corpora: sejm

text:
Sejm

w dniu 16 marca 2012 r.

(trzeci dzień obrad)

Warszawa

Punkt 1. porządku dziennego: Sprawozda-

nie Komisji Skarbu Państwa o rządo-

gatur terenowych ministra właściwego

Głosowanie

Punkt 2. porządku dziennego: Sprawoz-

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska

Głosowanie

Punkt 3. porządku dziennego: Sprawoz-

cach oraz ustawy o promocji zatrudnie-

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Spraw Wewnętrznych Piotr Stachańczyk.

.

.

.

.

.

.256

Głosowanie

Punkt 4. porządku dziennego: Sprawoz-

Rządem Rzeczypospolitej Polskiej

2011 r. (cd.)

Poseł Sprawozdawca Robert Tyszkiewicz.

.

.

.

257

Głosowanie

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Punkt 5. porządku dziennego: Sprawozda-

Minister Edukacji Narodowej

Głosowanie

Punkt 6. porządku dziennego: Sprawoz-

Głosowanie

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

Punkt 9. porządku dziennego: Raport Ra-

Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji

Głosowanie

Punkt 10. porządku dziennego: Przed-

str. str.

TREŚĆ

10. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 16 marca 2012 r.)

str. str.

Głosowanie

Punkt 11. porządku dziennego: Pierwsze

Minister Administracji i Cyfryzacji

Głosowanie

Punkt 12. porządku dziennego: Informa-

Minister Transportu, Budownictwa

Punkt 13. porządku dziennego: Głoso-

wanie nad wnioskiem o odrzucenie

informacji rządu na temat konﬂiktu

związanego z sytuacją służb munduro-

wych na tle nierównego ich traktowa-

nia w zakresie podwyższania uposażeń

w 2012 r.

Głosowanie

Punkt 14. porządku dziennego: Głosowa-

wozdania Rady Ministrów z realizacji

„Krajowego programu przeciwdziała-

nia przemocy w rodzinie” od 1 stycznia

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

Głosowanie

Punkt 15. porządku dziennego: Głoso-

informacji ministra pracy i polityki

społecznej o skutkach obowiązywa-

Głosowanie

Sprawy formalne

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

ment: Sprawozdanie z realizacji zadań

strzegania praw pacjenta na teryto-

rium Rzeczypospolitej Polskiej wraz

ze stanowiskiem Komisji Zdrowia

Rzecznik Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta

Punkt 17. porządku dziennego: Spra-

wozdanie Rady Ministrów z realizacji

działaniu alkoholizmowi w okresie

ze stanowiskiem Komisji Zdrowia

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia

str. str.

Oświadczenia

Zamknięcie posiedzenia

Porządek dzienny

str. str.

Sejmu Cezary Grabarczyk, Eugeniusz Tomasz Grzeszczak

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Wznawiam posiedzenie.

Iwonę Guzowską oraz Marka Poznańskiego.

poseł Iwona Guzowska.

Sekretarz Poseł Marek Poznański:

Komunikat.

Wspólne posiedzenie Parlamentarne-

go Zespołu na rzecz Ochrony Życia i rodziny oraz

Parlamentarnego Zespołu na rzecz Katolickiej Nauki

— Odpowiedzialności Konstytucyjnej – godz. 11,

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Informuję, że prezes Rady Ministrów zawiadomił

Zjednoczonych Ameryki o wzajemności w ramach

zamówień obronnych.

Ministrów trybu ratyﬁkacji tego dokumentu.

mienia prezesa Rady Ministrów bez zastrzeżeń.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 1. po-

bu Państwa o rządowym projekcie ustawy o li-

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

Czy wszyscy są gotowi do głosowania?

Przystępujemy do głosowania.

ponowanym przez Komisję Skarbu Państwa, zechce

wało 274, przeciw – 8, wstrzymało się 132.

Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o likwidacji

delegatur terenowych ministra właściwego do spraw

Skarbu Państwa.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. po-

rych innych ustaw.

254

Przystępujemy do trzeciego czytania.

panią posłankę Ewę Wolak.

Poseł Sprawozdawca Ewa Wolak:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Komisja Ochrony

patrzyła dwie poprawki zgłoszone podczas drugiego

czytania i rekomenduje Wysokiej Izbie ich odrzuce-

nie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

Prawo ochrony środowiska.

ponują w deﬁnicji krajowego wskaźnika średniego

narażenia, aby średni poziom substancji w powietrzu

pochodził ze źródeł naturalnych i odnawialnych źró-

deł energii.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

Anna Paluch.

Limit czasu określam na 1 minutę.

Bardzo proszę.

Poseł Anna Paluch:

jest przeciwko poprawce, która pozwala na uwzględ-

nienie w deﬁnicji krajowego wskaźnika średniego

narażenia substancji pochodzących ze źródeł natu-

ralnych i z odnawialnych źródeł energii?

Dyrektywa

CAFE wdrażana na mocy ustawy, nad którą dzisiaj

głosujemy, w zasadzie nie rozróżnia pyłów natural-

nych i antropogenicznych, bo odzwierciedla warunki

naturalne charakterystyczne dla Europy Północnej

i Zachodniej.

Tymczasem na terenach wschodniej

Polski istnieją pokłady pyłów nawianych naturalne-

go pochodzenia o kilkudziesięciometrowej miąższo-

ści.

Kiedy te kilkudziesięciometrowe pokłady lessu

się tworzyły, na szczęście nie była jeszcze implemen-

towana dyrektywa CAFE, bo wtedy za osadzanie się

tych pyłów ktoś musiałby zapłacić.

Podobnie jest

z pyłami generowanymi przez odnawialne źródła

energii.

Z jednej strony są mechanizmy promowania

odnawialnych źródeł energii, pakiet 3 razy 20 zakła-

da np. doprowadzenie do udziału na poziomie 20%

odnawialnych źródeł energii w bilansie energii, a z dru-

giej strony będą koszty, bo nowe prawo tego nie

uwzględnia.

(Dzwonek) A zatem skoro art. 20 dyrek-

tywy, którą wdrażamy, nie zabrania rozróżniania

pyłów naturalnych i antropogenicznych, to dlaczego

z tego nie skorzystać.

Ustawa, nad którą dziś głosu-

jemy, i tak będzie musiała podlegać notyﬁkacji.

Sko-

ro rząd tak drastycznie opóźnił implementację dyrek-

tywy CAFE, przypomnę, że 11 marca, czyli w ostat-

nią niedzielę, minęło 21 miesięcy od terminu wdro-

żenia dyrektywy...

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję, pani poseł.

Poseł Anna Paluch:

…to może chociaż uchwalimy prawo, które odpo -

wiada naszym realiom.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

sterstwie Środowiska pani Beata Jaczewska.

Bardzo proszę.

Podsekretarz Stanu

muję, że ta poprawka – ona była już zgłaszana w dru-

gim czytaniu – w ocenie rządu jest niezgodna z pra-

wem Unii Europejskiej.

Rozszerzenie deﬁnicji źródeł

pyłów jest niepotrzebne z tego względu, że ta regu-

lacja w formie, w jakiej została zgłoszona w przed-

łożeniu rządowym, obejmuje takie mechanizmy,

które pozwalają na odróżnianie źródeł spalania.

(Gwar na sali)

(Głos z sali: Głośniej.)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Jeśli sala będzie ciszej, wszystko będzie słychać.

Bardzo proszę kontynuować.

10. posiedzenie Sejmu w dniu 16 marca 2012 r.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk

255

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Środowiska

Wysoka Izbo!

Poprawka zgłoszona w takim sa-

mym brzmieniu, w jakim została zgłoszona w czasie

drugiego czytania, jest w ocenie rządu niezgodna

z prawem Unii Europejskiej.

Przede wszystkim z tego

względu nie możemy rekomendować jej przyjęcia.

Argumenty przedstawione przez panią poseł, wska-

zujące na możliwość negocjowania zapisu ustawy

podczas procedury notyﬁkacji, są trochę niezgodne

z prawdą.

Nie można w czasie procedury notyﬁkacji

negocjować zapisów...

(Głos z sali: Głośniej.)

(Poseł Anna Paluch: Myśmy składali poprawkę

w drugim czytaniu.)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Pani minister, proszę nie reagować na zaczepki.

(Głos z sali: Chcemy słyszeć.)

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Środowiska

Szanowni Państwo!

Panie i panowie posłowie…

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Jeszcze raz proszę o zakończenie rozmów, tak aby

wypowiedź pani minister mogła dotrzeć do najdal-

szych zakątków tej sali.

Bardzo proszę.

Podsekretarz Stanu

Szanownie Panie i Szanowni Panowie Posłowie!

Wysoka Izbo!

Poprawka zgłoszona przed chwilą przez

panią poseł Paluch jest tożsama, jeśli chodzi o brzmie-

nie, z poprawką, która była zgłaszana w drugim czy-

taniu.

Ta poprawka była omawiana na posiedzeniu

i Leśnictwa.

W ocenie rządu jest ona niezgodna z pra-

wem Unii Europejskiej.

W nieuzasadniony sposób

rozszerza deﬁnicję, która jest zawarta w przepisach

dyrektywy CAFE, którą musimy implementować za

pomocą tej nowelizacji, i to jest podstawowy argu-

ment, powód, dla którego nie mogę rekomendować

przyjęcia tej poprawki.

Nie jest prawdą, że można negocjować kształt

i brzmienie przepisów wprowadzanych do polskiego

prawa przy implementacji prawa wspólnotowego.

Procedura notyﬁkacjiniedajemożliwościnegocjowa-

nia z Komisją Europejską kształtu przepisów.

Ze

względu na to, że poprawka rozszerza deﬁnicjepoda-

ne w dyrektywie CAFE, wykracza poza przedłożenie

rządowe, nie mogę rekomendować jej przyjęcia.

Bar-

dzo dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

(Poseł Anna Paluch: Panie marszałku, sprosto-

wanie.)

Już rozpocząłem głosowanie.

(Poseł Anna Paluch: Chciałabym sprostować.)

Rozpocząłem głosowanie.

wało 157, przeciw – 259, 17 wstrzymało się od głosu.

W poprawce 2. do art. 401c ust. 10 wnioskodawcy

proponują, aby cele, o których mowa w ust. 1–9a, były

zobowiązaniami wieloletnimi budżetu państwa.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

wało 176, przeciw – 239, wstrzymało się 18.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

Bardzo proszę.

nutę.

Poseł Anna Paluch:

Dziękuję bardzo.

przedmiotowym projektem ustawy, implementują-

cym dyrektywę CAFE, dyskutowaliśmy m.in. o kosz-

tach wdrożenia tej dyrektywy.

Ustanawia się proce-

dury, a potem jest czas, kiedy to prawo trzeba wpro-

wadzić w życie.

My oczywiście pytaliśmy, jakie będą gospodarcze

koszty wdrożenia tego prawa, i w odpowiedzi na na-

sze pytania ponawiane w pierwszym i w drugim czy-

taniu, której udzieliła pani minister, otrzymaliśmy

m.in. taki tekst.

W przypadku realizacji programów

256

ochrony powietrza określone w nim działania na-

prawcze zależą od przyczyn niedotrzymania określo-

nych poziomów substancji.

Trudno jest podać koszt

realizacji takiego programu.

Zależy on bowiem od

ilości działań naprawczych oraz podmiotów objętych

programem.

Analiza dotychczas wykonanych progra-

mów w Polsce wskazuje na dużą rozpiętość kosztów.

I dalej czytamy: Koszt opracowania programu ochro-

ny powietrza dla województwa małopolskiego wy-

niósł 1159 tys. zł, a koszt jego realizacji oszacowano

na poziomie 7678 mln zł.

Reasumując, należy stwierdzić, że koszty są trud-

ne do określenia, implementacja dyrektywy – spóź-

niona o prawie 2 lata.

(Dzwonek)

Jeszcze ostatnie zdanie, panie marszałku.

Wyjątek z opinii Biura Analiz Sejmowych: Ze

względu na rozległy zakres przewidywanych zmian

nie jest możliwe dokonanie w wyznaczonym terminie

– mieliśmy 2 tygodnie na prace nad tą ustawą – wy-

czerpującej analizy, która mogłaby wykazać wszelkie

prawne konsekwencje jej uchwalenia.

Przedmiotem

oceny pozostają przede wszystkim kwestie natury

legislacyjnej.

Wobec tego, że sejmowa większość odrzuciła na-

sze poprawki, mój klub będzie głosował przeciwko tej

(Głosy z sali: Brawo!)

Jest ona spóźniona o 2 lata.

Dotyczy jednej z 42

dyrektyw, których pański rząd, panie premierze Do-

naldzie Tusk, nie wdrożył.

Chodzi o 42 dyrektywy,

w tym 5 dotyczących Ministerstwa Środowiska i 11

dotyczących Ministerstwa Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej.

Mój klub będzie głosował

(Głos z sali: Brawo!)

Pani poseł, nie mogę podziękować pani za to wy-

stąpienie, bo po pierwsze, dwukrotnie przekroczyła

pani wyznaczony limit czasu, a po drugie, wprowa-

dziła pani w błąd marszałka i Wysoką Izbę.

Miało

być pytanie, a nie usłyszeliśmy go.

(Oklaski)

(Poseł Anna Paluch: Przepraszam, ale to jest bar-

dzo istotna sprawa.)

Przystępujemy do głosowania nad całością pro-

ny środowiska oraz niektórych innych ustaw, w brzmie-

ska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, zechce pod-

wało 284, przeciw – 141, wstrzymało się 12.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

przeprowadził dyskusję.

Górski.

Bardzo proszę.

Poseł Artur Górski:

je do polskiego prawa 2 dyrektywy unijne.

Miały być

one implementowane do prawa polskiego do końca

czerwca tamtego roku.

Rząd wystąpił do Unii Euro-

pejskiej, do Komisji Europejskiej o prolongatę termi-

nu, ale nie dostał zgody.

Unia zagroziła poważnymi

karami ﬁnansowymi.

Mam takie pytanie Jak to jest, że nasz rząd nie

jest w stanie implementować kolejnych dyrektyw

unijnych do polskiego prawa w wymaganym termi-

nie?

Jak to jest, że posłowie po raz kolejny muszą

pracować pod presją czasu?

Czy to nie jest jakaś po-

lityka?

Czy to nie jest jakąś zasadą, żeby zmuszać

posłów do pracy pod presją czasu, a polski rząd po

które by implementowały prawo europejskie do pra-

wa polskiego?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

W imieniu rządu odpowie sekretarz stanu w Mi-

Stachańczyk.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

To jest tak, jak

wyjaśniałem już kilkakrotnie panu posłowi na posie-

dzeniach podkomisji, komisji i na posiedzeniu plenar-

Poseł Anna Paluch

257

nym.

Chcieliśmy te dyrektywy implementować w przy-

gotowywanej całościowej ustawie o cudzoziemcach,

ale było dokładnie tak, jak pan poseł powiedział.

In-

formowaliśmy o tym Komisję Europejską, ale ponie-

waż ustawa o cudzoziemcach wymaga bardzo poważ-

nych konsultacji społecznych, które chcemy przepro-

wadzić jeszcze w tym roku, Komisja Europejska

stwierdziła, że dyrektywy te muszą być wdrożone

szybciej.

Stąd ten projekt, który macie państwo przed

sobą.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

wało 285 posłów, przeciw – 12, 138 wstrzymało się

od głosu.

ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji za-

Powracamy do rozpatrzenia punktu 4. po-

pospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

Przystępujemy do trzeciego czytania.

pana posła Roberta Tyszkiewicza.

Poseł Sprawozdawca

Robert Tyszkiewicz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Na wczorajszym

posiedzeniu Komisja Administracji i Spraw Wewnętrz-

nych oraz Komisja Spraw Zagranicznych rozpatrzyły

jedyną zgłoszoną do projektu ustawy poprawkę i re-

komendują Wysokiej Izbie jej odrzucenie.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Komisje w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

wiają poprawkę, nad którą będziemy głosować w pierw-

szej kolejności.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

W głosowaniu wzięło udział 438 posłów.

Za głoso-

wało 19 posłów, przeciw – 292, wstrzymało się od

głosu 127.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

Waszczykowski.

Bardzo proszę.

Ustalam limit na 1 minutę.

Poseł Witold Waszczykowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Premierze!

W czasie debaty nad tą umową Prawo i Sprawiedli-

wość zgłaszało liczne zastrzeżenia i wątpliwości, głów-

nie dotyczące kwestii bezpieczeństwa Polski.

Pytali-

śmy, czy były brane pod uwagę kalkulacje wzrostu

niebezpieczeństwa.

Chciałbym zwrócić uwagę, iż dzi-

siejszy portal niezależna.pl w artykule „Przestępcy

zaleją Europę” cytuje liczne głosy policjantów, którzy

w latach 90. tworzyli Centralne Biuro Śledcze; należą

dzisiaj do instytucji, które zwalczały w tamtych cza-

sach powiązania maﬁjne.

Czy rząd uwzględni te za-

strzeżenia policji i w jaki sposób Polska jest przygoto-

wana na ewentualne zwiększenie przestępczości pły-

nącej ze Wschodu?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Jest zgłoszenie.

Zamykam listę.

258

(Poseł Tadeusz Iwiński: Bardzo przepraszam, ale

ja się zgłosiłem wcześniej.)

Ale ja zamknąłem listę.

Zgłoszenie pana posła

zostało uwzględnione.

(Głos z sali: Brawo.)

Iwińskiego.

(Oklaski)

Limit jak poprzednio – 1 minuta.

Poseł Tadeusz Iwiński:

w trakcie debaty pytanie, na które nie uzyskałem

jasnej odpowiedzi.

Mianowicie jest to porozumienie

historyczne, być może psychologiczne, ponieważ

otwiera jeden z 83 podmiotów federacji i dużą część

dwóch województw Polski.

Czy rząd uczyni wszyst-

ko?

Jaka jest perspektywa wejścia w życie tego poro-

zumienia?

Chodzi o to, żeby ono weszło w życie przed

wakacjami, bo wtedy ma to sens.

A przy okazji, jeśli

chodzi o opinie kolegów z PiS itd., że tam jest naj-

większa przestępczość maﬁjna,tojesttowogólenie-

porozumienie.

Zobaczcie, co się dzieje w Czeczenii czy

w Inguszetii.

(Głos z sali: To są bajki.)

Tam jest dużo inteligencji, tam jest świetny uni-

wersytet im. Immanuela Kanta.

Tak że spójrzcie na

to nie przez pryzmat łoża Prokrusta, gdzie nikomu

nic nie pasuje.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Na pytania w imieniu rządu odpowie sekretarz

Piotr Stachańczyk.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz Stanu

powiedzi na portalu, o których mówił pan poseł

Waszczykowski, i z nich wynika jedna zasadnicza

rzecz.

Mianowicie osoby, które się tam wypowiadają,

znakomicie się znają na łapaniu przestępców, ale kom-

pletnie nie znają się na regulacjach wizowych i regu-

lacjach małego ruchu granicznego.

W czasie prac nad

tą umową wielokrotnie tłumaczyłem, że jej wprowa-

dzenie w żaden sposób nie zmniejsza poziomu bezpie-

czeństwa, a osoby, które uzyskiwać będą zezwolenia

MRG, będą podlegać takiej samej kontroli, jakiej pod-

legają osoby, które dzisiaj dostają wizy.

To jest odpo-

wiedź na pytanie pierwsze.

Jeśli chodzi o pytanie drugie, to odpowiadam, że

oczywiście chcemy, aby ta umowa weszła w życie jak

najszybciej, m.in. dlatego apelujemy o odrzucenie po-

prawki, która skraca termin wejścia w życie tej umo-

wy.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Co do poprawki, to głosowanie już się odbyło, pa-

nie ministrze.

Dziękuję.

cji Rosyjskiej o zasadach małego ruchu granicznego,

wało 289, przeciw – 137, wstrzymało się 11.

cji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej

temie oświaty.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

wionego przez panią posłankę Domicelę Kopaczew-

ską oraz przeprowadził dyskusję.

Przechodzimy do głosowania.

nego i Polityki Regionalnej w celu ponownego roz-

patrzenia.

rzucenie projektu ustawy w całości.

Ale najpierw dopuszczę pytania, ponieważ mam

dwa zgłoszenia.

Czy są dalsze?

Nie widzę chętnych.

Zamykam listę.

Bramora, Ruch Palikota.

Limit – 1 minuta.

Bardzo proszę.

259

Poseł Artur Bramora:

Panie Marszałku!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

prawda, że jeżeli odrzucimy ten projekt, to 727 pol-

skich szkół zostanie zlikwidowanych w najbliższym

czasie?

Prosiłbym o odpowiedź tylko na to pytanie.

ma pan świadomość tego, że bierze pan całą odpowie-

dzialność na siebie?

Czy ma pan tego świadomość?

Tylko takie pytanie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Proszę o zadanie pytania pana posła Sławomira

Kłosowskiego.

Limit taki, jak poprzednio.

Poseł Sławomir Kłosowski:

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Mam py-

tanie bezpośrednio do pana premiera.

Panie premie-

rze, dlaczego pana rząd niszczy polską edukację?

Zadaję to pytanie z premedytacją, bo od kuratorów

oświaty, czyli służb podległych panu premierowi,

mamy zebrane przerażające dane na dzień dzisiejszy:

2,5 tys. szkół do likwidacji, panie premierze.

Około

500 szkół to są te szkoły, co do których kuratorzy

skorzystali z prawa weta w stosunku do ich likwida-

cji.

Niestety, to weto jest już nieobowiązujące.

Projekt

rządowy zniósł weto kuratora w stosunku do likwi-

dacji szkół.

Panie premierze, pan jest historykiem i pewnie

patrząc na to w ujęciu historycznym, ten okres likwi-

dacji za rządów Platformy będzie przystawał tylko

i wyłącznie do okresu zaborów.

(Dzwonek) Panie pre-

mierze, czy pan się nie boi, że za kilkadziesiąt czy

kilkaset lat będzie pan wspominany przez history-

ków jako likwidator polskiej edukacji?

Panie premie-

rze, była i nadal jest możliwość...

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Proszę kończyć.

Poseł Sławomir Kłosowski:

...żeby państwo uratowali te kilkaset szkół w Pol-

sce.

Poparcie naszego projektu ustawy o przywróce-

niu weta kuratora spowodowałoby ocalenie tych

szkół.

Dlaczego pana rząd, panie premierze, niszczy

polską edukację?

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

W imieniu rządu odpowiedzi udzieli minister edu-

kacji narodowej pani Krystyna Szumilas.

Bardzo proszę.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Panowie Po-

słowie!

Państwo doskonale wiedzą, że w momencie,

kiedy kurator mógł wyrażać zgodę na likwidację

szkół, tych likwidowanych szkół np. w 2007 r. było

650.

Tyle szkół zniknęło z systemu za zgodą kurato-

ra.

Kurator nie musiał tego uzgadniać z lokalną spo-

łecznością, z rodzicami, tylko mógł tę decyzję podjąć

arbitralnie.

W demokratycznym państwie samorząd

wybierany przez rodziców powinien razem z rodzica-

mi i przed rodzicami wziąć odpowiedzialność za sieć

szkolną i za edukację swoich dzieci.

Dziękuję.

(Poru-

szenie na sali, oklaski)

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: A gdzie jest odpowie-

dzialność państwa za edukację?)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję, pani minister.

Przystępujemy do głosowania nad wnioskiem ko-

w druku nr 150, zechce podnieść rękę i nacisnąć

przycisk.

ło 227 posłów, przeciw – 209, wstrzymał się 1 poseł.

ku dziennego: Sprawozdanie Komisji Polityki

Przystępujemy do trzeciego czytania.

260

Poseł Sprawozdawca

Magdalena Kochan:

Panie Marszałku!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Na wczorajszym posiedzeniu Komisja Polityki Spo-

łecznej i Rodziny oraz Komisja Samorządu Teryto-

rialnego i Polityki Regionalnej rozpatrzyły 26 popra-

wek zgłoszonych w czasie drugiego czytania.

Po

wycofaniu przez wnioskodawców jednej z nich połą-

czone komisje proponują głosowanie na tak i dają

swoją rekomendację poprawkom 1., 7., 11., 15., 16.,

17., 21., 22., 24. i 25., a pozostałe proponują odrzucić.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Komisje w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

Poprawki od 1. do 24. zostały zgłoszone do art. 1

ny wnioskodawcy proponują, aby w określonych prze-

pisach była mowa o kosztach, a nie – jak proponowa-

ły komisje – o wydatkach.

Przyjęcie tej poprawki spowoduje bezprzedmioto-

wość poprawek 2. i od 8. do 10.

Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

wało 420, przeciw – 18, wstrzymał się 1 poseł.

Poprawki 2. i od 8. do 10. stały się bezprzedmio-

towe.

W 3. poprawce do art. 93 ust. 4 pkt 2 wnioskodaw-

cy proponują, aby w przypadku braku asystenta ro-

dziny plan pomocy dziecku był przygotowywany we

współpracy z pracownikiem socjalnym.

Z poprawką tą łączy się 6. poprawka.

Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.

wało 172, przeciw – 264, wstrzymało się 2 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawki odrzucił.

W 4. poprawce do art. 94 ust. 2 wnioskodawcy

proponują, aby do obsługi placówek opiekuńczo-wy-

chowawczych w zakresie wykonywanych zadań,

niane wszystkie osoby wymienione w art. 98 ust. 1,

a nie – jak stanowi przepis obowiązujący – tylko pe-

dagodzy, psychologowie i osoby prowadzące terapię.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

wało 169, przeciw – 228, wstrzymało się 38 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

W 5. poprawce do art. 95 ust. 3 wnioskodawcy

proponują, aby przepis ten nie dotyczył placówek,

które osiągnęły wymagany standard do czasu wejścia

wało 173, przeciw – 266, nikt się nie wstrzymał.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

6. poprawkę już rozpatrzyliśmy.

nują dodać ust. 3 stanowiący, że wojewoda, uwzględ-

niając specyﬁkę i zadania regionalnej placówki opie-

kuńczo-terapeutycznej, może zezwolić na umieszcze-

nie większej liczby dzieci, nie więcej jednak niż 45.

Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

wało 264, przeciw – 149, wstrzymało się 20 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

Poprawki od 8. do 10. już rozpatrzyliśmy.

W 11. poprawce do art. 144 wnioskodawcy propo-

nują, aby także w przypadku otrzymania pomocy na

kontynuowanie nauki osoby usamodzielniane były

obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który

przyznał pomoc, o każdej zmianie ich sytuacji osobi-

stej, dochodowej i majątkowej, która ma wpływ na

prawo do tego świadczenia.

Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

261

wało 254, przeciw – 146, wstrzymało się 35.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

W 12. poprawce do art. 184 wnioskodawcy propo-

nują dodać ust. 2 stanowiący, że samorząd wojewódz-

twa może doﬁnansować działalność ośrodków adop-

cyjnych ze środków własnych.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

sowało 208, przeciw – 224 posłów, wstrzymał się 1

poseł.

W 13. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić

art. 185.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

wało 164, przeciw – 232, wstrzymało się 38 posłów.

W 14. poprawce do art. 186 pkt 5 wnioskodawcy

proponują, aby do wojewody należał także nadzór

nad wykonaniem zadań, o których mowa w tym prze-

monitorowanie ich wykonania.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

Przed przystąpieniem do głosowania mamy pytanie.

Czy ktoś jeszcze chciałby zadać pytanie?

Zamykam listę.

Określam limit czasu – do 1 minuty.

Proszę o zadanie pytania panią posłankę Elżbie-

tę Rafalską.

Poseł Elżbieta Rafalska:

Panie Premierze!

Proszę mi powiedzieć, dlaczego

boicie się wpisać do tej ustawy uprawnienia wojewo-

dy do sprawowania nadzoru nad pieczą zastępczą

wykonywaną przez samorząd województwa, powiatu,

nad zadaniami, które wykonują gminy, oraz nad

kwaliﬁkacjami wymaganymi od osób, które wypeł-

niają to zadanie.

W ustawie jest mowa o monitorowa-

niu, brakuje wprost nadzorowania.

Czy jest to brak

zaufania do wojewodów, że będą potraﬁli to wypeł-

nić?

Czy państwo chcecie ustawy, która jest wdraża-

na w życie z tak potężnymi problemami?

Chcecie nie

kontrolować tylko dlatego, żeby nie brać odpowie-

dzialności za akt prawny, który wprowadził tyle za-

mieszania, który będzie jeszcze długo wdrażany i któ-

rego samorządy będą się długo uczyły?

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Marek Bucior.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Panie Marszałku!

Panie Premierze!

Panie i Pa-

nowie Posłowie!

Nie, nie boimy się tego wpisać, tylko

charakter tego przepisu jest inny.

Art. 186 określa

wprost, jakie są zadania wojewody, one są enumera-

tywnie wymienione, a jednocześnie wskazuje, że w tym

konkretnym zakresie wojewoda prowadzi monitoro-

wanie.

Musimy jednak pamiętać, że zgodnie z prze-

pisami o działalności jednostek samorządu teryto-

rialnego nadzór i kontrola nad zgodnością z obowią-

zującymi przepisami jest sprawowana przez prezesa

Rady Ministrów i wojewodów.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

wało 190, przeciw – 226, wstrzymało się 17 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

W 15. poprawce do art. 186 wnioskodawcy propo-

nują dodać pkt 7 stanowiący, że do zadań wojewody

należy również współdziałanie z ministrem właści-

wym do spraw rodziny przy opracowywaniu, realiza-

cji i ﬁnansowaniu programów wspierania rodziny

i systemu pieczy zastępczej.

Z poprawką tą łączy się 24. poprawka.

wało 290, przeciw – 149, nikt się nie wstrzymał.

262

W 16. poprawce do art. 187 wnioskodawcy poprzez

dodanie ust. 7 proponują, aby minister właściwy do

spraw rodziny udostępniał w Biuletynie Informacji

Publicznej listę zatwierdzonych programów szkoleń,

o których mowa w określonych przepisach.

Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

wało 287, przeciw – 16, wstrzymało się 126 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

W 17. poprawce do art. 191 wnioskodawcy propo-

nują zasady prowadzenia pieczy zastępczej i ponosze-

nia wydatków przez organy samorządowe.

Z poprawką tą łączy się 22. poprawka.

Konsekwencją przyjęcia tych poprawek będzie

bezprzedmiotowość 18. poprawki.

Przystępujemy do głosowania.

wało 287, przeciw – 150, wstrzymało się 2 posłów.

Poprawka 18. stała się bezprzedmiotowa.

W 19. poprawce do art. 193 ust. 1 wnioskodawcy

czonych na utrzymanie dziecka w placówkach pieczy

zastępczej.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

W 20. poprawce do art. 229 ust. 9 wnioskodawcy

proponują, aby niepubliczne placówki, o których mowa

w ust. 1–4 i 7, mogły funkcjonować do dnia 1 stycznia

2021 r.

wało 211, przeciw – 225, nikt się nie wstrzymał.

21. poprawka do art. 232b ust. 1 ma charakter

redakcyjno-legislacyjny.

Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

wało 298, przeciw – 19, wstrzymało się 121 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

22. poprawkę już rozpatrzyliśmy.

W 23. poprawce do art. 245 ust. 1 wnioskodawcy

proponują, aby marszałek województwa zlecał pro-

wadzenie ośrodka adopcyjnego na okres co najmniej

tom prowadzącym niepubliczne ośrodki adopcyjno-

-opiekuńcze przed dniem wejścia w życie ustawy,

w których również w 2011 r. przeprowadzono co naj-

mniej 10 procedur adopcyjnych zakończonych przy-

sposobieniem dziecka.

Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

Mam zgłoszenie do zadania pytania.

Nie widzę zgłoszeń.

Ustalam limit na 1 minutę.

zostało zlikwidowanych 45% ośrodków adopcyjnych?

Panie premierze, w pana województwie, w wojewódz-

twie pomorskim, na ponad 1100 tys. mieszkańców

przypada tylko jeden ośrodek adopcyjny.

Takich wo-

jewództw jest więcej.

Podobnie jest w Wielkopolsce,

podobnie jest w Lubelskim.

Na Podkarpaciu jeden

ośrodek adopcyjny przypada na ponad 2 mln miesz-

kańców.

W Polsce proces adopcyjny trwa długo: od

2 do 5 lat.

Czy te rozwiązania, które były zapropo-

pieczy zastępczej, w ocenie rządu nie zagrożą pro-

cesowi adopcyjnemu i nie utrudnią adopcji w Polsce?

Czy rozwiązanie, które zaproponowano, które róż-

nicowało ośrodki publiczne i niepubliczne w procesie

(Dzwonek) przekazywania tego zadania do marszał-

ków, było niekonstytucyjne, dyskryminacyjne i szko-

dliwe dla polskich dzieci i rodzin, które starają się

o adopcję?

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

263

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

nowie Posłowie!

Problemy adopcji w Polsce to nie są

generalnie problemy dotyczące oczekiwania przez

dzieci na adopcję.

To jest tak naprawdę ewentualnie

problem osób, które przeszły wszystkie szkolenia

w zakresie adopcji, i to one czekają na dziecko gotowe

do przysposobienia.

To jest zasadniczy problem ad-

opcji w Polsce.

Poprawka jednocześnie dotyczy prze-

pisu przejściowego, który zakończył bieg 1 stycznia

znaczenia merytorycznego.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

wało 195, przeciw – 220, 14 wstrzymało się od głosu.

24. poprawkę już rozpatrzyliśmy.

W 25. poprawce do art. 6 projektu ustawy nowelizu-

jącej wnioskodawcy proponują, aby również zmiany

zawarte w art. 1 w pkt 27d, 30 i 37b weszły w życie

wało 288, przeciw – 17, 128 posłów wstrzymało się od

głosu.

łości…

(Poseł Beata Kempa: Chciałam zapytać...)

Rozpoczęliśmy już procedurę głosowania, pani

poseł.

Nie było zgłoszenia wcześniej, nie miałem in-

formacji.

Proszę usiąść.

niu proponowanym przez Komisję Polityki Społecz-

nej i Rodziny oraz Komisję Samorządu Terytorialne-

go i Polityki Regionalnej, wraz z przyjętymi popraw-

kami, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

wało 228, przeciw – 206 posłów, wstrzymało się 3 po-

słów.

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Przepraszam, chcia-

łam zadać pytanie.)

Nie ma w tej chwili trybu.

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Być może wkradł się

oczywisty błąd.)

Nie ma w tej chwili trybu.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 9.

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Panie marszałku, czy

możemy głosować nad ustawą, która wstecznie...)

Zakończyła się procedura głosowania, pani poseł.

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Ale ja nie chcę na te-

mat głosowania.)

Proszę usiąść.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 9. po-

biorcom w 2010 roku wraz ze stanowiskiem Ko-

misji Gospodarki.

Sejm wysłuchał wiceprezes Urzędu Ochrony Kon-

kurencji i Konsumentów panią Małgorzatę Kozak

oraz sprawozdania komisji przedstawionego przez

dził dyskusję.

stawionego raportu.

Poddam ten wniosek pod głosowanie.

raport do wiadomości.

Przypominam, że komisja wnosi o przyjęcie tego

raportu.

Przed głosowaniem mam zgłoszenie do zadania

pytania.

Czy ktoś jeszcze chciałaby się dopisać?

Nie ma zgło-

szeń.

Zamykam listę.

Zakreślam limit – do 1 minuty.

rząd przedstawił, wynikają cztery główne wnioski.

Po pierwsze, pomoc publiczna traﬁa przede wszyst-

kim do dużych, silnych przedsiębiorstw, a nie wspie-

ra małe i średnie.

Drugi wniosek: pomoc publiczna

traﬁa przede wszystkim do silnych, przodujących

województw, a niestety takie województwa, jak: war-

mińsko-mazurskie, podlaskie, lubuskie czy podkar-

packie, są tylko w minimalnym stopniu zauważane

przy pomocy publicznej.

