text:
S e j m

w dniu 29 marca 2012 r.

(drugi dzień obrad)

Warszawa

Zmiana porządku dziennego

Punkt 9. porządku dziennego: Informacja

niach polskiej polityki zagranicznej

w 2012 roku

Minister Spraw Zagranicznych

11. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 29 marca 2012 r.)

str. str.

Punkt 9. porządku dziennego (cd.)

Minister Spraw Zagranicznych

Minister Spraw Zagranicznych

Minister Spraw Zagranicznych

Zmiana porządku dziennego

Punkt 10. porządku dziennego: Sprawoz-

Poseł Sprawozdawca Maks Kraczkowski .

.

.

.

250

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki

Punkt 11. porządku dziennego: Sprawoz-

skiej przeznaczonych na ﬁnansowanie

wspólnej polityki rolnej

Poseł Sprawozdawca Stanisław Kalemba .

.

.

.

262

Punkt 12. porządku dziennego: Sprawoz-

turnieju Mistrzostw Europy w Piłce

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu

Punkt 17. porządku dziennego: Sprawoz-

danie Komisji Infrastruktury

o rządowym projekcie ustawy

str. str.

Poseł Sprawozdawca Stanisław Żmijan .

.

.

.

281

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Punkt 18. porządku dziennego: Sprawoz-

Poseł Sprawozdawca Stanisław Huskowski .

.

293

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

Oświadczenia

(Przerwa w posiedzeniu)

str. str.

Cezary Grabarczyk, Jerzy Wenderlich, Marek Kuchciński

i Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)

Marszałek:

Wznawiam posiedzenie.

słów: Marka Balta, Michała Kabacińskiego, Agniesz-

kę Hanajczyk oraz Marka Poznańskiego.

słowie Marek Poznański oraz Michał Kabaciński.

Marek Poznański oraz Marek Balt.

Witam panów posłów sekretarzy.

Szanowni Państwo!

Serdecznie witam prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej i członków korpusu dyplo-

matycznego przybyłych w celu wysłuchania informa-

cji ministra spraw zagranicznych.

(Zebrani wstają,

oklaski)

Wysoka Izbo!

W związku z tragicznym wypad-

kiem samochodowym koło Żywca, w którym zginęło

8 górników kopalni w Mysłowicach, proponuję, aby

Sejm chwilą ciszy uczcił pamięć oﬁar tej katastrofy.

(Zebrani wstają, chwila ciszy)

Dziękuję bardzo.

Proszę posła sekretarza o odczytanie komuni-

misją Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii

— Infrastruktury – o godz. 14,

— Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii

— Karkonosko-Izerskiego Zespołu Parlamentar -

w sali nr 307 w budynku B. Dziękuję.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Komisja Ustawodawcza przedłożyła sprawozdanie

gotowaniu ﬁnałowego turnieju Mistrzostw Europy

Proszę o zabranie głosu ministra spraw zagra-

nicznych pana Radosława Sikorskiego w celu przed-

stawienia informacji.

Bardzo proszę, panie ministrze.

168

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Panie Prezydencie!

Pani Marszałek!

Panie Pre-

mierze!

Członkowie Rady Ministrów!

Ekscelencje!

Członkowie Korpusu Dyplomatycznego!

Wysoki Sej-

mie!

Rok temu zdałem Wysokiej Izbie sprawozdanie

z działania podczas pełnej kadencji.

Dzisiaj przedsta-

wiam plany na drugą, jako najdłużej urzędujący

w wolnej Polsce minister spraw zagranicznych.

Dzię-

ki zaufaniu do koalicji Platformy Obywatelskiej

swój wyraz w wynikach ostatnich wyborów, polska

polityka zagraniczna zyskała na stabilności i przewi-

dywalności.

Koniunktura międzynarodowa Polski jest nadal

dobra, choć gorsza niż w niedawnej przeszłości.

Nie

widzę zagrożeń dla pokoju, a Polska z każdym ro-

kiem jest bliższa osiągnięcia należnego jej miejsca

w świecie.

Jednak gospodarcza i wojskowa siła Za-

chodu oraz jego prestiż zmalały.

W Europie wspólno-

towa metoda decyzyjna jest coraz częściej podważa-

na, a kryzys gospodarczy zmniejszył atrakcyjność

cywilizacyjną i siłę oddziaływania Unii.

Stany Zjed-

noczone redukują budżet obronny oraz reorientują

swą politykę na Pacyﬁk.

Dzięki wysokim cenom su-

rowców i determinacji przywództwa Rosji postępują

próby jednoczenia państw poradzieckich wokół alter-

natywnego dla Europy ośrodka politycznego.

Przychodzi nam działać w czasach kryzysu świa-

towego.

Zanim przyzwyczaimy się do faktu, że Polska

radzi sobie z nim lepiej niż każdy inny kraj w Euro-

pie, przypomnę, że nie zawsze tak bywało.

W czasie

Wielkiej Depresji lat 30. obywatele II Rzeczypospoli-

tej doświadczyli biedy na ogromną skalę.

W 1935 r.

dochód narodowy wyniósł połowę tego, co w roku

1929, a bezrobocie na wschodzie kraju przekraczało

50%.

Żyjemy w trudnych czasach, ale nie tak drama-

tycznych.

Podczas tego kryzysu polska gospodarka,

szósta w Unii, rośnie, a nie maleje.

Według OECD

jesteśmy od 2007 r. najszybciej rosnącą gospodarką

w tym prestiżowym klubie 34 krajów, skupiającym

najzamożniejsze państwa świata.

Powtarzam raz

jeszcze: współczesna Polska jest najlepszą, jaką mie-

liśmy.

Za swoje zadanie jako szefa polskiej dyplomacji

uznaję takie prowadzenie polskiej polityki zagranicz-

nej, aby przyczyniło się ono znacząco do poprawy

naszego bezpieczeństwa, wzrostu zamożności i siły.

Wysoki Sejmie!

W ubiegłym roku najważniejszym

instrumentem przeciwdziałania niesprzyjającym

nam trendom i ich odwracania była naturalnie pre-

zydencja Polski w Radzie Unii Europejskiej.

Mogę

z dumą powiedzieć, że mimo niekorzystnych okolicz-

ności polskie przewodnictwo jest uważane za najlep-

w awangardzie Europy” („Libération”), „Oskar dla

Polski za prezydencję” („Hospodářské noviny”),

„Polska powstrzymuje eurosceptycyzm” („El País”),

„Uczmy się europejskiego ducha od Polaków” (włoski

dziennik).

Oto zaledwie kilka tytułów z prasy zagra-

nicznej opisujących polską prezydencję.

Tę pozytywną opinię podzielili nasi rodacy – aż

68% Polaków uważa, że prezydencja była udana.

Po-

twierdziliśmy naszą pozycję ważnego państwa człon-

kowskiego.

Zmieniliśmy wizerunek Polski z kraju,

który z Unii jedynie czerpie, na państwo, które

owszem, czerpie, ale i pobudza innych do działania.

Dziś kojarzymy się ze wzrostem gospodarczym, nowo-

czesnością i skutecznym zarządzaniem, staliśmy się

partnerem, o którego warto zabiegać.

Polska udowodniła, że jest wiarygodnym i odpo-

wiedzialnym podmiotem, państwem przynoszącym

rozwiązania, a nie problemy.

Utrzymaliśmy wiarę

w Unię, promując zasadę „więcej, a nie mniej Euro-

py”.

Strzegliśmy spójności Unii w obliczu propozycji,

które podważały istotę całej Wspólnoty.

Dzięki pol-

skim wysiłkom Parlament Europejski przyjął tzw.

sześciopak, czyli pakiet rozporządzeń i dyrektyw

wzmacniających ład gospodarczy w streﬁe euro.

Uważam, że gdyby Unia przyjęła go wcześniej, do tak

poważnego kryzysu mogłoby nie dojść.

Polska prezy-

dencja opracowała też „Europejski konsensus na

rzecz wzrostu”, raport zawierający rekomendacje, jak

przyspieszyć rozwój gospodarczy w Europie.

Nasze

przewodnictwo przybliżyło Unię do oczekiwanego od

30 lat kompromisu w sprawie patentu europejskiego.

Podpisaliśmy także traktat akcesyjny z Chorwacją

i zamknęliśmy 6 rozdziałów negocjacyjnych z Islan-

dią.

Nasza administracja wykazała się sprawnością,

a urzędnicy kompetencją i skutecznością.

Polska prezydencja, mimo zaangażowania Unii na

Południu, przedstawiła ofertę dla Wschodu.

Uzgodni-

liśmy tekst umowy stowarzyszeniowej z Ukrainą,

która powinna być parafowana już jutro.

Zainicjowa-

liśmy negocjacje podobnych umów z Gruzją i Mołda-

wią.

To, czy europejskie aspiracje naszych wschod-

nich sąsiadów ziszczą się, zależy przede wszystkim

od nich samych.

W Warszawie odbył się drugi szczyt

Partnerstwa Wschodniego, na którym państwa Unii

przyjęły deklarację w sprawie nieprzestrzegania stan-

dardów demokratycznych na Białorusi.

Debata wokół

tej deklaracji pokazała też niestety, że nie wszystkie

państwa Partnerstwa są świadome, iż droga do Eu-

ropy wiedzie poprzez przestrzeganie europejskich

standardów demokracji.

Eurosceptyków pytam: Czy wyobrażają sobie pań-

stwo naszą politykę wschodnią bez Unii Europej-

skiej?

Czy sami bylibyśmy w stanie sﬁnansować taki

projekt, jak Partnerstwo Wschodnie?

Właśnie na

Wschodzie wyraźniej niż gdziekolwiek widać to,

o czym piszą akademickie podręczniki integracji eu-

ropejskiej: dzięki Unii polska siła oddziaływania

zwielokrotnia się.

Szanowni państwo, w czasie prezydencji tradycyj-

nie działaliśmy na rzecz stabilnego otoczenia Unii

Europejskiej, zarówno południowego, jak i wschod-

niego wymiaru polityki sąsiedztwa.

Obu wektorom

tej polityki będzie służył zaproponowany przeze mnie

Europejski Fundusz na rzecz Demokracji.

Uzyskali-

11. posiedzenie Sejmu w dniu 29 marca 2012 r.

169

śmy już zgodę polityczną na jego uruchomienie, któ-

re być może nastąpi jeszcze w tym roku.

Polska po-

maga krajom arabskim na trudnej ścieżce moderni-

zacji i demokratyzacji.

Wprzęgamy Europę do celów wspólnych, także

tych najważniejszych dla naszej polityki zagranicz-

nej, i jednocześnie dajemy Unii siłę i środki do reali-

zacji celów całej Wspólnoty.

Udana prezydencja

umocniła pozycję Polski nie tylko w Unii, ale i na

świecie.

Przedstawiciele polskiego Ministerstwa

Spraw Zagranicznych aż 14 razy reprezentowali wy-

soką przedstawiciel na spotkaniach z państwami

trzecimi, w tym osobiście kilkukrotnie zastępowałem

Catherine Ashton.

Występowałem w jej imieniu przed

Komisją Spraw Zagranicznych Parlamentu Europej-

skiego, a także przewodniczyłem unijnym misjom

w Afganistanie i Pakistanie.

Dzięki prezydencji

wzrosła rozpoznawalność naszej marki w świecie.

Wykorzystujemy ten fakt do skutecznej realizacji na-

szych interesów poza Europą, zwłaszcza w Azji i Ame-

ryce Łacińskiej.

W czasie przewodnictwa działaliśmy na rzecz ca-

łej Unii, ale jednocześnie dbaliśmy o nasze interesy

narodowe.

Świadczy o tym utrzymanie propozycji

Komisji Europejskiej w sprawie perspektywy ﬁnan-

sowej na lata 2014–2020 jako podstawy do dalszych

negocjacji.

Sprzeciwiamy się temu, by Polska z racji

szybkiego wzrostu gospodarczego miała otrzymać

mniej środków z budżetu unijnego.

Nie chcemy być

karani za sukces.

W czasie negocjacji rozpoczniemy

intensywną współpracę między polskim parlamen-

tem a parlamentami państw unijnych.

Opierając się

na ścisłej koordynacji z państwami Grupy Wyszeh-

radzkiej oraz grupy przyjaciół polityki spójności, bę-

dziemy chcieli sprawić, by negocjacje budżetowe nie

ograniczały się do uzgodnień między największymi

państwami.

Dla Polski kluczowe są inwestycje europejskie, bo

pomagają przezwyciężyć kryzys i jednocześnie

wzmacniają rynek wewnętrzny.

Są korzystne nie tyl-

ko dla bezpośrednich beneﬁcjentów,aletakżepośred-

nio dla płatników netto, gdyż przynoszą korzyści

przedsiębiorstwom z tych krajów.

To też jest nasz

wkład w rozwój całej Wspólnoty.

Od wielu lat Polska konsekwentnie prowadzi od-

powiedzialną politykę gospodarczą i ﬁnansową.

Roz-

wiązania, które przyjęliśmy 15 lat temu w naszej kon-

stytucji, przejmuje dziś cała Europa.

Proponowane

przepisy europejskiego paktu ﬁskalnego powtarzają

art. 216 naszej ustawy zasadniczej.

Nie mieliśmy wąt-

pliwości, że w polskim interesie było podpisanie umo-

wy ﬁskalnej.

W perspektywie roku 2015 chcemy speł-

nić wszystkie kryteria konwergencji i być zdolni do

przyjęcia euro.

W interesie politycznym Polski leży

przystąpienie do najściślejszego kręgu integracji kra-

jów, które posługują się wspólną walutą.

Prezydencja była okresem oddziaływania na Eu-

ropę, ale też pomogła nam zrozumieć Unię Europej-

ską już nie jako debiutantom, lecz jako współgospo-

darzom.

Głos zabrał prezydent Bronisław Komorow-

ski, który, zwracając się do posłów i senatorów, na-

zwał prezydencję, cytuję: „ukoronowaniem naszej

polskiej pracy, wysiłku całego społeczeństwa i wszyst-

kich ekip rządzących Polską po 1989 r., wszystkich

prezydentów”.

(Oklaski)

Wysoki Sejmie!

We wtorek rząd przyjął dwa do-

kumenty.

Pierwszy to założenia polskiej polityki za-

granicznej na bieżący rok.

Jest to dokument zastrze-

żony, ale mogę wyjawić, że po raz pierwszy zawiera

on listę strategicznych projektów gospodarczych, któ-

re będziemy energicznie wspierać.

Już w ubiegłym

roku nasi dyplomaci interweniowali 600 razy na

rzecz polskich przedsiębiorstw działających w blisko

60 krajach, także w regionach pozaeuropejskich, na

przykład w ogarniętej wojną domową Libii.

Drugi dokument, wynikający z ustawy o działach

administracji rządowej, to „Priorytety polskiej poli-

tyki zagranicznej na lata 2012–2016”.

To jedyna stra-

tegia polityki zagranicznej w ostatnim 20-leciu.

Szczegółowo analizujemy w niej cele i zadania, które

przed nami stoją.

Wkrótce dokument zostanie opu-

blikowany na stronach internetowych Ministerstwa

Spraw Zagranicznych.

O ile to możliwe, prosiłbym

panią marszałek o włączenie „Priorytetów...”*

)

do

protokołu sejmowego.

W tym miejscu chciałbym więc

tylko zasygnalizować kilka spraw, które uważam za

szczególnie ważne lub pilne.

Naszym najważniejszym partnerem w Europie

z racji wielkości obrotów handlowych, ale coraz bar-

dziej także w wyniku podobieństw kultury gospodar-

czej i koncepcji politycznych, są Niemcy.

Z uwagi na

liczbę ludności, wielkość PKB czy też siłę głosów

ustalonych zgodnie z traktatem z Lizbony Niemcy są

największym udziałowcem w Unii Europejskiej.

Naj-

większym, z ok. 1/4 udziałów, lecz nie dominującym.

To oznacza, że w Unii trudno cokolwiek przeprowa-

dzić wbrew Niemcom, ale i Niemcy, aby zrealizować

swoje koncepcje, potrzebują więcej niż jednego part-

nera.

Wtedy gdy przedsięwzięcie jest zagrożone, na

największym udziałowcu spoczywa oczywiście naj-

większa odpowiedzialność, ale ma on też największe

możliwości, aby je ratować.

Chcemy razem działać na

rzecz silnej Unii.

Tak jak zadeklarowałem niemiec-

kim przyjaciołom w berlińskim przemówieniu: jeżeli

włączycie nas w proces podejmowania decyzji, może-

cie liczyć na wsparcie ze strony Polski.

Cieszymy się z intensyﬁkacji współpracy z Fran-

cją, także w ramach Trójkąta Weimarskiego.

To do-

brze, że Francja zaczyna doceniać wkład Polski

w kształtowanie silnego przywództwa w Europie.

Żałujemy, że Wielka Brytania – kraj tak bliski kolej-

nym pokoleniom polskich migrantów i mnie osobi-

ście, którego ﬁlozoﬁęwolności,takżewolnościgospo-

darczej, podzielamy – nie chce być liderem europej-

*

)

170

skiej obronności.

Liczymy na bliski dialog polityczny

z nowymi rządami Hiszpanii i Włoch.

Ze Szwecją

działamy ramię w ramię na rzecz wdrożenia Part-

nerstwa Wschodniego i transformacji w całym są-

siedztwie Unii.

W świecie zauważono propozycje

rozbrojeniowe złożone przez nas wraz z Norwegią,

która jest dla nas także źródłem inspiracji, jeśli cho-

dzi o odpowiedzialną eksploatację złóż gazu.

Przejmując w lipcu przewodnictwo w Grupie Wy-

szehradzkiej, Polska zaproponuje nowe inicjatywy na

rzecz umocnienia najlepszych w historii relacji z Cze-

chami, Słowacją i Węgrami.

Węgry niosą dziś odpo-

wiedzialność za reputację całego naszego regionu

w dziedzinie przestrzegania norm demokratycznych.

Już w 2016 r. utworzymy wyszehradzką grupę bojo-

wą będącą regionalnym wkładem w rozwój zdolności

obronnych Unii Europejskiej.

Do wielu projektów,

w tym wyszehradzkich, będziemy zapraszać na-

szych ważnych partnerów: Rumunię i Bułgarię.

Cieszymy się ze świetnych stosunków z Estonią

i Łotwą, a w stosunkach z Litwą liczymy na nowe

otwarcie z rządem, który wyłoni się po październiko-

wych wyborach.

Niezmiennie popieramy prawo Izra-

ela do istnienia w bezpiecznych granicach, ale odra-

dzamy wojnę z Iranem.

Zachęcamy do dialogu z Pa-

lestyńczykami.

Szanowni Państwo!

Na Wschodzie jest znacznie

gorzej, niżby się chciało, i znacznie lepiej, niż bywało

i niż mogłoby być.

Musimy liczyć na zmiany ewolu-

cyjne.

Proponować będziemy, jako Polska i jako Unia,

zachęty do dalszej transformacji w odpowiedzi na

realne poczynania transformacyjne, co ujmuje zasa-

da: więcej za więcej.

Chcielibyśmy móc kiedyś powie-

dzieć słowami prof. Jana Kieniewicza o naszych

wschodnich sąsiadach, że „ani tu Wschód, ani Za-

chód, lecz po prostu Europa.

Europa na wschodniej

stronie kontynentu albo międzymorze wolnych oby-

wateli przywrócone po wiekach Europie”.

(Oklaski)

Ukraina pozostaje naszym najważniejszym nie-

atlantyckim partnerem strategicznym.

Niezmiennie

gotowi jesteśmy ją wspierać, jeśli deﬁnitywniewybie-

rze europejskie przeznaczenie.

Apelujemy do władz

ukraińskich o stworzenie warunków politycznych, do

których należą standardy traktowania opozycji oraz

jakość procesów wyborczych i sądowych, a które

umożliwią podpisanie i wejście w życie umowy sto-

warzyszeniowej z Unią.

Cieszymy się na wspólne

emocje piłkarskie podczas zbliżających się mistrzostw

Europy.

Mamy nadzieję, że nowy prezydent Rosji nada

swemu krajowi impuls modernizacyjny zgodnie

z oczekiwaniami społeczeństwa.

Niezmiennie działać

będziemy na rzecz pojednania polsko-rosyjskiego,

które powinno uzyskać wymiar duchowy podczas

zbliżającej się pierwszej w historii wizyty w Polsce

patriarchy moskiewskiego całej Rusi.

Cieszymy się

z rychłego wdrożenia umowy o małym ruchu gra-

nicznym z okręgiem królewieckim i tym bardziej

dziwią nas sygnały o planach rozmieszczenia tam no-

wych ofensywnych rodzajów broni.

Usilnie zabiegamy

o zwrot naszej własności – wraku samolotu TU-154,

w którym zginęli nasi przywódcy i przyjaciele.

(Oklaski)

(Głos z sali: Ooo…)

(Poseł Jolanta Szczypińska: Jeszcze 5 lat?)

Białoruś niestety upiera się, aby w stosunkach

z Europą realizować zasadę: mniej za mniej.

Zgodnie

z propozycją Donalda Tuska na forum szczytu Part-

nerstwa Wschodniego przygotowaliśmy ofertę współ-

pracy, która czeka na dzień, gdy ustaną represje,

a opozycja polityczna będzie mogła odgrywać należną

jej rolę.

Naszym najważniejszym partnerem pozaeuropej-

skim pozostają Stany Zjednoczone, które są nam

szczególnie bliskie zawsze i wszędzie tam, gdzie

wspólnie realizujemy ideały wolności i demokracji.

Cieszymy się, że amerykańskie ﬁrmy badają polskie

złoża gazu łupkowego i stają do przetargów na tech-

nologie planowanych elektrowni atomowych.

Chle-

bem i solą powitamy pierwszy na naszej ziemi stały

oddział wojsk amerykańskich.

Gotowi jesteśmy do

realizacji polsko-amerykańskiej umowy o bazie obro-

ny przeciwrakietowej, choć pamiętamy, że amery-

kańskie plany mogą ulec modyﬁkacji, np. gdyby do-

szło do porozumienia w sprawie programu atomowe-

go Iranu.

Oczekujemy wypełnienia zobowiązań pre-

zydenta Baracka Obamy w sprawie wprowadzenia

ruchu bezwizowego, choć zauważamy, że ruch bezwi-

zowy do USA stał się płatny i wymaga uprzedniej

rejestracji.

Wysoka Izbo!

Za nasze bezpieczeństwo odpowie-

dzialne jest przede wszystkim Wojsko Polskie, przy

czym w sferze międzynarodowej liczymy na Sojusz

Północnoatlantycki.

Jesteśmy krajem, który według

biura budżetowego NATO w ostatnich 20 latach naj-

bardziej zwiększył wydatki na obronność – o 210%.

Będziemy zabiegać, by podejmowane na zbliżającym

się szczycie NATO decyzje umacniały zdolności do

realizacji podstawowej misji Sojuszu – obrony tery-

toriów państw członkowskich.

Spodziewamy się też

decyzji o sposobie zakończenia misji w Afganistanie.

Polska, zgodnie z przyjętym już harmonogramem,

będzie stopniowo redukować swoje zaangażowanie,

a pod koniec bieżącego roku przekształci swoją misję

z bojowej na szkoleniową.

Trwają też uzgodnienia

polityczne, które powinny pozwolić na ogłoszenie

w Chicago tzw. tymczasowej operacyjności natow-

skiego systemu obrony przeciwrakietowej.

Z doświadczenia polskiej prezydencji wynika, że

wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Eu-

ropejskiej nie daje się niestety realizować w 27 państw

i należy zainicjować przewidzianą w traktacie z Li-

zbony wzmocnioną współpracę państw chętnych.

W tym roku rozpoczniemy kampanię na rzecz

uzyskania przez Polskę niestałego miejsca w Radzie

Bezpieczeństwa ONZ w 2018 r.

Wysoki Sejmie!

Nadajemy nowy impet wymiarowi

samorządowemu i obywatelskiemu polityki zagra-

171

nicznej.

Pozyskawszy nowe środki z budżetu – 8 mln zł

– będziemy pomagać polskim regionom i miastom

nawiązywać i kultywować wartościowe stosunki

z ich zagranicznymi odpowiednikami.

Dostosowaliśmy do potrzeb sieć polskich placó-

wek dyplomatycznych.

Muszą być one tam, gdzie

Polska ma swoje interesy, tam, gdzie Polacy inwestu-

ją, pracują i wypoczywają, odwiedzają rodziny i przy-

jaciół.

Likwidacji niektórych placówek towarzyszyło

powołanie nowych: konsulatów w Sewastopolu i Win-

nicy, a wkrótce w Doniecku i na dniach w Smoleńsku.

W systemie e-Konsulat można rejestrować wnioski

wizowe drogą elektroniczną.

Kilka tygodni temu

otworzyliśmy Instytut Polski w Tokio; w ramach

ofensywy kulturalnej na kontynencie azjatyckim pla-

nujemy też powołanie kolejnych instytutów: w Peki-

nie i w New Delhi.

Równolegle racjonalizujemy zatrudnienie w cen-

trali ministerstwa i na placówkach, przy czym celem

nie są tu redukcje jako takie, ale optymalizacja pra-

cy w MSZ oraz budowa kompetentnej i przyjaznej

obywatelom służby zagranicznej, służby lepiej niż

dotychczas wynagradzanej, ale też takiej, od której

się więcej wymaga i oczekuje.

Aby oczekiwaniom

tym nasi dyplomaci byli w stanie sprostać, planuje-

my w tym roku całościową reformę systemu szkole-

nia kadr.

Tydzień temu ruszył, oby ostateczny, konkurs

architektoniczny na budynek ambasady w Berlinie.

W przyszłym miesiącu oﬁcjalnie otworzę nową rezy-

dencję ambasadora w Stanach Zjednoczonych.

W prze-

budowie jest budynek konsulatu w londyńskim City.

Jednocześnie sprzedawać będziemy za duże lub zbęd-

ne nieruchomości w Kolonii, Paryżu, Waszyngtonie,

Lille czy Brukseli.

Dzięki decyzji Wysokiej Izby Ministerstwo Spraw

Zagranicznych przejmuje od Senatu zarządzanie

środkami na wsparcie Polonii i Polaków za granicą.

Dziękuję Senatowi za wielkie dzieło opieki nad roda-

kami rozsianymi po całym świecie.

Pragniemy to

zadanie kontynuować, udzielając Polonii rozumnego

wsparcia, stosownie do rzeczywistych potrzeb kraju

zamieszkiwania.

Priorytetem będzie dostęp do pol-

skiej edukacji.

Celem długoterminowym jest upodmio-

towienie Polonii, tak aby to ona skuteczniej mogła

wspierać Polskę.

Wysoki Sejmie, ożywioną dyskusję zarówno w kra-

ju, jak i za granicą wywołało wygłoszone przeze mnie

w szczytowym momencie kryzysu wokół strefy euro

przemówienie na forum Niemieckiego Towarzystwa

Polityki Zagranicznej.

Skrytykowałem Niemcy za

niewystarczające zaangażowanie w ratowanie strefy

euro, której są największym beneﬁcjentem.

Powie-

działem, że „bardziej niż niemieckiej siły zaczynam

się bać niemieckiej bezczynności”.

Z satysfakcją

stwierdzam, że od tego czasu nastąpiły dwa wyda-

rzenia.

Po pierwsze, Niemcy dały przyzwolenie Eu-

ropejskiemu Bankowi Centralnemu na dokapitalizo-

wanie banków w streﬁe euro łączną sumą 1018 mld

euro, co przytłumiło kryzys.

Po drugie, Niemcy wy-

brali na swego prezydenta Joachima Gaucka, który

z pierwszą podróżą zagraniczną przybył do Warsza-

wy.

Kraju mającego za prezydenta tak szlachetną

postać naprawdę nie musimy się bać.

Jeszcze raz dziękuję Wysokiemu Sejmowi za wy-

rażenie mi wotum zaufania stosunkiem głosów 292

do 152, a więc znacznie większym niż nakazywałaby

arytmetyka sejmowa.

Z szacunku dla zdań odręb-

nych opozycji chciałbym powrócić do dwóch pojęć,

które zdominowały dyskusję, tj. suwerenności i fede-

ralizmu.

Słowa „suwerenność” użył po raz pierwszy Jean

Bodin w 1576 r., mając na myśli wyłączność monar-

chy do sprawowania władzy ustawodawczej i wyko-

nawczej na swoim terytorium.

W czasach, gdy suwe-

renem stał się naród, przyjęło się ją deﬁniować jako

zdolność do samodzielnego, niezależnego od podmio-

tów zewnętrznych sprawowania władzy politycznej

nad określonym terytorium i ludnością.

Od razu wi-

dać, że i ta deﬁnicja jest już niewystarczająca.

Czy bowiem poddając się dobrowolnie pod jurys-

dykcję Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwo-

ści albo przekazując naszego obywatela sądowi unij-

nego kraju na podstawie europejskiego nakazu aresz-

towania, czujemy, że utraciliśmy władztwo nad sobą?

Czy tracimy poczucie bycia gospodarzem we własnym

domu, wdrażając tę czy inną dyrektywę europejską?

Czy tracimy radość z niepodległości po przegranym

głosowaniu w Parlamencie Europejskim?

Moim zda-

niem, nie.

A więc suwerenność dzisiaj to coś bardziej subtel-

nego niż wyłączność władzy politycznej.

Jest to po-

czucie, że na żadnym etapie wzmacniania współpra-

cy międzynarodowej nie tracimy podmiotowej zdol-

ności do podejmowania korzystnych bądź błędnych

decyzji.

(Oklaski) Innymi słowy, tak jak to rozumieli

nasi przodkowie, nic o nas nie decyduje się bez nas.

(Oklaski)

Kluczowe jest, czy danym regułom poddaliśmy się

dobrowolnie oraz czy w ostateczności moglibyśmy się

z nich wycofać.

Oba te warunki spełnia proces inte-

gracji europejskiej.

Do Unii weszliśmy po długich

staraniach, w wyniku ogólnonarodowego referen-

dum.

A Traktat z Lizbony, wynegocjowany przez

prezydenta Lecha Kaczyńskiego, wprowadził tryb

wystąpienia z Unii.

Eurosceptycy powinni zrozumieć, że zapoczątko-

wany przez pokój westfalski sposób pojmowania po-

lityki międzynarodowej jest dziś zbyt toporny.

Po-

strzeganie stosunków międzypaństwowych wyłącz-

nie w kategoriach „parku jurajskiego” zakłamuje

rzeczywistość.

Cytuję: „Europejczyk, który myśli, nie

może już z makiaweliczną satysfakcją cieszyć się

z niepowodzenia sąsiada”, mawiał jeden z ojców za-

łożycieli Wspólnoty.

Niczym nieograniczoną samodzielnością mogą się

cieszyć dzisiaj wyłącznie państwa autarkiczne, samo-

172

izolujące się.

Państwa niewiarygodne.

Przywódca

Białorusi chwali się przed swoim społeczeństwem

absolutną suwerennością, na przykład wobec „naci-

sków ze strony Unii”.

