określone

w pkt 1 – 3 nie mogą przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej

2) w art. 26 w ust. 1 uchyla się pkt 6a;

3) w art. 27f:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.

Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku

a) pozostającego przez cały rok podatkowy

112.000 zł,

b) niepozostającego w związku małżeńskim

nie przekroczyły w roku podatkowym

kwoty 56.000 zł, z wyjątkiem podatnika

samotnie wychowującego małoletnie dziecko

wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma

stanowiąca:

a) 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej

i drugie dziecko,

b) 1/4 kwoty zmniejszającej podatek określonej

dziecko,

2

c) 1/3 kwoty zmniejszającej podatek określonej

i każde kolejne dziecko.”,

łącznie dochody uzyskane w danym roku podatkowym,

określone w art. 27, 30b i 30c, pomniejszone o kwotę

3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który

co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego

wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował

opiekę, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.

1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone

rodzinnych;

2d.

Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim,

o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie uważa się:

2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli

wolności.”;

3

4) w art. 32:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

ust. 2 pkt 1 albo 3 lub w ust. 9 pkt 1 – 3 oraz po

a doliczenie całej wartości w miesiącu ich uzyskania

„7.

Zakład pracy przy obliczaniu zaliczki nie stosuje

ust. 9 pkt 1 – 3, począwszy od miesiąca następującego

Oświadczenie, o którym mowa w zdaniu poprzednim,

składa się odrębnie dla każdego roku podatkowego.”;

4

5) w art. 41 dodaje się ust. 11 w brzmieniu:

„11.

Płatnicy przy obliczaniu zaliczki nie stosują kosztów

pkt 1 – 3, jeżeli podatnik złoży płatnikowi pisemne

Art. 2.

Ustawa ma zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionych

06/06-kt

5

UZASADNIENIE

stanowi realizację zmian zapowiedzianych przez Prezesa Rady Ministrów w expose

Obecny stan prawny

w stosunku do przychodów uzyskanych przez twórców:

ustawy PIT).

Ulga z tytułu użytkowania sieci Internet

Ulga z tytułu wychowywania dzieci

Ulga na dzieci uregulowana jest w art. 27f ustawy PIT.

1) wykonywał władzę rodzicielską,

1.112,04 zł.

ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej – utrzymywał w roku podatkowym pełnoletnie

dziecko:

2

ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Obecnie preferencja ta nie jest uzależniona od wysokości uzyskanego przez podatnika

dochodu czy też liczby dzieci.

Proponowane zmiany

Koszty uzyskania przychodów

Proponuje się ograniczenie stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów z tytułu

uzyskania przychodów z:

Uprawnienie do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów stanowi wyjątek od

Niewątpliwie przywilejem podatkowym jest opodatkowanie połowy uzyskanych dochodów

przez pewną grupę podatników (np. artyści, dziennikarze, naukowcy, wynalazcy), bez

względu na podstawie jakiej umowy został on uzyskany (rodzaj zawartej umowy).

Z kolei w przypadku pracowników uzyskujących wynagrodzenie ze stosunku pracy,

w ramach którego stworzone zostanie dzieło korzystające z ochrony praw autorskich,

ustawy PIT:

1.335 zł, oraz

– ust. 9 pkt 3, tj. w wysokości 50% uzyskanego przychodu w z tytułu praw autorskich

(po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne).

3

W konsekwencji podatnik korzystający z praw autorskich (lub praw pokrewnych) w ramach

stosunku pracy oprócz pracowniczych kosztów uzyskania przychodów może stosować także –

w odniesieniu do przychodów, do których ma zastosowanie ustawa o prawie autorskim

i prawach pokrewnych – 50% koszty.

Nie ma zatem wątpliwości, iż pracownicy ci dodatkowo

korzystają z jeszcze jednej preferencji podatkowej.

Z tych względów w projekcie zaproponowano wprowadzenie rocznego limitu w zakresie

Należy mieć na uwadze, że powyższy limit będzie dotyczyć łącznych dochodów, do których

mają zastosowanie 50% koszty uzyskania przychodów uzyskanych w roku podatkowym

poniesionych.

Ulga z tytułu użytkowania sieci Internet

Celem wprowadzenia tego odliczenia było zrekompensowanie podatnikom wzrostu cen

Ulga z tytułu wychowywania dzieci

za zadanie wsparcie rodzin z dziećmi.

Ta forma pomocy państwa, z uwagi na niekorzystną

sytuację demograficzną kraju powinna promować przede wszystkim rodziny wielodzietne.

Dlatego też uznano za zasadne przekonstruowanie funkcjonującej od 2007 r. ulgi, polegające

na:

4

Proponuje się zatem następujące zmiany w stosowaniu tego odliczenia:

1) w przypadku podatników:

nie będzie przysługiwała, jeżeli łączne dochody małżonków przekraczają kwotę

112.000 zł,

– niepozostających w związku małżeńskim, ale będących osobami samotnie

wychowującymi dziecko wymienionymi w art. 6 ust. 4 ustawy PIT, posiadających

nie będzie przysługiwała, jeżeli dochody tego podatnika przekroczą kwotę

przysługiwała, jeżeli dochody podatnika przekroczą kwotę 56.000 zł.

Propozycja zawarta w projekcie wyklucza możliwość zastosowania odliczenia określonym

powyżej podatnikom, których dochody (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne)

przekroczą w roku podatkowym określone powyżej kwoty.

Przy czym, aby założony powyżej cel został zrealizowany, zaproponowano, aby spełnienie

przesłanki dotyczącej kryterium dochodowego rozpatrywać przy uwzględnieniu dochodów

opodatkowanych na zasadach ogólnych określonych w ustawie PIT (przychód pomniejszony

o koszty jego uzyskania), tj. dochodów:

(przykładowo dochody z pracy, działalności wykonywanej osobiście, z działów

specjalnych produkcji rolnej i z pozarolniczej działalności gospodarczej, emerytury

i renty, dochody z praw majątkowych),

– z kapitałów pieniężnych (przykładowo dochody z odpłatnego zbycia papierów

wartościowych) opodatkowanych przy zastosowaniu 19% stawki podatkowej (art. 30b

ustawy PIT),

– z pozarolniczej działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej

5

W kryterium dochodowym nie uwzględnia się dochodów opodatkowanych na zasadach

ogólnych przy zastosowaniu 19% stawki podatkowej, uzyskanych z odpłatnego zbycia

nieruchomości i praw majątkowych, z uwagi na specyfikę tego opodatkowania,

tj. opodatkowania dochodu jedynie w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości i praw

majątkowych, jak również możliwości nieopodatkowania uzyskanego dochodu w okresie

własne cele mieszkaniowe).

w kryterium dochodowym różnicowałoby podatników ze względu na okres, w którym

nastąpiło zbycie, jak i na możliwość zastosowania zwolnienia.

