text:
czosnek, czosnku (z tego: czosku i czostku; czostkiem, o czostku pisze już Potocki); pierwotne czesn tylko na Południu, zdrobniałe czesnŭk na Rusi i Zachodzie, cerkiew.

późne czesnowitŭk.

Nazwany od korzenia, łupiącego się w pazury, od czosania (a od tego czosnek, ‘ostrokół’, »miasto czosnkiem z palów warowne«, »czosnki albo rogatki«), jak niem. Knob(lauch) od klieben, ‘łupania’.


corpora: wikisources-pl

text:
A.

Abacysta, rachmistrz, używający abaku.

Abdankować (niem.) komu, odprawiać ze służby, porzucać go.

Abo, alibo, albo.

Aboś, czy, czyż, czy może.

Abowiem, albowiem.

Abrakadabra, wyrazy kabalistyczne, bez znaczenia, używane przez znachorów.

Abszach, szach, zaszachowanie.

Stawić komu abszach — stawić opór, veto.

Abszlag, abszleg, (niem. Aufschlag), wyłoga na stroju, obszlega.

Abszmak (z niem. Abschmack), smak zepsuty napoju; niesmak, odraza, wstręt.

Abszyt (z niem. Abschied), odprawa ze służby, uwolnienie, dymisja, szczególniej z wojska.

Abszytować kogo, odprawiać ze służby, dawać dymisję.

Abszytowany, abszytowy, odprawiony, dymisjonowany.

Abtulec (z niem. Hauptholz), wiązanie z drzewa krokwiowego w oprawie szybu górniczego, cembrowina.

Abucht, salceson, mortadela.

Abuś, p. Labuś.

Aby, chociażby.

Abych, abym.

Abychą, aby oni, one.

Abychmy, abychom, abyśmy.

Abychowa, abychwa, abyśmy dwaj (dwie, dwoje).

Acan, p. Waćpan.

Acani, p. Waćpani

Acanka, acanna, p. Waćpanna.

Acaństwo, p. Waćpaństwo.

Achańcza (z węg.

akancsa), motłoch.

Acindziej, p. Waćpan.

Acze, ponieważ, bo.

Aczli, jeśli.

Aczy, może kto wie, czy nie, azali nie.

Ać, niech, niechże.

Adept, alchemik, człowiek robiący złoto.

Adjustunek, strój, ubiór.

Adra (z niem. Ader), inkrustacja z forniru albo metalu; żyły jaśniejsze albo ciemniejsze na kamieniu albo drzewie.

Adrować, inkrustować wyroby stolarskie drzewem albo metalem.

Adziam, Persja.

Adziamski (z tur.), perski.

Aerya, wolne, świeże powietrze.

Agiendka, notatnik, notesik.

Agnus, wizerunek baranka (bożego); część mszy.

Agnusek, agnuszek, baranek wielkanocny.

Ajer, agier, tatarak, szuwar, kalmus.

Ajerówka, wódka ajerowa, kalmusówka.

Ajusterunek, umundurowanie.

Akces (łac.), 1) przystąpienie do czego; 2) przystęp, który kto ma do kogo.

Akcja, w znacz.

1) powództwo, proces; stronnictwo.

Akcydensa (łac.), dochody, łapówki.

Akomodować się komu, dogadzać komu, stosować się do kogo, przypodobywać się, przymilać się, nadskakiwać, zasługiwać się komu, ujmować sobie kogo.

Akwawita, okowita, wódka.

Akwilon, wiatr północny.

Alabard, alabarda, alabart, p. Halabarda.

Alagrek (z franc. à la grecque), taniec, którym u nas dawniej kończono bale.

Alamoda (z fr. à la mode), moda, nowość w ubiorze, modność; modna suknia kobieca.

Alaputra, ciasto zaparzane, suche.

Albarda, p. Halabarda.

Albertki, ciastka deserowe.

Alcbant, p. Halsbant.

Alegować (z łac. allegare), czym składać dowód, dowodzić: przytaczać co na dowód, powoływać się na co, uzasadniać, popierać.

Alemanda, (z fr. allemande), rodzaj tańca.

Ależ, aż, dopóki nie.

Alherunt (arab.), nędza, tkanina z szychu.

Ali, oto, a oto.

Alibo, 1) albo; 2) lubo, choć.

Aligierować, przymieszać, przytopić jednego kruszcu do drugiego.

Alikant, alakant, Alkant, wino hiszpańskie, czerwone alkańskie

Aliż, aż.

(Nie będę jeść drzewiej, aliż poselstwo zjednam).

Alkaraza (z hiszp. alcarraza), naczynie z cedzeńca do napojów, dla utrzymania ich w stanie chłodnym.

Alkierz, (z niemiec.

Erker), pokoik boczny, bokówka.

Alkoba, alkowa, sypialnia bez okna.

Almakować, ucztować, balować.

Almawiwa, płaszcz hiszpański kolisty bez rękawów.

Almeja, tancerka indyjska, bajadera.

Almucja, futerko popielicowe z kapturkiem.

Alsbant, p. Halsbant

Alsiklecza (węg.), rodzaj sukna

Alszbancik, alszbaniczek, p. halsbant.

Alsztuch, alsztuk, p. Halsztuk.

Alsztyn (z niem. Halsstein), naszyjnik z drogich kamieni.

Alteca (z włosk. altezza), wyniosłość, wystawność przepych; magnaterja.

Altembas, ałtembas (tur.), tkanina o osnowie jedwabnej a wątku złotym.

Alterkacja (z łac.), spór, sprzeczka.

Alternata (z łac.), kolej, zmiana kolejna.

Altyn, materja przetykana złotem.

Alzbant, halzbant (z niem. Halsband), część ubioru służąca do przyozdobienia szyi.

Amanat (z arab.), zakładnik, wzięty przez przyjaciela dla pewności dotrzymania ugody.

Amanuens (łac.), pisarz podręczny, sekretarz.

Amarykować (z łac. amarus — gorzki), gorzko narzekać, żalić się, utyskiwać, uskarżać się, biadać

Amber, rodzaj drogiego kamienia.

Amernia (niem.), kuźnica.

Ampleks, amplekt (z łac.), uściśnienie, objęcie.

An, a on.

Ana, a ona.

Ancyz, dawna nazwa tańca angleza.

Androny, andrykuły, brednie, banialuki, bzdurstwa

Androtnik, piekarz andrutów; forma do ich pieczenia.

Andrykuły, p. Androny.

Andziar, andżar, nóż turecki, kindżał.

Anfrakt (z łac. anfractus), skręt, załam.

Angarja (z grec.), obowiązek dawania podwód, wogóle ciężary, także więzienie prywatne dla poddanych i dłużników.

Angaryzacja, ucisk chłopa.

Angieł, angioł, anioł.

Angisterka, flaszeczka, naczyńko.

Ani, a oni.

Animusz (z łac.), duch, serce, odwaga, fantazja, werwa, gniew; wspaniałość.

Animuszny, animuszowaty, pełen animuszu, zuchowaty.

Aniwersarz (z łac.), rocznica; nabożeństwo doroczne za nieboszczyka.

Aniwiem, bowiem nie.

Aniż, aniżli, niż, aniżeli.

Anoby, niechby.

Anszkot, rodzaj materji jedwabnej.

Antolarz, (z fr. entoilage), antularz, antulaż, rodzaj koronek niciowych.

Antrycharz, handrycharz, (z niem. handreichen — pomagać), pomocnik ręczny kopacza w górnictwie.

Antwas, antfas (z niem. Handfass), miednica z dzbanem, umywalnia.

Antwerk, hantwerk, (z n. Handwerk), pompa ręczna do wyciągania wód szybem.

Antypka (z tur.

antep — wiśnia), wiśnia, czereśnia turecka; cybuch z czereśni tureckiej.

Aparencja, pozór, blask, okazałość.

Aplauz, okrzyk pochwalny, oklask, pochwała.

Apostoł, nazwa dużego kielicha.

Aprendować, aprehendować, zważać na co, obawiać się, wahać się.

Aprensja, aprehensja, baczność, uwaga, dbałość o co; smutek, rozpacz.

Aprosza (z franc. approche), przykop, rów kopany dla dojścia do wałów fortecy,

Apszlag (z niem.) wyłoga na stroju, obszlega.

Apteczka, szafka z flaszkami, trunkami.

Arald, p. Herold.

Aras, p. Haras.

Arcab, warcab.

Arcap, p. Harcap.

Arcerz, p. Harcerz.

Archa, arka.

Archiduk, arcyksiążę.

Archistraleg (greck), arcyhetman, przydomek św. Michała.

Arcybożnik, arcyszkolnik, przełożony bożnicy żydowskiej.

Arcycelnik, przełożony nad celnikami.

Arcycześnik, wielki cześnik, wielki podczaszy.

Arcyociec, patryjarcha.

Ardość, hardość.

Ardziakon, archidjakon.

Argować, udowadniać, argumentami wywodzić.

Argumentulak, człowiek drobiazgowy, pedant, subtelny w dowodzeniu.

Arhara, lichy koń, szkapa.

Arjanieć, stawać się arjaninem.

Arkabuz, arkiebuz, harkabuz, hakownica broń palna ręczna bez bagnetu, w XV w., strzelba, rusznica.

Arkabuzer, arkabuzyr, arkabuzjer, arkiebuzjer, harkabuzjer, żołnierz, uzbrojony w arkabuz, husarz.

Arkas, potrawa na zimno z mleka, śmietany i żółtek.

Armować, harmować, uzbrajać, przygotowywać do wojny.

Artemiza (greck.), szpada.

Arumszmalc, armuszmal, (niem. Eier im Schmalz, jaja w szmalcu), potrawa staropolska z jaj sadzonych.

Arus, harus, rodz. materji.

Arynga (włos.), formuła pisania lub mówienia.

Arzekąc, arzkąc, arzką, mówiąc.

Asan, p. Waćpan.

Asani, p. Waćpani.

Asanna, p. Waćpanna.

Asaństwo, p. Waćpaństwo.

Asenterować (z niem.), pobierać do wojska.

Asenterunek, pobór do wojska, stawienie się do wojska.

Asindziej, asyndziej, asindzi, asyndzi, Asan (Waćpan), dobrodziej.

Asińdźka, asynćka, Waćpani Dobrodziejka.

Askinia, jaskinia.

Aspan, p. Waćpan.

Aspani, p. Waćpani.

Aspanna, p. Waćpanna.

Aspaństwo, p. Waćpaństwo.

Aspekt (łac.)

1) rozłożenie gwiazd na niebie w czasie narodzenia czyjego; 2) przepowiednia, dobry lub zły znak, który astrologowie z ciał niebieskich tłumaczyli; 2) wróżba: oznaka na przyszłość.

Assumpt (łac.), pobudka, pochop do czego.

Assur, Asyryjczyk; Turczyn.

Astrych, jastrych (z niem. Estrich), zaprawa z potłuczonych kamieni, cegły i wapna; podłoga z cegły.

Aść, p. Waszmość.

Aśćka, forma żeńs. od Aść.

Atendent, strażnik celny.

Atenijski, ateński.

Atentować (łac.), 1) napastować, 2) pilnować, doglądać.

Atlant, podpora w postaci olbrzymiej figury, dźwigającej belkowanie, karjatyda

Ato, a oto, oto, ot.

Atyla, kaftan węgierski z wylotami, dolman.

August, sierpień.

Augustówka, rodzaj szabli.

Auktorament, Autorament, zaciąg do wojska.

Auster (z łac.), wiatr południowy.

Austerja (włos.), karczma, zajazd, gospoda, oberża.

Austernik, utrzymujący austerję; karczmarz, oberżysta.

Austryga, ostryga.

Auszus, ausus (z niem.), towar wybrakowany,wybierki.

Autocefal (z greck.), biskup, nie uznający nad sobą zwierzchności duchownej.

Auzoński, włoski.

Awa, 1) oto; 2) aza, azali, kto wie; 3) czyż; (awa nie przyjdzie; jakoś poległ mężny wojowniku, awa i królom śmierć nie przepuści).

Awantaż, Awantazja (fr.), zysk, korzyść, pożytek, pierwszeństwo.

Awerny (z łac.), piekło.

Awers (łac.), główna, czołowa strona monety, z wizerunkiem panującego, albo z herbem.

Awiza (franc.), doniesienie, wiadomość, nowina.

Awizarz, gazeciarz, dziennikarz.