Oznacza to, że faktycznie może

wtrącać do więzień opozycjonistów, ale jest też cał-

kowicie zależny od tych, którzy zaopatrują Białoruś

w ropę czy gaz albo też oferują jej gwarancje kredy-

towe lub grożą ich wycofaniem.

Także reżim Korei

Północnej funkcjonuje na łasce Chin.

I negocjuje ko-

lejne transze pomocy żywnościowej od USA.

Jedynym skutecznym instrumentem zachowania

praktycznej zdolności do działania jest budowanie

sojuszy w gronie podobnie myślących państw.

Takich

właśnie narzędzi umacniania polskiej suwerenności

dostarcza nam polityka europejska.

Jak zauważył

Václav Havel: „krzyczenie o nieokreślonych intere-

sach narodowych jest zwykłym maskowaniem braku

zdobycie prestiżu czy wyjątkowej pozycji we Wspól-

nocie”.

(Oklaski)

Suwerenność daje nam status podmiotu, i to nie-

małego, w globalnej pierwszej trzydziestce z około

200 państw członkowskich ONZ.

Niech nam służy

jako instrument do realizacji naszych interesów i aspi-

racji, a nie będzie zaklęciem, które miałoby uniemoż-

liwiać nam zawieranie korzystnych umów.

Celnie

ujął to Leszek Kołakowski: „Suwerenność (...) nie

polega na tym, by państwo mogło się nie liczyć z ist-

nieniem, interesami i aspiracjami innych państw.

W takim sensie nie są suwerenne nawet Stany Zjed-

noczone.

Państwo jest suwerenne nie przez brak fak-

tycznych ograniczeń narzucanych przez innych ani

przez – niewykonalną – autarkię gospodarczą, ale

przez to, że jakiekolwiek decyzje podejmuje, złe czy

dobre, podejmuje je samo, również gdy wymusza je

sytuacja albo inni: nawet państwo, które coś posta-

nawia w wyniku groźby sąsiadów, nie traci przez to

suwerenności, jest bowiem w jego mocy postanowić

inaczej, choćby wbrew własnym interesom”.

Istotę suwerenności ukazuje obecne położenie

Grecji.

Kraj ten ani na sekundę nie stracił prawnej

suwerenności.

Wszystkie greckie decyzje podejmuje

demokratycznie wybrany parlament i rząd.

Grecja

może w każdej chwili ogłosić niewypłacalność, przy-

wrócić własną walutę i spróbować własnej drogi wyj-

ścia z kryzysu.

Jednak w praktyce potrzeba uzyska-

nia wsparcia dla sﬁnansowania programu napraw-

czego wymusiła uchwalenie określonych ustaw, w okre-

ślonych terminach, i nadzór nad ich wdrożeniem ze

strony podmiotów zewnętrznych.

I nie ma w tym nic

oburzającego.

Tak jak niesolidny dłużnik musi oddać

zastaw lub ograniczyć życie ponad stan, tak i żadne

państwo nie ma prawa do życia na koszt innych.

(Oklaski) Jest to fakt natury ekonomicznej, ale i im-

w 2008 r. rynki zakwestionowały arbitralne decyzje

ﬁnansistów, którzy przed ekranami swoich kompu-

terów 10 lat temu zdecydowali, że sam fakt bycia

członkiem strefy euro gwarantuje wypłacalność da-

nego kraju.

Po okresie złudnej równowagi w stabilnej

z pozoru streﬁe euro wróciliśmy do zasady: państwo

jest tak wiarygodne, jak wiarygodne są jego zasoby.

Ergo najpewniejszą drogą do utrzymania rzeczywi-

stej suwerenności jest takie kształtowanie ﬁnansów

państwa, deﬁcytuizadłużenia,abyinwestorzychcie-

li kupować nasze obligacje z możliwym do sﬁnanso-

wania oprocentowaniem.

Dopóki państwa mają po-

trzeby kredytowe, dopóty będą musiały oferować

swoje obligacje z obietnicą procentu, który ktoś uzna

za godziwy.

Jak na tym tle wygląda Polska?

Jak zabezpiecza-

my naszą suwerenność ﬁnansową?

Gdzie jesteśmy

na skali od najwyższej wiarygodności ﬁnansowej do

niewypłacalności?

Pamiętajmy o tym, że PRL wyzio-

nęła ducha jako bankrut.

Po wprowadzeniu stanu

wojennego władze komunistyczne ogłosiły niewypła-

calność i przez dekadę Polska nie regulowała zadłu-

żenia zagranicznego.

Dopiero wolna Polska wynego-

cjowała jego redukcję, dokonała zamiany starych

zobowiązań na obligacje Brady’ego i powróciła na

międzynarodowe rynki ﬁnansowe.

Zmiany rentowności naszych obligacji są dobrą

ilustracją tezy Davida Hume’a, który twierdził, że nic

nie jest pewniejszą oznaką bogactwa narodu niż wy-

sokość oprocentowania długów.

W 1994 r. aby znaleźć

nabywców na nasze 3-letnie obligacje, musieliśmy

oferować odsetki w wysokości 16%.

W 2000 r. spadły

one o połowę, do nieco ponad 8%.

Kolejną dekadę

później inwestorzy zadowalali się już nieco ponad 5%.

W lutym rentowność polskich obligacji 10-letnich

imiennych denominowanych w euro wyniosła 4,8%.

Rząd Portugalii musi zapłacić aż 12%, aby zachęcić

do zakupu analogicznych papierów dłużnych.

Według

notowań giełdowych rentowność naszych 10-letnich

euroobligacji w ubiegłym miesiącu po raz pierwszy

w historii spadła poniżej 4%.

Gorsze notowania od

naszych obligacji miały dziesięciolatki Włoch i Hisz-

panii.

Co więcej, w tym miesiącu po raz pierwszy

w historii koszt ubezpieczenia 5-letniego polskiego

długu spadł poniżej kosztów ubezpieczenia analo-

gicznego długu Francji.

Już wcześniej wyprzedzili-

śmy w tej dziedzinie Hiszpanię, Włochy i Belgię, te-

raz gonimy Austrię.

Jest to miernik faktycznej wia-

rygodności kraju, którego nie można zdezawuować.

Inwestorzy kładący na szalę własne pieniądze kieru-

ją się obiektywnymi danymi, nie ulotnymi wrażenia-

mi.

I jeśli ich opinie o Polsce współgrają z pozytyw-

nymi recenzjami prasowymi, powinno to być powo-

dem do satysfakcji.

Nowoczesny polski patriotyzm

budujmy nie na godnościowym wzmożeniu, lecz na

dumie z realnych sukcesów.

(Oklaski)

Od czasu powołania rządu Donalda Tuska ren-

towność pięciolatek na przetargu obligacji skarbo-

wych spadła o 1,1 punktu procentowego.

Te dane nie

są tylko statystykami, lecz mają swoje wymierne

skutki dla budżetu państwa i dla podatników.

Jeden

procent różnicy w cenie obligacji to według moich

szacunków oszczędność 7,6 mld zł rocznych kosztów

173

obsługi naszego długu.

To 38 szpitali albo 34 nowo-

czesne samoloty bojowe.

Taka jest coroczna premia

za odpowiedzialność.

(Oklaski)

Walka o wiarygodność ﬁnansową jest więc dziś

batalią o siłę naszego państwa i dobrobyt obywateli.

Ale jest czymś jeszcze ważniejszym.

Jest także walką

o naszą praktyczną suwerenność, bo kraje, które w od-

różnieniu od nas zaniedbały reformy, żyły ponad stan,

zafundowały sobie zbyt szczodre systemy socjalne

i emerytalne, a w efekcie straciły zaufanie rynków,

dziś żyją w cieniu groźby utraty zdolności do stano-

wienia o swojej polityce ﬁnansowej i gospodarczej.

Bezprecedensowa w naszej historii wiarygodność

Polski nie zaistniała sama z siebie.

Wypracowali ją

Polacy przez dwie dekady ciężkiej pracy, ale pomogła

też rozważna polityka rządu, który nie dał się namó-

wić na szarże makroekonomiczne.

Bo patriotyzm

dzisiaj to nie wdawanie się w utarczki słowne z po-

tężniejszymi sąsiadami, to konsekwentne budowanie

podwalin siły Polski.

Jaki z tego morał?

Chcesz coś

zrobić dla wiarygodności, ba, suwerenności Polski,

to popieraj dalsze reformowanie ﬁnansów państwa,

podnieś rękę za reformami emerytalnymi rządu.

A jeśli nie podniesiesz, to odłóż na bok slogany o su-

werenności.

(Oklaski)

Wysoki Sejmie!

W dyskusji po mowie berlińskiej

często padało też słowo „federacja”, czasami jako za-

rzut, czy wręcz obelga.

Posłuchajmy więc Juliusza

Mieroszewskiego, publicysty paryskiej „Kultury”:

Każda federacja jest zawsze sumą kompromisów.

Mi-

nęły czasy, kiedy to my federalizowaliśmy innych.

Dziś możliwa jest federacja tylko na zasadzie całko-

witej równości.

Może się zdarzyć, że realizacja pro-

gramu federacyjnego pociągnie za sobą konieczność

poniesienia oﬁar.

Tym, którzy nawoływali i nadal

nawołują, że nie oddamy ani jednego guzika, należy

przypomnieć, że korzystniej jest ponieść pewne oﬁa-

ry w celu zrealizowania systemu politycznego w Eu-

ropie, który zapewnić może Polsce bezpieczny rozwój

przez setki lat, niż wykrzykiwać, że się nie odda ani

guzika, a w razie katastrofy osiemnastego dnia woj-

ny opuścić kraj.

(Oklaski)

Nie zgadzam się, aby w polskiej debacie publicznej

słowo „federacja” było używane jako synonim zdrady.

Wszak pokaźna część naszej historii obejmuje do-

świadczenia unijne, konfederacyjne i federacyjne.

Budowaliśmy z sąsiadami zarówno związki państw,

czyli unie personalne, jak i państwa związkowe, unie

realne.

Mówiłem o tym w Berlinie, powiem i dziś.

Począwszy od końca XIV w., związaliśmy się z Wiel-

kim Księstwem Litewskim.

Gdyby w początkach

wieku XVII udała się unia personalna z Rosją, to nie

tylko uniknęlibyśmy rozbiorów, ale obszar parlamen-

taryzmu mógłby sięgnąć już wtedy po Pacyﬁk.

Wy-

konajmy ćwiczenie z matematyki.

Z tysiącletniej hi-

storii Polski aż cztery stulecia to doświadczenia fe-

deracyjne.

Warto przypomnieć w tym miejscu wygło-

szone w 2003 r. słynne rzymskie wezwanie papieża

Jana Pawła II: Od unii lubelskiej do Unii Europej-

skiej.

Mądra federacja może więc być drogą do budo-

wy wspólnej potęgi, a nie do utraty tożsamości.

Żeby odpowiedzieć sobie, jakie są dzisiaj pożądane

ramy kompromisu konstytucyjnego, nie wystarczy po-

myśleć, co by nam odpowiadało.

Trzeba się zastanowić,

jakie są możliwe scenariusze rozwoju Unii i jak polskie

koncepcje można wpisać w to, co są w stanie zaakcep-

tować pozostali członkowie europejskiej rodziny.

Pierwsza możliwość, która na jesieni zeszłego

roku stała się wyobrażalna, to perspektywa rozpadu.

Już w 1924 r.

Paul Valéry pytał: „Czy Europa stanie

się tym, czym właściwie jest, a mianowicie małym

przedpolem kontynentu azjatyckiego?”.

Po wydarze-

niach ostatnich lat przetrwanie Unii Europejskiej nie

możemy już przyjmować za pewnik.

Oto czarny scenariusz.

W Unii, której przyszłość

stoi pod znakiem zapytania, część polityk wspólno-

towych obumiera.

Pozostają tylko niektóre, i to w szcząt-

kowej postaci.

Stopniowo demontowany jest system

Schengen.

Coraz więcej państw zamyka swoje grani-

ce przed napływem migracji zarobkowej z innych

państw członkowskich.

W konsekwencji znika wspól-

ny rynek pracy.

Kończą się naturalnie wieloletnie

ramy ﬁnansowe, bo któż chciałby wpłacać miliardy

euro na coś, co za chwilę być może będzie trzeba spi-

sać na straty?

A więc kończą się środki ze wspólnej

polityki rolnej i polityki spójności.

Nie mogąc kom-

pensować mniejszej konkurencyjności transferami

wspólnotowymi, kraje przywracają bariery celne.

Upada program stypendialny Socrates-Erasmus, ni-

kogo nie stać na wysyłanie studentów za granicę.

Królują egoizm, partykularyzm i protekcjonizm.

Eu-

ropa powraca do złej przeszłości.

Solidarność prze-

grywa z dominacją silniejszych.

Całkowitej erozji

ulega wymiar zewnętrzny unijnej polityki: europej-

ska polityka sąsiedztwa, polityka handlowa, Europej-

ska Służba Działań Zewnętrznych.

Podzielona Euro-

pa traci szanse na pozostanie ważnym graczem go-

spodarczym i politycznym w świecie.

Zmęczone skąp-

stwem na budżety obronne i ogólną niewydolnością

Europy USA występują z NATO.

Próżnię po Zacho-

dzie wypełnia na Wschodzie Rosja, a w Azji – Chiny.

Świat arabski trawią kryzysy transformacyjne.

Eu-

ropa nie służy już pozytywnymi wzorcami.

A gdzie jest Polska w tej czarnej wizji?

Pozosta-

wiona samej sobie, na peryferiach pogrążonej w ma-

razmie Europy.

Zmagająca się z niedokończoną mo-

dernizacją i pozbawiona trwałych podstaw bezpie-

czeństwa.

Drugi scenariusz, niestety bardzo prawdopodob-

ny, to dryf.

Unia Europejska trwa w niezmienionym

kształcie.

Zadłużone państwa członkowskie, choć

mozolnie i nie bez oporu, naprawiają swoje ﬁnanse

publiczne.

Raz po raz pojawiają się kontrowersje wo-

kół euro, ale nie są na tyle silne, aby wywołać zapaść.

Europejscy politycy gaszą pożary, ale nie rozumieją,

skąd się bierze ogień.

Poszczególne polityki jakoś

działają, ale ułomnie, na łasce państw członkowskich.

174

Ze względu na ciągłe odwlekanie trudnych decyzji

gospodarka Unii przestaje się rozwijać.

Skleroza po-

głębia się.

Europa jakoś kuśtyka, ale godzi się ze

stopniową utratą znaczenia w świecie.

Trzeci scenariusz, jako lekarstwo na dwa pierw-

sze, to utopijny federalizm.

Za taki uważam wersję

federalizmu, która zakłada zastąpienie państw człon-

kowskich jednolitym państwem ponadnarodowym.

Suwerenność przechodzi do Brukseli.

Znika prawo

do secesji.

W zeszłym tygodniu ze zdumieniem słu-

chałem socjalistycznego ministra jednego z krajów

tzw. starej Unii proponującego takie wzmocnienie

Parlamentu Europejskiego, po którym: można by

zlikwidować parlamenty narodowe.

Także u nas są

politycy, którzy marzą o stworzeniu ustandaryzowa-

nych Europejczyków.

Chciałbym utopistom powiedzieć jasno: takiej

Unii nie będzie i być nie powinno.

(Oklaski) Wasza

wizja jest nie tylko ahistoryczna i oderwana od rze-

czywistości, ale wręcz szkodliwa dla idei integracji

europejskiej.

Nie chcemy budowy jednolitego, biuro-

kratycznego superpaństwa, zarządzanego przez wy-

izolowane i bezosobowe elity eurokratów.

Jest wreszcie scenariusz czwarty, czyli pogłębie-

nie integracji i stworzenie trwałej unii politycznej.

To

nasza wizja.

Zakładamy, że państwa członkowskie na

zawsze zachowają niepodległość, prawo do opuszcze-

nia Unii, prawo do określania zakresu uprawnień

przekazywanych na poziom wspólnotowy.

Uważam,

że tożsamość, kultura, religia, styl życia oraz najważ-

niejsze stawki podatkowe powinny na zawsze pozo-

stać domeną państw narodowych.

(Oklaski)

Nie jesteśmy utopistami ani naiwnymi euroentu-

zjastami, stąpamy po gruncie realizmu politycznego.

Wiemy, że koniec historii nie nadszedł, że w dzisiej-

szej Europie wciąż trzeba usilnie zabiegać o swoje

interesy.

Jeśli ktoś na tej sali miałby wątpliwości,

dodam też, że nigdy nie wyrzekniemy się polskości,

tak jak Niemcy nie wyrzekają się niemieckości,

a Francuzi – francuskości.

My pozostaniemy Polaka-

mi, europejskość nie zastąpi polskości, może ją tylko

wzmocnić.

(Oklaski)

Będziemy natomiast niezmiennie opowiadać się

za pogłębianiem integracji wszędzie tam, gdzie służy

to Polsce i Europie, wzmocnieniem kontroli granic

zewnętrznych Unii, dokończeniem działań w związ-

ku ze wspólnym rynkiem usług, które doprowadziło-

by do wzrostu PKB w Europie o dodatkowe 1,5%,

powstaniem wspólnego rynku cyfrowego, które da-

łoby kolejne 4%, wdrożeniem konkurencyjnego ryn-

ku handlu energią, w szczególności gazem, które

oddaliłoby widmo szantażu energetycznego i obniży-

ło ceny dla konsumentów.

W zakresie wspólnego ryn-

ku Komisja Europejska powinna mieć podobne kom-

petencje jak w dziedzinie polityki konkurencyjności.

Aby to wprowadzić, potrzebujemy mniej dyrek-

tyw, a więcej rozporządzeń, które stosuje się bez-

pośrednio.

Opowiadamy się za wzmocnieniem metody wspól-

notowej i jednocześnie demokracji poprzez połączenie

stanowiska przewodniczącego Komisji Europejskiej

i przewodniczącego Rady Europejskiej oraz za wybie-

raniem go przez Parlament Europejski lub w wybo-

rach powszechnych.

Część europosłów powinna być

wybierana z listy ogólnoeuropejskiej.

Mówię to już

Rady Ministrów.

Unia polityczna oznacza zerwanie z obciążeniami

i kompleksami przeszłości.

Aktywność, proponowa-

nie rozwiązań, współkształtowanie Unii Europejskiej

to polska wizja Europy.

Mamy przy tym świadomość,

że wpływ Polski na sprawy europejskie będzie tym

większy, im lepsza będzie kondycja gospodarcza pań-

stwa, a polskie elity – odpowiedzialne i myślące pro-

europejsko.

Premier Donald Tusk, przekazując przewodnic-

two Duńczykom, przypomniał, że historia integracji

europejskiej pokazuje, że każdy kryzys popycha pro-

jekt europejski do przodu.

Dominująca w Unii posta-

wa wyczekiwania jest dla Polski rozczarowująca.

Rzeczywista unia polityczna wymaga ambitnego

budżetu.

W Stanach Zjednoczonych budżet federalny

wynosi około 30% PKB, w Unii Europejskiej to zale-

dwie 1%.

Dodatkowo tylko jedna dziesiąta budżetu

unijnego pochodzi ze środków własnych.

Udział ten

powinien wzrosnąć, także za sprawą podatku od trans-

akcji ﬁnansowych.

Dlatego powtarzam, że w intere-

sie Polski leży dalsza integracja zmierzająca do trwa-

łej unii politycznej, tylko taki charakter integracji

wzmocni instytucje wspólnotowe.

Tylko unia poli-

tyczna daje szansę na wzmocnienie demokracji na

poziomie unijnym i podniesienie Europy do rangi

supermocarstwa.

(Oklaski)

Tak wiele miejsca poświęciłem doprecyzowaniu

pojęć, gdyż jak mawiał Ludwik Wittgenstein: „Gra-

nice mojego języka są granicami mojego świata”.

Wbrew twierdzeniom dogmatycznych marksistów

nie jesteśmy niewolnikami bezosobowych sił historii,

lecz możemy naginać bieg wydarzeń do naszych idei.

Wszak „na początku było słowo”.

A słowa nie powin-

ny nas zamykać w świecie, który nie wróci, lecz po-

winny inspirować do tworzenia Europy, w której

Polska będzie nieodzownym podmiotem.

Panie i Panowie!

Jesteśmy na dobrej drodze.

Głos

Polski jest dziś w Europie słyszany i słuchany, a na-

sze propozycje są poważnie analizowane i studiowane

przez partnerów.

Aby Polska ugruntowała swą pozy-

cję wśród liczących się państw europejskich, potrze-

bujemy chłodnej oceny naszego potencjału i możliwo-

ści oddziaływania.

Działania w duchu powstań i bi-

tew wygranych, a nie przegranych.

Polska powinna

być silniejsza, a nie odważniejsza.

(Oklaski)

Proszę Wysoki Sejm o przyjęcie niniejszej infor-

macji.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

175

Marszałek:

Dziękuję panu ministrowi.

13 minut, to jest debatę średnią.

Schetynę, przedstawiciela klubu Platforma Obywa-

telska.

Poseł Grzegorz Schetyna:

Panie Prezydencie!

Pani Marszałek!

Panie Pre-

mierze!

Wysoka Izbo!

Wysłuchaliśmy exposé mini-

stra spraw zagranicznych.

To zawsze jest ważny

dzień, dzień, w którym piszemy scenariusz polskiej

polityki zagranicznej na rok, a tak naprawdę na lata.

To ważny dzień dla debaty, dla rozmowy, dla spraw-

dzianu całej klasy politycznej, czy jesteśmy w stanie

rozmawiać o polityce zagranicznej takim sensownym,

wspólnym, otwartym głosem, czy jesteśmy w stanie

wspólnie rozwiązywać problemy.

Kierunki, cele i za-

dania polskiej polityki zagranicznej na 2012 r. są

odzwierciedleniem pozycji naszego kraju i uwarun-

kowań międzynarodowych.

To wszystko będzie we-

ryﬁkować plany i zamierzenia, o których mówił mi-

nister Sikorski.

Nie można izolować się od sytuacji

i konsekwencji wydarzeń na scenie międzynarodo-

wej, szczególnie tych z ostatnich miesięcy.

Nasza po-

lityka zagraniczna musi to traktować jako wyzwanie

i musi tym wyzwaniom sprostać.

W grudniu odbyliśmy debatę na temat przyszłości

Unii Europejskiej, rozmawialiśmy o pakcie ﬁskal-

nym.

Mówiliśmy wtedy, że polska polityka zagranicz-

na powinna być wspólna.

Powinna pracować na rzecz

dobra wspólnego, na rzecz dobra Polski.

Dzisiaj mu-

simy to potwierdzić i powiedzieć jeszcze raz równie

wyraźnie jak wtedy: spójna i wspólna polityka zagra-

niczna to jest wyzwanie dla nas wszystkich, dla pol-

skiego parlamentu, dla naszej debaty.

To jest nasz

obowiązek, obowiązek ludzi, którzy tworzą polski

parlament.

Takim samym obowiązkiem jest to, że

chcemy i musimy być z Polski dumni w kontekście

międzynarodowych zdarzeń i uwarunkowań.

Dzisiaj zaczynamy debatę o 2012 r., o polskiej po-

lityce zagranicznej od podsumowania ostatniego

roku.

To naturalne.

Ten rok był rokiem ważnym dla

Polski i polskiej polityki zagranicznej, był rokiem

prezydencji, która miała miejsce w drugim półroczu

ubiegłego roku.

I tak jak zostało już powiedziane

– jak wszyscy czujemy i jak czuje to Europa – to było

dobre półrocze, to była dobra prezydencja.

Chociaż

przypadła na trudny czas, na trudne problemy, na

czas kryzysu gospodarczo-ﬁnansowego, kryzysu

strefy euro, niektórzy mówili, że kryzysu idei euro-

pejskiej, kryzysu Unii Europejskiej, udało nam się

przejść przez ten kryzys suchą stopą, udało nam się

zrealizować priorytety przewodnictwa w stopniu wyż-

szym niż zadowalający mimo tak trudnego czasu.

Dziś

pokazywaliśmy naszą aktywność w czasie prezyden-

cji, także w unijnej polityce zagranicznej, co wcze-

śniej było udziałem tylko możnych i największych.

Byliśmy aktywni, byliśmy tam, gdzie powinna być

dyplomacja Unii Europejskiej.

Byliśmy przy wyda-

rzeniach arabskiej wiosny, w Tunezji, Egipcie czy

w dramatycznej odsłonie w Libii.

Byliśmy przy pro-

jektach demokratyzacyjnych.

Byliśmy tam, bo byli-

śmy w stanie przypomnieć o solidarności, o polskiej

historii, o polskim doświadczeniu, o polskiej drodze

do wolności.

I to w tym drugim półroczu 2011 r. sta-

ło się taką polską specjalnością, takim logo naszej

polityki zagranicznej.

I to bardzo dobrze, że byliśmy

w stanie po 20 latach przypomnieć historię końca lat

80., przyczyny, dla których ta część Europy jest

w wolnej i zjednoczonej Europie.

Dzisiaj realizujemy

te plany, które zapowiedzieliśmy i które rozpoczęli-

śmy w czasie prezydencji.

Już nie tylko mówimy, ale

i realizujemy zadania Partnerstwa Wschodniego.

Do-

prowadzamy do ostatecznego powołania Europejskie-

go Funduszu na rzecz Demokracji.

To przy naszym

aktywnym udziale Chorwacji udało się zamknąć pro-

ces negocjacji akcesyjnych z Unią.

Wspieraliśmy

Ukrainę oraz pozostałe państwa Partnerstwa Wschod-

niego w zbliżeniu do Unii przez popieranie całej po-

lityki otwierania tych krajów i ich problemów na

sprawy europejskie – kwestia liberalizacji polityki

wizowej, umów stowarzyszeniowych oraz tworzenia

pogłębionych stref handlu.

To wszystko są działania,

które trwają, to proces, który przybliża te kraje do

Europy i potwierdza, że są na dobrej drodze.

Priorytety polityki zagranicznej, bo mówimy

o tym co roku, tak naprawdę są niezmienne od roku

1989, kiedy to przywrócona została suwerenność.

Wzmacniamy cały czas naszą obecność w Unii Euro-

pejskiej, przebudowujemy tę Unię, chcemy, żeby to

była Unia polityczna.

Mówił o tym minister Sikorski.

To jest dzisiaj wielkie wyzwanie dla nas, już nie kra-

ju aplikującego do Unii Europejskiej, tylko tego, któ-

ry współtworzy politykę europejską.

Chcemy wzmac-

niać struktury bezpieczeństwa, które gwarantują

rozwój naszego kraju.

Chcemy budować pozycję Pol-

ski jako kraju, który mówi donośnym głosem, mówi

odważnie, ale i w taki sposób, że ten głos jest słucha-

ny.

Ale musimy mówić i chcemy mówić głosem dono-

śnym, chcemy mówić o rzeczach, które zawsze dla

Polski i dla Polaków były i będą ważne.

Chcemy mó-

wić o demokracji, o prawach człowieka, o rządach

prawa, tak jak mówiliśmy od lat w Polsce.

Chcemy,

żeby ten głos był słyszalny.

Chcemy pokazywać polski

przykład jako najlepszy z możliwych do naśladowa-

nia, przykład dla krajów, które walczą o demokrację,

walczą o swoją podmiotowość, walczą o to, żeby być

w europejskiej rodzinie.

Niech idą polską drogą, niech

Polska dla nich będzie wzorem.

I dzisiaj musimy po-

kazywać, że te kraje, które mają deﬁcyt demokracji

176

i suwerenności, muszą szukać w Polsce wzoru do na-

śladowania.

Jesteśmy dumni z projektu Partnerstwa Wschod-

niego, z projektu szwedzko-polskiego, wspólnego,

który jest teraz realizowany, który ma już, jak mó-

wiłem, swoje tempo i swój czas.

Czas prezydencji był

czasem, w którym odbył się drugi szczyt Partner-

stwa Wschodniego, trzecie forum społeczeństwa

obywatelskiego, forum biznesu, konferencje władz

lokalnych i regionalnych – to wszystko się działo

i dzieje, to wszystko ma swoją historię, ale to jest

polityka, to jest nasza polityka w stosunku do tych

krajów, które mają aspiracje europejskie, które chcą

być w Europie, które na nas i na Europę patrzą.

Oczywiście zawsze w takich sytuacjach przypomi-

namy sobie o tych, którzy najbliżej nas, za naszą

granicą, na Białorusi, walczą o to w sposób drama-

tyczny i ciągle bez sukcesu.

Chcemy i będziemy im

pomagać.

Chcemy podkreślać to, że Polska i Polacy

zawsze będą po stronie tych, którzy będą walczyć

o podmiotowość, prawa człowieka czy społeczeństwo

obywatelskie.

Zawsze będziemy z tymi, którzy są

więźniami sumienia, którzy nie boją się, którzy

mają odwagę mówić własnym głosem, chcą podmio-

towości i suwerenności.

(Oklaski)

Polski parlament dużo mówił i będzie mówił o Bia-

łorusi, o białoruskich aspiracjach.

Podjęliśmy uchwa-

łę Sejmu.

Chcę powiedzieć, że to jest ważne dla nas

wszystkich.

Jako Izba, jako polski parlament, mówi-

my jednym głosem.

Niech to będzie dla nas wzorem.

Powinniśmy szukać też innych rzeczy, w których po-

winniśmy mówić wspólnym głosem.

Polska specjalność, jak powiedziałem, to promo-

wanie demokracji, przywoływanie lat 80., czasów,

kiedy wszystko się zaczęło.

To także symbol, który

musi mieć przełożenie, musi mieć związek z czymś

konkretnym, czymś takim, o czym myśleliśmy i co

będzie realizowało się w najbliższych dniach, w naj-

bliższym czasie.

To Europejski Fundusz na Rzecz

Demokracji, to pomysł na międzynarodowy, między-

rządowy instrument wsparcia wysiłków prodemokra-

tyzacyjnych w różnych częściach świata.

To odpo-

wiedź na wyzwania stojące przez istniejącymi poza-

rządowymi i unilateralnymi inicjatywami pomoco-

wymi dla krajów, które przechodzą okres transfor-

macji.

To pomysł, żeby pomagać ludziom, którzy

wiedzą, czego chcą, mają wielkie ambicje, plany, chcą

zmieniać swoje kraje, chcą żyć w demokracji.

Wydarzenia na Białorusi, a także przebieg tzw.

arabskiej wiosny i niepowodzenia jednostronnie po-

dejmowanych wysiłków pokazują, że tylko właśnie

wspólne działanie, takie jak między innymi utworze-

nie funduszu, ma sens i jest częścią skutecznej poli-

tyki.

Jestem przekonany, że to też będzie znakiem

polskiej jakości.

Mówimy o Białorusi, ale wspominamy o arabskiej

wiośnie.

W sposób naturalny cały świat o tym mówi

i będzie mówił jeszcze długo.

Będzie mówił o tych

krajach, które przeżyły ten bolesny okres, przeszły

przez to i osiągnęły suwerenność.