Takie zróżnicowanie mogłoby

Ponadto z uwagi na brak możliwości ustalenia faktycznie uzyskanego dochodu z kryterium

dochodowego wyłączono dochody podatników, którzy:

– wybrali sposób opodatkowania w formach zryczałtowanych (ryczałt ewidencjonowany

i karta podatkowa),

– opłacają podatek zryczałtowany za pośrednictwem płatnika.

przepisów, gdyż kreowałoby nierzeczywisty dochód.

W tym miejscu należy przywołać wyrok

Norma ta określała przesłanki uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego dla grupy osób,

wyróżnionej ze względu na formę opodatkowania dochodu.

Szczególny charakter tego przepisu

wyrażał się w tym, że wyodrębniał grupę osób utrzymujących dzieci ze względu na formę

6

opodatkowania dochodu, a także tym, iż prawo do zasiłku rodzinnego tych osób uwarunkowane

zostało normatywnym, a nie rzeczywistym dochodem rodziny (sześciokrotność sumy należnego

w istocie był jedynie formułą ustalającą nierzeczywisty dochód podatnika.

Trybunał

Konstytucyjny uznał, iż omawiany przepis był niezgodny z art. 2, art. 32 i art. 71 ust. 1

Konstytucji RP.

W świetle powyższego uwzględnienie wyłącznie dochodów podatnika opodatkowanych na

ogólnych zasadach, o których mowa w art. 27, 30b i 30c, jest zgodne z ratio legis

proponowanego rozwiązania.

Należy bowiem zauważyć, iż Konstytucja RP nie zawiera

szczególnych uregulowań lub wytycznych dla ustawodawcy odnośnie do zasad systemu

podatkowego, w tym także dotyczącego podatku od dochodów osobistych.

Ustawa zasadnicza

stanowi jedynie, iż:

Natomiast w art. 2 i 32 Konstytucji RP sformułowane zostały zasady sprawiedliwości

prawnym (sygn. akt K 10/93).

Sprawiedliwość podatkowa jest pewnym uszczegółowieniem

ogólnej zasady sprawiedliwości społecznej i dotyczy tylko sprawiedliwości obciążeń.

Wyrazem sprawiedliwości podatkowej jest zwłaszcza powszechność i równość

7

Realizacja konstytucyjnych zasad równości oraz sprawiedliwości społecznej nie oznacza

konieczności przyznawania wszystkim kategoriom obywateli jednakowych praw

i jednakowych obowiązków.

Niejednokrotnie prawidłowa realizacja tych zasad wymaga

kształtowania praw i obowiązków w sposób zróżnicowany.

Poszczególne kategorie

u podnóża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych kategorii

i obowiązków poszczególnych kategorii podmiotów, jeżeli te odmienne zasady będą wynikać

z odmienności ich sytuacji faktycznej.

Z konstytucyjnej zasady równości wynika więc dla ustawodawcy obowiązek równego

traktowania obywateli i innych podmiotów.

Zasada ta wiąże nie tylko, gdy ustawodawca

ogranicza prawa lub obowiązki, ale także gdy przyznaje prawa lub nakłada obowiązki.

W każdym przypadku podmioty należące niewątpliwie do tej samej kategorii muszą być

traktowane równo, a podmioty należące do istotnie różnych kategorii mogą być traktowane

różnie.

Nierówne traktowanie podatnika (podatników) posiadającego (posiadających) jedno dziecko

nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności

z art. 32 Konstytucji RP.

Wysokość uzyskanych w roku podatkowym dochodów (zwłaszcza

w obszarze podatku dochodowego od osób fizycznych) może stanowić cechę różnicującą

podatnika (małżonków) wychowującego (wychowujących) jedno dziecko, która uzasadnia ich

odmienne traktowanie w zakresie możliwości skorzystania z preferencji.

Podatnicy

dysponujący dochodami w innej wysokości (w tym konkretnym przypadku mieszczącymi się

w zaproponowanych w nowelizacji limitach dla osób pozostających przez cały rok

podatkowy w związku małżeńskim i osób samotnie wychowujących dzieci w wysokości

112.000 zł i o połowę niższym dla osób niepozastających w związku małżeńskim albo

przekraczającymi zaproponowane w nowelizacji limity) nie są w takiej samej sytuacji

faktycznej.

Warto także wskazać, iż wprowadzenie w prorodzinnym podatkowym

instrumencie kryterium dochodowego ściśle nawiązuje do rozwiązań obowiązujących

w innych przepisach dotyczących polityki prorodzinnej, czego przykładem mogą być

chociażby przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych,

8

2) w przypadku podatnika (podatników) posiadającego (posiadających) dwoje dzieci zasady

3) w odniesieniu do podatnika (podatników) posiadającego (posiadających) troje i więcej

dzieci, kwota ulgi ulegnie zwiększeniu na:

a) trzecie dziecko o 50% kwoty obecnie obowiązującej i wyniesie miesięcznie

139,01 zł (roczna kwota odliczenia 1.668,12 zł),

miesięcznie 185,34 zł (roczna kwota odliczenia 2.224,08 zł)

− bez względu na wysokość uzyskanych dochodów.

przede wszystkim duży nacisk na wsparcie rodzin wielodzietnych, dlatego też w podatku

dochodowym prawo do odliczenia podatkowego, co do zasady, przysługuje podatnikowi

(rodzinie) z co najmniej dwójką dzieci.

Jednakże z uwagi na poszanowanie nakazu

wynikającego z art. 18 i art. 71 Konstytucji, projektowane odliczenie uwzględnia także

rodziny posiadające jedno dziecko, ale w tym przypadku wprowadza kryterium dochodowe.

Art. 1 pkt 1 nowelizacji – zmiana dotyczy art. 22 ustawy PIT (koszty uzyskania przychodów)

W lit. a nadawane jest nowe brzmienie ust. 4 w art. 22 ustawy PIT, które de facto polega na

zastąpieniu wyrazów „ust. 5 i 6” wyrazami „ust. 5, 6 i 10”.

Przepis ten dotyczy odliczania od

przychodów kosztów faktycznie poniesionych w danym roku podatkowym i stanowi

doprecyzowanie obecnie obowiązującej regulacji.

W lit. b tiret drugie dotyczy dodania w ust. 9 po pkt 1 – 3 regulacji, która wprowadza roczny

wykonawców z praw pokrewnych, mający wynosić 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę

9

uzyskujący przychody z tych tytułów będzie mógł w ramach kosztów uzyskania przychodów

uwzględnić maksymalnie kwotę 42.764 zł, co oznacza, że 50% koszty uzyskania przychodów

nie będą miały zastosowania do przychodów (po odliczeniu składek na ubezpieczenie

społeczne) w wysokości przekraczającej kwotę 85.528 zł.

Konsekwencją dodania powyższej

regulacji jest zmiana porządkowa zawarta w tiret pierwsze, polegająca na zastąpieniu

po pkt 1 i 2 średników – przecinkami.