Awo, awoż, 1) nuż, może, przecież; 2) owo, owóż, oto; 3) awo zgoła, awo krótko — krótko mówiąc, słowem.

Awuls (łac.), 1) folwark, należący do większego majątku; 2) oderwisko zrosłe; 3) grunt nieprawnie oderwany od majątku; oderwanie części kraju.

Awulsja, oderwanie nieprawne gruntu od majątku.

Aza, azaż, azali, azaliwiem, zazaż, 1) czy, czyż; czy nie?

2) może, a nuż!

Azard, hazard.

Azuka, p. Hazuka.

Azur, p. Lazur.

Azyjski, azjatycki.

Azyl (z łac.), schronienie w ucieczce, przytulisko.

Azyma, Azymus, Azymum (grec.), chleb przaśny, przaśnik, opłatek, maca.

Ażard, hazard.

Ażardować, hazardować, narazić na niebezpieczeństwo.

Aże, aż.

Ażucka, ażuka, p. Hazuka.

Ażur (fr.), 1) rzecz ażurowa, przejrzysta,filigran; 2) oprawa drogich kamieni bez okrycia ich strony spodniej.

Ażur, ażurowo, przejrzyście, dziurkowato.

Ażusta (z franc. ajustée, przystrojona, ozdobiona), rodzaj ubrania.


corpora: sejm

text:
KANCELARIA SEJMU

I SPRAW WEWNĘTRZNYCH

(NR 13)

 KOMISJI SPRAWIEDLIWOŚCI

(NR 13)

z dnia 7 marca 2012 r.

VII kadencja

m.h 3

Pełny zapis przebiegu posiedzenia

Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych (nr 13)

Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka (nr 13)

7 marca 2012 r.

wraz ze współpracownikami, Janusz Wesołowski radca ministra w Ministerstwie Finansów wraz

ze współpracownikami, Monika Piłat główny specjalista w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji,

Przemysław Siejczuk starszy specjalista w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, Ireneusz Kamiński

ekspert prawny w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka wraz ze współpracownikami, Michał

Melon wiceprezes zarządu Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” wraz ze współpracownikami,

Paula Sawicka prezes zarządu Stowarzyszenia Przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii „Otwarta

Rzeczpospolita” wraz ze współpracownikami, Wojciech Klicki ekspert w Fundacji „Panoptykon”

wraz ze współpracownikami, Marta Kube ekspert w Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju oraz

Maciej Wieczorkowski przedstawiciel Inicjatywy „Stop Wojnie”.

W posiedzeniu uczestniczył lobbysta Maciej Chęciński – Stowarzyszenie Narodów Zjednoczonych

w Polsce.

Daniel Kędzierski, Ewa Kwiatkowska, Barbara Orlińska, Anna Pilarska, Aniela Rytel –

Bardzo proszę o spokój i o zajmowanie miejsc.

Proszę o zamknięcie drzwi do Sali

Kolumnowej.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji: Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz

Porządek dzienny dzisiejszego wspólnego posiedzenia obejmuje wysłuchanie

ustawy – Prawo o zgromadzeniach zgłosiło się dziewiętnaście podmiotów.

Przyjęliśmy

zasadę, że będziemy dopuszczali do głosu alfabetycznie, zarówno od nazwy własnej

podmiotu, jak i od nazwiska, jeżeli osoba zgłosiła się jako osoba ﬁzyczna, po kolei.

Jako

że zgłosiło się dziewiętnaście podmiotów, bardzo proszę, nie ograniczamy czasu, chociaż

regulamin Sejmu dopuszcza ograniczenie czasu podczas wysłuchania publicznego.

Nie chcielibyśmy tego robić, natomiast bardzo prosimy, żeby zmieścić się w dziesięciu,

piętnastu minutach.

Mając na uwadze dziewiętnaście podmiotów, i tak zajmie nam to

kilka godzin.

Jednocześnie informuję, że każda osoba, która zgłosiła się do wysłuchania

4 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

publicznego, może również zgłosić aż do zakończenia dzisiejszego posiedzenia swój

tekst na piśmie.

Może być nawet inny niż ten, który został wygłoszony.

Wówczas tekst

ten będzie wzięty pod uwagę jako część wysłuchania publicznego.

Oczywiście, nie muszę dodawać, że nasze posiedzenie jest dzisiaj transmitowane do

Internetu, tym samym jest nagrywane, jest rejestrowane, tak że jako obydwie Komisje

będziemy mieli dostęp do owych materiałów w każdym czasie.

Jeżeli interesuje państwa,

do czego służy tamto urządzenie nad drzwiami do Sali Kolumnowej, to właśnie jest to

nagrywanie i utrwalanie w formie cyfrowej.

Jednocześnie bardzo proszę, żeby w jak największym stopniu nie odnosić się wzajemnie

do swoich wystąpień, dlatego że analiza wszystkich wystąpień będzie dokonywana na

kolejnych posiedzeniach Komisji.

Kwestie polemiczne nie będą po prostu dopuszczane,

nie ma możliwości wypowiedzi ad vocem.

Bardzo proszę, żeby o tym pamiętać i w trakcie

wystąpień koleżanek i kolegów, osób ﬁzycznych oraz podmiotów nie komentować,

ponieważ chcemy, żeby wysłuchanie publiczne przebiegło sprawnie.

Rozpoczynamy.

Jako pierwszy zabierze głos…

A nie, proszę państwa, przepraszam,

ale widzę, że sekretariat Komisji ułożył mi to alfabetycznie według nazwisk.

Tak,

z mównicy.

A więc troszeczkę prostuję.

Mamy podmiot zgłaszający się, który ma swoją

nazwę własną.

Mam alfabetycznie według nazwisk.

A więc zrobimy tego rodzaju

procedurę przez to, że jest to tak uporządkowane.

Jako pierwszy zgłosił się podmiot

Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości”.

W imieniu podmiotu Stowarzyszenie „Marsz

Niepodległości” wystąpi pan Krzysztof Bosak.

Proszę do mównicy.

Członek zarządu Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Krzysztof Bosak:

Mam pytanie do pana przewodniczącego.

Ponieważ w imieniu naszego stowarzyszenia

stanowisko miał prezentować przede wszystkim pan mecenas Łukasz Moczydłowski,

czy możemy dokonać zamiany kolejności?

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Tak, oczywiście, dlatego że jako podmiot zgłaszający jest zapisany Stowarzyszenie

„Marsz Niepodległości”.

Rozumiem, że pan jest przewodniczącym stowarzyszenia.

Jestem członkiem zarządu.

Chciałbym wraz z kolegami poprosić pana przewodniczącego

o umożliwienie zabrania głosu w pierwszej kolejności panu mecenasowi Łukaszowi

Moczydłowskiemu.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Nie widzę problemu.

Proszę o zabranie głosu.

Pan mecenas Łukasz Moczydłowski.

Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości”.

Proszę bardzo.

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Dzień dobry.

Witam szanownych państwa.

W imieniu Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” mam przyjemność zaprezentować

stanowisko dotyczącego prezydenckiego projektu nowelizacji ustawy – Prawo

o zgromadzeniach.

Proszę państwa, gdybym musiał bardzo krótko podsumować nasze zastrzeżenia

i nasze uwagi dotyczące tego projektu, musiałbym, niestety, z przykrością powiedzieć,

że mamy do czynienia…

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Gdyby mógł pan trochę opuścić…

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Lepiej słychać?

Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Proszę mówić do mikrofonu i troszeczkę głośniej.

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Rozumiem.

m.h 5

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Sala ta nie jest dobra do przenoszenia dźwięku.

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Reasumując, gdybym w imieniu mojego Stowarzyszenia musiał oceniać projekt

nowelizacji, musiałbym powiedzieć, że niestety, mamy do czynienia z bublem

legislacyjnym, który, niestety, zawiera wiele propozycji, które stoją w sprzeczności

z przepisami Konstytucji RP.

Oczywiście, należy zwrócić uwagę, że będzie to trochę

trywializowanie, opowiadanie o tym, czym jest wolność zgromadzeń, o tym, że jest

ona istotnym elementem współczesnego standardu państwa demokratycznego, o tym,

że jest niezwykle ważnym środkiem komunikacji międzyludzkiej, formą uczestnictwa

w debacie publicznej.

Nie tylko zapewnia autonomię i samorealizację jednostki, ale

również służy ochronie procesów komunikacji społecznej.

zmian musimy podchodzić szczególnie delikatnie.

Oczywiście musimy mieć na uwadze

art. 57 Konstytucji RP, który zapewnia każdemu wolność zgromadzenia.

Musimy

na jakich można wprowadzać ograniczenie między innymi wolności zgromadzeń.

Musimy mieć również na uwadze art. 2 Konstytucji RP, który jest istotny, dlatego że

z przepisu tego został wyinterpretowany obowiązek takiego formułowania przepisów

rangi ustawowej, które mają uniemożliwiać nadmierną swobodę interpretacji organom

stosującym prawo.

W naszej ocenie, jako Stowarzyszenia, zmiany powinny być oceniane pod kątem

trzech kryteriów.

Po pierwsze, czy rzeczywiście są konieczne dla realizacji celu, jakim

jest zapewnienie porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony wolności i praw

innych osób.

Po drugie, czy nie naruszają istoty wolności organizowania zgromadzeń

i uczestniczenia w nich.

Po trzecie, czy w precyzyjny sposób określają sposób ingerencji

w konstytucyjne wolności i prawa, w taki sposób, który uniemożliwi dowolność oceny

sytuacji przez organy władzy publicznej stosujące w przyszłości ustawę.

Najistotniejszą zmianą, jedną z najistotniejszych zmian proponowanych w nowelizacji

jest ograniczenie udziału w zgromadzeniu osób, których rozpoznanie z powodu ubioru,

w propozycji zakaz ten będzie wyłączony tylko i wyłącznie w sytuacji, w której dojdzie

do zgłoszenia faktu udziału takich osób w zgromadzeniu publicznym.

Jak czytamy

w uzasadnieniu do projektu prezydenckiego, zostało to wprowadzone ze względu na

przeświadczenie wnioskodawcy, że zgromadzenia w dzisiejszych czasach służą do

stosowania wręcz zorganizowanej przemocy, jak również mają na celu ochronę osób

biorących udział w demonstracji.

Chciałbym zwrócić uwagę, że kwestią zakrywania twarzy zajmował się już

z proponowanymi zmianami jest jak najbardziej aktualny.

W wyroku tym czytamy:

„Uczestnictwo w zgromadzeniu publicznym nie jest określone imiennie, jest anonimowe.

Tak pojmowany anonimowy charakter uczestnictwa w zgromadzeniu publicznym jest

ważnym elementem treści normatywnej konstytucyjnej wolności zgromadzeń.

Jest

przejawem wolności, z którego jednostka może skorzystać”.

Jednocześnie Trybunał

Konstytucyjny zwrócił w tym wyroku uwagę, że nie zawsze należy odczytywać jako

sygnał ewentualnego zagrożenia dla porządku bądź bezpieczeństwa zakrywanie przez

uczestników twarzy.

W wyroku zwraca się uwagę, że zakrywanie twarzy może być

elementem wyrażania swojego stanowiska, po prostu zakrywanie twarzy, np. maska

może być rekwizytem, co może wcale nie świadczyć o braku pokojowego charakteru

zgromadzenia.

Chciałbym zwrócić uwagę – na co zwraca też uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego

– że Prawo o zgromadzeniach nie może być traktowane w oderwaniu od porządku

prawnego obowiązującego w Polsce.

Mamy do czynienia z ustawą o Policji, która daje

Policji, organom stosującym prawo uprawnienia, które mają służyć przywróceniu

naruszonego porządku publicznego i zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia.

6 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Chciałbym zwrócić uwagę, że ustawa o Policji daje możliwość legitymowania osób

w celu ustalenia ich tożsamości, możliwość zatrzymywania osób, zatrzymywania osób

stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenia dla życia lub zdrowia

ludzkiego, a także dla mienia, oraz dokonywania kontroli osobistej.

W tym stanie Policja

tak naprawdę ma uprawnienia do tego, żeby w momencie kiedy pojawią się pojedyncze

zagrożenia, incydenty, przywrócić pokojowy charakter zgromadzenia.

Reasumując, chciałbym zwrócić uwagę, że propozycja zakrywania twarzy w przedstawionym

projekcie narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W naszej ocenie nie jest to konieczne dla

wolności i praw innych osób.

