text:
AKT TRZECI.

KRÓL, KRÓLOWA, POLONIUSZ, OFELIA, ROZENKRANC i GILDENSTERN.

Król.

I nie mogliście wyrozumieć żadnym

Zwrotem rozmowy, skąd to rozprzężenie,

Które mu spokój zakłóca tak dzikim

I niebezpiecznym rodzajem maniactwa?

5 Rozenkranc.

Przyznaje, że się czuje rozstrojonym;

Gildenstern.

Nie znaleźliśmy go bynajmniej skłonnym

Do wywnętrzania się; zręcznem dziwactwem

Trzymał nas owszem zdaleka od siebie,

10 Kiedyśmy chcieli z niego coś wyciągnąć.

Królowa.

Jakże was przyjął?

Rozenkranc.

Bardzo grzecznie.

Gildenstern.

Ale

Nie bez przymusu.

Rozenkranc.

Szczodrym był w pytaniach,

Lecz w odpowiedziach oszczędnym nad miarę.

Królowa.

Nasunęliścież mu jaką rozrywkę?

15 Rozenkranc.

Traf zrządził, żeśmy spotkali na drodze

Trupę aktorów: wspomnieliśmy o tem

Księciu, i to go trochę ucieszyło.

Ci aktorowie już się tu znajdują,

I jak słyszałem, otrzymali rozkaz

Grania mu dzisiaj.

20 Poloniusz.

Tak jest w rzeczy samej,

I mnie on zlecił prosić najpokorniej

Wasze Królewskie Moście, by raczyły

Być obecnemi na tem widowisku.

Król.

Z największą chęcią: serdeczniem rad, że się

25 Do tego skłania.

Wciąż go utrzymujcie,

Moi panowie, w tem usposobieniu,

I podniecajcie w nim gust do takiego

Rodzaju zabaw.

Rozenkranc i Gildenstern.

Uczynim to, Panie.

(Wychodzą).

Król.

Oddal się także, kochana Gertrudo.

30 Ułożyliśmy rzecz tak, aby Hamlet

Niby przypadkiem, zszedł się tu z Ofelią.

Ja i jej ojciec (będzie to szpiegostwo

Godziwe) tak się tu ulokujemy,

Abyśmy widząc, niewidziani sami,

35 O tem spotkaniu zblizka mogli sądzić,

I z zachowania się jego wnioskować,

Czy to miłości wpływ, czy nie miłości

Tak go udręcza.

Królowa.

Jestem ci posłuszną,

Mój mężu.

Dałby Bóg, luba Ofelio,

40 Aby potęga twoich wdzięków była

Błogim powodem tej zmiany Hamleta:

Wtedy szlachetność twoja, mam nadzieję,

Na dawnąby go sprowadziła drogę,

Ku zaszczytowi was obojga.

Ofelia.

Pragnę,

45 Aby tak było, Miłościwa Pani.

Królowa wychodzi).

Poloniusz.

Ofelio, chodź tu sobie.

Najjaśniejszy,

My się umieścim tam.

(Do Ofelii) Czytaj tę książkę,

Aby ten pozór zajęcia ubarwił

Twoją samotność.

Tak to my grzesznicy,

50 Rzekomo świętą miną, uczynkami

Budującymi pocukrzamy nieraz

Samego dyabła.

Król (na stronie).

Prawda!

Jakże srodze

Bicz tych wyrazów chłoszcze mi sumienie!

Twarz nierządnicy, różem upiększona,

55 Nie jest tak szpetną obok tej powłoki,

Jak czyn mój obok pokostu słów moich.

O, ciężkież moje brzemię!

Poloniusz.

Już nadchodzi.

Śpieszmy na miejsce, Miłościwy Panie.

(Król i Poloniusz wychodzą).

(Hamlet wchodzi).

Hamlet.

Być albo nie być, otóż-to pytanie,

60 Jestli wistocie szlachetniejszą rzeczą

Znosić pociski zawistnego losu,

Czy też stawiwszy czoło morzu nędzy,

Przez opór wybrnąć z niego?

— Umrzeć, — zasnąć.

—

I na tem koniec.

— Gdybyśmy wiedzieli,

65 Że raz zasnąwszy, zakończym nazawsze

Boleści serca i owe tysiączne

Właściwe naszej naturze wstrząśnienia,

Kres taki byłby celem na tej ziemi

Najpożądańszym.

Umrzeć, — zasnąć.

— Zasnąć!

70 Może śnić? — w tem sęk cały; jakie bowiem

W tym śnie śmiertelnym marzenia przyjść mogą,

Kiedy zrzucimy z siebie więzy ciała,

To zastanawia nas: i toć to czyni

Tak długowieczną niedolę; bo któżby

75 Ścierpiał pogardę i zniewagi świata,

Krzywdy ciemięzcy, obelgi dumnego,

Lekceważonej miłości męczarnie,

Odwłokę prawa, butę władz i owe

Upokorzenia, które nieustannie

80 Zasługi cichej stają się udziałem,

Gdyby od tego kawałkiem żelaza

Mógł się uwolnić?

Któżby dźwigał ciężar

Nudnego życia i pocił się pod nim,

Gdyby obawa czegoś po za grobem,

85 Obawa tego obcego nam kraju,

Skąd nikt nie wraca, nie wątliła woli,

I nie kazała nam pędzić dni raczej

W złem już wiadomem, niż uchodząc przed niem,

Popadać w inne, którego nie znamy.

90 Tak to rozwaga czyni nas tchórzami;

Przedsiębiorczości hoża cera blednie

Pod wpływem wahań i zamiary, pełne

Jędrności, zbite z wytkniętej kolei,

Nazwisko czynu tracą.

— Cicho teraz!

95 Piękna Ofelia!

— Nimfo, w modłach swoich

Pomnij o moich grzechach.

Ofelia.

Jakże zdrowie

Waszej Książęcej Mości od dni tylu?

Hamlet.

Dobre; pokornie dziękuję Waćpannie.

Ofelia.

Mam jeszcze od Was, Panie, kilka drobnych

100 Pamiątek; dawno zwrócić je pragnęłam:

Odbierzcie je dziś, proszę.

Hamlet.

Jako żywo!

Jam nigdy w życiu nic nie dał Waćpannie.

Ofelia.

Wiesz dobrze, Mości Książę, żeś to czynił,

I upominki swoje ubarwiałeś

105 Takiemi słowy, które wszelkiej rzeczy

Wartość podnoszą.

Woń ich uleciała;

Weź je napowrót, Panie: w oczach bowiem

Każdej szlachetnie myślącej osoby,

Najdroższe dary lichymi się stają,

110 Gdy dawca martwi.

Oto są.

—

Hamlet.

Ha, ha, ha!

Jestżeś uczciwą?

Ofelia.

Mości Książę.

—

Hamlet.

Jestżeś piękną?