Art. 1 pkt 2 nowelizacji – zmiana dotyczy art. 26 ustawy PIT (odliczenia od dochodu)

Proponowany przepis uchyla pkt 6a w art. 26 ust. 1 stanowiący podstawę do odliczenia od

Art. 1 pkt 3 nowelizacji – zmiana dotyczy art. 27f ustawy PIT (ulga na dzieci)

W lit. a nadawane jest nowe brzmienie ust. 2 w art. 27f.

Nowe brzmienie ust. 2 określa zasady

obliczania kwoty przysługującego odliczenia, zawiera szczególne regulacje dotyczące

podatników wychowujących jedno dziecko (ust. 2 pkt 1), gdyż wprowadza ograniczenie

stosowania ulgi na jedno dziecko, w zależności od wysokości uzyskanego przez podatnika

dochodu.

Łączne dochody podatników pozostających w związku małżeńskim oraz podatnika

przekraczające kwotę 112.000 zł oraz podatnika niepozostającego w związku małżeńskim, ale

niebędącego osobą samotnie wychowującą dziecko przekraczające w roku podatkowym

kwotę 56.000 zł oznaczają brak możliwości skorzystania z odliczenia.

Ponadto nowelizowany ustęp stanowi o podwyższeniu miesięcznej kwoty odliczenia na

trzecie i kolejne dziecko (ust. 2 pkt 3).

Wysokość ulgi na:

− pierwsze i drugie dziecko nadal wynosić będzie 92,67 zł za każdy miesiąc kalendarzowy,

− na trzecie dziecko – 139,01 zł za każdy miesiąc kalendarzowy,

− na czwarte i każde kolejne dziecko – 185,34 zł za każdy miesiąc kalendarzowy.

W lit. b dodawane są ust. 2a – 2d.

Ust.

2a określa, jakie dochody należy brać pod uwagę przy ustalaniu prawa do ulgi na jedno

dziecko.

I tak będą to dochody:

– opodatkowane według skali podatkowej, np. dochody z pracy (art. 27 ustawy PIT),

– z kapitałów pieniężnych opodatkowane przy zastosowaniu 19% stawki podatku,

np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (art. 30b ustawy PIT),

10

opodatkowane przy zastosowaniu 19% stawki podatku (art. 30c ustawy PIT).

Dochody te pomniejszać się będzie dodatkowo o zapłacone (pobrane przez płatnika) w roku

podatkowym składki na ubezpieczenia społeczne.

Limit dochodów w wysokości 112.000 zł dotyczyć będzie podatników pozostających przez

skorzystają ci małżonkowie, z których jeden uzyskał w roku podatkowym dochody

w wysokości 112.000 zł, a drugi nie uzyskał żadnych dochodów, lub każdy z nich uzyskał

dochody nie wyższe niż 56.000 zł.

Jednakże w przypadku małżonków ta wysokość dochodów będzie brana pod uwagę jedynie

w sytuacji, gdy małżeństwo trwa przez cały rok podatkowy.

Jeżeli podatnik pozostawał

w związku małżeńskim jedynie przez część roku podatkowego (np. styczeń – sierpień), przy

Warunek pozostawania przez cały rok w związku małżeńskim podyktowany jest między

innymi tym, iż w przypadku małżonków rozwiedzionych trudno byłoby byłym partnerom

ustalić wysokość łącznych, faktycznie uzyskanych w roku dochodów.

W tej sytuacji podatnik nie miałby możliwości skorzystania z przedmiotowej ulgi, mimo że

on sam spełnia wszystkie warunki do tego odliczenia.

Podobnie może być w sytuacji podatnika, który wstąpił w związek małżeński w trakcie roku

podatkowego i de facto przez cały rok sam zajmował się dzieckiem, a jego dochody nie

przekraczały np. 40 tys. zł (zatem prawo do ulgi mu przysługuje), jednakże z uwagi na

wstąpienie w związek małżeński, np. w grudniu, mógłby prawo do zastosowania ulgi utracić

ze względu na dochody, które obecny małżonek uzyskał np. w wysokości 100 tys. zł (łączne

dochody przekroczyłyby limit w wysokości 112 tys. zł).

Z tych względów proponuje się, aby w przypadku małżonków obowiązywał warunek

Natomiast w dodawanym ust. 2b określono, kiedy przysługuje podatnikowi odliczenie na

drugie, trzecie lub kolejne dziecko.

Zgodnie z tym przepisem odliczenie będzie przysługiwać

nawet w sytuacji, gdy podatnik tylko przez jeden dzień wychowywał drugie lub kolejne

dziecko.

Oczywiście przy obliczaniu wysokości odliczenia będzie się brać pod uwagę tylko te

miesiące, w których dziecko było w rodzinie.

Dla lepszego zobrazowania powyższych zasad ustalania zarówno prawa do ulgi, jak i jej

wysokości poniżej przedstawia się przykłady prawidłowego jej stosowania.

11

Przykład 1

W roku podatkowym małżonkowie uzyskali z tytułu wynagrodzenia za pracę łącznie

69.857 zł.

Dodatkowo sprzedali na giełdzie akcje, z których dochód wyniósł 19.730 zł.

Zatem łącznie uzyskana w danym roku podatkowym kwota wyniosła 89.587 zł.

Po odliczeniu

kosztów uzyskania przychodów (2.670 zł) i składek na ubezpieczenia społeczne wynoszących

9.577,39 zł uzyskana kwota dochodu wyniosła 77.339,61 zł, zatem nie przekroczyła

określonego w ustawie limitu 112.000 zł.

Oznacza to, że małżonkom przysługuje prawo do

odliczenia ulgi na jedno dziecko.

Przykład 2

126.000 zł.

Innych dochodów nie osiągnęli.

Po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów

dziecko, gdyż kwota uzyskanego dochodu nie przekroczyła kwoty 112.000 zł.

Przykład 3

Podatnicy (małżeństwo) do czerwca wychowują lub utrzymują troje dzieci, na które

przysługuje ulga, a od lipca tylko dwoje (w czerwcu jedno z dzieci zmieniło stan cywilny).

Kwota odliczenia do czerwca włącznie wyniesie 1.946,10 zł (92,67 zł x dwoje dzieci

x 6 miesięcy oraz 139,01 zł x jedno dziecko x 6 miesięcy), a od lipca do końca roku za

dotyczy łącznie obojga małżonków.

Przykład 4

Osoba samotnie wychowująca dziecko ma jedno własne małoletnie dziecko, a od 1 września

staje się rodzicem zastępczym dla trojga dzieci swojej siostry, która została pozbawiona praw

rodzicielskich.

Wszystkie dzieci spełniają kryteria do zastosowania ulgi na dzieci.

Kwota

odliczenia w tym przypadku wyniesie 1.112,04 zł (92,67 zł x własne dziecko x 12 miesięcy)

+ 370,68 zł (92,67 zł x pierwsze dziecko przysposobione x 4 miesiące) + 556,04 zł (139,01 zł

x drugie dziecko przysposobione, które jest trzecim dzieckiem w rodzinie x 4 miesiące)

+ 741,36 zł (185,34 zł x trzecie dziecko przysposobione, które jest czwartym dzieckiem

w rodzinie x 4 miesiące), tj. łącznie kwotę 2.780,12 zł.