(Gwar na sali)

(Głos z sali: Ale jeszcze nie było żadnego.)

Jeszcze będzie, ale dziękuję za podpowiedź.

Punkty 6. i 9. porządku dziennego – głosowanie

264

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Proszę nie reagować na zaczepki.

Poseł Jerzy Szmit:

Problem trzeci: są ogromne opóźnienia, sięgające

dwóch lat, jeżeli chodzi o wydawanie rozporządzeń,

które umożliwią korzystanie z funduszy pomoco-

wych.

I czwarty problem: Polska miała do dyspozycji

1200 mln zł na likwidowanie skutków kryzysu.

Dla-

czego z tego funduszu Polska wykorzystała zaledwie

co rząd zamierza zrobić, żeby skutki dotychczasowej

polityki w zakresie wsparcia publicznego były napra-

wione.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Odpowiedzi udzieli wiceprezes Urzędu Ochrony

rzata Kozak.

Wiceprezes Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów

żeli chodzi o kwestię udzielania pomocy publicznej

dużym silnym przedsiębiorstwom w Polsce, to chcia-

łabym wyjaśnić, iż te kwoty wynikały z udzielania

pomocy na podstawie dwóch ustaw.

Chodzi tutaj

przede wszystkim o ustawę o zasadach pokrywania

terminowym rozwiązaniem umów długotermino-

wych sprzedaży mocy i energii elektrycznej.

A jest to

związane z uwolnieniem rynku energii.

Tak napraw-

dę bez tej ustawy, bez tych rekompensat nie byłoby

możliwe wprowadzenie konkurencji na rynku energii

elektrycznej, co było wymogiem Komisji Europej-

skiej.

Dyskusje zaś o tym programie toczyły się od

2003 r.

Tak że nie jest to spowodowane pewnego ro-

dzaju polityką rządu prowadzoną obecnie.

Jest to

spowodowane koniecznością wyprowadzenia rynku

energii elektrycznej na drogę konkurencji, a związa-

ne to było z kontraktami, z gwarancjami, jakie do-

stawały banki na podstawie kontraktów długotermi-

nowych, które były zawierane w końcu lat 90.

Kolejne wysokie kwoty, które budzą pana niepo-

kój, związane są z ustawą o podatku akcyzowym.

Jest to pomoc operacyjna w zakresie biopaliw.

Chcia-

łabym tylko zwrócić uwagę, że rok 2010 jest ostatnim

rokiem, kiedy tak wysoka kwota pomocy była dedy-

kowana dla dużych koncernów paliwowych, które

wykorzystywały program operacyjny, pomoc opera-

cyjną w zakresie biopaliw, a także że ten program był

dostępny dla wszystkich przedsiębiorców, którzy pro-

wadzili działalność w zakresie sprzedaży paliw płyn-

nych.

Chciałabym też podkreślić, że program ten

został wygaszony w kwietniu 2011 r. i w związku

z tym już w przyszłym roku w raporcie za rok 2011

te kwoty nie będą występowały.

(Gwar na sali)

Jeżeli chodzi o pytanie dotyczące podziału pomo-

cy pomiędzy poszczególne województwa, to chciała-

bym zwrócić uwagę, że jest to związane również z tym,

jaka liczba przedsiębiorców funkcjonuje i czy ci przed-

siębiorcy mają zarejestrowaną działalność w danym

województwie.

Oczywiście zaniepokojenie budzi to,

że ta pomoc jest dedykowana dużym, silnym woje-

wództwom typu mazowieckie czy śląskie, natomiast

proszę zwrócić uwagę, że większość przedsiębiorców

czy spora część przedsiębiorców ma właśnie zareje-

strowane ﬁrmy w tych dwóch województwach, i to

powoduje, że tak naprawdę ta pomoc, wydaje się, jest

dedykowana właśnie tym województwom, ale to jest

również związane z pewną mobilnością i zaradno-

ścią poszczególnych przedsiębiorców.

Jeśli chodzi o kwestię zaległości w wydawaniu

rozporządzeń, to, proszę państwa, chcę zwrócić uwa-

gę, że część z tych rozporządzeń dotyczy programów

pomocowych, które w jakiś sposób muszą być rów-

nież uzgodnione z Komisją Europejską.

Nie mamy aż

tak dużego wpływu na tempo prac w Komisji Euro-

pejskiej.

Tam te programy są bardzo dokładnie prze-

świetlane, czasami bardzo dużo spraw trzeba uzgod-

nić, aby nie było wątpliwości i aby pomoc, która tra-

ﬁa do polskich przedsiębiorców, była pomocą jak

najbardziej legalną.

Chciałabym zwrócić uwagę, że

konsekwencje źle udzielonej pomocy publicznej pono-

si nie organ, który udziela tej pomocy, ale przedsię-

biorca.

Zwrot pomocy publicznej jest ogromnym dra-

matem i bardzo często może doprowadzić do sytuacji,

w jakiej przedsiębiorca znika z rynku.

Tak więc z jed-

nej strony rozumiem obawy związane z opóźnienia-

mi, jakie są we wprowadzaniu rozporządzeń, nato-

miast tak naprawdę każdy ruch musi być przemyśla-

ny, każdy akt prawny musi być bardzo dokładnie

przygotowany, tak aby później nie było wątpliwości

i aby nie cierpieli na tym przedsiębiorcy.

Kwestia wykorzystania funduszy.

Przewidziano

ok. 1 mld, natomiast wykorzystano 9 mln.

Zwracam

bez żadnego wniosku, bez żadnej kontroli.

Przedsię-

biorca musi ubiegać się o uzyskanie tej pomocy.

Być

może nie było takiej sytuacji i przedsiębiorcy z tego

nie korzystali.

To jest kwestia złożenia wniosku i roz-

patrzenia go.

Nie jest po prostu tak, że te pieniądze

rozdaje się na takiej zasadzie, iż być może ktoś po-

trzebuje, więc mu dajmy.

To są, proszę państwa, pie-

niądze publiczne i ich wydawanie musi być pod szcze-

gólną kontrolą.

Z drugiej strony trzeba również zwró-

cić uwagę na to, iż wzrost gospodarczy w Polsce był

dodatni, tak że mamy gotowy program, mieliśmy go-

towy program na okoliczność kryzysu, natomiast nie

wystąpiła potrzeba po stronie przedsiębiorców wyko-

rzystania tych środków.

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo.)

265

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję, pani minister.

sku o odrzucenie raportu Rady Ministrów o pomocy

w 2010 roku, zawartego w druku nr 118, zechce pod-

W głosowaniu wzięło udział 440 posłów.

Za głosowa-

ło 213, przeciw – 226 posłów, wstrzymał się 1 poseł.

mym przyjął raport do wiadomości.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 10. po-

rządku dziennego: Przedstawiony przez Radę

woju Wsi.

Sejm wysłuchał sprawozdania przedstawionego

twa i Rozwoju Wsi pana Tadeusza Nalewajka oraz

sprawozdania komisji przedstawionego przez panią

poseł Annę Nemś i przeprowadził dyskusję.

stawionego sprawozdania.

Poddam ten wniosek pod głosowanie.

sprawozdania.

Przystępujemy do głosowania.

sku o odrzucenie sprawozdania o pomocy publicznej

wało 207 posłów, przeciw – 227, wstrzymał się od

głosu 1 poseł.

mym przyjął sprawozdanie do wiadomości.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 11. po-

mu, skierował projekt ustawy do Komisji Admini-

stracji i Spraw Wewnętrznych w celu rozpatrzenia.

Mam wniosek o zadanie pytania.

Czy są kolejne zgłoszenia?

Nie widzę.

Zamykam listę.

Zielińskiego.

Poseł Jarosław Zieliński:

pytać pana premiera...

Pan premier albo nie słucha,

albo ziewa, albo się śmieje.

(Poruszenie na sali) Panie

premierze...

(Poseł Krystyna Skowrońska: Ależ, panie pośle.)

...panie premierze, do pana pytanie kieruję.

Chciałbym pana zapytać, w jaki sposób chce pan za-

gwarantować bezpieczeństwo Polakom – jeżeli pan

naprawdę chce – w warunkach takiego bałaganu

kompetencyjnego, jaki ta ustawa wprowadza, w za-

kresie zapobiegania i usuwania skutków klęsk żywio-

łowych, zarządzania kryzysowego, ratownictwa, któ-

re było zadaniem resortu MSWiA.

Przekazuje się za-

dania ministrowi administracji i cyfryzacji, ale służ-

by za to odpowiedzialne podlegają innemu ministro-

wi – spraw wewnętrznych.

Ten chaos będzie bardzo

poważnie utrudniał zarządzanie bezpieczeństwem.

To jest pierwsza sprawa.

Sprawa druga.

Na jakiej

podstawie pan premier podporządkował ministrowi

spraw wewnętrznych służby specjalne?

(Oklaski) I py-

tanie trzecie.

O ile wzrośnie liczba stanowisk mini-

sterialnych po podziale resortu spraw wewnętrznych

i administracji na dwa ministerstwa?

Proszę o od-

powiedź.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Na pytania odpowie minister administracji i cy-

fryzacji pan Michał Boni.

szej dyskusji przedstawiałem argumentację dotyczą-

cą tego projektu.

Ważne jest to, aby zrozumieć, iż ta

ustawa wprowadza czy domyka rozwiązania, które

już dzisiaj istnieją w ustawie o wojewodzie, dając wo-

jewodzie kompetencje dotyczące zarządzania kryzy-

sowego na poziomie województwa oraz nakładając

zadania związane z koordynacją prac dotyczących

powiadamiania ratunkowego.

Podobne zadania ko-

266

ordynacyjne dotyczące powiadamiania ratunkowego

są określone w ustawie o pogotowiu ratunkowym, jak

również w ustawach...

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Nie ma ustawy

o pogotowiu ratunkowym.)

...dotyczących zarządzania kryzysowego – proszę

nie przerywać, panie pośle – jak również w usta-

wach...

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Ale nie ma usta-

wy o pogotowiu ratunkowym.)

...jak również w innych ustawach określone są

zadania koordynacyjne wojewody dotyczące zarzą-

dzania kryzysowego i powiadamiania ratunkowego.

Chciałbym także przypomnieć, że trzej wojewo-

dowie są pełnomocnikami rządu do spraw działań

przeciwpowodziowych: program Odra, program Gór-

na Wisła i program Środkowa Wisła.

Wojewodowie

odpowiadają za przygotowania przeciwpowodziowe

w planie wieloletnim.

Wydaje nam się zatem, że ko-

ordynacja prac prowadzona przez wojewodów przy

przygotowaniu przed powodzią oraz w trakcie usu-

wania skutków powodzi będzie jeszcze bardziej efek-

tywna wtedy, kiedy te zadania określimy tak, jak

przewiduje to ustawa.

Podobnie ustawa mówi, że ko-

ordynacja w zarządzaniu kryzysowym z pozycji wo-

jewody dokonywana jest na poziomie województwa,

wtedy kiedy zdarzenie ma charakter odnoszący się

do województwa, a wtedy kiedy ma charakter szerszy

– rządowy zespół zarządzania kryzysowego podejmu-

je wszelkie decyzje.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji powstało

z dwóch resortów: Ministerstwa Infrastruktury oraz

MSWiA, i liczba podsekretarzy stanu jest odpowied-

nia do zadań, jakie ten resort wykonuje, o czym już

informowałem poszczególne komisje sejmowe.

Przed-

miotem decyzji premiera i ustalenia premiera i mini-

stra spraw wewnętrznych jest to, jak zarządzane są

służby specjalne.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Przystępujemy do głosowania...

(Poseł Jarosław Zieliński: Sprostowanie, panie

marszałku.)

Ale nie ma trybu, nie było przywołanej wypowie-

dzi pana posła.

Proszę usiąść.

Nie udzielam głosu.

Proszę usiąść.

(Oklaski) Nie było przywołanego na-

zwiska pana posła.

Proszę usiąść.

(Głosy z sali: Nie ma!)

Przystępujemy do głosowania.

wartego w druku nr 215, zechce podnieść rękę i na-

ło 150, przeciw – 289 posłów, nikt się nie wstrzymał.

nistracji i Spraw Wewnętrznych.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 12. po-

rządku dziennego: Informacja rządu na temat

Sejm wysłuchał informacji przedstawionej przez mi-

pana Sławomira Nowaka i przeprowadził dyskusję.

Mam zgłoszenia do zadania pytań.

listę?

Nie.

Zamykam listę.

Joński... pan poseł Dariusz Joński.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Poseł Dariusz Joński:

Panie Marszałku!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

W dniu wczorajszym z inicjatywy klubu Sojuszu Le-

wicy Demokratycznej odbyła się debata na temat

opóźnień przy budowie dróg i autostrad na Euro

2012.

Szkoda, że pana premiera nie było podczas tej

debaty, bo usłyszałby, co pozostało z tych obietnic,

które zostały złożone w 2008 r.

Euro 2012 miało być ogromną szansą, być może

największą szansą po 1989 r.

Zamiast ﬁestybędziemy

mieli kompromitację – kompromitację drogową i ko-

lejową.

(Poruszenie na sali) Nie będziemy mieli ta-

kich odcinków jak A1, A2, A4.

Nasza stolica, Warsza-

wa, nie będzie miała żadnego odcinka autostrady.

Panie premierze, mam pytanie do pana w związ-

ku z tym: Jakie konsekwencje poniosą te osoby, któ-

re są za to odpowiedzialne?

Którzy pana dyletanci za

odpowiedzą?

Oczekuję, panie premierze, że pan dzi-

siaj nam na to odpowie.

(Dzwonek) Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Pytanie zada pan poseł Andrzej Adamczyk.

Minister Administracji i Cyfryzacji

Michał Boni

267

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję bardzo.

szym w czasie przedstawiania informacji padły z tej

mównicy znamienne zapewnienia.

Otóż wreszcie rząd

postanowił mówić prawdę, szczerą prawdę i tylko

prawdę.

Mam nadzieję, że wiernie powtórzyłem sło-

wa pana ministra Nowaka.

Byliśmy tym zaskoczeni,

ale też nabraliśmy otuchy i nadziei, że wreszcie po-

znamy stan realizacji inwestycji drogowych w Pol-

sce.

Ale bardzo krótko, dopóki pan minister nie

powiedział, że na autostradzie A2 układane są

ostatnie warstwy nawierzchni asfaltowej.

Zacząłem

się zastanawiać, co się stało między godz. 10.23

przed południem a godz. 18 wieczorem.

Bo oto przed

południem autostrada A2 między Łodzią a Kono-

topą na niektórych odcinkach wyglądała właśnie

w ten sposób.

(Poseł Andrzej Adamczyk pokazuje fotograﬁe au-

tostrady, oklaski)

O godz. 18 pan minister zapewniał, że jest już

zbudowana.

W związku z tym zadaję pytanie.

(Dzwo-

nek) Katastrofalny stan budowy autostrad i dróg

ekspresowych w Polsce zakrywacie państwo PR-ową

mgłą.

Panie premierze, kiedy zaczniecie mówić praw-

dę o faktycznym stanie realizacji inwestycji drogo-

wych?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Panie pośle, bardzo proszę, chętnie przyjmę te

fotograﬁe.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Panie marszałku, deklaruję, że dostarczę je do

pana gabinetu, ale w terminie późniejszym.

Dzięku-

ję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Pytanie zada pan poseł Bartłomiej Bodio.

(Gwar

na sali)

Poseł Bartłomiej Bodio:

Mieliśmy okazję wysłuchać długiego wystąpienia

ministra Nowaka, głównie odnośnie do opóźnień na

etapie wykonywania autostrad.

Bardzo mało padało

słów o kolei.

Chciałbym przypomnieć, że 22 z 35 pro-

jektów objętych Programem Operacyjnym „Infra-

struktura i środowisko” nie mają jeszcze podpisanych

umów ani zapewnionego ﬁnansowania.

Panie pre-

mierze, czy pan ma świadomość, że istnieje zagroże-

nie kwaliﬁkowalności projektów unijnych na kwotę

22 mld zł i że systemy bezpieczeństwa na polskiej

kolei nie mają szansy osiągnąć interoperacyjności do

końca perspektywy unijnej?

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Głos zabierze minister transportu, budownictwa

i gospodarki morskiej pan Sławomir Nowak.

(Gwar

na sali)

Minister Transportu,

Panie Marszałku!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Mam wrażenie, że wczoraj udzieliłem państwu wy-

czerpującej odpowiedzi na zadane pytania, ale rozu-

miem, że podniecenie spowodowane kamerami tele-

wizyjnymi każe państwu występować ponownie.

(Poruszenie na sali) Ale dobrze, mamy cierpliwość,

aby konsekwentnie państwu tłumaczyć pewne rze-

czy.

(Poruszenie na sali)

Panu posłowi Adamczykowi wczoraj, kiedy poka-

zywał te same fotograﬁe, wytłumaczyłem, iż to jest

MOP, takie miejsce obsługi pojazdów obok autostra-

dy, które zgodnie z kontraktem ma być wybudowane

do końca 2012 r.

Nigdy też nie powiedziałem, że 100%

odcinka C na autostradzie A2 jest już pod masą bitu-

miczną.

(Poseł Andrzej Dera: Odcinek terenowy tylko

w Polsce.)

Panie pośle, żeby być rzetelnym, musi pan to

przyznać.

Nie powiedziałem tego.

Mówię konse-

kwentnie, na A2 mamy pod MMA, czyli pod warstwą

podbudowy, blisko 50% odcinka C, tego najbardziej

zapóźnionego.

Reszta jest już w zasadzie pokryta

w 100%.

Ale rozumiem, że nie to państwa w szcze-

gólności interesuje, bo zawsze warto się porównywać.

Chcę powiedzieć państwu tylko tyle, że jeżeli apelu-

jecie o prawdę, o rzetelne rozliczanie się z opinią pu-

bliczną, to nasz rząd, niezależnie od kadencji, zawsze

uczciwie stawiał sprawę.

(Poruszenie na sali)

Chcę powiedzieć tylko tyle, bo statystyka mówi

wszystko: wy, specjaliści od niebudowania dróg, któ-

rzy dzisiaj tak ochoczo występujecie, potrzebowali-

byście 15 lat na podpisanie tylu umów na autostrady.

A ile potrzebował Grabarczyk?

(Poruszenie na sali,

oklaski) To jest prawda o waszych rządach.

15 lat.

Nie wiem, jak Polska by to zniosła (Oklaski), bo

mamy w pamięci ciężkie 2 lata waszych rządów, i to

wystarczyło.

(Poruszenie na sali)

(Poseł Andrzej Duda: Nikt nigdy nie dysponował

takimi pieniędzmi.)

Panu posłowi z Ruchu Palikota chciałbym powie-

dzieć tyle.

Wiem, że „interoperacyjność” to bardzo

268

interesujące słowo.

Interoperacyjność wdrażana jest

procesami w całej Unii Europejskiej.

To się nie dzie-

je z dnia na dzień.

Wymagane są stosowne zmiany

ustawowe, ale warto się też przygotować do tej de-

baty.

Bardzo często państwo z tej części sali podno-

siliście też problem opóźnień na budowach, co było

powodem informacji, którą państwu wczoraj złoży-

liśmy.

Ja bym proponował, żeby pan poseł Bodio

zapytał swojego lidera, jak to jest, jak się robi wiel-

kie inwestycje budowlane, jak się buduje np. pałac

w Jabłonnie pod Lublinem, jak się ma wielu, wielu

pracowników…

(Poseł Janusz Palikot: Chętnie opowiem o tym.)

Zakładam się, że były jakieś problemy z wykonaw-

cami, podwykonawcami.

Zapewne to sprawność me-

nedżerska Janusza Palikota pozwoliła mu tę wielką,

spektakularną inwestycję zakończyć, tak jak my za-

kończymy nie inwestycje prywatne, a inwestycje pu-

bliczne.

Zakończymy je najdalej w 2013 r., wtedy

wszystkie zaplanowane odcinki autostradowe zosta-

ną wykończone.

Cała autostrada A1, A2 i A4, wszyst-

ko zostanie zakończone, A2 i A1 zostaną zakończone

do końca 2012 r. a wszystkie odcinki autostradowe

A4 będą gotowe do końca 2013 r.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Pyrzowice – Stryków

też.)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Przystępujemy do głosowania.

Kto z pań i panów posłów…

( Poruszenie na sali,

posłowie uderzają w pulpity)

Proszę salę o ciszę.

(Głos z sali: W trybie sprostowania.)

Ja proszę panów posłów o trochę lepszy reﬂeks.

(Wesołość na sali, oklaski) Rozpocząłem procedurę

głosowania.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Panie marszałku, pan

wie, że jest pan w szczególnej sytuacji w czasie tej

debaty, i bardzo proszę, żeby pan nie nadużywał…)

Przepraszam.

Nazwisko pana posła zostało przy-

wołane w wypowiedzi.

Bardzo proszę, pan poseł Adamczyk w trybie spro-

stowania.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Panie ministrze, nie zrozumiał pan przesłania tej

fotograﬁi.

(Poseł pokazuje fotograﬁę) To nie są miej-

sca obsługi podróżnych, tylko to są kolejne warstwy

nasypów autostrady, a to jest geowłóknina.

Panie

ministrze, to są bajora na przebiegu przyszłych na-

sypów autostradowych, a to jest wiadukt autostrado-

wy.

(Oklaski) Tak że proszę nie imputować szczegól-

nego podniecenia.

Panie ministrze, stan emocji mó-

wiących wynika z troski o zaawansowanie inwestycji

drogowych, abyście nie zaprzepaścili kolejnych miliar-

dów złotych, jak robiliście to w poprzednich latach.

W 2008 r. nie wykorzystano 6 mld zł, w 2009 r. nie

wykorzystano 7 mld zł, w 2010 r. nie wykorzystano

kolejnych miliardów.

Niech pan nie mówi, że jesteście

mistrzami świata w budowaniu dróg.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Głosujemy.)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Bardzo proszę, pan poseł Bodio.

Poseł Bartłomiej Bodio:

nie mówiłem o opóźnieniach na etapie budowy.

Ja mó-

wiłem o tym, że pan nie ma umów na 22 z 35 projek-

dowisko”.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

sku o odrzucenie informacji rządu na temat stanu

wych i kolejowych, zechce podnieść rękę i nacisnąć

przycisk.

wało 211, przeciw – 227, nikt się nie wstrzymał.

porządku dziennego: Głosowanie nad wnio-

konﬂiktuzwiązanegozsytuacjąsłużbmunduro-

wych na tle nierównego ich traktowania w za-

kresie podwyższania uposażeń w 2012 r.

Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał in-

formacji przedstawionej przez ministra spraw we-

wnętrznych pana Jacka Cichockiego i przeprowadził

dyskusję.

Do zadania pytania zgłosił się poseł.

Minister Transportu, Budownictwa

269

Czy są dalsze zgłoszenia?

Nie widzę.

Zamykam listę.

Określam limit na 1 minutę.

Pan poseł Jarosław Zieliński, bardzo proszę.

premiera.

Pański rząd miał już wiele genialnych po-

mysłów, ale ten przechodzi wszelkie wyobrażenia,

nawet gdy chodzi o standardy pańskiego rządu.

Otóż

uzależniono podwyżki strażaków, Służby Więziennej,

Straży Granicznej od pogody, od tego, czy będą klęski

żywiołowe czy nie.

Chciałbym zapytać po tych wielu

dyskusjach, panie premierze, jakie jest prawdziwe

źródło tego absurdalnego, ale także bardzo groźnego

pomysłu, perﬁdnego w swojej istocie.

Bo przecież

strażakom rząd powiedział mniej więcej tyle: Jeżeli

nie zużyjecie tych pieniędzy na ratowanie ludzi i mie-

nia, to będziecie mieli podwyżki, ale jeżeli zużyjecie,

to nie.

To jest perﬁdia.

I jeszcze.

Co się stanie, jeżeli po 30 września funk-

cjonariusze otrzymają podwyżki z tych środków, a po-

tem wystąpi klęska żywiołowa?

Każde pan im te

pieniądze zwrócić, panie premierze?

Jak to będzie?

Zapraszam pana na mównicę, może na temat służb

specjalnych przy okazji pan odpowie, bo pan ten te-

mat pominął, a to jest bardzo ważna sprawa.

Bardzo

proszę tu przyjść, nie bać się.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Tak jak było w cza-

sie dyskusji wielokrotnie mówione przez pana mini-

stra Cichockiego, mamy taką sytuację budżetową,

jaką mamy.

Znajdujemy się w procedurze nadmier-

nego deﬁcytu i rząd przeprowadził wszelkie możliwe

analizy dotyczące tego, gdzie można znaleźć środki

na podwyżki dla funkcjonariuszy innych służb niż

Policja i wojsko.

Tylko taka możliwość w tym budże-

cie istniała.

Według naszej oceny nie ma praktycznie

żadnych obaw, czy funkcjonariusze te pieniądze do-

staną.

Gdyby jakimś cudem, którego w tej chwili nie

widać, tak się nie stało, to absolutną intencją rządu

jest aby pieniądze te były w budżecie na rok przyszły.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

tu związanego z sytuacją służb mundurowych na tle

nierównego ich traktowania w zakresie podwyższa-

nia uposażeń w 2012 r., zechce podnieść rękę i naci-

porządku dziennego: Głosowanie nad wnio-

skiem o odrzucenie sprawozdania Rady Mini-

strów z realizacji „Krajowego programu prze-

ciwdziałania przemocy w rodzinie” od 1 stycznia

Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał spra-

wozdania przedstawionego przez sekretarza stanu

Jarosława Dudę oraz sprawozdania komisji przedsta-

prowadził dyskusję.

Sejm sprawozdanie przyjął do wiadomości.

Do zadania pytania zgłosiła się pani posłanka.

Czy są kolejne zgłoszenia?

Jest zgłoszenie pana posła Roberta Biedronia.

Innych zgłoszeń nie widzę.

Zamykam listę.

Określam limit czasu na 1 minutę.

Fotygę.

Poseł Anna Fotyga:

nad punktem, nad którym będziemy za chwilę głoso-

wać, posłowie Prawa i Sprawiedliwości zadawali me-

rytoryczne pytania.

Z odpowiedzi i z samej informa-

cji wynikało, że w kilkuset przypadkach, bo było ich

powyżej 100, dzieci były odbierane rodzinom z po-

wodu niedostatku, po prostu z powodu biedy.

A jed-

nak przedstawiciel rządu, który odpowiadał na te py-

tania, pozwalał sobie na uwagi ad personam w sto-

sunku do zadających pytania posłów.

Mam pytanie

do rządu: Kiedy przestaniecie państwo nas obrażać i za-

czniecie odpowiadać merytorycznie?

(Oklaski)

270

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Poseł Robert Biedroń:

rze!

Ten parlament przygotował bardzo dobrą ustawę

o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Macie pań-

stwo dobre narzędzie do realizacji tej polityki.

I co

się okazuje?

Nie potraﬁcie w ogóle z niego skorzy-

stać.

Około 600 tys. przypadków przemocy w rodzinie

w 2010 r.

Ile aktów oskarżeń?

16 tys. Co z pozosta-

łymi?

Co się dzieje w tych rodzinach?

Przemoc się

dzieje.

87% z tych 16 tys. przypadków zostało umo-

rzonych.

Co się dzieje w rodzinach, nie wiemy nadal.

Dostaliśmy tylko i wyłącznie statystykę, suche in-

formacje.

Żadnych pomysłów na rozwiązanie proble-

mu przemocy w rodzinie.

(Poseł Magdalena Kochan: Nieprawda.)

W związku z tym pytam: Kto w rządzie, kto z pana

rządu, panie premierze, bierze osobistą odpowiedzial-

ność za przemoc wobec kobiet i przemoc wobec dzie-

dzinie?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Bardzo proszę, panie ministrze.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Nie przypomi-

nam sobie, żeby pani posłanka Fotyga zadała mi ja-

kiekolwiek pytanie i dlatego nie jestem w stanie usto-

sunkować się do tego.

Nie było z mojej strony żadnych

uwag ad personam, jak pani powiedziała, do żadnego

z posłów Prawa i Sprawiedliwości.

Niestety nie mogę

zgodzić się z tak postawionym tutaj problemem.

Jeśli chodzi o pana posła Biedronia, wyjaśniałem

tę kwestię.

To są decyzje sądu.

Trudno, żeby można

było personalnie wskazywać odpowiedzialność kogo-

kolwiek.

Kto jest, przepraszam?

(Poseł Robert Biedroń: Jest pan...)

Pan wybaczy, panie pośle.

Tyle więc mogę powiedzieć.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

sku o odrzucenie sprawozdania Rady Ministrów z re-

alizacji „Krajowego programu przeciwdziałania prze-

2010 r., zawartego w druku nr 48, zechce podnieść

wało 188, przeciw – 228, wstrzymało się 17 posłów.

Stwierdzam, że Sejm wniosek o odrzucenie od-

rzucił, a tym samym przyjął sprawozdanie do wia-

domości.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 15. po-

rządku dziennego: Głosowanie nad wnioskiem

ki społecznej o skutkach obowiązywania ustawy

Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał in-

formacji przedstawionej przez sekretarza stanu w Mi-

wa Dudę oraz sprawozdania komisji przedstawionego

przez panią poseł Iwonę Guzowską, a także przepro-

wadził dyskusję.

informacji.

i nacisnąć przycisk.

W głosowaniu udział wzięło 432 posłów.

Za głoso-

wało 202, przeciw – 228, wstrzymało się 2 posłów.

wiadomości.

(Gwar na sali)

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Mam wniosek formalny.)

Proszę salę o ciszę.

Jest wniosek formalny.

Być

może trzeba będzie głosować, tak że proszę nie opusz-

czać jeszcze sali.

Bardzo proszę, pani poseł.

271

Poseł Krystyna Pawłowicz:

Składam niniejszym wniosek o ogłoszenie prze-

rwy i zwołanie Konwentu Seniorów w celu rozwiąza-

nia problemu ustawy, którą przed chwilą koalicja

przegłosowała, ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu

głosowaliśmy, że ustawa działa wstecz.

Art. 6 prze-

głosowanej wadliwie ustawy mówi, że przyjęte prze-

1 stycznia 2012 r.

No, mamy połowę marca.

Poza tym przy takim sformułowaniu, to podsta-

wowa rzecz, pojawia się wątpliwość, czy ona wchodzi

w życie z dniem ogłoszenia, czy od 1 stycznia.

Jeśli

od 1 stycznia, to musimy brać pod uwagę wszystkie

skutki prawne, ﬁnansowe itd.

W związku z tym twierdzę, że ustawa przegłoso-

wana została sprzecznie i z konstytucją, i z funda-

mentalną zasadą prawa mówiącą, że prawo nie dzia-

ła wstecz.

(Oklaski) Proszę o zwołanie Konwentu

Seniorów.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

W tej chwili poddam pod głosowanie wniosek o prze-

rwę.

szeniem przerwy, proszę o podniesienie ręki i naci-

śnięcie przycisku.

Kto jest przeciw?

Za wnioskiem głosowało 180 posłów, przeciw –

196, wstrzymał się 1 poseł.

Nie ma podstaw do zarządzenia przerwy z powo-

dów, o których mówiła pani posłanka, ale zarządzam

2 minuty przerwy.

(Wesołość na sali)

(Przerwa w posiedzeniu od godz. 10 min 44

do godz. 10 min 47)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Wznawiam obrady.

(Gwar na sali)

Proszę przenieść rozmowy w kuluary.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 16.

porządku dziennego: Przedstawiony przez Radę

Pacjenta oraz przestrzegania praw pacjenta na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 55)

wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia (druk

nr 202).

Proszę o zabranie głosu panią rzecznik praw pa-

cjenta Krystynę Barbarę Kozłowską w celu przedsta-

wienia sprawozdania.

(Gwar na sali)

Jeszcze raz proszę panie i panów posłów o prze-

niesienie rozmów w kuluary.

Głos ma pani rzecznik praw pacjenta, bardzo proszę.

Rzecznik Praw Pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Panie i Pano-

wie!

Działając na podstawie ustawy o prawach pa-

cjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, mam przyjemność

zaprezentować państwu najważniejsze kwestie wy-

nikające ze sprawozdania z realizacji przez rzecznika

ustawowych zadań oraz przestrzegania praw pacjen-

ta w Polsce w 2010 r.

Szanowni Państwo!

Jest to pierwsze sprawozda-

nie za pełny rok funkcjonowania rzecznika praw pa-

cjenta w Rzeczypospolitej Polskiej.

Funkcję rzeczni-

ka praw pacjenta pełnię od października 2009 r.

Rzecznik praw pacjenta jest centralnym organem

administracji rządowej, którego głównym i najważ-

niejszym zadaniem jest reagowanie i podejmowanie

ustawowych działań we wszystkich sytuacjach go-

dzących w prawa pacjenta, które są określone w usta-

ność na podstawie wpływających wniosków.

Do Biu-

ra Rzecznika Praw Pacjenta może zgłosić się każda

osoba, w stosunku do której świadczeniodawca udzie-

lający świadczeń zdrowotnych w placówkach publicz-

nych bądź prywatnych naruszył zagwarantowane

przez ustawodawcę prawa.

Profesjonalna pomoc

udzielana pacjentom przez biuro jest bardzo szybko

dostępna.

To taka instytucja centralna w Polsce, któ-

kających się z łamaniem praw pacjenta przyjmuje nie

tylko zgłoszenia pisemne i osobiste, ale także telefo-

niczne dzięki czynnej 12 godzin w dni powszednie

ogólnopolskiej bezpłatnej infolinii.

Działanie takie

ma na celu bezpośredni kontakt nie tylko z osobami

poszkodowanymi w wyniku działań niezgodnych

z obowiązującymi przepisami, ale także chcącymi

poznać przysługujące im uprawnienia.

Do dyspozycji

pacjentów jest także wielofunkcyjna możliwość skła-

dania wniosków w systemie elektronicznym, co prze-

kłada się na realne rezultaty w postaci niezwłoczne-

go podjęcia postępowania.

Podkreślę, że pracownikami biura są także rzecz-

nicy praw pacjenta szpitala psychiatrycznego realizu-

rze było zatrudnionych w tym charakterze 26 osób peł-

niących takie funkcje w 50 placówkach na terenie 15

województw.

Taka forma działania urzędników bez-

pośrednio na miejscu, gdzie może dojść do łamania

praw pacjenta, daje duże możliwości podejmowania

działań w momencie łamania praw osób hospitalizo-

wanych w szpitalach psychiatrycznych.

Należy zazna-

czyć, iż są to pacjenci, którzy ze względu na charakter

272

schorzeń szczególnie potrzebują wyspecjalizowanej

pomocy w zakresie ochrony ich praw.

W 2010 r. budżet Biura Rzecznika Praw Pacjenta

wynosił 5917 tys. zł, a na koniec okresu sprawozdaw-

czego było zatrudnionych 65 osób.

Warto przy tym

wspomnieć, że w momencie wprowadzenia ustawy o

jej regulacji odnoszące się do zatrudnienia oceniono

na 110 osób, a budżet na 11 mln zł.

Szanowni Państwo!

Jaki zatem był rok 2010 dla

rzecznika praw pacjenta, a tym samym jakie działa-

nia podejmował rzecznik w minionym okresie, aby

chronić prawa pacjentów?

Z pewnością był to kolejny

okres bardzo szybkiego wzrostu otrzymanych i pod-

jętych spraw.

W 2010 r. wpłynęło łącznie 28 735 spraw,

w tym 7861 kierowanych bezpośrednio do rzeczni-

ków praw pacjenta szpitali psychiatrycznych.