Ofelia.

Co znaczą te pytania?

Hamlet.

To, że jeżeli jesteś uczciwą i piękną,

115 z pięknością.

Ofelia.

Jakto, Panie?

Możeż piękność z czemś lepszem

chodzić w parze jak z uczciwością?

Hamlet.

Zapewne; tylko że potęga piękności prędzej

obróci uczciwość w sekutnicę, niż wpływ uczciwości po-

pewnikiem.

— Kochałem dawniej Waćpannę.

Ofelia.

W rzeczy samej, dawałeś mi to Książę do zrozumienia.

trącić nim przestali.

Nie kochałem cię wcale.

Ofelia.

Tem bardziej więc zostałam zawiedzioną.

Hamlet.

Idź Waćpanna do klasztoru; na co ci mno-

dała.

Jestem nadzwyczajnie dumny, mściwy, żądny wła-

dzy, więcej mam przywar, niż zdolności umysłowych do ich

ufaj.

Idź prosto do klasztoru.

Gdzież Waćpanny ojciec?

140 Ofelia.

W domu, Mości Książę.

Hamlet.

Zamknijże go na klucz, aby nigdzie indziej

nie grał roli błazna, jak w własnym domu.

Bądź zdrowa.

Ofelia (na stronie).

Panie, zmiłuj się nad nim!

Hamlet.

Jeżeli za mąż pójść zechcesz, dam ci w po-

145 sagu tę przestrogę: Chociażbyś jak śnieg była czystą,

jak lód nieskalaną, przecież nie ujdziesz obmowy.

Wstąp

do klasztoru.

Adieu.

Albo jeżeli koniecznie potrzebować

150 twory.

Idź czemprędzej do klasztoru.

Adieu.

Ofelia (na stronie).

O nieba, wesprzyjcie go swą łaską!

Hamlet.

Słyszałem też o malowaniu się waszem: nie

dość wam jednej twarzy otrzymanej od Boga, dorabia-

cie sobie drugą; sztafirkujecie się, krygujecie, cedzicie

155 słowa, przedrzeźniacie boskie stworzenia i swawolę po-

krywacie płaszczykiem naiwności.

Precz, precz!

nie chcę

jednego wyjąwszy, niech żyją zdrowi, reszta pozostać

(Wychodzi).

Ofelia.

O, jak szlachetny duch zwichnięty został!

Dworaka, wodza, mędrca, ton, miecz, umysł;

Kwiat oczekiwań potężnego państwa,

Wzór ukształcenia, zwierciadło poloru,

165 Cel zwracającej się uwagi świata:

Wszystko to, wszystko w niwecz obrócone!

I ja, ze wszystkich kobiet najnędzniejsza,

Com ssała nektar słodkich jego ślubów,

Skazana-m teraz widzieć tę wspaniałą,

170 Wybraną duszę, jak spękany dzwonek,

Chrapliwie tylko wydającą dźwięki;

To czyste źródło bogatej młodości

Zmącone szałem.

O, czemuż musiałam

Ujrzeć, co widzę, widzieć, co widziałam!

(Wchodzą: Król i Poloniusz).

175 Król.

Miłość!

Nie takie są jej symptomata.

Cechy szaleństwa nie nosiło wcale.

Ponura jego smętność wysiaduje

Coś złowrogiego, co wylęgłe z jajka

180 Mogłoby stać się zgubnem.

Pragnąc przeto

Zapobiedz złemu, po świeżym namyśle,

Postanowiłem wysłać go niezwłocznie

Do Anglii, celem niby zażądania

Przynależnego nam haraczu.

Może

Potrafi z jego serca wyrugować

To coś, wokoło czego jego myśli

Bijąc się ciągle i skrycie nurtując,

Tak go z właściwych wyrywają karbów.

190 Cóż Waćpan na to?

Poloniusz.

Może to być dobrem;

Rozumiem jednak zawsze, że prawdziwem

Jądrem i źródłem tej jego choroby

Jest bezwzajemna miłość.

— No, Ofelio,

Nie potrzebujesz nam objawiać tego,

195 Coć mówił Książę Hamlet, bośmy sami

Wszystko słyszeli.

— Uczyń, co chcesz, Panie:

Jeżeli jednak uznasz za stosowne,

Niech po skończonem dzisiaj widowisku

Królowa matka w poufnej rozmowie

Jeśli się na to zgodzi Wasza Wielkość,

Przyłożę ucho do tego sam na sam.

Nie wydobędzie-li nic z niego, wtedy

205 Ślij go do Anglii, Panie, albo zamknij,

Gdzie mądrość twoja wskaże.

Król.

Dobra rada.

Szalonych możnych pilnie strzedz wypada.

(Wychodzą).

Wielka sala tamże.

Wchodzi HAMLET z kilkoma Aktorami.

ci go przepowiedziałem, gładko, bez wysilenia; ale

5 miejski pachołek.

Nie piłuj też za bardzo ręką powie-

trza, w taki sposób; bądź raczej ruchów swoich panem:

wiru namiętności, trzeba ci zachować umiarkowanie, zdol-

sty gbur, w peruce, w gałgany obraca uczucie, prawdzi-

stach i wrzawie.

Takiego jegomościa mógłbym kazać

15 oćwiczyć za przesadę w roli Termaganta; taka gra prze-

herodowywa samego Heroda.

Proszę cię, chroń się tego.

Pierwszy Aktor.

Zapewniam Waszą Wysokość.

niech własna twoja rozwaga przewodnikiem ci będzie.

20 Zastosuj akcyę do słów a słowa do akcyi, mając prze-

natury; wszystko bowiem, co przesadzone, przeciwnem

jest zamiarowi teatru, którego przeznaczeniem, jak dawniej

tak i teraz, było i jest, służyć niejako za zwierciadło

Owóż przeholowanie tego celu lub niedosięgnięcie może

wprawdzie rozśmieszyć prostaczków, ale znającym się

na rzeczy musi pójść w niesmak; nagana zaś jednego

30 z tych właśnie, na szali waszych zasług, przeważyć

musi poklask całego tłumu pierwszych.

Widziałem ja

wet; aktorów, którzy, bogobojnie mówiąc, ani z mowy,

ani z ruchów nie byli podobni do chrześcijan, ani do

myślałem sobie, że chyba jaki najemnik natury sfabry-

kował ludzkość: tak bezecnie ją naśladowali.

Pierwszy Aktor.

Pochlebiamy sobie, żeśmy się tego

pozbyli cokolwiek.

wić co bądź więcej nad to, co jest w ich roli: są bo-

szczegół sztuki, zasługujący na uwagę.

To niegodziwość,

dowodząca politowania godnej wyniosłości w błaźnie,

który tak czyni.

Idźcie i bądźcie w pogotowiu.

(Aktorowie wychodzą).

(Wchodzą: Poloniusz, Rozenkranc i Gildenstern).