12

Ust.

2c stanowi część obowiązującego przed zmianą brzmienia ust. 2.

Przepis ten reguluje

kwestie dotyczące utraty prawa do odliczenia ulgi.

Ust.

2d wskazuje, kogo nie będzie się uważać za podatnika pozostającego w związku

małżeńskim, na potrzeby ustalania jego prawa do korzystania z ulgi w zakresie

dochodowości.

Ponieważ orzeczenie separacji nie rozwiązuje związku małżeńskiego, ale

powoduje powstanie rozdzielności majątkowej, proponuje się w przypadku osób

pozostających w separacji nie ustalać łącznego dochodu tych małżonków.

W konsekwencji za podatnika pozostającego w związku małżeńskim dla ustalenia prawa do

ulgi nie będzie się uważać osoby będącej w separacji oraz osoby, której małżonek został

Art. 1 pkt 4 nowelizacji – zmiana dotyczy art. 32 ustawy PIT (pobór zaliczek przez zakład

pracy)

Zmiana brzmienia ust. 2 zaproponowana w lit. a związana jest z zastosowaniem przez

płatnika – pracodawcę 50% kosztów uzyskania przychodów.

Mimo nowego brzmienia przepisu ust. 2 w art. 32 ustawy, zmiana de facto polega na

ust. 2 pkt 1 lub 3” wyrazami „po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów w wysokości

wynika, iż pracodawca, obliczając dochód, może zastosować także 50% koszty uzyskania

przychodów z tytułu korzystania przez podatnika np. z praw autorskich lub praw pokrewnych.

W lit. b zaproponowano dodanie ust. 7 w art. 32 ustawy.

Norma ta umożliwia pracownikowi

złożenie płatnikowi oświadczenia o niestosowaniu przy obliczaniu zaliczek na podatek 50%

kosztów uzyskania przychodów.

Regulacja ta obliguje płatnika do zaprzestania potrącania

złożył oświadczenie.

przychody od kilku płatników stosujących 50% koszty uzyskania przychodów, po

zakończeniu roku podatkowego będzie zmuszony dokonać znacznej dopłaty podatku.

13

Art. 1 pkt 5 nowelizacji – zmiana dotyczy art. 41 ustawy PIT (pobór zaliczek przez

płatników)

Proponuje się dodanie ust. 11 w art. 41.

Regulacja jest analogiczna do zawartej w pkt 4

nowelizacji, z tym że dotyczy innych płatników niż zakład pracy.

Płatnicy zobligowani do

poboru zaliczki na podatek od przychodów, do których zastosowanie ma przykładowo ustawa

– Prawo własności przemysłowej, nie będą uwzględniać 50% kosztów uzyskania przychodów

na wniosek podatnika zawarty w oświadczeniu, o którym mowa w dodawanym ust. 11

w art. 41.

Art. 2 i 3 nowelizacji określa obowiązywanie i wejście w życie ustawy.

zaopiniowała przedmiotowy projekt.

Projekt ustawy jest ujęty w Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów na 2012 r., projekty

prawa, z chwilą przekazania projektu ustawy do uzgodnień z członkami Rady Ministrów,

projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej.

Zgodnie z § 11a ust. 1 i ust. 2

Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym

Przedmiotowy akt normatywny będzie oddziaływał na osoby fizyczne uzyskujące

jedno dziecko, których dochody przekraczają górną granicę pierwszego przedziału skali

podatkowej, podatników wychowujących troje i więcej dzieci, podatników

korzystających z 50% kosztów uzyskania przychodów, podatników korzystających

dotychczas z tzw. ulgi na Internet.

2.

Konsultacje społeczne

Przedmiotowy projekt przekazano do konsultacji społecznych z następującymi

partnerami społecznymi: Stowarzyszenie Autorów Zaiks, Związek Polskich Artystów

Plastyków, Związek Artystów Wykonawców, Związek Polskich Artystów Fotografików,

Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków, Związek Artystów Scen Polskich,

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej

Szkół Polskich (KRASP), Business Centre Club, Pracodawcy RP, Polska Konfederacja

Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”, Krajowa Rada Doradców Podatkowych,

Narodowy Bank Polski, NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie Związków

Zawodowych, Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Krajowa Izba Producentów

Audiowizualnych, Związek Zawodowy Twórców Kultury, Porozumienie „Łazienki

Królewskie”, Stowarzyszenie Architektów Polskich, Polskie Stowarzyszenie Jazzowe,

Stowarzyszenie Muzyków Rozrywkowych STOMUR, Stowarzyszenie Tłumaczy

Polskich, Związek Literatów Polskich, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Stowarzyszenie

Autorów i Wydawców „Polska Książka”, Związek Zawodowy Aktorów Polskich,

Stowarzyszenie Tłumaczy Audiowizualnych STAW, Związek Rzemiosła Polskiego,

Forum Związków Zawodowych.

Uwagi zgłosili:

Business Centre Club (BBC)

BBC pozytywnie ustosunkował się do kierunku zaproponowanych zmian w ustawie

15

W zakresie propozycji dotyczących ulgi na dzieci zasugerował rozważenie możliwości

zlikwidowania w ogóle ulgi dla rodzin z jednym dzieckiem i przeznaczenie uzyskanych

Odnosząc się do tej uwagi, zauważyć należy, iż w obecnych uwarunkowaniach

ekonomicznych system podatkowy powinien wspierać przede wszystkim rodziny

znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej, nawet jeżeli posiadają tylko jedno dziecko

oraz z uwagi na niekorzystną sytuację demograficzną także rodziny wielodzietne.

W konsekwencji całkowita likwidacja ulgi dla podatników (rodzin) wychowujących

jedno dziecko nie jest obecnie rozważana.

Ogólnopolskie Porozumienie Zawiązków Zawodowych (OPZZ)

Likwidacja ulgi internetowej

W opinii stwierdzono, że wprowadzenie w 2005 r. ulgi na Internet zwiększyło

zainteresowanie gospodarstw domowych inwestycjami w rozwój i postęp i przyczyniło

szerokopasmowego Internetu posiada blisko 90% gospodarstw domowych).

W ocenie OPZZ propozycja rządu spowoduje osłabienie dynamiki dostosowania się do

zmian, w tym zmian na rynku pracy.

Ulga internetowa ułatwia dostęp do nowych

technologii, dzięki którym obywatele uzyskują możliwość kształcenia się i znalezienia

zatrudnienia.

Jest to także wsparcie procesu cyfryzacji wyrównującego tempo rozwoju

regionów i pomagającego walczyć z wykluczeniem społecznym i cyfrowym.

Położenie

przez rząd nacisku na informatyzację społeczeństwa i administracji publicznej powinno

uwzględniać to, że Internet nie jest powszechny w całej Polsce, a jego koszty są nadal

relatywnie wysokie.