Chciałbym zwrócić uwagę, powtórzyć, że po pierwsze, ustawa

o Policji daje kompetencje organom państwa do skutecznego zapewnienia pokojowego

przebiegu zgromadzenia.

Po drugie, sam fakt zakrywania twarzy nie musi wskazywać na

agresywny charakter osób biorących udział w zgromadzeniu.

Po trzecie, często stosowanie

zakrycia twarzy jest przejawem wyrażenia stanowiska.

Na przykład mieliśmy z tym do

czynienia w czasie ostatnich demonstracji przeciwko ACTA, gdzie maski były masowo noszone

przez uczestników.

Nie wiązało się z tym żadne zagrożenie dla porządku publicznego.

Niepokojące jest, iż w projekcie ustawy znalazł się zapis, w którym jest mowa o tym,

że zgromadzenia w Polsce są wykorzystywane do stosowania w formie zorganizowanej

Takie uzasadnienie nie jest poparte żadnymi analizami, przynajmniej żadne analizy nie

wynikają z uzasadnienia projektu.

Drobne incydenty w czasie zgromadzeń, w mojej ocenie,

nie mogą być uzasadnieniem dla wprowadzenia tego typu ograniczeń.

Ponadto, w mojej

ocenie oraz ocenie Stowarzyszenia, taki zapis proponowany w nowelizacji wprowadza

możliwość nazbyt dowolnej, szerokiej interpretacji przepisu, a w konsekwencji daje

kompetencje do dowolnego stosowania przez gminę zakazu zgromadzenia publicznego.

W tym stanie również, w mojej ocenie, przepis ten narusza art. 2 Konstytucji RP.

Na marginesie trzeba zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz, tzn. na fakt, że mechanizm

według którego byłby dopuszczalny udział zakrywających twarz w przypadku zgłoszenia

tego faktu przez organizatorów, będzie w zupełności nieskuteczny, dlatego że doprowadzi

do takiej sytuacji, w której osoby zgłaszające fakt zgromadzenia, prawdopodobnie

z zasady, na wszelki wypadek będą zazwyczaj zgłaszały fakt uczestnictwa tego typu

Kolejną propozycję stanowi nowa treść art. 2 ust. 2 ustawy, w którym wprowadza

się zakaz posiadania przez uczestników zgromadzenia wyrobów pirotechnicznych,

jak również materiałów pożarowo niebezpiecznych.

Przepis ten dotychczas zabraniał

posiadania broni i materiałów wybuchowych lub innych niebezpiecznych narzędzi.

Został rozszerzony na dwie nowe kategorie.

Chciałbym zwrócić uwagę, że określenie wyroby pirotechniczne, które odnosi się tutaj

oczywiście do ustawy o materiałach wybuchowych, dotyczyłoby również zakazu stosowania

petard oraz rac przez uczestników zgromadzenia.

Należy tutaj pamiętać o jednej rzeczy.

Używanie petard czy rac przez uczestników zgromadzenia w Polsce jest dość powszechną

praktyką.

Jest to traktowane jako środek ekspresji uczestników zgromadzenia.

Praktyka

wskazuje, że używanie petard tudzież rac bynajmniej nie wskazuje na brak pokojowego

nastawienia uczestników zgromadzenia.

Chciałbym tutaj odwołać się do dwóch zgromadzeń,

w rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego.

Były też racowiska organizowane chociażby

w Narodowym Dniu Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.

W żadnym z tych wypadków nie

wiązało się z brakiem pokojowego charakteru zgromadzenia, było wyrazem podkreślenia

ekspresji uczestników.

W związku z tym wprowadzenie takiego zakazu byłoby zupełnie nieracjonalne.

Byłoby zupełnie nieracjonalnym ograniczeniem wolności zgromadzenia, a tym samym

naruszałoby to art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Na pewno ograniczenie takie, w ocenie

Stowarzyszenia, nie spełnia warunku niezbędności w demokratycznym państwie.

Prowadziłoby do nieproporcjonalnego uszczerbku dla istnienia i funkcjonowania prawa

do zgromadzeń jako prawa konstytucyjnego.

m.h 7

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Podobne zarzuty można postawić zakazowi wykorzystywania materiałów pożarowo

niebezpiecznych.

Proszę państwa, pojęcie materiałów pożarowo niebezpiecznych nie

zostało nigdzie zdeﬁniowane i tak naprawdę może być traktowane bardzo szeroko.

Możemy nawet uznać, że pożarowo niebezpieczne byłoby używanie zapalniczek czy

zapałek.

Jak najbardziej, w cudzysłowie, łapie się to na deﬁnicję materiału pożarowo

niebezpiecznego.

Co ciekawe, ze stanowiskiem, iż jest to pojęcie niedoprecyzowane,

zgadza się Prokurator Generalny w piśmie z grudnia 2011 roku, w którym to piśmie

Prokurator Generalny opiniuje prezydencki projekt nowelizacji.

Możemy w nim

przeczytać, że użycie takiego sformułowania stwarza nieuprawnioną dowolność

interpretacji przepisów, tym samym – w mojej ocenie – dodatkowo mamy do czynienia

z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP.

w której zgromadzenia organizowane są przez dwóch lub więcej organizatorów w tym

pokrywają.

W projekcie mamy regulację nowego art. 7a, który wprowadza możliwość,

kompetencję gminy do żądania od uczestników zgromadzenia zgłoszonego później

korekty trasy, miejsca zgromadzenia publicznego.

Jednocześnie mamy nowe brzmienie

art. 8 pkt 2 ustawy, kompetencje do zakazania odbycia zgromadzenia albo nawet dwóch

zgromadzeń w tym samym czasie, miejscu lub na trasach przejścia, jeżeli mogą zagrażać

że jest to dość poważne ograniczenie wolności zgromadzeń publicznych.

Chciałbym zwrócić uwagę, że jeżeli chodzi o projektowane brzmienie art. 7a oraz

art. 8 pkt 3, to w żaden sposób nie został określony zasięg czasowy i terytorialny

dopuszczalnych zmian w przebiegu zgromadzenia.

Tym samym ustawodawca próbuje

wprowadzić przepisy, które po raz kolejny dają organowi gminy dowolność interpretacji

tego przepisu.

Chciałbym też zwrócić uwagę na stanowisko Prokuratora Generalnego

Rzeczypospolitej Polskiej, który zwrócił uwagę, że takie brzmienie przepisu stwarza

zatem niedopuszczalną dowolność w realizacji określonych w taki sposób kompetencji

organu gminy.

Dalej czytamy, że zobowiązanie organizatora do zwołania zgromadzenia

w miejscu znacznie odległym od planowanego lub w czasie istotnie różniącym się od

pierwotnego terminu może zniweczyć realizację celu planowanego zgromadzenia, a tym

samym naruszać istotę wolności i praw gwarantowanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji

RP.

W tym przypadku oprócz naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w mojej ocenie,

się organom gminy nadmierną kompetencję do ingerowania w prawa i wolności.

Chciałbym zwrócić uwagę na kolejne zmiany.

Następnie mamy nowy art. 10

ustawy, w którym zostały określone uprawnienia i obowiązki przewodniczącego.

Oczywiście, zgadzamy się ze stanowiskiem, że organizator w odróżnieniu od uczestnika

zgromadzenia nie może być anonimowy.

W związku z tym, że jest odpowiedzialny

za zorganizowanie i przebieg zgromadzenia, zobowiązany jest to zapewnienia jego

prawidłowego przebiegu.

Wobec tego nie oponujemy przeciwko temu, co znalazło się

w projekcie, żeby posiadał wyróżnienie określające jego funkcję.

Natomiast w projekcie

znalazły się zupełnie absurdalne przepisy, które nakładają na gminę obowiązek

wyposażenia przewodniczącego w elementy wyróżniające.

Na miejscu ustawodawcy

w ogóle bym w to nie wnikał i sposób oznaczenia pozostawił swobodzie organizatora,

przewodniczącego.

Następnie w art. 10 ust. 2 mamy doprecyzowanie, kto może być przewodniczącym

zgromadzenia.

W ocenie Stowarzyszenia w katalogu tym zabrakło jednej istotnej

rzeczy.

Powinno być wprost, expressis verbis wskazane w ustawie, że osobą, która może

być przewodniczącym zgromadzenia, powinien być pełnomocnik osób tam wskazanych.

Dlaczego?

W projekcie ustawy znalazł się przepis, że w przypadku podmiotów innych niż

osoby prawne osobą przewodniczącego powinien być przedstawiciel władz statutowych.

statutowych nie może lub nie chce być przewodniczącym zgromadzenia.

Rodziłby się też

kłopot w sytuacji, w której podmiot organizujący, podmiot o zasięgu ogólnokrajowym

albo jakikolwiek inny podmiot chciałby zorganizować zgromadzenia w wielu miastach

8 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

w Polsce jednocześnie.

W tym przypadku brak osoby z władz statutowych powodowałby,

że w jakimś miejscu nie mogłyby się odbyć zgromadzenia, czyli de facto konsekwencją

tego byłoby poważne ograniczenie wolności zgromadzeń.

Kwestią, która szczególnie niepokoi Stowarzyszenie, jeżeli chodzi o propozycje

zawarte w nowym art. 10 ustawy, jest przepis, zgodnie z którym przewodniczący jest

również zobowiązany do przeprowadzenia zgromadzenia w taki sposób, żeby zapobiec

powstaniu szkody z winy uczestników zgromadzenia.

Po pierwsze, chciałbym zwrócić

uwagę, że poniekąd kwestia ta była już przedmiotem przynajmniej częściowej analizy

w którym zwraca się uwagę na jedną rzecz, że realnie w praktyce bardzo trudno jest

stwierdzić, czy dana osoba jest uczestnikiem zgromadzenia, czy nie.

W konsekwencji,

jeżeli przewodniczącego czynimy zobowiązanym do zapobiegania szkodom, pozostaje

pytanie, kto tak naprawdę wyrządzał szkody w danym miejscu, czy jest to uczestnik

zgromadzenia, przeciwnik danego zgromadzenia, osoba postronna.

Ponadto po raz kolejny należy zwrócić uwagę, że de facto nadal nie ma mechanizmów…,

organizator, przewodniczący nie ma żadnych możliwości kontrolowania postępowania

uczestników danego zgromadzenia.

Zwyczajnie nie posiada takowych kompetencji,

żeby w skuteczny sposób zapobiec powstawaniu szkód.

Chciałbym zwrócić uwagę, że

konsekwencje takiego unormowania mogą być niebezpieczne, dlatego że wprowadzany

jest art. 13a, który penalizuje niewykonywanie przez przewodniczącego obowiązków,

o których mówiłem powyżej.

Abstrahując od okoliczności, że użycie sformułowania „uczestnik zgromadzenia

publicznego” może być zwyczajnie niekonstytucyjne w myśl przepisu art. 2 Konstytucji

RP, chciałbym zwrócić uwagę, że przepis ten będzie pełnił swoistą rolę antymotywacyjną,

która będzie zniechęcała potencjalne osoby do bycia przewodniczącymi zgromadzenia.

Mało

tego, wprowadzenie przepisu, że przewodniczący jest zobowiązany do przeprowadzenia

przepisu, który umożliwia dochodzenie od niego także odszkodowania cywilnego.

A więc

tak naprawdę jest to kolejna konsekwencja demotywująca do bycia przewodniczącym i do

organizowania zgromadzeń.

Jako Stowarzyszenie mamy tutaj jeszcze zastrzeżenia, uwagi dotyczące art. 11 ust. 1

i 2.

W przypadku zgromadzeń, które liczą ponad pięćset osób, w naszej ocenie ochrona

policyjna powinna być obowiązkowa.

Dodatkowo sugerowalibyśmy – co ma związek

z doświadczeniami związanymi z organizowaniem zgromadzeń publicznych – następujące

rozwiązania.

Po pierwsze, obowiązek stałego kontaktu Policji z przewodniczącym

zgromadzenia, jak również prawo, możliwość, kompetencję przewodniczącego do

delegowania upoważnionej osoby do organu gminy celem współdziałania w zachowaniu

prawidłowego przebiegu zgromadzenia.

Z doświadczenia wiem, że przy organizowaniu

dużych zgromadzeń komunikacja szwankuje.

To, co przynajmniej można zrobić, to

nałożyć obowiązek współpracy Policji, jak również możliwość szerszej współpracy

organizatorów zgromadzenia z gminą, jak też z Policją.

Mam jeszcze jedno pytanie do Szanownej Komisji.