Przy-

pomnę tylko, że w 2009 r., w okresie od maja do grud-

nia, do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęło

blisko 9 tys. spraw.

Czym więc jest spowodowana tak bardzo wyraź-

nie widoczna tendencja wzrostowa?

Z dokonanej ana-

lizy mogę stwierdzić, że przyczyną jest stale podno-

sząca się świadomość pacjentów o istnieniu praw,

które im przysługują, oraz o instytucji rzecznika

praw pacjenta.

Dodatkowo bardzo szybki i łatwy kon-

takt z Biurem Rzecznika Praw Pacjenta w postaci

chociażby bezpłatnej infolinii czy przyjęć osobistych

oraz skuteczność i przystępność udzielanych porad

przekładają się właśnie na tę liczbę spraw, które

wpływają do biura.

Powyższe powoduje, że pacjenci

coraz chętniej zgłaszają swoje problemy, a pragnę

podkreślić, iż wnioski kierowane do rzecznika są wol-

ne od opłat.

Biorąc również pod uwagę stale prowadzone dzia-

łania biura popularyzujące wiedzę o ochronie praw

pacjenta, czyli kampanie informacyjne, społeczne,

taka tendencja będzie się utrzymywać i rok 2011 za-

mknie się już liczbą prawie 38 tys. spraw.

stawienie istotnych danych i odpowiedź na pytanie,

na naruszenia których praw pacjenci skarżyli się naj-

częściej, a które z tych skarg potwierdziły się w pro-

wadzonych przeze mnie postępowaniach wyjaśniają-

cych.

Najczęściej sygnalizowane było naruszanie pra-

wa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, np. uniemoż-

liwianie rejestracji telefonicznej, problemy z uzyski-

waniem świadczeń ﬁnansowanychześrodkówpublicz-

nych.

Takich zgłoszeń było 15 516.

Następnie prawo

pacjenta do informacji.

Zgłoszono 2448 spraw.

Kolejne

to prawo pacjenta do dokumentacji medycznej, np.

niezgodne z ustawą opłaty za udostępnianie dokumen-

tacji medycznej, odmowa udostępnienia dokumentacji

medycznej.

Takich zgłoszeń otrzymaliśmy 2389, z cze-

go stwierdzonych naruszeń było aż 45%.

Szanowni Państwo!

Jednym z ustawowych zadań

rzecznika jest prowadzenie postępowań w sprawach

Praktyką naruszającą zbiorowe prawa pacjentów są

m.in. bezprawne zorganizowane działania lub zanie-

chania podmiotów udzielających świadczeń zdrowot-

nych i stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu

przez organizatora strajku – mające na celu pozba-

wienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw,

rzyści majątkowej.

czynienia z praktyką naruszającą zbiorowe prawa pa-

cjentów, należy mieć na uwadze konieczność wystą-

pienia łącznie czterech przesłanek.

Po pierwsze, wy-

pełnienie znamion bezprawności, po drugie, działania

lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń

zdrowotnych muszą być zorganizowane, po trzecie,

naruszenia zbiorowego prawa pacjenta – sprzeczność

z unormowaniem stanowiącym o prawie pacjenta, po

czwarte, cel działania: pozbawienie pacjentów praw

wane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Chciałabym wyraźnie zaznaczyć, że w działalno-

ści rzecznika praw pacjenta upatruję także charak-

teru proﬁlaktycznego.

Dlatego też celem wszczyna-

nych postępowań nie jest nakładanie kar na świad-

czeniodawców, ale przede wszystkim zaprzestanie

prowadzenia przez nich jakichkolwiek działań utrud-

niających pacjentom pełną realizację praw.

Przypomnę, że nałożenie kar ﬁnansowych jest

możliwe tylko w dwóch przypadkach: po pierwsze,

terminie informacji, o które zwraca się z wnioskiem

rzecznik praw pacjenta – możliwość nałożenia kary

do 50 tys. zł, po drugie, jeśli świadczeniodawca nie

przez rzecznika decyzji o uznaniu działań za naru-

szające zbiorowe prawa pacjentów – możliwość nało-

mierze od zachowania samego świadczeniodawcy za-

leży ostateczne rozstrzygnięcie.

W 2010 r. rzecznik prowadził postępowania ma-

jące na celu sprawdzenie, czy w danym przypadku

zasadne będzie podjęcie decyzji o wszczęciu postępo-

wania w przedmiocie ewentualnego naruszenia zbio-

rowych praw pacjentów.

Podam przykłady.

Pierwszy przykład dotyczy braku możliwości za-

pisania się przez pacjentów w kolejce oczekujących

na udzielenie świadczeń zdrowotnych w zakresie pod-

stawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej.

Doty-

czyło to okresu na początku roku.

Wyglądało to w ten

sposób, że pacjenci byli zapraszani na jeden dzień do

świadczeniodawcy, w związku z czym warunki, w ja-

kich oczekiwali na zapisanie, były skandaliczne.

Inne

trudności związane były z zarejestrowaniem się przez

telefon.

W związku z tym w 100 przypadkach podję-

łam postępowanie wyjaśniające.

Skierowane zostały

wystąpienia do osób kierujących placówkami o nie-

zwłoczne przedłożenie wyjaśnień w tej kwestii, a następ-

nie wyjaśnienia te zostały przekazane do wiadomości

prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i dyrektorów

Rzecznik Praw Pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska

273

oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu

Zdrowia.

Wiąże się to z tym, że oddział Narodowego

Funduszu Zdrowia, podpisując kontrakt ze świadcze-

niodawcą, może wyciągać konsekwencje w momencie,

kiedy świadczeniodawca nie dotrzymuje warunków

kontraktu.

Występowałam również do wojewodów

oraz marszałków województw, prosząc ich o to, aby

zwrócili uwagę na ten problem jednostkom im pod-

ległym.

Następny przykład dotyczy ograniczenia dostępu

do dokumentacji medycznej.

Polegało to na obciąża-

niu pacjentów kosztami związanymi z uzyskaniem

kopii dokumentacji medycznej, na przykład w wyso-

kości 10-krotnie większej, niż określono w ustawie

wiście moje działania kończyły się tym, że nadpłaco-

ne koszty były zwracane pacjentom.

Na tej podstawie

przeprowadziłam postępowania wyjaśniające, a na-

stępnie skierowałam wniosek o przeprowadzenie

kontroli przez organy rejestrowe.

Tak jak już powie-

działam, nadpłacone kwoty były zwracane.

Kolejny przykład dotyczy pobierania kaucji zwrot-

nej od rodziców w przypadku nieokazania dowodu

ubezpieczenia w sytuacji udzielania świadczeń zdro-

wotnych dziecku.

Następny przykład to skarga na samodzielny wo-

jewódzki szpital psychiatryczny.

W tym przypadku

poruszono problem naruszenia praw pacjentów po-

przez drastyczne ograniczenie obsady lekarskiej

w placówce (2 lekarzy na 740 pacjentów w weekend).

W związku z tym wszczęłam postępowanie wyjaśnia-

jące, które potwierdziło informacje przekazane przez

pacjentów.

Wystąpiono z wnioskiem do konsultanta

wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii o przeprowa-

dzenie kontroli.

Rzecznik również przeprowadził

kontrolę, której skutkiem były zalecenia zarówno

konsultanta, jak i wojewody mazowieckiego dotyczą-

ce wprowadzenia działań naprawczych w kwestii

zapewnienia niezbędnej opieki lekarskiej.

Szanowni Państwo!

Rzecznik praw pacjenta wsz-

czyna postępowanie wyjaśniające, jeśli poweźmie

wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą naru-

szenie praw pacjenta, czyli musi być oznaczenie wnio-

skodawcy, oznaczenie pacjenta i zwięzły opis stanu

faktycznego.

Rzecznik podejmuje również postępo-

wania wyjaśniające w sytuacji, kiedy media donoszą

o niepokojących sygnałach.

Wniosek kierowany do

rzecznika jest wolny od opłat.

Rzecznik może daną

sprawę podjąć lub wskazać pacjentowi przysługujące

mu środki prawne albo przekazać sprawę według

właściwości, czyli może sprawy nie podjąć.

Jak już wspomniałam, w 2010 r.:

— rzecznik praw pacjenta podjął ponad 26 tys.

spraw, w tym wszczął blisko 8 tys. postępowań wy-

jaśniających,

— rzecznik praw pacjenta przekazał 2228 pouczeń

o przysługujących wnioskodawcy lub pacjentowi

środkach prawnych, ponieważ sprawy, które są zgła-

szane do rzecznika, nie zawsze wymagają interwen-

cji, czasami są to zapytania prawne o to, w jaki spo-

sób poruszać się w systemie ochrony zdrowia; prze-

kazywane informacje dotyczyły pouczeń m.in. w za-

kresie: możliwości sądowego dochodzenia roszczeń

przed sądami cywilnymi oraz zwolnienia z kosztów

sądowych, odpowiedzialności zawodowej lekarzy,

prawa dostępu do dokumentacji medycznej, przysłu-

gujących uprawnień do uzyskiwania świadczeń zdro-

wotnych finansowanych ze środków publicznych

w oparciu o obowiązujące przepisy prawa,

— tylko 124 sprawy zostały przekazane zgodnie

z właściwością do innych instytucji; to były sprawy

przekazywane też do rzeczników odpowiedzialności

zawodowej, ponieważ, warto zauważyć, rzecznik

praw pacjenta nie może oceniać procesu leczenia i pro-

cesu terapeutycznego,

— rzecznik praw pacjenta nie podjął 112 spraw

głównie z powodu braku oznaczenia wnioskodawcy

zgłaszającego sprawę lub braku ustawowej kompe-

tencji rzecznika.

Prowadząc postępowanie jako rzecznik praw pa-

cjenta, w czterech przypadkach zdecydowałam się

zbadać bez uprzedzenia sprawę na miejscu.

Sprawy te

dotyczyły stosowania monitoringu w szpitalu, a także

stwierdzonych w wyniku postępowań naruszeń praw

pacjentów placówek psychiatrycznych.

Warto dodać,

że to jest akurat ta dziedzina medycyny, w której naj-

częściej są naruszane prawa pacjentów.

Szanowni państwo, podkreślę, że w roku 2010

występowałam 14 razy z wnioskami o podjęcie ini-

cjatywy ustawodawczej, które dotyczyły między in-

nymi rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 7 grud-

jej wypełniania.

Dotyczyło to sytuacji, kiedy było

dużo skarg pacjentów co do braku wpisów płci dziec-

ka martwo urodzonego w dokumencie pisemnego

zgłoszenia urodzenia dziecka oraz w karcie zgonu.

Inne wystąpienie do ministra zdrowia dotyczyło roz-

ważenia możliwości przedłużenia ﬁnansowaniaprzez

Narodowy Fundusz Zdrowia pomp insulinowych do

26. roku życia.

Wiemy, że już w tej chwili jest ten

zapis i młodzież do 26. roku życia może z tego sko-

rzystać.

Wystąpiłam do Ministerstwa Zdrowia także

z wnioskiem o rozważenie objęcia leczeniem prepa-

ratem interferon beta pacjentów poniżej 16. roku

życia.

W tej chwili młodzież od 12. roku życia może

być już leczona interferonem.

W 2010 r. blisko 100 razy podejmowałam działa-

nia zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony

praw pacjenta, kierując w tym celu swoje oceny

i wnioski do ministrów, wojewodów, marszałków wo-

jewódzkich, rektorów uczelni medycznych.

Ponad

150 razy podejmowałam współpracę z organami wła-

dzy publicznej, w szczególności z ministrem zdrowia,

w celu zapewnienia pacjentom przestrzegania ich

praw.

Każde niepokojące sytuacje o szerszym zasięgu

były zgłaszane do ministra zdrowia.

Realizując to

zadanie, brałam udział w uzgodnieniach międzyre-

Rzecznik Praw Pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska

274

sortowych projektów aktów prawnych, w tym między

innymi ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdro-

wotnym i ustawy o Państwowym Ratownictwie Me-

dycznym.

Wnosiłam o rozszerzenie możliwości kon-

tynuowania leczenia w ramach chemioterapii nie-

standardowej, o wprowadzenie blankietów pacjentów

zażywających leki przeciwzakrzepowe.

Biuro Rzecz-

nika Praw Pacjenta prowadziło wspólne kontrole

z Ministerstwem Zdrowia między innymi w Woje-

wódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Cho-

rych w Lubiążu.

Współpracowałam w ramach grupy

roboczej, której celem było opracowanie zasad postę-

powania medycznego w przypadku niskiej tolerancji

przez kobietę bólu porodowego.

Byłam też inicjato-

rem spotkania w Ministerstwie Zdrowia wszystkich

stron zainteresowanych właśnie tym tematem.

Analizując poziom przestrzegania praw pacjenta

osób osadzonych, współpracowałam z ministrem

sprawiedliwości w procesie uzgodnień międzyresor-

towych projektów, rozporządzenia w sprawie udzie-

lania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym

sprawiedliwości w sprawie rodzajów i zakresu doku-

mentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania

w zakładach opieki zdrowotnej dla osób pozbawio-

nych wolności.

Ponieważ otrzymywałam od pacjentów skargi zwią-

zane z ewentualnymi naruszeniami ochrony danych

osobowych, współpracowałam również z generalnym

wprowadzenia zmian do regulacji dotyczących dostępu

do dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta.

Jest

to problem, kiedy do szpitala traﬁa pacjent, który jest

stęp do informacji i do dokumentacji rodzinie bądź

innym osobom bliskim.

Występowałam również do

głównego inspektora w sprawie postępowania w przy-

padku zagubienia dokumentacji medycznej przez

świadczeniodawców czy też legalności wywieszania na

drzwiach gabinetów lekarskich list z imieniem i nazwi-

skiem pacjenta wraz z godziną wizyty.

Szczególnego podkreślenia wymaga współpraca

z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz pełno-

mocnikiem ministra spraw zagranicznych do spraw

postępowań przed międzynarodowymi organami

ochrony praw człowieka w zakresie instytucji prawa

pacjenta do sprzeciwu wobec opinii lub orzeczenia

lekarza.

W dniach 12–13 października 2010 r.

Komitet

Praw Człowieka ONZ w Genewie rozpatrzył VI spra-

wozdanie okresowe Rzeczypospolitej Polskiej z reali-

zacji postanowień Międzynarodowego Paktu Praw

Obywatelskich i Politycznych.

Jednym z głównych

tematów zainteresowania członków komitetu były

następujące kwestie: postępowanie w sprawie sprze-

ciwu pacjenta odnośnie do opinii lub orzeczenia leka-

rza, przerywanie, w tym nielegalne, ciąży, dostęp do

badań prenatalnych oraz środków antykoncepcyj-

nych.

W trakcie obrony VI sprawozdania okresowego

Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji postanowień

litycznych przedstawiciele rzecznika praw pacjenta

przedłożyli także szczegółowe informacje na temat

procedury sprzeciwu, która została wprowadzona do

polskiego systemu prawnego ustawą o prawach pa-

Szanowni Państwo!

Jeżeli zaś chodzi o działania

edukacyjne, promocyjne i medialne, to chciałabym

podkreślić, że ich celem był, jest i będzie także w przy-

szłości zarówno wzrost świadomości obecnych i po-

tencjalnych pacjentów w zakresie przysługujących

im praw, jak i podniesienie świadomości istnienia

centralnego organu administracji rządowej stojącego

na straży praw pacjentów.

Tym samym w paździer-

niku 2010 r. rzecznik praw pacjenta zainaugurował

ogólnopolską kampanię promocyjno-informacyjną

pod tytułem „Pacjencie, czy znasz swoje prawa?”

w związku z pierwszą rocznicą działalności.

Mate-

riały informacyjno-promocyjne w formie ulotek w ilości

po kilkaset sztuk w zależności od liczebności miejsco-

wości zostały rozesłane do wszystkich gmin w Polsce,

tj. blisko do 2,5 tys. jednostek administracji samorzą-

du terytorialnego.

Rzecznik zwrócił się do wszyst-

kich samorządów gminnych z prośbą o dystrybucję

materiałów wśród mieszkańców, jak również o za-

mieszczenie przesłanych informacji na prowadzonych

stronach internetowych.

Te formy zarządzania infor-

macją okazały się niebywale skuteczne.

W efekcie

znacznie wzrosło zainteresowanie samymi prawami

przysługującymi pacjentom, jak też instytucją rzecz-

nika praw pacjenta.

Innym rezultatem prowadzonych

działań promocyjnych było nawiązanie bliższej

współpracy z niektórymi miastami, która jest konty-

nuowana do dzisiaj.

Z całą stanowczością mogę stwierdzić, że podej-

mowane przeze mnie działania w 2010 r. mające na

celu poprawę sytuacji pacjentów wynikały przede

wszystkim z analizy wszystkich spraw wpływających

do Biura Rzecznika Praw Pacjenta i określenia ob-

szarów wymagających naprawy.

Sygnalizowane

przez pacjentów i monitorowane przez biuro zdarze-

nia dotyczą w większości publicznego sektora świad-

czeniodawców.

Barierami utrudniającymi uzyskanie pomocy me-

dycznej w 2010 r. były przede wszystkim: odmowy

udzielenia świadczenia z powodu nieokazania doku-

mentu potwierdzającego ubezpieczenie zdrowotne,

nierespektowanie przez świadczeniodawców ustawo-

wej możliwości zobowiązania pacjenta do przedsta-

wienia dokumentu potwierdzającego prawo do świad-

czeń w ciągu 7 dni w przypadku uzyskania świadczeń

ambulatoryjnych i 30 dni w przypadku świadczeń

szpitalnych, ustalanie list osób oczekujących bez

kwaliﬁkowania do kategorii medycznych według

przypadku: przypadek pilny, przypadek stabilny,

a także niepodawanie do publicznej wiadomości za-

sad wpisywania na listy, odmowy leczenia z powodu

275

nieobowiązującej już rejonizacji, ograniczenie prawa

swobody wyboru świadczeniodawcy realizującego

świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,

rehabilitacji leczniczej, leczenia szpitalnego, stacjo-

narnej opieki długoterminowej, długi okres oczeki-

wania na świadczenia zdrowotne, w tym w celu uzy-

skania recepty na leki czy też zlecenia na sprzęt

ortopedyczny.

Najdłuższe terminy oczekiwania doty-

czą okulistyki, kardiologii, endokrynologii, neurolo-

gii i ortopedii.

Dodatkowo z początkiem roku 2010 wystąpiły

istotne problemy w realizacji programu leczenia

w ramach świadczenia chemioterapii niestandardo-

wej.

Świadczenie to jest procedurą podania leku w te-

rapii nowotworów realizowaną z wykorzystaniem

cji czynnych stosowanych w chemioterapii nowotwo-

rów.

W związku z zarządzeniem prezesa NFZ che-

mioterapia niestandardowa mogła być stosowana

tylko w placówkach, w których zatrudniony być kon-

sultant wojewódzki z określonej dziedziny medycyny.

Biuro Rzecznika Praw Pacjenta przyjmowało zgło-

szenia kierowane głównie na bezpłatną infolinię od

pacjentów, u których nie przeprowadzono chemiote-

rapii, i ich rodzin.

We wszystkich sprawach kontak-

towałam się ze świadczeniodawcami, a niezależnie

od tego przekazywałam dane konkretnych pacjentów

i placówek do Ministerstwa Zdrowia i Narodowego

Funduszu Zdrowia.

Natychmiastowe i skuteczne

wspólne działania pomogły wielu pacjentom w dostę-

pie do chemioterapii niestandardowej.

Natomiast

w ciągu całego 2010 r. biuro podejmowało interwen-

cje blisko w 50 przypadkach, w których mogło dojść

do naruszenia prawa do świadczeń zdrowotnych w za-

kresie realizacji programu terapeutycznego polega-

jącego na chemioterapii niestandardowej.

Podkreślę też, że pomimo obowiązujących zasad

w zakresie dostępu pacjentów do ich dokumentacji

medycznej świadczeniodawcy naruszają prawa pa-

cjentów poprzez odmowę wydania kopii dokumenta-

cji, prowadzenie dokumentacji w sposób nieczytelny,

błędne wpisy, dokumentowanie zdarzeń, które nie

miały miejsca, i potwierdzają to nadal kontrole, któ-

re przeprowadzano u świadczeniodawców.

Jeżeli chodzi o najważniejsze wnioski z działalno-

ści w zakresie ochrony zdrowia psychicznego w 2010 r.,

mogę wymienić problem związany z brakiem upraw-

nień do dokonywania przez rzecznika praw pacjenta

szpitala psychiatrycznego wglądu w dokumentację

medyczną pacjenta z urzędu oraz ograniczony dostęp

do szeroko rozumianej terapii pozafarmakologicznej

– psychoterapii, terapii zajęciowej, treningów umie-

jętności społecznych w większości zakładów opieki

zdrowotnej sprawujących całodobową opiekę psychia-

tryczną lub odwykową.

Co ciekawe, w szpitalach,

które mają tę samą stawkę, przekłada się to różnie

na działania, które podejmują bezpośrednio u siebie

w placówkach, i wcale wysokość stawki nie świadczy

o jakości świadczeń.

Aktualną i bardzo istotną kwe-

stią w aspekcie ochrony praw pacjenta byłaby możli-

wość przeprowadzania rozpraw sądowych w przed-

miocie zasadności przyjęcia pacjenta bez zgody na

miejscu w szpitalu psychiatrycznym, dlatego że czę-

sto pacjenci nie mają możliwości, żeby uczestniczyć

w sprawach, które ich przecież dotyczą.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

2010 rok był okre-

sem intensywnych działań zarówno na płaszczyźnie

ochrony praw pacjenta, jak i na polu wewnętrznej or-

ganizacji pracy Biura Rzecznika Praw Pacjenta.

obchodziliśmy dopiero pierwszą rocznicę istnienia

rzecznika praw pacjenta jako centralnego organu ad-

ministracji rządowej.

2010 rok był także kolejnym,

w którym obserwowałam znaczny wzrost ilości wpły-

wających spraw do biura.

Pozwolę sobie powtórzyć, że

przyczyną tego jest stale wzrastająca wiedza pacjen-

tów o prawach, które im przysługują.

Zresztą rok 2011

i obecny rok tę tendencję potwierdzają.

Niezwykle istotnym dla mnie działaniem jest po-

dejmowanie inicjatyw o charakterze edukacyjnym.

Mam na myśli nie tylko kampanie społeczne i infor-

macyjne rzecznika praw pacjenta, ale także tysiące

rozmów telefonicznych prowadzonych przez specjali-

stów biura za pośrednictwem bezpłatnej infolinii.

Podkreślę, że wśród działań przeze mnie podejmowa-

nych można wyróżnić także systemowe o charakte-

rze procesu, a zatem ich skutki z pewnością będzie

można ocenić z pełną odpowiedzialnością po upływie

określonego czasu.

Chciałabym również zaznaczyć, że w Biurze Rzecz-

nika Praw Pacjenta wszystkie postępowania są pro-

wadzone, po pierwsze, zgodnie z ustawą o prawach

stosujemy przede wszystkim, a w kwestiach w niej

nieuregulowanych – w oparciu o Kodeks postępowa-

nia administracyjnego.

Urząd Rzecznika Praw Pa-

cjenta jest w tym wymiarze organem szczególnym,

głównie właśnie ze względu na charakter norm praw-

nych, dzięki którym możliwa jest realizacja misji – jak

najpełniejsza ochrona praw pacjentów.

Konkludując, zdecydowanie podkreślę, że moim

priorytetowym zadaniem jako rzecznika praw pa-

cjenta, zarówno w 2010 r., jak w chwili obecnej, jest

reagowanie i podejmowanie skutecznych zarówno

systemowych, jak i doraźnych działań zagwaranto-

wanych w ustawie, w każdej sytuacji, gdy istnieje

chociażby zagrożenie, że prawa pacjenta są łamane.

Bardzo dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję, pani rzecznik.

chyrę w celu przedstawienia sprawozdania komisji.

276

Poseł Czesław Czechyra:

Panie Marszałku!

Pani Rzecznik!

Wysoki Sejmie!

wić sprawozdanie dotyczące rządowego dokumentu

„Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających

ta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz przestrzegania

skiej” (druk nr 55).

Obowiązek przedłożenia takiego sprawozdania

wynika z art. 58 wspomnianej ustawy i obejmuje okres

rozpatrzyła powyższy dokument 1 marca 2012 r.

Rzecznik praw pacjenta przedstawił obszernie

i szczegółowo materiał zawarty w sprawozdaniu.

Przedstawione zostały sposoby inicjowania postępo-

wań przed rzecznikiem, a zwłaszcza funkcjonowanie

ogólnopolskiej infolinii dla pacjentów.

Wskazano tak-

że najczęstsze przypadki naruszania praw pacjenta,

jak również przedstawiono stopień realizacji tych

praw.

Do Biura Rzecznika Praw Pacjenta w okresie

sprawozdawczym wpłynęło łącznie 28 735 spraw.

Rzecznik prowadził w 2010 r. postępowania wyjaśnia-

jące mające na celu wyeliminowanie praktyk narusza-

jących zbiorowe prawa pacjenta.

Podejmowane przez biuro szybkie i skuteczne in-

terwencje przynosiły oczekiwane rezultaty.

Nie było

zatem według sprawozdania rzecznika konieczności

nakładania kar ﬁnansowych.

Ze względu na brak podstaw prawnych rzecznik

nie wydał w roku 2010 decyzji o uznaniu praktyki za

nie nałożył na żaden zakład opieki zdrowotnej kary

pieniężnej.

Należy zaznaczyć, że rzecznik nie zastępuje ani

nie wyręcza obywateli w prowadzeniu ich spraw, a za-

tem nie świadczy usług typowo adwokackich.

Rzecz-

nik może podejmować działania interwencyjne dopie-

ro wówczas, gdy wnioskodawca wykorzystał przysłu-

gujące mu prawne środki działania i nadal uważa

swoją sprawę za załatwioną z naruszeniem praw

i wolności.

Większość spraw wyjaśniających rzecznik prowa-

dził samodzielnie i dotyczyły one zakładów opieki

zdrowotnej.

Dotyczyły problemów związanych z dostę-

pem do świadczeń zdrowotnych w ramach opieki psy-

chiatrycznej, podejrzeń naruszenia praw pacjenta do

kontaktu osobistego, telefonicznego, korespondencyj-

nego z innymi osobami oraz prawa do dokumentacji

medycznej, rozbieżności pomiędzy złożonymi wyja-

śnieniami przez szpital a stanem faktycznym.

Warte

podkreślenia są działania podejmowane w zakresie

dotyczącym popularyzowania wiedzy o prawach pa-

cjenta oraz współpracy z organizacjami pozarządowy-

mi zaangażowanymi w ochronę praw pacjenta.

Dla zapewnienia skutecznej ochrony praw pacjen-

ta wielokrotnie oceny i wnioski były kierowane do

właściwych organów władzy publicznej, organizacji,

instytucji oraz samorządów zawodów medycznych.

Również na bieżąco były monitorowane wszystkie

zdarzenia zgłaszane przez pacjentów lub ich przed-

stawicieli, jak również doniesienia medialne.

Zdecy-

dowana większość wydarzeń dotyczy publicznego

sektora świadczeniodawców.

Ponad połowa spraw

kierowanych do rzecznika została wszczęta w trybie

przepisów ustawy o prawach pacjenta, z czego 16%

wniosków uznano za uzasadnione.

Najwięcej uzasad-

nionych skarg dotyczyło naruszenia prawa do świad-

czeń zdrowotnych oraz dostępu do dokumentacji

medycznej.

Największe zastrzeżenia odnośnie do do-

stępu do świadczeń zdrowotnych dotyczyły okulisty-

ki, ortopedii, rehabilitacji, neurochirurgii oraz dłu-

goterminowej opieki domowej i stacjonarnej.

Wielu

pacjentów zwracało uwagę na problem naruszania

prawa pacjenta do informacji oraz prawa do udziela-

nia zgody na wykonanie świadczenia zdrowotnego.

Warto zaznaczyć, że nie było ze strony pacjentów sy-

gnałów dotyczących naruszeń prawa w zakresie ra-

townictwa medycznego oraz świadczeń wysokospe-

cjalistycznych.

Do rzeczników praw pacjenta szpitala psychia-

trycznego wpłynęło w 2010 r. i zostało rozpatrzonych

łącznie 7861 spraw.

Ważne jest to, że stanowisko

rzecznika praw pacjenta szpitala psychiatrycznego

jest niezależne od dyrektora placówki, co zwiększa

zaufanie pacjentów do rzecznika.

Pomoc udzielana

osobom z zaburzeniami psychicznymi w szpitalach

nie jest dostatecznej jakości, a warunki jej udzielania

zbyt często bywają niegodne i poniżające.

Zasadniczą

kwestią generującą problemy pacjentów są skargi

dotyczące warunków udzielania świadczeń zdrowot-

nych w starych, zdekapitalizowanych budynkach.

Wspomnieć należy, iż świadczeniodawcy podejmują

działania mające na celu zapewnienie pacjentom god-

nych warunków pobytu.

Wyraźnej poprawie uległ

stan czystości pomieszczeń w zdecydowanej większo-

ści placówek.

Panie Marszałku!

Pani Rzecznik!

Wysoki Sejmie!

Wiele działań podejmowanych przez rzecznika wpły-

nęło na poprawę jakości świadczeń zdrowotnych

udzielanych przez zakłady opieki zdrowotnej oraz

inne placówki.

Nadal niezbędne jest dostosowywanie

pomieszczeń szpitalnych zgodnie z wymogami zawar-

tymi w rozporządzeniu w sprawie wymagań, jakim

nitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki

zdrowotnej.

Na posiedzeniu Komisji Zdrowia przeprowadzono

ożywioną dyskusję nad treścią sprawozdania zawar-

tego w druku nr 55.

Rzecznik praw pacjenta odpo-

wiadał na szereg szczegółowych pytań.

W dyskusji

wskazywano na dużą obszerność oraz znaczny sto-

pień ogólności przedstawionego sprawozdania.

Ko-

misja Zdrowia w głosowaniu jawnym pozytywnie

zaopiniowała powyższy dokument.

Komisja Zdrowia

zatem po rozpatrzeniu dokumentu „Sprawozdanie

stopada 2008 r. o prawach pacjentach i Rzeczniku

277

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”, obejmującego

wnosi: Wysoki Sejm przyjąć raczy sprawozdanie z dru-

ku nr 55.

Dziękuję bardzo za uwagę.

Wicemarszałek

Panie Marszałku!

Pani Rzecznik!

Wysoki Sejmie!

forma Obywatelska, pragnę przedstawić stanowisko

klubu w związku ze złożonym przez prezesa Rady

Ministrów sprawozdaniem z realizacji zadań wyni-

spolitej Polskiej.

Rok 2010 to dopiero drugi rok obowiązywania

wspomnianej ustawy, której uchwalenie było bezspor-

nie warunkiem sine qua non zabezpieczenia praw

i interesów polskiego pacjenta.

Należy zauważyć, że

tym samym był to pierwszy rok obowiązywania sta-

tutu Biura Rzecznika Praw Pacjenta nadanego zarzą-

dzeniem prezesa Rady Ministrów.

Dzięki temu utwo-

rzono klarowną strukturę organizacyjną biura oraz

usystematyzowano sposób jego funkcjonowania.

Dzięki szeroko zakrojonej kampanii informacyj-

nej wzrosła świadomość pacjentów w zakresie sku-

tecznego dochodzenia swoich praw.

W kontekście

naszego dążenia do społeczeństwa obywatelskiego

jest to wiadomość niezwykle pozytywna.

Warto w tym

miejscu podkreślić, że najczęściej wybieraną przez

pacjentów formą kontaktu z biurem jest infolinia.

To

właśnie tą drogą wpłynęło w 2010 r. ponad 10 tys.

wniosków o podjęcie interwencji.

Ten prosty przykład

nie tylko pokazuje, jak duża jest odpowiedź na ofertę,

którą składa biuro rzecznika, ale pozwala również

prognozować, jaka będzie tendencja w przyszłych la-

tach.

Na podstawie danych zawartych w sprawozda-

niu można stwierdzić, że dotychczasowy stan zatrud-

nienia w biurze rzecznika oraz liczba punktów kon-

sultacyjnych przy 50 zakładach opieki zdrowotnej

operujących na terenie 15 województw jest na chwilę

obecną wystarczająca.

Najważniejszym elementem w funkcjonowaniu

rzecznika praw pacjenta jest uczestniczenie w postę-

powaniach dotyczących stosowania praktyk narusza-

jących zbiorowe prawa pacjentów – art. 59 ustawy

o prawach pacjenta.

Tak ujęte przepisy, uzupełnione

o konieczność wystąpienia enumeratywnie wyliczo-

nych przesłanek, dały rzecznikowi praw pacjenta

możliwość wielokrotnej skutecznej interwencji.

Z przed-

łożonego Wysokiej Izbie sprawozdania jasno wynika,

że dotyczyły one spraw niebagatelnych, które expres-

sis verbis uszczuplały zakres praw ustanowionych

mocą rozporządzenia bądź ustawy.

Biuro wypełnia

zatem swoją pracą funkcję korygującą i naprawczą

w odniesieniu do sposobu implementacji obowiązują-

cych przepisów.

Jest to bardzo istotne w świetle pojmo-

wania rzecznika jako instytucji quasi-odwoławczej.

Na podstawie danych dotyczących przekazanych

pouczeń o przysługujących wnioskodawcy lub pacjen-

towi środkach prawnych, a w szczególności w zakre-

sie możliwości sądowego dochodzenia roszczeń przed

wych, odpowiedzialności zawodowej lekarzy, prawa

sługujących do uzyskiwania świadczeń zdrowotnych

ﬁnansowanych ze środków publicznych w oparciu

o obowiązujące przepisy prawa czy samej wykładni

przepisów w przedmiocie przyjęcia pacjenta, można

dojść do wniosku, że z jednej strony biuro rzecznika

właściwie wypełnia obowiązki, do których wypełnia-

nia zostało powołane, a z drugiej strony wskazuje na

okoliczność, że nie wszystkie jednostki ochrony zdro-

wia spieszą z rzetelną informacją o możliwych, ko-

rzystnych dla pacjentów rozwiązaniach zaistniałych

problemów.

Możliwość kontroli i występowania przed sądem

w sprawach cywilnych na prawach prokuratorskich

należy bez wątpienia zaliczyć na poczet działań pre-

wencyjnych, zapobiegających złym praktykom w ochro-

nie zdrowia.

Należy ponadto zauważyć włączenie się rzecznika

praw pacjenta w proces legislacyjny, głównie we

współpracy z Ministerstwem Zdrowia.

Rzecznik wy-

kazał aktywność przede wszystkim w obszarze

uzgodnień międzyresortowych: przy opracowywaniu

ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym,

twie Medycznym.

Rzecznik uczestniczył również

w uzgodnieniach rozporządzeń w sprawie wykazu

refundowanych, a także sposobu stosowania i doku-

mentowania przymusu bezpośredniego oraz oceny

zasadności jego zastosowania.

Na wniosek rzecznika

rozszerzono możliwości kontynuowania leczenia

w ramach chemioterapii niestandardowej, wprowa-

dzono blankiety dla pacjentów zażywających leki

przeciwzakrzepowe czy też doprowadzono do włącze-

nia świadczenia zdrowotnego fotodynamicznej tera-

pii nowotworów do wykazu świadczeń gwarantowa-

nych.

Wielokrotnie pracownicy biura rzecznika asy-

stowali podczas prowadzenia standardowych kontro-

Poseł Czesław Czechyra

278

li bądź uczestniczyli w pracach wielu zespołów robo-

czych.

Jest to wachlarz działań podjętych wyłącznie

z myślą o dobru pacjenta i poprawie jego pozycji de

lege ferenda.