Mówimy w tym

kontekście o Syrii i o gotowości niesienia pomocy Sy-

ryjczykom w budowie wolnego kraju.

W marcu tego roku zorganizowaliśmy w Sejmie

seminarium „Wolna Syria”, na które zaprosiliśmy

przedstawicieli syryjskiej opozycji, deklarując otwar-

cie wsparcie, pomoc.

To ważne, żebyśmy byli razem

z tymi, którzy dzisiaj tej pomocy potrzebują, potrze-

bują głosu wolnego świata, tak jak my tego potrzebo-

waliśmy w latach 80.

Potrzebowaliśmy tych głosów

i słuchaliśmy ich, wspierały one naszą walkę.

Musi-

my być solidarni z tymi, którzy tego wsparcia i tej

pomocy potrzebują, jak dziś Syryjczycy.

(Oklaski)

Realizowane przez Polskę zadania mogą być czy

powinny być kompleksowe, tak jak powiedziałem.

Klasycznie rozumiana polityka zagraniczna może

być realizowana przez współpracę na rzecz rozwoju

o charakterze bilateralnym, ale także wielostron-

nym.

Zgodnie z przyjętą w czasie poprzedniej ka-

dencji parlamentu, na samym jej końcu, ustawą

o współpracy rozwojowej stworzenie wieloletniej

strategii w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju

zapewni realizację jednego z głównych celów tej

współpracy, którym jest promowanie i wspieranie

rozwoju demokracji społeczeństwa obywatelskiego

oraz trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego.

To

jest rzecz, która daje nam wielką szansę, daje nam

wielkie możliwości aktywnego udziału, aktywnego

wpływu na pozytywne zmiany, na budowanie zrę-

bów normalnych, demokratycznych państw, na wspar-

cie, którego te państwa potrzebują.

Jestem przeko-

nany, że to właśnie Polska w najlepszy sposób tę

szansę, tę możliwość wykorzysta.

Ta ustawa daje

nam takie możliwości.

Podczas tej debaty wiele jeszcze będziemy mówić

o projektach współpracy, o ważnych relacjach z waż-

nymi krajami, o współpracy bilateralnej.

Będziemy

mówić o relacjach z Niemcami, które są dla nas naj-

ważniejszym partnerem w Europie, będziemy mówić

o współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, o wzmac-

nianiu polsko-amerykańskich relacji bilateralnych,

ale także o budowaniu relacji transatlantyckich Unia

Europejska – Stany Zjednoczone.

Będziemy mówić o ﬁlarach bezpieczeństwa, bę-

dziemy mówić o NATO, bo przed nami, przed Polską,

przed panem prezydentem, przed polską dyplomacją

wielkie wyzwania, które stają w związku z uczestnic-

twem w szczycie Sojuszu w Chicago, który niebawem

się odbędzie.

To są wszystko kwestie bezpieczeństwa.

Chodzi też o dalszy los operacji ISAF w Afganistanie,

o przyszłość, o decyzję – wierzę, że wspólną – Sojuszu

w sprawie przyszłości tej operacji.

Wiemy i powtarza-

my to, że decyzje związane z tymi sprawami muszą

być zgodne z polską racją stanu.

Będziemy także mówić o relacjach polsko-rosyj-

skich, o stosunkach z Federacją Rosyjską, o sprawach

trudnych, o wspólnej trudnej historii, ale także

o wspólnej przyszłości, o tym, jak rozwiązywać pol-

skie problemy, pamiętając o historii, ale wiedząc, że

Poseł Grzegorz Schetyna

177

to nie historia powinna te sprawy zdominować.

Z jednej strony są to działania pragmatyczne, prak-

tyczne, takie jak podpisanie umowy o małych ruchu

granicznym.

To wielkie, epokowe zdarzenie, które

otwiera możliwość współpracy, transferu, pozwala na

otwarcie między krajami.

Z drugiej strony polska

dyplomacja – chcę to powiedzieć bardzo wyraźnie

– dobrze dba o realizację naszych narodowych inte-

resów.

Widać to szczególnie w relacjach z Federacją

Rosyjską, bo mimo katastrofy pod Smoleńskiem uda-

ło się utrzymać równoprawny charakter tych relacji.

to jest dla nas dzisiaj największe wyzwanie, ale chce-

my je podjąć i będziemy potraﬁli to zrobić.

Będziemy

robić wszystko, żeby te relacje były równoprawne,

żeby te relacje były otwarte na przyszłość, otwarte

na współpracę gospodarczą, ekonomiczną, na wspól-

ne spojrzenie i na historię, i na nadchodzące lata.

Dzisiejsza debata otwiera nowy rok w polityce za-

granicznej, daje nowe spojrzenie, otwiera nowy roz-

dział naszej polityki zagranicznej.

Będziemy się spie-

rać, parlament, ta sala jest miejscem sporów, debat,

czasami kłótni, ale zawsze będziemy powtarzać, że

ważne jest to, aby te różnice, różnice zdań, różne

spojrzenia, nie miały wpływu czy miały jak najmniej-

szy wpływ na to, jak wygląda polska polityka zagra-

niczna, jak wygląda polska postawa w Europie i w świe-

cie, i abyśmy mogli, spierając się, szukać konsensusu,

porozumienia i wspólnie bronić polskiej polityki za-

granicznej, wspólnie bronić polskiego zdania, polskiej

podmiotowości i polskiej przyszłości.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle.

Głos zabierze Krzysztof Szczerski, przedstawiciel

Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Krzysztof Szczerski:

Panie Prezydencie!

Pani Marszałek!

Wysoka

Izbo!

Panie Premierze!

Żeby nie było żadnych wąt-

pliwości, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo

formacji ministra spraw zagranicznych o założe-

my odrzucenia tej informacji i ze względu na to, co

się w niej znalazło, i z uwagi na to, czego w niej nie

było.

Ale przede wszystkim odrzucamy nie tyle pu-

blicystyczną rozprawkę o pewnych intelektualnych

ambicjach, którą przed chwilą usłyszeliśmy – a taką

rozprawkę zadaję studentom trzeciego roku – co

treść i metodę kierowania polską dyplomacją przez

pana ministra Sikorskiego.

Myślę, że kluczem do zrozumienia świata idei,

w którym przebywa obecnie minister Sikorski, jest

jeden opis zawarty w złożonej przed chwilą informacji.

Chodzi mianowicie o wizję Europy bez Unii i miejsca

w niej Polski.

Otóż, powiedział pan minister, że to

oznacza Polskę, cytuję: pozostawioną samej sobie, na

peryferiach, Polskę zmagającą się z niedokończoną

transformacją, Polskę pozbawioną trwałych podstaw

bezpieczeństwa.

To są słowa polskiego ministra.

Bę-

dąc posłem opozycji, nie wymyśliłbym bardziej zjadli-

wej i dosadnej krytyki tego, do czego doprowadziły

nasz kraj rządy pana premiera Tuska i działalność

pana ministra Sikorskiego w MSZ.

(Oklaski) Nie wy-

krzyczałbym bardziej gromkiego oskarżenia niż to, co

pan sam przed chwilą wyraził.

Bo co to oznacza?

Oznacza to, że obecny rząd doprowadził Polskę do ta-

kiego stanu uzależnienia od istnienia Unii Europej-

skiej, że gdyby Unia przestała istnieć, Polska nie mia-

łaby już siły samodzielnie stanąć na nogach.

To jest

właśnie miara waszych rządów i to pan to podsumo-

wał, powtarzam: kraj o niedokończonej modernizacji,

na peryferiach, bez podstaw bezpieczeństwa.

To dlatego tak kurczowo trzyma się pan główne-

go nurtu europejskiego.

To dlatego obawia się pan

bardziej niemieckiej bezczynności niż niemieckiej

siły.

Dlatego chce pan stanąć u ich boku.

Nie dlatego,

żeby dywagować nad subtelnościami rozumienia po-

jęcia „suwerenność”.

Pan po prostu się boi.

(Oklaski)

To dlatego zakończył pan swoje wystąpienie wezwa-

niem, żeby Polska nie była odważna.

Boi się pan, że

jakby to wszystko się przewróciło, jakby zniknęły te

wszystkie podpórki, bufory regulacyjne, które wpro-

wadza tutaj Unia, to wtedy wyjdzie na jaw cała mi-

zeria waszych rządów, a Polsce pozostanie mozolnie

ratować resztki swego potencjału, który został roz-

trwoniony.

Jakże złowrogo w tym kontekście brzmią inne

pańskie słowa wyrażone przed chwilą: potrzebujemy

chłodnej oceny naszego potencjału i możliwości od-

działywania.

I to jest właśnie ta chłodna ocena: albo

Unia Europejska, albo peryferie, niedokończona mo-

dernizacja i brak bezpieczeństwa?

I jeszcze na doda-

tek mówi pan: w interesie Polski leży dalsza integra-

cja zmierzająca do unii politycznej.

To nieprawda.

Pańska recepta jest błędna i wynika właśnie z tego

przekonania, że Polska sama po latach waszych rzą-

dów już by sobie w świecie nie poradziła.

Unia polityczna, którą pan proponuje, to zesta-

wienie kuriozalnych pomysłów w stylu wyboru z listy

europejskiej albo połączenia funkcji szefa Komisji

i szefa Rady Europejskiej – dwóch ciał o zupełnie in-

nym miejscu w porządku instytucjonalnym Unii Eu-

ropejskiej – i całkiem realnych deklaracji, np. wyra-

żonego dzisiaj poparcia Polski dla europejskiego po-

datku od transakcji ﬁnansowych albo dla umowy

ACTA jako budowy rynku cyfrowego.

Ta koncepcja

jest całkowicie niespójna i chaotyczna.

Jej jedynym

rzeczywistym rezultatem będzie stworzenie w Unii

władzy dyscyplinującej, która określi, kto jest zdro-

wy, a kto chory.

Chorych zagoni do izolatek i będzie

178

leczyć drakońskimi kuracjami.

Pańska Unia to fran-

kenstein – potwór zlepiony z resztek państw, biuro-

kracji, dyscyplinarki i rynku.

(Oklaski) To ﬁkcyjna

demokracja i władza najsilniejszych.

To nie ma nic

wspólnego ani z Unią Lubelską, ani z historią jagiel-

lońskiego dziedzictwa.

To chyba jest jasne dla każde-

go, kto liznął choćby trochę polskiej historii, aczkol-

wiek jej uczyć się będziemy coraz mniej.

Panie Ministrze!

Świat jest coraz bardziej skom-

plikowany, a przyszłość niepewna.

Nie da się tego

zbyć wierszykiem-aforyzmem rodem z latynoskich

seriali, tak jak pan to dzisiaj powiedział: jest gorzej,

niżby się chciało, ale lepiej, niż bywało.

Ład światowy

podlega dziś istotnym wstrząsom.

Demokracja i pra-

wa człowieka bynajmniej nie zwyciężają także w na-

szym najbliższym otoczeniu i sąsiedztwie Europy.

Obszar stabilności kurczy się, ustępując coraz wy-

raźniej rywalizacji.

Świat jest na nowo geopolityczny.

Naprawdę to nie czas na pochylanie się nad Bodinem,

który swoją drogą w ogóle nie użył w swoich pracach

pojęcia „suwerenność” w takim sensie, w jakim pan

się nim dzisiaj posłużył, czerpiąc tę wiedzę z Wikipe-

dii.

(Oklaski) My uczymy na uniwersytetach historii

myśli politycznej i prawnej.

Naprawdę proszę być

pewnym, że Jean Bodin w ogóle nie miał tego na

myśli.

(Głos z sali: Uczelnia ojca Rydzyka.)

Natomiast wszyscy dobrze wiemy, że w dzisiej-

szym świecie pojęcie suwerenności oczywiście ulega

redeﬁnicji, ale musi pan rozumieć, że tu nie chodzi

o językowe i jurydyczne dywagacje, tylko o to, czy

jesteśmy narodem, który jest niepodległy i który ma

swoje państwo gwarantujące mu bezpieczeństwo,

wolność, rozwój, które będzie zdolne do skutecznej

realizacji narodowych interesów i racji stanu, albo

czy takiego państwa nie będziemy mieli.

O taką nie-

podległość, o takie rozumienie suwerenności, walczy-

ły narody także w naszej części Europy i w Polsce

jeszcze nie tak dawno.

(Oklaski) To pojęcia związane

z koncepcjami interesu narodowego i racji stanu.

Tu pytanie, czy słowa „racja stanu” i „narodowy

interes” w ogóle padły w pana wystąpieniu.

Padły

dwa razy, w tym raz w kontekście negatywnym,

z cytatu z Václava Havla, a narodowy interes i racja

stanu są podstawową treścią polityki zagranicznej

także w roku 2012.

(Oklaski) Niestety, najwyraźniej

nie rozumie pan tego nowoczesnego, a mówiąc ele-

gancko, po politologicznemu, funkcjonalnego pojęcia

suwerenności, i w zamian próbuje pan ją deﬁniować

za pomocą piramidalnej konstrukcji: popieraj rząd,

podnieś rękę za wydłużeniem wieku emerytalnego

i daj dowód, że jesteś za suwerennością, albo poddaj

Polskę obcym siłom.

Za komuny pewnie brzmiałoby

to tak: Każdy głos oddany za późniejszymi emerytu-

rami to nasza dumna odpowiedź na imperializm ryn-

ków ﬁnansowychimiędzynarodowychspekulantów.

(Oklaski) I tak znalazł się pan w samym centrum

strefy skomunizowanej.

Panie Ministrze!

Nasza krytyka pańskiej wizji

polityki zagranicznej wynika zatem przede wszyst-

kim z różnic co do tego, jak postrzegamy Polskę i jej

zdolność do samodzielnego istnienia w ramach euro-

pejskiej wspólnoty wolnych narodów i równych

państw.

Pan zapomina już, że to państwa posiadają

Unię, a nie Unia posiada państwa.

My to wiemy, dla-

tego uważamy, że Europa będzie tym silniejsza, im

silniejsze będą tworzące ją państwa, a nie odwrotnie.

(Oklaski) Każdy, kto myśli, że osłabiając zdolność

państw europejskich do samodzielnego działania,

pomaga Europie, ten sam piłuje gałąź, na której

wszyscy wspólnie siedzimy.

Prawo i Sprawiedliwość

nigdy nie opowiadało się za zerwaniem naszych wię-

zi europejskich i zawsze postrzegało i postrzega miej-

sce Polski wewnątrz, a nie na zewnątrz Wspólnoty

w Europie, w Europie, która jest Wspólnotą.

Wbrew

temu, co pan zdaje się sugerować w swym tekście,

polskie elity nie dzielą się bowiem na odpowiedzialne

i myślące proeuropejsko i te pozostałe.

Prawo i Spra-

wiedliwość nie da się zagonić przez pana do logiki

takiego sztucznego podziału.

Niech pan odłoży poję-

cia jak cepy na bok, zwłaszcza w tak poważnym wy-

stąpieniu.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Odrzucamy przed-

stawioną informację, bo inaczej wyobrażamy sobie

tekst exposé polskiego ministra, który chcielibyśmy

usłyszeć.

Oczekujemy innych słów, na przykład ta-

kich: Silna swym doświadczeniem historycznym

i energią swych obywateli, świadoma swej odpowie-

dzialności europejskiej i globalnej, współczesna Pol-

ska chce być na arenie międzynarodowej państwem

aktywnym i odpowiedzialnym (Oklaski), nie tylko

zabiegającym o swoje interesy, lecz także wiernym

podstawowym wartościom, zwłaszcza idei „Solidar-

ności” oraz poszanowania godności człowieka.

Pro-

mując powyższe wartości, polska dyplomacja będzie

jednocześnie stanowczo sprzeciwiać się pomijaniu

Polski przy podejmowaniu decyzji jej dotyczących,

zgodnie z zasadą: nic o nas bez nas, bez niuansów

i bez żadnych „ale”, jak w pana wystąpieniu.

Skąd

pochodzą te słowa?

Z exposé pani minister Anny

Fotygi z 2007 r.

(Oklaski)

(Głos z sali: Ooo!...)

Warto, by pan minister sięgnął do tego tekstu, bo

w zdecydowanej większości jest on nadal aktualny

i co do diagnozy, i co do zakreślonych celów.

Warto,

by pan do niego zajrzał także dlatego, że w swym

exposé pani minister Fotyga była w stanie opisać

nasze bilateralne relacje z ponad 70 krajami.

Pan

dziś wymienił zaledwie 20 państw.

Wychodzi na to,

że w każdym roku swego urzędowania traci pan

z pola widzenia 10 państw.

(Oklaski) To miara zapa-

ści polskiej dyplomacji pod pana kierownictwem.

Naszą szczegółową opinię o exposé pana ministra

przedstawi w drugiej części wystąpienia klubowego

pan minister Waszczykowski, wiceprzewodniczący

sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych.

Ja nato-

miast chciałbym teraz przedstawić naszą wizję prio-

rytetów i kierunków polskiej polityki zagranicznej.

Jesteśmy to winni polskiej opinii publicznej, szcze-

Poseł Krzysztof Szczerski

179

gólnie z racji tego, że obecny rząd nieuchronnie

z każdym dniem przechodzi do przeszłości, bo nie da

się długo rządzić, mając przeciw sobie 2/3 społeczeń-

stwa.

Tyle procent obywateli negatywnie ocenia pra-

cę rządu – 2/3 społeczeństwa (Oklaski), a w niektó-

rych przypadkach nawet 91% opinii publicznej, jak

w przypadku emerytur dla kobiet.

Dlatego musimy

rozmawiać dzisiaj już o przyszłości polskiej polityki

zagranicznej.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Rząd Prawa i Spra-

wiedliwości w polityce zagranicznej odwoływać się

będzie do dziedzictwa czynu i myśli politycznej pre-

zydenta Rzeczypospolitej śp. Lecha Kaczyńskiego.

W dzisiejszym świecie nie ma bardziej oczywistych

celów polskiej polityki zagranicznej niż te, które for-

mułował prezydent Kaczyński: bezpieczeństwo pań-

stwa polskiego, umacnianie naszej międzynarodowej

obecności, państwowej i społecznej, zarówno w wy-

miarze dwustronnym, jak i w organizacjach między-

narodowych oraz zagwarantowanie Polsce wysokiego

statusu państwa – niezbędnego uczestnika między-

narodowych decyzji.

Jak mówił prezydent Kaczyński,

trzeba zawsze wybrać wolność i obronić prawdę.

Z tych

celów wyprowadzamy pięć podstawowych imperaty-

wów polskiej polityki zagranicznej.

Po pierwsze, Polska czerpie swą siłę z siły regionu

Europy Środkowej i Europy Wschodniej i poprzez to

wzmacnia potencjał całej Europy.

Rząd Prawa i Spra-

wiedliwości będzie prowadził politykę nastawioną na

budowę podmiotowości i wolności państw naszej re-

gionalnej przestrzeni politycznej.

Widzimy to jako

obraz czterech kręgów koncentrycznych, których

Polska może być zwornikiem: zachodnioeuropejskie-

go, bałtycko-nordyckiego, wschodniego i południowe-

go z Bałkanami.

Nie jesteśmy zwolennikami osi ani

trójkątów, bo one zawsze mają charakter wyklucza-

jący.

(Oklaski) Nasza koncepcja jest otwarta i zapra-

szająca.

Oznacza to pogłębienie naszych relacji w ra-

mach Grupy Wyszehradzkiej, obszaru Karpat, base-

nu Morza Bałtyckiego, grupy państw nordyckich.

Polska polityka zagraniczna musi czuć współod-

powiedzialność za kondycję naszego najbliższego są-

siedztwa aż po Gruzję i Kaukaz, bo tu właśnie roz-

grywa się przyszłość polskiej podmiotowości.

Ozna-

cza to, że nie powinniśmy zachowywać wobec tego

obszaru dystansu i prezentować postawy wyniosłego

nauczyciela, który ocenia postępy innych i grozi pal-

cem, tylko przyjąć postawę brata i przyjaciela, który

zawsze stoi u boku.

(Oklaski) Naszym zadaniem jest

ciągłe utrzymywanie otwartych drzwi do Unii Euro-

pejskiej dla wszystkich, którzy chcą dołączyć.

Part-

nerstwo Wschodnie jest w tym zakresie zbyt słabym

instrumentem.

Jednocześnie nasza obecność w Unii Europejskiej

musi pozostać trwałym czynnikiem naszego rozwoju

i tylko wówczas ma sens.

Unia jest dobra dlatego, że

dzięki niej możemy więcej, a nie mniej.

Dlatego mu-

simy podjąć aktywną politykę zabezpieczenia na-

szych interesów narodowych w ramach polityki eu-

ropejskiej, szczególnie tam, gdzie jej pogłębianie

może je naruszyć.

Nie ma naszej zgody ani na unię

ﬁskalną, ani na taki kształt pakietu klimatycznego,

który zablokuje możliwość rozwoju polskiego prze-

mysłu i zagrozi znaczącym wzrostem kosztów życia.

(Oklaski) Jesteśmy za Unią, która oznacza wolność

i rozwój, a nie ograniczenia i podporządkowanie.

Po drugie, Polska zakorzenia swoje bezpieczeń-

stwo w sojuszu transatlantyckim.

Podstawą polityki

zagranicznej rządu Prawa i Sprawiedliwości będzie

stała troska o podnoszenie polskiego poziomu bezpie-

czeństwa w jego wszystkich współczesnych wymia-

rach, jak również zdolność do właściwego identyﬁko-

wania zagrożeń.

Szczególnej wagi nabiera oczywiście

bezpieczeństwo energetyczne, zwłaszcza dziś, w świe-

cie „geopolityki rurociągów”.

Jest w naszych działa-

niach miejsce na wzmocnienie bezpieczeństwa przez

dodatkowe porozumienia o wojskowej współpracy

bilateralnej przy tworzeniu europejskiej polityki

współdziałania obronnego.

Pod jednym warunkiem:

takie porozumienia powinny jedynie uzupełniać

gwarancje NATO, a nie zastępować ich.

NATO jest

i powinno pozostać głównym europejskim sojuszem

obronnym, gdyż należy do niego ponad 20 państw

Europy i Stany Zjednoczone.

(Oklaski)

Po trzecie, Polska ma potencjał, który upoważnia

ją do prowadzenia polityki globalnej obecności.

Rząd

Prawa i Sprawiedliwości podejmie wysiłki na rzecz

powrotu Polski do polityki międzynarodowej wszę-

dzie tam, gdzie obecny rząd albo nas wycofał, albo

nie podjął działań, by Polskę wprowadzić.

Mam na

myśli zarówno system Narodów Zjednoczonych – od

sił pokojowych po Radę Bezpieczeństwa.

Jesteśmy wzruszeni, że pan minister wraca do

pomysłu niestałego członkostwa w Radzie Bezpie-

czeństwa, z którego sam się wycofał, mając go już na

tacy.

(Oklaski) Mogliśmy już tam dawno być.

Teraz

pan powraca do tego pomysłu.

Rozumiem, że zrozu-

miał pan swój błąd.

Chodzi także o obecność w organizacjach między-

narodowych, szczególnie gospodarczych, gdzie też

nas nie ma, jak w symbolicznym G20, ale także

o obecność w tych gremiach, które zajmują się kon-

kretnymi zagadnieniami współczesnej polityki mię-

dzynarodowej.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości będzie działał na

rzecz pozyskania trwałych podstaw bilateralnych

relacji politycznych i gospodarczych z krajami wscho-

dzących gospodarek i z ważnymi partnerami na

wszystkich kontynentach.

Polska i polskie ﬁrmymają

swoje interesy i aktywa na całym świecie.

Polska polityka zagraniczna będzie starała się

prowadzić także aktywną politykę personalną, tak

aby Polacy mieli szanse na objęcie ważnych funkcji

w instytucjach międzynarodowych o charakterze

politycznym, a nie tylko gospodarczym.

Po czwarte, Polska w polityce międzynarodowej

powinna być promotorem takich wartości jak spra-

wiedliwość, solidarność i prawda.

Postulat prawdy

odnosi się szczególnie do relacji z tymi krajami, z któ-

rymi pozostajemy w deﬁcycie otwartości.

Szacunek

180

wzajemny między państwami nakazuje działać aser-

tywnie, a nie przykrywać trudnych stosunków for-

mułą ciągłego resetu.

Relacje oparte na prawdzie to dziś test prawdzi-

wego stanu stosunków polsko-rosyjskich.

To nie

wrak samolotu TU-154 rzuca cień na drogę pojedna-

nia polsko-rosyjskiego, choć to prawda, że powinien

go pan już dawno sprowadzić do Polski.

Tym cieniem

jest ukryta prawa, która powinna być rzetelnie wy-

jaśniona.

(Oklaski)

W niewygłoszonym wystąpieniu 10 kwietnia 2010 r.

śp. prezydent Lech Kaczyński miał powiedzieć: „Nie

chrześcijanie wiemy o tym dobrze: prawda, nawet

dliwość.

Pokazuje drogę do pojednania.

(...)

Jednak

(...)

Drogą, która zbliża nasze narody, powinniśmy

kracji, wolności, pluralizmie, a nie o strefach wpły-

wów”.

To jest do dzisiaj aktualne.

(Oklaski)

Postulat solidarności natomiast to nasze otwarcie

na pomoc dla krajów potrzebujących i zaangażowanie

oraz odpowiedzialność za rozwiązywanie trudnych

problemów nawet odległych od nas części świata.

Po piąte, siłą Polski są Polacy rozsiani po całym

świecie.

Najważniejszy polityce międzynarodowej

zawsze będzie nakaz działania na rzecz naszych ro-

daków – w kraju i za granicą.

(Oklaski) Polacy i Po-

lonia to nasza troska nie dlatego, że tak trzeba, nie

z sentymentalizmu, nie dla koniunkturalnych celów

politycznych, ale dlatego że czujemy więź narodową,

która przekracza granice państw.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Wraz z ministrem

Sikorskim do gmachu MSZ wkroczyły trzy siostry:

ﬁkcja, niekompetencja i arogancja.

A zaraz za nimi

przyszli ich bracia: chaos, kompleks i bezsens.

(Okla-

ski) Pan minister spędza czas z siostrami, a nas gnę-

bią ich bracia.

(Oklaski) Najwyższy czas ich stamtąd

wyprowadzić, wszystkich.

Dlatego wnosimy o odrzu-

cenie informacji.

Dziękuję bardzo.

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle.

Bardzo proszę.

Poseł Łukasz Gibała:

Szanowny Panie Prezydencie!

Szanowna Pani

Marszałek!

Szanowny Panie Premierze!

Wysoka

Izbo!

Polityka zagraniczna to jest jedna z tych domen

życia publicznego, w której powinien panować, na ile

to możliwe, jak najszerszy konsensus wszystkich sił

politycznych, tak ażeby polska racja stanu mogła być

realizowana na zewnątrz w jak największym stopniu.

Dlatego z dużą przyjemnością muszę podkreślić, że

generalnie w większości kwestii istnieje pomiędzy

nami zasadnicza zgoda co do priorytetów i kierun-

ków działań polskiego MSZ.

Z drugiej jednakże strony muszę też powiedzieć,

że w pańskim wystąpieniu, panie ministrze, było

poruszonych wiele kwestii, co do których nie jeste-

śmy usatysfakcjonowani.

Po pierwsze, są pewne waż-

ne sprawy, które zostały przez pana ministra pomi-

nięte.

Po drugie, w naszej opinii, jeśli chodzi o pewne

zagadnienia, pan minister wykazuje się zbytnim

optymizmem, przedstawia je w zbyt różowych, ja-

snych barwach.

Po trzecie, co jeszcze ważniejsze,

w mojej opinii w zbyt małym stopniu strategia przed-

stawiona przez pana ministra uwzględnia bardzo

ważne zmiany, które ostatnio zaszły w świecie.

I po

czwarte, co najważniejsze, nasz podstawowy zarzut

dotyczy tego, że w pewnych ważnych dziedzinach brak

jest zwerbalizowania explicite całościowej i wspólnej

strategii polskiej dyplomacji.

Zaraz postaram się wy-

jaśnić i uzasadnić te zarzuty.

Rozpocznę od kwestii niewątpliwie najważniej-

szej, czyli od Unii Europejskiej.

Wydarzenie, które

w ostatnim czasie było najważniejsze z punktu wi-

dzenia polskiej polityki zagranicznej, to kryzys Unii

Europejskiej.

Wszystko rozpoczęło się od kryzysu

gospodarczego na świecie.

Ten kryzys niestety

w przypadku Unii Europejskiej obnażył jej pewne

słabości.

To jest tak, że z najważniejszych regionów

Unia Europejska radzi sobie najgorzej z całym kry-

zysem gospodarczym.

W dodatku w zeszłym roku, po

3 latach od wybuchu pierwotnego kryzysu, zaobser-

wowaliśmy bardzo silny nawrót kryzysu w Unii Eu-

ropejskiej w postaci kryzysu ﬁnansowego, kryzysu

strefy euro.

To wszystko spowodowało, że mamy do

czynienia z kryzysem już nie tylko gospodarczym,

ale z kryzysem politycznym.

Generalnie istnieją dwa

rodzaje recept, które są podawane w celu przezwy-

ciężenia tego kryzysu.

Jedna recepta to pewnego

rodzaju dezintegracja, to mniej integracji, niż obser-

wowaliśmy do tej pory.

Natomiast druga recepta po-

lega właśnie na zwiększeniu stopnia integracji.

Jak

rozumiem, pan minister jest zwolennikiem tej dru-

giej recepty.

Pan minister używa tu takich słów, jak federacja

czy też unia polityczna.

Cieszymy się z tego powodu,

ale jednocześnie z pewnym niezadowoleniem obser-

wowaliśmy w wystąpieniu pana ministra, choć nie

tak silne jak w przypadku PiS-u, to jednak, obawy

przed używaniem tych słów.

To znaczy, że pan mini-

ster bardzo często tłumaczy się przed Polakami

181

deracja, unia polityczna czy głębsza integracja wła-

śnie w ramach Wspólnoty Europejskiej.

Otóż my

uważamy, że federacja i pogłębiona integracja to ab-

solutnie jedyna szansa na przezwyciężenie kryzysu

gospodarczego i politycznego, w jakim znalazła się

Unia Europejska.

Naprawdę nie ma absolutnie żad-

nej obawy przed federacją.

Nie ma potrzeby obawiać

się głębszej integracji i federacji, bo Polacy to dosko-

nale rozumieją.

Tak więc popieramy starania pana

ministra, ale uważamy, że absolutnie należy wyzbyć

się tego tonu świadczącego o lęku, który gdzieś tam

pod spodem cały czas jest obecny.

Jednocześnie też warto podkreślić, że niestety

w Unii Europejskiej istnieją bardzo silne tendencje

dezintegracyjne.

Przytoczę dwa cytaty z bardzo waż-

nych polityków formatu europejskiego.

Pierwszy cy-

tat pochodzi z wypowiedzi prezydenta Francji Nico-

lasa Sarkozy’ego: Czy naprawdę muszą dziś istnieć

takie same reguły dla 27 państw?