W ocenie OPZZ ostatnie protesty społeczne wywołane brakiem konsultacji społecznych

dokumentu ACTA spowodowały, że rząd – wyciągając wnioski z możliwych do

przewidzenia skutków wzrostu zainteresowania siecią Internet – ma zamiar planowo,

za pomocą instrumentów fiskalnych, ten dostęp społeczeństwu ograniczyć.

16

Koszty uzyskania przychodów

OPZZ zauważa, że zaproponowana zmiana jest niezasadna i zmierza do pogorszenia

sytuacji prawnej artystów i twórców, wskazując, iż:

– jest to kolejny cios w polską kulturę, wynalazczość czy innowacyjność, w imię

doraźnego efektu budżetowego,

– nie dostrzega się, że obecne dochody twórców nie wynikają z jakiegokolwiek

uprzywilejowania, że rosną koszty prowadzonej przez nich działalności, w tym

także działalności o charakterze naukowym,

– zaproponowane rozwiązanie zniechęci do prowadzenia działalności twórczej oraz

do angażowania się w działalność kulturalną i naukową.

Zmiany w uldze prorodzinnej

W ocenie OPZZ propozycja nie dotyka istoty problemu, który związany jest

z technicznym aspektem korzystania z ulgi, pozostającym bez zmian.

Zaproponowane

rozwiązanie nie poprawi, wbrew założeniom projektu ustawy, sytuacji podatników

o najniższych dochodach.

Wskazano także, iż nie wszyscy podatnicy mogą skorzystać

z pełnego odliczenia ulgi z uwagi na osiągane dochody, a przedstawione propozycje nie

rozwiążą problemu rodzin wielodzietnych o niskich dochodach.

Zdaniem OPZZ

potrzebna jest kompleksowa polityka prorodzinna, a nie doraźne środki.

W opinii podkreślono także, że zmiany w zakresie przedmiotowej ulgi skorelowane

z likwidacją ulgi internetowej uderzą dodatkowo w rodziny, ponieważ z ulgi z tytułu

użytkowania sieci Internet najczęściej korzystają rodziny mające dzieci.

Wskazano także, że polski system podatkowy nie ma charakteru prorodzinnego, mimo że

państwo powinno pomagać rodzinie, o czym stanowi art. 71 Konstytucji RP.

Nielicznymi rozwiązaniami podatkowymi wspierającymi rodzinę są: możliwość

wspólnego opodatkowania dochodów małżeństwa oraz osób samotnie wychowujących

dzieci.

Rozwiązania te z pewnością należy uznać za ważne, ale niewystarczające

w kontekście skali ubóstwa i wykluczenia społecznego w Polsce.

W ocenie OPZZ

priorytetowym celem rządu powinno być zmniejszenie obciążeń podatkowych rodzin

o najniższych dochodach, po to, aby posiadanie dzieci nie wiązało się z zagrożeniem

ubóstwem.

W tym celu niezbędne są zmiany w systemie podatkowym, ale o charakterze

systemowym, o co od wielu lat postuluje OPZZ.

Powinno się je wzmocnić innymi

rozwiązaniami z zakresu polityki społecznej, a przyjęty mechanizm ukierunkować na

17

pomoc najmniej zarabiającym podatnikom.

Zdaniem OPZZ pomoc państwa powinna być

adresowana do rodzin najuboższych, spełniających określone kryteria dochodowe.

Nie

gwarantują tego proponowane rozwiązania.

Należy mieć ponadto na uwadze, że samo

wprowadzenie zmian w uldze na dzieci nie jest wystarczającą zachętą do powiększania

rodziny.

Istotne są przede wszystkim: trwały wzrost gospodarczy, stabilna sytuacja

zawodowa rodziców (ograniczenie tzw. „umów śmieciowych”) oraz przyjazne

pracownikom środowisko pracy.

W opinii OPZZ wskazano, że w badaniach dotyczących

przyczyn spadku współczynnika dzietności kobiety bardzo często wskazują jako

negatywną przesłankę do macierzyństwa trudność w powrocie do pracy po urodzeniu

dziecka.

Zadaniem państwa jest stworzenie otoczenia prawnego i faktycznego

sprzyjającego rodzicielstwu w sposób kompleksowy.

Ułatwienie rodzicom połączenia

obowiązków wychowawczych z obowiązkami wynikającymi z pracy zwiększy liczbę

kobiet czynnych zawodowo, zmniejszy transfery socjalne i poprawi sytuację materialną

rodzin.

OPZZ negatywnie odnosi się do propozycji nieuznawania za osoby pozostające

w związku małżeńskim osób pozbawionych wolności.

W ocenie OPZZ zaproponowana

w projekcie definicja podatnika pozostającego w związku małżeńskim nie uwzględnia

już istniejących rozwiązań zawartych w prawie cywilnym i tworzy dodatkową regulację

i definicję.

Odnosząc się do zgłoszonych uwag, należy zauważyć, iż przypisywanie ulgom

instrument polityki podatkowej państwa mający wspierać podjęte przez podatników

decyzje.

Ustosunkowując się do uwagi dotyczącej ulgi na Internet, należy jeszcze raz podkreślić,

iż została ona wprowadzona z dniem 1 stycznia 2005 r., a jej pierwotny cel – polegający

podatku VAT wynikającej z konieczności dostosowania przepisów prawa krajowego do

Propozycja likwidacji przedmiotowej ulgi była poprzedzona głęboką analizą opartą na

badaniach Głównego Urzędu Statystycznego.

Z danych GUS wynika, że liczba korzystających z Internetu stale wzrasta.

W 2004 r.

dostęp do sieci Internet posiadało 26% gospodarstw domowych.

Od 2004 r. przybyło

2,7 mln gospodarstw domowych mających możliwość korzystania z Internetu.

W 2008 r.

18

łączna liczba takich gospodarstw zbliżyła się do 6 mln (48% populacji).

Największy

z dziećmi (61% w 2008 r.) oraz gospodarstwa domowe położone w dużych miastach

(56% w 2008 r.).

Na obszarach wiejskich w 2008 r. co trzecie gospodarstwo domowe

posiadało dostęp do sieci Internet, niemniej odsetek tych gospodarstw cechuje

największa dynamika wzrostu (w 2004 r. było to zaledwie 15% gospodarstw

domowych).

Za całkowicie nieuprawniony należy także uznać podniesiony argument, iż propozycja

likwidacji ulgi jest wynikiem protestów społecznych wywołanych brakiem konsultacji

społecznych dokumentu ACTA i jej celem jest ograniczenie społeczeństwu dostępu do

sieci Internet.

Należy zauważać, iż omawiana zmiana przedstawiona została w expose

społeczne, o których mowa w opinii OPZZ, miały miejsce w bieżącym roku.

W zakresie uwagi dotyczącej stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla

twórców należy zauważyć, że zaproponowane zmiany nie likwidują, lecz jedynie

ograniczają ich wysokości do kwoty 42.764 zł.

To ograniczenie nie będzie jednak dotyczyć 97% podatników korzystających z 50%

kosztów uzyskania przychodów, zatem dla tej grupy podatników sytuacja

prawnopodatkowa pozostanie bez zmian.