Znajduje się tu nas kilka osób

ze Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” i jesteśmy odpowiedzialni za poruszenie

oddzielnych tematów.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Tak, od razu informuję, że ze Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” poza panem do

zabrania głosu w trybie przewidzianym ustawą i regulaminem Sejmu zgłosili się pan

Dariusz Loranty, pan Michał Melon i pan Artur Zawisza.

Jak rozumiem, pan Krzysztof

Bosak też jeszcze chciałby zabrać głos.

W związku z tym, że zgłaszaliście się państwo

w różnym czasie, ale zgodnie z prawem….

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Zgłaszaliśmy się w jednym czasie.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Dobrze, ale mam tutaj inaczej wpisane.

Być może akurat komputerowo inaczej to

wyskoczyło.

Proponuję, żebyście zabrali głos po kolei jako reprezentanci Stowarzyszenia

m.h 9

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

„Marsz Niepodległości”.

Jak mówiłem, ci panowie, których wyczytałem, oczywiście

mają prawo do zabrania głosu.

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Łukasz Moczydłowski:

Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Teraz pan Dariusz Loranty.

Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości”.

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Dariusz Loranty:

Panie przewodniczący, szanowni państwo, mocą swojego doświadczenia zawodowego,

a przez wiele lat pracowałem jako funkcjonariusz stołecznej Policji, chciałbym tutaj

zwrócić uwagę na szczególną niejasność wynikającą z art. 11, z proponowanych

przepisów, które stanowią, iż organ gminy może delegować do zgromadzenia, jeżeli

jest – mamy tu warunek ilościowy – więcej niż pięćset osób, ewentualnie istnieje

niebezpieczeństwo naruszenia porządku publicznego.

Szanowni państwo, żaden organ

gminy nie ma możliwości stwierdzenia, czy istnieje takie bądź inne niebezpieczeństwo

oprócz wniosku, który jest składany w formie pisemnej, gdzie istnieje niezwykle małe

prawdopodobieństwo wpisania o potencjalnych zagrożeniach ze strony organizatorów

danego zgromadzenia.

Natomiast każde ciało samorządowe, proszę państwa,

podejmujące decyzję odnośnie do zgromadzeń, tworzy kolegialne ciało zwane sztabem,

do którego sensowne byłoby zaproszenie przedstawiciela organizatorów, a w przypadku

kontr-zgromadzenia o innym nastawieniu społecznym czy politycznym niezwykle

sensowne byłoby zaproszenie przedstawicieli z obydwóch zgromadzeń, ponieważ

ułatwiłoby to proces komunikacji i byłoby niezwykle przejrzyste dla podejmowania

decyzji o ewentualnym rozwiązaniu lub kontynuacji w przypadku jakichkolwiek zdarzeń

przestępczych.

Proszę państwa, praktycznie w każdym, absolutnie w każdym mieście wojewódzkim

w Polsce, gdzie są organizowane zgromadzenia przed urzędami typu urząd wojewódzki

czy siedziba zamiejscowa urzędów centralnych, zawsze są to miejsca monitorowane.

A więc należałoby rozważyć, czy celowe byłoby gromadzenie zapisu monitoringowego,

który i tak de facto jest prowadzony.

Rozwiązałoby to wszelakie wątpliwości co do formy,

przebiegu i zarzutów pomiędzy poszczególnymi przedstawicielami, organizatorami

zgromadzeń.

Proszę państwa, nadmiar obowiązków narzucanych przewodniczącemu zgromadzenia

jest nieadekwatny do jego prawnych możliwości.

Tylko i wyłącznie Policja ze swoimi

ustawowymi uprawnieniami i technicznymi możliwościami jest w stanie przedsięwziąć

pewne kroki zapewniające bezpieczeństwo bądź wyłapywanie osób naruszających

porządek publiczny.

Dziękuję państwu.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Niepodległości”.

Pan Michał Melon.

Wiceprezes zarządu Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Michał Melon:

Panie posłanki, panowie posłowie, przede wszystkim do Was będę kierował swoje krótkie

wystąpienie.

Z perspektywy wiceprezesa Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości”

oraz studenta czwartego roku prawa apeluję, żebyście państwo nie bali się odrzucić

projektu na każdym możliwym etapie, już za chwilę, ponieważ oszczędzimy po prostu

podatnikom, obywatelom kosztownego i zajmującego dużo czasu i potencjału Trybunału

Konstytucyjnego procesu.

Oczywistym jest, że w 90% przepisy proponowane przez

Prezydenta RP bądź jego Kancelarię są niekonstytucyjne.

Jeżeli taka ustawa, nie daj

Boże przeszłaby, nie da się dłużej studentom prawa mówić o racjonalnym ustawodawcy,

gdyż w tym przypadku będziemy po prostu mijali się z prawdą.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Dziękuję bardzo.

Pan Artur Zawisza.

Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości”.

10 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Przedstawiciel Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości” Artur Zawisza:

Szanowni państwo, przede wszystkim chciałbym podziękować Komisji Spraw

Wewnętrznych i Administracji oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, których

prezydia tutaj zasiadają, za to, że słusznie zdecydowały się na zastosowanie procedury

wysłuchania publicznego, ponieważ przy projekcie ustawodawstwa w takim zakresie

dotykającego istoty konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich wysłuchanie głosu

opinii publicznej, przedstawicieli społeczeństwa, zgromadzonych tutaj organizacji

pozarządowym jest bardzo rozsądnym i pomagającym parlamentarzystom pomysłem.

Z kolei jako Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości”, rzecz jasna zarejestrowane

sądownie i reprezentowane tutaj lege artis, czujemy się w szczególności upoważnieni do

zabierania głosu w sprawie przedłożonego projektu ustawy, ponieważ został on zgłoszony

bezpośrednio po i w istocie w reakcji na manifestację organizowaną przez nasze

Stowarzyszenie w dniu Narodowego Święta Niepodległości, a więc 11 listopada 2011

roku.

Tym, którzy nie byli uczestnikami, chociaż na sali są uczestnicy owej manifestacji,

przypomnę, iż była ona wielkim, kolorowym, dumnym pochodem zwolenników,

miłośników polskiej niepodległości, którzy w liczbie około 20 tys. osób przedeﬁlowali

ulicami stolicy Polski, żeby wyrazić swój szacunek dla polskiego państwa, żeby wyrazić

swoją wdzięczną pamięć o wszystkich bojownikach o polską niepodległość.

Byliśmy bardzo dumni z tego przedsięwzięcia i z tym większą przykrością odebraliśmy

relacje medialne, które w swojej istotnej części pokazywały nieprawdziwy, niewłaściwy,

w istocie zafałszowany obraz manifestacji jedenastolistopadowej.

Nota bene w tej

sprawie mamy już do czynienia z opracowaniem, sui generis raportem Krajowej Rady

Radiofonii i Telewizji, który co prawda, w naszej ocenie nie w pełni, ale w jakiejś mierze

ukazuje skalę nieporozumień medialnych, jakie towarzyszyły ówczesnej manifestacji.

Powtarzam, że jako jej organizatorzy, którzy z czystym sumieniem zamknęli ją pod

koniec dnia 11 listopada ubiegłego roku, w szczególności czujemy się upoważnieni,

żeby wyrazić sprzeciw, rzecz jasna sprzeciw, i to jednoznaczny sprzeciw, wobec

prezydenckiego projektu ustawy powściągającego konstytucyjną wolność zgromadzeń

w Rzeczypospolitej Polskiej.

Mamy natomiast tę satysfakcję, iż nasz głos współbrzmi z bardzo różnymi

głosami wypowiadanymi przecież z różnych stron.

Mianowicie, z jednej strony organ

konstytucyjny, umocowany ustawowo, jakim jest Prokurator Generalny, w sposób

wysoce krytyczny wypowiada się o prezydenckim projekcie ustawy.

W konkluzji swojego

stanowiska wzywa do ponownej reﬂeksji nad projektem.

Z drugiej strony po części

znamy, po części przewidujemy wystąpienia tak znamienitych i szacownych organizacji

pozarządowych, jak chociażby Helsińska Fundacja Praw Człowieka czy Stowarzyszenie

„Otwarta Rzeczpospolita”, co do których przewidujemy, że ich głos będzie podobny do

naszego.

Oczywiście zdajemy sobie sprawę z istotnych różnic ideowych, jakie nas różnią

z owymi organizacjami, ale sądzimy, iż w kwestii podstawowej wolności manifestowania

poglądów będziemy zajmować stanowisko, jeżeli nie identyczne, to bez mała identyczne,

a co najmniej bardzo zbieżne.

Jako Stowarzyszenie „Marsz Niepodległości” chcemy bardzo wyraźnie zaznaczyć,

że jeżeli cokolwiek powinniśmy doregulowywać, to uprawnienia Policji, o czym przed

chwilą w sposób bardzo zwięzły, ale równocześnie rzeczowy mówił pan nadkomisarz

Dariusz Loranty, wieloletni oﬁcer Policji z Komendy Stołecznej Policji w Warszawie,

wskazując na to, jak powinniśmy pomóc Policji, żeby mogła w uzasadniony sposób

reagować na ewentualne zakłócenia porządku publicznego.

Przy tej okazji chciałbym stwierdzić, że jeżeli rzeczywiście były, a z całą pewnością

były podczas zeszłorocznej manifestacji zakłócenia porządku publicznego, nikt przy

zdrowych zmysłach tego nie neguje, to przede wszystkim mamy w tej sprawie pretensje

do Policji, która nieumiejętnie reagowała na punktowe zamieszki w niektórych miejscach

stolicy, oczywiście poza głównym nurem Marszu Niepodległości na obrzeżach legalnego

zgromadzenia publicznego.

Jak ktoś potem mówił, zdaje się zresztą, że duża część kadry

oﬁcerskiej Policji tego dnia zamiast uczestniczyć w Warszawie w regulowaniu porządku

publicznego, bardziej oddawała się obserwowaniu zawodów sportowych we Wrocławiu,

czego później poniosła konsekwencje poprzez słuszne decyzje ministrów i premiera.

m.h 11

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Konkludując i przechodząc do istoty rzeczy, mamy takie wrażenie, że projekt ustawy

został złożony pod wpływem impulsu.

Nie mamy tutaj do czynienia z projektowaniem,

działaniem racjonalnego ustawodawcy, jak bardzo ładnie powiedział tutaj kolega

wiceprezes Melon, ale mamy do czynienia z nadmiernie impulsywnym działaniem, którego

skutki mogą jednak być dalekosiężne.

Jak w swoim bardzo elokwentnym wystąpienia

argumentował mecenas Moczydłowski, właściwie każda z istotnych propozycji

prezydenckich idzie na przekór utrwalonemu orzecznictwu Trybunału Konstytucyjnego.

Co propozycja prezydencka, to fragment orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

pokazujący nietrafność owej propozycji oraz w istocie jej niekonstytucyjny charakter.

Gdyby tego typu propozycje pojawiły się kilkanaście lat temu, mówilibyśmy, że mamy do

czynienia z falandyzacją prawa.

Nie chcę nawet mówić czy zastanawiać się, jak dzisiaj

powinniśmy nazwać tego typu propozycje, ale wzywałbym ośrodek prezydencki do

głębokiej reﬂeksji w tej sprawie.

Co więcej, wzywałbym całą większość parlamentarną, bo przecież wszyscy jesteśmy pod

wrażeniem sytuacji z umową międzynarodową określaną angielskojęzycznym skrótem

ACTA, która spowodowała wszystkim tutaj znane daleko idące kontrowersje społeczne.

A przecież przy okazji owej umowy mieliśmy do czynienia z umiejętnym i godnym

w sumie pomimo wszelkich kontrowersji, godnym pochwały zachowaniem premiera

Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, który – co prawda – dał delegację do podpisania umowy

międzynarodowej, ale jednocześnie zapowiedział wstrzymanie procesu jej ratyﬁkacji,

odłożenie go, mam nadzieję, odłożenie ad Kalendas Graecas.

Jeżeli w tego typu sytuacji

premier rządu potraﬁł wykazać się słuchem społecznym i zdrowym rozsądkiem, co

powtarzam, że przyjmujemy za dobrą monetę, mamy także nadzieję, iż w innym, ale

analogicznym, bardzo podobnym przypadku, tym razem prezydencki ośrodek będzie

potraﬁł zachować się podobnie.

W końcu błądzić jest rzeczą ludzką, errare humanum

est, ale tkwić w błędzie to dopiero jest klęska.