Otóż nie, absolut-

nie.

To jasne, że w końcu i tak konstrukcja europej-

ska będzie oparta na dwóch prędkościach.

Pierwszy

bieg nadadzą państwa integrujące się w ramach stre-

fy euro, a drugi – państwa będące w luźniejszym

związku w ramach Unii Europejskiej.

Drugi cytat

pochodzi z wypowiedzi przewodniczącego Rady Eu-

ropejskiej Hermana van Rompuya: Najwyższy czas

już odczarować tę debatę.

Jakkolwiek by było, jest

całkowicie jasne, że te państwa, które mają wspólną

walutę, powinny razem, w swoim gronie, podejmować

decyzje.

Otóż, panie ministrze, jeśli akceptujemy

tezę, a ja akceptuję, że pomysł, by w ramach Unii

Europejskiej funkcjonowały dwie unie państw, ozna-

cza de facto groźbę rozpadu Unii Europejskiej, jeśli

akceptujemy tezę, że Europa dwóch prędkości to jest

coś bardzo niedobrego dla Polski, bo będzie de facto

oznaczała, że Polska będzie członkiem drugiej kate-

gorii, to tego typu wypowiedzi muszą nas bardzo

martwić.

Muszę w tym kontekście powiedzieć, że

pakt ﬁskalny,podpisaniepaktuﬁskalnego– pomimo

że doceniamy wysiłki pana ministra zmierzające do

tego, ażeby Polska uczestniczyła w jak największej

liczbie spotkań, na których będą zapadały ważne de-

cyzje dotyczące Unii Europejskiej – de facto sankcjo-

nuje podział Europy na dwa kręgi, tzn. Europa dwóch

prędkości stała się faktem.

Oprócz bowiem tych spo-

tkań krajów strefy euro, w których Polska będzie

mogła uczestniczyć, będzie dochodziło do spotkań,

bardzo ważnych spotkań krajów strefy euro, na któ-

rych będą zapadały decyzje, a w których to spotka-

niach Polska nie będzie mogła uczestniczyć.

Mamy

więc tutaj ewidentnie do czynienia z bardzo poważną

groźbą dezintegracji Unii Europejskiej i niestety

z podziałem Unii Europejskiej na dwa kręgi.

Kolejną bardzo ważną kwestią, która pokazuje

realną groźbę dezintegracji, która wymaga bardziej

stanowczych działań ze strony polskiego MSZ – i war-

to tę groźbę zauważyć – jest przyszłość Schengen.

Jeśli z ust prezydenta Sarkozy’ego słyszymy o potrze-

bie renegocjacji układu z Schengen, który jest prze-

cież podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej

– wolność przepływu osób pomiędzy krajami Unii

Europejskiej, brak granic wewnętrznych to jest ab-

solutny ﬁlar – to jakiekolwiek słowa o potrzebie re-

negocjacji tego układu stanowią potężne zagrożenie

Ministerstwa Spraw Zagranicznych również doma-

gamy się bardzo stanowczych działań.

Wiem, że pan

minister wypowiadał się krytycznie w tej kwestii, ale

nie zmienia to faktu, że prezydent Francji i kilku

innych ważnych polityków Unii Europejskiej ciągle

podtrzymują swoje stanowisko dotyczące tego, że

umowa z Schengen powinna być renegocjowana.

Kolejna ważna sprawa dotycząca Unii Europej-

skiej to kwestia budżetu na lata 2014–2020.

Otóż

Polski jest, żeby ten budżet był jak największy.

W okresie kampanii wyborczej była mowa o możli-

wości wynegocjowania przez Polskę 300 mld zł wła-

śnie na lata 2014–2020.

Jednocześnie wiemy też, że

wiele ważnych, dużych krajów Unii Europejskiej,

skiej, nie tylko stanowczo sprzeciwia się zwiększeniu

tego bardzo skromnego budżetu federacyjnego, który

wynosi obecnie ok. 1%, lecz wręcz opowiada się za

tym, żeby ten budżet był mniejszy, co jest dla nas

bardzo niekorzystne.

W związku z tym chciałbym wprost spytać pana

ministra: Czy dalej są realne zapewnienia i deklara-

cje dotyczące tego, że jesteśmy w stanie wynegocjo-

wać taki budżet?

Albowiem, panie ministrze, nieważ-

ne jest to, co jest na początku negocjacji, ale ważne

jest to, co jest na końcu.

(Oklaski) Stąd też pytanie

wprost: Czy pan minister podtrzymuje to, że Polska

jest w stanie wynegocjować taki budżet i czy jest go-

tów wziąć za to odpowiedzialność?

Jeśli nie, to proszę

w takim razie nakreślić warunki minimum, które

jesteśmy w stanie spełnić w tych negocjacjach.

Rozu-

miem, że pan minister to podtrzymuje.

Dobrze.

Dzię-

kuję bardzo.

W takim razie trzymamy pana ministra

za słowo.

(Oklaski)

Zamykając temat Unii Europejskiej i przechodząc

do kolejnego bardzo ważnego wymiaru polskiej poli-

tyki zagranicznej, czyli kwestii stosunków ze Stana-

mi Zjednoczonymi, rozpocznę od cytatu z wypowiedzi

Napoleona Bonaparte, który powiedział, że: polityka

wszystkich państw w największym stopniu jest de-

terminowana przez ich położenie geograﬁczne.

Stąd

też kwestia relacji ze Stanami Zjednoczonymi oraz

kwestia relacji ze Wschodem, z Rosją, to dla Polski

niewątpliwie dwa absolutnie podstawowe wymiary,

poza tym wymiarem, jakim jest Unia Europejska.

Teraz mamy szereg faktów dotyczących polityki

zagranicznej USA, na które pan minister zwraca

uwagę, ale z których moim zdaniem nie wyciąga wy-

starczających wniosków.

Po pierwsze, nie mamy już

Poseł Łukasz Gibała

182

do czynienia ze światem jednobiegunowym – Stany

Zjednoczone jako supermocarstwo tracą na znacze-

niu.

Po drugie, dochodzi do cięć amerykańskiego

budżetu obronnego.

Po trzecie, ten budżet i w ogóle

polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych są coraz

bardziej ukierunkowane na kraje związane z Pacyﬁ-

kiem, że się tak wyrażę, a coraz mniej – na strefę

europejską.

Te trzy fakty w połączeniu z kryzysem,

który mamy w Unii Europejskiej, w mojej opinii po-

wodują, że ta stara strategia Polski, strategia doty-

cząca przede wszystkim bezpieczeństwa, która ciągle

oczywiście musi być podstawą, czyli strategia, która

polega na tym, że powinniśmy budować dobre relacje

ze Stanami Zjednoczonymi i jednocześnie dbać o in-

tegrację w Unii Europejskiej, w perspektywie śred-

nio- i długookresowej może okazać się niewystarcza-

jąca, może wymagać pewnych dodatkowych elemen-

tów.

I warto to przemyśleć, i warto już teraz nad tym

się zastanawiać, panie ministrze.

W dodatku, jeżeli

chodzi o nasze relacje ze Stanami Zjednoczonymi, to

należy podkreślić, że niestety w pewnym wymiarze

nasza polityka w stosunku do Stanów Zjednoczonych

cały czas ponosi ﬁasko.(Oklaski) Istnieje mianowicie

zasadnicze pytanie, czy my rzeczywiście jesteśmy

przez Amerykanów traktowani jako poważny, rów-

norzędny partner.

No właśnie, panie ministrze.

Kwe-

stia wiz, oprócz pewnego realnego problemu, jaki

stanowi, jest pewnym symbolicznym znakiem tego,

w jaki sposób Amerykanie nas traktują.

Pani Hillary

Clinton mówi o wizach następująco: jest to sprawa

bardzo ważna także dla USA z powodu bliskich

więzi polsko-amerykańskich, a jednocześnie dodaje

w kolejnych zdaniach: Sprawa zniesienia wiz się prze-

dłuża.

Nastąpi to prawdopodobnie trochę później niż

do końca tego roku.

To cytat z wypowiedzi z począt-

ku tego roku.

No to jeśli pani Clinton, sekretarz

spraw zagranicznych w rządzie amerykańskim,

w administracji amerykańskiej, mówi, że realizacja

sprawy najprawdopodobniej się przedłuży, i nastąpi

po upływie tego roku, to w języku dyplomacji oznacza

to, że najprawdopodobniej nie zostanie załatwiona

w ciągu najbliższych kilku lat.

I teraz jeśli to jest tak,

że z jednej strony my wspieramy Amerykanów we

wszystkich misjach zagranicznych bardzo intensyw-

nie, w stopniu często moim zdaniem wykraczającym

nawet poza nasze możliwości i znacznie większym

niż większość ich sojuszników, jeśli my często w kwe-

stiach dyplomatycznych zajmujemy stanowisko pro-

amerykańskie w przeciwieństwie do dużej części

krajów Unii Europejskiej, a z drugiej strony nie je-

steśmy w stanie, bo Amerykanie nie są gotowi do

tego, załatwić tak prostej sprawy dla nas, to jeszcze

raz powtarzam to pytanie: Czy rzeczywiście mamy

tutaj do czynienia z partnerskim traktowaniem nas

przez Amerykanów?

(Oklaski)

Kwestię amerykańską zamknę cytatem z kolei

z wypowiedzi innego wybitnego polityka Winstona

Churchilla, który powiedział, że od sojuszników jest

gorszy tylko ich brak.

Amerykanie są naszym bardzo

ważnym sojusznikiem.

My to akceptujemy, panie mi-

nistrze.

Ale domagamy się od pana większej stanow-

czości w relacjach z Ameryką polegającej na tym,

ażeby twardo egzekwować taki stosunek Ameryka-

nów do nas, który będzie się opierał na wzajemnym

szacunku i na uwzględnieniu naszych interesów.

(Oklaski)

Kolejna sprawa to kwestia Wschodu i Rosji.

Od-

niosę się do niej tylko w dwóch zdaniach, albowiem

potem stanowisko naszego klubu w tej kwestii szerzej

przedstawi pan poseł Rozenek.

Niewątpliwie Rosja

odbudowuje swoją pozycję geostrategiczną, pozycję

polityczną, militarną i gospodarczą.

W dodatku nie

ulega też żadnej wątpliwości fakt, że Rosja starała

się zbudować za pomocą unii celnej oraz za pomocą

organizacji układu o bezpieczeństwie zbiorowym blok

państw na obszarze postsowieckim, który będzie od-

grywał coraz większą rolę, miał coraz większe zna-

czenie, również dla Polski.

Pan minister o tym wspo-

mina w swoim exposè, co mnie bardzo cieszy.

Ale

z drugiej strony oczekiwałbym pogłębionej analizy.

Bo pan minister nie odpowiada wprost na pytanie,

jakie szanse, jakie zagrożenia to dla Polski niesie.

Nie

odpowiada też na pytanie, co powinniśmy zrobić,

ażeby zminimalizować te zagrożenia i ażeby zmak-

symalizować szanse.

A to jest kwestia kluczowa.

Mało tego, w dodatku jeżeli chodzi o nasze relacje

z Rosją, to pan minister podkreśla sukces, jakim jest

podpisanie umowy o ruchu przygranicznym, podkre-

śla nasze starania o odzyskanie wraku ważnego dla

nas samolotu, mówi o pojednaniu polsko-rosyjskim

oraz o impulsie modernizacyjnym, ale pomija bardzo

ważną kwestię, jaką są relacje gospodarcze.

Przez

bardzo długi okres Rosja była jednym z ważniejszych

odbiorców polskich towarów.

Obecnie wartość eks-

portu towarów z Polski do Rosji wynosi zaledwie

4 mld zł i stanowi zaledwie 4%.

I pytanie: Czy mamy

jakiś pomysł na odbudowanie relacji gospodarczych?

(Oklaski) Potencjał i chłonność rosyjskiego rynku są

na tyle duże, że ten eksport powinien być zdecydo-

wanie znacznie większy.

Kolejna sprawa to kwestia Afganistanu i misji

zagranicznych w ogóle.

Otóż, szanowny panie mini-

strze, niedawno minęło 10 lat od naszego zaangażo-

wania w Afganistanie.

Jednocześnie przez ten czas

Polska była zaangażowana w wiele innych ważnych

misji międzynarodowych.

W przypadku Afganistanu

poza ceną w postaci kosztów ﬁnansowych jest rów-

nież cena w postaci życia 36 polskich żołnierzy.

Po-

jawia się pytanie: Co osiągnęliśmy dzięki tej misji?

Chciałbym usłyszeć od pana ministra jasną i prostą

odpowiedź na pytanie: Co Polska i NATO osiągnęły

dzięki misji w Afganistanie?

(Oklaski)

Początkowo była mowa o tym, ażeby w Afganista-

nie zbudować normalne państwo demokratyczne.

Teraz nikt już w to nie wierzy.

Teraz jedynie jest

mowa o tym, ażeby zawrzeć jakiś układ z talibami

i ażeby rząd w Kabulu osiągnął zdolność niezbędną

183

do tego, ażeby po opuszczeniu sił interwencyjnych był

w stanie samodzielnie funkcjonować i samodzielnie

toczyć dalsze negocjacje czy też starcia z talibami.

Ale coraz więcej ekspertów twierdzi, że nawet to nie

ne pytania.

Czy rzeczywiście Polska wycofa swoje

siły zbrojne, tak jak zadeklarował pan minister,

w najbliższym czasie, do końca roku 2014 – dzisiaj

padały nawet bliższe daty – czy też istnieje ryzyko

przedłużenia, kolejnego przedłużenia tych terminów?

To po pierwsze.

Po drugie, pojawiła się znacznie ważniejsza w mo-

jej opinii kwestia, mianowicie kwestia zbudowania

pewnej ogólnej strategii uczestnictwa Polski w mi-

sjach zagranicznych, w interwencjach zbrojnych.

Otóż musimy sobie jasno odpowiedzieć na pytanie,

jakie kryteria mają być spełnione, ażeby Polska po-

dejmowała decyzje o zaangażowaniu się w kolejne

interwencje zbrojne.

Tak naprawdę nie znam odpo-

wiedzi na to pytanie.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Brawo!)

Kolejne ważne pytanie to pytanie o stopień i ska-

lę tych interwencji.

Sam fakt, że ciążą na nas zobo-

wiązania sojusznicze, nie wystarczy.

Jest wiele znacz-

nie potężniejszych gospodarczo i militarnie krajów,

które mają te same zobowiązania sojusznicze, ale

które albo w znacznie mniejszym stopniu reagują

w tego typu sytuacjach, albo nawet wcale nie reagu-

dzieć na pytanie, do jakiego stopnia i w jakich sytu-

acjach zamierzamy angażować się w misje zagranicz-

ne w sposób militarny.

(Oklaski)

Ostatnie pytanie dotyczące polskiego udziału mi-

litarnego w misjach zagranicznych jest takie: Co my

na tym zyskujemy, jaki jest nasz cel, o co w tym

wszystkim chodzi?

Kolejna sprawa, przedostania, którą zamierzam

poruszyć, to sprawa związana z pewnym, w mojej

opinii najważniejszym, trendem, który występuje

w świecie, mianowicie z trendem polegającym na

tym, że coraz większą rolę zaczynają odgrywać kraje

azjatyckie, kraje Dalekiego Wschodu, Pacyﬁku.

To

tam przesuwa się ciężar świata w aspekcie politycz-

nym, gospodarczym, technologicznym i militarnym.

Kraje Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych tracą

na znaczeniu.

W mojej opinii jest to proces nieunik-

niony historycznie, dlatego że tak naprawdę powraca-

my do sytuacji, która miała miejsce przed epoką rewo-

lucji przemysłowej.

Z uwagi na potencjał demograﬁcz-

ny Azji, mieszka tam ponad połowa ludności świata,

potencjał gospodarczy, który cały czas bardzo szybko

rośnie – mniej więcej 30% światowego PKB jest wy-

twarzane na Dalekim Wschodzie – dla mnie sprawą

oczywistą jest to, że Polska musi mieć jakąś jasną

i klarowną strategię co do krajów tego obszaru.

Kil-

kuzdaniowa wzmianka w pańskim exposé jest zdecy-

dowanie niewystarczająca, panie ministrze.

Pozwolę sobie przytoczyć wyniki dotyczące han-

dlu właśnie z krajami z Dalekiego Wschodu.

W przy-

padku Chin nasz eksport wynosi 5 mld, a import

50 mld zł, jest dziesięciokrotnie większy.

W przypad-

ku Japonii ten stosunek wynosi 1:8, w przypadku

Korei – 1:15.

Widać więc wyraźnie, że Polska notuje

jakieś gigantyczne deﬁcyty i jakąś gigantyczną asy-

metrię w przypadku handlu z krajami azjatyckimi.

Wiem, że wszystkie kraje europejskie notują taką

z tym oczekiwalibyśmy jednak jakiejś jasnej i klarow-

nej strategii, co zrobić, ażeby przynajmniej w tym

zakresie sytuacja się zmieniła.

(Oklaski) Jeżeli cho-

dzi np. o Chiny, każdy kraj stoi przed dylematem, na

ile w relacjach z Chinami kłaść nacisk na kwestię

nieprzestrzegania praw człowieka w tym kraju, co

niewątpliwie ma miejsce, a na ile podchodzić prag-

matycznie i kłaść nacisk na relacje gospodarcze.

Ale

w przypadku polskiej polityki zagranicznej nie widzę

specjalnego nacisku na kwestię ochrony praw czło-

wieka w Chinach, a jak patrzę na tę tabelkę i na

wyniki wymiany gospodarczej, to pomimo że jestem

liberałem gospodarczym i uważam, że handel mię-

dzynarodowy powinien być jak najbardziej wolny,

przy takiej asymetrii trudno uznać, że ta wymiana

handlowa i fakt relacji gospodarczych jest korzystny

dla Polski.

Co więc tak naprawdę tutaj zyskujemy?

(Oklaski)

Ostatnia sprawa, panie ministrze, to kwestia prio-

rytetu szóstego, który pan wymienił, czyli priorytetu

polegającego na promocji Polski za granicą.

Absolut-

nie to jest bardzo ważna kwestia i muszę powiedzieć,

że jedna sprawa mnie tu bulwersuje.

Jest to sprawa

domeny Polska.pl. Jak pan wie, i tak jest też w mojej

opinii, taka domena we współczesnym świecie pełni

rolę i ma wagę nie mniej ważną niż hymn, godło czy

ﬂaga.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Brawo!)

Panie ministrze, to jest ważne narzędzie kształ-

towania naszego wizerunku za granicą, w nowocze-

snym świecie, w którym Internet odgrywa coraz

większą rolę.

Jeśli teraz ja się dowiaduję, że ta dome-

na, która do niedawna była w zasobach jednej z in-

stytucji publicznych, została użyczona ﬁrmieprywat-

nej i została użyczona wskutek umowy, która nie jest

do końca jawna, to jest to sprawa moim zdaniem bul-

wersująca.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Brawo!)

kwestia zagospodarowania tej domeny była tematem

publicznej debaty w Polsce, tak ażebyśmy podjęli

wszyscy wspólnie jak najlepsze i jak najbardziej ra-

cjonalne decyzje dotyczące użytkowania i wykorzy-

stania tej domeny w interesie Polski.

Ostatnia kwestia związana właśnie z promocją

Polski za granicą to też zwrócenie panu ministrowi

uwagi na fakt następujący.

Otóż ażeby zmieniać wi-

zerunek Polski za granicą, ażebyśmy w coraz mniej-

szym stopniu byli postrzegani jako kraj zacofany

gospodarczo, jako kraj zaściankowy, prowincjonalny,

184

ultrakatolicki, ultrakonserwatywny, a w coraz więk-

szym stopniu jako kraj nowoczesny, otwarty, dyna-

miczny gospodarczo, potrzebne są oczywiście fundu-

sze.

Tych funduszy według moich obliczeń jest około

miliarda, ponad miliard złotych rocznie.

Tyle prze-

znacza się na promocję Polski za granicą, jeśli pod-

sumować wydatki instytucji centralnych oraz insty-

tucji regionalnych, bo przecież urzędy marszałkow-

skie, promując swoje regiony, promują przy okazji

Polskę.

Natomiast pojawia się tutaj następujący pro-

blem, na który zwracam uwagę pana ministra.

Otóż

instytucji, które wydają te środki, jest ok. 30.

Jeśli

pominąć instytucje regionalne, to ciągle jest ich oko-

ło kilkunastu.

W mojej opinii potrzebna jest w dużo

większym stopniu koordynacja wydatkowania tych

środków, której ja jak na razie nie dostrzegam, bo

przy tak niewielkim stosunkowo budżecie jak miliard

złotych nie ma sensu dzielić tego pomiędzy kilkana-

ście różnych instytucji.

Ta polityka musi być dużo

bardziej skoordynowana.

Szanowny Panie Ministrze!

Szanowna Pani Mar-

szałek, Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Przechodzę do…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Trzeba się

teraz pilnować.)

Tak jest.

Przechodzę do konkluzji.

Po pierwsze, chociaż

zgadzamy się co do głównych kierunków i założeń

polskiej polityki zagranicznej przedstawionych przez

pana ministra, to z niepokojem obserwujemy pewne

wpadki Ministerstwa Spraw Zagranicznych, takie

jak kwestia domeny polska.pl. Po drugie, również

z niepokojem stwierdzamy, że jeżeli chodzi o pewne

kwestie, jak na przykład kwestia paktu ﬁskalnego,

kryzysu w Unii Europejskiej czy budżetu, naszym

zdaniem przedstawia pan te kwestie w barwach zbyt

różowych.

Po trzecie, apelujemy do pana ministra

o uwzględnianie w większym stopniu pewnych tren-

dów światowych, które mają miejsce, takich jak prze-

suwanie się centrum gospodarczego czy politycznego

świata w stronę Azji.

A po czwarte i najważniejsze,

apelujemy do pana ministra o całościową wizję stra-

tegiczną w pewnych obszarach, takich jak na przy-

kład interwencje Polski za granicą.

Tego nam naj-

bardziej brakuje.

Kończąc, zacytuję dwóch wybitnych dyplomatów,

ażeby uzmysłowić, jak ważne jest posiadanie takiej

całościowej, przemyślanej wizji w każdym obszarze

sfery polityki zagranicznej.

Pierwszy cytat to cytat

z Henry’ego Kissingera, wybitnego dyplomaty ame-

rykańskiego drugiej połowy XX w.: Jeżeli nie wiesz,

kąd.

Drugi cytat to cytat z de Talleyranda, wybitne-

go francuskiego dyplomaty okresu napoleońskiego

i okresu postnapoleońskiego: Nigdy nie jesteś równie

zmierzasz.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Brawo!)

Dlatego, panie ministrze, apelujemy o pogłębio-

ną analizę pewnych ważnych dla Polski problemów

i kwestii strategicznych.

Dziękuję bardzo za uwagę.

(Oklaski)

Zanim udzielę głosu kolejnemu mówcy, winnam

państwu informację.

Mianowicie w związku z zawie-

szeniem się systemu komputerowego na chwilę zegar

musiał być wyłączony, cały system musiał być rese-

towany.

My ten zegar włączymy, z tym że proszę pa-

miętać, że od czasu przeznaczonego dla Platformy

Obywatelskiej trzeba będzie odjąć 9 minut.

Tak że

bardzo proszę o włączenie zegara.

A teraz udzielam głosu panu posłowi Stanisławo-

wi Żelichowskiemu z Klubu Parlamentarnego Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego.

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Szanowny Panie

mentarnego PSL na temat założeń polityki zagra-

nicznej państwa, chciałbym powiedzieć, że mieliśmy

przekonanie, że debata dzisiejsza będzie dotyczyła

artykułowania naszych narodowych interesów, bo

polityka, każda, a zagraniczna w szczególności, jest

domeną interesów, a nie sentymentów.

Jeżeli dodam

fakt, że w ostatnim czasie wyniki spisu ludności po-

kazują, iż Polska jest jednolitym narodowościowo

krajem, to można na tej podstawie budować przeko-

nanie, że to daje również atuty w polityce zagranicz-

nej.

Niestety, my w każdej dziedzinie musimy się

podzielić – dzielimy się na bazie katastrof narodo-

wych, dzielimy się na bazie polityki zagranicznej,

mimo że w wielu parlamentach o ustabilizowanej

demokracji polityka zagraniczna jest poza walką po-

lat żyliśmy w przekonaniu, iż każdy sukces kładł nas

na łopatki, a każda klęska stawiała na nogi, i jakoś

tak genetycznie boimy się sukcesu.

A pan minister

mówił o wielu sprawach, które są naszym narodo-

wym sukcesem.

Naszym zdaniem, zdaniem Klubu Parlamentar-

nego Polskiego Stronnictwa Ludowego, skuteczność

polityki zagranicznej zależy od siły gospodarki, ale

również od zdolności zrozumienia współczesnego

świata przez elity i od takiego artykułowania naro-

dowych interesów, aby wpisać się w te zmiany współ-

czesnego świata.

Jeżeli ciągle będziemy próbowali

– na szczęście nie dzieje się to na forum rządowym

– przykładać jakiś XIX-wieczny szablon do realiów

185

XXI w., to nie wróży to nic dobrego.

Miejsce Polski

w zjednoczonej Europie czy, może inaczej, nasza siła,

również w zakresie polityki zagranicznej, w dużej

mierze zależy od siły Europy na globalnym rynku

i od miejsca Polski w zjednoczonej Europie.

Niestety, jak widzimy, w ostatnich czasach w ra-

mach kryzysu scena światowa na naszych oczach

stała się sceną wielobiegunową, natomiast Europa,

zamiast starać się być coraz mocniejszym graczem

na tej wielobiegunowej scenie, zajmuje się głównie

sama sobą.

W wielu sprawach tak się dzieje.

Budują-

ce jest dla nas wszystkich to, że zdążyliśmy przewi-

dzieć zmiany, w jakich znaleźliśmy się, że zapisaliśmy

w naszej konstytucji cały szereg uwarunkowań zwią-

zanych z zadłużeniem kraju.

Dziś możemy pokazać,

jako nasze polskie doświadczenie, że byliśmy tym

razem mądrzy przed szkodą, przekazać to również

innym.

Tak stało się między innymi w zakresie tych

wszystkich decyzji, które wymienił pan minister –

których nie chciałbym powtarzać – które wynikają

z naszej prezydencji.

Jeżeli patrzymy na zadłużenie się niektórych kra-

jów, na problemy kryzysowe w Europie, to zdajemy

sobie sprawę, że kryzys w wielu wypadkach dotknął

państw, w których rządy okazały się nieodpowie-

dzialne, zadłużając nadmiernie swoje kraje, a parla-

menty tych krajów były mało skuteczne w realizacji

swych funkcji kontrolnych.

Stąd sześciopak, który

zaproponowaliśmy, który jest już wdrożony do pol-

skiego systemu prawnego, może być takim naszym

wzmocnieniem Unii Europejskiej, tym wzmocnie-

niem, które leży w żywotnych interesach naszego

kraju.

Trudno sobie wyobrazić sytuację, żebyśmy

dziś, będąc w Unii Europejskiej, dążyli do jej osłabie-

nia, a nie wzmocnienia.

Gospodarkę można oceniać w różnych aspektach.

Ta ocena może dotyczyć wzrostu PKB, może dotyczyć

oprocentowania długu.

I rzeczywiście tak to już jest,

że poprzedni system padł nie tylko dlatego, że był

moralnie szkodliwy, ale padł głównie dlatego, że był

ekonomicznie niewydolny.

Jeżeli popatrzymy, jak

spada oprocentowanie naszego długu, to zauważymy,

że pokazuje to siłę naszej gospodarki.

Ale jak dzisiaj

wycenić siłę polskiej dyplomacji na arenie międzyna-

rodowej?

Naszym zdaniem, zdaniem Klubu Parla-

mentarnego PSL, jedną z przesłanek oceny tej siły

dyplomacji było to, co stało się na Białorusi, kiedy

został odwołany polski ambasador – w ślad za tym

wszystkie inne państwa, z którymi współpracujemy,

odwołały swoich ambasadorów.

To świadczy o sku-

teczności i sile polskiej dyplomacji.

Cieszymy się,

panie ministrze, z tych wszystkich działań zwią-

zanych z dobrymi relacjami z naszymi partnerami.

Pan wymienił Niemcy, Francję, Hiszpanię, Włochy

itd.

Dobrze, że prowadzimy działania w ramach

Grupy Wyszehradzkiej.

Mówiono tu również o dyle-

matach dotyczących nierównoprawnych stosunków

ze Stanami Zjednoczonymi.

Moim zdaniem, mieliśmy

tu różne historie.

Kiedyś rzecznik rządu, pan Urban,

próbował nałożyć sankcje na kulturę i naukę amery-

kańską, ale nauka amerykańska podźwignęła się po

tym ciosie.

Tak więc nie ma sensu zastanawiać się,

jak zdominować Stany Zjednoczone, bo tego nie uczy-

nimy, natomiast partnerskie stosunki są ze wszech

miar niezbędne.

Bardzo cieszymy się z tych wszystkich działań, któ-

re wynikają z Partnerstwa Wschodniego.

Wierzymy, że

NATO będzie mogło skutecznie bronić, gdyby była taka

potrzeba, terytorium wszystkich należących do niego

państw.

Te kierunki działań, które pan minister zapro-

ponował, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa

Pan minister przedstawił niektóre bardzo czarne

wizje rozwoju Europy, my nie podzielamy tych czar-

nych wizji.

Naszym zdaniem takie sformułowania

mogą wynikać z faktu, że historia naszej cywilizacji

pokazuje, że człowiek współczesny zawsze znalazł

wyjście z trudnej sytuacji, jeżeli w porę zdał sobie

żyć, mieć świadomość różnych zagrożeń, aby do nich

nie doszło.

Natomiast nie sądzę, żeby tutaj była jakaś

realna obawa, jeśli chodzi o realizację tych najbar-

dziej czarnych scenariuszy, bo Europa, zdając sobie

sprawę z zagrożeń, na pewno znajdzie wyjście z tych

trudnych sytuacji.

Wysoki Sejmie!

Ponieważ mój kolega, pan poseł

Górczyński będzie jeszcze zabierał głos, chcę stwier-

dzić, konkludując, że trudna, burzliwa historia na-

szego kraju pokazuje, że w tym momencie mamy

swoją polską szansę.

Jeżeli tę szansę potraﬁmy wy-

korzystać, a zależy to od mądrości nas wszystkich,

czy ją wykorzystamy, to ten dystans między Polską

a najbogatszymi krajami, które miały zupełnie inną

historię i inaczej doszły do tego, co aktualnie posia-

dają, może być bardzo szybko zmniejszany.

Tak się

dzieje na naszych oczach.

Przewidzieliśmy pewne roz-

wiązania konstytucyjne.

Kryzys, który ogarnął Eu-

ropę, dla Polski nie jest zaskoczeniem, bo my od setek

lat żyjemy w kryzysie i potraﬁmy się w nim jako je-

den z nielicznych krajów poruszać.