Przedstawione przedsięwzięcia dowo-

dzą, że rzecznik, stojąc na straży społecznej sprawie-

dliwości, wykazuje się odpowiednim rozeznaniem

między oczekiwaniami pacjenta a nieuniknioną po-

trzebą zmian w ochronie zdrowia.

W części drugiej sprawozdania przedłożonego Wy-

sokiej Izbie jest mowa o rzeczniku praw pacjenta

szpitala psychiatrycznego.

Do maja 2009 r. funkcjo-

nował on przy ministrze zdrowia, by następnie pełnić

swoje obowiązki w oderwaniu od bezpośredniego

zwierzchnictwa władzy rządowej.

Ze względu na cha-

rakter spraw, jakie zostały mu powierzone, postuluje

się, aby rzecznik praw pacjenta szpitala psychiatrycz-

nego przede wszystkim był łatwo dostępny, a więk-

szość czasu spędzał na regularnych wizytach oddzia-

łów, był rozpoznawalny i skuteczny w swoich inter-

wencjach, a co za tym idzie budził zaufanie, wykazy-

wał niezależność od dyrektorów szpitali.

Na przykła-

dzie danych zawartych w sprawozdaniu należy

stwierdzić, że powyższe postulaty są realizowane.

Rzecznik praw pacjenta szpitala psychiatrycznego

interweniuje, stosując adekwatne środki do zaistnia-

łej potrzeby, począwszy od zainicjowania mediacji,

wyjaśnienia i łagodzenia sporów, po złożenie żądania

bezzwłoczonego naprawienia sytuacji naruszającej

prawa pacjenta.

Z zadań, które zostały powierzone rzecznikowi praw

pacjenta szpitala psychiatrycznego na mocy art. 10b

szczególną uwagę zasługuje wypełnienie obowiązku

współpracy z rodziną, przedstawicielem ustawowym,

takt rzecznika z bliskimi osoby hospitalizowanej

okazywał się niezbędny w przypadkach konieczności

wglądu do dokumentacji medycznej, pomimo nie-

otrzymania na to zgody samego pacjenta.

Taka sytu-

acja miała miejsce, gdy na przeszkodzie stanęły ob-

jawy związane z konkretnym schorzeniem lub zabra-

niały tego obowiązujące przepisy.

Rzecznicy organi-

zowali ponadto spotkania informacyjno-edukacyjne

zarówno dla pacjentów, ich rodzin oraz opiekunów,

jak i lekarzy i pozostałej części personelu medyczne-

go.

Pacjenci uczestniczyli również w tzw. treningach

rozmowy z lekarzem i innym personelem medycz-

nym.

Ich efekty przynoszą błyskawiczną korzyść dla

obu stron, usprawniając tym samym przebieg postę-

powania diagnostyczno-terapeutycznego.

Panie Marszałku!

Pani Rzecznik!

Wysoki Sejmie!

Wprowadzenie instytucji rzecznika praw pacjenta

wzmacnia zatem obywatelskie poczucie bezpieczeń-

stwa oraz wymusza przestrzeganie wyznaczonych

standardów.

Z kolei ustawowa gwarancja praw osób

korzystających z ochrony zdrowia daje nam realną

możliwość egzekwowania należnych świadczeń bądź

też otrzymania szybkiej i rzetelnej informacji.

Wdro-

żenie przepisów, o których mowa, nie było zadaniem

prostym, a jego efekty być może będą w pełni satys-

fakcjonujące dopiero za kilka lat.

Droga przemian

jest trudna i wymaga od wielu z nas dużych nakła-

dów pracy i wyrzeczeń, ale warto ją było podjąć.

Roz-

wiązaniem krótkowzrocznym i wybitnie populistycz-

nym w sytuacji, gdy pacjent może okazać się po-

krzywdzonym, była chęć, a właściwie straszenie

braniem lekarzy w kamasze.

W naszej opinii to wy-

posażenie pacjenta w konkretne narzędzia do egze-

kucji swoich praw jest jedynym i rozsądnym rozwią-

zaniem.

Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska po-

zytywnie ocenia przedstawione sprawozdanie z dzia-

łalności rzecznika praw pacjenta w 2010 r.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

bierze pan poseł Bolesław Grzegorz Piecha.

Bardzo proszę, panie pośle.

Panie Marszałku!

Pani Rzecznik!

Wysoka Izbo!

nię odnośnie do dokumentu rządowego sygnowanego

przez Radę Ministrów, a dotyczącego sprawozdania

Przyznam się, że mam z tym ogromny kłopot, tak

jak i część posłów Komisji Zdrowia, a także moi ko-

ledzy z klubu parlamentarnego.

Kłopot ten polega

przede wszystkim na tym, jak ocenić ten oto doku-

ment.

Jest to dokument rządowy, druk podpisała pani

marszałek, nadano mu nr 55.

Czy to jest sprawozda-

nie, proszę państwa, czy to jest literatura?

Jeżeli to

jest sprawozdanie, to trzeba odnieść się do niego me-

rytorycznie, natomiast jeżeli to jest literatura, to

mówca, który występuje z tej szacownej trybuny, musi

zamienić się w krytyka literackiego.

I mam z tym

problem.

A dlaczego?

Ano dlatego, że chociażby na

stronach 2 i 3 jest coś, z czym spotykam się w Sejmie

po raz pierwszy, a jestem posłem już 11 lat – słowo

wstępne od autora.

To słowo wstępne jest świetne: jest

mi niezmiernie miło, napisał autor.

Nie wiem, czy to

napisał premier, czy pani rzecznik napisała, żeby za-

prezentować państwu sprawozdanie.

Jest to drugi rok

w historii biura i jest odwołanie się do tradycji.

Autor

apeluje do osób ﬁzycznych: miniony rok był okresem

intensywnych działań.

To są cytaty.

I na koniec – żeby

było jasne, czego życzy nam pani rzecznik – życzy nam

miłej lektury.

Poseł Lidia Gądek

279

Lektura jest 100-stronicowa, więc przystępujemy

do lektury.

Po pięknym słowie wstępnym musimy

zderzyć się z faktami.

Na stronach 13–19 w tym roz-

wlekłym dokumencie jest mowa o tym, co zrobił

rzecznik.

Otóż na tych stronach – zanotowałem sobie

– rzecznik mówi o podjętych postępowaniach w spra-

wach o naruszenie zbiorowych praw pacjenta.

Rzecz-

nik ma kompetencje określone ustawą.

Co zrobił?

Nic

nie zrobił.

Opisał na 13 stronach, jak można nic nie

robić.

Skoro rzecznik nic nie zrobił w postępowaniach

o naruszenie zbiorowych praw pacjenta, to być może

zrobił coś w postępowaniach w sprawach cywilnych,

które wynikają z wielotysięcznej liczby zgłoszeń.

Na

stronie 29 tego dokumentu jest mowa o udziale na

prawach prokuratora w sprawach cywilnych, bo usta-

wa daje takie możliwości rzecznikowi.

Napisano:

Biuro nie żądało wszczęcia postępowania ani nie bra-

przysługujących prokuratorowi w sprawach cywil-

nych dotyczących naruszenia praw pacjenta.

Czyżby

takich spraw w polskim sądownictwie nie było?

Z mojego doświadczenia związanego z pracą w biurze

poselskim wynika, że takich spraw są setki.

Jeśli po-

mnożymy: 460 państwa posłów razy setki spraw, to

uzyskamy większą liczbę niż liczba zgłoszeń, które

przyjęła pani rzecznik w ciągu roku.

Takich spraw

jest sporo.

Skoro nie było działań ani w sprawach zbioro-

wych, ani w sprawach cywilnych, to może następny

obszar spraw był bardziej godny uwagi pani rzecznik.

Następnym obszarem spraw jest udział w tak zwa-

nych inicjatywach ustawodawczych.

I znowu szuka-

my.

Na stronach 30, 31 jest mowa o tym, jakie to

inicjatywy ustawodawcze podjęła pani rzecznik.

Ini-

cjatywa ustawodawcza polega na zgłoszeniu określo-

nego wniosku.

Jeżeli chce pani – do pani to adresuję,

pani rzecznik – mieć jakiś wzorzec, to proszę zapytać

rzecznika praw obywatelskich.

To jest wystąpienie

do trybunału czy zgłoszenie jakiejś inicjatywy w Wy-

sokiej Izbie.

Natomiast jeśli chodzi inicjatywę usta-

wodawczą, jaką zgłosiła pani rzecznik, to jest tu za-

cytowane rozporządzenie ministra zdrowia w spra-

wie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka.

Wiem,

co to jest inicjatywa ustawodawcza, i wiem, co to jest

rozporządzenie jako źródło prawa.

Wiem też, pani

rzecznik, że ma pani obowiązek nie zgłaszać żadnych

inicjatyw, tylko brać udział w uzgodnieniach między-

rządowych, międzyresortowych wszelkich aktów

prawnych.

Te akty to rozporządzenie.

Chodzi o moż-

liwość ﬁnansowania zakupu pomp insulinowych,

rozważenie leczenia określonym preparatem.

W tym

zakresie pani wystąpiła, prawda, tylko że to nie ma

nic wspólnego z inicjatywą ustawodawczą, a więc

proszę o tym nie pisać.

Tak, słusznie, że pani bierze udział w pracach

rządu, bo pani urząd jest przecież centralnym orga-

nem państwa, administracji rządowej.

Dlaczego pani

ma stać z boku i nie odpowiadać na żadne pytania,

nie brać udziału w żadnych dyskusjach?

Trzeba znać

miarę.

Oczywiście, skoro nie inicjatywa ustawodaw-

cza, to może współpracowała pani chociażby z orga-

nizacjami pozarządowymi?

W przypadku organizacji

jest bardzo fajnie, bo wygląda na to, że głównie bra-

ła pani udział w rautach i bankietach.

Natomiast dwu-

krotnie – zanotowałem to sobie – były to wystąpienia

o charakterze prelegenta i udział w charakterze pre-

legenta, jest o tym na stronie 32 pkt 4 i 5.

Ja czytam

dokument, a nie literaturę, którą usłyszeliśmy.

Ja rozumiem, że współpracowała pani z fundacją

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, nie wiem tyl-

ko jak.

Kupowała pani te cegiełki, czy te serduszka?

Nie bardzo wiem.

Z tego wszystkiego oczywiście niewiele wynika, ale

jest i perełka.

O czym tu czytamy?

W tej literaturze

na następnych stronach, na stronie 33 czytamy wła-

śnie, że rzecznik miał jednak sukces.

Został wyróżnio-

ny za swoją działalność na rzecz ochrony praw pacjen-

osób ochronie zdrowia w Polsce w 2010 r.

Gratuluję,

ale co z tego wynika, niespecjalnie wiem.

Jeżeli to ma

być osiągnięcie, to proszę to jakoś podkreślić.

Mamy tu również współpracę z organami władzy

publicznej, głównie chodzi o różnego rodzaju uzgod-

nienia międzyresortowe, rozszerzenia możliwości itd.

Pani minister przyznała się do prowadzenia wspól-

nych kontroli z Wojewódzkim Szpitalem dla Nerwo-

wo i Psychicznie Chorych w Lubiążu.

Wolałbym, żeby

pani rzecznik kontrolowała, a nie przyłączała się do

jakichś kontroli, które prowadzi resort.

Resort będzie

prowadził wszystko tak, jak należy, natomiast pani

występuje nie w imieniu świadczeniodawców ani

tego, który kontroluje, tylko w imieniu pacjenta.

Dla

pani najważniejszą sprawą są prawa pacjenta, a nie

współpraca w czasie kontroli z jakąś instytucją.

Oczywiście jest również współpraca z organiza-

cjami międzyrządowymi, również jeśli chodzi o ﬁ-

nansowanie.

Mamy tu bardzo ważną rzecz, mowa

o tym na stronach 36–42.

Finansowała pani działa-

nia na rzecz ochrony praw pacjenta, głównie w przy-

padku Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodzi-

ny.

Widzę, że pani marszałkini – jak państwo widzi-

cie, teraz zmieniłem końcówkę – ma jednak ogromne

wpływy, bo to nie jest jedyne źródło ﬁnansowania jej

fundacji.

Pani również w tym uczestniczyła.

Wnioski przedstawiła pani na stronach 92–94.

Są

one ciekawe.

Otóż nic pani nie robi, a zażądała pani

dla siebie uprawnień prokuratorskich.

Pani chce być

prokuratorem.

Z tej literatury nie wynika nawet,

dlaczego chce pani mieć uprawnienia prokuratorskie,

skoro nawet nie potraﬁpaniprzyłączyćsiędoproku-

ratora.

Więcej, chce pani mieć wszystkie dane tele-

adresowe pacjentów szpitali psychiatrycznych.

Otóż,

proszę pani, protestuję przeciwko takiemu rozszerze-

niu, udostępnieniu dokumentów teleadresowych i iden-

tyﬁkacyjnych pacjentów szpitali psychiatrycznych.

To jest nadużycie na niespotykaną skalę, to jest in-

ﬁltracja do potęgi.

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha

280

Istotne uwagi są zawarte natomiast na stronach

49 i 55, a dotyczą one nieprawidłowości.

Nieprawi-

dłowości to są: kolejki i wszelkie możliwe łamanie

praw, które wynikają z art. 20 ustawy.

I co ciekawe,

w żadnym przypadku nie skorzystała pani z żadnych

swoich możliwości.

Mam pytanie: Czy jeżeli stwier-

dziła pani przestępstwo i łamanie ustawy, zgłosiła

pani to do prokuratury, skoro już pani nie mogła asy-

stować?

Czy prokuratura wie, że można ominąć ko-

lejkę nieformalnymi wybiegami?

Kończąc, przedstawię konkluzję.

Prawo i Spra-

wiedliwość wnosi o nieprzyjęcie sprawozdania z re-

pada 2008 r.

(Dzwonek) To, co stało się przy okazji

bałaganu z wprowadzaniem ustawy refundacyjnej,

kiedy pani rzecznik wystąpiła jako „wujek dobra

rada”, prosząc pacjentów, żeby szukali przyjaznych

aptekarzy, jest dla mnie skandalem.

Jeśli chodzi

o „wujka dobrą radę”, do tego są stacje telewizyjne

właściwe, a nie rzecznik praw pacjenta.

I na koniec o tym, co jeszcze nas czeka.

Napisała

pani w tej literaturze, bo nie dokumencie, że brała

pani udział w wypracowywaniu konsepcji kolejnych

ubezpieczeń dla szpitali.

Z tego, co wiem, dzisiaj

ubezpieczenie od zdarzeń medycznych w szpitalach

jest ogromnie kontrowersyjną sprawą.

Jeżeli pani

była autorem tych przepisów, to gratuluję.

Nie mogła

pani lepiej traﬁć.

Będęzmieniane,jakwynikaztego,

co słyszę.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

nia praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej.

Przedłożone sprawozdanie obejmuje okres od dnia

widać, co jest w złym stylu tej Izby, jest o ponad rok

spóźnione.

Nie ma najmniejszej wątpliwości, że rzecz-

nik praw pacjenta pani Krystyna Barbara Kozłowska

wykonała swoją pracę, z uwzględnieniem wszelkich

założeń i zasad, które są podstawą do sporządzenia

rzetelnego sprawozdania, ale w postaci powieści.

Struktura pracy biura rzecznika nie pozostawia wąt-

pliwości co do tego, że została opracowana w sposób

prawidłowy.

W biurze zostało zatrudnionych 65 osób.

W 2010 r. odnotowano znaczący wpływ spraw zgła-

szanych do biura.

Nie ma najmniejszej wątpliwości,

że jest to wynik medialnego nagłośnienia informacji

o istnieniu biura, jak również wzrostu świadomości

u pacjentów ich praw w relacji do podmiotów leczni-

czych.

I na tym sielanka się kończy.

Przyjęta metodyka przyjmowania zgłoszeń polega

na otwarciu biura na wszystkie nośniki informacji,

łącznie z infolinią, co w naszym klubie budzi pewną

niemałą wątpliwość.

Oczywiście prawo polskie do-

puszcza zgłaszanie do organu, w tym wypadku do

organu państwa, skarg, wniosków i informacji drogą

telefoniczną.

Rozporządzenie mówi jasno: piszemy

protokół czy notatkę przy takim zgłoszeniu i następ-

nie to opracowujemy.

Jednak w przypadku skarg

dotyczących osób trzecich niestety obowiązuje droga

pisemna, dlatego że osoba skarżąca czy pytająca naj-

częściej odnosi się w tym kontekście do świadczenio-

dawcy, czyli wymienia z imienia i nazwiska osobę

trzecią, więc tego typu forma przyjmowania wnio-

sków w jakiś sposób musi zostać, powiedzmy, ukon-

stytuowana, albo zabezpieczona.

Ale pani rzecznik

nie zgłaszała tu żadnych inicjatyw ustawodawczych.

Powiem więcej, w sprawozdaniu, Wysoka Izbo, nie

znalazło się nawet zająknięcie o tym, że wprowadza

ona czy to swój harmonogram, czy to swoją metodykę

przyjmowania wniosków akurat przez telefony.

Wysoka Izbo!

Lista zachowań personelu podmio-

tów leczniczych, które mogą narazić pacjentów na

uszczerbek zdrowia, utratę życia bądź dyskomfort

psychiczny, oczywiście jest długa.

Rzecznik deklaru-

je, że każda informacja wpływająca do biura była

poddawana analizie – i to jest cytat – w przedmioto-

wym zakresie, tak aby sprawę jak najszybciej wyja-

śnić bez uciążliwej drogi proceduralnej.

W tym za-

kresie inspektorzy, jak zakładam, musieli działać

skutecznie, dlatego że, jak pani rzecznik twierdzi, na

taką ilość skarg nie ukarano nikogo.

Pytanie jest proste: Dlaczego?

Dlaczego, skoro

praktycznie 50% przypadków różnego rodzaju

uszczerbku na zdrowiu, które traﬁają do sądu, jest

zasądzanych na korzyść pacjenta (50% jest oddala-

nych), w odniesieniu do rzecznika stosunek wynosi

100 do 0, jeżeli chodzi o procenty?

To jest ciekawost-

ka i myślę, że tutaj rzecznik musiałby się pochylić,

jeżeli będzie odpowiadał na pytania w tej sprawie.

Kolejny temat to dublowanie formuły działania.

Wysoka Izbo, każdy świadczeniodawca – przepra-

szam, nie każdy, zdecydowana większość świadcze-

niodawców działających na rynku medycznym są to

podmioty, które mają kontrakt z NFZ.

Praktycznie

wszyscy duzi mają.

Jednym z punktów kontraktu

z NFZ jest obowiązek informowania o prawach pa-

cjenta w czytelnym oczywiście miejscu, łatwo dostęp-

nym, łącznie z podanymi adresami, numerami tele-

fonów – ale do rzecznika praw ubezpieczonych.

Pro-

szę popatrzeć, pani rzecznik, jaka jest dysproporcja

między pani działaniem a działaniem NFZ.

NFZ jest

281

w stanie dyscyplinować, ja nie mówię, że to jest po-

zytywne, ale jest w stanie dyscyplinować po nawią-

zaniu kontaktu z nim, tzn. pacjent się skarży, a oni

sprawdzają, a pani sprawdza i nie jest pani w stanie

dyscyplinować, bo ujęła to pani w swoim sprawozda-

niu tak, że praktycznie nic się nie wydarzyło.

Jest jeszcze jeden w mojej ocenie bardzo ważny

punkt, który wprowadza pewnego rodzaju nierów-

ność pomiędzy pacjentem a świadczeniodawcą.

Otóż

tak się składa, Wysoka Izbo, że nie ma w Polsce or-

ganu, do którego można się zwrócić o informację,

gdzie dany pacjent w jakimś ściśle określonym czasie

się leczył.

Organy takie jak organ pani rzecznik, czy-

li rzecznik praw pacjenta, w pewnym sensie to blo-

kują – nie chcę powiedzieć, że instrumentalnie, ale

ich istnienie blokuje dostęp do tej informacji.

Jest tak

np. w takim oto istotnym przypadku.

Wprawdzie nie

mamy plagi zakażeń szpitalnych, ale one występują

i są roszczenia pacjentów, i słusznie, w stosunku do

osób, które je zakaziły.

Natomiast wszystko odbywa

się na zasadzie oświadczeń: biegły określa przedział

czasu, w którym pacjent się zaraził czy zakaził, na-

stępnie pacjent w sądzie oświadcza, że nie brał udział

w żadnej innej terapii naruszającej ciągłość tkanek

w tym okresie, i teoretycznie dana jednostka jest ska-

zana.

Nie można nigdzie sprawdzić, nawet z pozycji

obrony czy z pozycji sądu, czy ten pacjent mówi praw-

dę.

To jest ważna rzecz.

I kolejny temat, na który pani rzecznik nie była

łaskawa się zająknąć.

Pamiętamy sprawę pani Alicji

Tysiąc.

Proszę zwrócić uwagę, pani rzecznik – gdzie

wtedy byliście?

Gdzie były organy państwa, które

miały pomóc tej pani?

A teraz zastanówmy się nad

następującą sytuacją.

Akurat przerywanie ciąży jest

w Polsce dopuszczalne w kilku przypadkach, tak za-

decydowała Wysoka Izba.

Proszę mi powiedzieć od-

nośnie do kobiet, których akurat dotyczą te paragra-

fy, ile takich kobiet zgłosiło się do rzecznika, jeżeli

spotkały się z odmową lekarza.

To jest bardzo istot-

na sprawa, dlatego że czas leci, a ktoś chciał skorzy-

stać ze swoich praw.

Pani rzecznik w tej kwestii na-

wet nie chciała się zająknąć.

Klub Ruchu Palikota jest bardzo wdzięczny, dla-

tego że to opracowanie czytało się, powiem szczerze,

może bez wypieków na twarzy, ale jest ono napisane

płynną polszczyzną.

Natomiast miałem kiedyś imien-

nika, już dawno nieżyjącego, też się nazywał Piotr

Chmielowski, krytyk literatury, i przyznam szczerze,

że chciałbym przeczytać, poznać konkretne, rzetelne

dane z życia wzięte, żeby można było to prawidłowo

ocenić, a nie bawić się w profesję mojego imiennika,

który ponad wiek temu zmarł.

To jest moja uwaga co

do pani opracowania.

I jeszcze chciałbym, kończąc, powiedzieć, że po-

mimo tego, iż ta beletrystyka jest w miarę udana i do-

brą polszczyzną napisana, my jako Ruch Palikota

będziemy głosowali za odrzuceniem tego sprawozda-

nia, dlatego że przy tej formule, w której obecnie

działa rzecznik, właściwie nie jesteśmy w stanie zna-

leźć żadnego celu, skutków działania tego rzecznika,

bo próbowaliśmy ocenić skutki.

Zero ukaranych,

16% skuteczności, jak pani podaje, w sensie załatwia-

nia ludzkich spraw, 8 tys. postępowań wyjaśniają-

cych, które tak naprawdę nic nie wyjaśniły poza tym,

że opisano, gdzie jest duża kolejka i gdzie pacjent nie

dostał kartoteki.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Marek Gos:

Procedujemy w tej chwili nad sprawozdaniem z re-

ta oraz przestrzegania praw pacjenta na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej w 2010 r.

Rok 2010 to, można powiedzieć, praktycznie

pierwszy rok poważnej działalności tego urzędu, in-

stytucji centralnej, która ma stać na straży i sprawo-

wać pieczę nad przestrzeganiem praw pacjenta

w Polsce.

Jak pisze pani rzecznik w swoim sprawoz-

daniu, w tymże roku za główny cel działań edukacyj-

nych i promocyjnych uznano wzrost wiedzy pacjen-

tów w zakresie przysługujących im praw oraz pod-

niesienie świadomości, poinformowanie o istnieniu

centralnego urzędu stojącego na straży tych praw.

Odnosząc się do tej kwestii, trzeba powiedzieć, że

dzisiaj stopień świadomości polskiego społeczeństwa,

a co za tym idzie, polskich pacjentów jest zgoła inny

niż kilka czy kilkanaście lat temu.

Wydaje się, że nie

ma z tym wielkiego problemu, choć liczba zapytań,

liczba próśb o poradę kierowanych do pani rzecznik,

do jej instytucji, niejako próbuje temu przeczyć.

Zgadzam się z moimi przedmówcami, którzy ocze-

kują od tego urzędu konkretnych interwencji, wprost

egzekucji praw należnych pacjentom i to tak praw

indywidualnych pacjentów, jak i praw zbiorowych.

Faktem jest, że liczba spraw, które traﬁły do biura

w 2010 r., jest trzy razy większa niż w 2009 r., ale bierz-

my pod uwagę też to, że w 2009 r. urząd wystartował

z pewnym poślizgiem, był dopiero organizowany.

Ponad 28 tys. spraw, które dotarły do urzędu

w 2010 r., traﬁły tam głównie poprzez infolinię.

Ja

uważam, że infolinia powinna funkcjonować, dzisiaj

jest to bardzo popularna praktyka, tyle że w kwe-

stiach informacyjnych i może doradczych.

Jednak

w sprawach, które wymagają bezpośredniej inter-

wencji – tu też chcę się zgodzić z przedmówcami – trze-

ba stosować określone procedury i pewne rzeczy

Poseł Piotr Chmielowski

282

przelewać na papier, bo wtedy to ma wartość.

Proszę

zwrócić uwagę na to – niestety, nad tym też ubole-

wam – że tylko 6,2% spraw z tych, które napłynęły,

załatwiane było wprost, czyli podjęto interwencję.

Dominowały tu niestety porady i informacje.

Drodzy

państwo, o porady i informacje można się zwracać do

wielu innych podmiotów, można się zwrócić chociaż-

by do rzecznika oddziału Narodowego Funduszu Zdro-

wia, są też stowarzyszenia, fundacje praw pacjenckich.

My oczekujemy od pani rzecznik konkretnych działań

i bezpardonowego egzekwowania przestrzegania pra-

wa od zobowiązanych do tego podmiotów.

Ja mam świadomość, że jest to początek działa-

nia, natomiast myślę, że z głosów, które padają z tej

sali, należy jednak wyciągnąć wnioski co do dalszego

funkcjonowania tak ważnego urzędu.

W dobrej wie-

rze przychyliliśmy się do wniosku pani rzecznik

związanego ze zwiększeniem liczby etatów.

Biorąc

pod uwagę liczbę spraw, które wpływają i będą wpły-

wać, może jest to uzasadnione, tylko że oczekujemy

na efekty wydawania konkretnych pieniędzy publicz-

nych, a przede wszystkim oczekują na to pacjenci.

Urząd ma instrumenty i możliwości, żeby działać

bardzo konkretnie.

Nie wchodzę już w te rzeczy, któ-

re są dla mnie oczywiste, czyli że urząd rzecznika

bierze udział w rządowych pracach nad przygotowa-

niem powszechnie obowiązującego prawa, a więc

ustaw i rozporządzeń, że prowadzi działalność edu-

kacyjną, że próbuje informować o tym, że jest.

Oczy-

wiście trzeba to robić, bo to jest standard, natomiast

te zasadnicze kwestie, o których już mówiliśmy, są

związane z wykorzystaniem podstawowych instru-

mentów prawnych, które posiada rzecznik, i należy

z tych instrumentów korzystać.

Wiem, że w przypad-

ku interwencji dotyczących łamania zbiorowych praw

pacjentów wcale nie jest łatwo, bo musi być orzecze-

nie sądu, i że organizujący dzisiaj protesty nauczyli

się je organizować i robią to najczęściej zgodnie z pra-

wem, ale myślę, przechodzenie do porządku dzienne-

Zapewne te 4 przypadki, kiedy pracownicy biura

w imieniu rzecznika udali się w teren, żeby naocznie

sprawdzić, jaka jest sytuacja, a zapewne była ona

nieciekawa, skoro takie decyzje zostały podjęte, są

tylko incydentalne, a tych interwencji bezpośrednich

na miejscu powinno być znacznie więcej.

Ustawa daje rzecznikowi również bardzo ważny

instrument, mianowicie prawo sprzeciwu.

Uważam,

że jest to chyba najważniejszy oręż, żeby wspierać

pacjentów.

Jeśli chodzi o sytuacje, które podaje pani

rzecznik w swoim sprawozdaniu i w których uznała,

że nie było podstaw, aby skorzystać z tego prawa, to

może rzeczywiście nie było takich przesłanek, ale

wydaje się, że właśnie w tym obszarze potrzeba wię-

cej informacji.

Potrzebna jest taka działalność, któ-

ra pokazałaby, że rzecznik jest i że może powołać

taką komisję, która wzruszy orzeczenia, które dzia-

łają niekorzystnie, jeżeli chodzi o pacjenta i naru-

szają nie tylko jego dobra, lecz także interes prawny

i faktyczny.

Szanowni Państwo!

Jeżeli chodzi o przedstawione

w sprawozdaniu zastrzeżenia co do funkcjonowania

publicznej ochrony zdrowia w Polsce, to możemy je

wyczytać również z innych dokumentów.

Dzisiaj nie

jest tajemnicą, że w Polsce limitujemy świadczenia

zdrowotne, a więc podstawową sprawą, która wyma-

gała interwencji – rzecznik interweniuje tutaj w róż-

ny sposób – jest dostępność świadczeń.

Nie jest też

odkryciem, że najwięcej skarg dotyczy lecznictwa

szpitalnego i lekarzy POZ, a w następnej kolejności

specjalistyki medycznej.

To informacje, które są zna-

ne posłom tej Izby.

Chciałoby się bardzo, żeby rzeczy-

wiście ta dostępność była znacznie lepsza.

Jest to

dzisiaj również problem systemowy i ekonomiczny.

Chodzi o wąskie specjalności, które w całej Polsce są

dzisiaj limitowane z przyczyn ekonomicznych, a tak-

że z przyczyn ludzkich, bo w wielu dziedzinach me-

dycyny nie ma specjalistów.

Szanowni Państwo!

Ważne, że w ramach biura

rzecznika funkcjonują rzecznicy praw pacjenta szpi-

tala psychiatrycznego.

Oni funkcjonowali też wcze-

śniej, tak więc tutaj przełomu ani rewolucji nie ma.

Natomiast bardzo pozytywnie mój klub ocenia pracę

tych właśnie liniowych funkcjonariuszy, bo tu jest

konkret, tzn. jest ktoś, do kogo faktycznie można

pójść i zwierzyć się ze swoich problemów i praw czy

się doradzić.

Tak więc te funkcje związane z bezpo-

średnim zaangażowaniem pracowników biura w prze-

strzeganie praw pacjentów psychiatrycznych Klub

Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego

ocenia bardzo wysoko.

Niejednokrotnie jest to bo-

wiem jedyna osoba, która w tych sytuacjach jest

w stanie pomóc pacjentowi i jego rodzinie oraz zwró-

cić uwagę personelu szpitala i zarządzających szpita-

lem na kwestie, które są niezgodne z prawem.

Po-

wiem szczerze, że jest pewien zgrzyt w moim klubie,

jeśli chodzi o głosowanie nad przyjęciem tego spra-

wozdania, bo jest rzeczywiście wiele zastrzeżeń.

Na-

tomiast myślę, że nie będą wygłaszał formuły.

Decy-

zję podejmiemy po wysłuchaniu odpowiedzi pani

rzecznik, bo pani rzecznik ma takie prawo, i myślę,

że do tych zarzutów, które się dzisiaj pojawiają, od-

niesie się w swoim wystąpieniu.

Później będziemy

mogli podjąć decyzję w kwestii przyjęcia bądź nie-

przyjęcia sprawozdania.

Bardzo dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

W imieniu SLD głos zabierze pan poseł Marek

Balt.

Bardzo proszę.

Poseł Marek Gos

283

Poseł Marek Balt:

nowisko w sprawie przedstawionego przez Radę Mi-

nistrów dokumentu „Sprawozdanie z realizacji zadań

spolitej Polskiej”.

Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających

cjenta informuje nas o wielu aspektach spraw, które

nie zostały zrealizowane.

Ze sprawozdania jasno wy-

nika, że zadnia, nawet te podstawowe, zostały przez

obecny rząd, potocznie mówiąc, zawalone.

Jednym

z najczęstszych naruszeń praw pacjenta był brak

możliwości zapisania się przez pacjentów do kolejki

oczekujących na udzielenie świadczeń w zakresie

podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej,

opieki specjalistycznej, a największe zastrzeżenia

związane z dostępem do świadczeń zdrowotnych do-

tyczą: ortopedii, okulistyki, neurologii, rehabilitacji,

opieki długoterminowej domowej i stacjonarnej.

Świadczenia zdrowotne mają służyć pacjentom, a pań-

stwo ma zapewnić im dostęp do tych świadczeń.

W rze-

czywistości jednak niestety w ocenie pacjentów świad-

czenia zdrowotne w wielu przypadkach były udziela-

na z naruszeniem procedury dostępu do nich, czyli

obowiązującego prawa, z naruszeniem praw pacjen-

tów, a nawet ich godności.

Wiele takich skarg do pani

rzecznik wpłynęło.

Wgłębiając się w kwestie przedstawione przez

rzecznika praw pacjenta, widzimy, że standard opie-

ki zdrowotnej nad pacjentem pogorszył się na wielu,

niemalże na wszystkich płaszczyznach, przez co w rze-

czywistości dotyczy to każdego obywatela naszego

państwa.

Pogorszył się standard opieki sanatoryjnej,

bo m.in. nastąpiło ograniczenie dopłat do kosztów

wyżywienia czy zakwaterowania w sanatorium

uzdrowiskowym.

Pogorszył się standard opieki lekar-

skiej, w tym również z zakresu psychiatrii młodzieży

i dzieci, czego przykładem jest jeden z warszawskich

ZOZ-ów.

Jak można było dopuścić do stanu, w któ-

rym nie są przestrzegane podstawowe prawa pacjen-

ta?

Do takiego bowiem właśnie przeświadczenia

skłania stan rzeczy, w którym pacjentom ustala się

odległe terminy wizyty u lekarza rodzinnego, w któ-

rym pacjentom odmawia się udzielenia świadczeń

w dniu zgłoszenia, odmawia się realizacji wizyt do-

mowych czy zlecenia badań diagnostycznych, a na-

wet odmawia się wystawienia zaświadczenia o stanie

zdrowia czy rejestracji telefonicznej do lekarza, bo

i takie problemy były sygnalizowane.

Kolejnym problemem spośród bardzo często po-

ruszanych przez pacjentów jest okres oczekiwania na

badania z zakresu m.in. okulistyki, kardiologii, or-

topedii, neurologii czy endokrynologii w sytuacji,

w której niektóre z tych badań, przeprowadzonych

odpowiednio wcześnie, mogłyby mieć decydujący

wpływ na przebieg choroby, a nawet decydować o ży-

ciu bądź śmierci pacjenta.

Musimy zdać sobie sprawę

z tego, jak duża jest skala problemów z dostępem do

świadczeń zdrowotnych.

Aż jedna trzecia spraw zgła-

szanych do rzecznika dotyczy właśnie tego aspektu.

Okres oczekiwania na świadczenie wynosi w skali

kraju średnio 21 miesięcy.

Z przedstawionego spra-

wozdania wyłania się ponowne pytanie: Jak można

ze względu na politykę ﬁnansowąograniczaćpacjen-

tom podstawowe świadczenia?

W ostatnim okresie

świadczeniodawcy, aby obniżyć koszty działalności,

ograniczyli wykonywanie badań diagnostycznych,

w tym proﬁlaktycznych, czyli badań podstawowych

dla ochrony zdrowia każdego z nas.

A co z ochroną zdrowia psychicznego?

Niestety,

ze sprawozdania wynika, że przestały być przestrze-

gane nawet podstawowe zasady wynikające z Kon-

stytucji RP.