No i cóż, Mości Panie?

Czy Król chce spożyć ten

50 kęs widowiska?

Poloniusz.

Jego Królewska Mość przybędzie, Królowa Jej Mość także, i to zaraz.

Hamlet.

Powiedzże Waćpan aktorom, niech się śpieszą.

(Poloniusz wychodzi).

A panowieżto nie dopomożecie ich znaglić do po-

55 śpiechu?

Rozenkranc i Gildenstern.

I owszem, Mości Książę.

(Wychodzą).

Hamlet.

Hola, Horacy!

(Horacy wchodzi).

Horacy.

Co rozkażesz, Panie?

Hamlet.

Horacy, jesteś najpoczciwszym z ludzi,

Z którymi kiedykolwiek przestawałem.

60 Horacy.

O, Panie!

Hamlet.

Nie myśl, że ci chcę pochlebić.

Czegożbym mógł się spodziewać od ciebie,

Który nic nie masz, krom rzeźkości ducha,

Ku wyżywieniu się i ku okryciu?

Któżby pochlebiał biednym?

Niechaj w cukrze

65 Smażony język liże głupią pychę,

Niech się zawiasy kolan uginają,

Tam, gdzie łaszenie się zdobywa korzyść.

Słuchaj: od chwili, kiedy dusza moja

Swojego wyboru panią być mogła

70 I ludzi jednych przenosić nad drugich.

Od owej chwili już cię ona sobie

Upodobała: boś ty, wiele cierpiąc,

Takim był zawsze, jakbyś nic nie cierpiał;

Boś ty fortunie zarówno był wdzięczny

75 Za jej umizgi i prześladowania;

A błogosławion, w kim krew z przekonaniem

Tak są zmieszane, iż on palcom losu

Nie służy za flet do wydania dźwięków,

Wedle kaprysu.

O, daj mi człowieka,

80 Nie będącego żądz swych niewolnikiem,

A w głębi mego serca go umieszczę.

W sercu samegoż serca, tak jak ciebie.

—

Za wiele tego już podobno.

W sztuce,

Która niebawem ma być przedstawioną,

85 Jest jedna scena zbliżona do tego,

Com ci o śmierci mego ojca zwierzył.

Gdy się ta scena wykonywać będzie,

Zwróć, proszę, całą potęgę uwagi

Na mego stryja.

Jeśli jego wina,

90 Podczas tej sceny sama się nie zdradzi,

Ów niby zacny duch był potępieńcem,

A wyobraźnia moja istną siostrą

Młota Wulkana.

Nie spuszczaj go z oczu,

95 A potem zlejem nasze spostrzeżenia

W stanowczą formę wniosku.

Horacy.

Dobrze, Panie:

Jeżeli skradnie co mojej baczności,

I ujdzie cały, zapłacę kradzież.

Hamlet.

Już idą; muszę narwańcem znów zostać.

Da-

100 lej na miejsce!

Król.

Jakże się miewa nasz syn Hamlet?

Hamlet.

Wybornie; żyję jak kameleon powietrzem,

nadzianem obietnicami: kapłonów nie moglibyście tak

tuczyć.

105 Król.

Nie mam, Hamlecie, nic wspólnego z tą odpo-

wiedzią.

Te słowa nie do mnie się stosują.

Hamlet.

Ani do mnie już teraz.

(Do Poloniusza).

Wać-

pan grywałeś niegdyś w uniwersytecie, jeżeli się nie mylę?

Poloniusz.

Tak jest, Mości Książę; i miałem sławę

110 dobrego aktora.

Hamlet.

A cóżeś Pan przedstawiał?

Poloniusz.

Przedstawiałem Juliusza Cezara i zosta-

łem zabity na Kapitolu.

Brutus mnie zabił.

w pogotowiu?

Rozenkranc.

Czekają, Panie, na twe rozkazy.

Królowa.

Pójdź tu, kochany Hamlecie, siądź przy

mnie.

120 Hamlet.

Wybacz, kochana matko, tu jest metal sil-

niej pociągający.

Poloniusz (do Króla).

Słyszałeś, Panie?

Hamlet (do Ofelii) Mogęż, o, Pani, ledz na twojem łonie?

Ofelia.

Nie, Mości Książę.

125 Hamlet.

To jest, na twojem łonie głowę wsparłszy?

Ofelia.

Możesz, Książę.

Hamlet (kładąc się u jej nóg).

Czy sądzisz, żem miał

w myśli co innego?

Ofelia.

Ja nic nie sądzę.

130 Hamlet.

Toby był pomysł nielada!..

Ofelia.

Co takiego?

Hamlet.

Nic.

Ofelia.

Książę dziś jesteś wesół.

Hamlet.

Kto?

ja?

135 Ofelia.

Nieinaczej.

Hamlet.

O, jedynie na cześć twoją.

Cóż zresztą czło-

moja matka, patrz pani, jak promieniejąco wygląda,

chociaż mój ojciec zmarł przed dwiema godzinami.

140 Ofelia.

Przed dwa razy dwoma miesiącami, Mości

Książę.

Hamlet.

Tak to już dawno?

Niechże się dyabeł czar-

no nosi; ja przywdzieję sobole.

Dla Boga?

Od dwóch

żywot przez pół roku; notabene, jeżeli ufundują kościo-

„Konik zdechł, więc go w miech“.

(Odgłos trąb.

Poczem następuje pantomima:)

(Wychodzą).

150 Ofelia.

Co to było, mości Książę?

Hamlet.

To warzenie skrytego hultajstwa, a znaczy:

zbrodnię.

Ofelia.

Zapewne ta pantomima zawierała w sobie

treść sztuki?

(Wchodzi Prolog).

155 Hamlet.

Dowiemy się od tego jegomości.

Aktorowie

wypaplać.

Ofelia.

Czy on nam odkryje znaczenie tego?

Hamlet.

Niezawodnie, tak jak wszystko, cobyś mu

160 pani odkryła.

Prolog.

Cni panowie i cne damy,

Dla nas i dla naszej dramy

Kornie was o wzgląd błagamy.

Hamlet.

Prologli to, czy dewiza na sygnet?

165 Ofelia.

To było krótkie.

Hamlet.

Jak miłość kobiet.

(Wchodzą: Król aktor i Królowa aktorka).

Król Aktor.

Trzydzieści razy Feba rumaki obiegły

Krąg Tellusa i przestwór Neptuna rozległy,

I trzydzieścikroć razy dwanaście naprzemian

Zapłonął i zbladł miesiąc nad głowami ziemian;

170 Odkąd nam Amor serca, Hymen złączył dłonie

Węzłem, który się chyba rozwiąże po zgonie.

Zliczyli, nim miłości dożyjemy końca!