Mamy zapewnio-

ną stabilność polityczną, co też jest gwarantem tego,

że nasze długi są oprocentowane tak a nie inaczej, że

ten procent ciągle spada.

Potraﬁmy wykorzystywać

środki unijne.

Polacy należą w tej chwili do najbar-

dziej pracowitych, najbardziej kreatywnych narodów

Europy i to jest nasza olbrzymia szansa.

Zbliżamy się

do krajów, które żyją w tych samych warunkach,

znacznie szybciej, niż jeszcze parę lat temu można

było przewidywać.

Dlatego też Klub Parlamentarny Polskiego Stron-

nictwa Ludowego będzie popierał przyjęcie informa-

cji pana ministra, ponieważ cele, które pan przedsta-

wił, są zbieżne z celami i interesami polskiego pań-

stwa.

Tak je artykułujemy, tak je widzimy.

Wierzymy,

że to dobre początki.

Jesteśmy krajem, jak to niektó-

rzy mówią, na dorobku.

Wierzymy, że ten nasz doro-

bek będzie coraz bardziej poszerzany, powiększany.

Tego życzymy wszystkim rodakom.

Dziękuję za uwa-

gę.

(Oklaski)

Poseł Stanisław Żelichowski

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

reprezentujący Klub Poselski Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej.

Poseł Leszek Miller:

Szanowna Pani Marszałek!

Szanowny Panie Mi-

nistrze!

Sojusz Lewicy Demokratycznej zarówno wte-

dy, kiedy współrządził w Polsce, jak i wtedy, kiedy

był w opozycji, uważał konsensus w polskiej polityce

zagranicznej za wielką wartość.

Z tego punktu wi-

dzenia patrząc na dzisiejszą politykę zagraniczną,

także słuchając exposé pana ministra, wyrażamy po-

parcie dla generalnej linii tej polityki, ale też przed-

kładamy wiele zastrzeżeń.

Udzielamy poparcia zwłaszcza tam, gdzie celem

naszej dyplomacji jest zacieśnienie i pogłębianie in-

tegracji europejskiej, oraz tam, gdzie działamy na

rzecz przezwyciężenia kryzysu.

Kryzys albo niszczy,

albo wzmacnia, jeżeli wyciągnie się właściwe wnioski

i zastosuje właściwe instrumenty.

Uważamy, że poli-

tyka zagraniczna nie musi być polem bitwy na użytek

wewnętrzny, a szukanie interesu narodowego jest

ważniejsze niż eksponowanie interesu partyjnego.

(Poseł Armand Kamil Ryﬁński: Kiedyś na po-

stronku Kremla, a teraz waszego...)

(Głos z sali: A co z więzieniami?)

Dlatego, panie ministrze, chciałem powiedzieć, że

niepotrzebnie pan wprowadza do tej dyskusji wątek

suwerenności uzależnionej od przyjęcia takiego czy in-

nego systemu emerytalnego.

Można mieć inny pomysł

na system emerytalny i być patriotą i zwolennikiem

suwerennej Polski.

Powiem panu więcej, że można w ogó-

le być przeciwnikiem rządu i też być patriotą i zwolen-

nikiem suwerennej Polski.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Podobnie niepotrzebnie pan wprowadza akcenty

polityki historycznej, mówiąc o Polsce Ludowej jako

bankrucie.

Pałac Kultury i Nauki (Gwar na sali),

który jest dla pana tym symbolem, tak panu prze-

szkadza, ale cieszę się, że od wielu lat nie potraﬁ pan

zburzyć tego obiektu, mimo że tak pan tego gorąco

pragnie.

Wychodząc z punktu widzenia tego, co zostało już

powiedziane, chciałem zacząć od tych elementów, z któ-

rymi się bezwarunkowo zgadzamy, a które pan rów-

nież dzisiaj wyeksponował.

Otóż przede wszystkim

chciałem pozytywnie odnieść się…

( Gwar na sali)

(Poseł Anna Bańkowska: Pani marszałek, proszę

uspokoić posłów i umożliwić wystąpienie.)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przepraszam, panie pośle.

Mogę prosić o spokój?

Poseł Leszek Miller:

Chciałem pozytywnie odnieść się do pana zapo-

wiedzi, że w 2015 r.

Polska będzie w stanie spełnić

wszystkie kryteria konwergencji, będzie gotowa przy-

stąpić do strefy euro, od wielu tygodni żadna tego ro-

dzaju deklaracja nie padała, została ona sformułowa-

na w sposób jasny.

Z tego powodu oceniam to pozy-

tywnie, że wejście do strefy euro zakończy naszą inte-

grację, albowiem ta integracja nie jest zakończona.

Pierwszy krok to było wstąpienie do Unii Europej-

skiej w 2004 r.

(Gwar na sali)

Bardzo proszę o umożliwienie panu posłowi kon-

tynuowania wystąpienia.

Dziękuję bardzo.

Poseł Leszek Miller:

w stanie przeszkodzić, więc…

( Poruszenie na sali,

oklaski)

(Głosy z sali: Ooo...)

(Poseł Armand Kamil Ryﬁński: Jak pan się zacho-

wuje?)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

nych określeń z szacunku do tej Izby.

Bardzo proszę.

(Poseł Jacek Kwiatkowski: Nie życzymy sobie

ubliżania.)

(Głos z sali: Ten człowiek powinien być oskarżony.)

(Głos z sali: Wstyd!)

A pana posła proszę o zachowywanie odpowied-

nich form, stosownych do tej sali.

Poseł Leszek Miller:

Proszę o odliczenie czasu, pani marszałek.

Otóż pierwszy krok w wejściu Polski do Unii Eu-

ropejskiej to był 2004 r., bardzo znamienny i bardzo

ważny.

W 2007 r. weszliśmy do strefy Schengen.

Bra-

kuje trzeciego kroku.

Jeżeli to będzie rok 2015, to zo-

stanie zapomniany tak samo dobrze, jak i wcześniej-

sze daty.

Rozumiem, że pan mówi o gotowości, czyli przygo-

towaniu gospodarki do osiągnięcia wszystkich kry-

teriów, a wejdziemy wtedy, kiedy szanse będą większe

niż ryzyko.

Tak, i zmienimy konstytucję.

Tak, ja ten

punkt widzenia bardzo podzielam.

Chciałem też wyrazić uznanie, że zapowiedział

pan wypracowanie strategii polityki zagranicznej

w formie dokumentu „Priorytety polskiej polityki

zagranicznej na lata 2012–2016”.

To ważny doku-

ment i zapoznamy się z nim z ciekawością.

Chciałem też docenić fakt, że pan wyeksponował

rolę Niemiec w Unii Europejskiej i w naszej polityce

zagranicznej, ale w tym przypadku wyrażam niedo-

syt, bo zbyt lakonicznie odniósł się pan do roli Fran-

cji, a przecież to rząd pana Donalda Tuska prokla-

mował w 2009 r. strategiczne partnerstwo z Fran-

cją, a współdziałanie z Francją i Niemcami w ra-

mach Trójkąta Weimarskiego jest trudne do prze-

cenienia.

W tym kontekście chciałbym wyrazić swoją dez-

aprobatę w związku z tym, że wtedy gdy był u nas Fra-

nçois Hollande, być może przyszły prezydent Francji,

ani ze strony premiera Tuska, ani z pana strony nie

nastąpiły żadne gesty zachęcające, aby doprowadzić do

spotkania.

A być może, powtórzę, niedawno w Polsce

gościliśmy przyszłego prezydenta Francji.

Wysoka Izbo!

Zacznę teraz czy powiem parę słów

o tym, co jest niepokojące, co daje wrażenie niedosy-

tu.

Otóż, praktycznie pominął pan ważną kwestię

wkładu polityki zagranicznej w modernizację kraju.

Ja chciałbym i pewnie Wysoka Izba także chciałaby

wiedzieć, jak polityka zagraniczna przyczynia się do

modernizacji naszego kraju, czyli jak pozyskujemy,

ale też jak popularyzujemy nasze ważne osiągnięcia

technologiczne i na ile polityka zagraniczna jest

funkcją wprowadzania do Polski najnowocześniej-

szych technologii.

Chciałbym też – to już po raz kolejny, panie mini-

strze – powiedzieć, że pan w dalszym ciągu milczy

w sprawie pełnej akceptacji Karty Praw Podstawo-

wych (Oklaski), czyli wycofania się z protokołu bry-

tyjskiego.

Ten protokół odbiera Polakom prawo do-

chodzenia zarówno przed sądami polskimi, jak i przez

Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej praw

wypływających z tej karty.

Pan minister, przynajm-

niej werbalnie, chce szerzyć demokrację na Białorusi,

a nie potraﬁ jej zapewnić polskim obywatelom w eu-

ropejskim wymiarze.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Chciałbym też wspomnieć o kazusie ACTA, co było

bardzo poważnym błędem polskiej dyplomacji, i pod-

kreślić rolę eurodeputowanych SLD w Parlamencie

Europejskim.

To nasze koleżanki i nasi koledzy jako

jedyni zwrócili uwagę na jakość tej umowy, nasze kole-

żanki i nasi koledzy nie musieli szukać dziwnych wy-

tłumaczeń, mówić, że czegoś nie wiedzieli, że czegoś nie

przeczytali, od początku do końca ich głos był zdecydo-

wany i jasny.

Szkoda, że został zlekceważony.

Chciałbym też powiedzieć, że niezrozumiałe jest

rolę nowych mocarstw, takich jak Chiny, Indie, Bra-

zylia, nie mówiąc już o Turcji.

Ja rozumiem to, że

priorytet stosunków z Europą to nie to samo, co inne

priorytety, ale europocentryzm nie powinien przesła-

niać nam spojrzenia globalnego.

I jeszcze jedna kwestia.

Powiedział pan, że Węgry

niosą odpowiedzialność za przestrzeganie norm de-

mokratycznych.

Chyba za nieprzestrzeganie, panie

ministrze.

Jest mnóstwo zastrzeżeń do tego, co się

dzieje na Węgrzech: zmiana konstytucji, ustaw, któ-

re ograniczają prawa obywatelskie, niezależność są-

dów, rola banku centralnego, wolność mediów, spro-

wadzenie parlamentu właściwie tylko i wyłącznie do

funkcji dekoracyjnej, kara za nadmierny deﬁcyt,

strzałokrzyżowcy, którzy odradzają się, a przypomnę,

że to jest w prostej linii nawiązanie do węgierskich

faszystów, którzy w krótkim okresie rządów razem

z Hitlerem zdążyli wysłać do obozów koncentracyj-

nych 60 tys. węgierskich Żydów.

Otóż, czuję się nie-

swojo, panie ministrze, że polski rząd w tej sprawie

nabrał wody w usta, nie reaguje.

(Oklaski) Pan rów-

nież przechodzi nad tym do porządku dziennego.

I na koniec.

Zgadzam się z panem, że model Eu-

ropy federalistycznej jest pożądany, ale niestety, nie

zostanie on zrealizowany.

Nie będzie wspólnej poli-

tyki zagranicznej, nie istnieje dyplomacja unijna, nie

będzie wspólnej polityki obronnej, a dodatkowo w sytu-

acji, w której NATO słabnie, przysparza to poważ-

nych problemów.

Kraje Unii Europejskiej prowadzą indywidualną

politykę w stosunku do Chin czy Rosji.

Partnerstwo

Wschodnie pozostaje coraz bardziej puste.

Nasza po-

lityka w tym względzie, jak widzę, coraz bardziej

opiera się na symbolach, ale na politykę symboli może

pozwolić sobie tylko ważny i wielki kraj.

Nie jesteśmy

na tyle silni, żeby prowadzić samodzielną politykę

wschodnią, a to, co dzieje się w przypadku naszych

stosunków z Litwą, Białorusią, Ukrainą zakrawa na

dramat.

Zatem, jeżeli tak jest, jeżeli droga do Mo-

skwy czy do Kijowa nie przebiega przez Brukselę, to

w takim razie jak kształtować politykę zagraniczną?

Czy droga do Kijowa czy Moskwy ma przebiegać

przez Waszyngton?

Możliwe.

Ale w takim razie, jakie

są nasze propozycje dla naszego sojusznika za oce-

anem?

Jakie są nasze propozycje dla dyplomacji?

Ja-

kie jest nasze wspólne stanowisko we wspólnocie

euroatlantyckiej?

Żałuję, że w pana wystąpieniu nie

doczekałem się odpowiedzi na te pytania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

larczyk z Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

Dziękuję bardzo.

Panie ministrze, gratuluję eleganckiego i zgrabnego

Poseł Leszek Miller

wystąpienia.

Wystąpienia dyplomaty, ale nie męża

stanu, nie polityka, który ma wizję rozwoju polityki

zagranicznej naszego kraju.

Niestety w pana wystą-

pieniu przebija brak pewnej wizji miejsca Polski w Unii

Europejskiej, wizji polityki wschodniej, wizji polityki

naszego kraju w ramach Europy Środkowo-Wschod-

niej.

To wystąpienie jest wystąpieniem dyplomaty,

technokraty, ale nie wystąpieniem męża stanu.

Panie ministrze, każdy silny i suwerenny kraj w ra-

mach polityki międzynarodowej dba o swój interes

narodowy, do niego się odwołuje i działa w interesie

narodu.

Obserwując politykę pana ministra i rządu

Platformy Obywatelskiej, można odnieść wrażenie,

że jest to przede wszystkim polityka PR-u i płynięcia

w głównym nurcie, można o tym powiedzieć, że pod-

czepiamy się pod najsilniejszych, czyli pod Niemcy

i Francję.

I to jest dopasowywanie kierunku pana

polityki i polityki rządu w ciągu ostatnich kilku lat.

Można odnieść wrażenie, że przede wszystkim zależy

wam na kreowaniu rzeczywistości, na tym, żeby być,

na tym, żeby mówić, że liczą się z nami, na tym, żeby

poklepywali nas po plecach, ale nie na tym, żeby mieć

wpływ na decyzje.

W rzeczywistości ostatnie 5 lat pana polityki za-

granicznej i rządu Platformy charakteryzuje się

znacznym osłabieniem międzynarodowej pozycji Pol-

ski na świecie i w Unii Europejskiej.

Można by wręcz

Sukcesów brakuje zarówno w przypadku polityki

europejskiej, gdzie podpisujemy ochoczo pakt ﬁskal-

ny i dostajemy w związku z tym miejsce w loży ob-

serwatorów, czy też przy podstoliku, bez prawa głosu,

ale również jeśli chodzi o politykę regionalną w Eu-

ropie Środkowo-Wschodniej.

Gdy przyjrzymy się kon-

kretom, okazuje się, że ta polityka zagraniczna Plat-

formy to pasmo porażek, praktycznie na wszystkich

obszarach.

I tak na początek, przykładem może być modelo-

wa polityka współpracy z Niemcami.

Co dostajemy

w zamian za wsparcie praktycznie wszystkich naj-

ważniejszych niemieckich projektów?

Nasi sąsiedzi

Niemcy odpłacają nam Gazociągiem Północnym re-

alizowanym w ramach strategicznej współpracy

z Rosją, a także blokadą rozwoju zespołu portowego

Szczecin–Świnoujście.

Jednocześnie – pomimo iż jest pan 5 lat, jak się

pan chwali, ministrem spraw zagranicznych, naj-

dłużej w wolnej Polsce – jednak w relacjach polsko-

-niemieckich nie udało się panu doprowadzić do

takich relacji z Niemcami, ażeby wykonywany był

traktat o dobrym sąsiedztwie z naszym najwięk-

szym sąsiadem.

Przypomnę brak konsultacji rzą-

du Niemiec z przedstawicielami polskiej mniejszo-

ści, brak równowagi w finansowaniu organizacji

polonijnych w Niemczech i wreszcie brak równo-

wagi w ﬁnansowaniu nauczania języka polskiego

w niemieckich szkołach.

W polskich szkołach ol-

brzymie środki przeznaczane są na ﬁnansowanie

nauki języka niemieckiego.

I widać tu elementarny

brak równowagi, jeśli chodzi o stronę niemiecką czy

rząd niemiecki.

Choć, panie ministrze, muszę przy-

znać, że osiągnął pan jeden sukces.

Nie tak dawno

na Twitterze napisał pan, że w ekskluzywnym ho-

telu Adlon w Berlinie goście hotelowi na 130 progra-

mów będą mieli TVP Info.

To jest ważny sukces

polskiej polityki zagranicznej w kontaktach z Niem-

cami.

Gratulujemy.

A jednocześnie, panie ministrze,

co z budynkiem ambasady polskiej w centrum Ber-

lina, który od 20 lat czeka na remont generalny?

Wreszcie co z działką, którą odzyskaliśmy w 2006 r.

w centrum Berlina, która straszy berlińczyków –

kilka arów w centrum miasta, zarośnięte i zdewa-

stowane?

Czy to jest modelowy przykład tej współ-

pracy polsko-niemieckiej?

Pan minister zainspirowany swoim sukcesem

w hotelu Adlon jednocześnie apeluje, ażebyśmy wszę-

dzie, w hotelach, w kurortach, w restauracjach, do-

magali się respektowania prawa do języka polskiego

czy polskich programów.

Ale jednocześnie, panie mi-

nistrze, tuż obok, bo w Wilnie, język polski jest usu-

wany z polskich szkół, a dzieci z polskich domów

dziecka na Litwie nie odwiedzą polskich rodzin na

przed wyborami pan premier Donald Tusk przybył

do Wilna i obiecywał wsparcie polskiej mniejszości

na Litwie, przede wszystkim jeśli chodzi o kwestię

języka polskiego i kwestię funkcjonowania organiza-

cji polonijnych w tym sąsiednim kraju.

Pan minister Radosław Sikorski w przemówieniu

berlińskim, które odbiło się tak wielkim echem, po-

dobno napisanym przez ambasadora Wielkiej Bryta-

nii Charles`a Crawforda, nawołuje do budowy ogól-

noeuropejskiego państwa federalnego.

W tym czasie

jednocześnie – nie wiem, czy pan wie – powstaje an-

typolski portal w Holandii, zaś Polonia nie może do-

prosić się respektowania jej praw zarówno za wschod-

nią, jak i zachodnią granicą.

A tak na marginesie,

panie ministrze: Ile resort spraw zagranicznych za-

płacił z kwoty 190 tys. zł przeznaczonych na konsul-

tacje panu Crawfordowi za napisanie tego przemó-

wienia?

Zasłonił się pan ochroną danych osobowych

czy tajemnicą prywatności osoby ﬁzycznej.

Uważam

to za niestosowne, ażeby dyplomaci obcych krajów

pisali panu przemówienia.

Jaka ma być Europa według pana ministra?

Jaka

ma być Europa w najbliższych latach?

Czy ma być

Europą ojczyzn, narodów, za jaką głosowali Polacy,

przystępując do Unii Europejskiej, czy Europą rządu

gospodarczego, rządu w Brukseli, rządu technokra-

tów brukselskich, którzy będą narzucali państwom

Unii Europejskiej, jak mają wyglądać ich budżety?

Za przekroczenie wskaźników, norm będą sankcje

dla poszczególnych rządów.

Realizacja koncepcji, któ-

rą przyjęto w pakiecie ﬁskalnym, czyni z Polski kraj

peryferyjny w Europie.

Nie będziemy brać udziału

w podejmowaniu najważniejszych decyzji, nie będzie-

my brać udziału w rozmowach.

Będziemy jedynie

krajem, który przyjmuje decyzje mocarstw Unii Eu-

Poseł Arkadiusz Mularczyk

ropejskiej.

Czy czeka nas smutny los Grecji czy też

Węgier pouczanych przez brukselskich technokra-

tów?

Czy zmierzamy do federacji, w której Polacy nie

będą mogli mówić po polsku, ba, uczyć się polskiej

historii, odwoływać do polskiej tożsamości, która po-

noć nie jest nowoczesna, czy też jest podobno zaścian-

kowa?

Czy zmierzamy do Europy, tj. Unii Niemiec i Fran-

cji, której celem jest wprowadzenie europejskiego

rządu gospodarczego, której podstawy nie są zgodne

z interesem gospodarczym i narodowym Polski?

Re-

alizacja koncepcji niemieckiej unii ﬁskalnejnegatyw-

nie wpłynie na konkurencyjność polskiej gospodarki.

Jej główna idea polega bowiem na harmonizacji po-

datkowej, czyli wyrównywaniu obciążeń podatko-

wych w obszarze integracyjnym dla Polski, gdzie

stawki podatkowe są mniejsze.

To będzie po prostu

oznaczać wzrost podatków w naszym kraju i obcią-

żeń ﬁskalnych.

Wreszcie, panie ministrze, co z bezpieczeństwem

Polski na arenie międzynarodowej, a w szczególności

bezpieczeństwem energetycznym?

Jak wyglądają na-

sze relacje z Rosją?

Widać w nich brak strategii, ule-

głość, a konsekwencją jest to, co dzieje się w sprawie

katastrofy smoleńskiej.

Oddane śledztwo, oddane

postępowania i wrak samolotu, w którym zginął pre-

zydent i przedstawiciele polskiej elity, a który do te-

raz gnije na smoleńskim lotnisku, dwa lata po kata-

stroﬁe.

Tojesthańbaiskandal,panieministrze.

Jak

nazwać brak reakcji rządu na fałszowanie dowodów

katastrofy smoleńskiej?

Jak nazwać brak reakcji rzą-

du na bezczeszczenie zwłok oﬁar katastrofy?

Ponadto państwo, obok zabezpieczenia militarne-

go, musi położyć nacisk na bezpieczeństwo energe-

tyczne.

Tutaj rząd zawiódł na całej linii, w szczegól-

ności pan, panie ministrze.

Podpisaliśmy nowy kon-

trakt na dostawy gazu z Rosją, za który płacimy jedną

z najwyższych stawek w Europie.

Efektem są oczy-

wiście podwyżki cen gazu.

Przypomnieć należy tak-

że, że to rząd pana premiera Tuska zgodził się na nie-

korzystne postanowienia pakietu klimatycznego.

To

wejście w życie pakietu klimatycznego w 2013 r. spo-

woduje utratę przez Polskę 250 tys. miejsc pracy

i wzrost cen energii.

Solidarna Polska idzie na pomoc

panu ministrowi i rządowi pana premiera Donalda

Tuska.

Chcemy przeprowadzić ogólnoeuropejską ini-

cjatywę referendalną w tej sprawie.

Chcemy zebrać

milion podpisów, tak aby dać instrument do renego-

cjacji pakietu klimatycznego.

Wejście w życie tego

pakietu będzie niezwykle szkodliwe.

A więc Solidar-

na Polska wyciąga rękę w tej sprawie do rządu pol-

skiego, ponieważ chcemy, ażeby wejście tego pakietu

zostało odłożone w czasie lub też ograniczono jego

reperkusje dla polskiej gospodarki.

To jest niestety wymierny bilans dyplomacji pana

premiera Tuska i pana ministra Sikorskiego w kwe-

stiach bezpieczeństwa.

A co w polityce środkowoeu-

ropejskiej?

Niestety także na tym polu nie odnosimy

żadnych sukcesów.

Wręcz przeciwnie, jeszcze nigdy

w ostatnich latach nasze stosunki z Litwą, Białoru-

sią, Ukrainą nie były tak złe, jak obecnie.

I nie jest

prawdą, że w tym zakresie nie ma winy rządu.

Pol-

ska, to widać, utraciła zainteresowanie tymi pań-

stwami, czego dowodzi zmniejszenie dialogu politycz-

nego przede wszystkim z Wilnem czy z Kijowem.

Co

to za polityka zagraniczna, w której najpierw dopro-

wadza się do ujawnienia kont białoruskich opozycjo-

nistów, po czym nie potraﬁ się wypracować wspólnej

polityki na forum Unii Europejskiej?

W ten sposób

inicjatywę w tym regionie w całości oddajemy Mo-

skwie.

Jakie to ma znaczenie dla naszego bezpieczeń-

stwa, przekonaliśmy się już wielokrotnie w naszej

historii.

A co z relacjami z naszymi południowymi

sąsiadami, z Czechami, Słowacją czy Węgrami?

Otóż,

panie ministrze, nic, po prostu tych relacji nie

ma.

W ciągu ostatnich lat zaprzestaliśmy kompletnie

budowania relacji z tymi krajami, z naszymi sąsia-

dami z południa.

Symbolem naszej dyplomacji są właśnie nasze re-

lacje z Litwą i Niemcami.

Polonii, Polakom na Litwie

obiecywano przed wyborami bardzo wiele.

Nie zro-

biono nic.

Rzecz jednak w tym, że w porównaniu

mniejszości polskiej na Litwie z mniejszością polską

w Niemczech położenie Polaków na Litwie pozornie

jednak nie jest takie złe.

Mogą uczyć się języka pol-

skiego, aczkolwiek są z tym problemy w szkołach, mają

prawo do organizacji.

Tymczasem w kraju, z którym

łączą nas rzekomo najlepsze relacje, Polacy nie mają

prawa do zrzeszania się, do organizacji, tego typu

działania im się utrudnia.

Nie mówiąc już o ﬁnanso-

waniu nauki języka polskiego w szkołach.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Pięć organizacji.

Nie

opowiadaj bzdur.)

Panie marszałku, wypowie się pan w bloku pytań.

Jak widzimy, polityka rządu Platformy Obywatel-

skiej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej nie ma

żadnej wizji, nie ma planu, nie ma celu.

Brak w niej

pewnej koncepcji, którą realizował świętej pamięci

prezydent Lech Kaczyński.

Jest to polityka podpina-

nia się pod główne mocarstwa, pod Niemcy i pod Ro-

sję, natomiast brak tutaj indywidualnej polityki, in-

dywidualnej strategii, jaką powinien prowadzić każ-

dy suwerenny kraj, jakim jest Polska.

(Dzwonek)

Tymczasem w uprawianiu polityki zagranicznej Plat-

forma Obywatelska głównie gra na emocjach.

W re-

lacjach z silnymi państwami symbolem dyplomacji

polskiej jest pokora i układność, natomiast ze śred-

nimi i mniejszymi państwami – popisywanie się

efekciarstwem bez wymiernych rezultatów.

Dlatego

Solidarna Polska krytycznie ocenia politykę rządu

Platformy Obywatelskiej i pana ministra Sikorskie-

go w okresie ostatnich pięciu lat z uwagi na brak

jasnej i spójnej strategii naszego kraju i w Unii Europej-

skiej, i wobec krajów Europy Zachodniej, i wobec

krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Poseł Arkadiusz Mularczyk

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę o zabranie głosu panią posłankę Agniesz-

kę Pomaską z Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

Dziękuję bardzo.

wie Posłowie!

Na początku odniosę się krótko do

tego, co powiedział pan Szczerski w imieniu klubu

PiS.

Nie wiem, skąd poseł Szczerski wie, co miał na

myśli Jean Bodin, ale ja na szczęście pamiętam i wiem,

jak wyglądały rządy PiS i jak wyglądała polityka za-

graniczna za rządów PiS.

Wiem, jak wyglądała wte-

dy pozycja Polski na arenie międzynarodowej i w Unii

Europejskiej.

Obawiam się, że taka strategia izolacji,

bo tak naprawdę na tym polega strategia PiS w kwe-

stiach związanych z polityką zagraniczną i naszą ak-

tywnością w Unii Europejskiej, nie prowadzi do ni-

czego dobrego.

Obawiam się, że ta strategia nie zmie-

niła się w państwa programie i w państwa pomysłach,

i nad tym ubolewam.

Niestety, mam możliwość ob-

serwować to na co dzień na posiedzeniach Komisji do

Spraw Unii Europejskiej.

Panie i Panowie Posłowie!

Znaczna część infor-

macji ministra spraw zagranicznych o założeniach

Unii i integracji europejskiej.

Ja też uważam, że na-

sze obecne miejsce w Unii Europejskiej zasługuje na

szczególną uwagę, tym bardziej że dziś wyraźnie wi-

dać, że Polska zdała trudny i wymagający egzamin

ze swojej dojrzałości akcesyjnej i integracyjnej.

Miej-

sce silnego państwa w Europie mogliśmy zamanife-

stować i udowodnić w drugiej połowie 2011 r. podczas

prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.

Przeprowa-

dziliśmy ją wręcz wzorcowo.

Z pełną odpowiedzial-

nością wypełniamy zobowiązania integracyjne, któ-

re na siebie przyjęliśmy.

Idziemy też dalej, inicjując

i pobudzając Unię Europejską do wciąż koniecznych

zmian.

W ósmym roku naszej akcesji można z całą pew-

nością powiedzieć, że Polacy w pełni akceptują inte-

grację europejską.

Na wywoływaniu strachu przed

Unią Europejską nie można dziś zbić żadnego kapi-

tału politycznego.

Unia Europejska stała się stałym

elementem polskiego krajobrazu politycznego, gospo-

darczego i społecznego.

Nikt dzisiaj nie ma wątpliwo-

ści, że maksymalne wykorzystanie członkostwa

w Unii pozostaje nadal strategicznym celem Polski.

Na unijnym forum zapewniliśmy sobie pełne prawo

przedstawiania i obrony swoich racji.

Przełamaliśmy

skutecznie podział na „my” i „oni”.

Uczestniczymy

w ciągłych negocjacjach i wypracowywaniu wspól-

nych stanowisk w oparciu o kompromis.

Udowodni-

liśmy ponadto, że nie tylko Polska jest dla Unii, lecz

także Unia Europejska dla Polski.

Upływający czas, doświadczenia oraz sukcesy

i przełamywane w końcu kryzysy integracyjne spra-

wiają, że w obecnej sytuacji wagi nabiera myśl opar-

ta na przekonaniu, iż realizacja integracji gospodar-

czej musi być naturalnie powiązana z integracją

polityczną.

W tym ujęciu motorem konstrukcji euro-

pejskiej nie może być jedynie ekonomia i waluta.

Musi

impuls.

Obecny kryzys w pełni potwierdza, że celem

projektu europejskiego pozostaje nadal unia politycz-

na.

Dlatego też Polska odrzuca scenariusz hamowa-

nia integracji europejskiej, który zakłada, że ekspo-

zycja interesów narodowych oraz niewydolne, tech-

nokratyczne struktury Unii Europejskiej doprowadzą

do zatrzymania procesu integracji europejskiej.

Unia

Europejska nie może stać się bezsilną regionalną or-

ganizacją.

Nie możemy też zaakceptować scenariusza

jednej Unii stanowiącej system wielu ściślejszych

unii.

Kulminacją tego procesu byłoby zjawisko uciecz-

ki państw członkowskich poza strefę integracji euro-

pejskiej.

Taka złożona, niezrozumiała, niewydajna

i niedemokratyczna Unia tracić będzie przede wszyst-

kim poparcie obywateli.

Optujemy natomiast za sce-

nariuszem nazywanym rozwojowym, opartym na

takich podstawach, jak więcej Europy, a nie mniej

Europy, przejrzystość systemu instytucjonalnego oraz

decyzyjnego, akceptacja Unii przez obywateli, więk-

sza personalizacja działań integracyjnych, wzmoc-

nienie demokratycznej legitymizacji i poszukiwanie

kompromisów i wspólnych preferencji oraz wspólnych

nowych projektów i inicjatyw integracyjnych.