Pacjenci często nie są informowani o skut-

kach przyjmowania leków, nie są świadomi przebiegu

i efektów leczenia, nie wyjaśnia się im dostatecznie

specyﬁki leczenia.

Niestety, powyższe problemy to nie jedyne z naj-

dotkliwszych problemów dotykających pacjentów.

Ograniczenie dostępu do sal sypialnych, stan po-

mieszczeń sanitarnych, brak klamek do łazienek i sal.

Czy tak może wyglądać ochrona zdrowia?

Niestety,

w dzisiejszym stanie rzeczy tak wygląda.

Zauważmy,

ile wpłynęło skarg do samego rzecznika, ile mamy

sygnałów dotyczących złych warunków sanitarnych

pomieszczeń, niehigienicznych warunków, w jakich

spożywane są posiłki, zbyt wielu pacjentów w jednym

pokoju czy ograniczonego dostępu do pomieszczeń

sanitarno-higienicznych.

Taki stan rzeczy to brak

poszanowania dla godności człowieka.

Jest to niedo-

puszczalne.

Pomoc dla osób chorych przebywających

w szpitalu, a w szczególności dla osób z zaburzeniami

psychicznymi, nie jest dostatecznej jakości, a warun-

ki, w jakich jest udzielana, niestety, bywają niegodne

i poniżające.

A co z samą działalnością rzecznika praw pacjen-

ta?

W Biurze Rzecznika Praw Pacjenta pracuje aż

65 osób.

Nasuwa się więc pytanie, ile z nich realnie

zajmuje się obsługą biura i jak poprawia to funkcjo-

nowanie rzecznika, skoro według sygnałów od pa-

cjentów dostanie się do pani rzecznik jest praktycznie

niemożliwe.

Rzecznik powinien podejmować działa-

nia na rzecz ochrony praw pacjentów, jednak obecny

rzecznik praw pacjenta działa na rzecz stałej popra-

wy sytuacji pacjenta, tylko nie podjął żadnych dzia-

łań, które mogłyby pomóc w pracach legislacyjnych.

Ze strony rzecznika nie było żadnych inicjatyw usta-

wodawczych, czyli – drogą dedukcji – nie podjął dzia-

łań w obronie generalnych praw pacjentów.

Nie dość, że rzecznik praw pacjenta nie wykonuje

swoich zadań w zakresie ochrony praw pacjentów, to

nawet samo sprawozdanie nie było pełne i rzetelne.

Nie było w nim informacji na temat badań nad wiru-

sem HIV i zapaleniem wątroby typu B ani nawet

284

tego, jaki był skutek rozmów z ministrem zdrowia na

ten temat.

Zabrakło także podsumowania i wniosków

dotyczących praw pacjentów w pierwszej części spra-

wozdania.

W mojej ocenie to właśnie rzecznik praw

pacjenta przede wszystkim takie wnioski powinien

przedstawić.

Każdy z nas korzysta ze świadczeń

zdrowotnych, więc każdy z nas, każdy obywatel jest

pacjentem.

W jakiej sytuacji znaleźli się dziś obywate-

le polscy?

Obecna służba zdrowia przez politykę zdro-

wotną prowadzoną przez rząd Donalda Tuska nie

zapewnia obywatelom przestrzegania podstawowych

praw pacjenta, nie daje poczucia ochrony zdrowia.

Za-

miast dostępności mamy akt niedostępności do świad-

czeń zdrowotnych dla wielu obywateli.

I niestety czę-

sto, gdy pacjent dopcha się do potrzebnego lekarza,

mu leków.

Taki stan rzeczy budzi przerażenie.

Oceniając instytucję rzecznika praw pacjenta,

trzeba się zastanowić, jak powinna ona być usytu-

owana.

Jak widać, w obecnym kształcie jej funkcjo-

nowanie nie jest satysfakcjonujące.

W mojej ocenie

pozycja prawna rzecznika praw pacjenta powinna

zostać zmieniona.

Mam jeszcze kilka pytań.

Jaka jest procedura

związana ze skargami pacjentów?

Czy pacjent ma

prawo do informacji na temat przebiegu rozpatrzenia

skargi?

Jakie działania podjął rzecznik praw pacjen-

ta w sprawie listy osób oczekujących na świadczenia

zdrowotne?

Na jakiej procedurze rzecznik opiera swo-

je działania?

Czy jest to K.p.a., czy inna reguła praw-

na?

W jaki sposób są wydawane decyzje?

Jakie dzia-

łania podjął rzecznik praw pacjenta, aby pomóc pa-

cjentom, których nie stać na wykupienie leków?

Wysoka Izbo!

Klub Sojuszu Lewicy Demokratycz-

nej będzie głosował za odrzuceniem sprawozdania.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę, panie pośle.

nik!

Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarne-

go Solidarna Polska odnieść się do sprawozdania

torium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jest to obszerne sprawozdanie, ale jakość tego

sprawozdania została już skrytykowana przez moich

przedmówców.

Ja tu nie zarzucam jakiejś złej woli

czy nieumiejętności pani rzecznik i biuru, tylko skła-

dam to na karb początku funkcjonowania pani rzecz-

nik i biura.

Rzeczywiście nie tak powinno wyglądać

sprawozdanie.

Ono jest zbyt szerokie, zbyt literackie,

a zbyt mało jest faktów.

Ale problem, jeżeli chodzi

o funkcjonowanie pani rzecznik, jest dużo bardziej

poważny.

Tak naprawdę moi przedmówcy dotykali

tego problemu, ale nikt do końca go nie wyartykuło-

wał.

Problem jest bardzo poważny i dotyczy kwestii

umiejscowienia w strukturze rzecznika praw pacjen-

ta.

Otóż to sprawozdanie de facto pokazuje, że umiej-

scowienie rzecznika jako centralnego organu admi-

nistracji rządowej po prostu jest nieskuteczne.

I nie

będzie skuteczne z uwagi na podstawowy konﬂikt:

pani ma być rzecznikiem praw pacjenta, a z natury

rzeczy prawa pacjenta będą wchodziły w konflikt

z instytucją, która zarządza polską służbą zdrowia,

czyli ministrem zdrowia.

Takie umiejscowienie po-

kazuje, że pani działania będą nieskuteczne.

To spra-

wozdanie – nie zakładam tutaj złej woli, nieumiejęt-

ności czy czegoś tego typu – pokazuje, że przy tym

konﬂikcie skuteczność rzecznika nie będzie właści-

wa.

To sprawozdanie de facto potwierdza tę tezę.

Nie chcę się już w szczegółach odnosić do tego, co

było robione, w czym są problemy, bo moi przedmów-

cy z grubsza o tym mówili.

Tylko problem dzisiaj jest

taki: Co dalej?

Prawa pacjenta muszą być reprezen-

towane i pacjenci muszą mieć instytucję, która będzie

ich wspierała, bo w tej machinie, jaką jest polska

służba zdrowia, pacjent musi mieć wsparcie, bo ina-

konﬂikcie i w tym ciągłym sporze mieć jakiekolwiek

szanse, jeśli chodzi o swoje prawa.

Natomiast moim

zdaniem trzeba bardzo poważnie pomyśleć nad in-

nym umiejscowieniem rzecznika praw pacjenta.

Z jednej strony jest podległy rządowi, w sytuacji kie-

dy rząd za to odpowiada, a z drugiej strony ma repre-

zentować prawa pacjenta – to po prostu się nie spraw-

dza.

Moim zdaniem, żeby to było najbardziej sensow-

ne, powinno to być biuro przy rzeczniku praw obywa-

telskich, niezależnym od rządu, bo rzecznik praw

obywatelskich swoją działalnością już pokazał, że jest

skuteczny, podejmuje inicjatywy, zaskarża konkretne

zapisy ustawowe do Trybunału Konstytucyjnego.

Wy-

specjalizowana część, jaką byłoby Biuro Rzecznika

Praw Pacjenta, czy sam rzecznik praw pacjenta, który

byłby w randze zastępcy rzecznika praw obywatel-

skich, to byłoby właściwe umiejscowienie.

Jestem głę-

boko przekonany o tym, że wtedy skuteczność działań

w interesie pacjentów byłaby znacznie większa.

Popatrzmy sobie na ten pierwszy już pełny rok

działania tejże instytucji.

W połowie – pokazano, że

jest infolinia.

OK, dzisiaj do obsługi infolinii napraw-

dę nie potrzeba centralnego urzędu administracji

rządowej.

Brak skutecznych działań klasycznie po-

kazuje, że nie podejmowano bardzo ważnych inter-

wencji.

To tak wygląda, tak wynika z tego sprawozdania,

jakby nie było potrzeby działań instytucjonalnych,

a one przecież są niezbędne, są potrzebne.

Mówili

o tym moi przedmówcy.

285

Tak więc nasz klub nie będzie mógł przyjąć tego

sprawozdania, gdyż ono tak naprawdę jest nie do przy-

jęcia.

Mówili o tym przedstawiciele pozostałych klubów

w polskim parlamencie z wyjątkiem Platformy Obywa-

telskiej.

I nie chciałbym robić z tego jakiejkolwiek spra-

wy politycznej, bo interes praw pacjenta nie powinien

mieć zabarwienia politycznego, bo dzisiaj jedna koalicja

rządzi, jutro druga czy trzecia, a pacjent w każdym

przypadku ma podobną relację w stosunku do instytu-

cji, które powinny przestrzegać jego niezbytych praw.

Jest tutaj potrzebna głęboka reﬂeksja Wysokiej Izby.

Pani rzecznik, myślę, że również pani powinna

wystąpić z taką inicjatywą, bo jeżeli pani dalej będzie

tkwiła w takim to systemie zależności, podległości,

to myślę, że za rok już będzie bardzo trudno rozma-

wiać na temat sprawozdania za rok 2011, a mogą paść

wnioski w ogóle o likwidację tego typu urzędu.

Uważam, że sprawa jest zbyt poważna, żeby ko-

lejny rok uzasadniał tezę, że jest to urząd niepotrzeb-

ny.

On jest dzisiaj tylko nieskuteczny i to jest dzisiaj

główny problem.

Twierdzę, że ten urząd jest bardzo

potrzebny, tylko problemem, o którym mówiłem

wcześniej w związku z umiejscowieniem w tej struk-

turze, jest jego nieskuteczność.

Boję się, pani rzecznik, żebyśmy za rok, jak będzie-

my rozpatrywać sprawozdanie za rok 2011, nie stanę-

li w tym samym miejscu i nie mówili o tych samych

problemach.

Jeżeli pani nic nie zrobi i nie pokaże, że

jest pewien problem w dochodzeniu tych praw, to może

się skończyć tym, że będzie mało argumentów, żeby

utrzymywać ten organ administracji rządowej.

A więc wydaje się, że trzeba rozpocząć poważną

debatę w naszym parlamencie, co dalej z rzecznikiem

praw pacjenta, gdzie go umieścić, jak go po prostu

wyposażyć, żeby jego działania były skuteczne, żeby

pacjenci, bo to jest najistotniejsze, mieli przekonanie

nie tyle, że istnieje urząd, ile że ten urząd jest w sta-

nie w wielu konkretnych życiowych sprawach po pro-

stu im pomóc, żeby czuli się, że jest instytucja, która

ich wspiera, która występuje w ich sprawach, i że jest

to instytucja skuteczna.

Tego życzę sobie jako pacjent.

Tego życzę pani

z całym biurem jako rzecznikowi praw pacjenta, żeby

w najbliższym czasie wzrosła skuteczność i żebyśmy

przede wszystkim rozpoczęli taką dyskusję, aby po-

przez zmiany strukturalne po prostu było to możli-

we.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Jest lista posłów zapisanych do zadania pytania.

Pierwsza pragnie zadać pytanie pani poseł Kry-

styna Kłosin, Platforma Obywatelska.

Czas – 1 minuta.

Bardzo proszę.

Poseł Krystyna Kłosin:

nik!

Padło tu wiele zarzutów co do nieskuteczności

działań pani rzecznik, co do braku konkretów w spra-

wozdaniu.

Uważam, że pani rzecznik podjęła w tym

okresie sprawozdawczym bardzo wiele inicjatyw, bro-

niąc pacjentów i walcząc o ich prawa.

Chciałabym dopytać o działania, które prowadził

rzecznik w związku z naruszeniem tzw. zbiorowych

praw pacjenta.

Czy były to działania, które pani rzecznik

wszczynała z własnej inicjatywy, czy były to działania,

które zostały wszczęte na skutek wniosków pacjenta?

Poproszę o informację, ile było takich działań, i może

o najważniejsze przykłady, jakich spraw dotyczyły, jaki

był zakres tych spraw i jak zostały one rozwiązane.

Drugie pytanie.

Padły też zarzuty co do braku

inicjatyw legislacyjnych.

Ponieważ w sprawozdaniu

widziałam, że pani rzecznik podejmowała tego typu

inicjatywy, poproszę o przytoczenie konkretnych

przykładów tych inicjatyw pani rzecznik oraz o in-

formację, jakie w tej chwili są efekty tych inicjatyw.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

nik!

Wysoka Izbo!

To oczywiste, że w ciągu tak krót-

kiego czasu nie na wszystkich problemach mogła się

pani skoncentrować, zważywszy na wagę tych pro-

blemów.

Chciałabym zatem zasygnalizować jeden

z nich.

Pacjenci w stanie terminalnym bez wątpienia

mają prawo do śmierci spokojnej i bez bólu.

Tymcza-

sem lekarze leczący ich, pracujący w hospicjach bar-

dzo często obawiają się zalecać środki uśmierzające

ból, bo podczas kontroli prowadzonych przez NFZ,

nierzadko po wielu latach od leczenia danego pacjen-

ta, kwestionuje się zalecanie tych środków.

A przede

wszystkim pacjent bardzo często już wtedy nie żyje,

więc trudno stwierdzić, czy leczenie było celowe.

Ale

kontrolerzy są nieubłagani, nakładają kary na hospi-

cjum i na lekarza.

W związku z tym lekarz staje

przed takim oto dylematem: czy dobro pacjenta

(Dzwonek), czy bezpieczeństwo osobiste, bo przecież

te kary są ogromne.

Pan marszałek pozwoli, że dokończę pytanie.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę bardzo.

Poseł Andrzej Dera

286

Poseł Joanna Fabisiak:

Prosiłabym panią rzecznik o zainteresowanie się

tym problemem.

Rozumiem niemożność odpowiedzi

w tej chwili, nie oczekuję takiej odpowiedzi, jeśli pani

rzecznik nie ma rozeznania w tej sprawie, natomiast

bardzo bym prosiła o odpowiedź pisemną po jej zba-

daniu.

Bo ja takich zgłoszeń miałam wiele, a konse-

kwencją jest bardzo często rezygnacja lekarzy z pra-

cy w hospicjum, co jest oczywiście wydarzeniem

dramatycznym.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę, panie pośle.

nia.

Czy pani rzecznik posiada dane analityczne do-

tyczące ilości potencjalnie poszkodowanych pacjen-

tów, którzy po zgłoszeniu telefonicznym dobrowolnie

wycofali się z dochodzenia swoich praw?

I czy anali-

zowano, czy te zgłoszenia rzeczywiście miały podsta-

wy, czy to po prostu było działanie pod wpływem tzw.

chwilowego impulsu.

Prosiłbym o podanie w ujęciu

procentowym liczbę tych przypadków.

Druga rzecz.

Chciałbym prosić o podanie przecięt-

nych zarobków, głównie tych osób, które przyjmują

zgłoszenia telefoniczne.

Dlatego że, jak rozumiem,

radzenie komuś przez telefon wymaga nie tylko wy-

sokich kwaliﬁkacji, ale musi być tu też możliwość

przekazania właściwych informacji danej tej osobie.

Rozumiem więc, że te osoby są dobrze wynagradza-

ne.

Bardzo bym prosił o podanie średniej dochodów

osób przyjmujących wnioski.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Artur Górczyński.

Proszę bardzo.

Poseł Artur Górczyński:

Rzecznik!

Chciałbym zapytać, czy pani rzecznik za-

trudnia w swoim biurze osoby niepełnosprawne.

Je-

żeli tak, to chciałbym się dowiedzieć, jaki jest procent

takich osób wśród zatrudnionych.

Jeżeli nie, to mam

pytanie: Czy biuro rzecznika płaci kary za brak za-

trudnienia osób niepełnosprawnych i w jakiej wysoko-

ści?

Proszę również o podanie powodu takiego stanu

rzeczy.

Poproszę o odpowiedź pisemną.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Pani Rzecznik!

Chcę zadać krótkie pytania, a w za-

sadzie jedno pytanie.

Napisała pani w sprawozdaniu,

że rzecznik opiera się również w swoich działaniach

na ekspertyzach i opiniach.

Chcę zapytać, jak dużo

było takich ekspertyz i ewentualnie, jeżeli byłaby

możliwość, za jakie wynagrodzenie te ekspertyzy

były w 2010 r. przygotowywane.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

(Poseł Zbigniew Chmielowiec: Myśmy się we dwóch

z posłem Moskalem zgłaszali telefonicznie.)

Nie ogłaszałem w ogóle zamknięcia listy, w związku

Poseł Zbigniew Chmielowiec:

Szanowny Panie Marszałku!

Dziękuję serdecznie.

Może się przejęzyczyłem, w każdym razie na pewno

się zgłaszaliśmy.

Dlatego że zostałem dopuszczony do głosu, nie

będę powtarzał pytań moich kolegów.

W związku

z powyższym mam następujące dwa krótkie pytania

do pani rzecznik.

Szanowna Pani Rzecznik!

Rzecznik praw pacjen-

ta współpracuje z różnymi organizacjami.

Proszę

o przybliżenie: jakie są to organizacje, na czym pole-

ga pani współpraca z fundacją na rzecz planowania

rodziny.

I drugie pytanie.

Ze sprawozdania wynika,

iż większość spraw załatwiana była drogą telefonicz-

ną i mailową.

Na jakiej podstawie wszczynaliście

państwo postępowania wyjaśniające?

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

287

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Kazimierz Moskal jako ostatni zadający pytanie.

Proszę bardzo.

Poseł Kazimierz Moskal:

Dziękuję bardzo.

Pytanie do pani rzecznik.

Czy jeżeli nie byłoby tej

instytucji, to pacjenci odczuliby jej brak?

To jest

kiedykolwiek zaprosił panią rzecznik do siebie i był

zainteresowany losem różnych spraw niepokojących

pacjentów czy trudnych dla pacjentów?

Kolejne py-

tanie: Jak pani rzecznik ocenić może działanie Na-

rodowego Funduszu Zdrowia i prezesa?

Czy prezes

Narodowego Funduszu Zdrowia ma duży udział

w tym, że los pacjentów nie zawsze jest dobry?

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Stwierdzam, że lista posłów zapisanych do zada-

wania pytań została wyczerpana.

Proszę o zabranie głosu rzecznik praw pacjenta

panią Krystynę Barbarę Kozłowską celem udzielenia

odpowiedzi na zadane pytania.

Rzecznik Praw Pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska:

Panie Marszałku!

Państwo Posłowie!

Bardzo

dziękuję za państwa opinie, za pytania.

Pozwolicie,

że na niektóre pytania, może nawet na wszystkie,

jeżeli tylko będziecie sobie tego państwo życzyli, od-

powiem pisemnie – oprócz tego, co teraz będę pań-

stwu przekazywać.

Zacznę może od zapytań pana posła Piechy.

Nie

ma go tutaj, ale myślę, że będzie miał możliwość usły-

szeć moją odpowiedź.

Jeśli chodzi o wystąpienia do

prokuratury, to w 2010 r. rzecznik praw pacjenta wy-

stępował 35 razy, w tym 2 razy przekazano sprawy

zgodnie z właściwością, 33 razy zwróciliśmy się

o informacje w związku z art. 52 – żądanie przedło-

żenia informacji o stanie prowadzonej sprawy.

To

jedno pytanie.

Drugie pytanie, o to, dlaczego jest sło-

wo wstępne.

Przepraszam, jeżeli uznaliście to pań-

stwo za nietakt.

Sprawdzałam, jak wyglądają spra-

wozdania innych urzędów, rzeczników, i na tym się

wzorowałam – właśnie dlatego, że nie miałam do-

świadczenia.

A więc proszę mi to wybaczyć, będę

oczywiście się starała na przyszłość, żeby słowa

wstępnego nie było.

Przepraszam jeszcze raz.

Pan Piecha mówi o tym, że rzecznik nic nie zrobił

w sprawie postępowania w zakresie zbiorowych praw

pacjentów.

To jest str. 13 i 19 tego sprawozdania.

Chciałabym państwu jeszcze raz powiedzieć o tym,

że postępowanie w sprawach praktyk naruszających

zbiorowe prawa pacjentów ma swoje odniesienie do

K.p.a., czyli jest to decyzja o wszczęciu, zgromadzenie

dowodów, przedstawienie tych wszystkich dowodów

na żądanie świadczeniodawcy, w sprawie którego

prowadzone jest postępowanie.

Dopiero na tej pod-

stawie zapada decyzja o tym, czy były prowadzone

praktyki łamiące zbiorowe prawa pacjentów.

Pierw-

sze działanie rzecznika to jest tzw. żółta kartka – in-

formacja, że jeżeli świadczeniodawca nie odstąpi od

tego typu praktyk, to automatycznie będzie nałożona

kara.

I jeżeli świadczeniodawca powraca do tego typu

praktyk, to wtedy jest podstawa do nałożenia kary.

A to, że nie nałożyłam żadnej kary w postępowa-

niach, które prowadziłam w 2010 r., świadczy tylko

stanowiskiem rzecznika, odstępują od tych praktyk

i takich praktyk więcej nie prowadzą.

Postępowania,

które prowadziłam w 2010 r., dotyczyły w szczegól-

ności spraw kolejkowych, kiedy to wszystkich pacjen-

tów wzywano jednego dnia, warunki były naprawdę

skandaliczne, a oni zapisywali się niemalże na cały

rok.

Zresztą widzieliśmy to w mediach.

Uważam, że

to jest jak najbardziej nieprawidłowe.

Jeszcze raz

powtarzam: świadczeniodawcy odstąpili, a w związ-

ku z tym nie było podstawy do nałożenia na nich

kary.

Jeżeli państwo chcecie, to ja oczywiście jak

najbardziej mogę udzielić wszystkich odpowiedzi na

piśmie.

Pytanie pana posła Bolesława Piechy: Czy była

pani autorem przepisów dotyczących ubezpieczeń

szpitali od zdarzeń medycznych?

Nie.

Nad tą ustawą

pracował minister zdrowia.

Ja włączyłam się do pra-

cy we wrześniu, zgłosiłam swoje uwagi.

Niektóre

zostały ujęte, niektóre nie.

Pan poseł Piotr Chmielowski.

Chciałabym udzie-

lić odpowiedzi na to pytanie pisemnie, ale pozwolicie

państwo, że tu powiem parę słów.

Chodzi o dane ana-

lityczne potencjalnie poszkodowanych, którzy po

zgłoszeniu wycofują się.

Ja może wytłumaczę, jak

działa nasza infolinia.

Wygląda to w ten sposób, że

pacjent zgłasza do nas problem.

Jeżeli ten problem

wymaga wszczęcia postępowania, to przede wszyst-

kim prosimy go o wypełnienie stosownego wniosku

i przekazanie nam wszystkich informacji, które są

niezbędne do prowadzenia postępowania zgodnie

z prawem, bo musi być oznaczenie świadczeniodawcy,

musi być oznaczenie pacjenta i musi być oznaczenie

lekarza, na którego została złożona skarga.

To nie

jest tylko i wyłącznie rozmowa.

Każdy taki sygnał

jest wprowadzany do systemu i my mamy wgląd do

każdego zapytania pacjenta.

Infolinia spełnia rolę nie

tylko informującą, ona działa także interwencyjnie.

288

Chodzi mi o sytuacje, w których np. dzwoni pacjent

ze szpitala, zagrożone jest jego życie, a odmawia mu

się przyjęcia na SOR bądź oczekuje on na tym oddzia-

le 12 godz. To są właśnie sytuacje, w których rzecz-

nik poprzez infolinię otrzymuje informację i natych-

miast może podjąć działania u świadczeniodawcy.

Na pytanie, o przeciętne zarobki osób, które pra-

cują na infolinii, udzielę odpowiedzi pisemnie.

Pani poseł Krystyna Kłosin pytała, czy działania

wszczynane w sprawie tzw. zbiorowych praw pacjen-

tów były wszczynane z własnej inicjatywy i z urzędu.

Tak, ponieważ postępowania w sprawach praktyk

nie tylko po otrzymaniu wniosków.

Zdarzają się sy-

tuacje, np. na skutek doniesień medialnych, które

sprawdzam, i jeśli są przesłanki do tego, żeby podjąć

postępowanie, to je podejmuję.

Docieram do dzienni-

karzy, przez dziennikarzy docieram do pacjentów,

którzy zgłosili te problemy, i na tej podstawie mogę

wszczynać postępowania.

Większość takich spraw

podejmowana jest oczywiście na wniosek.

W 2010 r.

było 100 takich zgłoszeń.

Były wśród nich, tak jak

już państwu mówiłam, sprawy list kolejkowych, była

sprawa ograniczenia dostępu do dokumentacji me-

dycznej.

W tym przypadku chodziło o zawyżanie

opłat pobieranych od pacjenta.

Mimo że jest to dosko-

nale uregulowane w ustawie, świadczeniodawcy

w dalszym ciągu podchodzą do tego dowolnie.

Pan poseł Marek Gos pytał, ile było ekspertyz i za

jakie pieniądze.

To jest pytanie dotyczące...

Najczę-

ściej występowałam przede wszystkim o opinie praw-

ne, ponieważ, jak państwo wiecie, ustawa i jej niektó-

re zapisy są zupełną nowością, w związku z czym,

żeby mieć jak najlepsze spojrzenie na interpretacje

tych zapisów, zwracałam się z tym między innymi do

pani prof. Eleonory Zielińskiej, do pana prof. Nesto-

rowicza, czyli tych osób, które, jeśli chodzi o prawo

medyczne, są bardzo dobrze zorientowane.

Na to py-

tanie również udzielę odpowiedzi pisemnie.

Wrócę jeszcze do słów pana Bolesława Piechy, dla-

czego sponsorowaliśmy kampanię Federacji na rzecz

z prawdą i w sprawozdaniu jest to wyraźnie napisa-

ne, zresztą dzisiaj też o tym mówiłam i przedstawia-

łam to na posiedzeniu Komisji Zdrowia.

Jeśli chodzi

przedstawiciele zwrócili się do nas w związku z wej-

ściem w życie nowego paragrafu, nowego prawa pa-

cjenta, czyli prawa do zgłoszenia sprzeciwu od opinii

lub orzeczenia lekarza.

I tego właśnie dotyczyło spo-

tkanie z kobietami, które należą do Federacji na

prostu powiedział tam, na czym to prawo polega i jakie

uprawnienia ma pacjent, w jaki sposób wygląda po-

stępowanie.

Wydaje mi się więc, że to był taki jeszcze

jeden doskonały moment na przekazanie pacjentom

informacji o nowym prawie.

Absolutnie nic nie spon-

sorowaliśmy w tym momencie.

W ogóle rzecznik nie ﬁnansowałżadnejkampanii.

Współpraca, jeśli chodzi o pozostałe organizacje pa-

cjenckie, wygląda w ten sposób, że pacjenci z tych

organizacji zwracają nam przede wszystkim uwagę

np. na to, do czego mają utrudniony dostęp, w którym

szpitalu nie mogą się leczyć.

To są tego typu zgłosze-

nia do nas i na tym polega ta współpraca.

Często

w momencie, kiedy organizacja pozarządowa zwraca

się do nas, przekazujemy tę sprawę przede wszystkim

do tych organów, które mogłyby podjąć jakieś dzia-

łania, m.in. do ministra zdrowia czy też do prezesa

Narodowego Funduszu Zdrowia.

W 2010 r. rzecznik praw pacjenta był inicjatorem

kampanii informacyjnej skierowanej do pacjentów pod

hasłem: „Pacjencie, czy znasz swoje prawa?”.

I tylko

w związku z tą własną kampanią wydatkował środki.

Jeszcze raz przypomnę, to było 30 tys. zł i te pieniądze

były wydane na wydrukowanie 2,5 tys. ulotek.

Kolejne pytanie zadał pan poseł Chmielowski.

były organy państwa, jeśli chodzi o sprawę pani Ali-

cji Tysiąc, nie powinno być kierowane do mnie, bo

jak wszyscy pamiętamy, to była sprawa z początku

2000 r.

Wydaje mi się, że właśnie reakcją na to było

wprowadzenie nowego przepisu do ustawy, który da-

wałby taką możliwość kobietom w momencie, kiedy

świadczeniodawca odmawia im postępowania zgod-

nego z ustawą o planowaniu rodziny i warunkach

Padło też pytanie, dlaczego ta komisja nie podejmo-

wała żadnych działań.

Ponieważ nie było spraw, które

powinny stanąć na posiedzeniu komisji lekarskiej do

spraw sprzeciwu od opinii lub orzeczenia lekarza.

Proszę państwa, liczba spraw, które wpływają do

biura, wcale nie świadczy o tym, że w systemie ochro-

ny zdrowia źle się dzieje.

To świadczy o tym, że rośnie

świadomość pacjentów.

Często to są pytania typu: co

mi się należy, i taką odpowiedź dostaje pacjent.

To są

pytania o zachowania świadczeniodawców, czy one

są prawidłowe, czy dany lekarz zachował się etycznie,

czy też nie, gdzie można się zwrócić, złożyć skargę.

Bywa też, że pacjent np. życzy sobie, żebyśmy pomo-

gli mu w uzyskaniu satysfakcjonującej odpowiedzi od

świadczeniodawcy i oczywiście dotyczy to też zmiany

działań świadczeniodawcy, żeby takie sytuacje nie

miały później miejsca.

Pytanie pana posła Piotra Chmielowskiego doty-

czyło też sprawy infolinii.

Odpowiedziałam na to

wcześniej, a dokładnie, precyzyjnie wyjaśnię to oczy-

wiście na piśmie.

Pytanie pana posła Marka Balta odnosiło się do

tego, ile osób jest zatrudnionych w Biurze Rzecznika

Praw Pacjenta i pracuje w komórkach merytorycz-

nych, a ile stanowi obsługę urzędu.

Do grudnia 2010 r.

zatrudnionych było 65 osób, z czego 45 osób było za-

trudnionych w komórkach merytorycznych, 26 osób

to rzecznicy praw pacjenta szpitala psychiatrycznego.

Chciałabym państwu powiedzieć, że liczba osób za-

289

trudnionych u rzecznika praw obywatelskich wynosi

ok. 240, przy czym każdy z nas ma prawa obywatel-

skie, ale też każdy jest pacjentem.

Proszę więc po-

równać liczbę spraw wpływających do rzecznika na

taką liczbę pracowników i liczbę spraw wpływających

cowników.

Kolejne pytanie pana posła Balta dotyczyło tego,

jakie działania podjął rzecznik w sprawie list kolej-

kowych.

To był początek 2010 r.

Sytuacja wyglądała

tak, że uruchomiliśmy dodatkowe linie infolinii.

Po-

prosiliśmy media o to, żeby podawały numer naszej

bezpłatnej infolinii, aby pacjenci mogli nam zgłaszać

problemy.

Chodzi właśnie o te placówki, w których

prowadzi się tego typu praktyki, że umawia się pa-

cjentów tylko i wyłącznie jednego dnia zapisów.

Po

otrzymaniu takich informacji występowaliśmy do

świadczeniodawcy o wyjaśnienia i wtedy wszczyna-

liśmy postępowanie w sprawach praktyk naruszają-

cych zbiorowe prawa pacjentów, informując świadcze-

niodawców o tym, jakie są konsekwencje niezaprze-

stania tego typu praktyk.

Ponadto informowałam też

prezesa Narodowego Fundusz Zdrowia, jako że od-

działy Narodowego Funduszu Zdrowia, podpisując

kontrakty ze świadczeniodawcami, też mają możli-

wość wyegzekwowania prawidłowego przyjmowania

pacjentów.

Informowałam o tym też ministra zdro-

wia.

Wystąpiłam do wszystkich wojewodów i mar-

szałków województw z informacją, aby podjęli dzia-

łania w placówkach im podległych, aby nie było już

tego typu praktyk.

Pytanie pana posła Artura Górczyńskiego doty-

czyło niepełnosprawnych.

Jeśli chodzi o osoby niepeł-

nosprawne zatrudnione w biurze, to jest ich aż 11%

całego naszego personelu, więc nie płacimy kar.

Na

pewno u mnie osoby niepełnosprawne nie są z tego

powodu dyskryminowane, wręcz przeciwnie, chodzi

o to, że potraﬁą zrozumieć drugiego człowieka.

Pytanie pana posła Moskala dotyczyło tego, czy

premier zaprosił mnie do siebie.

Tak, ostatni raz wi-

działam się z panem premierem na początku stycz-

nia, spotykałam się również z panem prezydentem,

który też pytał mnie o moją opinię o tym, co się dzie-

je w systemie zdrowia.

Jeśli chodzi o to, co myślę o prezesie Narodowego

Funduszu Zdrowia, to wybaczcie państwo, ja nie je-

stem politykiem, jestem urzędnikiem i nie mnie oce-

niać działania prezesa Narodowego Funduszu Zdro-

wia.

Jeżeli widzę jakiekolwiek nieprawidłowości

w działaniu, np. prezesa Narodowego Funduszu

Zdrowia, najpierw występuję do niego o wyjaśnienia.

Jeżeli one mnie nie satysfakcjonują, zwracam się np.

do ministra zdrowia, ponieważ on też może wpłynąć

na zmianę postępowania.

Dziękuję bardzo i jeszcze raz obiecuję, że wszyscy

państwo otrzymacie odpowiedzi pisemne.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję, pani rzecznik praw pacjenta.

Chęć zabrania głosu zgłosił sprawozdawca komi-

sji pan poseł Czesław Czechyra.

Bardzo proszę.

Poseł Czesław Czechyra:

Dziękuję, panie marszałku.

Panie Ministrze!

Pani Rzecznik!

Wysoka Izbo!

Chciałbym podziękować komisji.

Podczas posiedzenia

przedstawiono dużo różnych opinii, ale generalnie

ocena tego sprawozdania jest pozytywna, ponieważ

w moim przekonaniu rzecznik spełnia swoje funkcje

w takich warunkach, w jakich przychodzi mu praco-

wać.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Do głosowania w tej sprawie przystąpimy na na-

stępnym posiedzeniu Sejmu w bloku głosowań.

– 31 grudnia 2009 roku (druk nr 51) wraz ze sta-

nowiskiem Komisji Zdrowia (druk nr 132).

nisterstwie Zdrowia pana Jakuba Szulca w celu

przedstawienia sprawozdania.

że sprawozdanie jest dość obszerne, przedstawię tyl-

ko kilka tez wynikających z tegoż sprawozdania,

zwłaszcza że dyskusja na temat realizacji ustawy jest

*

)

290

troszeczkę spóźniona, ponieważ jest rok 2012, a spra-

wozdanie dotyczy roku 2009.

Dwa zdania, tytułem wstępu, na temat tego, jak

wygląda procedowanie nad sprawozdaniem i sprawa

terminu, w jakim może być ono składane, bo na pew-

no takie pytania padną w związku z tym, o czym

powiedziałem, że jest już rok 2012, co prawda począ-

tek, natomiast sprawozdanie dotyczy roku 2009.

Otóż procedura przygotowania sprawozdania

jest taka, że nie może ono być przygotowane wcze-

śniej niż rok po zamknięciu roku, którego dotyczy.