Z analizy zeznań podatkowych za 2010 r.

wynika bowiem, iż ok. 17 tysięcy podatników, co stanowi zaledwie 3% podatników,

przychodów, wykazało koszty z tego tytułu wyższe od wprowadzonego limitu.

Średnie

Podkreślenia wymaga również, iż dla tej grupy podatników proponowana nowelizacja

nie przewiduje zmiany w zakresie stosowania kosztów faktycznie poniesionych.

Zgodnie

bowiem z obowiązującymi przepisami, jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania

przychodów były wyższe niż wynikające z 50% normy, to przyjmuje się koszty

ograniczone żadnym limitem.

Ustosunkowując się do uwagi OPZZ w zakresie ulgi na dzieci, należy jeszcze raz

podkreślić, że stanowi ona tylko jeden z wielu elementów polityki prorodzinnej.

Z tego

instrumentu wsparcia mogą skorzystać jedynie podatnicy podatku dochodowego i to

tylko opodatkowani według skali podatkowej (z ulgi nie korzystają rolnicy, podatnicy

19

opodatkowani według jednolitej 19% stawki podatkowej oraz podatnicy opodatkowani

według zryczałtowanych form).

Natomiast z samej istoty ulgi podatkowej wynika, iż ma ona na celu obniżenie

zobowiązania podatkowego.

Zatem może być zastosowana tylko do wysokości

Odnosząc się do uwagi zgłoszonej w zakresie braku uznania za podatnika pozostającego

w związku małżeńskim osoby pozbawionej wolności, zauważa się, że ta definicja

obowiązuje od 2001 r., tj. od ponad dziesięciu lat (art. 6 ust. 4 ustawy PIT).

Racjonalny ustawodawca nie powinien w jednej ustawie stosować odmiennych kryteriów

w instytucjach skierowanych na realizację tego samego celu, a elementem polityki

prorodzinnej jest nie tylko ulga na dzieci, ale również preferencyjne opodatkowanie

dochodów małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci, dla których ta

definicja ma zastosowanie.

Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), Krajowa Izba

Producentów Audiowizualnych (KIPA), Stowarzyszenie Filmowców Polskich (SFP),

Stowarzyszenie Autorów Zaiks, Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków (SPAM),

Związek Polskich Artystów Plastyków, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Związek

Artystów Scen Polskich (ZASP), Związek Polskich Artystów Fotografików (ZPAF),

Stowarzyszenie Tłumaczy Audiowizualnych (STAW), Związek Zawodowy Aktorów

Polskich

W przedmiotowych opiniach odniesiono się wyłącznie do propozycji ograniczenia 50%

kosztów uzyskania dla twórców, oceniając ją negatywnie, głównie wskazując, że:

– od lat kilku lat nie zwiększają się nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe,

– wprowadzenie limitu stosowania 50% kosztów uzyskania spowoduje, że naukowcy

i nauczyciele akademiccy będą gorzej traktowani niż osoby osiągające przychody

przychodów,

– ideą wprowadzenia 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania dla twórców

i artystów była specyfika tego rodzaju działalności, a także zróżnicowanie ich

sytuacji podatkowej z innymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą,

– likwidacja 50% kosztów uzyskania przychodów pozbawi wielu twórców głównego

źródła utrzymania, bowiem wynagrodzenia autorskie pobierane przez organizacje

20

zbiorowego zarządzania są dla wielu twórców i artystów wykonawców substytutem

emerytury, a państwo „ma obowiązek zapewnienia godziwego życia osobom

starszym, które w XX wieku współtworzyły polską kulturę”,

– ograniczenie 50% kosztów uzyskania dla twórców i artystów nie przyniesie

spodziewanych wpływów do budżetu, a wręcz odwrotnie może wpłynąć na ich

obniżenie, gdyż twórcy zdecydują o prowadzeniu działalności twórczej w ramach

działalności gospodarczej opodatkowanej wg 19% stawki podatkowej.

Odnosząc się do tych uwag, należy zauważyć, iż poziom wydatków ponoszonych

finansów publicznych.

Mimo ograniczeń budżetowych przy konstruowaniu ustaw

budżetowych na kolejne lata zapewnienie odpowiedniego poziomu finansowania zadań

z obszaru nauki jest traktowane priorytetowo.

Na przestrzeni ostatnich lat nakłady na tę

dziedzinę ponoszone ze środków publicznych systematycznie wzrastają.

Należy również zauważyć, że regulacjami tzw. „ustaw okołobudżetowych”, mrożącymi

w latach 2011 i 2012 wielkość wynagrodzeń w jednostkach sektora finansów

publicznych na poziomie roku poprzedniego, nie zostały objęte uczelnie publiczne.

Ponadto należy podkreślić, że 50% zryczałtowane koszty wprowadzone w latach 20-tych

XX wieku miały uzasadnienie w związku z sytuacją społeczno-ekonomiczną kraju.

Obecnie to rozwiązanie wymaga zmian z uwagi na transformację rzeczywistości

społecznej, jaka dokonała się w Polsce od momentu ich ustanowienia (blisko

dziewięćdziesiąt lat), przede wszystkim w zakresie ustrojowym, społecznym,

gospodarczym i technologicznym.

Zmiany, jakie zaszły w poziomie oraz dostępności do wykształcenia Polaków, wpłynęły

twórców.

Zmiany społeczne w Polsce oraz postęp technologiczny spowodowały także

z istniejącymi w latach dwudziestych XX wieku, które uzasadniały wprowadzenie

zryczałtowanych kosztów uzyskania.

Należy także pamiętać, iż twórcom autorom oraz artystom wykonawcom ustawodawca

21

autorskich, jak i z praw pokrewnych, tj. pierwszego stosunku prawnego dotyczącego

stworzonego dzieła czy wykonania, w przypadku rozporządzenia prawem lub jego

zbyciem.

Dodatkowo należy zauważyć, że obecnie twórcy mają możliwość uwzględnienia

kosztów faktycznie poniesionych, tak jak podatnicy prowadzący działalność

gospodarczą.

Odnosząc się do uwagi w zakresie gorszego traktowania twórców w stosunku do osób

uzyskujących przychody np. z umowy zlecenia, do której stosuje się 20% koszty

uzyskania przychodów, nie jest ona zasadna.

Sytuacja prawnopodatkowa tych grup

podatników jest inna.

W przypadku uzyskiwania dochodów z tytułu zawartej umowy zlecenia 20% koszty

uzyskania przychodów stosowane są do konkretnego zlecenia i dotyczą nakładów

poniesionych na wykonanie tej konkretnej umowy, z którą wiąże się uzyskanie

przychodu.

W wyniku tej umowy nie powstaje jednak produkt umożliwiający jego

ponowne wykorzystanie w celu uzyskania kolejnego przychodu.

Odnosząc się do twierdzenia że państwo „ma obowiązek zapewnienia godziwego życia

to nie system podatkowy, a system ubezpieczeń społecznych służy celom zabezpieczenia

finansowego osób po zakończeniu okresu ich aktywności zawodowej.