Lecz ach!

już od pewnego czasu niezbadana

175 W zdrowiu, w humorze twoim, Panie, zaszła zmiana.

Lękam się... niechaj jednak te niewieście trwogi

Nie przyczyniają-ć cierpień, o!

mężu mój drogi.

Obawy u płci naszej z miłości się rodzą,

Jak ta, lub nie istnieją lub w miarę przechodzą.

180 Czem moja miłość, tego liczneś miał objawy;

Gdzie wielka miłość, lada wątpliwość przeraża,

Król Aktor.

Tak, najmilsza, opuszczę cię i to niedługo.

Szanowana, kochana, i może ci splecie

Wieniec drugi małżonek.

Królowa Aktorka.

O, wstrzymaj te słowa!

Zbrodniąby w mojem łonie była myśl takowa,

190 Obym przy drugim mężu była potępioną!

Taka tylko drugiego może zostać żoną,

Co zabiła pierwszego.

Hamlet.

To piołun.

Królowa Aktorka.

Podłe tylko chucie

Kleją powtórne związki, lecz nigdy uczucie.

Zabójczyni pierwszego powtórnie go zgładza,

Król Aktor.

Że myślisz tak jak mówisz, najzupełniej wierzę;

Nieraz jednak człek łamie to, co przedsiębierze.

Zamiar jest niewolnikiem wyłącznym pamięci,

Silnej budowy, ale słabej konsystencyi;

200 Krzepko wisi, jak owoc nieźrzały, u drzewa,

Długu, któryśmy winni tylko samym sobie.

To, co postanawiamy w chwili uniesienia,

205 Z uniesieniem minionem w parę się zamienia;

Zbytnia gwałtowność, czy to radości, czy smutku,

Sama własne swe chęci wydziedzicza z skutku:

Gdzie radość pusta, smutek przechodzi w rozpacze,

210 Świat ten nie wiekuisty, ni się kto zdumiewa,

Że z przesileniem szczęścia i miłość omdlewa:

Kwestya to bowiem jeszcze mieszcząca zawiłość,

Możny runął, pierzchają wraz czcicieli zgraje;

Ma przyjaciół, komu ich miłość niepotrzebna,

A kto w potrzebie niby przyjaciela wzywa,

Gotowego w nim sobie wroga wychowywa.

220 Słowem, bym skończył na tem, od czego zacząłem,

Że najczęściej upada to, co człek zamierzy;

W rozpacz niech wszelka moja zmieni się pociecha!

Niech będzie mym udziałem, gdy uczuję radość!

Jeśli żoną zostanę, raz zostawszy wdową!

Hamlet (do Ofelii).

Gdyby tę przysięgę miała złamać...

Myśli mi się mieszają; może snem zasilę

Znękane ciało.

(Zasypia).

Królowa Aktorka.

Niech cię kołysze sen błogi,

I wszelkie zło omija zdala nasze progi!

(Wychodzi).

Hamlet (do królowej).

Jak ci się, Pani, podoba ta sztuka?

wiele.

Hamlet.

O, ale dotrzyma słowa.

Król.

Czy znasz Waćpan treść tej sztuki?

Nie mie-

ściż ona w sobie nic zdrożnego?

245 Hamlet.

Nic zgoła; oni tylko żartują, trują żartem:

nic zdrożnego w świecie.

Król.

Jakiż ta sztuka ma tytuł?

Hamlet.

Łapka na myszy.

Skąd zaś taki?

Przez

przenośnię.

Przedstawia ona morderstwo, dokonane

255 nasza skóra zdrowa.

(Wchodzi Lucyan).

To jest niejaki Lucyan, synowiec Króla.

Ofelia.

Objaśniasz, Mości Książę, tak dobrze, jak

chór.

Hamlet.

Gotówem slużyć Pani za epilog nawet, by-

260 leby tylko było szczęśliwe rozwiązanie.

Ofelia.

Kolący masz dowcip, Mości Książę.

Hamlet.

Odpokutowałabyś, Pani, niejednym jękiem

stępienie mi kolca.

Ofelia.

Coraz to lepiej i coraz to gorzej.

265 Hamlet.

Tak powinny-byście brać sobie mężów.

—

Dalej, morderco; zrzuć twą przeklętą larwę i zaczynaj.

Już kruk krakaniem do zemsty daje hasło.

Lucyan.

Myśl czarna, ręka pewna, płyn dzielny; czas sprzyja,

Nie tamuje zamiaru obecność niczyja.

Po trzykroć pod Hekaty klątwą gotowany,

Władzę twą czarodziejsko-straszną w swem rozwiciu

Okaż niezwłocznie na tem zdrowem jeszcze życiu.

(Wlewa truciznę w ucho śpiącemu).

275 grabienia jego państwa.

Nazwisko tamtego jest Gonzago;

rzecz autentyczna i we włoskim tekscie wybornie opisana.

Teraz zobaczymy, jakim sposobem morderca pozyskuje

miłość żony Gonzagi.

Ofelia.

Król powstaje.

280 Hamlet.

Jakto?

strwożony fałszywym alarmem!

Królowa.

Co ci jest, Panie?

Poloniusz.

Niech skończą widowisko!

Król.

Światła!

— Wychodźmy.

Poloniusz.

Światła!

światła!

światła!

(Wszyscy wychodzą prócz Hamleta i Horacego).

Hamlet.

Niech ryczy z bólu ranny łoś,

Zwierz zdrów przebiega knieje;

To są zwyczajne dzieje.

Powiedz mi Waćpan, czy ta komedya, z dodatkiem lasu

trzewików, nie powinnaby (jeżeli mi Turek reszty szczę-

290 ścia nie zabierze) utorować mi przyjęcia do jakiej tru-

py aktorów?

Hę?

Horacy.

Poniekąd.

Hamlet.

Bezwarunkowo.

Wiedz bowiem, miły mój Damonie,

Że z raju dziś tu step:

295 Gdzie wczora Jowisz był na tronie,

Tam dziś panuje — pustka.

Horacy.

Mogłeś dorymować, Mości Książę.

Hamlet.

O, Horacy!

Słowa tego ducha warte złota.

Czy widziałeś?

Horacy.

Najwyraźniej.

300 Hamlet.

Kiedy była mowa o otruciu?

—

Horacy.

Uważałem dobrze.

Bo skoro król komedyi nie lubi, pewnikiem

Król Jegomość komedyi nie jest lubownikiem.

A co, są grajkowie?

(Wchodzą: Rozenkranc i Gildenstern).

305 Gildenstern.

Mości Książę, niech nam wolno będzie

powiedzieć jedno słowo.

Hamlet.

Ile ich jest w słowniku.

Gildenstern.

Mości Książę, Król, —

Hamlet.

Cóż Król porabia, Mości Panie?

Gildenstern.

Od wyjścia stąd bardzo zaniemógł.

310 Hamlet.

Z przepicia?

Gildenstern.

Z wzburzenia żółci.