Scena-

riusz ten wbrew pozorom nie jest modelem budowy

superpaństwa europejskiego.

Służy on wzmocnieniu

Unii Europejskiej, która dziś tak naprawdę jest już

federacją państw.

Priorytetem Polski musi pozostać integracja jako

źródło wzrostu.

W tym zakresie będziemy działać na

rzecz wzmocnienia wzrostu gospodarczego przez roz-

wój rynku wewnętrznego i wykorzystanie budżetu

unijnego do budowy konkurencyjnej Europy.

Polska,

która rozpoczęła negocjacje dotyczące budżetu Unii

po 2013 r., będzie chciała wypracować jak najkorzyst-

niejszą ofertę ﬁnansową dla całej Wspólnoty.

Per-

spektywa budżetowa na lata 2014–2020 przygotowa-

na przez Komisję Europejską jest dla Polski bardzo

satysfakcjonująca.

Pozwoli ona na kontynuację wiel-

kiego planu rozbudowy polskiej infrastruktury, wzmac-

niania rolnictwa i kapitału ludzkiego.

W ramach tej

perspektywy wciąż liczymy na 70–80 mld euro.

Utrzymanie dotychczasowego modelu podziału

środków oznacza, że nadal będziemy otrzymywać

wsparcie ﬁnansowe Unii Europejskiej w różnych

obszarach.

Szanowni Państwo!

Podpisując traktat akcesyjny,

Polska zobowiązała się do pełnego uczestnictwa

w Unii Gospodarczej i Walutowej, w tym do przyjęcia

euro jako wspólnej waluty.

Stąd też w interesie Polski

leży już obecnie, to jest przed przyjęciem wspólnej

waluty, możliwie pełny udział we wszelkich pracach

dotyczących przyszłości i funkcjonowania strefy euro

oraz udział w kształtowaniu reguł obowiązujących

jej członków, zarówno teraz, jak i w przyszłości.

Udo-

wodniliśmy to, przyczyniając się do sukcesu w przy-

jęciu tzw. sześciopaku oraz ostatnio paktu ﬁskalnego,

które służą poszerzeniu i wzmocnieniu nadzoru nad

polityką budżetową, polityką makroekonomiczną

i reformami strukturalnymi w Unii Europejskiej.

Panie i Panowie Posłowie!

Dzisiaj z ust przedsta-

wiciela największej partii opozycyjnej, największego

klubu opozycyjnego, padało wiele słów o polskiej racji

stanu.

Jestem przekonana, że nasza racja stanu to

Polska stabilna i przewidywalna, bo to sprawia, że

Polska jest i może być skuteczna.

Rząd premiera Do-

nalda Tuska z ministrem Radosławem Sikorskim na

czele przywrócił nam taką pozycję w Unii Europej-

skiej, jaką z racji wielkości i potencjału powinniśmy

dzisiaj zajmować.

Panie ministrze, w imieniu klubu

Platforma Obywatelska – proszę pana ministra Do-

wgielewicza, żeby te podziękowania przekazał – bar-

dzo za to dziękuję i życzę powodzenia.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Udzielam głosu panu posłowi Witoldowi Waszczy-

kowskiemu reprezentującemu Klub Parlamentarny

Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Witold Waszczykowski:

Dziękuję.

soki Sejmie!

Pragnę odnieść się do zaprezentowanej

dzisiaj informacji ministra spraw zagranicznych o za-

łożeniach polskiej polityki zagranicznej w 2012 r. i tyl-

ko do tego dokumentu, choć minister prosił o uwzględ-

nienie również dodatkowego dokumentu dotyczącego

priorytetów na lata 2012–2016, gdyż to jest podstawa

oceny MSZ.

Tylko na ten rok, czyli na rok 2012, MSZ

otrzymał środki na realizację zadań.

Pozostały do-

kument można traktować jedynie jako ciekawy

seminaryjno-publicystyczny materiał, chyba że mi-

nister chciałby, abyśmy traktowali ten dokument

jako swoistą instrukcję obsługi do zaprezentowanej

informacji.

Zatem omawiając politykę tego rządu, a nie demo-

niczne mity o rządach Prawa i Sprawiedliwości, na-

leży zwrócić uwagę, że tamte rządy bronią się poprzez

dokumenty, poprzez ilość informacji o wizytach i nie

uzasadnia to twierdzenia, iż Polska była w tym cza-

sie izolowana, bądź prowadziła jakąkolwiek politykę

izolacjonistyczną.

(Oklaski)

W obserwacjach wstępnych chciałbym też zwrócić

uwagę na zadziwiający sposób prezentowania infor-

macji.

Na wczorajszym posiedzeniu połączonych ko-

misji Sejmu i Senatu minister w niezwykle lakonicz-

ny, sloganowy sposób zaprezentował na slajdach

kilka tez swojego exposé.

W zdawkowy sposób zbył

kilka pytań, części nie zrozumiał, w paru miejscach

wprowadził obie komisje w błąd.

Dzisiaj minister trochę rozwinął tezy, czyniąc to,

jak zwykle, w sposób teatralny, publicystyczny, tro-

chę megalomański, gęsto szafując źle dobranymi i wy-

rwanymi z kontekstu cytatami.

Minister od lat, rów-

nież i dzisiaj, przechwala się ze znaczenia i pozycji

naszego państwa.

Szkoda zatem, że stosownie do tej

rzekomo ważnej pozycji kraju nie traktuje swoich

obywateli jako ważnych.

Szkoda, że nie chce podjąć

rzeczowego i prawdziwego dyskursu na temat polity-

ki zagranicznej.

Rozumiem, że minister realizuje

ogólny trend rządu, polegający na ograniczaniu wie-

dzy Polaków i dostępu do informacji.

Zamiast rzetel-

nej analizy historii i teraźniejszości wystarczy poga-

danka o sukcesach okraszona bon motami.

Takie

właśnie propagandowe pogadanki zapewne niedługo

zastąpią klasyczne lekcje historii w szkołach.

Poważna rozmowa z Polakami o Polsce i o otacza-

jącym ją świecie powinna po pierwsze, zawierać opar-

ty na faktach opis sytuacji międzynarodowej.

Społe-

czeństwo oczekuje prawdziwych deﬁnicji wyzwań

i zagrożeń, jeśli chodzi o nasze bezpieczeństwo i roz-

wój.

Oczekuje opisu, charakterystyki pozytywnych

i negatywnych trendów oraz zjawisk zachodzących

w najbliższej i dalszej okolicy obecnie i w następnych

miesiącach 2012 r.

Po drugie, Polacy oczekują jasno

i precyzyjnie wyrażonej racji stanu, deﬁnicjiinteresu

narodowego, sprecyzowanego celu, do którego będzie

pan dążył w tym roku.

Wreszcie po trzecie, oczeki-

waliśmy, że zaprezentuje pan arsenał sił, środków

i instrumentów, za pomocą których polską rację sta-

nu zamierza pan realizować.

Niestety zamiast precyzyjnej wykładni zagrożeń

i deﬁnicji racji stanu, sposobu jej realizacji, otrzyma-

liśmy zestaw publicystycznych reﬂeksjiotymioowym.

Jak zwykle zaczął pan od przechwałek, że to stabilna

i przewidywalna polityka.

Nie potwierdzą chyba tego

Polacy na Białorusi czy Litwie.

Czy Budapeszt może

przewidywać nasze wsparcie?

O wiele można pytać,

jeśli chodzi o inne regiony.

Jest pewne, że Alesia Bia-

lackiego pan zaskoczył.

(Oklaski)

Prześledźmy pana wywody na temat sytuacji mię-

dzynarodowej.

Pana zdaniem koniunktura między-

narodowa jest nadal dobra, choć gorsza.

No to jaka

jest konkretnie?

Brzmi to jak wałęsowskie za, a na-

wet przeciw.

Czy jedynym problemem na Wschodzie

jest budowa przez Rosję alternatywnego wobec Eu-

ropy ośrodka politycznego?

Czy MSZ nie dostrzega

frontalnego odchodzenia od demokracji czy zapowie-

dzi potężnych zbrojeń w Rosji?

(Oklaski)

Kuriozalnie brzmią dywagacje o kryzysie lat 30.,

że kiedyś było gorzej.

Można zapytać: Czy wzorem

Poseł Agnieszka Pomaska

liderów minionego reżimu chce pan wypominać Po-

lakom sanacyjne czasy?

Przyzwyczailiśmy do przechwałek o polskiej pre-

zydencji w Unii Europejskiej.

Wiem, że zarzuci nas

pan pochlebnymi cytatami medialnymi i tak się sta-

ło.

Ciekawe, ile jest tam przedruków redaktora

Edwarda Lucasa.

Przypomnę zatem, że dyplomacji

państwa nie ocenia się miarą zagranicznych po-

chlebstw, ocenia się ją przez pryzmat realizacji inte-

resów narodowych.

O tym, że to właśnie interesy

narodowe są głównym wyznacznikiem działania

państw, a nie te mityczne europejskie, wspólnotowe,

boleśnie przypominano nam w ostatnich miesiącach.

Po latach mamienia nas europejską idyllą duet Mer-

kozy brutalnie pokazał, kto rządzi w Unii Europej-

skiej.

Na naszych oczach na obszarze Unii zaczęły two-

rzyć się różne kręgi decyzyjne.

Trzon stanowi duet

niemiecko-francuski, z przeważającą jednak w tej

parze rolą Berlina.

Kolejny krąg to strefa euro, na-

stępny to mało jeszcze sprecyzowany pakt Euro Plus,

do którego będą należeć wszyscy sygnatariusze pak-

tu ﬁskalnego,jednakoróżnymstatusie.

Towszystko

dotyczy 27 państw Unii Europejskiej, z oczekującą

na członkostwo Chorwacją.

Ten galimatias decyzyjny

w Unii należy jeszcze dopełnić ilustracją nadal nie-

rozwiązanego kryzysu ﬁnansowego Grecji i kilku

państw strefy euro, którymi zajmuje się międzyna-

rodowa finansjera i to ona wyznacza premierów

w Atenach i Rzymie.

Taka sytuacja powstała w Eu-

ropie właśnie w czasie polskiej prezydencji.

To jest ta

koniunktura nadal dobra, choć gorsza?

Dość trywialnie brzmią przechwałki, iż polski

rząd poradził sobie z kierowaniem Unią Europejską

w czasie prezydencji.

Rzeczywiście dzięki wysiłkom

wielu urzędników udało się poprawnie przeprowadzić

liczne spotkania i konferencje.

Nie udało się jednak

zrealizować zapowiadanych priorytetów, naszych

interesów narodowych.

Nie podjęto spraw dotyczą-

cych na przykład wspólnej obrony europejskiej, tak

ważnych i podkreślanych przez pana ministra.

Moż-

na było przecież przewidzieć to już od dawna, iż Eu-

ropa pogrążona w kryzysie, uwikłana w konﬂiktafgań-

ski oraz zmuszona do interwencji w Libii nie będzie

miała politycznej woli oraz środków ﬁnansowych na

dublowanie wysiłków NATO i tworzenie równoległej

struktury obronnej.

Nie uzyskano zadowalającego rozwiązania w spra-

wie przybliżenia Ukrainy do członkostwa w Unii

Europejskiej.

Można doszukiwać się wymówek w we-

wnętrznych uwarunkowaniach Kijowa, ale bezspor-

nym faktem jest, że to strona polska w czasie prezy-

dencji miała instrumenty, aby wywrzeć skuteczną

presję na władze ukraińskie oraz zbudować w Euro-

pie proukraińskie lobby.

Program Partnerstwa Wschod-

niego również nie przybliżył jego uczestników do

członkostwa w Unii Europejskiej, natomiast kwestia

partnerstwa została skwapliwie wykorzystana w kam-

panii wyborczej do zorganizowania wizerunkowego

szczytu służącego celom propagandowym, a następ-

nie została totalnie porzucona.

Prestiżową porażką polskiej prezydencji była wresz-

cie decyzja Chorwacji o podpisaniu traktatu akcesyjne-

go w Brukseli, a nie w Warszawie.

Chorwacka decyzja

to ewidentny dowód, iż państwa naszego regionu prze-

stały traktować Polskę jako rzecznika interesów tej

części Europy.

W czasie działań naszej prezydencji do-

szło do faktycznego podziału Grupy Wyszehradzkiej

oraz separacji od nas państw bałtyckich.

Inną drogą

poszły Czechy i Węgry, zaniedbano współpracę z pań-

stwami bałtyckimi.

W przypadku Litwy doszło nawet

do otartego konﬂiktu z Warszawą.

Współpracy z Ru-

munią i Bułgarią zupełnie nie widać, tak jak z całym

regionem bałkańskim.

Ostatnie miesiące przyniosły też cios politycz-

nym planom Euro 2012.

Przypomnę, że ten wielki

projekt sportowy miał być nie tylko instrumentem

zakładającym budowę kilku stadionów, żeby po-

grać w gałę, ale zawierał ambitne plany infrastruk-

turalne.

Budowa nowoczesnych dróg, linii kolejo-

wych czy lotnisk miała stworzyć nową jakość poli-

tyczno-gospodarczą między Polską a Ukrainą.

To

miał być zaczyn dla całego regionu Europy Środ-

kowo-Wschodniej do przyspieszenia procesu inte-

gracyjnego z Unią Europejską.

Zaniedbując współpracę regionalną, stwarzano

jednocześnie wrażenie, że Polska ma szansę stać się

państwem współdecydującym o polityce Unii.

Do tej

roli miała nas przybliżać bezkrytyczna współpraca

z Niemcami.

Przychylność Niemiec mieliśmy też za-

skarbić sobie pragmatyczną polityką wobec Rosji,

czyli wycofaniem się z jakiejkolwiek ambicji na

Wschodzie, określanych przez pana ministra jako

romantyczne, mocarstwowe iluzje.

Nasze podrzędne,

zdyscyplinowane wobec potężnych patronów miejsce

w regionie ma przypieczętować nowy trójkąt: Niem-

cy – Rosja – Polska.

Ten trójkąt nie dopuszcza nas do

procesu, jaki zachodzi, mam na myśli współpracę mię-

dzy Niemcami a Rosją, natomiast alienuje nas całko-

wicie od naszego regionu.

Wydaje się też, że ceną za

marzenia o dopuszczeniu nas do współpracy niemiecko-

-rosyjskiej jest układ o małym ruchu granicznym, któ-

ry otworzy znaczną część północnej Polski dla miesz-

kańców Królewca.

Oby ten ryzykowny eksperyment,

forsowany długo wbrew Europie, nie skończył się re-

strykcjami na naszych zachodnich granicach.

Pana polityka polegania na Niemczech i schlebia-

nia Rosji, aby przypodobać się zachodnioeuropejskiej

poprawności politycznej, nie przyniosła rezultatów

w postaci uzyskania decyzyjnej pozycji w Europie.

Można zakładać, że w ostatnim czasie nawet tak

przekonany o swojej nieomylności premier Tusk zo-

rientował się, iż nie zdobędzie zapowiadanego miej-

sca przy europejskim stole.

Z tego powodu zaczął

podejmować chaotyczne działania.

Były to wystąpie-

nia balansujące od ściany do ściany.

Należy tu przy-

pomnieć zaskakujące wystąpienie ministra Sikor-

skiego w Berlinie, gdzie apelował do Niemiec o jeszcze

Poseł Witold Waszczykowski

większe przywództwo w Europie.

Należy pamiętać

o ambiwalentnym wystąpieniu premiera Tuska w Par-

lamencie Europejskim, gdzie nadal podtrzymywał

koncepcję szybkiego wstąpienia Polski do strefy euro.

Sprawa została ujawniona przez nowego przewodni-

czącego Parlamentu.

pod wpływem jakichś reﬂeksjipodejmowałpróbybyć

może odtworzenia koalicji środkowoeuropejskiej

przez pochlebstwa wobec Orbana czy wizytę w Rzy-

mie.

I one nie przyniosły pozytywnych rezultatów.

Nie zasiedliśmy przy europejskim stole decyzyjnym.

Dobitnie wskazują na to zapisy paktu ﬁskalnego.

Na-

wet mimo polskich prób zniekształcenia tekstu jasno

z tych zapisów wynika, że Polska nie zostanie do-

puszczona do współdecydowania w grupie euro, gru-

pie, która staje się pozatraktatowym ciałem kierują-

cym Unią Europejską.

Na marginalną pozycję Polski w Europie wskazu-

je nawet zamieszanie wokół podpisywania przez Unię

porozumienia ACTA.

Bo czy jakieś państwo należące

do szóstki europejskiej, będące „przy stole” i tak bli-

sko współpracujące z Niemcami nie zostałoby przez

Berlin ostrzeżone, że ta właśnie stolica nie zamierza

przystąpić do ACTA?

(Oklaski)

Czy to wszystko można uznać za sukcesy w poli-

tyce europejskiej, panie euroentuzjasto?

Tak jak w poprzednich latach kadencji tego rządu,

tak i w ostatnich miesiącach nie doszło do zapowie-

dzianych przełomów z Rosją w sprawach historycz-

nych, gospodarczych czy najnowszych kwestiach

dotyczących śledztwa smoleńskiego.

Nad ludobój-

stwem katyńskim zapadła grobowa cisza.

Gaz kupu-

jemy po najwyższych cenach w Europie.

Wobec braku

działań naszego rządu sprawą musiało zająć się bez-

pośrednio PGNiG i oddać ją do międzynarodowego

arbitrażu.

Od miesięcy nic nie dzieje się też ze śledz-

twem smoleńskim.

Rosja przyjęła tu niekooperatyw-

ną postawę, mimo iż z polskiego śledztwa coraz bar-

dziej wynika, że katastrofa miała inny przebieg, niż

pokazywały to raporty MAK i Millera.

Co więcej,

rosyjskie postrzeganie katastrofy jest popularyzowa-

ne na świecie.

Nie widać polskich zabiegów, aby zmie-

nić ten obraz.

Deklaruje pan jedynie zabiegi o zwrot

samolotu.

Pytam się: Czy w tym roku, czy w perspek-

tywie priorytetów 2016 r.?

Uległa postawa Polski nie została też wynagro-

dzona przez Rosjan w dziedzinie bezpieczeństwa.

Mimo braku realizacji amerykańskiego projektu tar-

czy antyrakietowej Rosja i tak zapowiada rozlokowa-

nie rakiet typu Iskander na terenie obwodu kalinin-

gradzkiego.

W programie wyborczym Putina jest

natomiast zapowiedź podjęcia przez Rosję ogrom-

nych zbrojeń, które mogą drastycznie osłabić bezpie-

czeństwo Polski.

Rosyjskie zachowanie nie spotkało

się dotąd z żadną reakcją polskiego rządu.

Nie pyta-

ją panowie ministrowie, po co nasz sąsiad zamierza

się tak zbroić, nie widać też żadnej troski o stan de-

mokracji u naszego potężnego sąsiada.

Całkowity paraliż nastąpił na kierunku białoru-

skim.

Brak tu jakiejkolwiek koncepcji działania wo-

bec władz oraz chęci obrony polskich interesów,

w tym Polaków mieszkających na Białorusi.

Czeka

pan z ofertami współpracy na dzień, w którym usta-

ną represje.

(Oklaski) O tym, że władze białoruskie

mogą całkowicie nas ignorować, świadczy incydent

z odmową wjazdu na Białoruś delegacji polskiego

Sejmu oraz afera z ambasadorami.

Nie jestem pewien,

czy europejscy ambasadorowie wyjechali ze względu

na solidarność z nami, czy po prostu ze względu na

fakt, iż wyrzucono z Mińska przedstawiciela Unii

Europejskiej.

(Oklaski)

Do sukcesów zalicza pan Europejski Fundusz na

rzecz Demokracji.

Może zostanie uruchomiony.

Py-

tam jednak: Po co mnożyć byty?

Mamy do dyspozycji

Wspólnotę Demokracji i Europejskie Centrum Soli-

darności.

Czy nie można było zabiegać o europejskie

doﬁnansowanie tych instrumentów?

Czy po rozsze-

rzeniu działalności EBOR na Afrykę należało jeszcze

tworzyć kolejny instrument osłabiający europejskie

zainteresowanie naszym wschodem?

Dobrze że termin „interesy narodowe” pojawia się

wreszcie przy nowym budżecie unijnym, ale zapo-

mniał pan o przedwyborczych zobowiązaniach doty-

czących 300 mld zł.

Widzę, że w tej kwestii już zaczy-

na się relatywizowanie sprawy, aby za jakiś czas

wycofać się z zobowiązań.

Jak pokazałem wyżej, w informacji ministra więk-

szość tych problemów, wyzwań i zagrożeń nie jest

odnotowana lub jest zbanalizowana.

W jednym przy-

padku minister cieszy się z intensyﬁkacjistosunków,

w innym żałuje czegoś, jeszcze dalej liczy na coś we

współpracy, kolejno: działa ramię w ramię itd.

Bar-

dzo często wyraża pan rozczarowanie, zdziwienie, że

sprawy poszły inaczej, wbrew pana poprzednim za-

klęciom.

Jeśli brakuje rzeczywistej oceny sytuacji, to może

jest określenie celów, do których pan zmierza?

A i owszem, jest chęć poprawy naszego bezpieczeń-

stwa, wzrostu zamożności i siły.

Bardzo precyzyjnie.

(Oklaski) Dalej jest jeszcze bardziej eufemistycznie,

np. trzeba sprawić, by negocjacje budżetowe nie ogra-

niczyły się do uzgodnień między największymi pań-

stwami, oraz: przystąpienie do kręgu krajów, które

posługują się wspólną walutą, albo: działać na rzecz

silnej Unii.

Polska z każdym rokiem bliższa jest osią-

gnięcia należnego jej miejsca w świecie.

Jakie to ma

być miejsce, już pan nie precyzuje.

Jak pan chce osiągnąć te „ambitne” cele?

Oczy-

wiście błagając Niemcy, aby włączyli nas w proces

podejmowania decyzji, czyli przez klasyczną politykę

klientelizmu.

(Poseł Andrzej Rozenek: Niewiarygodne.)

Ciekawym pomysłem jest też zainicjowanie prze-

widzianej w traktacie lizbońskim – tylko pytanie, czy

on jeszcze jest honorowany w Europie – wzmocnionej

współpracy chętnych państw.

Okazuje się, że kryzys

Poseł Witold Waszczykowski

libijski niestety pokazał, ile taka współpraca może

być warta.

Ale już hitem pańskiego instrumentarium dyplo-

matycznego jest zapowiedź, o której mówił już poseł

Szczerski, rozpoczęcia kampanii na rzecz uzyskania

stwa ONZ już w 2018 r.

Minimalizm działania prowadzący do samomar-

ginalizacji można dostrzec w polityce, a w zasadzie

jej braku, wobec spraw pozaeuropejskich.

Chyba tę

polską bierność na świecie dostrzegli Amerykanie,

którzy poprosili polską ambasadę w Damaszku o re-

prezentowanie ich interesów.

Ktoś w Waszyngtonie

zapewne pomyślał, że jak Polacy już nic nie chcą ro-

bić, to może będą przekazywać korespondencję dy-

plomatyczną i wydawać wizy.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Jak pan do tego do-

szedł?

Ile pan nad tym myślał?)

Słuchaj pan dalej.

(Głos z sali: Proszę nie przeszkadzać.)

Może i Chińczycy z Chin komunistycznych poszli

tą drogą rozumowania i zawarli z prezydentem Ko-

morowskim strategiczne porozumienie...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Ale wymyślił nasz ge-

niusz.)

(Głos z sali: Panie marszałku, pan poseł uniemoż-

liwia wystąpienie.)

...o współpracy bilateralnej.

(Głos z sali: Ale bzdury.)

Nie wiadomo, o co chodzi we współpracy strate-

gicznej, nie ma tam konkretnej treści, ale jak wznio-

śle to się nazywa, jak ładnie można sprzedać wize-

runkowo.

Wracając na chwilę do Amerykanów, należy wy-

jaśnić, iż wprowadził pan wczoraj w błąd obie komi-

sje, nieprawdziwie przypominając kulisy rokowań

w sprawie bazy antyrakietowej w Polsce.

Nie jest

prawdą, że Amerykanie wycofali się z projektu, choć

Polska ratyﬁkowała porozumienie.

Polska nie raty-

ﬁkowała porozumienia zawartego z administracją

Busha.

Nie dała tym samym szansy tej administracji

na rozpoczęcie realizacji projektu.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Na szczęście.)

Nie jest prawdą, że przewidywał pan, że admi-

nistracja demokratyczna zatrzyma projekt.

Obama

przez wiele miesięcy nie rezygnował z projektu.

Po-

zostawił na stanowisku sekretarza obrony Gatesa,

który szybko przybył do Polski z apelami o reali-

zację porozumienia.

Po nim wizytował nas sena-

tor Levin, szef komisji obrony, również przeko-

nując do porozumienia i starając się odkryć po-

wody polskiej niechęci.

Pokazały to depesze Wiki-

Leaks.

(Oklaski)

Obama zrezygnował z tarczy dopiero we wrześniu

2009 r.

Dopiero po kilku następnych miesiącach Pol-

ska ratyﬁkowała ﬁkcję porozumienia.

Zapowiadając

bazę w Polsce w 2018 r., Obama rzeczywiście powie-

dział Rosjanom, że za jego dwóch kadencji żadna

tarcza antyrakietowa w Polsce nie powstanie.

Do-

kładnie to samo potwierdził w nagranej przez media

rozmowie z Miedwiediewem w Seulu.

Błędnie odnosi też pan minister bazę jedynie do

kwestii irańskiej.

Z polskiego punktu widzenia po-

winno nam zależeć na tej obecności amerykańskiej

ze względu na potrzebę wyrównania naszego statusu

bezpieczeństwa, które jest nadal odmienne od bez-

pieczeństwa zachodniej części kontynentu.

Szkoda, że nie tłumaczy pan Polakom tych proble-

mów, lecz w następnej części informacji przechodzi pan

do seminaryjnych dywagacji o suwerenności, o federa-

lizmie etc., łącząc to wszystko w sposób bałamutny ze

spłyconymi ocenami procesów ekonomicznych i ﬁnan-

sowych w Europie.

Poziom retorycznych bon motów

uniemożliwia podjęcie merytorycznej dyskusji.

To pu-

blicystyka nadająca się raczej do weekendowego wy-

dania gazety.

Toczy tam pan lub pańscy ghostwriterzy

jakąś polemikę z opiniami, których nikt nie wyraża.

Kto dzisiaj w Polsce nawołuje, że nie oddamy ani gu-

zika?

Kto i komu ma nie oddać guzika?

Zupełnie mi-

jają się też z klimatem politycznym w Europie propo-

zycje politycznych reform.

Slogany o pogłębianiu, wzmac-

nianiu czy dalszej integracji wyglądają wręcz naiwnie

na tle rzeczywistości europejskiej, gdzie toczy się bru-

talna gra interesów narodowych oraz wielkich insty-

tucji ﬁnansowych, które narzucają państwom nawet

premierów.

Brak realnej oceny sytuacji międzynarodowej, brak

jasno sprecyzowanej racji stanu, interesu narodowe-

go, klarownych zobowiązań i często eufemistyczne

wskazywanie instrumentów dyplomatycznych jest

wynikiem świadomego zabiegu.

Brak konkretów to

brak możliwości rozliczenia w przyszłości z niepod-

jętych czy niezrealizowanych zobowiązań.

W tej skomplikowanej sytuacji międzynarodowej

nie przedstawił pan pozytywnej oferty opartej na

prawdziwej ocenie rzeczywistości.

Przedstawił pan

obraz nieprawdziwy i zamazał go jeszcze sloganową,

niespójną wizją mało ambitnych celów.

W wyniku

takiej dyplomacji Polska będzie nadal staczać się na

pozycje peryferyjne, marginalne w Europie i nie bę-

dzie dostrzegana poza kontynentem, nawet będąc

nadal w Unii Europejskiej.

Przyłączę się do głosów za odrzuceniem takiej

informacji.

Dziękuję.

(Oklaski)

Ruch Palikota ma jeszcze do wykorzystania 46

sekund.

Głos ma pan poseł Andrzej Rozenek.

Bardzo proszę.

Poseł Witold Waszczykowski

Poseł Andrzej Rozenek:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Postaram się

w takim razie bardzo krótko zwrócić uwagę pana

ministra na pewien aspekt, który został potraktowa-

ny w jego wystąpieniu w sposób zbyt mało czytelny

i zbyt mało doniosły.

Otóż bardzo ważne i istotne dla

Polski są strategiczne i przyjazne kontakty z Rosją.

Siergiej Ławrow, minister spraw zagranicznych Ro-

sji, w 2010 r. ogłosił pewien plan, nazwano to planem

Ławrowa.

Plan ten polega, mówiąc w skrócie, bo cza-

su mam mało, na tym, żeby zbliżać Unię Europejską

do Rosji.

Nietrudno zauważyć, że te dwa twory są kom-

patybilne ze sobą.

Rosja posiada ogromne zasoby su-

rowcowe i zasób taniej siły roboczej, wysoko wykwa-

liﬁkowanej.

Unia Europejska jest strukturą, która

ma przede wszystkim nowoczesny przemysł, wysokie

technologie, czyli to, co Rosji jest najbardziej potrzeb-

ne, oraz oczywiście kapitał.

(Dzwonek)

jednak rozszerzać w naszej strategii zagranicznej

temat rosyjski, żeby budować mosty, starać się trak-

tować Rosję jak partnera, a nie, jak niektórzy polity-

cy na tej sali, traktować Rosję jak wroga, ponieważ

czas fobii i czas teorii spiskowych minął i trzeba bu-

dować normalną politykę zagraniczną.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Ministrze!

Na dwie rzeczy chciałbym zwrócić uwagę.

Po pierwsze, nasza pozycja w regionie i możliwo-

ści jej wykorzystania we Unii Europejskiej.

Nie ma

powodu, żebyśmy przypisywali sobie rolę lidera, na-

wet jeżeli ją w pewnych momentach możemy odgry-

wać.

To jednak lepiej, jeśli czasem inni uznają nas za

lidera.

Pomysły reformowania Unii Europejskiej, któ-

re pan minister przedstawił, powinny być najpierw

omówione w grupie roboczej wewnątrz Unii Europej-

skiej, bo jeżeli najpierw padają z trybuny sejmowej,

to trudno je będzie realizować, nawet jeżeli są słusz-

ne.

Z całą pewnością możliwości współdziałania

w ramach Europy Środkowej nie są w pełni wyczer-

pane.

Powinniśmy wspierać wszystkie inicjatywy,

które budują zaufanie i więzi między nami a naszymi

sąsiadami z tego regionu, budować więzi gospodar-

cze, infrastrukturalne, kulturalne, naukowe i spo-

łeczne.

Fakt, że intensywnie współpracuje Grupa

Wyszehradzka, zasługuje na szczególną pochwałę.