Koszty uzyskania przychodów

uzyskania przychodów wynoszącego 42.764 zł wpłynie na wzrost dochodów sektora

na wzrost przeciętnego podatku podatnika tej grupy w stosunku do przychodu

o ok. 7 pkt procentowych.

22

Ulga z tytułu użytkowania sieci Internet

w kwocie 424 mln zł.

Do oszacowania skutków likwidacji ulgi przyjęto wielkości z rozliczania za 2010 r.

Z ulgi tej korzystało ok. 4 milionów podatników, odliczając od dochodu (przychodu)

wydatki w łącznej kwocie 2,3 mld zł; przeciętnie podatnik odliczył 571 zł.

Ulga z tytułu wychowywania dzieci

limit, oraz podwyższenie o 50% kwoty ulgi na trzecie i 100% na czwarte i każde

następne dziecko wpłynie na zmniejszenie dochodów sektora finansów publicznych

w kwocie 3 mln zł.

Wielkości oszacowano na podstawie danych wykazanych w zeznaniach za 2010 r.

(PIT-36 i PIT-37) oraz w załączniku (PIT/O).

Uwzględnione zostały również dodatkowe

dochody pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne podatników, wykazane

korzystania z ulgi na jedno dziecko.

Dokonując oceny skutków finansowych uwzględniono również zaproponowane limity

dla osób niepozostających w związku małżeńskim.

Przeprowadzona analiza nie uwzględnia natomiast oceny wysokości łącznych dochodów

małżonków, w sytuacji gdy dokonali oni rozliczenia za 2010 r. w sposób indywidualny.

Brak jest możliwości na obecnym etapie łączenia dochodów małżonków składających

odrębne zeznania.

Przyjmując powyższe założenia, liczba rodzin, dokonujących w zeznaniach za 2010 r.

odliczenia na jedno dziecko, których z uwagi na wysokość dochodu dotyczyć będzie

ograniczenie, wyniosła 159 tys., natomiast liczba rodzin, korzystających z odliczenia na

troje i więcej dzieci – 294 tys.

Jednocześnie dla 2,3 mln rodzin wychowujących jedno dziecko oraz dla 1,4 mln rodzin

wychowujących dwoje dzieci regulacje dotyczące ulgi na dzieci pozostaną bez zmian.

Zmiany w zakresie ulgi na dzieci oznaczają, w przypadku rodzin:

23

– z jednym dzieckiem – obniżenie przeciętnej kwoty odliczenia z 915 zł do 906 zł

(kwoty dotyczą osób uprawnionych do korzystania z odliczeń); w odniesieniu do

liczby rodzin obecnie korzystających z ulgi przeciętna kwota obniży się do 849 zł,

– z dwójką dzieci – przeciętna kwota odliczenia nie ulegnie zmianie,

– z trójką dzieci – podwyższenie przeciętnej kwoty odliczenia z 2.648 zł do 3.204 zł,

– z czwórką i więcej dzieci – podwyższenie przeciętnej kwoty odliczenia z 3.271 zł do

3.957 zł.

Za rodzinę, o której mowa powyżej, przyjęto: osoby składające indywidualnie zeznanie

podatkowe, osoby korzystające z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów

osób samotnie wychowujących dzieci, jak również małżonków, którzy skorzystali

z łącznego opodatkowania dochodów.

miało wpływ na wysokość dochodów budżetowych w 2014 r. (rozliczenie za 2013 r.

dokonywane do dnia 30 kwietnia 2014 r.).

Przyjęto natomiast, że skutki finansowe wprowadzenia limitu w zakresie stosowania

50% kosztów uzyskania przychodów wpłyną na wysokość dochodów podatkowych

w 2013 r. (zmiany wysokości zaliczek na podatek).

Wpływ zmian na wysokość sektora finansów publicznych, w tym budżet państwa

Wyszczególnienie 2013 2014

1.

Wprowadzenie limitu w zakresie 50% kosztów

uzyskania przychodów

+ 164 mln zł +173 mln zł

2.

Likwidacja ulgi z tytułu użytkowania sieci Internet + 424 mln zł

3.

Zmiany w zakresie ulgi na dzieci – 3 mln zł

Razem sektor finansów publicznych + 164 mln zł + 594 mln zł

w tym:

– budżet państwa + 83 mln zł + 303 mln zł

– jednostki samorządu terytorialnego + 81 mln zł + 291 mln zł

24

Projektowana ustawa, w tym zmiana dotycząca prawa do odliczenia, o którym mowa

odliczeniem zwrot podatku pozostaje bez wpływu na poziom wydatków sektora

Proponowane przepisy wprowadzają zmiany w już istniejących rozwiązaniach

podatkowych bądź wręcz dokonują ich likwidacji.

Wdrożenie i realizacja projektowanej

ustawy nastąpi zatem w ramach obecnych kosztów funkcjonowania administracji

4.

Wpływ regulacji na rynek pracy – przedmiotowa ustawa nie wpłynie na rynek pracy.

funkcjonowanie przedsiębiorstw – brak wpływu na konkurencyjność gospodarki

regionalny.

07/06-kt


text:
186.

Kiedy, dumając, słyszysz jedynie,

Że coś, jak szata

Tchnieniem skrzydlata

W powietrzu nad tobą płynie —

To wiedz: że w onej godzinie

Anioł przelata.

On dąży pod krzyż pochyły,

Gdzie rosą łzawa

Porasta trawa

W miejscach, co niegdyś grobami były —

Tam zapomniane licząc mogiły,

W milczeniu z niemi zostawa.


text: czworobok, czworonożny; czwór, we czwórnasób; czworaki, czwor(a)kować, czwórka; p. cztery.


text:
Akceptacja, Acceptatio, nazywa się akt, przez który przyjmuje kto rzecz sobie ofiarowaną.

W prawie kanoniczném wymagana jest akceptacja w kollacji beneficjów, w wyborach na godności kościelne i w obdarowaniu.

1.

Kollacja beneficjum dopóty nie jest zupełna (perfecta), dopóki nie zostanie akceptowaną przez tego, komu beneficjum udzielone zostało (C.

Si tibi absenti, de Praebend. in VI).

Każdy przeto otrzymujący beneficjum wakujące, czy to przez rezygnację prostą (simplex), czy na swą osobę (in favorem), czy przez śmierć, obowiązany jest albo je przyjąć, albo przyjęcia odmówić.

Przed akceptacją nie otrzymuje przyszły beneficjat zupełnego prawa do posiadania beneficjum, chociaż nabywa do niego prawa, czyli jus ad rem (ob.

artykuł pod tym tytułem).

2.

Dla otrzymania godności kościelnej w drodze wyboru (electio), akceptacja tak jest konieczną, że sam wybór bez niej nie ma żadnego znaczenia i ważności; dla tego nieobecnym prawo zostawia jeden miesiąc na akceptację, a trzy na pozyskanie zatwierdzenia (ob.