Hamlet.

Troskliwość pańska byłaby się była okazała

trafniejszą, udając się w takim razie do doktora; bo

to jeszcze bardziej żółć wzburzyć.

315 Gildenstern.

Racz, łaskawy Panie, zamknąć swą mowę

w jakim przychodzim.

Hamlet.

Jestem już potulny: mów Waćpan.

Gildenstern.

Królowa, matka Waszej Książęcej

320 Mości, w najgłębszem rozżaleniu przysyła nas do ciebie,

Panie.

Hamlet.

Miło mi Panów powitać.

Gildenstern.

Nie, Mości Książę; te grzeczności nie

w porę.

Jeśli się Waszej Książęcej Mości podoba dać

nam zdrową odpowiedź, wypełnimy polecenie jego matki;

325 w przeciwnym razie, przebaczenie Waszej Książęcej

szego tu przybycia.

Hamlet.

Nie mogę, doprawdy.

Gildenstern.

Czego Mości Książę?

Hamlet.

Dać Panom zdrowej odpowiedzi, bom cho-

taką im służyć będę, albo raczej matce mojej.

Dlatego

przystąpmy wprost do rzeczy, bez korowodów.

Mówicie

więc, Panowie, że moja matka —

Rozenkranc.

Nie tai tego, że postępowanie Waszej

335 Książącej[2] Mości w podziw ją i zdumienie wprawia.

Hamlet.

O, dziwny synu, który tak możesz zdumiewać

matkę swoją!

— Ale czy niema tam czasem jakiego do-

pisku pod tym macierzyńskim podziwem?

Powiedzcie-no,

Panowie.

340 Rozenkranc.

Życzeniem jej jest, abyś się Książę

czynek.

Hamlet.

Będę jej posłuszny, choćby była dziesięć

razy moją matką.

Czy macie panowie co więcej do po-

345 wiedzenia?

Rozenkranc.

Mości Książę, był czas, żeś mię lubił.

Hamlet.

Na tych dziesięciu oszustów i złodziei!

i te-

raz jeszcze.

Rozenkranc.

Łaskawy Książę, co cię udręcza?

Do-

350 browolnie zamykasz, Panie, drzwi swobodzie, ukrywając

troski swoje przed przyjacielem.

Hamlet.

Nie mam wpływu, mój Panie.

Rozenkrankc.[3] Jakto?

kiedy sam król zapewnia Wa-

szej Książej[4] Mości następstwo duńskiego tronu?

355 Hamlet.

Tak, tak, ale znasz Pan przysłowie: gdy

trawa rośnie, — koniec trochę niesmaczny.

(Muzykanci wchodzą).

(Biorąc Rozenkranca na stronę).

Dlaczego tak tropisz wkoło

360 Rozenkranc.

O, Panie; jeśli mnie żarliwość uczy-

niła za śmiałym, przywiązanie moje słusznie możesz na-

zwać nieokrzesanem.

365 Hamlet.

Nie rozumiem tego dobrze.

Zagraj no, pro-

szę, na tym flecie.

Rozenkranc.

Nie umiem, Mości Książę.

Hamlet.

Proszę cię.

Rozenkranc.

Nie umiem, doprawdy.

370 Hamlet.

Jak mnie kochasz.

Rozenkranc.

Nie potrafię z niego wydobyć głosu,

Mości Książę.

375 dmij, a wydobędziesz ton najdźwięczniejszy.

Patrz, tu

są klapy.

jakiejbądź melodyi; nie znam się na tem.

Hamlet.

Patrzże, teraz, za jakiego mnie masz baj-

380 bardzo.

Chciałbyś grać na mnie: wmawiasz w siebie,

że znasz mój mechanizm; chciałbyś wyrwać ze mnie rdzeń

mię za jaki chcesz instrument: przedąć, rozstroić mię

potrafisz, ale zagrać na mnie, nigdy.

(Wchodzi Poloniusz).

Witam Waćpana Dobrodzieja.

390 Poloniusz.

Mości Książę, Królowa Jejmość życzy so-

bie z Waszą Ks. Mością pomówić, i to zaraz.

Hamlet.

Czy widzisz tam Waćpan tę chmurę, z kształ-

tu podobną do wielbłąda?

Poloniusz.

W rzeczy samej, istny wielbłąd.

395 Hamlet.

Zdaję mi się, że jest podobniejszą do łasicy.

Poloniusz.

Prawda, z boku podobniejsza do łasicy.

Hamlet.

Albo raczej do wieloryba.

Poloniusz.

Bardzo podobna do wieloryba,

400 Z tymi głupcami trzebaby zgłupieć na prawdę.

— Za-

raz idę.

Poloniusz.

Śpieszę to powiedzieć.

Hamlet.

Zaraz, łatwo da się powiedzieć.

— Zostawcie

mnie, przyjaciele.

(Wychodzą: Rozenkranc, Gildenstern i Horacy).

405 Teraz jest właśnie czarodziejski, straszny

Ów okres nocy, w którym się podnoszą

Groby, i same piekła wyziewają

Na świat zarazę.

O, terazbym gotów

Pić krew i takie rzeczy wykonywać,

410 Na których widok dzieńby zbladł: lecz teraz

Naturze mojej!

Niech nigdy w to łono

Nie znajdzie wstępu Neronowa dusza!

Niech będę srogim, ale nie wyrodnym!

Niechaj mój język będzie w tem spotkaniu

Obłudny względem serca, i jakkolwiek

Słowa me będą miotać się i srożyć,

Pieczęci, duszo, nie daj doń przyłożyć!

(Wychodzi).

Pokój tamże.

KRÓL, ROZENKRANC i GILDENSTERN.

Król.

Nie można mu dowierzać, nie byłoby

Nawet roztropnem, gdybyśmy mu dłużej

Wodze szaleństwa puszczać dali.

Bądźcie

Więc w pogotowiu: skoro odbierzecie

5 Zlecenie, już się przygotowujące,

Natychmiast jedźcie z nim do Anglii.

Dobro

Naszego państwa nie pozwala cierpieć

Takiej blizkości hazardu, na który

Wybryki jego z każdą chwilą bardziej

Nas wystawiają.

10 Gildenstern.

Będziem w pogotowiu.

Święta i bogobojna to troskliwość

Waszej Królewskiej Mości, bo tu idzie

O zachowanie bezpieczeństwa tylu

Tysięcy ludzi, które pod jej berłem

Żyją szczęśliwie.

15 Rozenkranc.

Każdy pojedynczy,

Prywatny żywot już jest w obowiązku

Wszelaką siłą i z całą dzielnością

Chronić i bronić siebie od uszczerbku:

O ileż więcej taki byt, na którym

20 Polega życie milionów!

Nie kończy

Nigdy majestat sam jeden dni swoich;

Jak spadający potok chłonie z sobą

Wszystko, co było w poblizkości.