Takiej klęski chcielibyśmy zaoszczędzić

panu prezydentowi.

Prosimy Prezydenta RP o wycofanie z proponowanego przez niego projektu

ustawy – Prawo o zgromadzeniach.

Apelujemy o to, ponieważ gdyby ustawa ta została

uchwalona…, a nawet sam fakt procedowania jej w Sejmie ma efekt antymotywacyjny, jak

wywodził mecenas Moczydłowski, używając innego terminu z orzecznictwa Trybunału

Konstytucyjnego, ma efekt mrożący, a więc efekt, przepraszam, że to powiem, zastraszający

opinię publiczną przed manifestowaniem swoich poglądów.

Tymczasem wszyscy, którzy pamiętamy najnowszą historię Polski, znamy ten znamienny

fakt, iż w dniu 11 listopada, ale roku 1979 młody Bronisław Komorowski, pewnie wtedy

jeszcze niemyślący o urzędzie prezydenckim, brał udział właśnie w manifestacji w dniu

nieuznawanego wówczas Narodowego Święta Niepodległości, w manifestacji przed Grobem

Nieznanego Żołnierza w Warszawie, za udział w której to manifestacji został pojmany

i niestety, niesłusznie skazany, nawet wiemy, przez kogo.

Za udział w tego typu manifestacji

jedenastolistopadowej słusznie możemy nazywać ówczesnego Bronisława Komorowskiego

jednym z bohaterów polskiej wolności, jednym z ludzi, którzy przyczynili się do odzyskania

niepodległości przez Polskę, zrzucenia okowów reżimu komunistycznego.

Ale jeżeli ówczesny

Bronisław Komorowski nadal chciałby nim pozostać także jako Prezydent Rzeczypospolitej

Polskiej, powinien wycofać się z projektu ustawy, pozwolić na świętowanie godne, liczne,

dumne świętowanie Narodowego Święta Niepodległości i w dniu 11 listopada 2011 roku,

i w dniu 11 listopada 2012 roku, i każdego roku dokąd Polska będzie niepodległa, a mam

nadzieję, że tak będzie zawsze.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

W ramach pakietu Stowarzyszenia „Marsz Niepodległości”

pan Krzysztof Bosak.

Proszę bardzo, pan jako ostatni ze Stowarzyszenia „Marsz

Niepodległości”.

Chciałbym zaznaczyć, że mój głos można traktować także jako głos wiceszefa Centrum

Analiz Fundacji Republikańskiej, którym jestem, gdzie również zajmujemy się

12 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

i przygotowaniem projektów ustaw, i analizowaniem projektów ustaw, które pojawiają

się w Sejmie.

W pierwszej kolejności chciałbym podziękować panom przewodniczącym Komisji

za zorganizowanie obecnego wysłuchania publicznego.

Pokazuje to, iż Komisje uznały,

że warto jest słuchać głosów społecznych w sprawie omawianego projektu.

Chciałbym,

w szczególności do pań i panów z klubów parlamentarnych Platformy Obywatelskiej

i Polskiego Stronnictwa Ludowego, przekazać kilka uwag, ponieważ macie państwo

możliwość zarówno przeprowadzić projekt przez pełny tryb legislacyjny – sprawa

wówczas skończy się w Trybunale Konstytucyjnym i w sądach administracyjnych – jak

też macie państwo możliwość projekt odrzucić albo skorygować.

Proszę popatrzeć, tu jest przygotowany tekst jednolity ustawy tak, jak potem będzie

ona wyglądać.

Ustawa powiększa się o około 40%.

Pytanie, jakie posłowie powinni sobie

postawić, jest takie, czy tekst poszerzony, wydłużony o te wszystkie nowe artykuły jest

tekstem lepszym czy gorszym.

Nie chodzi nam, państwu nie powinno chodzić o to, żeby

tekst był dłuższy, nie powinno chodzić o to, czy ktoś, kto go pisał w Kancelarii Prezydenta

RP czy na zlecenie Kancelarii Prezydenta RP, miał dobre intencje.

Ustawodawcy nie

może interesować, o co komuś chodziło, kiedy to zgłaszał albo kiedy to pisał.

Chodzi

o to, jak to będzie działało.

Na to trzeba zwrócić uwagę.

Rok temu, po zeszłorocznym Marszu Niepodległości, zadałem sobie trud prześledzenia

całego orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawie ustawy – Prawo o zgromadzeniach

i tego, jak jest stosowana.

Zachęcam państwa, serdecznie zachęcam panie posłanki i panów

posłów do tego, żeby zajrzeć do jednego z systemów, który proponuje możliwość przejrzenia

owych wyroków, żeby państwo przeczytali, jak interesujące są problemy powstające na gruncie

obecnej, znacznie krótszej ustawy – Prawo o zgromadzeniach.

Choćby uchylanie decyzji

władz samorządowych przez sądy administracyjne.

Liczba problemów, które powstaną po

rozszerzeniu tekstu zapewne będzie większa.

Tekst ten nie zaradzi niejasnościom, stworzy

tylko więcej niejasności.

Chciałbym zaapelować do państwa o zatrzymanie takiej legislacji interwencyjnej,

przepychania przez Sejm projektów pisanych na kolanie.

Projekt, który został zaprezentowany

przez Prezydenta RP, cechuje się, po pierwsze, brakiem precyzji, pod drugie, brakiem

odniesienia do orzecznictwa tak sądów administracyjnych, jak i Trybunału Konstytucyjnego,

po trzecie, brakiem analizy konsekwencji tego, jak będzie działał, jak będzie stosowany.

Możemy sobie uzasadniać, że komuś, kto to pisał, chodziło o to czy o tamto, ale nie ma to

związku z tym, jak to będzie wykonywane.

Teraz przejdę do konkretnych problemów.

Po pierwsze, czy projekt rozwiązuje problem

niezgłaszania w tym samym miejscu różnych manifestacji?

Otóż, śmiem twierdzić, że

nie, że w żaden sposób tego nie robi.

Projekt ten przeniesie tylko konfrontacyjne intencje

różnych organizacji do zrobienia w jednym miejscu dwóch manifestacji, które ujawniły

się w tym roku, z ulicy do urzędu.

Powstanie po prostu wyścig do urzędu, kto gdzie

zarejestruje więcej manifestacji i kto kogo i w jaki sposób zablokuje.

Czy ktoś pisząc

to, zastanowił się nad takim zjawiskiem, jak będzie to rozstrzygane?

No i kwestia,

która już była wspominana, czyli jaki właściwie jest zakres, dystans.

W ustawie nie ma

przesłanek, jak to określać.

Druga rzecz jest to pirotechnika.

Pomijam już fakt, wątpliwość wyartykułowaną

przez mecenasa Moczydłowskiego co do tego, czy Trybunał Konstytucyjny uzna za

uzasadnione ograniczenie ekspresji własnych poglądów w trakcie zgromadzeń.

Powstaje

natomiast pytanie, dlaczego nie pójść dalej.

Przecież widzieliśmy w tym roku anarchistów

z Niemiec, którzy biegali po ulicy z czymś, co udawało ﬂagi, a w praktyce było grubymi,

drewnianymi pałkami, nieznacznie zamaskowanymi jakąś czarną chorągiewką.

Może

zabronić posiadania transparentów, ponieważ do ich przenoszenia służą kije, a kijami

można kogoś pobić?

Jest to ta sama logika, ten sam sposób myślenia.

Jeszcze kwestia pirotechniki.

Obecna ustawa zabrania stosowania jakichkolwiek

narzędzi, czy przyrządów, czy elementów, które mogą zagrażać czyjemuś zdrowiu

lub życiu.

To, co np. działo się w Grecji bądź we Włoszech, to znaczy używanie przez

anarchistów koktajli Mołotowa w trakcie zgromadzeń publicznych – jeżeli ktoś

z państwa zajrzy na strony youtube może zobaczyć zdjęcia policjantów, którzy zostali

m.h 13

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

zapaleni od ładunków wybuchowych – w Polsce, na szczęście, nigdy nie miało miejsca.

Chciałbym wierzyć, że nigdy nie będzie miało miejsca.

Proszę zwrócić uwagę, że

w obecnym porządku prawnym jest to czyn kryminalny.

Nie potrzeba tu żadnej nowej

ustawy, potrzeba tu stosowania prawa, które już jest.

A więc nowe przepisy są po prostu

niepotrzebne poza tym, że dają jakieś nowe…, stwarzają sytuację, kiedy dwie ustawy

będą regulowały jedną sprawę.

Idźmy teraz dalej.

Kwestia zasłaniania twarzy.

Czy ustawa ta rozwiąże ów problem?

Dlaczego ustawodawca, tzn. nie ustawodawca, ale na tym etapie ten, kto pisał projekt,

zdeﬁniowałtow tensposób,żezgłaszającyzgromadzeniemaprawozadeklarować?

Poto,

żeby uniknąć wątpliwości przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Trybunał Konstytucyjny

uchylił poprzednią próbę uregulowania owej kwestii.

Teraz zadajmy sobie pytanie, czy ten sposób rozwiązania ma sens, to znaczy na etapie

zgłoszenia.

Jest wątpliwość, którą wyraził mecenas Moczydłowski, że może to spowodować,

że każdy na etapie zgłoszenia w obawie przed zdelegalizowaniem zgromadzenia będzie

zastrzegał, że nie wolno zasłaniać twarzy albo będzie to robił w obawie przed zarzutem

o złe, złowrogie intencje.

Ale przecież można to zrobić w ten sposób – taki był pomysł,

z tego, co pamiętam taka była pierwotnie deklarowana w mediach intencja Prezydenta

RP – żeby przewodniczący zgromadzenia już po zgłoszeniu miał możliwość zadeklarować,

jak chce, żeby jego manifestacja wyglądała.

I to byłoby rozwiązanie bardziej liberalne,

bardziej idące w duchu swobód obywatelskich.

Osobiście nie jestem zwolennikiem

zasłaniania twarzy na zgromadzeniach obywatelskich i nigdy nie byłem.

Uważam, że

zgromadzenia wyglądałyby lepiej, gdyby nie pojawiał się tam nikt pozasłaniany czy to

kominiarkami, czy to szalikami, czy to jakimiś innymi arafatkami.

Musimy natomiast

zastanawiać się, jak będzie działało prawo, a nie co nam się podoba a co nie.

Ostatnia rzecz.

Propozycja, która nie znalazła się w projekcie, a rzeczywiście mogłaby

pomóc poprawić obecną sytuację.

Jest to propozycja wprowadzenia obserwatorów do

sztabów zarządzających tym, co dzieje się na ulicy.

Proszę zwrócić uwagę, że w tym

roku mnóstwo wątpliwości wynikało, po pierwsze, z wątpliwości co do intencji działania

władz samorządowych, które dopuściły do zorganizowania wrogich zgromadzeń

w prawie jednym miejscu; po drugie, z wątpliwości co do profesjonalizmu działań Policji

oraz intencji Policji.

Nawet jeżeli państwo uważają za wariactwo to, iż połowa Internetu

uważa, że były prowokacje policyjne, faktycznie takie przekonanie społeczne powstało.

Państwo jako autorzy, jako w tej chwili wchodzący w rolę współautorów projektu nowej

ustawy muszą zastanawiać się też nad tym, co zrobić, żeby społeczeństwo ufało władzy.

Wiem, że była specjalna komisja w tej sprawie, była kwestia ujawnienia rejestracji tego,

jak Policja komunikowała się ze sobą, jakie decyzje rzeczywiście zapadały.

Natomiast wprowadzenie obserwatora do sztabu to nie jest wielka rzecz, to nikogo

nic nie będzie kosztowało.

W tej chwili jeżeli ktoś z państwa tego nie wie, współpraca

organizatora zgromadzenia z władzami wygląda w ten sposób, że na etapie zgłoszenia

jest jedno spotkanie z miejskim biurem zarządzania kryzysowego.

Wszyscy robią tam

enigmatyczne miny i oczywiście nawzajem zapewniają się o dobrych intencjach, ale co

kto później robi, jak zarządza sytuacją, nikt tego nie wie.

Post factum, na ile się orientuję,

do tego momentu żadne istotne fakty dotyczącego tego, kto jakie decyzje podejmował

w dniu 11 listopada, dlaczego polewaczki ruszyły na ludzi, zanim jeszcze rozpoczęły się

ataki na policjantów, nie zostały wyjaśnione.

Tak więc jest taka propozycja.

Ostatnia rzecz, którą chciałem jeszcze raz podkreślić, to kwestia porządku.