Dla państw naszego regionu powinniśmy być dobrym

partnerem dającym wsparcie tak często, jak to jest

możliwe.

W ciągu ostatnich lat mieliśmy okazję od-

czuć, zrozumieć, jak bardzo istotna jest współpraca

w grupach ad hoc, w koalicjach podobnie myślących,

aby wypracować wspólne decyzje w Unii Europej-

skiej.

Z tego wprost wynika zadanie dla wszystkich

polskich placówek dyplomatycznych, by identyﬁko-

wać wspólne problemy, a także różnice stanowisk

i dążyć do wspólnych działań.

Ja myślę, że Minister-

stwo Spraw Zagranicznych ma tego pełną świado-

mość.

Po drugie, powinniśmy pozostawać adwokatem

rozszerzenia Unii Europejskiej.

Był to priorytet na-

szej prezydencji, z którego dobrze się wywiązaliśmy.

Powinna to być nasza stała misja, jeżeli Unia Euro-

pejska chce się dalej rozwijać, a pogłębianie integra-

cji nie jest możliwe – jak widać, nie postępuje, napo-

tyka bariery.

To jedyny realny kierunek – budowanie

stosunków z państwami w bliskim sąsiedztwie Unii

Europejskiej najpierw poprzez umowy stowarzysze-

niowe, a potem poprzez działania na rzecz członko-

stwa, nawet w bardziej odległej perspektywie.

Jednak

to światełko, nadzieja na wstąpienie do Unii Euro-

pejskiej powinna motywować sąsiadów Unii Europej-

skiej do przyjmowania naszych standardów.

Dopóki

są państwa, które pukają do drzwi Unii Europejskiej,

trzeba to docenić i szukać rozsądnej i akceptowalnej

przez wszystkie państwa drogi.

To było niejednokrot-

nie mówione, ale w naszej polityce zagranicznej cią-

gle musimy ten kierunek działań podtrzymywać.

To

jest nasz obowiązek, powinność, to jest też nasz przy-

wilej.

Dobrze wiemy, że nasi partnerzy w Europie

Zachodniej demonstrują zmęczenie rozszerzeniem

Unii Europejskiej, ale jednocześnie nie doceniają fak-

tu, że jeśli Unia Europejska ma mieć wpływ na bieg

spraw na świecie, to musi mieć wpływ na swoje bli-

skie otoczenie.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której

Polska porzuci politykę otwartych drzwi – powrócić

do tego będzie bardzo trudno, bo dążenie do zacho-

wania status quo w wielu krajach Unii Europejskiej

jest bardzo silne.

To jest nasza priorytetowa sprawa,

niby oczywista, ale wiemy, jakie korzyści ekonomicz-

ne i polityczne przynosi to wszystkim.

I na koniec chciałbym podzielić się marzeniem,

byśmy na polskiej scenie politycznej w sprawach za-

granicznych spróbowali przywrócić więcej zgody,

która wzmocni nasz głos na zewnątrz.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Głos ma pan poseł Tadeusz Iwiński, Sojusz Lewi-

cy Demokratycznej.

Poseł Tadeusz Iwiński:

Wysoki Sejmie!

Panie Marszałku!

Proszę mi po-

zwolić zacząć od kwestii formalnej.

Chciałbym, żeby

ten czas był odliczony, ponieważ pana poprzedniczka

nie reagowała dostatecznie w sposób taki, w jaki na-

leżało zareagować.

Otóż w trakcie wystąpienia prze-

wodniczącego klubu SLD Leszka Millera część kole-

gów z Ruchu Palikota używała słów, których ja nie

słyszałem w tej sali, ad hominem, obraźliwych.

Sły-

szałem to raz jeden w przeszłości od Andrzeja Lep-

pera i jego formacji.

Koledzy, zastanówcie się, bo je-

żeli tak będziecie dalej postępowali, to skończycie jak

Samoobrona.

(Głos z sali: CIA.)

I co się stało, co było podstawą tego?

Podstawą

tego były nieodpowiedzialne, prawdopodobnie przy-

gotowane przecieki z prokuratury w sprawie domnie-

manych więzień CIA.

Notabene to, że się ukazało to

przed tą debatą o polityce zagranicznej, jest niezwy-

kle szkodliwe dla Polski, dla obrazu Polski w świecie,

dla polskiej racji stanu.

Teraz, wracając do meritum.

Mało znany u nas

szkocki psiarz Eric Linklater powiedział kiedyś, że

dyplomacja to jest sztuka wskakiwania do spienionej

wody bez jej rozpryskiwania.

To jest dzisiaj ogromnie

trudne wyzwanie i nawet tak zręczny, słynący ze

skromności polityk jak minister Sikorski ma kłopoty

z uczynieniem tego, choć jego wystąpienie było bar-

dzo ciekawe, interesujące, kontrowersyjne pod wielo-

ma względami.

Dlatego klub SLD będzie głosował za

przyjęciem tej informacji niezależnie od tego, że

w kwestiach integracji europejskiej nie możemy

przyjąć samochwalstwa, jeżeli chodzi o przewodnic-

two w Unii Europejskiej, bo w tym czasie, poza nie-

przyjęciem Karty Praw Podstawowych, co jest hańbą

dla Polski – to była pewna cena za stanowisko prezy-

denta Lecha Kaczyńskiego i jego formacji, z której

nomen omen wywodzi się obecny minister spraw za-

granicznych...

(Poseł Anna Zalewska: Karta, panie pośle, karta

praw...)

Jeżeli chodzi o ACTA, w Polsce też brakuje wy-

raźnie dialogu z opozycją w sprawach polityki zagra-

nicznej.

Jeżeli opozycja domagała się przez pół roku

debaty o prezydencji, o priorytetach w Unii Europej-

skiej z udziałem premiera, również w kontekście zbli-

żających się wyborów parlamentarnych, i doszło do

tej debaty na 3 dni przez objęciem prezydencji, to

mówi to samo za siebie.

Trzeba też powiedzieć o racjonalnych wątkach

polityki rządu.

Uważam, że największym sukcesem

ostatniego okresu poza sprawą integracji europej-

skiej, pomijając samochwalstwo…

Mówi też o tym

przewodniczący Schetyna.

My jesteśmy największym

państwem w Unii Europejskiej i nasze dokonania

dają nam podstawę do optymizmu pod wieloma

względami, ale nie można wypinać piersi do orderów

i mówić: proszę, wzorujcie się na nas, to jest model.

Czy tak postępują Niemcy, czy inni?

Jak mają do tego

podchodzić Czesi, Węgrzy?

To jest po prostu elemen-

tarna sprawa, sprawa taktyki.

To jest snucie analo-

gii, na przykład jeżeli chodzi o sytuację w świecie

arabskim, skomplikowaną, historycznie niepodobną,

czy pod wieloma względami niepodobną, do tego, co

się działo 20 lat temu w Europie Środkowo-Wschod-

niej, też jest rzeczą przesadną.

Chciałbym powiedzieć o dobrych stronach tej po-

lityki.

Uważam, że porozumienie z Federacją Rosyj-

ską w sprawie otwarcia obwodu kaliningradzkiego

i dużej części województwa warmińsko-mazurskiego,

mówię to jako poseł z Olsztyńskiego, i województwa

pomorskiego może mieć ogromne znaczenie histo-

ryczne, psychologiczne w procesie pojednania, lepsze-

go poznawania się młodzieży, a także może położyć

kres wymyślonym przez niektóre siły polityczne po-

mysłom i orientacjom rusofobicznym.

Tak więc to jest

rzecz bardzo ważna.

Nie mówiono dotychczas w debacie o tym, że pię-

tą achillesową naszej polityki zagranicznej jest kwe-

stia ekonomizacji polityki zagranicznej.

Nie potraﬁ-

my tego uczynić od wielu lat, nie ma dostatecznego

dialogu między Ministerstwem Spraw Zagranicznych

i Ministerstwem Gospodarki, nie powstała agencja

promocji gospodarki.

Minister Sikorski – powiedzia-

łem to wczoraj na posiedzeniu Komisji Spraw Zagra-

nicznych obu Izb – który na szczęście nie jest najsłab-

szym ogniwem tego w sumie bardzo słabego rządu,

też w tej mierze nic nie zrobił.

Była tu mowa o potę-

gach pozaeuropejskich.

Węgry – z populacją 4 razy

mniejszą od Polski mają trzykrotnie większe inwe-

stycje chińskie itd.

O tym można by mówić bardzo

długo.

W każdym razie trzeba pamiętać właśnie o In-

diach, Brazylii, Republice Południowej Afryki itd.

Na koniec powiedziałbym tak, że to, co mi się po-

doba, to jest zachowanie realizmu przez polską dy-

plomację.

Pamiętajmy tylko też, że realizm, żeby

przywołać słowa Fiodora Dostojewskiego, nie może

polegać tylko na widzeniu końca własnego nosa, że naj-

ważniejszą kategorią jest współzależność.

Ta współ-

zależność i szukanie konsensusu w polskiej polity-

ce zagranicznej powinny być widoczne w tej Izbie,

bo to Sejm kontroluje działalność Rady Ministrów,

o czym często szef dyplomacji, premier i wielu po-

lityków rządzącej koalicji zapominają.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Głos ma pan marszałek Stefan Niesiołowski.

Poseł Stefan Niesiołowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Platformy

Obywatelskiej podziela zarówno zasadnicze założe-

nia polityki zagranicznej przedstawione przez pana

ministra Sikorskiego, jak i sposób jej realizacji, spo-

sób działania i wszystkie kierunki, które tu były

omawiane.

Jesteśmy dumni z sukcesu polskiej pre-

zydencji, powszechnie uznawanego, jesteśmy dumni

z tego, że Polska działa na rzecz stabilności Unii Eu-

Poseł Tadeusz Iwiński

ropejskiej, z tym też wiąże się stabilność naszego

kraju, jego rozwój gospodarczy, pomyślność, to jest

oczywiste.

Jesteśmy dumni z tego, że Unia się rozwi-

ja, z tych nowych państw, które w różnym stopniu się

integrują, bo są różne stopnie integracji, chodzi o Chor-

wację, Islandię, Ukrainę i Mołdawię.

To są rzeczy

dość oczywiste i przypominam o tym dlatego, że być

może niektórym politykom, posłom należy przypomi-

nać rzeczy oczywiste.

Z tego dosyć zawiłego i niedołężnego wywodu,

który tu przedstawił poseł mówiący w imieniu PiS-u,

można zrozumieć coś takiego, że właściwie polska

polityka jest tego rodzaju, jest tak prowadzona, że

Polska znalazła się w takim położeniu, że jeżeliby

Unia Europejska uległa osłabieniu, rozpadowi czy

dezintegracji, to wtedy Polska by upadła czy w ogóle

nastąpiłaby jakaś katastrofa, że Polska jest nieprzy-

gotowana przez dzisiejszy rząd do takiego scenariu-

sza.

Ten wywód był dość niedołężny, ale chyba dobrze

oddaję jego treść, taki jest sens.

O to mieć pretensję,

proszę państwa, do polskiego rządu, to jest zupełnie

absurdalne.

Widać, że pan poseł mówiący w imieniu

PiS nic nie zrozumiał z wystąpienia ministra, co

zresztą nie jest zaskoczeniem.

Można powiedzieć, że to jeszcze jest pół biedy.

To, że

chcemy Unii Schumana, De Gasperiego, a nie chcemy

znaleźć się w towarzystwie politycznych egoistów, szo-

winistów i cyników politycznych, to jest rzecz normal-

na.

Tak jak cynizmem politycznym było mówienie, że

rząd polski nie jest w stanie podyktować, bo to się do

tego sprowadza, polityki rządom w Wilnie, w Mińsku,

w Berlinie, że pewnych rzeczy nie może zrealizować.

A niby jak to ma zrobić?

Nie chcę rozwijać tego wątku,

bo o tym powiedzą koledzy, ale mieliśmy przykład nie-

bywałego cynizmu, który PiS prezentuje na tej sali,

zresztą na innych salach także.

Muszę powiedzieć, że była tu wygłoszona teza

z jakimś takim PiS-owskim zadęciem, że potrzeba

nam prawdy, co PiS w ogóle powtarza 3 razy dziennie

przy różnych okazjach.

W związku z tym rozumiem,

że tak nam potrzeba tej prawdy, że obserwujemy

spektakl poniżania, atakowania i upokarzania pań-

stwa polskiego, które – przypomnę – przez tylko kil-

ka ostatnich miesięcy przez liderów PiS-u było nazy-

wane: ubekistanem, kondominium niemiecko-rosyj-

skim czy bantustanem.

Stosunek zaś do Unii Euro-

pejskiej i do Polski najlepiej oddaje transparent z jednej

z PiS-owskich manifestacji z napisem: Konzentra-

tionslager Europa.

Chodzi o Unię Europejską.

Gra-

tuluję, panowie, gratuluję taktu i porównania do

Trzeciej Rzeszy.

(Oklaski) Jeden z oligarchów toruń-

skich, parodia katolickiego księdza, ośmielił się na-

zwać Polskę w ten sposób, nie przypominam sobie

protestów ze strony PiS-u.

Panowie, gratuluję, jesteście w doborowym towa-

rzystwie.

Przypomnę, że Lloyd George nazywał Pol-

skę małpą, której dano zegarek, Stalin mówił o prze-

praszaniu za „państwo”, a Mołotow mówił o pokracz-

nym, poronionym tworze traktatu wersalskiego.

Tak

że gratuluję, jesteście w doborowym towarzystwie.

Panie Kaczyński, pan Mołotow byłby z pana bardzo

zadowolony.

(Oklaski)

Muszę powiedzieć, że teza dotycząca tego, że w ogó-

le jest jakiś wielki upadek Polski, katastrofa, nie jest

na niczym oparta, nasze wszystkie wskaźniki są bar-

dzo dobre, jedne z najlepszych w Unii.

To jest teza,

która jest po prostu tezą doraźnej polityki.

Tak że

niestety te oczekiwania, że będzie jakieś porozumie-

nie w obszarze polityki zagranicznej, są dość naiwne.

Nie, tego nie będzie.

PiS z polityki zagranicznej uczy-

nił element bieżącej walki politycznej, a dopełnieniem

tego był wczorajszy spektakl, kiedy grupa renegatów

w Brukseli opluwała i szkalowała państwo polskie.

(Poseł Elżbieta Rafalska: A to nie jest…)

Polska nie potrzebuje żadnej międzynarodowej

komisji.

Polska jest państwem niepodległym.

Ja wiem,

że dla pani Polska, kiedy nie rządzi nią Kaczyński

i pani formacja, w ogóle nie istnieje albo jej nie ma,

ale Polska będzie niepodległa mimo pani i pani lide-

ra, który wykazuje dziwne podobieństwo do Gomuł-

ki.

Talent do naśladownictwa Gomułki ujawnił dzi-

siaj ten pan z PiS-u.

Muszę powiedzieć, że Gomułka

powinien być waszym patronem.

To jest ogromny,

urodzony talent.

(Oklaski) To jest jakiś znak ﬁrmowy

PiS-u, że właściwie nie możecie się uwolnić od tego

Gomułki.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Nie ma czasu,

żeby polemizować z tymi PiS-owskimi bredniami, ale

porcja nonsensów, jaka została wypowiedziana na tej

sali, nie zasługuje na nic więcej niż tego rodzaju ko-

mentarz.

Klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za

przyjęciem sprawozdania pana ministra.

Jesteśmy

dumni z tej polityki.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

(Poseł Mariusz Antoni Kamiński: Z wnioskiem

formalnym.)

Czego będzie on dotyczył?

(Poseł Mariusz Antoni Kamiński: Sposobu prowa-

dzenia obrad.)

Na jakiej podstawie?

(Poseł Mariusz Antoni Kamiński: Na podstawie

regulaminu Sejmu wniosek formalny o zmianę spo-

sobu prowadzenia obrad.)

Bardzo proszę.

Poseł Mariusz Antoni Kamiński:

szałek prowadzi obrady, pomimo że na tej mównicy

występuje pana kolega klubowy, reprezentuje powa-

gę i majestat Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i ma

Poseł Stefan Niesiołowski

pan obowiązek reagować, kiedy z tej mównicy pada-

ją słowa niegodziwe.

Uprzejmie proszę pana marszał-

ka o to, aby prowadził obrady w taki sposób, aby nie

dopuścić do tego typu sytuacji, bo one obniżają auto-

rytet polskiego Sejmu.

Takie słowa nie powinny nig-

dy paść z tej mównicy sejmowej, oczywiście za te słowa

pana marszałka Niesiołowskiego skierujemy wniosek

do Komisji Etyki Poselskiej.

Jest to już dziesiąty czy

setny raz, ale będziemy to konsekwentnie robić, bo

nie pozwolimy na obniżenie autorytetu polskiego Sej-

mu i na to, aby takie szkalujące słowa padały z tej

mównicy.

Po prostu, panie marszałku, to się nie go-

dzi.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Skierowanie wniosku do komisji etyki jest właści-

wym trybem.

Głos ma pani posłanka Dorota Arciszewska-Mie-

lewczyk.

Bardzo proszę.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

Dziękuję, panie marszałku.

Panie pośle Niesiołowski, tu mam gumę do żucia,

żeby pan się uspokoił, a tu chusteczki, żeby pan się

wytarł, bo bardzo pan się spocił.

I mam prośbę, żeby

pan nie ubliżał rodzinom tych, którzy zginęli w Smo-

leńsku.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Renegatom.)

Ja się do tego…

(Poseł Stefan Niesiołowski: A rozumie pani, co to

jest renegat?)

Ja się do tego poziomu nie będę zniżać.

Niech pan

weźmie coś na uspokojenie, lekarz przyjmuje w Sej-

mie lub w Domu Poselskim.

Proszę się tam udać i opa-

nować.

Pan jak zwykle w ogóle nie odniósł się mery-

cie.

Na przyszłość niech pan się przygotuje, a nie oplu-

wa osoby, które są rodzinami oﬁar katastrofy smo-

leńskiej.

Pana poziom jest żenujący, a chamstwo jest

niewyobrażalne.

Mnie na takie chamstwo nie stać

i nie będę się zniżać do pana poziomu.

W związku

z tym przechodzę do kwestii merytorycznych.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Pana mini-

stra Sikorskiego nie ma.

Wysoka Izbo!

Chciałabym

powiedzieć, że jestem wdzięczna Senatowi, w którym

zasiadałam przez dwie kadencje, że pozwolił mi po-

głębić wiedzę i przybliżył problemy Polonii oraz

uświadomił, kto w Polsce sprawnie, lecz nie dosko-

nale, bo nie jest to możliwe, dba o funkcjonowanie

Polonii w świecie.

Fakt ten nie stawia niestety MSZ

w dobrym świetle.

Osobiście mogłam się przekonać,

jak niechętnie reprezentanci MSZ uczestniczą w po-

siedzeniach Komisji Spraw Zagranicznych lub komi-

sji emigracji i kontaktów z Polakami za granicą.

Gdy

zaproszeni goście, m.in. z Litwy i z Niemiec, szukali

pomocy, oparcia w przeddzień niekorzystnych roz-

strzygnięć np. na Litwie w sprawie ustawy eduka-

cyjnej lub w Niemczech przed 20. rocznicą obowią-

zywania traktatu z 1991 r. o dobrym sąsiedztwie

i przyjaźni między Polską a Niemcami, który, jak

sama pani Pieper stwierdziła, nie jest respektowa-

ny, realizowany, nie jest wprowadzany w życie, przy-

syłaliście państwo trzeci garnitur ze swojego resor-

tu, który kompletnie nie był decyzyjny, absolutnie

nie był twórczy, jeżeli chodzi o opinie, nic nie mógł,

kompletnie poddawał się w tak ważnych kwestiach.

Jest to nie tylko brak zainteresowania z państwa

strony, ale także arogancja, ignorancja wobec przed-

stawicieli mniejszości polskiej, gdziekolwiek by za-

mieszkiwała.

Chciałabym również zwrócić uwagę, że kiedy jako

wiceprzewodnicząca Komisji Spraw Zagranicznych

kierowałam zapytanie i prośbę o wspólne posiedzenie

komisji: spraw zagranicznych, emigracji, praw czło-

wieka Sejmu i Senatu, szukaliście państwo kruczków

prawnych, jeśli chodzi o regulaminy Sejmu i Senatu,

uniemożliwiających tego typu spotkanie, które mia-

łoby dotyczyć kwestii jugendamtów, zabierania Pola-

kom dzieci w Niemczech, roszczeń, jakie są wysuwa-

ne przez Niemców wobec państwa polskiego i osób

prywatnych, konwencji haskiej itd., itd.

Dziwię się,

że z kolei można było to zrealizować, gdy minister

Sikorski miał do zakomunikowania parę informacji

w kwestii białoruskiej czy, tak jak wczoraj, odnośnie

do swojej strategii.

Wydaje mi się, że panu ministro-

wi nie chciało się odwiedzić jednej i drugiej Izby.

Jest

to wynikiem zwykłego lenistwa albo, tak jak wcze-

śniej wspomniałam, ignorowania nas jako parlamen-

tarzystów tylko dlatego, że nie jesteśmy z Platformy

Obywatelskiej.

Powiedział pan, że najważniejszym partnerem

w Europie są Niemcy.

Czy dlatego boi się pan wspie-

rać mniejszość polską w Niemczech?

Od hucznych

zeszłorocznych obchodów 20. rocznicy polsko-nie-

mieckiego traktatu mija już prawie rok.

Od tego cza-

su nie odbyło się żadne posiedzenie polsko-niemiec-

kiego okrągłego stołu.

Strona niemiecka nadal nie

wykonuje zobowiązań wynikających z polsko-nie-

mieckiego traktatu i nie wspiera ﬁnansowo nauki

języka, np. nauki języka polskiego w Niemczech.

Nie-

miecka sekretarz stanu Cornelia Pieper przyznała

się do asymetrii, a pan minister polskiego rządu

nadal to akceptuje.

Jako bardzo konkretny przykład

podam spalenie w Rangsdorﬁe koło Berlina domu

Jana Baczewskiego, polskiego przedwojennego dzia-

łacza Związku Polaków w Niemczech.

Do tej pory

dom ten nie został odbudowany.

Co pan zrobił, panie

ministrze, aby dom ten stał się symbolem polskości

w Niemczech?

Czas nagli, gdyż obiekt ten został już

przeznaczony do rozbiórki.

Czy to jest polska polityka

zagraniczna?

Dystrybucja środków dla Polaków za granicą zo-

stała przesunięta z Senatu do MSZ.

W ten sposób

Poseł Mariusz Antoni Kamiński

zerwano z przyjętym wieloletnim zwyczajem, iż środ-

ki te są dzielone ponad partyjnymi podziałami.

I cho-

ciaż w Senacie, gdzie decyduje większość, dochodziło

do faworyzowania inicjatyw organizacji polonijnych

żyjących w dobrej komitywie z koalicją rządową, moż-

na było mówić o wątłym, ale jednak kompromisie.

W obecnej formule będziemy mieli do czynienia z dyk-

tatem.

Ci, którzy nie będą realizowali wizji duetu

Tusk – Sikorski, będą pozbawieni środków ﬁnanso-

wych.

Tak więc polityka kapitulanctwa i szerokich

pleców służących do klepania ma zostać przeniesiona

z korytarzy MSZ na organizacje polonijne walczące

o swoje prawa.

Jest to zła, bardzo zła wiadomość dla

tych wszystkich Polonusów, którzy poświęcają swój

czas i siły, by służyć Rzeczypospolitej.

Teraz będzie

im znacznie trudniej.

Panie ministrze, w Senacie jest projekt uchwały

w sprawie odebrania Senatowi środków ﬁnansowych

na współpracę z Polonią i wspieranie Polaków za gra-

nicą.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej wyraża dezapro-

batę w związku z odebraniem Kancelarii Senatu

środków przeznaczonych na współpracę z Polonią

i Polakami za granicą.

Ponad 65 mln zł zostało w tym

roku budżetowym przekazanych z budżetu Kancela-

rii Senatu do dyspozycji MSZ.

Decyzja Sejmu RP w tej sprawie napotkała na

sprzeciw senatorów, również tych, którzy mandat

swój otrzymali z poparciem partii rządzącej.

Niezro-

zumiałe są powody takiej decyzji, która odbiera Se-

natowi RP jego historyczne funkcje i przerywa za-

korzenioną w polskim zwyczaju politycznym rolę

Senatu RP.

Współpraca z Polonią oraz wspieranie

Polaków mieszkających za granicą była domeną

Izby wyższej parlamentu.

Ta tradycja liczy już kil-

kadziesiąt dziesięcioleci.

Senat RP zajmował się tą

działalnością jeszcze w dwudziestoleciu międzywo-

jennym.

Działalność ta była pozytywnie odbierana

przez Polonię.

To przykład decyzji pozbawionej uza-

sadnienia, sprzecznej z przyjętą i sprawdzoną trady-

cją, jak wiele innych decyzji podejmowanych ostatnio

przez partię rządzącą.

Senatorowie Rzeczypospolitej wyrażają swój sprze-

ciw wobec decyzji o odebraniu Izbie wyższej środków

ﬁnansowych przeznaczonych na współpracę z Po-

lakami za granicą.

Niezrozumiałe motywy oraz

brak uzasadnienia tej decyzji muszą spotkać się ze

sprzeciwem i dezaprobatą Senatu.

Oczywiście za-

blokowaliście państwo możliwość rozpatrywania

tejże uchwały.

Wobec tego chciałabym zapytać pana ministra,

kto ciął nożem bez zastanowienia środki na inwesty-

cje, m.in. na szkoły, domy polskie, czyli szeroko poję-

tą edukację, zmniejszył 9 372 tys., które są potrzebne

na dokończenie tych przedsięwzięć, do 3 mln.

Jak pan

sobie wyobraża przeprowadzenie inwestycji w mo-

mencie, gdy zdezorganizowaliście pracę Senatu, je-

żeli chodzi o rozdział środków?

Czy macie państwo

świadomość tego, że były pewne terminy, których

trzeba było dotrzymać w przypadku składania wnio-

sków, że rozpatrywanie kończyło się w pierwszym

kwartale roku, potem było to uzupełniane?

Państwo

do tej pory nie macie jeszcze wizji, nie macie przygo-

towanego biura, organizacje nie wiedzą, kiedy mają

składać wnioski.

Jak mają funkcjonować szkoły, jak

mają organizować budżety, jak się mają rozliczyć?

Czy państwo w ogóle o tym myślicie?

Polityka ﬁnansowaSenatudotyczącapomocyśro-

dowiskom polskim i polonijnym jest całkowicie trans-

parentna.

Wiedza o organizacjach i środkach jest

dostępna na stronie internetowej.

Tego niestety nie

ma w MSZ, albowiem urząd odpowiedzialny za koor-

dynowanie polityki zagranicznej, w tym polityki po-

lonijnej państwa polskiego, nie potraﬁ odpowiedzieć

na proste pytania dotyczące wydatkowania środków

Sejmu pana ministra, jaką kwotę III Rzeczpospolita

w latach 1989–2011 ze środków pozostających w dys-

pozycji poszczególnych resortów, w ostatnich latach

to ok. 60% całej kwoty, to jest MEN, MSZ, minister-

stwo kultury, ministerstwo szkolnictwa wyższego,

wydatkowała na działania związane z potrzebami

Polonii i Polaków za granicą?

Senat w tym okresie,

a to można wyczytać, wydatkował 841 964 tys. i jest

to informacja dostępna od ręki.

Jakie kwoty w okre-

sie sprawowania przez pana funkcji ministra, koor-

dynatora polityki zagranicznej i polonijnej, zaplano-

wane były w latach 2008–2011 na zadania zwią-

i jakie kwoty na ten cel wydatkowano z budżetów

resortów uczestniczących w realizacji polityki polo-

nijnej państwa polskiego?

Czy MSZ zamierza konty-

nuować działalność Senatu w kwestii zadań o cha-

rakterze inwestycyjnym?

Pytanie dotyczy zarówno

podjęcia nowych przedsięwzięć, jak i zakończenia

działań rozpoczętych przez Senat.

Proszę również

o informację, w jaki sposób MSZ zamierza się opie-

kować istniejącą bazą lokalową.

Jakie działania za-

mierza podjąć MSZ w kwestii utrzymania stanu po-

siadania polskich szkół na Litwie?

W jaki sposób

planowana jest współpraca ze stroną litewską, doty-

cząca zarówno remontów, jak i rozbudowy bazy loka-

lowej szkół i przedszkoli polskich na Litwie?

Senat

Rzeczypospolitej wyasygnował w okresie ostatnich

20 lat środki na utworzenie centrów skupiających

aktywność i budujących wizerunek Polski poza gra-

nicami.

W jaki sposób będą zabezpieczone potrzeby

inwestycyjne domów polskich, które są zarówno sie-

dzibami organizacji, jak też ośrodkami aktywujący-

mi Polaków i Polonię?

Nadal nie załatwiono żadnej konkretnej sprawy

z Berlinem.

Gazociąg Północny stał się faktem, dzię-

ki czemu zostało zablokowane północne podejście do

portu w Świnoujściu, a portowcy z Rostoku zacierają

ręce, dziękując opatrzności za tandem Tusk – Sikor-

ski.

Centrum przeciwko Wypędzoniom znajduje się

w realizacji, a minister Sikorski nocami śni o nie-

mieckiej potędze, czemu dał wyraz w przemówieniu,

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk

nie bez racji określonym już dzisiaj jako hołd berliń-

ski.

Kolejnych kilkanaście tysięcy Żydów jest upraw-

nionych do nowych świadczeń, które gotowy jest

wypłacić Berlin osobom, które udowodnią, że spędzi-

ły co najmniej 18 miesięcy w getcie, w ukryciu lub też

zmuszone były posługiwać się fałszywymi dokumen-

tami, aby przeżyć.

Nowa fala odszkodowań koszto-

wać będzie Niemców 485 mln euro.

Pytam, co polski

rząd, oprócz pocałowania kanclerz Niemiec w rękę,

zrobił dla polskich oﬁar niemieckich zbrodni?

Tym-

czasem m.in. Winicjusz Natoniewski, jak i wielu in-

nych, nadal czeka na zadośćuczynienie za oparzenia,

jakich doznał w wyniku niemieckich zbrodni.

Żadne

poklepywania nie zrekompensują mu cierpienia i bólu,

ale wy nawet o tym nie chcecie słyszeć.

Sama myśl,

że moglibyście czegokolwiek zażądać od Niemców,

mrozi wam krew w żyłach.

Chciałabym również wspomnieć o placówkach.

Szykuje pan sprzedaż nieruchomości w Kolonii, na

której znajduje się polski konsulat generalny, w jakże

ważnej, zachodniej części Niemiec.

Jest to tragiczny

sygnał dla Niemiec i nie tylko.

Pokazuje, że Polska

sprzedaje swe srebra rodowe, aby mieć pieniądze na

codzienne wydatki.

Tylko tak to mogę zrozumieć,

niestety.

Innej potrzeby nie ma.

Organizacje polskie

w Niemczech są przeciwko zamiarowi sprzedaży.