Jest on

Niby potężnem kołem, przytwierdzonem

25 Do szczytu góry, przy olbrzymich dzwonach

Którego wiszą krocie przyczepionych

Drobiazgów; jeśli to koło się stoczy,

Wraz każda z owych podrzędnych jednostek

Mknie chyżo w przepaść.

Nigdy bez współdźwięku

30 Jęków ogólnych, król nie wydał jęku.

Król.

Śpiesznie gotujcie się do tej podróży.

Trzeba nam spętać ten postrach, co teraz

Za bardzo hula.

Gildenstern i Rozenkranc.

Będziem się śpieszyli.

(Wychodzą).

(Wchodzi Poloniusz).

Poloniusz.

Ma przyjść niebawem do pokoju matki;

35 Ja za obiciem stanę i wysłucham,

Co się tam będzie działo.

Pewny jestem,

Że mu królowa jejmość zmyję głowę:

Trzeba atoli, jak to bardzo mądrze

Wasza Królewska Mość zauważyła,

40 Aby krom matki, bo matki z natury

Są stronne, jeszcze drugi jaki świadek

Był tam obecny.

Idę więc i zanim

Wasza Królewska Mość pójdzie do łóżka,

45 Czego się dowiem.

Król.

Dziękuję-ć, mój drogi.

(Wychodzi Poloniusz).

Najstarsza klątwa na niej cięży, piętno

Bratniego mordu!

Nie mogę się modlić,

Chociaż potrzeba dorównywa chęci;

50 Moc winy mojej kruszy moc mej woli,

I jako człowiek, rozdwojon w działaniu,

Stoję wahając się, co mam wprzód zacząć,

I nic nie czynię.

Jakto?

choćby nawet

Ta dłoń przeklęta była od krwi bratniej

55 Dwakroć tak brudną, czyliż miłosierne

Nieba nie mają dżdżu do jej obmycia,

Ażby zbielała jak śnieg?

Na cóż Łaska,

Jeśli nie na to, by przebaczać winnym?

Czemże są modły, jeżeli nie ową

60 Podwójną siłą, zdolną nas podeprzeć,

Gdy mamy upaść, lub podnieść na nowo,

Kiedy upadniem?

Wzniosę przeto oczy;

Błąd mój już minął.

Lecz ach!

jakiż rodzaj

Modlitwy może być dla mnie pomocnym?

65 Przebacz mi moje ohydne morderstwo!

To być nie może; boć jeszcze posiadam

To wszystko, co mię wiodło do morderstwa:

Koronę, władzę, żonę brata.

Możeż

Być rozgrzeszonym, kto dzierży plon grzechu?

70 W praktykach tego zepsutego świata

Zdarza się zbrodni pozłoconą ręką

Usuwać na bok sprawiedliwość; nieraz

Widziano nawet prawo przekupione

Owocem gwałtu; ale tam tak nie jest:

75 Tam nie popłaca szalbierstwo: tam czyny

Nago się jawią i człowiek stawiony

Naprzeciw swoich przestępstw oko w oko,

Musi je wyznać.

Cóż mi więc zostaje?

Sprobować, czego żal dokaże?

Czegoż

80 On nie dokaże?

Lecz czegoż dokaże,

Gdy winowajca nie może żałować?

O, straszna dolo!

duszo, jak śmierć czarna!

Splątana myśli, która usiłując

Być wolną, coraz okropniej się wikłasz!

85 Przyjdźcie mi w pomoc, o wy aniołowie!

Zegnijcie się kolana!

i ty, stalą

Okute serce, zmięknij, jako nerwy

Nowo narodzonego niemowlęcia!

Jeszcze się wszystko da naprawić.

(Klęka).

(Wchodzi Hamlet).

90 Hamlet.

Modli się: teraz mógłbym to uczynić;

Teraz uczynię.

Ale tym sposobem

Pójdzie do nieba: i toż będzie zemstą?

Trzeba się nad tem zastanowić.

Nędznik

Zabija mego ojca, i ja za to,

95 Ja, syn jedyny zamordowanego,

Posyłam tegoż nędznika do nieba.

Toby nagrodą było, a nie zemstą.

On go tyrańsko zgładził, w sennej dobie,

W stanie sytości, w maju jego grzechów;

100 Jak tam rachunek jego stoi, Bogu

Wiadomo; sądząc atoli po ludzku,

Źle z nim być musi.

I jażbym się zemścił,

Gdybym go zabił teraz, kiedy skruchą

Oczyszcza duszę, przygotowanego,

105 Opatrzonego w podróż z tego świata?

Nie.

Czekaj, mieczu, sposobniejszej pory.

Kiedy pijany będzie, we śnie, w gniewie,

Albo wśród uciech kazirodnych; kiedy

Grać lub kląć będzie, lub cobądź innego

110 Czynić, co wcale nie pachnie zbawieniem;

Wtedy go ugódź tak, żeby aż nogi

Zadarł ku niebu, aby jego dusza

Tak wtedy była przeklętą i czarną,

Jak piekło, w które pójdzie.

— Matka czeka.

115 Ten tylko kordyał śmierć twoją odwleka.

(Wychodzi).

Król (powstając).

Słowa wylatują, myśl w prochu się grzebie:

Ach!

Słów bez myśli nie przyjmują w niebie.

(Wychodzi).

Inny pokój tamże.

KRÓLOWA i POLONIUSZ.

Poloniusz.

Przyjdzie wnet.

Mów z nim, Pani, bez ogródki.

Powiedz mu, że się już przebrała miarka

Jego wybryków; że Wasza Dostojność

Za długo stoisz jako parawan

5 Pomiędzy nim a ogniem; lub podobnie,

Tylko z nim ostro.

Królowa.

Nie turbuj się Waćpan;

Zgromię go należycie.

Wyjdź, już idzie.

(Poloniusz kryje się).

(Hamlet wchodzi).

Hamlet.

Jestem więc, matko; czego żądasz?

Królowa.

Hamlecie, bardzoś zmartwił twego ojca.

10 Hamlet.

Matko, zmartwiłaś bardzo mego ojca.

Królowa.

Przestań; odpowiedź twoja bezrozumna.

Hamlet.

Przestań; pytanie twe bezbożne.

Królowa.

Cóż to znaczy, Hamlecie?

Hamlet.

Czego żądasz, matko?

15 Królowa.

Czy mnie już nie znasz?

Hamlet.

O znam, na krucyfiks!

Jesteś królową, żoną twego szwagra;

A przytem, — żal się Boże! — moją matką.

Królowa.

Muszę więc kogo innego przywołać,

Co się rozmówi z tobą.

Hamlet.

Siadaj, pani:

Póki nie stawię przed tobą zwierciadła,

W którem się przejrzysz z gruntu.

Królowa.

Co chcesz czynić?

Nie chcesz mię zabić przecie.