Jak ma

być regulowany porządek na ulicach, czy na podstawie ustawy o Policji, czy ustawy

– Prawo o zgromadzeniach?

Proszę też tutaj poważnie zastanawiać się nad tym, czy

przepisy mają być dublowane, czy chodzi o to, żeby regulacje dotyczące działania

Policji przepisywać do ustawy – Prawo o zgromadzeniach.

Może to dobrze wyglądać,

kiedy dopisze się artykuły, tylko znów jest pytanie, kto później będzie miał obowiązek

rozwikłać wszystkie wątpliwości, które powstaną w ten sposób.

Podsumowując, jeżeli ustawa ma być znowelizowana, to Sejm powinien mieć,

parlament powinien mieć całkowitą pewność, że nowy tekst będzie nie tylko dłuższy, nie

tylko podyktowany dobrymi intencjami, ale przede wszystkim lepszy.

Analiza obecnych

propozycji Prezydenta RP wskazuje na coś zupełnie przeciwnego.

Dziękuję bardzo.

14 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Dziękuję bardzo.

Teraz, drodzy państwo, jako osoba ﬁzyczna, ale jednocześnie jako

zarejestrowany lobbysta pan Maciej Chęciński.

Proszę o zabranie głosu.

Ligia, nie

przeszkadzaj w dojściu do mównicy.

Bardzo proszę.

Lobbysta, wiceprezes zarządu Stowarzyszenia Narodów Zjednoczonych w Polsce

Maciej Chęciński:

Szanowny panie przewodniczący, Wysokie Komisje, panie ministrze, szanowni państwo,

mam zaszczyt przedstawić opinię United Nations Association of Poland, Stowarzyszenia

Narodów Zjednoczonych w Polsce o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej

w druku nr 35.

Po pierwsze, pragnę wyraźnie podkreślić, że uważamy za bardzo cenne i znaczące,

iż Wysokie Komisje postanowiły wykorzystać instytucję wysłuchania publicznego

do przeprowadzenia szerokiej debaty publicznej o przyszłości realizacji prawa do

zgromadzenia w Polsce.

Temat ten, dotyczący wielu osób obecnych tutaj, a także ogólnie

obywateli naszego kraju, właśnie powinien być poddany takiej debacie z udziałem

organizacji społecznych, a także pojedynczych obywateli chcących zabrać głos w tej

sprawie.

Po drugie, niejako przechodząc do merytorycznej części wystąpienia, pragnę zwrócić

uwagę państwa posłów na potencjalne występowanie kolizji pomiędzy ograniczeniami

prawa do uczestnictwa w zgromadzeniu wobec osób opisanych w art. 3 ust. 2 i 3 a art. 20

Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela, swoistej biblii praw człowieka

przyjętej w Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Przepis art. 20, którego ust. 1 pozwolę

sobie zacytować, stanowi: „Każdy człowiek ma prawo spokojnego zgromadzenia

i stowarzyszenia się”.

Na tej podstawie należy powiedzieć o dwóch ważnych elementach.

Prawa zgromadzenia się co do zasady nie należy ograniczać.

Po drugie, człowiek ma

prawo do spokojnego zgromadzania się, a zatem niezagrożonego z zewnątrz; ale także

niedozwolone są niespokojne, chuligańskie, przestępcze czy zbrojne zgromadzenia.

Do tej sprawy w kontekście konstytucyjności takich rozstrzygnięć odnosił się także

Trybunał Konstytucyjny w cytowanym już wcześniej przed przedmówców wyroku z dnia

10 listopada 2004 roku o sygnaturze Kp 1/04, badając zgodność z ustawą zasadniczą

kwestii podobnej do tej zawartej w art. 1 pkt 1 projektu pana prezydenta.

Chciałbym

zacytować fragment dokumentu, główne tezy uzasadnienia: „Zakaz uczestnictwa

dotyczyłby także tych osób, których nie można zidentyﬁkowaćbądźz powodunaturalnych

okoliczności, bądź też celowego przebrania, ale takiego, które jest środkiem wyrażenia

określonego stanowiska w odniesieniu do jakiegoś problemu, sytuacji czy faktu, nie

sygnalizuje zaś agresywnego zachowania i ewentualnych zagrożeń dla pokojowego

charakteru zgromadzenia”.

Pomimo wprowadzenia przez projektodawców do tekstu

projektu ustawy przepisu art. 7 ust. 3 pkt 3a, czyli możliwości zgłoszenia udziału osób

zakrywających twarz, nie zmienia to faktu, że może zaistnieć kolizja, o której mówiłem

wcześniej.

wartości, powszechność prawa do zgromadzenia i zapewnienie bezpieczeństwa prawo

to realizującym, a także biernym obserwatorom zgromadzeń.

Jako Stowarzyszenie

liczymy na zdrowy rozsądek państwa posłów i działanie zgodnie ze swoim sumieniem.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

Teraz jako podmiot zgłaszający jest Fundacja Forum Obywatelskiego

Rozwoju (FOR).

Proszę o zabranie głosu pana Łukasza Chojniaka.

Ekspert w Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju Marta Kube:

Mecenas Chojniak jest w dniu dzisiejszym nieobecny.

Zastąpię go w prezentacji naszego

stanowiska.

m.h 15

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Bardzo proszę.

Tylko proszę na początku tutaj do mikrofonu jeszcze raz wyraźnie się

przedstawić, żeby zostało to elektronicznie zapisane.

Marta Kube.

Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR).

Szanowni państwo, Fundacja FOR przygotowała swoje stanowisko, które oczywiście

zostanie załączone, przekazane sekretariatom Komisji.

Na początku chciałabym

zauważyć, że FOR zaraz po wydarzeniach mających miejsce w Warszawie w dniu 11

listopada zeszłego roku sygnalizował zarówno w wydanym przez siebie oświadczeniu,

jak też w komentarzach udzielanych do mediów, że przedstawiony przez Prezydenta RP

projekt nowelizacji ustawy – Prawo o zgromadzeniach może stanowić zagrożenie dla

rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, a także znacząco ograniczać realizację

przez obywateli ich konstytucyjnego prawa do udziału w zgromadzeniach.

Forum Obywatelskiego Rozwoju stoi na stanowisku, iż obecnie obowiązująca ustawa

prawo do zrzeszania się zawarte w Konstytucji RP, a jednocześnie pozwala skutecznie

zapobiegać aktom przemocy.

Część z przedstawionych przez Forum Obywatelskiego

Rozwoju zastrzeżeń została już zaprezentowana przez przedstawicieli innych organizacji

bądź też zostanie zaprezentowana w trakcie dzisiejszego wysłuchania, pozwolę sobie

jednak je przywołać.

z tych ustaw, które pisane były pod wpływem wydarzeń, które mogą powodować

niezadowolenie społeczne.

Nawet jeżeli widoczna jest potrzeba dostosowania ustawy do

nowych warunków społeczno-politycznych, to na pewno nie należy wprowadzać jej bez

odpowiedniego namysłu.

Wprowadzenie zmian pod wpływem jednostkowych wydarzeń

prawidłowej legislacji.

RP.

W przepisach tych zakazano uczestnictwa w zgromadzeniach osób, których nie

można zidentyﬁkować.

Trybunałwskazał,żeanalizowanyprzepiswprowadzazbytdużą

ingerencję w wolność uczestnictwa w zgromadzeniach, a wygląd zewnętrzny nie może

być przesłanką zakazu uczestnictwa w zgromadzeniach, kiedy dotyczy osób, które nie

zagrażają pokojowemu charakterowi zgromadzenia oraz osób, w stosunku do których

regulacja ta nie wskazuje, w jaki inny sposób zidentyﬁkowanie mogłoby zagrozić

wartościom wymienionym w Konstytucji RP.

Umieszczenie w ustawie przepisu dotyczącego zakazu organizacji dwóch lub więcej

demonstracji w tym samym miejscu i czasie, a dopuszczenie ich odbycia w sytuacji, gdy

możliwe jest oddzielnie demonstracji w taki sposób, żeby ich przebieg nie zagrażał życiu

lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znaczących rozmiarach, wydaje się być niepotrzebne.

Obecny stan prawny daje organom samorządowym instrumenty, które pozwalają na

zapewnienie prawidłowego przebiegu zgromadzenia publicznych.

Przepis art. 8 ustawy

mieniu w znaczących rozmiarach.

Ponadto w obecnym stanie prawnym art. 12 ust. 1

ustawy – Prawo o zgromadzeniach pozwala przedstawicielowi organu gminy rozwiązać

zgromadzenie w sytuacji, w której przebieg zgromadzenia zagraża życiu lub zdrowiu

ludzi albo mieniu w znaczącym stopniu lub gdy narusza przepisy ustawy albo ustaw

karnych, a przewodniczący zgromadzenia uprzedzony o konieczności jego rozwiązania

nie zastosuje się do decyzji.

Zgromadzenie jest więc rozwiązane w sytuacji, w której traci

charakter pokojowy.

W tej sytuacji wolność zgromadzeń nie podlega ochronie z uwagi

na to, że przebieg zgromadzenia wskazuje, iż jest potrzeba ochrony istotnych wartości,

takich jak zdrowie lub życie ludzie czy mienie w znaczących rozmiarach.

16 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Budząca wątpliwości jest również nowelizacji art. 7 ust. 1, która zakłada, że

zawiadomienie organu gminy przez organizatora o planowanym zgromadzeniu musi

nastąpić nie później niż pięć dni przed planowaną datą zgromadzenia.

Obecnie termin ten

wynosi trzy dni.

W demokratycznym państwie prawa obywatele powinni mieć możliwość

pokojowego i spontanicznego reagowania na pewne okoliczności lub zdarzenia.

Polskie

prawo powinno umożliwiać odbycie zgromadzenia bez jego wcześniejszego zgłoszenia

w sytuacji, w której takie wcześniejsze zgłoszenie nie było możliwe.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Fundacja Praw Człowieka.

W imieniu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka mamy raz,

dwa, trzy osoby, które chciałyby zabrać głos.

Udzielę głosu alfabetycznie.

Proszę, pan

Ireneusz Kamiński.

Ekspert prawny w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka Ireneusz Kamiński:

Panowie przewodniczący, Wysokie Komisje, szanowni państwo, w imieniu Helsińskiej

Fundacji Praw Człowieka mam przyjemność zaprezentować stanowisko, które zostało

przedłożone na ręce pani marszałek Ewy Kopacz.

Proszę państwa, skoncentruję się

na podstawowych uwagach na temat projektu oraz jego tła i jego związku z innym

projektem dotyczącym nowelizacji, zmiany ustawy – Prawo o zgromadzeniach, który

został przygotowany kilka lat temu, a po drodze zniknął.

Nie waham się owego drugiego

projektu nazwać projektem bardzo dobrym, projektem świetnym, projektem bardzo

mocno związanym z realizacją pewnych obowiązków o charakterze międzynarodowym,

a dokładnie będących konsekwencją wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

w sprawie Bączkowski przeciwko Polsce.

Zgadzamy się z panem prezydentem, który w uzasadnieniu już na stronie pierwszej

zwraca uwagę na anachroniczność obecnego Prawa o zgromadzeniach.

Prawo to pochodzi

sprzed ponad dwudziestu lat i jest bardzo, bardzo, bardzo anachroniczne.

Wymaga

ono istotnej zmiany.

Natomiast zmiana zaproponowana w projekcie prezydenckim,

naszym zdaniem, jest zmianą niedostateczną, jest zmianą ograniczoną.

Naszym

zdaniem, jeżeli już miałoby dojść do zmiany ustawy – Prawo o zgromadzeniach, a jest

to konieczne, powinno dojść do całościowej modyﬁkacji, przyjrzenia się ustawie – Prawo

o zgromadzeniach i dokonania gruntowych zmian, a nie tylko tych zmian, które są

wspominane w projekcie prezydenckim.

Wspominałem o sprawie Bączkowski przeciwko Polsce.

Jest to sprawa, która

zakończyła się w roku 2007 z konstatacją Europejskiego Trybunału Praw Człowieka,

iż doszło do złamania kilku przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w tym

art. 11 dotyczącego wolności zgromadzeń, art. 13 dotyczącego braku skutecznego środka

odwoławczego.

Wpadł także art. 14 odnoszący się do zakazu dyskryminacji.

Wyrok

pochodzi z 2007 r., teraz jesteśmy w 2012 r., a więc upłynęło już kilka lat.