Mówiąc wprost, przede wszystkim dane statystycz-

ne, do których tego typu sprawozdania się odnoszą,

pochodzą w dużej mierze z gmin i urzędów gmin

i miast i mogą być dostępne najwcześniej po za-

mknięciu bilansów w poszczególnych gminach,

a więc w kwietniu następnego roku.

Natomiast dane

statystyczne, które pochodzą z Głównego Urzędu

Statystycznego, są dostępne na przełomie paździer-

nika i listopada następnego roku, a więc 10–11 mie-

sięcy po zamknięciu roku, do którego sprawozdanie

się odnosi.

Następna kwestia dotyczy przygotowania spra-

wozdania.

Pierwsza wersja sprawozdania, które dzi-

siaj przyjmujemy, po uzyskaniu danych z Głównego

Urzędu Statystycznego w październiku 2010 r., zo-

stała przygotowana w listopadzie 2010 r., natomiast

do Sejmu sprawozdanie – przyjęte przez rząd – zosta-

ło skierowane dokładnie 7 lutego 2011 r.

Jeśli chodzi o to, czego dotyczy sprawozdanie i cze-

go dotyczą dane, które są w nim zawarte, trzeba po-

wiedzieć przede wszystkim o jednej kluczowej danej.

Mianowicie po raz pierwszy od 6 lat mamy do czynie-

nia ze spadkiem spożycia alkoholu w przeliczeniu na

osobę.

W roku 2008 średnie spożycie alkoholu wyno-

siło 9,56 l na 1 mieszkańca Rzeczypospolitej Polskiej,

w roku 2009 – 9,06 l, a więc nastąpił spadek o 0,5 l

na 1 mieszkańca, przy czym, tak jak powiedziałem,

jest to pierwszy spadek od 6 lat przy, niestety, stałej

tendencji wzrastającej.

Jeżeli zwrócimy uwagę na to,

jak ta statystyka przedstawiała się 10 lat przed przy-

gotowaniem sprawozdania, które dzisiaj Wysoka Izba

rozpatruje, to okaże się, że w roku 1999 średnie spo-

życie alkoholu na mieszkańca wynosiło niewiele po-

nad 7 l, a więc wzrost na przestrzeni ostatnich 10 lat

jest wzrostem wręcz zatrważającym.

To jest pierwsza

sprawa.

Druga sprawa.

Trzeba tutaj wyraźnie powiedzieć,

tak naprawdę do jednej zasadniczej zmiany w stosun-

w więc do dość istotnej podwyżki akcyzy na alkohol

w roku 2009.

Czyli, mówiąc krótko, bo jeszcze do tego

się odniosę, dostępność ekonomiczna alkoholu ma

bardzo istotny wpływ na poziom spożycia.

Jeżeli spojrzymy na strukturę spożycia alkoholu

w Polsce, to ona także nie przedstawia się najkorzyst-

niej.

Co prawda w roku 2009 odnotowaliśmy niewiel-

ki procentowy wzrost spożycia piwa w stosunku do

alkoholi spirytusowych i wina, to jest wzrost z 54,2%

w roku 2008 do 55,4%, niemniej tutaj znowu tenden-

cja jest jednoznaczna.

Wzrasta udział spożycia alko-

holi mocnych, powyżej 20%, co bardzo niekorzystnie

odbija się przede wszystkim na spożyciu wina, ale

także powoduje tak naprawdę brak zastępowalności

wina piwem.

Mamy raczej przełożenie w kierunku

wyrobów spirytusowych, a więc wino jest zastępowa-

ne alkoholami wysokoprocentowymi.

Jeżeli mowa o dostępności ekonomicznej, to na

przestrzeni lat stale wzrasta możliwość nabywania

alkoholu.

Odnosząc się tylko i wyłącznie do średnie-

go miesięcznego wynagrodzenia w Polsce, w roku

2009 za jedną średnią miesięczną pensję w Polsce

można było kupić 1063 butelki piwa, 346 butelek

wina bądź 159 butelek wódki.

Jeżeli znowu odniesie-

10 lat wcześniej, to widzimy spadek, tak jak powie-

działem, możliwości siły nabywczej w roku 2009

my na tendencję długoterminową, czyli to, z czym

mamy do czynienia na przestrzeni ostatnich 10 lat,

pensję można było kupić 73 butelki wódki versus

159 butelek w roku 2009, 196 butelek wina versus

346 butelek w roku 2009 i odpowiednio 669 butelek

piwa versus 1063 butelki w roku 2009.

Wszystkie

dane i wszystkie badania jasno i wyraźnie pokazują,

że dwa czynniki, które mają najbardziej istotny

wpływ na ilość spożycia alkoholu, to czynnik dostęp-

ności ekonomicznej i czynnik dostępności ﬁzycznej.

Czynnik dostępności ekonomicznej określa, na ile

alkoholu możemy sobie pozwolić z naszej kieszeni,

natomiast dostępność ﬁzyczna jest określona przez

liczbę punktów, w których można kupić alkohol.

We-

dług danych Państwowej Agencji Rozwiązywania

Problemów Alkoholowych i według tegoż sprawozda-

nia, które dzisiaj jest państwu przedstawiane, w Pol-

sce w roku 2009 działało 153 065 punktów, w których

sprzedawano alkohol.

Oczywiście nasuwa się pytanie, dlaczego powin-

niśmy doprowadzić do tego, żeby spożycie alkoholu

malało bądź przynajmniej utrzymywało się na nie-

wzrastającym poziomie.

Otóż według Światowej Or-

ganizacji Zdrowia alkohol znajduje się w tej chwili na

trzecim miejscu, jeśli chodzi o czynniki ryzyka dla

zdrowej populacji.

Ryzyka zdrowotne, które wynika-

ją ze spożycia alkoholu, to ponad 60 rodzajów chorób

i urazów.

Jeżeli spojrzymy, jak te dane wyglądają

w Polsce, widzimy jasno i wyraźnie, że picie alkoholu

to jeden z poważniejszych problemów społecznych.

Jeżeli spojrzymy na zgony w wieku 15–21 lat, to picie

alkoholu jest ich główną przyczyną w tym przedziale

wiekowym.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia

291

W całej Europie spożywanie alkoholu jest przy-

czyną 25% wszystkich zgonów młodych ludzi pomię-

dzy 15. a 29. rokiem życia.

Tak więc te dane są za-

trważające i absolutnie w związku z tym należy od-

działywać, żeby dostępność i ﬁzyczną,iekonomiczną

alkoholu ograniczać.

W Polsce 14% Polaków i ok. 4% Polek pije alkohol

pienia szkód zdrowotnych, psychologicznych i spo-

łecznych.

Warto tutaj też odnieść się do tego, jak

wygląda struktura spożycia alkoholu, bo niewiele

ponad 7% konsumentów polskich spożywa – uwaga

– ponad 46% całego alkoholu, który w Polsce jest

sprzedawany i konsumowany.

Jak to wynika ze sta-

tystyki, którą przytoczyłem, czyli 14,4%, średnio

mężczyźni spożywają alkoholu około trzy razy więcej

niż kobiety.

Stąd też bardzo istotne, oprócz działań

zmniejszających dostępność ekonomiczną i ﬁzyczną

alkoholu, jest właściwe organizowanie proﬁlaktyki

i programów proﬁlaktycznych, które najczęściej leżą

w gestii gmin.

Tutaj konstatacja odnosząca się do

procedowania ustawy w roku 2009, ustawy o świad-

ków publicznych, tzw. ustawy koszykowej, gdzie

wprowadzono obowiązek oceny i opiniowania każde-

go programu zdrowotnego, który ma być organizo-

wany przez samorząd, przez Agencję Oceny Techno-

logii Medycznych.

Bardzo często pojawiały się wtedy

głosy, że jest to zamach na niezależność ﬁnansową

i możliwość pracy samorządów, tymczasem doświad-

czenia iluś lat pokazują, że jednym z głównych pro-

blemów jest brak wystandaryzowania tych progra-

mów, które są organizowane czy to na poziomie gmin,

czy to na poziomie powiatów, czy nawet na poziomie

województwa.

W roku 2009 w ramach działalności informacyj-

nej i edukacyjnej gminy zorganizowały zajęcia dla

1745 tys. dzieci, co wydaje się być liczbą wysoką.

Ale

z drugiej strony, zarówno jeśli chodzi o liczbę prze-

szkolonych specjalistów, jak i dostępność działań

informacyjno-edukacyjnych, 1745 tys. to jest i tak

o 170 tys. mniej niż w roku poprzednim, a więc

w roku 2008.

Podobna sytuacja jest, jeśli chodzi

o uczestniczenie dzieci i młodzieży w zajęciach poza-

lekcyjnych.

Najczęściej są to zajęcia sportowe orga-

nizowane przez gminy.

Mimo tego, że wzrastają na-

kłady na ten cel, w roku 2009 była to kwota blisko

38 mln zł, to nie odnosi to takiego skutku, jaki powi-

nien tutaj być, czyli istotny wzrost, akurat w roku

2009 w zestawieniu z 2008 r. ten wzrost jest ponad

23-procentowy.

To są te dwie rzeczy, na które w przy-

padku organizowania działań proﬁlaktycznych na-

leży zwracać szczególną uwagę.

Ostatnia informacja, Wysoka Izbo, w odniesieniu

do osób nietrzeźwych, które były sprawcami wypad-

spadek liczby wypadków spowodowanych przez nie-

trzeźwych kierujących o 522, a więc spadek o prawie

15% w stosunku do roku 2008.

Natomiast nietrzeźwi

stanowili przyczynę 8,6% wszystkich wypadków, któ-

re miały miejsce na polskich drogach.

Podsumowując, jeżeli na podstawie sprawozdania

za rok 2009 można pokusić się o wysnuwanie wnio-

sków i analizę tego, co powinno się dziać w przyszło-

ści, to przede wszystkim potrzebne są: po pierwsze,

wzmocnienie i ustandaryzowanie programów proﬁ-

laktycznych, które są realizowane przez samorządy

polskie, po drugie, zmniejszenie dostępności, zarów-

no ﬁzycznej, jak i ekonomicznej, alkoholu.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

W imieniu Komisji Zdrowia mam zaszczyt przedsta-

wić sprawozdanie dotyczące rządowego dokumentu

„Sprawozdanie z realizacji ustawy z dnia 26 paź-

ciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie 1 stycznia

– 31 grudnia 2009 roku” (druk nr 51).

Komisja Zdrowia rozpatrywała powyższe spra-

Podczas dyskusji zgłaszano postulat obniżenia akcy-

zy na wyroby alkoholowe jako sposób na ograniczenie

spożycia alkoholu.

Jednakże większość członków ko-

misji nie podzieliła tego poglądu.

Pod koniec lat 90. ubiegłego wieku wielkość spo-

życia kształtowała się – jak już pan minister wspo-

mniał – na poziomie nieznacznie tylko przekraczają-

cym 7 l w przeliczeniu na 100-procentowy alkohol

na jednego mieszkańca.

W latach 2001 i 2002 odno-

towano niewielki spadek spożycia.

Jednakże od

roku 2003 notowany był stały i wyraźny wzrost ilo-

ści spożywanego alkoholu, aż do poziomuj powyżej

9,5 l czystego alkoholu na mieszkańca w roku 2008.

Jest to ewidentny efekt obniżenia akcyzy na wyroby

spirytusowe w roku 2002.

Ze względu na to niepoko-

jące zjawisko, w roku 2009 podniesiono akcyzę, co

dało pozytywny efekt w postaci zmniejszenia wielko-

ści spożycia do poziomu nieco powyżej 9 l czystego

alkoholu na jednego mieszkańca.

Przerwało to kil-

kuletnią tendencję wzrostową ilości wypijanego al-

koholu.

Regulacja ta spowodowała zmniejszenie się

nieco ekonomicznej dostępności piwa oraz wina, ale

nadal została utrzymana wzrostowa tendencja w przy-

padku wódki.

Ważnym czynnikiem wpływającym

292

znacznie na ilość spożywanego alkoholu jest łatwość

jego nabycia.

Wyraźnej reﬂeksjiwymagarównieżzmianawstruk-

turze wypijanego alkoholu, obserwowana od kilku

lat.

Niepokojącym zjawiskiem jest fakt, że ponad 1/3

rytusowe.

Piwo stanowi ponad 55% spożywanego

alkoholu.

Zmniejsza się natomiast udział wina w struk-

turze spożycia i to może być odzwierciedleniem tego,

jak ważnym narzędziem jest podatek akcyzowy

w polityce alkoholowej.

Najwyższy wzrost akcyzy na

wino w 2009 r. (ok. 12%) wpłynął wyraźnie na obni-

żenie spożycia – również o 12% w porównaniu z ro-

kiem poprzednim.

W tym okresie natomiast dostawy

wódki na rynek krajowy zmniejszyły się zaledwie

o 6%, natomiast piwa – prawie o 10%.

Należy niewąt-

pliwie wyciągnąć odpowiednie wnioski z takiego sta-

nu rzeczy przy planowaniu nowelizacji ustawy.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości stanowi

w Polsce podstawę prawną rozwiązywania proble-

mów alkoholowych.

Regulacja obejmuje zagadnienia

dotyczące proﬁlaktyki i rozwiązywania problemów

alkoholowych poprzez wskazywanie zadań oraz pod-

miotów odpowiedzialnych za ich realizację.

Główne

zadania to regulacja funkcjonowania rynku napojów

alkoholowych polegająca na określeniu zasad kontro-

li obrotu tymi napojami, ich promocji i reklamy oraz

regulacje dotyczące postępowania wobec osób nad-

używających alkoholu.

Ponadto wskazuje zadania

i kompetencje Państwowej Agencji Rozwiązywania

Problemów Alkoholowych, jak również formułuje

przepisy karne w tym zakresie.

Do realizacji tych

zadań wyznaczone są organy administracji rządowej

i samorządowej oraz Krajowa Rada Radiofonii i Te-

lewizji, przy zaangażowaniu również organizacji po-

zarządowych, kościołów i związków wyznaniowych.

Wszyscy wiemy, że proﬁlaktyka jest najważniej-

sza.

Działania proﬁlaktyczne i rozwiązywanie pro-

blemów alkoholowych opierają się na programach

realizowanych na różnych poziomach administracji

rządowej i samorządowej.

Należy zaznaczyć, że te

programy są wobec siebie komplementarne.

Środki

ﬁnansowe przeznaczone na ten cel w 2009 r. wynio-

sły łącznie prawie 590 mln zł, przy czym na progra-

my realizowane w gminach przeznaczono z tego po-

nad 550 mln.

Należy zaznaczyć, że środki na reali-

zację ustawy zwiększają się systematycznie każdego

roku.

W roku 2005 było ich o 100 mln mniej w po-

równaniu z rokiem 2009.

Bardzo ważnymi partnerami w realizacji zadań wy-

nikających z ustawy są organizacje pozarządowe.

Proﬁlaktykaskierowanadodzieciimłodzieżyjest

bardzo istotna, bowiem picie alkoholu jest główną

przyczyną zgonów i inwalidztwa w wieku 15–21 lat.

Młodzi ludzie uznają, iż napoje alkoholowe są najła-

twiejsze do zdobycia, jeśli oceniać dostęp do substan-

cji psychoaktywnych.

Najbardziej popularne w tej

grupie społecznej jest piwo.

Zdecydowana większość

prób zakupu piwa przez nieletnich kończy się powo-

dzeniem.

Tylko w 11–15% przypadków próby zakupu

alkoholu następuje odmowa sprzedaży ze względu na

zbyt młody wiek.

Wstępne wyniki badań przeprowa-

dzonych w 2008 r. wskazują na zwiększającą się

w populacji młodzieży grupę abstynentów, ale jedno-

cześnie wzrasta liczba młodych ludzi pijących ryzy-

kownie.

Realizowane są szkolne i pozaszkolne programy

terapeutyczne.

Niepokojące jest jednak zmniejszanie

się zaangażowania młodzieży w nurt działań lider-

sko-rówieśniczych.

Trzeba pamiętać, że jest to bar-

dzo skuteczna strategia działań proﬁlaktycznych,

zgodna z rekomendacjami Rady Europy.

Używanie alkoholu wpływa też na demoralizację

i popełnianie czynów przestępczych w tej grupie wie-

kowej.

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Panie Mini-

strze!

Należy wspomnieć, że Narodowy Fundusz

Zdrowia wydaje rocznie na leczenie chorób związa-

nych z nadużywaniem alkoholu ponad 1,8 mld zł.

Tylko wydatki na leczenie odwykowe stanowią co

roku ok. 300 mln zł.

Nadużywanie alkoholu to ogromny problem spo-

łeczny.

Dotyczy całych rodzin, a nie tylko osób piją-

cych nadmiernie.

Dane wskazują, że 14% Polaków

wość wystąpienia szkód zdrowotnych i problemów

społecznych.

Światowa Organizacja Zdrowia ocenia, że alkohol

ryzyka dla zdrowia populacji, zaś ponad 60 rodzajów

chorób i urazów jest związanych z jego używaniem.

Alkohol to najbardziej rozpowszechniona sub-

stancja psychoaktywna wśród młodzieży.

Dwukrot-

nie więcej młodych ludzi pije, aniżeli pali papierosy.

Ocenia się, że największym zagrożeniem dla polskiej

młodzieży są właśnie papierosy i alkohol.

Dlatego

należy dołożyć wszelkich starań ze strony instytucji

i organizacji mających wpływ na problemy związane

z produkcją i konsumpcją alkoholu, aby skutecznie

ograniczać jego spożycie, nadużywanie, uzależnienie.

Szczególną troskę należy poświęcić dzieciom, tak aby

kształtować jak najbardziej odpowiedzialne podejście

do spożywania alkoholu.

Stała edukacja dzieci i mło-

dzieży jest konieczna.

Młodzi ludzie nie mogą wzra-

stać w przekonaniu, że piwo to nie alkohol, tylko

napój orzeźwiający.

Zadania określone w ustawie są zgodne z wytycz-

nymi WHO oraz Unii Europejskiej w odniesieniu do

polityki państwa wobec alkoholu.

Komisja Zdrowia po rozpatrzeniu rządowego do-

kumentu „Sprawozdanie z realizacji ustawy z dnia

nia – 31 grudnia 2009 roku” wnosi: Wysoki Sejm

raczy przyjąć sprawozdanie z druku nr 51.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Poseł Czesław Czechyra

293

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

telskiej zabierze głos pani poseł Barbara Czaplicka.

Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Barbara Czaplicka:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Panie Mini-

odnośnie do sprawozdania Rady Ministrów dotyczą-

(druk nr 51).

Najważniejszym elementem ww. dokumentu jest

przedstawienie wpływu zmian w polityce akcyzowej

państwa w 2009 r. na ilość spożywanego alkoholu.

Podwyższenie akcyzy na wyroby alkoholowe spowo-

dowało w krótkim czasie zmniejszenie ich spożycia

o ponad pół litra czystego spirytusu na jednego

mieszkańca naszego kraju w odniesieniu do roku

poprzedniego, kiedy to na jednego mieszkańca przy-

padało 9,62 l 100-procentowego alkoholu.

Nastąpiła

również zmiana w strukturze wypijanego alkoholu,

gdyż ponad 1/3 przypadła na wyroby wysokoprocen-

towe, zmniejszyło się natomiast o około 12% spoży-

cie wina, gdzie wzrost akcyzy był najwyższy, bo

wynosił około 12%.

wi stanowi w Polsce podstawę prawną rozwiązywa-

nia problemów alkoholowych.

W sprawozdaniu rzą-

dowym zostały szeroko omówione zadania i działania

podmiotów odpowiedzialnych za realizację ww. usta-

wy.

Dotyczą one regulacji dystrybucji produktów

alkoholowych oraz regulacji w zakresie postępowa-

nia wobec osób uzależnionych od alkoholu.

Do reali-

zacji tych zadań wyznaczone zostały organy różnych

szczebli, poczynając od administracji rządowej, po-

przez samorządową, Krajową Radę Radiofonii i Te-

lewizji, aż do organizacji pozarządowych, z kościoła-

mi i związkami wyznaniowymi włącznie.

W omawianym sprawozdaniu zaakcentowano

zmniejszenie liczby zgonów spowodowanych alkoho-

lem i to zarówno z przyczyn bezpośrednich, jak i po-

średnich.

Jednak nadal z powodu nadmiernego spo-

życia tych produktów umiera w Polsce około 10 000

osób rocznie.

Podkreślono dalszą konieczność kom-

plementarnych działań w ramach narodowego pro-

gramu Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Eduka-

cji Narodowej, Ministerstwa Sportu oraz Minister-

stwa Pracy i Polityki Społecznej.

W dziedzinie leczenia odwykowego omówiony

został około 190 tys. osób uzależnionych, które wie-

lokrotnie traﬁają do systemu leczenia, podczas gdy

60 000 pacjentów traﬁa na leczenie po raz pierw-

szy.

Na leczenia odwykowe Narodowy Fundusz

Zdrowia przeznacza około 300 mln zł, a na leczenie

chorób związanych z nadużywaniem alkoholu – po-

nad 1,8 mld zł.

Działania proﬁlaktyczne prowadzone są w opar-

ciu o programy realizowane na różnych szczeblach

znaczone na ten cel wyniosły w 2009 r. około 590 mln zł,

z czego ponad 550 zostało przyznanych na programy

gminne.

W omawianym dokumencie podkreślono wagę

proﬁlaktyki, która musi być prowadzona w odniesie-

niu do całych rodzin z problemem alkoholowym.

Oce-

niono, że liczba dzieci potrzebujących opieki ze strony

świetlic socjoterapeutycznych sięga ok. 300 tys., na-

tomiast dysponujemy tam około 40 tys. miejsc.

Wy-

stępuje zatem ogromny deﬁcyt w tym zakresie.

W omawianym okresie, w 2009 r., nastąpiła

poprawa w kwestii bezpieczeństwa ruchu drogo-

wego, w którym nietrzeźwi uczestnicy spowodo-

wali mniej niż 9% wypadków, ale za to groźniej-

szych w skutkach.

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

W sprawozda-

niu rządowym oceniono, że „Narodowy program pro-

ﬁlaktykiirozwiązywaniaproblemówalkoholowych”

skutecznie obniżył spożycie alkoholu w Polsce.

Rok 2009 był rokiem optymistycznym.

Niestety

w dalszym ciągu wzrasta spożycie alkoholu wśród

nieletnich, zwłaszcza wśród dziewcząt, co pociąga za

sobą niebezpieczeństwo występowania płodowych

zespołów alkoholowych u ich dzieci.

Niepokojący jest fakt stosunkowo łatwego dostę-

pu do alkoholu.

Aż 96% młodzieży zgłasza, że bez

większych problemów może zakupić produkty alko-

holowe.

Stąd wydaje się konieczne zaostrzenie kar

w stosunku do sprzedających alkohol nieletnim po-

przez cofnięcie zezwolenia na jego sprzedaż.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Parlamen-

tarny Platforma Obywatelska po rozpatrzeniu w Ko-

misji Zdrowia rządowego dokumentu: sprawozdanie

nionego sprawozdania zawartego w druku nr 51.

Bardzo dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

294

Poseł Anna Zalewska:

Rzeczywiście rozmawiamy o sprawozdaniu za 2009 r.

Wiele się już zmieniło, wiele zadziało, ale jeżeli w tej

kadencji będziemy omawiać sprawozdanie za 2010 r.,

moje uwagi przydadzą się być może do tego, żeby kon-

struować jeszcze bardziej szczegółowo sprawozdanie.

szczyt przedstawić owe uwagi.

Budżet państwa dostaje sporo pieniędzy od pro-

ducentów alkoholu, ale i coraz więcej wydaje, żeby

przeciwdziałać skutkom spożywania.

Sprawozdanie

holizmowi jest nieskomentowaną informacją o tym,

ile przeznaczamy środków na pomoc ludziom do-

tkniętym chorobą i ich rodzinom, jakie szkody ogól-

nie ponosi społeczeństwo i gospodarka kraju.

Nieste-

ty brakuje tutaj ewaluacji, reﬂeksji, wniosków, tym

bardziej że statystyki biją na alarm.

Z trwogą anali-

zuje się liczby dotyczące spożywania trunków przez

młodzież – w grupie gimnazjalistów, czyli czternasto-

i piętnastolatków, jest już prawie 90% tych, którzy

mieli kontakt z alkoholem – czy czyta informacje

o zatrzymaniach setek kierowców podczas tzw. dłu-

gich weekendów.

Gminy, powiaty, województwa, różne służby pro-

wadzą setki spotkań, szkolą tysiące osób, wydają

setki tysięcy folderów, informatorów, książek.

Nie-

stety nie hamuje to wzrostu spożycia alkoholu ani

szkód, jakie to spożycie powoduje.

Brakuje przede

wszystkim troski o efektywność tychże działań.

Od-

nosi się wrażenie, że nie zawsze kontrolujemy wyda-

wanie pieniędzy.

Proszę przypomnieć sobie str. 51

tego sprawozdania, gdzie czytamy, że w ramach za-

dań wojewódzkich programów proﬁlaktyki i rozwią-

zywania problemów alkoholowych samorządy woje-

wódzkie realizują leczenie, rehabilitację i reintegra-

cję osób uzależnionych od alkoholu.

W każdym woje-

wództwie zostały powołane wojewódzkie ośrodki

na które nałożono liczne obowiązki pozalecznicze.

Ja

oczywiście nie będę przytaczała tego, jakie są to obo-

wiązki, natomiast bardzo niepokoi mnie to, co wyni-

ka z porównania sprawozdania jednego i drugiego

podmiotu, czyli urzędu marszałkowskiego i owych

wojewódzkich ośrodków, bo czytamy takie oto zda-

nie: Różnice w kwotach ﬁnansowaniaprzezsamorzą-

dy województw zadań pozaleczniczych – owych woje-

wódzkich ośrodków – i przez marszałków w większo-

ści województw są na tyle duże, że niemożliwa staje

się wiarygodna ocena poziomu ﬁnansowania tychże

zadań.

I tak np. na Dolnym Śląsku według kierow-

nika WOT-u jest to 22 tys. zł, a według sprawozdania

urzędu marszałkowskiego – 67 700.

W woj. kujawsko-

-pomorskim w sprawozdaniu kierownika mowa jest

o zerowym zaangażowaniu ﬁnansowym, w sprawoz-

daniu urzędu marszałkowskiego – 6 tys. To pokazu-

je, że chyba nierzetelnie kontrolujemy owe pieniądze,

sposób ich wydatkowania, bo nie potraﬁmy nawet

dokonać takiego porównania.

Słabość państwa widać w zakresie leczenia i po-

mocy rodzinom osób uzależnionych: z jednej strony

długie oczekiwanie na leczenie szpitalne, bo niskie

kontrakty – przypominam, że uzależniony powinien

być położony, zamknięty w placówce prawie natych-

miast, kiedy się na to zdecyduje, bo za kilka miesię-

cy, kiedy ma wyznaczony termin przyjęcia do szpi-

tala, już prawdopodobnie takiej woli nie będzie

przejawiał.

W przypadku przemocy dalej jest tak, że to drę-

czony współmałżonek z dziećmi wyprowadza się

z domu, a nie alkoholik.

Nie ma w sprawozdaniu informacji o alkoholizmie

bezdomnych czy bezdomności wynikającej z alkoho-

lizmu.

Brakuje pomysłów, w jaki sposób uniknąć

naznaczenia dzieci, których otoczenie wie, że korzy-

stają z pieniędzy i programów wynikających z ustawy

o przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Nie zauważa się

w ogóle tendencji – nikt tego nie monitoruje – do

zwiększania spożycia alkoholu podczas wyborów sa-

morządowych.

Myślę, że wspólnie z Komendą Głów-

ną Policji należałoby wypracować mechanizm moni-

torowania tego zjawiska.

Kończąc, panie ministrze, myślę, że sprawozdanie

należy przyjąć – trudno byłoby nie przyjąć dokumen-

tu z 2009 r. – i poważnie na ten temat dyskutować,

ale, tak jak powiedziałam na wstępie, warto pokusić

się o większą ewaluację tych wszystkich programów

i analizę efektywności działań po to, aby właściwie

zapobiegać, aby właściwie leczyć i tak naprawdę po-

magać ludziom.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

sko wobec sprawozdania z realizacji ustawy z dnia

Na wstępie chciałbym podziękować panu mini-

strowi, że wytłumaczył, dlaczego tak późno dostali-

śmy to sprawozdanie, ale ja za chwilę przedstawię

tezę inną niż teza pana ministra.

Uważam natomiast, że w ogóle rozmowa na temat

sprawozdania z 2009 r. przypomina budowę systema-

tyki zwierząt na podstawie dinozaurów, prawda?

To

295

jest, umówmy się, stara rzecz.

Chcę zwrócić uwagę,

że od tego czasu zmienił się rząd, minister i odbyły

się wybory, więc troszkę czasu już minęło.

Jeżeli chodzi o dane, nie mamy żadnych podstaw,

żeby uważać, że one zostały przedstawione w sposób

nieprawidłowy czy nierzetelny, szczególnie że lista

instytucji, które uczestniczyły w podawaniu tych da-

nych, praktycznie wszystkich ministerialnych, rzą-

dowych, parlamentarnych, jak również innych, jak

np. TVP, raczej nie pozostawia żadnej wątpliwości co

do rzetelności tego opracowania.

Jeżeli natomiast chodzi o konsumpcję, oczywiście

w przeliczeniu na głowę w litrach, o sytuację, od któ-

rej pan minister rozpoczął swoją wypowiedź, chcę

panu zwrócić uwagę, że pana diagnoza jest całkowi-

cie mylna i błędna.

Otóż do roku 2001 rzeczywiście

spożycie w Polsce alkoholu legalnego – podkreślam

słowo „legalnego” – było bardzo niskie.

Potem był taki moment, kiedy chwilowo podwyż-

szono akcyzę, więc spożycie jeszcze spadło.

Oczywi-

ście ktoś poszedł po rozum do głowy wtedy, kiedy

sprywatyzowały się wszystkie polmosy czy zostały

sprzedane, żeby obniżyć akcyzę.

I od tego czasu pięk-

nie nam rośnie.

Do kiedy?

Do 2009 r., kiedy wprowa-

dzamy wyższą akcyzę.

Co ona powoduje?

Mniej picia?

W żadnym wypad-

ku.

Mniej picia legalnego alkoholu, czyli takiego,

który jest sprawdzony, atestowany, z kwitem i oczy-

wiście z akcyzą.

Co do tego nie mam żadnej wątpli-

wości.

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Jakub

Szulc: Skąd te dane, panie pośle?)

Z pana opracowania, panie ministrze.

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Jakub

Szulc: Nie.

Ale skąd taka teza, panie pośle?)

Mam prawo przedstawić swoją tezę.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę nie prowadzić w ten sposób polemiki.

Poseł Piotr Chmielowski:

Klasycznym przykładem ilustrującym moją tezę

są kraje, w których jest bardzo wysoka akcyza i są

bardzo wysokie podatki na alkohol.

Klasycznym

przykładem jest Norwegia.

To jest przykład.

Nadal

Gdzie kupują?

Za granicą.

W 2001 r. kupowaliśmy

w Czechach, w strefach wolnocłowych itd.

Dzisiaj,

panie ministrze, kupujemy w Niemczech, w Cze-

chach.

Dlaczego?

Dlatego że jest ileś razy taniej.

Już

nie chcę mówić o winie czy piwie, które są dwa razy

tańsze.

To nas zmusza do takich zakupów.

Polacy

kupują np. alkohol wysokoprocentowy, tzw. twardy,

bo ta relacja nie została jeszcze zaburzona.

Gdy się

ją zaburzy podwyższeniem akcyzy, to sytuacja będzie

taka, że u nas oczywiście spadnie sprzedaż alkoholu,

a wszyscy będą pili dokładnie tyle samo.

Ruch Palikota złożył do laski marszałkowskiej

projekt ustawy dotyczący umożliwienia produkcji

alkoholu przez osoby indywidualne, czyli tzw. ustawę

bimbrową.

Uważam, że na tym etapie ona rozwiąże

ten problem.

Dlaczego?

Dlatego że ten alkohol będzie

legalny.

Dlaczego ludzie piją?

Część pije oczywiście dla

przyjemności, to nie ulega żadnej wątpliwości, a na

przykład młodzież tak często tu przywoływana za-

czyna pić, bo to jest fun, jest to jakaś forma odreago-

wania czy naśladowania dorosłych.

Jeżeli człowiek będzie miał ograniczony dostęp do

legalnego zakupu legalnego alkoholu, to on będzie

o nim myślał, to mu będzie zaprzątało głowę.

Proszę

państwa, pamiętacie, jak w ubiegłym roku przez

chwilę brakowało cukru.

To był jedyny temat w me-

diach.

Tak samo człowiek, który idzie na imprezę,

jeśli będą ograniczenia, to zamiast nabyć tyle alko-

holu, ile potrzebuje, na wszelki wypadek nabędzie go

więcej.

Co z nim zrobi?

Wypije.

Prosta sprawa.

Mówimy o środkach psychoaktywnych.

Nie ma wąt-

pliwości, że papierosy i alkohol uzależniają.

Pan mini-

ster oczywiście o tym wie.

Jest inny środek psychoak-

tywny, który nie uzależnia, mówię o marihuanie, której

akurat jesteśmy wielkimi zwolennikami.

A teraz przejdę do udowodnienia moich tez na

podstawie tego opracowania, które otrzymaliśmy.

Spójrzmy może na tabelę na str. 88, która jedno-

znacznie dowodzi, że im mniej pijemy legalnego al-

koholu, tym więcej jest zachowań patologicznych.

To

właśnie to opracowanie pokazuje takie sytuacje, że

mimo że teoretycznie spożycie spada, z czego wszyscy

na tej sali są dumni, mamy więcej zgonów odalkoho-

lowych.

Jak to możliwe, że mniej wypiliśmy, a bar-

dziej umarliśmy?

Bierze się to stąd, że pijemy niele-

galny alkohol.

Kombinuje się, poszukuje się źródła

alkoholu innego niż ten z akcyzą, który można nabyć.

Mówi pan oczywiście o środkach ﬁnansowych, nie

ma problemu, czy ﬁzycznych.

Możemy ograniczyć

sprzedaż na przykład do 8 godz. w ciągu dnia i do-

prowadzić do takiej patologii, jaka jest w Norwegii,

że wszyscy mają zapas w domu.

Nie ma problemu,

możemy to zrobić.

Możemy jeszcze podwyższyć ceny.

Powstaje tylko pytanie, jakiż to alkohol ludzie będą

pili.

Właśnie te tabele, w tym również ta na str. 88,

jednoznacznie pokazują tę tendencję.

Jedna z tabel, tabela dotycząca tzw. przestępczo-

ści poalkoholowej, a to się znalazło w pana opraco-

waniu, jednoznacznie pokazuje, że ta przestępczość

Skąd to się bierze?

Mniej pijemy, a przestępczość po

alkoholu się zwiększa.

Tu sięgnę do opinii Policji.

Najwięcej awantur o alkohol jest wśród ludzi, umów-

my się, gorzej sytuowanych, często określanych jaki-

Poseł Piotr Chmielowski

296

miś innymi słowami, w momencie kiedy jeden ma,

a drugi nie ma.

Tu jest najwięcej przestępstw poal-

koholowych i przy okazji śmierci.

Taka jest prawda

Jest jeszcze jedna sprawa, która znalazła się

w opracowaniu, i prosiłbym o jej przemyślenie, dla-

tego że w tej kwestii nie mamy do końca wyrobione-

go stanowiska, ale myślę, że należy to przemyśleć.

Otóż, trzeźwość przez sport.

Tak, przez sport.

Nie

ma żadnej lepszej formy aktywności młodzieży niż

sport.

Dziękujemy za „Orliki” itd., itd.

Proszę jednak

o awanturze na stadionie w latach 60. albo 70.?

Nie.