Hej!

ratunku!

Poloniusz (za obiciem).

Ratunku!

25 Hamlet (dobywając szpady).

Cóż to?

szczur?

— Bij, zabij szczura!

Ten sztych dukata wart.

(Zadaje pchnięcie przez obicie).

Poloniusz (za obiciem).

Zabity jestem!

(Pada i umiera).

Królowa.

Nieszczęsny, cóżeś uczynił?

Hamlet.

Sam nie wiem.

Czy to król?

(Podnosi obicie i wyciąga Poloniusza).

Królowa.

Co za czyn zapamiętały!

Hamlet.

Zapamiętały czyn!

Wistocie, matko;

30 Tak samo prawie, jak zgładzać ze świata

Króla, a potem iść za jego brata.

Królowa.

Jak zgładzać króla?

Hamlet.

Tak-em wyrzekł, Pani.

(Do Poloniusza).

Bądź zdrów, usłużno-wścibski, biedny głupcze!

Wziąłem cię za lepszego; znieś twą dolę:

35 Widzisz, że czasem źle być zbyt gorliwym.

—

Nie łam rąk, Pani; siądź i ścierp, że raczej

Ja serce twoje teraz łamać będę:

Z nieprzełomnego metalu i jeśli

40 Przeklęty nałóg nie zrobił go wałem,

Przeciw wszelkiemu wpływowi uczucia.

Królowa.

Cóżem ja popełniła, że się ważysz

Tak obelżywą mową na mnie targać?

45 Cnotę w obłudę zmienia; zdziera różę

Z hożego czoła niewinnej miłości

I sadza na niem wrzody; które święte

Małżeńskie śluby czyni fałszywymi.

Jako zaklęcia gracza, a religię —

50 Czczą grą wyrazów.

Płoni się twarz nieba

I wiecznotrwały ten gmach chorobliwą

Przybiera postać wobec tego czynu,

Jak gdyby w wilię dnia sądnego.

Królowa.

Przebóg!

55 Jakiż to czyn tak grzmiący zarzut ściąga?

Hamlet.

Spójrz, Pani, na ten portret i na tamten;

Na ten konterfekt dwóch rodzonych braci.

Patrz, ile wdzięku mieści to oblicze:

Czoło Jowisza, Hyperjona włosy;

60 Wzrok Marsa, groźny i rozkazujący;

Postawa godna Merkurego, kiedy

Na niebotyczny szczyt góry zstępuje.

Wszystko tu tak jest pełne, tak skończone,

Jakby dla dania pierwowzoru męża

65 Każdy bóg swoją pieczęć był przyłożył

Na tym człowieku: to był małżonek.

—

Patrz teraz owdzie: to twój mąż dzisiejszy;

Jak zaśniedziały kłos, zarażający

Zdrowego brata.

Maszli Pani oczy,

70 Żeś mogła rzucić to górne nazwisko,

Dla paszy na tem bagnie?

Gdzie masz oczy?

Nie możesz tego tłómaczyć miłością,

Słucha rozwagi, a jakaż rozwaga

75 Mogłaby kazać przenieść to nad tamto?

Masz, Pani, zmysły, to pewna, boć przecie

Nie jesteś martwą; ale i to pewna,

Że zmysły te są zwichnięte: bo tuby

Nawet szalony nie zbłądził w wyborze;

80 Bo nigdy jeszcze żadne obłąkanie

Do tego stopnia nie stępiło zmysłów,

Aby im jakiś organ nie pozostał

Do namacania tak wielkiej różnicy.

Jakiż u licha bies przy ciuciubabce

85 Tak cię zaślepił?

Wzrok bez dotykania,

Węch bez wszystkiego innego, ba nawet

Najułomniejsza część zdrowego zmysłu

Takby nie mogła się zmylić.

O, wstydzie!

90 Gdzie twój rumieniec?

Piekielny rokoszu,

Jeśli ty możesz płomień twój rozniecać

W łonie matrony, to zaiste cnocie

Wrzącej młodości stać się trzeba woskiem

95 Atakom pokus odtąd srom nie zbroi,

Skoro lód płonie tak żywo a rozum

Żądz jest faktorem.

Królowa.

O, przestań, Hamlecie!

Ty oczy moje zwracasz w głąb’ mej duszy;

Widzę w niej czarne, szpetne plamy, których

100 Zmyć nie potrafię.

Hamlet.

Ha!

tak żyć w barłogu

Kazirodnego łoża, gnić w sprosności,

Z śmietnika rozkosz chłeptać!

—

Królowa.

Przestań, przestań!

Każde twe słowo razi mnie jak sztylet.

Przestań, Hamlecie luby!

Hamlet.

Zbój i podlec;

105 Nikczemnik nie wart setnej części setki

Twego pierwszego męża; rzezimieszek,

Który z wystawy ściągnął drogi dyadem

I w kieszeń schował.

—

Królowa.

Przestań!

(Duch wchodzi).

Hamlet.

Król z postawy

Z szmat i okrawek.

—

110 Osłońcie mię opiekuńczymi skrzydły

Święte zastępy niebios!

Czego żądasz,

Szanowna maro!

Królowa.

Niestety!

Oszalał.

Hamlet.

Co cię sprowadza?

Przychodziszli zgromić

Opieszałego syna, że tak gnuśnie

115 Czas marnotrawi, w odwłokę puszczając

Spełnienie twego strasznego rozkazu?

O mów!

Duch.

Pamiętaj na twe przyrzeczenie.

Przychodzę po to tylko, żebym wzmocnił

Zwątlone nieco przedsięwzięcie twoje.

O, stań pomiędzy nią a jej sumieniem,

Odbywającem walkę; wyobraźnia

Najsilniej działa w słabem ciele: Przemów

Do niej, Hamlecie.

Hamlet.

Co ci jest, o Pani?

125 Królowa.

Niestety, raczej ty powiedz, co tobie,

Że tak upornie oczy w próżnię wlepiasz

I z bezcielesnem rozmawiasz powietrzem?

Dziko z twych oczu strzela wnętrzny płomień;

I gładkie włosy twoje, jak żołnierze

130 Zbudzeni ze snu alarmem, powstają

I wyprężone stoją.

O, mój synu,

Skrop tę trawiącą cię gorączkę chłodem

Zastanowienia.

W co się tak wpatrujesz?

135 Ach!

jego postać, jego sprawa zdolną

Byłaby wzruszyć głazy.

— Nie patrz na mnie!

Bo od żałosnych tych spojrzeń rozmięknie

Tęgość mej woli i w kontr zamiarowi

Nie krew pocieknie, ale łzy.

Królowa.

Do kogo

140 Zwracasz te słowa?

Hamlet.

Czy nic tam nie widzisz?

Hamlet.

I nic nie słyszysz?

Królowa.

Nic oprócz nas dwojga.

Hamlet.

Patrz!

tam!