Wybór kanoniczny).

3.

W obdarowaniu (donatio), akceptacja należy do istoty rzeczy, tak, że akt darowizny, jeśli nie czyni żadnej wzmianki o akceptacji, według prawa rzymskiego, nie ma żadnego znaczenia (L.

19 ff. de Donat).

Toż samo stanowi i kodeks Napoleona (art. 894 i 932).

Według praktyki dawniejszych sądów, pomimo że prawo wymagało akceptacji darowizny, czynionej na rzecz kościołów i ubogich (causae piae), nie uważano jednak darowizn takich za nieważne dla braku akceptacji „dla tego, że Bóg (są słowa jednego z francuzkich prawników, de Catellan), swą nieograniczonością wszędzie obecny i najwyższy pan wszystkich dóbr ziemskich, zawsze przyjmuje to, co mu z jego darów dla kościoła dajemy”.

Dzisiejsze prawodawstwo, tak w teorji jako i praktyce, wymaga pod nieważnością aktu, akceptacji darowizny uczynionej na rzecz kościoła.

Co się tyczy jurysdykcji, czy to delegowanej czy właściwej, do jej posiadania akceptacja jest konieczną, wystarcza jednak nie wyraźna ale domyślna; jeżeli kto prosi delegującego o wydelegowanie siebie, otrzymawszy akt delegacji, nie potrzebuje zawiadamiać, iż go akceptuje.

S.


text:
Akolita, akolit, z grec.

acolutheo, posługuję, towarzyszę.

„W Kościele nazwę tę z początku dawano klerykom, którzy wszędzie biskupom towarzyszyli i posługiwali, nosili ich listy.

Kościół grecki nie miał wcale akolitów.

W łacińskim akolita jest klerykiem czterech mniejszych święceń, a pontyfikał obowiązki jego wylicza takie: nosić lichtarze, zapalać świece i przygotowywać do ofiary wino i wodę.

Wogóle akolici, tak jak inni klerycy, przygotowują się do otrzymania stopnia kapłanów i czynią przy ołtarzu posługę, którą sprawują także i prości tonsuraci lub ludzie i pachołkowie zupełnie świeccy.

To też akolitami nazywali w języku piśmiennym Polacy i zwykłą służbę w domach pańskich.

Czytamy np. w Zabawach: „częstokroć pochlebstwo i podłość akolitów, przydanych do pilnowania panicza, wszystko psuje”.


text:
bułat, 'stal', przez Ruś z tur.

bulat, a to z pers. pūlād.


text: certa, nazwa ryby, z niem. Zärthe, jak tyle innych nazw ryb, nietylko morskich, por. dorsz, flądra, sztokfisz, koza (tłumaczy niem. Ziege), rapa, ukleja, sandacz, dubiel, śledź, bydlinek.


text:
Ceklarz, sługa miejski do chwytania i bicia winnych, wyraz spolszczony z niem. Zirkler - stróż nocny miejski, który Niemcy utworzyli ze słowa łac. circare - krążyć, obchodzić, a od którego pochodzą także nasze cyrk i cyrkiel.

Frycz Modrzewski w XVI wieku pisze: „Urzędnik z ceklarzami we dnie i w nocy miasto wszędzie nawiedzał, doglądając domów, które za podejrzane miał".

W biblii radziwiłłowskiej z r. 1563 czytamy: „By cię kiedy sprzeciwnik nie oddał sędziemu, a sędzia ceklarzowi, a takbyś był wrzucon do ciemnicy".

Ponieważ ceklarze stawiali szubienice i wykonywali chłostę, więc też przezywano ich także oprawcami, zbirami i siepaczami.

Przełożony nad nimi po miastach większych zwał się ceklmistrzem, cekmistrzem, i nie należy go mieszać z cechmistrzem, który był starszym w cechu i poważanym zwykle rękodzielnikiem.

Ceklować, ceglować znaczyło: włóczyć się po nocy.

Volum.

leg.

(V, 647) przepisują: „Ktoby w nocy po ulicy krzesał albo ceglował, tego słudzy marszałkowscy pojmać mają".

Takich włóczęgów nocnych nazywano ceklownikami, a wołanie nocne stróżów miejskich ceklowaniem.

Stryjkowski powiada, że raz młody król Jan Olbracht w nocy po Krakowie ceklował, a był podchmielony i trafił na pijaniców.


text:
Rajnold Suchodolski

Śpiew rewolucyjny z roku 1830

Dalej bracia do bułata

Wszak nam tylko dzisiaj żyć;

Pokażemy, że Sarmata,

Jeszcze wolnym umie być.

Matkę straciwszy,

Żal nam właściwszy,

Ale my śpiewamy,

Bo nadzieję mamy.

Długo spała Polska święta,

Długo Orzeł biały spał;

Lecz się zbudził i pamięta,

Że on niegdyś wolność miał.

Matkę straciwszy… itd.

Śmiałym skrzydłem on poleci,

Przez szczęk mieczów i kul grad;

Za nim!

za nim!

Polskie dzieci,

Tylko w zgodzie, zа nim w ślad.

Będziem rąbać, będziem siekać,

Jak nam miły Bóg i kraj;

Dalej bracia, а nie zwlekać,

Z naszej Polski zrobim raj!

Już złodzieje i tyrany

Na piekielny poszli brzeg,

I Moskalom zaprzedany,

Ziemię gryzie zdrajca szpieg.

W szlachetnej młodości żyle

Staropolska płynie krew.

Ufność, bracia, w naszej sile,

A wolności wzrośnie krzew.

Wiwat gwardia narodowa,

Wojsko polskie tobie cześć.

Bądź gotowe, bądź gotowa,

Za Ojczyznę życie nieść.

-----

Tekst opracowany na podstawie: F. Barański, Jeszcze Polska nie zginęła: pieśni patriotyczne i narodowe, Część I, Muzyka, Lwów ok. 1912


text:
Daporty, deporty albo oporty, rodzaj jabłek dobrze znany i ceniony w dawnej Polsce.

Wymienia je ks. Ładowski w historyi naturalnej obok „słodkich, winnych i bursztówek".

Marcin z Urzędowa w wieku XVI powiada: „Rajskie albo daportowe jabłka".

Kromer i Bielski objaśniają, że sprowadził Bolesław książę wrocławski (Piastowicz) z klasztoru Porteńskiego do Lubińskiego Cystersów, którzy rozkoszne to jabłko rozkrzewili.

Kromer i Bielski powtarzają to niedokładnie za Długoszem, więc przytaczamy tu słowa długoszowe z w.

XV: „Pierwszym opatem klasztoru (Lubińskiego w r. 1175) był Florenty.

Od tego to opata i jego braci, z Porty do Polski przybyłych i w rzeczonym klasztorze osadzonych, pochodzi i nazwisko swoje bierze gatunek jabłek, które oni z sobą do Polski przywieźli, a które od klasztoru Porty, skąd pochodziły, nazwane Daport, rozmnożyły się u nas i dotąd jeszcze je hodują".