Niewykonanie

wyroku było między innymi powodem wskazania na Polskę jako na kraj, który ociąga

się z wykonywaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

W rezolucji

Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy ze stycznia 2011 roku zostaliśmy

wymienieni wśród innych krajów, które się ociągają, które, delikatnie powiedziawszy,

nie są najlepsze, zostaliśmy wymienieni wśród Rosji, Mołdowy, Ukrainy.

Nie waham się

nazwać owego towarzystwa nie najlepszym.

Proszę państwa, żeby wykonać wyrok w sprawie Bączkowskiego została przygotowana,

przedłożona przez ówczesne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zmiana,

gruntowna zmiana ustawy – Prawo o zgromadzeniach.

Dotyczyła ona miedzy innymi

sprawy, która, niestety, po dzień dzisiejszy nie została załatwiona w sposób legislacyjny,

ponieważ w praktyce mamy do czynienia z tolerowaniem tzw. zgromadzeń spontanicznych,

a więc zgromadzeń, które powstają pod wpływem nagłego, nieprzewidzianego zdarzenia.

Projekt nowelizujący ustawę – Prawo o zgromadzeniach przygotowany przez ministerstwo

bardzo dobrze regulował kwestię zgromadzeń spontanicznych, określając, przede wszystkim

dostrzegając, specyﬁkę, dostosowując wymogi czasowe oraz oczywiście mechanizm

zgłoszeniowy do specyﬁcznegocharakteruzgromadzeńspontanicznych.

Awięcnieklasyczny

tryb zgłoszeniowy do organu administracyjnego, organu gminy, tylko tryb zgłoszeniowy

m.h 17

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

do odpowiedniego komendanta Policji, najpóźniej dwadzieścia cztery godziny przed

zgromadzeniem spontanicznym.

Zgromadzenia spontaniczne, proszę państwa, są częstą praktyką w naszym kraju.

To, co miało miejsce przy okazji ACTA, to bardzo często były to właśnie zgromadzenia

spontaniczne.

Wcześniej były chociażby zgromadzenia związane z tragiczną śmiercią

Maxwella Itoyi, protest Dariusza Szweda w związku z doliną Rospudy i wiele, wiele,

wiele innych.

A zatem jest realny problem zgromadzeń spontanicznych, który w projekcie

prezydenckim w ogóle nie jest zauważony.

Drugi poważny problem, którego rozwiązanie jest niezbędne z świetle wyroku

w sprawie Bączkowski przeciwko Polsce, to procedury odwoławcze.

Bardzo często zdarzało

się tak, że sądy administracyjne przyznawały rację organizatorom zgromadzenia, tyle że

przyznanie racji miało miejsce w kilka miesięcy po przewidywanej dacie zgromadzenia.

A więc procedury są zupełnie nieadekwatne, zupełnie niedostosowane do wymogów

związanych z realizacją Prawa o zgromadzeniach, prawa do zgromadzania się.

Ponownie projekt Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji bardzo dobrze

regulował tę kwestię, przewidując, że decyzja o zakazie powinna być doręczona najpóźniej

w ciągu dwudziestu czterech godzin od jej wydania przez organ gminy.

Następnie odwołanie

przysługiwałoby w ciągu dwudziestu czterech godzin od doręczenia decyzji o zakazie.

Następnie dokumentacja, akta związane z odmową byłyby przekazywane w ciągu tego

samego dnia wojewodzie, który w ciągu następnych dwudziestu czterech godzin miałby

wydać decyzję.

A zatem po prostu w niezwykle sprawny, dobry, przekonujący sposób jest

tutaj rozwiązana kwestia braku adekwatnego środka odwoławczego.

W kontekście środka odwoławczego już na poziomie sądowym w stanowisku Helsińskiej

Fundacji Praw Człowieka zwracamy uwagę na możliwość powierzenia, możliwość

rozpoznania skargi przez sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.

Kwestia ta oczywiście

wymagałaby konsultacji, uzgodnień ze środowiskami sędziowskimi, natomiast wydaje się

nam warta rozważenia, tym bardziej że są już pewne precedensy, że są już pewne sprawy,

które aczkolwiek mają charakter administracyjny, są rozważane na poziomie skargowym

Panie przewodniczący, uprzejmie proszę o umożliwienie zabrania głosu pozostałym

reprezentantom Fundacji.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Oczywiście, już mówiłem.

Chciałbym się tu poprawić, że cztery osoby zostały zgłoszone

do zabrania głosu w przewidzianym prawem trybie.

Dziękuję panu bardzo.

A teraz

również w mieniu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka proszę o zabranie głosu pana

Artura Pietrykę.

Przedstawiciel Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka Artur Pietryka:

Dziękuję bardzo.

Szanowni panowie przewodniczący, szanowny panie przewodniczący,

Wysokie Komisje, szanowni państwo, w pierwszej kolejności pragnę serdecznie

podziękować za zorganizowanie wysłuchania publicznego jako formy bezpośredniej

partycypacji społeczeństwa obywatelskiego w procesie legislacyjnym.

Propagowanie

organizowania wysłuchań publicznych jest szczególnie cenną inicjatywą.

W zasadzie pan profesor Ireneusz Kamiński w swoim wystąpieniu zasygnalizował

kluczowe kwestie przedstawione w stanowisku Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka,

które zostało też przedłożone pani marszałek Sejmu w dniu 14 lutego.

Celem mojego

wystąpienia jest tylko uzupełnienie owych wywodów o kluczowe, naszym zdaniem,

kwestie i propozycje legislacyjne zawarte w projekcie.

Może po kolei.

Szanowni państwo, Prawo o zgromadzeniach to ustawa, która

funkcjonuje w systemie polskiego prawa od 1990 roku.

Niniejszy projekt stanowi

pierwszą od wielu lat przedłożoną parlamentowi próbę dokonania zmian w zakresie

kształtu przepisów tejże ustawy.

Niestety, proponowana treść normatywna budzi wiele

istotnych wątpliwości, z istnienia których – przynajmniej tak wynikałoby z uzasadnienia

projektu – twórcy projektu nie zdawali sobie sprawy.

uczestników zgromadzenia.

Proponowane w projekcie rozwiązania nie rozwiążą owego

18 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

problemu, ponieważ jest on dużo bardziej skomplikowany niż wydaje się na pierwszy

rzut oka.

Projekt ten zakłada, że będzie istniał zakaz zasłaniania twarzy, a jednocześnie

będzie możliwość zalegalizowania udziału w zgromadzeniach osób zamaskowanych,

a legalizacja ta będzie następować poprzez poinformowanie przez organizatora

o tym fakcie w zgłoszeniu.

Nie można przy tym wykluczyć, że organizatorzy będą na

wszelki wypadek zgłaszać, że rzeczywiście w zgromadzeniu będą się pojawiać osoby

zamaskowane.

W tej sytuacji udział w zgromadzeniu osoby, która maską czy też

innym elementem ubioru nie zamierza manifestować jakiejś swojej idei związanej

z tematyką zgromadzenia, będzie po dokonaniu zgłoszenia zgodny z literą prawa, a to

przecież nie o to chodzi.

Wydaje się bowiem, że problem należytego obchodzenia się ze

zasłanianiem twarzy ma podłoże raczej w praktyce.

Dokładnie chodzi o uprawnienia

Policji w zakresie zabezpieczenia pokojowego charakteru zgromadzenia.

Wydaje się, że

mądra praktyka w tym zakresie może przynieść o wiele korzystniejsze rezultaty niż

usilne forsowanie regulacji, które są zresztą bardzo podobne do tych, wobec których

Trybunał Konstytucyjny w 2004 roku już raz się wypowiedział.

Z tego też powodu nie

może być akceptacji dla rozwiązania proponowanego w projekcie.

Kolejny dostrzeżony w projekcie problem dotyczy treści art. 10 ust. 2.

Powoduje on

pewne problemy interpretacyjne.

Kiedy literalnie czyta się przepis, który określa, kto to

jest organizator zgromadzenia i pozostawia się go z warunkami zgłoszenia zgromadzenia,

można dojść do wniosku, że nie można powierzyć funkcji przewodniczącego zgromadzenia,

nawet w przypadkach losowych, osobie innej niż organizator zgromadzenia.

Wydaje

się, że nie jest to do końca racjonalne rozwiązanie.

W praktyce może nastręczać wielu

trudności, które na etapie prac legislacyjnych powinniśmy po prostu wyeliminować.

Kolejna wątpliwość, którą należy zasygnalizować w tym miejscu, to wprowadzenie

do ustawy nowego typu wykroczenia.

Chodzi o wykroczenie w projektowanym art. 13b.

Przepis ten przewiduje odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia polegającego na

niestosowaniu się do żądania lub zarządzenia przewodniczącego.

Oprócz wątpliwości

natury konstytucyjnej sprowadzających się do tego, że to przewodniczący de facto

decyduje o tym, jaki sposób zachowania się uczestników zgromadzenia jest dopuszczalny

i w związku z tym jaki będzie zakres odpowiedzialności uczestnika, przepis ten budzi

zastrzeżenia co do jego proporcjonalności, ponieważ w pierwszej kolejności trzeba sobie

uświadomić, jakie regulacje w tym zakresie już funkcjonują obecnie.

Przepis art. 10

ust. 4 Prawa o zgromadzeniach przewiduje już teraz możliwość skorzystania z pomocy

Policji, jeżeli niesubordynowany uczestnik zgromadzenia nie chce opuścić zgromadzenia.

Czy taki środek przymusu, jak usunięcie niepokornego uczestnika, okazał się zatem

niewystarczający?

W projekcie nie mamy na ten temat ani słowa, a wydaje się, że analiza

tej problematyki powinna zostać przeprowadzona w ramach prac przygotowawczych

nad projektem.

Dalej, w art. 10 ust. 5 jest mowa o rozwiązaniu zgromadzenia, jeżeli uczestnicy nie

słuchają poleceń organizatora bądź swoim zachowaniem naruszają przepisy Prawa

o zgromadzeniach lub przepisy ustaw karnych.

Tutaj też można zadać pytanie,

czy konieczne jest odrębne karanie na podstawie przepisu art. 13b, czyli przepisu

o wykroczeniu w sytuacji, gdy to samo zachowanie uczestnika może wypełniać znamiona

innych przepisów karnych, np. niszczenia mienia, naruszenia nietykalności cielesnej

funkcjonariusza itd.

Tego również nie dowiadujemy się z uzasadnienia, jakie powody

przemawiały za zaprojektowaniem i propozycją wprowadzenia takiego przepisu.

Wypada

jeszcze wskazać, że ta konkretna treść normatywna art. 13b w praktyce może się

okazać martwa, zbyteczna, ponieważ np. problematyka dowodowa może uniemożliwić

skuteczne pociąganie do odpowiedzialności na podstawie owego przepisu.

Wiele wątpliwości budzi także sam sposób przygotowania uzasadnienia proponowanych

w projekcie zmian.

Skąd np. biorą się, na jakiej podstawie zostały ustalone grzywny

proponowane w projekcie, skoro maksymalna, obecnie obowiązująca w Kodeksie wykroczeń

wysokość grzywny wynosi 5 tys. zł, chociaż oczywiście jest pozostawiona delegacja dla

ustawodawcy, żeby ustalić wysokość grzywny?

Wydaje się natomiast, że przynajmniej jedno

m.h 19

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

Szanowni państwo, kończąc, chciałbym wskazać, że dwadzieścia lat funkcjonowania

Prawa o zgromadzeniach pozwoliło na zebranie wszechstronnych doświadczeń i dokładne

przeanalizowanie problematyki funkcjonowania wolności zgromadzeń w Polsce.

Wydaje

się, że w trakcie tych prac parlamentarnych, w których teraz uczestniczymy, należy

garściami czerpać z tych doświadczeń po to, żeby po uchwaleniu ustawy przez parlament

oraz podpisaniu przez Prezydenta RP można było powiedzieć, że udało się wypracować

nowoczesną i odpowiadającą wyzwaniom naszych czasów regulację prawną dotyczącą

wolności zgromadzeń.

Dziękuję bardzo.

Chciałbym tylko poinformować, panie przewodniczący, że tym samym kończymy

wystąpienia przedstawicieli Fundacji Helsińskiej.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Dobrze.

Dziękuję bardzo.

A więc pan Maciej i pan Michał Szwast są odznaczeni jako

Kazalską, która zgłosiła się jako osoba ﬁzyczna.

Proszę bardzo.