Nie widzisz go?

już się oddala:

Mój ojciec!

On to, w tejże samej szacie,

145 W którą za życia lubił się przybierać.

Patrz, już jest blizko drzwi; już jest za progiem.

(Duch wychodzi).

Królowa.

Płód to chorobliwego mózgu twego.

W tworzeniu tego rodzaju widziadeł

Gorączka bardzo jest biegłą.

Hamlet.

Gorączka?

Tak jak twój, Pani.

W tem, co powiedziałem,

Nie było nic od rzeczy.

Chcesz dowodu,

To ci powtórzę każde moje słowo,

A tego przecie waryat nie potrafi.

155 O, matko, matko, przez miłość zbawienia,

Nie kładź pochlebnej maści na twą duszę

Tą myślą, że to nie sumienie twoje,

Ale szaleństwo moje przemawiało.

Onaby tylko zaciągnęła błoną

160 I zabliźniła miejsca owrzodzone,

Ale zepsuta materya dlatego

Nie przestawałaby wewnątrz nurtować.

Wyspowiadaj się niebu, żałuj tego,

165 I nie pokrywaj chwastu mierzwą, aby

Rósł bujniej.

Przebacz mi tę moją cnotę;

Bo w dychawicznym biegu tego świata

Przychodzi cnocie przepraszać występek,

Korzyć się przed nim i nieledwie żebrać

170 O pozwolenie zrobienia mu dobrze.

Królowa.

Hamlecie, na pół rozdarłeś mi serce.

Hamlet.

O, rzuć precz, Pani, część jego poślednią

I zacznij z drugą tem czerstwiejsze życie.

Dobranoc: tylko nie wespół z mym stryjem.

175 Choć pożycz cnoty, jeżeli jej nie masz.

Nałóg, ten potwór, imający zmysły

W szatańskie pęta, jest jednak aniołem

Przez to, że prawym, szlachetnym popędom

Użycza także szat, które wyciągnąwszy,

180 Nietrudno nosić.

Wstrzymaj się dziś, Pani:

A umartwienie to uczyni-ć łatwem

Jutrzejsze, dalsze jeszcze łatwiejszemi!

Bo przywyknienie zdolne jest nieledwie

Odmienić stępel natury, i albo

185 Wciela szatana, albo go cudowną

Siłą wypędza.

Jeszcze raz, dobranoc.

A zapragniesz być błogosławioną,

I ja poproszę-ć o błogosławieństwo.

—

Co się dotyczy tego jegomości,

(wskazując na Poloniusza).

190 Wistocie, żal mi go: lecz, widno, nieba

Dla ukarania nas zobopólnego

Chłosty mię swojej zrobiły narzędziem.

Pogrzeb mu sprawię i odpłacę godnie

Śmierć mu zadaną.

— Dobranoc tymczasem.

195 Miłość to moją tak zatwardza duszę;

Chcąc być powolnym, okrutnym być muszę.

A!

jeszcze parę słów.

Królowa.

Cóż mam uczynić?

Hamlet.

Nic, Pani!

wcale owszem nie masz czynić

Tego, co-ć powiem, abyś uczyniła;

Wtedy za parę ckliwych pocałunków,

Albo łaskotek niecnych jego palców,

Odkryj mu wszystko, coś tu usłyszała:

205 Powiedz mu, że ja w gruncie nie szalony,

Tylko szalony przez podstęp.

To byłby

Czyn budujący; bo któraż królowa

Piękna, roztropna, dobrych obyczajów,

Coś podobnego mogłaby zataić

210 Przed nietoperzem, żabą, koczkodanem?

Pytam się, która?

Nie, wbrew rozumowi

I w kontr dyskrecyi otwórz kosz na dachu,

Wypuść zeń ptaki, jako małpa w bajce,

215 Ruń na złamanie karku.

Królowa.

Bądź przekonany, że jeżeli słowa

Są tchnień, a tchnienia życia wynikłością,

Tego wszystkiego, co mi powiedziałeś.

220 Hamlet.

Muszę do Anglii jechać; czy wiesz, Pani?

Królowa.

Niestety!

zapomniałam; tak, podobno.

Hamlet.

Już są gotowe listy, i dwóch moich

Koleżków, — którym ufam tak jak żmijom, —

Ma je wziąć.

Misya ich polega na tem,

255 Żeby mi wskazać, gdzie raki zimują.

Życzę im szczęścia; idzie tu albowiem

O to, ażeby inżyniera własną

Jego petardą wysadzić w powietrze:

230 O parę sążni podkopię ich minę

I puszczę ich aż pod księżyc.

Bodaj to, kiedy się przy jednem dziele

Z dwóch stron przeciwnych zejdą dwa fortele.

—

Dobranoc, matko.

— Trzeba mi stąd sprzątnąć

Cichy, poważny, on, co był przed chwilą —

Uosobioną, głośną krotochwilą.

Pójdź Waszmość, musim skończyć z sobą sprawę.

—

Dobranoc, matko.

(Wychodzi, wlokąc ciało Poloniusza).


corpora: wikisources-pl

text:
VII.

CZY TO BYŁA WIZJA ŻYCIA...

Czy to była wizja życia,

Czy gra tylko wyobraźni?

— Rozwiąż, dobra gospo moja,

Tę zagadkę, co mnie draźni!

—

Ale gospa nie ma czasu,

Bo od rana już zaczyna

Na tej mojej srebrnej ławce

Trzepać ślubną suknię syna.

Syn — ten w sukni się nie ostał

Ani z kości, ani z ducha...

— Na trjesteńskim gdzieś jarmarku

Porwała go zawierucha.

Na trjesteńskim gdzieś jarmarku

Serc junaczych dużo ginie...

— Tam tańcuje u hecarzy

Panna w cudnej pantominie...

Trzy dni tylko mu już brakło

Do małżeńskich świętych znaków,

A poleciał, jak ten wicher,

Za wędrownych szlakiem ptaków...

A poleciał, jak ta burza,

Czarną świecę sobie złamał...

— Nie, nie mogę, matko miła,

Nie, nie mogę, bobym kłamał!

—

Gorzko płacze dobra gospa

Tej największej serca straty,

Tych rozwianych ideałów,

Trzepiąc ślubne syna szaty.

Płyną bujnie łzy rzęsiste

Po zoranej, śniadej twarzy;

Coraz silniej trzepie suknie

Zgubionego u hecarzy.

I dziwaczną swoją powieść

To urywa, to zaczyna...

Z ideałem się rozstała,

Lecz nie może z suknią syna.

Lecą pyłki drobne, świetne,

Tańczą w słońca rannym blasku,

A od gór gdzieś echa biją

Ni to śmiechu, ni poklasku...

Lecą, tańczą pyłki świetne

Na słonecznej złotej linie

Pantominę ideału

Mnie i gospie mej, Reginie.