A wtedy na stadiony można było wnosić alkohol.

Kto

chodził na stadiony na mecze?

Dorośli mężczyźni

z dziećmi.

Kibicowali, a jeżeli robiła się awantura,

faceci po prostu sprzątali temat, nie było awantury.

Takie zjawisko mamy, proszę państwa, dzisiaj w Re-

publice Czeskiej, w której można wnosić i pić, a nawet

się sprzedaje na imprezach sportowych alkohol.

Czy

ktoś słyszał o rozróbie w Czechach?

Nie.

Słyszymy

tylko o rozróbach u nas.

Nie będę wymieniał klubów

sportowych, które z tego słyną.

Czemu?

Bo na mecze

chodzi wyłącznie młodzież naładowana adrenaliną,

na miejscu, odpowiednio doprawiona, więc o aferę czy

awanturę łatwo.

Wracając do tzw. postępowań w zakresie prze-

stępstw.

W tym opracowaniu wymieniono tylko art. 178

Kodeksu karnego i odniesiono się do pewnych psy-

chokorekt, które musimy uzyskać po tym wszystkim.

Proszę spojrzeć na wykres ze str. 91, że odsetek

udziału w bójkach lub pobiciach odalkoholowych,

czyli powiązanych z alkoholem, wzrósł o 20%.

Proszę

państwa, dramat.

Podwyższamy akcyzę, teoretycz-

nie, z uśmiechem na ustach, nie pijemy, a bardziej się

bijemy; śmiech.

Panie ministrze, nie podjęliśmy jeszcze decyzji co

do przyjęcia czy odrzucenia.

Dane są prawdziwe, pra-

ca wykonana, więc należałoby przyjąć.

Natomiast

takie założenia i polityka, którą pan minister Wło-

darczyk przedstawił w komisji, jednoznacznie nam

nie pasuje.

Nie dla podwyższenia akcyzy, nie, a wręcz

obniżenie, ułatwienie dostępności, bo tylko w ten

sposób pozbędziemy się problemów odalkoholowych.

Dziękuję.

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Dziękuję bardzo panu posłowi.

Mamy dzisiaj poddany analizie rządowy dokument

z druku sejmowego nr 51, mianowicie sprawozdanie

pobieganiu alkoholizmowi.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Chcę w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego

wie przyjęcia tego sprawozdania.

Stwierdzamy, i chcę to Izbie przekazać, że doku-

ment został przygotowany bardzo starannie.

Poka-

zuje trudne zjawisko społeczne w wielu aspektach,

jego negatywne konsekwencje dla poszczególnych

grup wiekowych Polek i Polaków.

Jest próbą, myślę,

że udaną, opisania problemów w różnych aspektach

przez wskazanie na pewne trendy i tendencje zwią-

zane z nadużywaniem alkoholu w Polsce w układzie

czasowym.

Szuka się jednocześnie przyczyn i okolicz-

ności mających bezpośredni bądź pośredni wpływ na

eskalację tego zjawiska, na jego rozmiar oraz szkody,

zarówno te indywidualne, jak i społeczne, wywołane

nadużywaniem alkoholu.

Autorzy dokumentu opisu-

ją też instrumentarium prawne i instytucjonalne, jak

również ﬁnansowe,którezostałoprzygotowaneiprzy-

jęte w Polsce po to, aby zapobiegać alkoholizmowi

i ograniczać występowanie alkoholizmu oraz złagodzić

i radzić sobie z jego skutkami.

Bardzo szczegółowo

przedstawiono działania administracji publicznej róż-

nych szczebli oraz partnerów społecznych na niwie

walki z problemem alkoholizmu i jego następstwami.

Przedstawiony został również dosyć szczegółowo sys-

tem lecznictwa odwykowego i uzyskiwane przez ten

system efekty.

W końcowej części dokumentu zaprezen-

towane zostały przez Państwową Agencję Rozwiązy-

wania Problemów Alkoholowych propozycje zmian do

koholizmowi oraz niektórych innych ustaw.

Jak wszyscy wiemy, sprawy dotyczące polityki

związanej z zapobieganiem problemom alkoholo-

wych, w tym kwestie związane z faktycznym stoso-

waniem różnych instrumentów, są zwarte w ustawie

holizmowi.

Poza pewnym strategicznym wskazaniem

kierunków polityki państwa ustawa reguluje zadania

dotyczące zarówno proﬁlaktyki,jakirozwiązywania

problemów alkoholowych, wskazuje zadania z tego

zakresu oraz podmioty, które te zadania mają reali-

zować.

Wskazuje ponadto źródła realizacji tych dzia-

łań.

Mówię tutaj chociażby o źródłach ﬁnansowych.

Ponadto reguluje funkcjonowanie rynku napojów

alkoholowych w Polsce, określa zasady kontroli i ob-

rotu tymi napojami, a także możliwe do zastosowa-

nia formy promocji czy reklamy napojów alkoholo-

wych.

Ustawa zawiera też sankcje oraz określa zada-

nia i kompetencje powołanej w celu koordynacji

pewnych działań i prowadzenia bezpośrednich dzia-

łań Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów

Alkoholowych.

297

Warto zaznaczyć, że polskie rozwiązania są zbież-

ne z wytycznymi zarówno europejskimi, jak też dzia-

łającej w ramach ONZ organizacji WHO.

Tak więc

problemy w Polsce zapewne niewiele się różnią od

świecie.

Różnice są natomiast w samym podejściu do

rozwiązywania tych problemów.

Świadczą o tym cho-

ciażby przykłady przytaczane już z tej mównicy.

My-

ślę tu o skandynawskim podejściem do rozwiązywa-

nia tych problemów, które jest inne niż u nas, bo jest

tam inna kultura, są inne uwarunkowania historycz-

ne i pewnie i klimatyczne.

Chciałbym się odnieść w kilku słowach do danych

liczbowych, do danych statystycznych, które zostały

przedstawione w tym sprawozdaniu.

Jeżeli chodzi o ﬁlary naszego systemu, systemu

proﬁlaktykiiprzeciwdziałaniaproblemomalkoholo-

wym, to mamy trzy ﬁlary.

Jeżelichodzionajważniej-

sze od dołu instrumenty, w których posiadaniu są

dzisiaj samorządy gminne, to są to realizowane przez

gminy gminne programy proﬁlaktyki i rozwiązywa-

nia problemów alkoholowych.

Z drugiej strony na

szczeblu krajowym mamy Narodowy Program Pro-

ﬁlaktykiiRozwiązywaniaProblemówAlkoholowych.

Między tymi jak gdyby dwoma obszarami lukę stara

się wypełniać samorządowe województwo.

Jeżeli chodzi o bezpośrednie nakłady na działa-

nia proﬁlaktyczne i przeciwdziałanie zjawiskom

negatywnym, to najwięcej wydają gminy, bo ponad

553 mln zł rocznie.

To dotyczy oczywiście 2009 r.

Budżet państwa wydaje niewiele, bo jedynie ponad

6,3 mln zł, powiaty – niecały milion złotych, a woje-

wództwa – blisko 30 mln zł.

Oczywiście są to te poli-

czalne środki, które są wydawane z tzw. funduszy

kapslowych.

Wiemy, o co chodzi, gdyż są to odpisy za

udzielane pozwolenia, za detaliczną i hurtową sprze-

daż napojów alkoholowych.

Wiemy również, że stra-

tegiczne decyzje w zakresie obrotu alkoholami spiry-

tusowymi w układzie alkoholi tych najmocniejszych

powyżej 18% podejmuje minister gospodarki.

Drodzy państwo, do systemu na leczenie traﬁa

z Narodowego Funduszu Zdrowia ok. 320 mln zł.

Trzeba by jeszcze wziąć pod uwagę środki z pomocy

społecznej przewidziane na udzielanie różnego ro-

dzaju zasiłków czy wsparcie rzeczowe.

Jeśli zsumu-

je się te wszystkie środki uruchamiane w sposób

bezpośredni na realizację zadań proﬁlaktycznych

i związanych z leczeniem skutków nadużycia alko-

holu w Polsce, to ta kwota znacznie przekracza

1 mld zł, niektórzy zaś twierdzą, że dochodzi nawet

do 2 mld zł.

Oczywiście to są te koszty policzalne

dzisiaj.

Ciężko natomiast wyliczyć koszty społeczne,

koszty rodzinne, koszty – można powiedzieć – tych

wszystkich zaburzeń, zakłóceń, które występują

w indywidualnych przypadkach, ale również koszty

społeczne związane z tym, jak nadużywanie alko-

holu odbija się na różnych dziedzinach życia społecz-

nego, gospodarczego.

Drodzy państwo, szacuje się, zgodnie z pewnym

wskaźnikiem europejskim, że w Polsce nadużywa

alkoholu nawet do 900 tys. osób.

To przekłada się

oczywiście na patologie, na problemy społeczne.

Zgodnie z większością diagnoz dotyczących proble-

mów społecznych w kraju, prowadzonych na pozio-

mach regionalnych, jako pierwsze, drugie, najdalej

trzecie źródło problemów społecznych podaje się nad-

używanie alkoholu.

To są badania prowadzone wśród

respondentów, czyli mieszkańców gmin, wśród pra-

cowników socjalnych, w instytucjach, które mają

bezpośredni kontakt z osobami nadużywającymi al-

koholu.

To jest podłoże nie tylko przemocy domowej,

nie tylko wykluczenia społecznego, nie tylko utraty

pracy, ale również niepełnosprawności, niezaradno-

ści.

Czyli, w szerokim sensie, alkoholizm prowadzi do

wykluczenia społecznego.

Analizując dzisiaj to sprawozdanie, zastanawia-

my się, co należałoby jeszcze zrobić.

Dyskusyjne jest,

czy akcyza powoduje wzrost, czy obniżenie spożycia

alkoholu.

Z tej informacji wynika, że wzrost akcyzy

powoduje obniżenie spożycia, oczywiście tego legal-

nego.

Zgadzam się z moim przedmówcą z klubu Pa-

likota, że rzeczywiście w sprawozdaniu nie bierzemy

pod uwagę alkoholi, które są produkowane bezpo-

średnio w gospodarstwach domowych lub traﬁają do

Polski z zagranicy.

A więc dochodzi tutaj ten element,

którego nie próbujemy rozpoznawać, identyﬁkować.

Zgadzam się również z panem ministrem zdro-

wia, który zauważa, że potrzebne są zintegrowane

metody działania i pewna ich uniﬁkacja, szczególnie

jeśli chodzi o działania prowadzone na poziomie

gmin, bo pieniądze, które gminy angażują w progra-

my proﬁlaktyczne, są znaczące, i to nawet w małych

jednostkach, natomiast rozproszenie tych działań

(Dzwonek), poszatkowanie obszarów, na które są kie-

rowane środki, nie służy dobrze sprawie.

A wszyscy

mamy świadomość, że są to bardzo ważne działania

– wspierające sport, różnego rodzaju formy abstynen-

cji, chociażby kluby anonimowych alkoholików, świe-

tlice socjoterapeutyczne i inne.

To są bardzo ważne

działania.

Natomiast od agencji oczekiwalibyśmy – zwra-

cam się do państwa nie tylko jako przedstawiciel

parlamentu, ale również wieloletni samorządowiec

– żeby próbować uniﬁkować stosowanie pewnych in-

strumentów.

Wydaje się, że właściwa jest tutaj Pań-

stwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoho-

lowych, bo to jest jej rola.

Ma ona możliwość oddzia-

ływania na różne instytucje, różne jednostki, nie

tylko poprzez publikację mnóstwa materiałów, bo

mamy do nich olbrzymi dostęp.

Kolejny instrument,

który widzimy, to większe zaangażowanie się Krajo-

wej Rady Radiofonii i Telewizji przez prowadzenie

proﬁlaktyki w środkach masowego przekazu, szcze-

gólnie w telewizji.

To jest agenda rządowa, która ma

wpływ na programy telewizyjne, na to, co w nich się

znajduje.

Dzisiaj, w XXI w., ten oręż jest najważniej-

szy, jeśli chcemy uzyskać określone cele.

Wydaje się,

że ze strony tych dwóch instytucji szczebla krajowego

powinna być wyrażona większa troska, większe za-

Poseł Marek Gos

298

angażowanie.

Samorządy i ich partnerzy czekają na

wytyczne, które pozwolą lepiej realizować cele i za-

dania określone w ustawie.

Przepraszam bardzo za przedłużenie wypowiedzi.

Ja oraz moje koleżanki i moi koledzy z Polskiego

Stronnictwa Ludowego będziemy głosować za przy-

jęciem tego dokumentu.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Poseł Jacek Czerniak:

– 31 grudnia 2009 roku.

Ten dokument został opra-

cowany na podstawie materiałów uzyskanych z wie-

lu źródeł, m.in. od instytucji zajmujących się proble-

matyką wychowania w trzeźwości.

Jakie są statysty-

ki dotyczące spożycia alkoholu w Polsce?

Otóż w la-

tach 1998–2000 wielkość spożycia utrzymywała

się na podobnym poziomie, nieznacznie powyżej

7 l w przeliczeniu na 100-procenotwy alkohol na

1 mieszkańca.

Jaka jest struktura spożycia alkoholu

w Polsce w ostatnich latach?

Niepokoi fakt, że ponad

1/3 konsumpcji przypada w ostatnich latach na wy-

roby spirytusowe.

Nadal zmniejsza się udział wina.

Piwo stanowi 55% spożywanego alkoholu.

Według

dokumentu spadek udziału wina w strukturze spo-

życia napojów alkoholowych pokazuje, jak ważnym

narzędziem w polityce alkoholowej jest regulacja po-

datku akcyzowego.

W Polsce podstawę prawną rozwiązywania pro-

blemów alkoholowych stanowi ustawa o wychowaniu

w trzeźwości.

Określa ona kierunki polityki państwa

wobec alkoholu.

Reguluje zagadnienia dotyczące pro-

ﬁlaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Wskazuje zadania z tego zakresu oraz podmioty od-

powiedzialne za ich realizację.

Określa również źró-

dła ﬁnansowaniatychzadań.

Regulujefunkcjonowa-

nie rynków napojów alkoholowych, określając zasady

obrotu tymi napojami, oraz dziedzinę promocji i re-

klamy napojów alkoholowych.

Formułuje też przepi-

sy karne w tym zakresie.

Wprowadza również regu-

lację dotyczącą postępowania wobec osób nadużywa-

jących alkoholu.

Określa podstawy lecznictwa odwy-

kowego oraz wskazuje kompetencje i zadania Pań-

stwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoho-

lowych.

Podmiotami wyznaczonymi przez ustawodawcę

do realizacji zadań z zakresu proﬁlaktyki i rozwią-

zywania problemów alkoholowych są organy admi-

nistracji rządowej, samorządowej i Krajowa Rada

Radiofonii i Telewizji przy współudziale organiza-

cji pozarządowych, kościołów i związków wyzna-

niowych.

System proﬁlaktyki i rozwiązywania problemów

alkoholowych oparty jest na 3 komplementarnych

wobec siebie programach działań realizowanych na

stanowią gminne programy proﬁlaktyki i rozwiązy-

wania problemów alkoholowych, uchwalane przez

Drugi poziom stanowią wojewódzkie programy pro-

ﬁlaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych,

Trzeci poziom stanowi „Narodowy program proﬁlak-

tyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na

lata 2006–2010”, który stanowi zbiór zadań realizo-

wanych przez organy administracji rządowej i Kra-

jową Radę Radiofonii i Telewizji oraz Państwową

która koordynuje realizację programów, a także in-

tegruje wszystkie 3 obszary działań: centralny, wo-

jewódzki i gminny, formułując spójne dla nich kate-

gorie problemów i cele do zrealizowania.

Jak wskazują badania, napoje alkoholowe są naj-

bardziej rozpowszechnioną substancją psychoak-

tywną wśród młodzieży szkolnej w Polsce.

Picie

alkoholu przez młodzież stanowi jeden z poważniej-

szych problemów społecznych.

Niezbędnym elemen-

tem polityki zdrowotnej państwa w odniesieniu do

dzieci i młodzieży powinno być zapobieganie spoży-

waniu alkoholu i innych substancji psychoaktyw-

nych i zmniejszanie szkód, które na skutek tego

powstają, a także zapobieganie przyszłym szkodom,

szym okresie picia.

Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej jest za przyjęciem tego raportu.

Dziękuję

bardzo za uwagę.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Do zadania pytań zapisała się grupa posłów.

Pierwszy pytanie zadawać będzie pan poseł Jerzy

Borkowski z klubu Ruch Palikota.

Poseł Jerzy Borkowski:

dotyczące badań.

Czy badania statystyczne prowa-

dzone wśród osób niepełnoletnich są wykonywane

299

przy pomocy anonimowych ankiet, czy mają charak-

ter ogólny?

Dla badań socjologicznych niezmiernie

istotne jest, by pozyskać rzetelne dane w zakresie spo-

życia alkoholu, który z punktu widzenia prawa jest

w tym przedziale wiekowym nielegalny.

Proszę sobie

wyobrazić, czy można wejść do szkoły średniej i zapy-

tać dzieci, czy piją.

Wiadomo, że wszyscy powiedzą, iż

nie piją.

Z tym wiąże się zasadność mojego pytania.

Zapytanie kogokolwiek na przykład o to, czy kradnie

w supermarkecie, wcale nie musi skutkować uzyska-

niem prawdziwej odpowiedzi.

Nie wspominam już

o tym, że wielu młodych ludzi podczas wypełniania

takiej ankiety może próbować się popisać i nie udzielić

odpowiedzi zgodnie z prawdą, a jedynie z oczekiwa-

niem swoich rówieśników.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Pierwsze pytanie dotyczy spożycia alkoholu poda-

wanego w litrach.

To znaczy ujawnia się, ile litrów

w sensie statystycznym spożywamy w przeliczeniu

na czysty spirytus.

Mam wątpliwość, czy to dotyczy

wszystkich obywateli polskich, czy tylko tych, którzy

ukończyli 18 lat, bo wiadomo, że skoro coś jest wcze-

śniej nielegalne, to ujawnianie tego czy przeliczanie

na niemowlaki to byłby pewien problem, zafałszowu-

jący rzeczywistość, z którą mamy do czynienia.

Drugie pytanie mam takie: Ile na terenie naszego

kraju znajduje się czynnych izb wytrzeźwień i czy

wszystkie działają na podstawie tych samych statu-

tów czy tych samych regulacji?

Otóż słyszałem od

jednego z pracowników izby, że zatrzymuje się wy-

łącznie osoby, które mają powyżej 0,3 promila alko-

holu.

Akurat taką daną uzyskałem.

Chciałbym zwró-

cić uwagę, że na przykład 0,5 promila alkoholu

uprawnia do prowadzenia samochodu w Niemczech.

A więc nie możemy mówić tutaj o nietrzeźwości.

I trzecie pytanie.

Jak rozumiem, wszystkie punk-

ty sprzedaży alkoholu posiadają koncesję.

Ponieważ

podaje się w sprawozdaniu, że ich jest ponad 150 tys.,

chciałbym zapytać, czy istnieje centralny rejestr

posiadaczy koncesji.

(Dzwonek) Chodzi mi o dane

dotyczące tego, ile osób czy ile podmiotów traci tę

koncesję na skutek naruszenia prawa, na przykład

sprzedaży nieletnim czy w sposób nieuprawniony.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Palikota.

Ministrze!

Chcę panu pogratulować.

W pana wypo-

wiedzi było coś, co nie rzuciło mnie może na kolana,

natomiast spowodowało, że byłem bardzo zaskoczo-

ny.

Raczył pan nas porównaniami, ile można tu było

pół wieku temu kupić alkoholu za, podejrzewam,

średnią krajową, a ile można kupić alkoholu teraz.

Chciałbym wiedzieć, do czego pan zmierzał tym po-

równaniem.

Czy do tego, aby na tyle podnieść akcyzę

na alkohol, żeby można było za jedną średnią krajową

kupić, nie wiem, 5 butelek wódki, 10 butelek wina,

15 butelek piwa?

Jeżeli to jest jedyny sposób na to,

aby wprowadzić jakąkolwiek proﬁlaktykę w tym za-

kresie, to ja panu bardzo gratuluję, świetny pomysł.

Myślę, że jako pracownik socjalny zajmujący się tym

problemem mam do tego prawo.

Chyba że konsulto-

wał pan to stanowisko ministerstwa z panem Ro-

stowskim i chodziło o to, żeby ratować polski budżet.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

forma Obywatelska.

Poseł Czesław Czechyra:

Dziękuję.

Każde uzależnienie od czegokolwiek, a w tym od sub-

stancji psychoaktywnych, jest wysoce szkodliwe dla

osoby uzależnionej, ale również dla otoczenia.

Tak że

absolutnie nie zgadzam się z pewnymi tezami, które

padły z tej mównicy.

Martwi mnie taka sytuacja, że

niewielka część młodzieży miała utrudniony zakup

alkoholu, bo to było zaledwie kilkanaście procent,

natomiast jeśli chodzi o łatwość, to jest prawie 90 czy

prowadzone analizy, dlaczego tak się dzieje?

Czy to

jest nieskuteczne egzekwowanie prawa?

Jakie wnio-

ski z tego płyną?

W jaki sposób poprawić sytuację,

ażeby jednak młodzież nie miała tak łatwego dostępu

do alkoholu?

czące ewentualnej nowelizacji ustawy o wychowaniu

w trzeźwości?

Dziękuję bardzo.

Poseł Jerzy Borkowski

300

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Pani poseł Joanna Fabisiak jest.

Proszę bardzo.

Pani poseł Joanna Fabisiak, Platforma Obywatelska.

Poseł Joanna Fabisiak:

tyczy ewaluacji wydatkowanych pieniędzy na działa-

nia proﬁlaktyczne, prowadzone szczególnie wśród

młodzieży.

Chciałabym spytać, czy środki z korkowe-

go i w ogóle środki wydatkowane na przeciwdziałanie

alkoholizmowi wśród młodzieży są w jakiś sposób

ewoluowane, w jaki i jakie są efekty takich działań,

skuteczność wydatkowanych pieniędzy.

Pierwsze py-

tanie: Czy maleje alkoholizm wśród młodzieży?

I drugie: Czy maleje i czy jest to skuteczne, czy też

– niestety mam wiele takich danych – często alkohol

zastępowany jest narkotykami?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Ostatnie pytanie zadawać będzie pani poseł Lidia

Gądek, Platforma Obywatelska.

mie!

Wszyscy doskonale wiemy, jak groźny dla zdro-

wia społeczeństwa polskiego jest nałóg alkoholizmu.

Moje pytanie jest nieco podobne do pytania mojej

poprzedniczki, ale może bardziej skonkretyzowane,

ukierunkowane na terapię.

Panie ministrze, jaki jest

obecnie poziom pozyskiwanych środków pochodzą-

cych z tzw. korkowego i czy z tychże środków, i w ja-

kim ewentualnie procencie, przeznaczane są jakieś

kwoty na realizację programów proﬁlaktycznych,

typowych programów zdrowotnych, ponieważ, jak

wiemy, ewidentnie programy takie przekładają się na

proﬁlaktykę,awięcnapodniesieniepoziomuzdrowia

naszej populacji?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Zdrowia

odniosę się do tego, o czym raczył był mówić pan

poseł Górczyński.

Nie powiedziałem, że ograniczona

dostępność ekonomiczna – szkoda, że pana posła już

nie ma – to jedyny środek i jedyna możliwość walki

z plagą alkoholizmu.

Natomiast mówiłem o tym, że

ograniczona dostępność ekonomiczna i dostępność

ﬁzyczna to jeden z najbardziej skutecznych środków

walki z nadmiernym spożyciem alkoholu.

Niestety

nie jest tak, jakby tego sobie życzył pan poseł Chmie-

lowski, że podniesienie akcyzy pozostaje bez wpływu

na wysokość spożycia.

A jeżeli odnosimy się do tego,

spożycia alkoholu, tak jak w roku 2009, czyli z 9,5 l

czystego spirytusu w roku 2008 do 9 l w roku 2009,

a z drugiej ze wzrostem liczby przestępstw związa-

nych ze spożywaniem alkoholu, to trzeba sobie zadać

pytanie, dlaczego w tym momencie ta przestępczość

wzrasta.

Ona nie wzrosła.

Zwróćmy uwagę, jak na

przestrzeni ostatnich 10 lat kształtuje się skutecz-

ność policji, wykrywalność tychże przestępstw, świa-

domość społeczna w końcu.

10 lat temu, jeżeli żona

była bita w domu przez męża, który wracał pijany po

pracy, to najczęściej nie znajdowało to żadnego od-

zwierciedlenia czy to w sporządzeniu odpowiedniej

informacji, czy to w wezwaniu policji przez samą po-

szkodowaną, czy też przez osoby pozostające w jej oto-

czeniu.

Na przestrzeni ostatnich 10 lat ta sytuacja się

zdecydowanie zmienia.

W związku z tym ciężko jest

mówić o wzroście przestępczości na przestrzeni ostat-

nich lat, natomiast na pewno możemy mówić o wzroście

jej wykrywalności.

To jest pierwsza sprawa.

Druga sprawa.

Jeżeli pan poseł sugeruje, że jedy-

nym skutkiem podniesienia akcyzy na alkohol będzie

wzrost obrotu nielegalnego, to informuję, że pan po-

seł mija się niestety z prawdą, dlatego że dramatycz-

ny efekt wzrostu spożycia alkoholu był widoczny

właśnie w tych sytuacjach, kiedy następowało obni-

żenie akcyzy na alkohol, a więc chociażby na przeło-

mie lat 2002–2003.

Oczywiście na pewnym etapie

trzeba sobie zadać pytanie, gdzie jest granica, to zna-

czy do jakiego momentu można podnosić akcyzę, żeby

wykorzystywać czynnik ekonomiczny, który niewąt-

pliwie dotknie tych, o których dzisiaj mówimy, że są

istotnym problemem, jeśli chodzi o zdrowie społe-

czeństwa w przyszłości, a więc młodzież pomiędzy

15. a 21. rokiem życia.

Bo osoba, która uczy się

w gimnazjum czy w szkole średniej, najczęściej nie

posiada budżetu takiego, który pozwoliłby na kupie-

nie więcej niż dwóch czy trzech piw.

W związku z tym

każdy wzrost akcyzy, każdy wzrost ceny alkoholu

sprzedawanego będzie w sposób istotny oddziaływał

na wysokość spożycia.

Nie wiem, skąd pan poseł Chmielowski ma dane

dotyczące tego, że w Norwegii wszyscy przetrzymują

alkohol w domu.

Być może pan poseł Chmielowski był

tam i odwiedził wszystkie domy mieszkańców Norwe-

gii.

Ja miałem przyjemność z racji nadzoru pełnionego

nad wydatkowaniem funduszy z Norweskiego Mecha-

nizmu Finansowego kilkakrotnie odwiedzać ten pięk-

ny kraj i nie zauważyłem, żeby ktokolwiek przechowy-

301

wał litry czy hektolitry alkoholu w domu, tak jak

chciałby tego pan poseł Chmielowski.

wyższenie akcyzy na alkohol momentalnie będzie

skutkować wzrostem obrotu nielegalnego, tym bar-

dziej że on na przestrzeni ostatnich lat utrzymuje się

na stałym poziomie.

Jest to problem dla służb cel-

nych, bo to jest przede wszystkim przerzucany spiry-

tus techniczny, który następnie jest rozlewany

w Polsce.

Niemniej nie mamy do czynienia z sytuacją,

w której spożycie alkoholu w zależności od tego, jaka

jest cena tego alkoholu, wiąże się momentalnie z ob-

rotem nielegalnym, aczkolwiek, to oczywiste, gdyby

zapadała decyzja o podniesieniu akcyzy na alkohol,

to jednocześnie mielibyśmy do czynienia z sytuacją,

w której ten czynnik trzeba uwzględnić, to znaczy

czynnik zastępowalności, czynnik możliwości od-

działywania organów ścigania itd.

Ja nie twierdzę,

że to są sprawy zupełnie oderwane, niemniej powta-

rzam: ze wszystkich badań wynika, że najistotniej-

szym i najbardziej skutecznym elementem, jeśli cho-

dzi o wpływ na ilość spożywanego alkoholu, jest

czynnik dostępności ekonomicznej i czynnik dostęp-

ności ﬁzycznej.

Taktowygląda.

Oczywiściepanposeł

Chmielowski może się co do tych danych i tych kon-

kluzji nie zgadzać, niemniej w moim przekonaniu nie

przytoczył ani pół rzetelnej danej, która by mogła

w jakikolwiek sposób podważyć tę tezę, która wynika

z raportu z wykonywania ustawy o wychowaniu

Natomiast taka konstatacja troszeczkę na boku

– nie spodziewałem się innego zdania akurat z tej

strony, ponieważ wiemy, że mamy tam przedstawi-

cieli bądź byłych przedstawicieli przemysłu spirytu-

sowego właśnie.

(Oklaski) W związku z tym najlepiej

byłoby sadzić, palić, zalegalizować, a oprócz tego

znieść akcyzę – i wtedy pijmy, palmy trawę, zalegali-

zujmy wszystkie narkotyki i zobaczymy, jak to wpły-

nie na nasz stan zdrowia.

(Oklaski)

Natomiast, odnosząc się już do pytań szczegóło-

wych – pytanie pana posła Borkowskiego dotyczyło

zasad przeprowadzania badań.

To są badania wy-

standaryzowane w oparciu o europejski system ba-

dań ESPAD, są one przeprowadzane co cztery lata.

Są to badania w pełni anonimowe, bez udziału na-

uczyciela czy nauczyciela i wychowawcy, w związku

z czym nie ma ryzyka, że jest jakiekolwiek oddziały-

wanie, przymus czy chęć wpływania na to, co respon-

dent czy respondenci odpowiadają.

Pan poseł Chmielowski pytał także o liczbę izb

wytrzeźwień.

W tym momencie działają w Polsce

43 izby wytrzeźwień.

Są to instytucje samorządowe,

a więc prowadzone przez samorządy, natomiast pod-

stawą ich działania jest zarządzenie ministra zdro-

wia, które określa ogólne warunki, jakie muszą być

spełnione do prowadzenia izby wytrzeźwień.

Tak

naprawdę podstawowym kryterium kwaliﬁkacyjnym

jest to, czy osoba po spożyciu, a więc osoba pod wpły-

wem alkoholu, zakłóca porządek publiczny, czy też

nie.

To jest podstawowe kryterium określające, czy

taka osoba powinna traﬁć do izby wytrzeźwień.

Jeśli chodzi o liczbę zezwoleń, które zostały wy-

cofane, to w tym okresie, który rozpatrujemy, czyli

w roku 2009, odebrano 200 koncesji, a więc jest to

bardzo niewielka liczba w odniesieniu do ogólnej ska-

li.

Przy 153 tys. punktów, w których jest sprzedawa-

ny alkohol, w 200 przypadkach takie podmioty utra-

ciły pozwolenie na sprzedaż alkoholu.

Tutaj tak na-

prawdę dotykamy tego, o czym mówili pan poseł

Czechyra i pani poseł Fabisiak.

Mamy tu do czynie-

nia z taką sytuacją, że prawo, które dzisiaj obowią-

zuje, nie jest od początku do końca egzekwowane,

niestety.

Jednym z podstawowych problemów jest to,

że tak naprawdę obowiązek wylegitymowania się

przez osobę, która chce dokonać zakupu alkoholu, nie

jest respektowany.

To jest pierwsza sprawa.

Druga

sprawa to możliwość skontrolowania jednostki, która

prowadzi sprzedaż alkoholu.

Prawo zastosowania

zakupu kontrolowanego czy też prowokacji ma tylko

i wyłącznie Policja.

Gmina, która w sposób naturalny

udziela tych pozwoleń i jest odpowiedzialna za ich

wycofywanie, nie ma takiego prawa.

Oczywiście obo-

wiązuje też ustawa o swobodzie działalności gospo-

darczej, tak że jest kilka czynników, które tak na-

prawdę wpływają na to, że przepisy wynikające

łaniu alkoholizmowi czy też z innych ustaw nie są od

początku do końca rzetelnie respektowane, mimo że

powinny.

Według naszych danych nie ma w chwili obecnej

zastępowania alkoholu narkotykami wprost, o co

pytała pani poseł Fabisiak.

Istnieje natomiast bar-

dzo mocny efekt współwystępowania, czyli najczę-

ściej te osoby, które sięgają po alkohol, sięgają także

po narkotyki.

Rzadko kiedy mamy do czynienia z sy-

tuacją, w której osoba, która używa jednego rodza-

ju używek, np. narkotyków, nie używa jednocześnie

alkoholu, prawda?

Jeżeli spojrzymy na to, co wyda-

rzyło się chociażby w roku 2011, to wskutek działań

polegających na tym, żeby palić, sadzić, zalegalizo-

wać, mamy do czynienia z dramatycznym wzrostem

spożycia marihuany w Polsce i tak to wygląda.

Pan

poseł Chmielowski uznaje, że marihuana nie jest

szkodliwa.

W związku z tym osobiście dostarczę

panu posłowi raport na temat wpływu używania

i uzależnienia od marihuany na stan zdrowia.

Bar-

dzo serdecznie dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Komisja Zdrowia proponuje, aby Sejm przyjął

sprawozdanie Rady Ministrów z realizacji ustawy

*

)

302

nia – 31 grudnia 2009 roku, zawarte w druku nr 51.

siedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Zapisało się dwoje państwa posłów: pan Jacek

Kwiatkowski i pani Anna Fotyga.

Czy ktoś z państwa...

Jeszcze pani poseł.

Oprócz pani poseł Fabisiak już

więcej nikt.

Listę posłów uważam za zamkniętą.

Proszę bardzo, pan poseł Jacek Kwiatkowski,

Ruch Palikota.

Nie ma.

Pani poseł Anna Fotyga, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Proszę bardzo.

Poseł Anna Fotyga:

dzień sejmowy obﬁtował w informacje i wydarzenia

w dziedzinie, w obszarze polityki zagranicznej i bez-

pieczeństwa, w tym polityki europejskiej, do których

chciałabym się odnieść.

Po pierwsze, pogłębiająca się integracja w obrębie

eurogrupy, czyli strefy euro.

Posłowie Prawa i Spra-

wiedliwości już od kilku miesięcy zwracają uwagę na

niejasny sposób stanowienia prawa w Unii Europej-

skiej, w jaki odbywa się pogłębiająca się integracja

strefy euro.

Mamy do czynienia z ratyﬁkacją zmian

w traktacie lizbońskim, art. 136 Traktatu o funkcjo-

nowaniu Unii Europejskiej, mamy do czynienia

z umową wzajemną, jaką jest pakt ﬁskalny, jak rów-

nież z ogromną liczbą aktów prawa wtórnego Unii

Europejskiej.

Ostatnio media – dzisiejsza „Rzeczpospolita” – przy-

niosły nam informacje o możliwym uzupełnieniu

całego katalogu działań, wobec których jesteśmy

krytyczni, bo powodują, że Unia staje się de facto

organizacją hybrydową, o umowę o charakterze nie-

jawnym, która z natury rzeczy umykałaby procesowi

ratyﬁkacyjnemu.

Jeżeli to jest prawda, jeżeli rzeczywiście mieliśmy

do czynienia z tego typu protokołem towarzyszącym

podpisaniu paktu ﬁskalnego, to wymaga to bardzo

uważnej analizy posłów, którzy powinni wypełnić

swoje konstytucyjne zobowiązania.

Posłowie Prawa

i Sprawiedliwości zarówno na konferencjach praso-

wych, jak i podczas posiedzenia dzisiejszej Komisji do

Spraw Unii Europejskiej wspólnie ze swoimi kolega-

mi z innych klubów wnosili o nadzwyczajne spotka-

nia Prezydium, komisji.