Nie ma pani Kazalskiej?

Nie ma.

To teraz Fundacja „Panoptykon”.

Też jest kilka osób, raz, dwa, trzy, cztery.

Jako pierwszy pan Wojciech Klicki.

Proszę bardzo.

Ekspert w Fundacji „Panoptykon” Wojciech Klicki:

Panie przewodniczący, Wysokie Komisje, szanowni państwo, na wstępie uprzedzę,

uspokoję, że jestem jedyną osobą z Fundacji „Panoptykon”, która będzie się wypowiadać

w tej formie.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Dziękujemy bardzo, chociaż oczywiście powtarzam, że zgodnie z prawem w imieniu

Fundacji „Panoptykon” mogą się wypowiedzieć cztery osoby.

Jak rozumiem, pan

wyczerpie całość wystąpienia Fundacji „Panoptykon”.

Proszę bardzo.

Człowieka, która bardzo konkretnie i precyzyjnie przedstawiła wszystkie zastrzeżenia

do projektu prezydenckiego.

Jako przedstawiciel Fundacji „Panoptykon” chciałbym

się skupić na jednym konkretnym rozwiązaniu, które jest proponowane w projekcie

prezydenckim, a mianowicie na ograniczeniu możliwości anonimowego uczestnictwa

w zgromadzeniach.

Z naszego punktu widzenia jest to kluczowa zmiana proponowana

w projekcie.

Projekt wprowadza generalny zakaz uczestnictwa w zgromadzeniach osób,

jest możliwe.

Oczywiście, jak już zostało powiedziane, zakaz ten nie ma charakteru

bezwzględnego, ponieważ udział takich osób w zgromadzeniach może być dopuszczalny

po uprzednim zgłoszeniu tego faktu przez organizatora.

W ocenie Fundacji „Panoptykon” możliwość anonimowego uczestnictwa w zgromadzeniu

jest istotnym elementem wynikającej z art. 57 Konstytucji RP wolności zgromadzeń.

Anonimowość ma szczególne znaczenie w przypadku manifestowania poglądów

niepopularnych czy budzących jakieś kontrowersje.

Wprowadzenie omawianego zakazu będzie

zatem stanowić ograniczenie wolności zgromadzeń, a w związku z tym powinno spełniać

ograniczania konstytucyjnych wolności i praw.

Zgodnie z tym przepisem ograniczenia

porządku i w innych sytuacjach.

Po stronie projektodawcy leży zatem obowiązek należytego

uzasadnienia, wykazania potrzeby takiego ograniczenia.

Projekt wprowadzenia podobnego ograniczenia, jak już zostało zresztą powiedziane,

był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który we wspominanym już

wówczas zakaz uczestnictwa dotyczyłby także osób – tutaj pozwolę sobie zacytować

– których nie można zidentyﬁkować ze względu na ich przebranie, ale ich zachowanie

charakteru zgromadzenia.

A więc – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – zakaz

20 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

uczestnictwa w zgromadzeniach wobec takich osób stanowiłby oczywistą nadmierną

ingerencję w konstytucyjną wolność uczestniczenia w zgromadzeniach publicznych.

Osoby te powinny mieć możliwość pełnego korzystania z konstytucyjnej wolności

uczestnictwa w zgromadzeniach.

Dlatego Trybunał Konstytucyjny uznał, że ogólny

narusza Konstytucję RP.

W naszej opinii również rozwiązanie proponowane w prezydenckim projekcie

z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, warunek konieczności, o którym

zamierzonych przez nią skutków –zasada przydatności, skuteczności – regulacja ta

konieczności – a ponadto jej efekty pozostaną w proporcji do ciężarów nakładanych

przez nią na obywatela; jest to zasada proporcjonalności.

Zgodnie z uzasadnieniem

do projektu, proponowana zmiana ma służyć stworzeniu gwarancji dla wolności

celów należy oceniać dopuszczalność ograniczenia proponowanego w ustawie.

Proponowane zmiany dotyczą uczestników pokojowych zgromadzeń, czyli osób,

które realizują swoją obywatelską wolność gromadzenia się i demonstrowania poglądów

w zgodzie z obowiązującym prawem.

Lektura uzasadnienia skłania natomiast do wniosku,

że intencją projektodawców jest uregulowanie zachowania osób, które same z wolności

pokojowych zgromadzeń nie korzystają, a wręcz uniemożliwiają to innym.

Wprowadzenie

proponowanych zmian nie wpłynie na zachowania osób agresywnych stwarzających

zagrożenie dla zdrowia i życia innych oraz porządku publicznego.

Jak już zostało wcześniej

powiedziane, zachowanie takich osób jest już penalizowane przez inne przepisy.

Trzeba

mieć przy tym na uwadze, że osoby, które zakłócają porządek i stwarzają zagrożenie,

właśnie naruszają Kodeks karny, Kodeks wykroczeń.

A więc zakaz proponowany w ustawie

uderzy raczej w te osoby, które chcą uczestniczyć w zgromadzeniach i manifestować swoje

W tej sytuacji, moim zdaniem, warto podkreślić, że zasłanianie twarzy w trakcie

zgromadzeń może służyć bardzo wielu celom.

Została już tutaj przywołana sytuacja

w związku z protestami przeciwko ACTA.

Tam bardzo wiele osób zasłaniało swoją

twarz, manifestując w ten sposób przyłączenie się do pewnego ruchu.

Chęć zasłaniania

twarzy może być również uzasadniona chęcią pozostania anonimowym w sytuacji

wszechobecnych dookoła kamer, które rejestrują to, kto bierze udział w niepopularnych

czy niebezpiecznych z punktu widzenia konkretnej osoby zgromadzeniach.

W tej

sytuacji warto wspomnieć o portalu Redwatch, który cały czas funkcjonuje i na którym

są dostępne zdjęcia osób, które brały udział w zgromadzeniach.

W tej sytuacji wola

zasłaniania twarzy jest uzasadniona i nie ma takiego podłoża, które zagrażałoby

bezpieczeństwu i majątkowi w dużych rozmiarach, a to jest przywołane w uzasadnieniu

projektu.

Fakt, że proponowany zakaz ma charakter względny, nie eliminuje, naszym zdaniem,

związanych z nim problemów.

Istnieje np. zagrożenie, że zgłoszenia zgromadzeń,

w którym będą miały brać udział osoby zakrywające twarze, zostaną uznane za z gruntu

podejrzane.

Może to mieć znaczenie przy interpretacji i stosowaniu art. 8 Prawa

o zgromadzeniach, który wskazuje sytuacje, w jakich wydaje się zakaz zgromadzenia.

Zdaniem Fundacji „Panoptykon” warto też zwrócić uwagę na praktyczne problemy

mogące wynikać z proponowanych zmian.

Organizator zgromadzenia po prostu

nie zawsze jest w stanie, a nawet przeważnie nie jest w stanie przewidzieć, czy

w zgromadzeniu wezmą udział osoby zakrywające twarze.

Niepewność ta wywoła taki

efekt, że organizator każdorazowo dla swojego bezpieczeństwa będzie zgłaszał możliwość

udziału w zgromadzeniach osób, które zasłaniają twarz.

Udaremni to realizację

zamierzonych przez projekt celów.

Z drugiej strony należy jeszcze zwrócić uwagę na

to, że w sytuacji, w której organizator nie zgłosi udziału osób zakrywających twarze,

może to prowadzić do ograniczenia możliwości udziału w zgromadzeniu osobom, które

m.h 21

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

utożsamiały się z celem zgromadzenia, jednak chciałyby wziąć w nim udział anonimowo,

a organizator po prostu tego nie przewidział.

Kolejny problem wiąże się z brakiem precyzji projektowanego zakazu.

Zakaz ma

już Trybunał Konstytucyjny.

Wątpliwości wyrażone w wyroku Trybunału być może

w mniejszym stopniu, ale cały czas są aktualne, ponieważ na podstawie projektowanego

przepisu nadal nie wiadomo, czy osoba zasłaniająca twarz ze względu na zimno jest

objęta tą normą.

Podsumowując rozważania dotyczące możliwości udziału z zgromadzeniach osób,

których rozpoznanie będzie niemożliwe, należy zwrócić uwagę, że proponowane

ograniczenia nie spełniają testu proporcjonalności.

Przytoczone argumenty prowadzą

do wniosku, że proponowane rozwiązania nie pozwolą osiągnąć zamierzonych celów, to

W związku z tym proponowane ograniczenia dla konstytucyjnych praw i wolności są zbyt

daleko idące i nieuzasadnione, a co za tym idzie, niedopuszczalne w demokratycznym

państwie.

Jak powiedziałem na wstępie, Fundacja „Panoptykon” chciała się skupić na tej

konkretnej propozycji, natomiast naszym zdaniem jeszcze inne projektowane przepisy

budzą daleko idące wątpliwości, zwłaszcza w zakresie ograniczenia możliwości

manifestowania, organizowania dwóch zgromadzeń w jednym miejscu i czasie, a także

zwiększenia odpowiedzialności uczestników za zgromadzenie.

Podsumowując, przy okazji proponowanych zmian należy zwrócić uwagę na inne

problemy, które już zostały z tej mównicy podniesione, a które w Prawie o zgromadzeniach

wymagają zmiany, wymagają regulacji, natomiast opiniowany projekt ich nie dotyczy.

Są to wspominane zgromadzenia spontaniczne.

Jest to również tryb odwołania się od

decyzji o niemożliwości przeprowadzenia zgromadzenia.

Fundacja „Panoptykon” bardzo pozytywnie ocenia możliwość udziału w zgromadzeniu

publicznym i – szerzej – rozpoczęcie debaty na forum parlamentu na temat Prawa

o zgromadzeniach.

Naszym zdaniem, jest to szansa, żeby uregulować te kwestie,

które wymagają regulacji, natomiast nie w tym kształcie, nie w tej formie, jaka jest

proponowana przez Prezydenta RP.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

O zgromadzeniach spontanicznych już rozmawialiśmy.

Zostało to

podniesione w kilku głosach.

Wydaje się nam – rozmawialiśmy o tym również w gronie

przewodniczących – że jest to rzecz, kwestia, którą powinniśmy przy okazji tej nowelizacji

uregulować.

To prawda.

Dziękuję za to wskazanie.

Proszę państwa, w imieniu Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR) zgłoszona

jest jeszcze do wystąpienia pani Marta Kube.

Czy pani jeszcze chciałaby zabrać głos?

Nie.

Już przedstawiałam stanowisko Forum.

Przewodniczący poseł Ryszard Kalisz (SLD):

Już pani przedstawiała.

Słusznie.

Za pana Łukasza Chojniaka.

Przepraszam.

Teraz już ostatni dzisiaj głos.

Podmiot zgłaszający to Stowarzyszenie na Rzecz

Różnorodności”.

Pan Przemysław Szczepłocki.

Proszę bardzo.

Nie ma go?

Nie ma

pana Przemysława Przepłockiego.

Dostaliśmy opinię.

Potwierdzam, że od „Pracowni

Różnorodności” dostaliśmy opinię w trybie…

A słusznie, pan przewodniczący Wójcik

podpowiada mi, że zgłosiła się jeszcze osoba ﬁzyczna pan Jacek Sierpiński.

Bardzo

proszę o zabranie głosu.

Pan Jacek Sierpiński.

Nie ma.

Drodzy państwo, tym samym zamknęliśmy listę osób, jak mam napisane, listę osób

z wykazu dopuszczonych do udziału w wysłuchaniu publicznym.

Tym samym zamykamy dzisiejsze wspólne posiedzenie sejmowych Komisji:

22 m.h

PEŁNY ZAPIS PRZEBIEGU POSIEDZENIA:

posiedzenie w tej sprawie.

Najprawdopodobniej jeżeli nie będzie sprzeciwu – tak

rozmawialiśmy z gronie prezydiów – zostanie powołana podkomisja, która rozpocznie

prace nad tekstem prezydenckim.

Oczywiście, tak jak powiedziałem, wydaje mi się, iż

co do tego nie będzie wątpliwości, że w tekście tym będziemy chcieli zamieścić również

kwestie związane ze zgromadzeniami spontanicznymi.

Dzięki tej nowelizacji również te

kwestie będziemy chcieli tam umieścić.

Zamykam wspólne posiedzenie Komisji.

Dziękuję bardzo za udział wszystkim

przybyłym.

Dziękuję panu ministrowi Łaszkiewiczowi za udział w imieniu pana

prezydenta.

Dziękuję bardz