Powinien się tym zająć rów-

nież Sejm na posiedzeniu plenarnym, wysłuchując

informacji rządu w tej sprawie.

Niestety nie uzyska-

liśmy pozytywnej odpowiedzi ze strony koalicji rzą-

dzącej.

Powtarzam: jeżeli to doniesienie jest prawdziwe,

a nie ma żadnych podstaw, żeby w tej chwili podwa-

żać jego prawdziwość, to mamy do czynienia z proce-

sem legislacyjnym skandalicznym.

Druga sprawa, do której chciałabym się odnieść,

to jest przegłosowana dzisiaj ustawa, która upoważ-

nia prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do ratyﬁko-

wania umowy o małym ruchu granicznym między

Rzecząpospolitą Polską i Federacją Rosyjską.

W ostatnich latach, w ciągu ostatnich kilku lat

mieliśmy do czynienia z katalogiem działań w rela-

cjach polsko-rosyjskich, które noszą charakter wy-

raźnie asymetryczny.

Ta umowa nawet w swoich

sformułowaniach jest umową asymetryczną.

Po stro-

nie polskiej jest wyraźnie zapisane, w jakich okolicz-

nościach obywatele zamieszkujący obwód królewiec-

ki mogą uzyskać taką kartę, pozwolenie na ruch

w małym ruchu granicznym.

To samo zobowiązanie

po stronie rosyjskiej jest po prostu krótkim zapisem:

zgodnie z prawem rosyjskim, które przecież można

bardzo łatwo zmienić.

Chciałabym również przypomnieć, że już od dłuż-

szego czasu mamy do czynienia z groźbami pod ad-

resem Polski i innych państw sojuszniczych, wyra-

żanymi przez najwyższych przedstawicieli Federacji

Rosyjskiej.

Tego typu polskie ustępstwa są po prostu

nierozsądne, są podważaniem naszego bezpieczeń-

stwa.

Chodzi nie tylko o sprawy sanitarne, sprawy

zdrowotne, bo one też istnieją, przestępczość, w tym

przestępczość zorganizowaną.

Obwód królewiecki to

jest ta część Federacji Rosyjskiej, a być może ta część

świata, która należy do najbardziej zmilitaryzowa-

nych.

Nie ma żadnych powodów, żeby się na nią

otwierać.

Trzecia sprawa.

Proszę państwa, w więzieniu na

Białorusi umiera Siarhiej Kawalenka.

Jest wychu-

dzony.

Wszyscy pamiętamy jego zdjęcia z procesu, za

kratami.

To jest wielkie zobowiązanie dla całego spo-

łeczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.

Jego stan, tak

jak w przypadku innych więźniów sumienia, więź-

niów politycznych na Białorusi, jest dowodem na to,

jak nieskuteczna była meandrująca w ostatnich la-

tach polska polityka wobec tego regionu.

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

siak, Platforma Obywatelska.

Oświadczenia poselskie

303

Poseł Joanna Fabisiak:

wo, przywilej publicznego zabierania głosu właśnie

w tym czasie, w ramach oświadczeń.

Wobec bardzo

licznych głosów, które usłyszeliśmy w trakcie to-

czącej się dyskusji poświęconej subwencji równo-

ważącej nazywanej janosikowym, wobec bardzo

licznych pytań mieszkańców Warszawy o tę wła-

śnie kwestię, chciałabym poświęcić to oświadczenie

janosikowemu.

Oto najkrótsza jego historia.

W 2003 r. ówczesne

rządy SLD wprowadziły ten właśnie ustawowy zapis

o dwóch subwencjach: subwencji wyrównawczej, któ-

rą na rzecz biedniejszych regionów przeznacza i prze-

lewa rząd z budżetu państwa, i tzw. subwencji rów-

noważącej, w przypadku której rząd sięgnął do kie-

szeni samorządów.

Bogatsze samorządy miały odda-

wać pieniądze na rzecz biedniejszych.

Zasada wydaje się słuszna.

Jakie są jej skutki?

Pierwszy jest demotywujący, bo jaką motywację ma

samorząd do zarabiania, skoro im więcej będzie miał

pieniędzy, tym więcej będzie musiał oddać.

Drugi jest

taki oto, że bardzo często obecnie samorządami bied-

niejszymi są te, które janosikowe oddają.

Weźmy dwa

regiony, dwa województwa: mazowieckie i podkar-

packie.

Mazowieckie po oddaniu janosikowego staje

się biedniejszy od podkarpackiego.

Nie koniec na

tym.

Jeśli weźmiemy pod uwagę to, że wszyscy bar-

niędzy unijnych na rzecz inwestycji własnych, to jest

to słuszne i dobre, ale nie proste, bo wtedy kiedy po-

zyskujemy pieniądze unijne, musimy również mieć

wkład własny w wysokości 20% czy 30%, różni się to

w zależności od inwestycji.

Jeśli nie mamy tych pie-

niędzy, nie otrzymamy pieniędzy unijnych.

Nie mo-

żemy ich mieć, bo stajemy się po oddaniu janosiko-

wego bardzo biednym województwem.

Przejdę teraz do Warszawy, miasta na prawach

powiatu.

Warszawa rocznie oddaje 1 mld zł.

Sama

często musi zaciągać kredyty, by oddać ten 1 mld zł.

To jest ogromna suma dla budżetu Warszawy.

Nie

mówię już o wszystkich inwestycjach, które można

by przeprowadzić.

Rozumiemy, że istnieje solidar-

ność regionów, ale w pewnych granicach.

Zważmy

teraz na jeszcze jeden aspekt poza wymienionymi.

Otóż stolica ponosi ogromne ciężary z powodu bycia

stolicą.

Jest wielka liczba mieszkańców stolicy, któ-

rzy podatki odprowadzają zupełnie w innych woje-

wództwach, w innych powiatach, gdzie indziej.

Jest

wielka grupa osób korzystających z opieki medycz-

nej właśnie w stolicy, choćby z racji tego, że są tu

różne specjalistyczne szpitale itd.

Podam jeszcze

jeden przykład.

Instytucje publiczne, choćby takie

jak Zamek Królewski, są udostępniane w związku

z bardzo różnymi wydarzeniami o charakterze pu-

blicznym, ogólnokrajowym.

Z tego tytułu ponoszą

one różne straty ﬁnansowe.

A zatem wydaje się – i tę

informację chciałabym przekazać wszystkim miesz-

kańcom, przede wszystkim Warszawy, ale nie tylko,

wszystkim mieszkańcom całej naszej pięknej ojczy-

zny – że solidarność regionów – tak, ale w zupełnie

innym zakresie.

Nasza ustawa, w której proponuje

się, aby subwencja równoważąca, czyli tzw. janosiko-

we, była pomniejszona o 30%, jest bardzo słuszna.

Przemyślcie to państwo.

Wiem, że trudno jest oddać

pieniądze, które się otrzymało, ale przecież jeśli mó-

wimy o subwencji solidarnej, to powinna być ona

przede wszystkim mądra.

W tej chwili taka nie jest.

Dlatego będziemy ponad wszystko starali się tę usta-

wę zmienić, znowelizować.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Przed dwoma

dniami dotarła do mnie bardzo niepokojąca informa-

cja dotycząca przebiegu prywatyzacji Krajowej Spół-

ki Cukrowej.

Krajowa Spółka Cukrowa powstała

w wyniku ogromnego oczekiwania społecznego,

w warunkach totalnej prywatyzacji i przechodzenia

w obce ręce przedsiębiorstw sektora branży rolno-

-spożywczej, w wyniku determinacji niewielu środo-

wisk, niewielu polityków.

Ogromne zasługi w tej

kwestii miał pan poseł Gabriel Janowski.

Krajowa

Spółka Cukrowa objęła 7 cukrowni polskich.

W mo-

mencie przejęcia przez Krajową Spółkę Cukrową

cukrownie te były zadłużone na 300 mln zł.

Utwo-

rzono tę spółkę z zamiarem ocalenia przemysłu cu-

krowniczego w polskiej dyspozycji, w polskich rękach,

w warunkach przejmowania powszechnego przez oby

kapitał cukrowni polskich, z których Polska słynęła

od dawna, jeszcze z okresu przedwojennego.

W wyniku ogromnego wysiłku organizacyjnego

tej spółki stanęła ona, mówiąc krótko, na nogi.

Przez

ostatnie 2 lata Krajowa Spółka Cukrowa dostarczyła

do budżetu państwa dywidendę w wysokości 200 mln zł.

Tylko w okresie 2 lat zasiliła budżet na kwotę

200 mln zł.

Celem utworzenia spółki było ostatecznie

przekazanie jej w ręce rolników plantatorów oraz

pracowników.

Zaplanowano 2 transze prywatyzacji.

W pierwszej transzy prywatyzacji, tzw. prywatyzacji

preferencyjnej, rolnicy i plantatorzy mieli możliwość

zapisać się na ok. 60% akcji po obniżonej cenie.

Do-

tyczyło to pewnej puli akcji, z której, niestety, w wy-

niku tych zapisów nie skorzystali rolnicy.

Druga

transza ma być realizowana już na normalnych wa-

runkach, bez preferencji.

Okazuje się, że z 32% akcji przeznaczonych do

nabycia na warunkach preferencyjnych przez rolni-

ków i pracowników zgłoszono ofertę nabycia tylko na

19%.

Jaki był powód niewystarczającego zaintereso-

304

wania takim inwestowaniem przez polskich rolników

i plantatorów?

Z wypowiedzi na dzisiejszym posie-

dzeniu komisji rolnictwa, zwołanej w trybie pilnym

w tej sprawie, przedstawicieli związku plantatorów,

a także związków zawodowych wynika rzecz przera-

żająca, że podstawową przyczyną braku zaintereso-

wania rolników i nieskorzystania z tej oferty był brak

umowy opracowanej przez Ministerstwo Skarbu

Państwa.

Nie możemy wykluczyć, że nie jest to jedy-

na przyczyna niepowodzenia.

Sytuacja materialna

wielu rodzin, zwłaszcza na wsi, jest bardzo trudna

i nie pozwala im zaangażować środków nawet na za-

kup akcji po preferencyjnych cenach.

Powstaje pytanie, dlaczego Ministerstwo Skarbu

Państwa uniemożliwiło czy zniechęciło zaintereso-

wanych rolników i pracowników do nabycia akcji

poprzez to, że w odpowiednim czasie nie przedłożyło

im warunków nabycia szczegółowo zapisanych w umo-

wie.

Owszem, prospekt emisyjny zawiera takie wa-

runki, ale rolnicy, Polacy doświadczeni w sposób

niekoniecznie pozytywny w swoim życiu nie mogą

korzystać i podpisywać pod czymś, czego warunki są

nieznane.

Dlatego posiedzenie komisja rolnictwa,

które dzisiaj się odbyło, poświęcone temu, miało na

celu spowodowanie, ażeby termin na zapisy akcji,

który mija 3 kwietnia, został przedłużony, żeby ci

rolnicy, którzy jeszcze nie skorzystali z takiej możli-

wości, mieli jeszcze jedną szansę na zapisanie się na

akcje tejże spółki.

Za wszelką cenę chcielibyśmy do-

prowadzić do sytuacji, żeby ta spółka pozostała

w polskich rękach.

Jednocześnie na posiedzeniu komisji rolnictwa

podano niepokojące informacje, że w tym czasie wo-

bec bierności Ministerstwa Skarbu Państwa, czy

nawet pośrednio (Dzwonek) wyhamowywania zapi-

sów na akcje, pojawili się chętni do posłużenia się

producentami, polskimi rolnikami do nabycia akcji,

że takie spotkania odbywają się, np. organizowane

– taka informacja padała, ona wymaga sprawdzenia

i zostało to skierowane do CBA – przez jeden z zakła-

dów lubelskich, Lubellę.

Twierdzono także, to rów-

nież wymaga sprawdzenia, że w ten proceder zaan-

gażowani są także przedstawiciele władz spółki.

Li-

czymy na to, że Centralne Biuro Antykorupcyjne

w bardzo krótkim czasie sprawdzi te zarzuty.

Liczymy

na to, że Ministerstwo Skarbu Państwa i obecna ko-

alicja PO–PSL znajdzie takie możliwości, takie roz-

wiązania, aby móc przedłużyć termin nabycia ofert

Krajowej Spółki Cukrowej.

Nie chcemy stracić jednego

z ostatnich polskich zakładów z dobrymi tradycjami

i z dobrymi efektami ekonomicznymi.

Dziękuję, panie

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Proszę bardzo.

Dziękuję, pani poseł.

)

.

Na tym kończymy 10. posiedzenie Sejmu Rzeczy-

pospolitej Polskiej.

Porządek dzienny 11. posiedzenia Sejmu, wyzna-

czonego na dni 28, 29 i 30 marca 2012 r., zostanie

*

Poseł Gabriela Masłowska

Przedstawiony przez Radę Ministrów doku-

torium Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze sta-

nowiskiem Komisji Zdrowia

– punkt 16. porządku dziennego

Poseł Jerzy Borkowski

Czy personel poszczególnych szpitali psychiatrycz-

nych i oddziałów zamkniętych współpracuje z rzecz-

nikiem praw pacjenta, nazwijmy to, w przypadkach

trudnych?

Czy inicjatywy realizacji praw pacjenta wy-

chodzą od samych pacjentów bądź ich rodzin?

W jaki

sposób należy rozumieć jako przykład naruszeń praw

pacjenta brak obecności kapłana na oddziałach obser-

wacyjnych i co ten kapłan ma tam robić?

Obserwować,

namaszczać, świecić wodą święconą?

Prawo zabrania

uczestniczenia w terapii osobom trzecim.

Jak więc

można, wskazując na przykłady naruszeń prawa do

opieki, wskazywać brak kapłana?

Poseł Dariusz Cezar Dziadzio

(Klub Poselski Ruch Palikota)

W sprawozdaniu twierdzi się, że aż w 54% kiero-

wanych do rzecznika praw pacjenta wszczęto postę-

powanie w trybie ustawy o prawach pacjenta, tylko

16% wniosków uznano za uzasadnione, głównie do-

tyczyło to skarg naruszenia prawa dostępu do doku-

mentacji medycznej.

Nie jest to procedura związana

bezpośrednio z terapią, a jedynie procedura admini-

stracyjna.

Dlaczego więc rzekomo wykwaliﬁkowani

pracownicy nie wyłapali niezasadnych wniosków

przed wszczęciem postępowania?

Sprawozdanie Rady Ministrów z realizacji

– punkt 17. porządku dziennego

Poseł Dariusz Cezar Dziadzio

Dlaczego sprawozdania, np. z ustawy o wychowa-

niu w trzeźwości, omawia się z 3-letnim opóźnieniem?

Pytanie to ma niezmiernie istotny wymiar z punktu

widzenia reagowania na zmiany w tak newralgicz-

nym temacie, jak konsumpcja alkoholu.

Jeżeli w 2009 r.,

który jest obecnie omawiany, zachodzą negatywne

zmiany, np. wzrost liczby zgonów odalkoholowych, to

w jaki sposób to sprawdzić i co zmienić dzisiaj, skoro

nie znamy danych z lat 2010 i 2011?

Poseł Kazimierz Ziobro

(Klub Parlamentarny Solidarna Polska)

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

lamentarnego Solidarna Polska odnieść się do przed-

stawionego sprawozdania Rady Ministrów z realiza-

cji zadań, jakie nakłada na rząd ustawa z dnia 26 paź-

działaniu alkoholizmowi za 2009 r.

„Narodowy program proﬁlaktyki i rozwiązywa-

nia problemów alkoholowych na lata 2006–2010 r.”,

a więc dotyczy to również okresu sprawozdawczego,

wyznaczył do realizacji tych zadań organy admini-

stracji rządowej, w tym Krajową Radę Radiofonii

Problemów Alkoholowych.

Przeciwdziałaniem i roz-

wiązywaniem problemów alkoholowych zajmowały

się również terenowe organy administracji samorzą-

dowej, organizacje pozarządowe, jak też organizacje

przykościelne.

Z przedłożonego sprawozdania wynika, że realizacja

tych zadań pochłonęła 589 311 000 zł, zaś wysokość

opłat wniesionych w 2009 r. przez podmioty reklamu-

jące napoje alkoholowe wyniosła tylko 11 637 464 zł.

Pomimo zaangażowania tak wielu podmiotów na

rzecz przeciwdziałania i rozwiązywania problemów

alkoholowych przy nakładzie prawie 600 mln zł w roku

2009 przedłożona statystyka szkód i spustoszeń, ja-

kie powoduje nadmierne spożywanie alkoholu w na-

szym narodzie, jest zatrważająca.

Przy niby lekkim

spadku spożycia alkoholu, które wynosi w roku spra-

wozdawczym ponad 9 l alkoholu na 1 mieszkańca

naszego kraju, mamy:

— prawie 10% wypadków drogowych spowodowa -

nych przez nietrzeźwych kierowców z tragicznym

efektem 466 zabitych i ponad 5 tys. rannych,

— 234 tys. obywateli leczonych w zakładach lecz -

nictwa odwykowego,

— odnotowano l0 tys. zgonów z powodu nadmier -

nego spożycia alkoholu,

— 14% ankietowanych kobiet ciężarnych przy -

znało się do spożywania alkoholu,

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

306

— aż 62% podej rzanych o popełnienie przestęp-

stwa, w tym o przemoc psychiczną i ﬁzycznąwrodzi-

nie, to osoby po spożyciu alkoholu,

— na leczenie alkoholików Narodowy Fundusz

Zdrowia wydaje rocznie ponad 330 mln.

Pomimo tak przerażających danych rząd godzi się

na wzrost importu alkoholu z zagranicy.

Służby cel-

ne i inne organy powołane do egzekwowania porząd-

ku prawnego bezsilne są wobec sprzedaży ok. 12%

nielegalnego alkoholu na polskim rynku.

Ponad 90%

młodzieży poddanej ankietyzacji twierdzi, że ma sto-

sunkowo łatwy dostęp do alkoholu poprzez łamanie

przepisów dotyczących zakazu sprzedaży alkoholu

osobom niepełnoletnim przez osoby dorosłe.

W tej

sytuacji Klub Parlamentarny Solidarnej Polski uwa-

ża za konieczne:

— wprowadzenie zakazu reklamy wszelkich napo -

jów alkoholowych w środkach masowego przekazu,

— wzmożenie kontroli w zakresie przestrzegania

przez sprzedawców przepisów dotyczących zakazu

sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18. roku życia

z podniesieniem sankcji karnych za tego rodzaju

przewinienia,

— ograniczenie wydawania zezwoleń na urucha -

mianie kolejnych punktów sprzedaży alkoholu,

— zwiększenie nakładów na działanie świetlic

środowiskowych, prowadzenie zajęć pozalekcyjnych

dla dzieci i młodzieży, w tym na działalność eduka-

cyjną promującą piękno życia w trzeźwości, zajęcia

sportowo-rekreacyjne czy twórczość artystyczną.

W 2009 r. takich punktów sprzedaży alkoholu

było w kraju ponad 153 tys., a na jeden punkt sprze-

daży przypadało 249 osób.

Pytam: Ile osób przypada

w Polsce na jeden punkt apteczny, księgarnię czy

sklep z artykułami sportowymi?

Alkohol wywołuje choroby społeczne, zdrowotne

i ekonomiczne.

Dezorganizuje życie społeczne, rodzin-

ne czy zawodowe.

Uzależnienie od alkoholu ma istotny

wpływ na pogłębianie się zjawiska długotrwałego bez-

robocia.

Same poradnie psychologiczno-pedagogiczne

zajmujące się dziećmi z rodzin patologicznych, których

rodzice uzależnieni są od alkoholu, czy telefony zaufa-

nia, których działalności nikt nie neguje, nie pomogą,

gdy braknie dobrego przykładu rodziców, wychowaw-

ców, pozytywnego oddziaływania środowiskowego

otoczenia, czyli oddziaływania autorytetów lokalnych

na wychowanie i przekazanie przykładów atrakcyjne-

go, twórczego życia w trzeźwości.

Często obecna nowomoda oparta na relatywizmie

moralnym lekceważącym normy etyczne sprzyja się-

ganiu po alkohol i inne używki.

Klub Parlamentarny

Solidarna Polska, przyjmując do wiadomości treść

sprawozdania za rok 2009 z realizacji przez rząd za-

dań, jakie określa w swojej treści ustawa o wychowa-

oczekuje od rządu i innych instytucji odpowiedzial-

nych za realizację powyższych zadań bardziej sku-

tecznych działań w tym zakresie, zaostrzenia sankcji

w stosunku do osób i podmiotów prawnych narusza-

jących przepisy przytaczanej wcześniej ustawy o wy-

chowaniu w trzeźwości.

Oświadczenia poselskie

Poseł Jerzy Borkowski

duszu rentowego być może zniknie kolejne 8–9 mld zł

– rząd wynalazł mechanizm ﬁnansowy,którypozwa-

la co roku przejmować i wygaszać miliardy pochodzą-

ce z naszych składek ubezpieczeniowych.

Po podnie-

sieniu wieku emerytalnego „maszynka do czyszcze-

nia kont” będzie w stanie pochłaniać społeczne oszczęd-

ności w tempie kilka razy szybszym.

Z kont emerytalnych w ZUS wyparowało w ubie-

głym roku ponad 8 mld zł.

Zniknęły środki emery-

talne należące do osób, które pobierały rentę i zmar-

ły, nie dożywszy emerytury.

danych ZUS, na kontach zmarłych rencistów znajdo-

Podczas debaty nad podniesieniem składki rento-

wej rząd szermował argumentem, że w funduszu ren-

towym widnieje deﬁcyt na kwotę 17 mld zł.

Tymcza-

sem przytoczone przez „Nasz Dziennik” dane wska-

zują, że ów deﬁcyt rząd w dużej mierze sam sobie

towym środków żyjących rencistów może mieć pewne

o tyle „zapomnienia” o kwocie 8,4 mld zł należącej do

towy niczym nie da się wytłumaczyć.

„Zastosowano wybieg polegający na tym, że fun-

dusze, które powinny być przekazane na renty, zni-

kły na kontach.

Inteligentnie przedstawiono, że deﬁ-

cyt funduszu rentowego wynika z różnicy między

kwotą składek a tym, co jest wypłacane w formie

rent.

To zaś, co było na kontach, wyparowało” – tłu-

maczy na łamach prasy dr Cezary Mech, ﬁnansista,

były wiceminister ﬁnansów,któryzdobyłteinforma-

cje, prowadząc własne prace badawcze nad przepły-

wami ﬁnansowymi w ZUS.

„To bardzo sprytny mechanizm.

Gdyby teoretycz-

nie przesunąć wiek emerytalny do 100 lat, to nikt nie

dożyje emerytury, a wtedy ponad 2 bln zł długów

emerytalnych ZUS zwyczajnie wyparuje” – wyjaśnia

dr Cezary Mech.

Poseł Piotr Chmielowski

Ustawa o zakażeniach, jak również o podmiotach

leczniczych, narzuciła lekarzom i podmiotom leczni-

czym opracowanie i wdrożenie tzw. indywidualnych

procedur sanitarnych.

Według ustawodawcy to na

kierowniku przychodni ma ciążyć obowiązek przygo-

towania i wdrożenia procedur sanitarnych.

Metoda

307

ta, zaczerpnięta z rozwiązań niektórych krajów eu-

ropejskich, lecz niestety nie tych, które są liderami

bezpieczeństwa sanitarnego, spowodowała duże za-

interesowanie komercyjne opracowywaniem w celu

sprzedaży pomysłów.

Oczywiście każdy z nich chciał

je uwiarygodnić, dopisując „zalecane przez sanepid”

itp.

Takie działanie doprowadziło do pewnego rodza-

ju chaosu w zakresie rzeczywistych potrzeb procedu-

ralnych.

Mam nadzieję, że w tej kadencji parlamentu

w podkomisji zdrowia publicznego uda się nam nie

tylko opracować, lecz także przede wszystkim wdro-

żyć jednolite procedury dla wszystkich podmiotów

znanej branży medycznej.

Ujednolicenie procedur nie

tylko z pewnością wpłynie na podniesienie świado-

mości sanitarno-epidemiologicznej, lecz także musi

wpłynąć na polepszenie bezpieczeństwa sanitarne-

go obywateli RP.

Poseł Anna Nemś

Oświadczenie w sprawie ogłoszonego uchwałą Sej-

miku Wojewódzkiego Śląskiego Roku Konstantego

Wolnego.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Na prośbę mar-

szałka województwa śląskiego pana Adama Matusie-

wicza oraz przewodniczącego Sejmiku Województwa

Śląskiego pana Andrzeja Gościniaka, dotyczącą po-

trzeby propagowania tejże informacji, pragnę pań-

stwu zakomunikować, że na mocy podjętej przez Sej-

mik Województwa Śląskiego uchwały z dnia 19 grud-

nia 2011 r. rok 2012 został ogłoszony Rokiem Kon-

stantego Wolnego.

Rok 2011 był obchodzony w regionie jako Rok Po-

wstań Śląskich.

Z kolei w roku 2012 mamy niepowta-

rzalną okazję jednoczesnego uczczenia pamięci

pierwszego marszałka przedwojennego Sejmu Ślą-

skiego oraz 90. rocznicy pierwszych wyborów do Sej-

mu Śląskiego, który był organem ustawodawczym

autonomicznego wówczas województwa.

W telegraﬁcznym skrócie możemy scharaktery-

zować Konstantego Wolnego, urodzonego 5 kwietnia

1877 r. w Bujakowie, jako świetnego adwokata, ślą-

skiego działacza narodowego i społecznego, propaga-

tora polskości Górnego Śląska, wieloletniego przyja-

ciela i współpracownika Wojciecha Korfantego, współ-

autora Statutu Organicznego Województwa Śląskie-

go, uchwalonego przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

dnia 15 lipca 1920 r., pierwszego marszałka Sejmu

Śląskiego, piastującego tę zaszczytną funkcję przez

trzy kadencje, dziekana Rady Adwokackiej w Kato-

wicach oraz prezesa Automobilklubu Śląskiego.

Mar-

szałek Wolny został odznaczony Krzyżem Komandor-

skim Orderu Polonia Restituta.

Był również inicja-

torem powstania biblioteki sejmowej, późniejszej

Biblioteki Śląskiej, mecenasem sztuki i sportu oraz

publicystą.

We wrześniu 1939 r.

Konstanty Wolny wyjechał

do Lwowa, gdzie został współzałożycielem Śląskiego

Komitetu Uchodźców.

Zmarł we Lwowie w dniu 9 li-

w grobowcu oo. jezuitów na Cmentarzu Janowskim.

6 listopada 2004 r. na cmentarzu przy ulicy Francu-

skiej w Katowicach odsłonięto ku jego czci tablicę

pamiątkową.

Wolą rodziny oraz samorządu woje-

wództwa śląskiego jest pochowanie marszałka na

katowickim cmentarzu, na którym spoczywają pro-

chy jego synów i córki oraz długoletniego przyjaciela

– orędownika polskości na Śląsku – Wojciecha Kor-

fantego.

Okazuje się, że zasługi tego wybitnego Górnoślą-

zaka, polityka i społecznika, jakim był niewątpliwie

Konstanty Wolny, są dzisiaj odwrotnie proporcjonal-

ne do pamięci o nim.

W związku z tym władze woje-

wództwa śląskiego mają nadzieję, że ich inicjatywa

ogłoszenia bieżącego roku rokiem pierwszego mar-

szałka przedwojennego Sejmu Śląskiego przywróci

w regionie pełnię świadomości historycznej o jego

osobie.

Dziękuję za uwagę.

Poseł Józef Rojek

lu upokorzeń, które zafundował naszemu społeczeń-

stwu ten rząd, jest obniżenie zasiłku pogrzebowego.

Z tego powodu wielu Polaków nie może godnie poże-

gnać i pochować swoich bliskich.

Jak pokazują docie-

rające z całego kraju informacje, wielu żałobników

jest zmuszonych brać pożyczki na pokrycie kosztów

pogrzebu.

Niektórzy decydują się nawet na o wiele

tańszą kremację i często robią to wbrew sobie.

Od l marca 2011 r. zasiłek pogrzebowy wynosi

4 tys. zł.

Przed tą datą był równowartością 200%

przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia obowią-

zującego w dniu śmierci osoby, czyli mógł być nawet

o 2 tys. zł wyższy.

W większych miastach za rozmaite

usługi związane z pochówkiem płaci się od 7,5 do

problemy z opłaceniem pogrzebu, wzrasta popular-

ność polis pogrzebowych.

Bardzo często pochówki

przygotowuje się na kredyt.

Problemy pojawiają się

także z formalnościami.

Pieniądze powinny być wypła-

do zasiłku.

Jeśli pieniędzy nie ma do dnia pogrzebu,

rodzina musi je wyłożyć z własnej kieszeni.

Większości

zakładom można zlecić załatwienie zasiłku pogrzebo-

wego, ale to są dodatkowe koszty – ok. 200 zł.

Obniżając zasiłek, jak zwykle w takich sytuacjach,

nie wzięto pod uwagę tego, że wielu Polaków nie bę-

dzie stać na pogrzeb.

W rezultacie niektórzy biorą

kredyt, inni zadłużają się u rodziny, jednak najdra-

matyczniej wygląda sytuacja najbiedniejszych.

Ci

w wielu przypadkach decydują się na tańszą kre-

mację, robiąc to wbrew swojej woli i wierze.

Wszak,

jak wiadomo, Kościół katolicki nie zaleca kremacji,

dopuszcza ją jedynie w wyjątkowych wypadkach.

308

Już nikt nas nie czaruje wyborczym hasłem: „By

żyło się lepiej.

Wszystkim”.

Wszak w takiej sytuacji

gospodarczej już nie wypada, ale to doprawdy skan-

dal, że w rezultacie rządów Platformy Obywatelskiej

w Polsce nawet umiera się coraz gorzej.

Poseł Andrzej Szlachta

Krystyny odbył się w Rzeszowie międzynarodowy

zjazd Krystyn.

To była 15. edycja imprezy, którą wy-

myśliła i organizowała Krystyna Bochenek, dzienni-

karka i senatorka RP, tragicznie zmarła 10 kwietnia

2010 r. w katastroﬁe lotniczej pod Smoleńskiem.

W 15. edycji tej corocznej imprezy organizowanej

każdego roku w innym mieście, która odbyła się

w stolicy Podkarpacia, wzięło udział ok. 600 Krystyn

hasłem: EuroKrystyny 2012 „Imieniny Krystyny

u rodziny”.

Do Rzeszowa przybyły Krystyny z Polski,

Brazylii, USA, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Belgii,

Francji, Węgier, Niemiec.

Wśród uczestniczek wyróż-

niała się 92-letnia pisarka Krystyna Nepomucka,

aktorka Krystyna Kołodziej oraz najmłodsze Krysty-

ny z Rzeszowa: dziesięciomiesięczna, dwu- i ośmio-

letnie.

Oﬁcjalnie impreza rozpoczęła się na rzeszow-

skim rynku, gdzie prezydent miasta przekazał

uczestniczkom zjazdu symboliczny klucz do bram

miasta Rzeszowa na dwa dni.

Wcześniej, na Uniwer-

sytecie Rzeszowskim, odbyła się konferencja tema-

tyczna z udziałem kobiet i pracowników naukowych

uczelni.

Zjazdowi towarzyszyły liczne imprezy kultu-

ralne i towarzyskie.

Była to duża promocja miasta Rzeszowa i woje-

wództwa podkarpackiego.

Z trybuny polskiego Sejmu

gratuluję organizatorkom zjazdu jego zorganizowa-

nia i sprawnego przeprowadzenia, szczególnie pani

dr Krystynie Leśniak-Moczuk.

Poseł Jan Warzecha

oświadczenie pragnę poświęcić Jerzemu Żuławskie-

mu, który żył w latach 1874–1915.

Był znakomitym

pisarzem okresu modernizmu, autorem licznych

utworów poetyckich, dramatów i powieści, w tym

pierwszej polskiej powieści fantastycznonaukowej

„Na srebrnym globie”.

Urodził się w majątku w Li-

powcu, ok. 15 km od Dębicy.

Od lat młodzieńczych

był na stałe związany z Krakowem, a później z Zako-

panem.

Urodził się w Lipowcu 15 km od Dębicy – ówcze-

śnie zabór austriacki.

Ojciec jego dzierżawił majątek

w Lipowców, był uczestnikiem powstania z 1863 r.

Lata dzieciństwa późniejszy pisarz spędził w rodzin-

nym majątku w Młynnem pod Limanową.

Do gim-

nazjum uczęszczał w Bochni i w Krakowie.

Od 1892 r.

studiował na politechnice w Zurychu, a później w związ-

ku ze zmianą zainteresowań przeniósł się na wydział

ﬁlozoﬁi w Bernie (Szwajcaria), otrzymując w 1898 r.

stopień doktora.

Rozprawę doktorską pisał o Spinozie.

Po powrocie do kraju zaczął pracować jako na-

uczyciel w gimnazjum w Jaśle, a po ożenieniu się

– w Krakowie.

Tu nawiązał stosunki ze środowi-

skiem literackim – w krakowskim „Życiu”.

Publiko-

wał też swoje utwory, porzucił pracę pedagogiczną.

Przez krótki czas w 1899 r. współredagował pismo

„Krytyka”.

Później zaś, zniechęcony do życia osiadłe-

go, przebywał zarówno w Krakowie, we Lwowie, jak

i w Zakopanem.

Podróżował także do Niemiec, Szwaj-

carii, Włoch i Francji.

Był zauroczony górami.

Wiele

razy przebywał w Alpach i robił odkrywcze wyprawy

w głąb Tatr.

Był jednym z założycieli Tatrzańskiego

w wyprawach ratunkowych.

Na stałe przeniósł się do

Zakopanego w 1910 r.

Ze swoją z drugą żoną miał

trzech synów: Marka, późniejszego malarza, Juliu-

sza, który w przyszłości został pisarzem, i Wawrzyń-

ca, przyszłego kompozytora.

W latach 1911–1912

w ukochanym przez siebie kurorcie Jerzy Żuławski

współredagował pismo „Zakopane”.

nów Piłsudskiego, gdzie między innymi pracował w De-

partamencie Wojskowym.

Następnie rozwijał dzia-

łalność publicystyczną na terenie Królestwa, reda-

gując między innymi w Łodzi pismo „Do broni!”.

Krót-

ko przebywał także we Wiedniu przy Naczelnym

Komitecie Narodowym.

W 1915 r. jako podporucznik

został przeniesiony do Komendy Legionów w Piotr-

kowie, pełniąc funkcję łącznika komendy ze sztabem

I Brygady.

Swoją działalność literacką Żuławski rozpoczął

utworami poetyckimi.

Wydał wiele tomików poezji

i poematów.

Później poezje tworzył już znacznie rza-

dziej, ale zajmował się ich przekładami.

Tłumaczył

wiersze F. Nietzschego, przełożył też z hebrajskiego

„Księgi niektóre z żydowskich pism Starego Zakonu

wybrane”.

Niemal równolegle Żuławski rozwijał dzia-

łalność krytycznoliteracką.

Od 1903 r. wielką część

działalności literackiej pisarza stanowiły dramaty.

Do Dębicy przyjechał jako oﬁcer Legionów Pol-

skich w czasie I wojny światowej.

Tu zmarł w lokal-

nym szpitalu na tyfus w dniu 9 sierpnia 1915 r. i został

pochowany na dębickim cmentarzu wojskowym,

gdzie spoczywa do dziś.

których ustaw (druki nr 193 i 220).

innych ustaw (druki nr 175, 222 i 222-A).

cjach rynku pracy (druki nr 206 i 233).

oświaty (druki nr 150 i 189).

7.

Pytania w sprawach bieżących.

Porządek dzienny

10. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polski