Ile

pieniędzy trzeba by wyłożyć, pytanie, aby konsulat

generalny w Kolonii mógł wynająć...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Dłużej, dłużej.

Panie

Mariuszu, skasowała pana.

Pan jej tak bronił, a ona

zajmie cały czas.)

...nowe pomieszczenie.

Cicho tam!

Już!

(Poseł Stefan Niesiołowski: Dłużej, dłużej.)

Proszę cierpliwie słuchać.

Jak się pan zachowuje?

Proszę nie przeszkadzać.

(Wesołość na sali)

Tam jest lekarz, niech pan weźmie coś na uspo-

kojenie.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Pani poseł, proszę koncentrować się na wypo-

wiedzi.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

Arogancja totalna.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Za szybko pani mówi:

wolniej, wolniej.)

(Głos z sali: Młodzież słucha.)

Organizacje polskie w Niemczech, jak powiedzia-

łam, są przeciwko temu, w związku z tym chciałabym

usłyszeć odpowiedź, ile będzie nas kosztowało wyna-

jęcie nowego lokalu, bo zdaje się, że nie jest odpowied-

nio wykorzystany ten, które już jest, czyli należałoby

bardziej usprawnić tę działalność, a nie sprzedawać.

Proszę o konkretne liczby, a nie ogólniki.

W tym kontekście zwracam uwagę na tragiczną

sytuację w Berlinie, a dokładnie na pustostan, ruinę

polskiej ambasady w Berlinie przy ulicy Unter den

Linden, po przeciwnej stronie hotelu Aldon, w któ-

rym walczył pan z niemieckim hotelarzem o polski

program telewizyjny.

To nie jest sprawa, którą powi-

nien chwalić się minister, aczkolwiek dziękujemy za

interwencję.

Turyści również to robią i wcześniej ja-

koś MSZ nie chciał tego uwzględnić.

Pan powinien

był spojrzeć w stronę Bramy Brandenburskiej, ale

także w stronę pustostanu, ruiny polskiej ambasady

w Berlinie, która jest naprzeciwko tegoż hotelu.

Po-

zostanie tego budynku w takim stanie w tak cennej

lokalizacji jest codzienną stratą dla budżetu państwa.

Przykładem dla Polaków korzystnego z perspektywy

ﬁnansowej wykorzystania budynku publicznego jest

położona zaraz obok ambasada węgierska.

Mija za

chwilę piąty rok rządów Platformy.

Czy ten budynek

jest wizytówką Polski w Niemczech?

Czy jest on świa-

dectwem raczej nieudolności i niedbalstwa pana mi-

nistra?

A w Niemczech, spozierając na ten budynek,

mówi się znów negatywnie: polnische Wirtschaft.

Nawiązując do tego budynku, wczoraj pan mini-

ster, zresztą bardzo przewrotnie, wypowiadał się na

temat konsulatu w Katanii, który państwo zlikwido-

waliście, a który był utworzony w Reggio Calabria

w Cosenzy na prośbę Polaków, dlatego że jak pań-

stwo wiecie, były tam obozy pracy, ale państwa to nie

interesowało.

Odcięliście państwo całe południowe

Włochy od placówki w Rzymie.

Pan minister próbo-

wał przekonać mnie, że należało to zrobić w Neapolu.

Ale niestety, chyba nie zna geograﬁi, już historię

państwo ograniczacie w szkole, jeszcze przyjdzie czas

na geograﬁę,widać,żesązaległości:Neapolto185km

od Rzymu, a Reggio Calabria to 700 km i 3 dni drogi

do Rzymu dla polskich przedstawicieli.

W związku

z tym proszę nie epatować tutaj kosztami, bo w tej

chwili konsul przyjeżdża raz na dwa miesiące z lap-

topem, w który uzbroił go pan Sikorski, i błąka się

biedny, bo nie wie, gdzie ma przyjmować interesan-

tów.

Jeżeli państwo macie taką złą opinię o działal-

ności Kościoła i w brutalny sposób go krytykujecie,

to może również zrezygnujecie z tego, że konsul ko-

rzysta z noclegów u sióstr zakonnych albo księża

mogą wyręczać służby konsularne.

Kończąc, panie marszałku...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Nie, nie, dalej niech

pani mówi.)

...chciałam zapytać pana Sikorskiego, jeżeli mówi

on o patriotyzmie, to chyba mamy różne wizje.

Czy

pan Sikorski chce korzystać z opinii pana Donalda

Tuska, który mówi: Co pozostanie z polskości, gdy

ny teatr niespełnionych marzeń i nieuzasadnionych

nald Tusk.

Takie skojarzenie nasuwa mi się z bolesną

nego tematu.

Polskość wywołuje u mnie odruch bun-

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk

tu: historia, geograﬁa, pech dziejowy i Bóg wie, co

mam specjalnie ochoty dźwigać.

(Wesołość na sali)

Donald Tusk – tej ziemi konkretnej, przegranej, brud-

nej i biednej i dlatego tak często nas ogłupia, zaślepia,

prowadzi w krainę mitu, sama jest mitem.

To nie jest do śmiechu.

Pan powinien śmiać się

przez łzy, jeżeli premier polskiego rządu tak odcina się

od polskości.

A państwa polityka wygląda, niestety,

ale nie w ten sposób, ale w ten sposób.

(Poseł Dorota

Arciszewska-Mielewczyk pokazuje dwa zdjęcia.)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Ale w jaki sposób?)

To jest kwintesencja państwa polityki zagranicznej.

Odsyłam pana do lekarza.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Obywatelska.

Poseł Andrzej Halicki:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Proszę się nie

obawiać, my jesteśmy bardziej solidarni.

Poszkodowa-

nych przez panią poseł zapraszam, odstąpimy trochę

czasu.

(Poseł Mariusz Antoni Kamiński: Dziękujemy

bardzo.)

Dzisiejsza debata jest bardzo ważna i naprawdę

szkoda, że zaczęła się w taki sposób.

Mam szacunek

i sympatię dla posła Szczerskiego i myślę, że prywat-

nie i w ramach naszych formacji jesteśmy w stanie

zrobić sporo razem.

Pan przewodniczący Schetyna

zakończył swoje wystąpienie chyba bardzo racjonal-

nym wezwaniem do szanowania racji stanu i działań

wspólnych na arenie międzynarodowej.

A pan zaczął

swoje wystąpienie, nie ma obaw, przed debatą przecież

jeszcze: odrzucamy tę informację z zasady.

Tak więc

jeżeli na tym ma polegać debata, to szkoda debatować.

Ale zakończył pan też swoje wystąpienie takim zda-

niem, w którym podzielił się pan z Izbą reﬂeksją, iż

gnębi was, czyli Prawo i Sprawiedliwość, trzech braci,

jeden z nich na imię ma kompleks.

I niestety to widać.

Przykro mi, ale widać, że gnębi was kompleks, a po-

winniśmy się tych kompleksów wyzbywać.

(Poseł Elżbieta Rafalska: Wy już się nie martwcie

o nas.)

Nie martwimy się tym, bo to wasz problem, nie

nasz.

Natomiast rzeczywiście debata o patriotyzmie jest

istotna.

Zgadzam się z Leszkiem Millerem, który

upomniał się tutaj o rozszerzenie jednak tego zdania

ze słowem patriotyzm także na tych, którzy rzeczy-

wiście z rządem nie mają wiele punktów wspólnych.

Zgadzam się, tak jest, patriotą można być w różny

sposób.

Mamy za chwilę piłkarskie mistrzostwa, ży-

jemy tym na co dzień.

Kibice też kochają swoją dru-

żynę w różny sposób.

Są tacy, którzy aktywnie, am-

bitnie, radośnie dopingują, są tacy, którzy szukają

sposobności do organizowania ustawek.

Jedni i dru-

dzy mienią się sympatykami, fanatykami swoich

klubów.

Tak więc w ustawkę na arenie międzynaro-

dowej Polski nie wciągniecie i nie oczekuje tego na

pewno polskie społeczeństwo.

Było również kilka ważnych głosów w tej debacie,

do których chciałbym się odnieść, albowiem jest coś

takiego, co może być polską specjalnością w polityce

międzynarodowej, co staje się polską specjalnością,

także dzięki temu, co podkreślał minister Sikorski,

a mianowicie temu, że dzięki Unii właśnie Polska ma

zwielokrotnioną siłę oddziaływania i możliwość gło-

szenia tych racji i działania na ich rzecz.

Tym waż-

nym głosem na pewno był głos posła Rozenka i posła

Iwińskiego o obwodzie kaliningradzkim, czyli o otwar-

tości, która Polaków zawsze cechowała i którą powin-

ni przejawiać wobec społeczności międzynarodowej,

bo nam także pomagano.

Jeżeli dobrze rozumiem, że

jest to ten solidaryzm, to uważam, iż polską racją

stanu właśnie jest dodatkowy głos mobilizujący spo-

łeczności Unii Europejskiej, czyli krajów, które dzi-

siaj koncentrują się na innych problemach, tak aby

był ruch bezwizowy, mobilność społeczeństw, tych

które aspirują do tego, by żyć w jednej wspólnej bez-

piecznej Europie, i to, by ten nasz głos był w gruncie

rzeczy bezwarunkowy, bo przecież my poczuliśmy się

Europejczykami nie wtedy, kiedy formalnie wstąpi-

liśmy do Unii, nie wtedy, kiedy zakończyliśmy nego-

cjacje, ale wtedy kiedy mogliśmy po tej Unii podró-

żować bez wiz.

I jest nie zagrożeniem, ale wręcz in-

teresem i racją stanu, bo to buduje bezpieczeństwo,

jest wspomaganie otwartości, by likwidować granice,

by likwidować bariery.

Nie widzę żadnego zagrożenia

w tym, by dzisiaj obywatele Mołdawii i Gruzji, krajów

dynamicznie zmieniających swoją gospodarkę i pra-

wo, posługiwali się biometrycznym paszportem i mo-

gli podróżować po całej Europie.

Nie widzę w tym

żadnego zagrożenia, ale wręcz polityczne korzyści,

jeżeli mogliby to czynić nasi bracia ze wschodniej

strony Ukraińcy.

Ba, walor poznawczy, dobry przy-

kład to także to, co powinni mieć w ręku – oczywiście

to już jest kwestia reżimu Łukaszenki – także Biało-

rusini, również Rosjanie.

I zgadzam się też ze zda-

niem, że do Kijowa czy Moskwy nie należy podróżo-

wać przez Waszyngton, bo to polska racja stanu po-

winna przemawiać za tym, aby wzmóc nasz głos

w tej debacie.

Nie tylko rygory techniczne czy umowy

powinny decydować o tej możliwości.

Ta możliwość

może być dana wcześniej jako zachęta, jako dobry

przykład dla innych, zwłaszcza dla krajów mniej-

szych, gdzie to ryzyko też jest mniejsze, bo mamy

dobry przykład u siebie – to są relacje polsko-niemiec-

kie, gdzie fobie, zła wola, animozje, a także obawy

wynikające z przyszłości zniknęły, kiedy zniknęły

granice.

To także sytuacja w innym wymiarze, na

granicy Schengen już dzisiaj, ukraińsko-polskiej.

Fak-

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk

ty pokazują, że także przestępstw jest mniej w tej

streﬁe, w której działa mały ruch graniczny.

Nie tyl-

ko nie przemyca się towarów, ale i innych przestępstw

jest mniej.

Ruch i płynność pozwalają na to, żeby lu-

dzie żyli w bezpieczniejszej, lepiej rozwijającej się

streﬁe.

To samo, mam nadzieję, może spotkać nas

jeszcze przed wakacjami, bo mamy zapewnienia, że

strona rosyjska może być gotowa do wprowadzenia

tej umowy wcześniej niż 1 lipca – oby się to zdarzyło

– w kwestii otwarcia się na Rosjan przez obwód ka-

liningradzki.

To także dobry przykład dla nich, żeby

wybierali właściwą alternatywę, bo alternatywa jest,

jak ktoś tutaj powiedział, albo, umownie mówiąc,

azjatycka, albo europejska.

Bądźmy tymi, którzy

przyciągają do dobrej europejskiej drogi rozwoju, do

dobrej europejskiej transformacji także tych, którzy

stoją w rozkroku, a bez wątpienia Rosja dzisiaj stoi

w rozkroku.

Chciałbym zakończyć to jedną kwestią, bo rację

ma Stefan Niesiołowski, wspominając tych kilka po-

żałowania godnych incydentów.

Mam nadzieję, że do

nich więcej dochodzić nie będzie.

Ale jeżeli ktoś mówi,

że trzeba opierać debatę i dialog na prawdzie, jeżeli

ktoś mówi, że prawda wyzwala – to bardzo cenny

cytat – jeżeli ktoś mówi i przestrzega, żeby nie cyto-

wać zdań podobnych do tych, jakich używano w PRL-u

czy za czasów komuny, to deﬁlowanie pod transpa-

rentem, bo rozumiem, że opisujemy Unię jako samo

zło, „koncentration lager Europa” jest haniebne.

Na-

wet Łukaszenka nie posługuje się takim językiem

w stosunku do świata, który…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: A renega-

ci to OK?)

…oczywiście odrzuca.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Ale na to

pan nie zareagował.)

Jeżeli wy deﬁlujeciepodtakimtransparentem,to

zastanówcie się, jaką wizytówkę sobie sami wysta-

wiacie.

Cenię to i mam nadzieję na dalszą dobrą współ-

pracę z posłem Szczerskim, także w duchu poszerza-

nia bezpieczeństwa swobód demokracji i tych warto-

ści, którym polska polityka zagraniczna zawsze jest

i była wierna, bo od 1989 r. kierunek jest constans.

Mam nadzieję na dobrą współpracę i na to, że w tych

aspektach, w których rzeczywiście warto być razem,

jednak będziemy razem.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

(Poseł Krzysztof Szczerski: Byłem wymieniany.)

Był pan przywoływany, ale trzymajmy się trybu

sprostowania.

(Poseł Krzysztof Szczerski: Tak, tak.)

Bardzo proszę.

Poseł Krzysztof Szczerski:

Panie Marszałku!

Panie pośle Halicki, dyploma-

cja wymaga kurtuazji, nawet wówczas gdy mamy

całkowicie różne zdania, więc ja też kurtuazją się

odwzajemniam, natomiast prawda jest także ważna.

Po pierwsze, chciałbym poinformować, iż nie powie-

działem, iż odrzucamy informację z założenia, powie-

działem po informacji, więc nie z założenia, tylko po

prostu po jej wysłuchaniu, żeby nie było wątpliwości,

że takie jest stanowisko Klubu Parlamentarnego

(Poseł Andrzej Halicki: Żebyśmy nie mieli złudzeń.)

Po drugie, nie powiedziałem, że to Prawo i Spra-

wiedliwość gnębi kompleks, powiedziałem, że Pola-

ków gnębi kompleks, który wprowadza do polskiej

polityki pan minister Sikorski.

Dziękuję bardzo za możliwość wyjaśnienia.

Dzię-

kuję, panie marszałku.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

pieniu skoncentruję się na obszarze współpracy mię-

dzynarodowej w zakresie bezpieczeństwa i obrony,

Sojuszu Północno-Atlantyckiego i naszych misji woj-

skowych.

Na początek Afganistan.

Uczestnicząc w misji

ISAF, realizujemy nasze sojusznicze zobowiązania

i tutaj, co pragnę podkreślić, rząd ma wsparcie naj-

większej partii opozycyjnej, jaką jest Prawo i Spra-

wiedliwość.

Jednak naszą wiarygodność wśród so-

juszników, naszą wiarygodność w NATO buduje się

poprzez branie na swoje barki odpowiedzialnych za-

dań i ich konsekwentne, odpowiedzialne wykonywa-

nie.

Podkreślam słowo „wiarygodność”, bo jest ono

tutaj kluczowe.

A niestety jeden polityczny błąd znacz-

nie obniżył naszą wiarygodność wśród sojuszników.

Było to wzięcie odpowiedzialności za prowincję Gha-

zni w Afganistanie, bo to zadanie przerasta możliwo-

ści militarne naszej armii.

Porwaliśmy się na zada-

nie, którego nie jesteśmy w stanie w sposób zado-

walający zrealizować.

Zamiast zyskiwać, tracimy

– i politycznie, i militarnie, a mimo to konsekwentnie

trwamy przy tej błędnej decyzji, zamiast podzielić się

współodpowiedzialnością za prowincję Ghazni z Ame-

rykanami.

Za ten polityczny błąd pan minister Si-

korski ponosi współodpowiedzialność.

Jeden ważny cytat: „Amerykanie widzą, z jakim

poświęceniem walczą polscy żołnierze.

Widzą też, że

to poświęcenie i wysiłek nie wystarczają, by sprostać

Poseł Andrzej Halicki

zadaniom, jakie postawiono przed nielicznym pol-

skim kontyngentem w Ghazni.

Bo prowincja Ghazni

jest za duża na takie siły, jakie ekspediowaliśmy do

Afganistanu”.

I dalej ważne słowa: „Trudno ocenić,

jak rozkładałyby się straty polskiego kontyngentu

wojskowego w tej wojnie bez naszej odpowiedzialno-

ści za prowincję Ghazni, ale jestem pewien – błąd

polityczny kosztował nas sporo żołnierskiej krwi”.

Nie powiedział tego Jarosław Kaczyński ani Witold

Waszczykowski, ani Krzysztof Szczerski.

Nie powie-

dział tego żaden polityk opozycji.

Powiedział to gen.

Waldemar Skrzypczak, były dowódca Wojsk Lądo-

wych, a obecnie doradca ministra obrony Tomasza

Siemoniaka.

Warto pamiętać o tych słowach, które

napisał pan generał i z których nie wycofał się.

Pan minister Sikorski wspomniał, że na szczycie

NATO w Chicago spodziewamy się decyzji o zakoń-

czeniu misji w Afganistanie.

Tak, realizacja strategii

opierającej się na tym, że razem weszliśmy do Afga-

nistanu i razem wyjdziemy, jest jak najbardziej słusz-

na.

Rok 2014 jest oczywiście realny, ale rodzi się

w związku z tym szereg nowych pytań: Co dalej?

Co

po zakończeniu misji ISAF w Afganistanie?

Pan mi-

nister Sikorski musi odpowiedzieć otwarcie przed

polskim społeczeństwem na jedno ważne pytanie:

Czy Polska będzie dokładać się ﬁnansowo do utrzy-

mania afgańskiej armii po 2014 r., kiedy zakończymy

misję ISAF?

A jeżeli tak, to jakie to będą kwoty i jak

długo trzeba będzie płacić?

Ten temat na pewno bę-

dzie poruszony na szczycie NATO w Chicago.

Z pew-

nością takie propozycje zostaną złożone.

Dlatego

ważne jest już dziś stanowisko Polski.

Jeszcze raz

postawię to pytanie, żeby nie umknęło: Jak pan mi-

nister będzie ewentualnie odnosił się do nich i czy

Polska będzie dokładać się ﬁnansowodoutrzymania

afgańskiej armii po 2014 r.?

Polacy muszą o tym wie-

dzieć już dziś.

Ciekawie zabrzmiały słowa pana ministra Sikor-

skiego na temat wspólnej polityki bezpieczeństwa

i obrony Unii Europejskiej.

To był jeden z istotnych

elementów naszej prezydencji, jeden z naszych prio-

rytetów.

Niestety niezrealizowany w stopniu zado-

walającym.

W tej chwili, po naszej prezydencji, nadal

współpraca między Unią Europejską a NATO na po-

ziomie misji wojskowych układa się bardzo źle, a nie-

kiedy nawet fatalnie.

Na przykład misja Unii Euro-

pejskiej przy natowskiej ISAF w Afganistanie to – za-

cytuję słowa pana ministra Najdera wypowiedziane

na posiedzeniu Komisji Obrony Narodowej: „jedno

wielkie pasmo porażek i nieporozumień”.

W przypad-

ku zaś operacji przeciwko piractwu – tu znowu zacy-

tuję słowa pana ministra Najdera, wiceministra spraw

zagranicznych: „brak jest politycznej współpracy, ale

dowódcy porozumiewają się na forach społecznościo-

wych”.

Przyznaję, w tym względzie wiele można było

nauczyć się od pana ministra Sikorskiego.

Pan minister Sikorski miał szansę zmienić tę złą

sytuację dotyczącą współpracy wojskowej na pozio-

mie misji pomiędzy Unią Europejską a NATO.

Nie

udało się, nie zrobił tego, i cieszę się, że dziś w swoich

słowach przyznał się do porażki w tej kwestii.

Na pewno warto umacniać wspólną politykę bez-

pieczeństwa i obrony Unii Europejskiej i szukać no-

wych rozwiązań dla jej rozwoju.

Będziemy bacznie

przyglądać się temu, co zaproponował pan minister,

a zwłaszcza oceniać skuteczność jego inicjatywy.

Na koniec jako poseł, ale przede wszystkim jako

konstytucjonalista – szkoda, że nie ma pana mini-

stra, ale przekażę, jak będzie – chciałem przekazać

panu ministrowi swój egzemplarz Konstytucji Rze-

czypospolitej Polskiej i poprosić, żeby pan minister

przeczytał dokładnie i nauczył się raz na zawsze, i nie

powtarzał z uporem maniaka, że Sejm udzielił mu

wotum zaufania, bo Sejm wotum zaufania może udzie-

lić prezesowi Rady Ministrów, a nie ministrowi spraw

zagranicznych.

Pan minister wielokrotnie to powta-

rza.

Konstytucja, ustawa zasadnicza, mówi bardzo

wyraźnie, że Sejm może wyrazić wotum nieufności

wobec ministra konstytucyjnego, a nie udzielić wo-

tum zaufania.

To jest podstawowa sprawa i warto,

żeby minister spraw zagranicznych polskiego rządu

znał konstytucję.

Pan minister nie dostał nagrody

w postaci wotum zaufania, pan minister Sikorski

uniknął kary w postaci wotum nieufności.

Ale, co się

odwlecze...

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Obywatelska.

Poseł Robert Tyszkiewicz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chcę mówić

o Białorusi jako o szczególnej egzempliﬁkacji polity-

ki wschodniej Polski i Unii Europejskiej.

Zanim jed-

nak przejdę do zasadniczej treści swojego wystąpie-

pewnego niezrozumienia przejawiającego się w sło-

wach krytyki płynącej pod adresem realizowanej

przez rząd polityki wschodniej.

Chciałbym rozpocząć

od krótkiego, prostego pytania: Gdzie byłyby dziś

kraje leżące na wschód od Unii Europejskiej, gdyby

nie projekt Partnerstwa Wschodniego?

Jaką inną

realną ofertę w ramach polityki Unii Europejskiej

mielibyśmy im do zaproponowania w tym trudnym

dla Europy czasie?

Cień 70 lat trwania Związku So-

wieckiego, ta noc sowiecka, która trwała nad całym

wielkim obszarem Europy, nie zmieni się bardzo

szybko w europejski dzień.

Kiedy słyszę zarzuty, że nie uzyskaliśmy tego czy

tamtego, że nie ma demokracji tu czy tam, to stwier-

dzam, że musimy wiedzieć, iż przyciąganie Wschodu

do Europy będzie trudnym i długotrwałym proce-

sem, wymagającym żelaznej konsekwencji i wielkiej

Poseł Mariusz Antoni Kamiński

cierpliwości.

Myślę, że jeżeli zdamy sobie z tego spra-

wę, to nasza debata o polityce wschodniej będzie mia-

ła nieco bardziej merytoryczny i nieco bardziej wspól-

ny charakter, bo sądzę, że nam wszystkim zależy na

tym samym: aby na wschód od Polski było coraz wię-

cej Europy, europejskich wartości, europejskiego

systemu.

Chcę powiedzieć o Białorusi, bo to, wydaje się, jest

dzisiaj przez wzgląd na ostatnie wydarzenia szcze-

gólnym wyzwaniem rzuconym Europie – dyktatura

w sercu Europy od 17 lat, państwo, które uczyniło

swoich obywateli zakładnikami aparatu władzy i jego

anachronicznej, izolacjonistycznej polityki.

Zdajmy

sobie sprawę, że na Białorusi wyrosło już całe poko-

lenie ludzi nieznających innej rzeczywistości niż łu-

kaszenkowska.

To, w jaki sposób będziemy umieli

zdeﬁniować skuteczną politykę wobec tego państwa,

będzie w dużej mierze sprawdzianem naszej umiejęt-

ności znajdowania odpowiedzi na najważniejsze wy-

zwania w ramach budowania europejskiej przestrze-

ni na wschód od granic Unii Europejskiej.

Białoruś

jest w tym sensie testem dla Europy, jest sprawdzia-

nem, sprawdzianem europejskiej solidarności.

Tu zgodzę się, że postawa Unii Europejskiej pod-

czas kryzysu dyplomatycznego, decyzja o wycofaniu

ambasadorów podjęta na wniosek Polski po posiedze-

niu ministrów spraw zagranicznych, jest dobrym

znakiem i należy tę postawę Unii Europejskiej doce-

nić, pochwalić, ale też należy docenić skuteczność

działania polskiej dyplomacji.

Podobnie jest, jeżeli

mówimy o polityce sankcji niezbędnych do tworzenia

nacisku, presji dla pozytywnych zmian na Białorusi.

Kolejne decyzje, jakie obserwujemy, pokazują, że

– z nielicznymi wyjątkami, ale jednak – ten główny

nurt Unii Europejskiej podąża w dobrym kierunku,

tworząc warunki do zwiększania presji dla demokra-

tycznych przemian.

Mówiliśmy dziś o tym wiele, że Białoruś to także

sprawdzian dla jakości europejskich wartości i przy-

wiązania do tych wartości oraz sprawdzian tego, na

ile wartości, które wyznajemy, dotyczące praw czło-

wieka, demokracji, swobody i wolności, są jedynie

pewnego rodzaju emblematem naszej polityki, a na

ile staramy się uczynić z tychże wartości jej funda-

ment.

Chciałbym powiedzieć, iż doceniam wysiłki

rządu, aby w polityce wschodniej fundament warto-

ści był trwałym, strategicznym elementem, bo wyda-

je się, że tylko w ten sposób Unia Europejska może

być zrozumiała dla wszystkich, którzy zabiegają na

Wschodzie o to, aby przybliżać swoje kraje, swoje pań-

stwa do wspólnoty europejskiej.

Białoruś jest też

oczywiście testem dla Polski.

Jeżeli mówimy czasem

o tym, że pragniemy odgrywać przywódczą czy co

najmniej inspirującą rolę w zakresie europejskiej po-

lityki wschodniej, to to, w jaki sposób będziemy po-

traﬁli mobilizować europejską opinię, organizować

skuteczne działania wobec Białorusi, będzie również

tej naszej ambicji sprawdzianem.

Wysoko cenię dzia-

łania polskiego rządu w tej dziedzinie, bo Polska jest

liderem w zakresie zaangażowania na rzecz przemian

demokratycznych na Białorusi.

Polska zniosła np. opła-

ty za wizy narodowe, domaga się i postuluje, aby Unia

Europejska obniżyła lub w ogóle zniosła opłaty za

wizy Schengen dla Białorusinów.

W zeszłym roku

wydaliśmy ponad 300 tys. wiz dla obywateli Białorusi,

co oznacza 50-procentowy wzrost.

To są praktyczne

efekty działań naszego rządu.

Realizujemy wiele programów wspierających two-

rzenie się społeczeństwa obywatelskiego na Białoru-

si, ale chcę jednocześnie powiedzieć, że Białoruś to

też sprawdzian solidarności na naszej scenie, w na-

szym parlamencie.

Jeżeli oczekujemy od Unii Euro-

pejskiej solidarności wobec wyzwań, jakie stanowi

dzisiaj dla Europy Białoruś, to bądźmy solidarni mię-

dzy sobą – o to apeluję.

Wydaje się, że jest wiele oznak

tego, że wobec polityki adresowanej przez Polskę do

Białorusi mamy consensus najważniejszych klubów

politycznych.

Warto to doceniać i warto tego strzec.

Teraz kilka zdań co do meritum polityki.

Jaka

polityka wobec Białorusi ma szansę być skuteczna?

Chcę króciutko powiedzieć o tym, że najpierw należy

się z tym zmierzyć, przedyskutować to, a zapewne

odrzucić też kilka mitów, aby ona miała szansę być

skuteczna.

Pierwszy mit – Łukaszenka jest gwarantem su-

werenności Białorusi.

Jeśli przeanalizujemy działa-

nia reżimu w Mińsku, zwłaszcza w ostatnich latach,

to jednoznacznie zaobserwujemy przeciwną prakty-

kę.

Utrzymanie białoruskiej dyktatury jest możliwe

tylko za cenę podporządkowania gospodarczego i po-

litycznego Rosji, a Łukaszenka cenę tę chętnie płaci.

W rosyjskie ręce przechodzą kolejne przedsiębior-

stwa, strategiczne przedsiębiorstwa na Białorusi,

a na horyzoncie pojawia się projekt wprowadzenia na

Białorusi rosyjskiej waluty.

Jest absolutnie realny

scenariusz, że Białoruś może zapłacić za władzę Łu-

kaszenki swoją niepodległością.

Drugi mit mówi o tym, że istnieje dyplomatyczny

sposób na ucywilizowanie reżimu Łukaszenki.

Po-

stępowanie władz w Mińsku jednoznacznie wskazu-

je na instrumentalne traktowanie dialogu z Unią

Europejską.

Trzeba z tego wyciągać wnioski.

Kolejnym mitem jest myślenie o tym, że potraﬁmy

przekonać Rosję, aby wsparła demokrację na Białoru-

si.

Uważam, że ten scenariusz również nie jest możli-

wy do zrealizowania.

Uważam, że w interesie Rosji nie

leży demokratyzacja Białorusi ani odsuwanie Łuka-

szenki od władzy, wręcz przeciwnie, wydaje się, że

wyłącznie konsekwentne stanowisko Unii Europej-

skiej, wyrażane choćby w polityce sankcji, stałej presji,

może sprawić, że Rosja zrozumie, że wspieranie reżi-

mu Łukaszenki sprawia jej kłopot w relacjach z Unią

Europejską.

Nadzieje czy szanse na zmianę postawy

Moskwy widziałbym bardziej w tym kierunku.

Wreszcie rzecz najboleśniejsza, dotycząca naszej

mniejszości.

Jest to przekonanie, mit, który mówi, że

stanowcza polityka Polski wobec Białorusi uderza

w prawa czy sytuację mniejszości polskiej.

Jest to

Poseł Robert Tyszkiewicz

prawda, bo tak się rzeczywiście dzieje, ale musimy

sobie jasno powiedzieć, że Polacy na Białorusi będą

cieszyć się pełnią praw, tak jak inni obywatele Biało-

rusi, tylko wtedy, gdy ten kraj będzie demokratyczny.

Musimy robić wszystko, zwiększać wsparcie dla na-

szych rodaków, ale musimy, tak jak oni, którzy to

rozumieją i walczą o swoją niezależną organizację,

przyjąć, że nie zbudujemy enklawy polskiej wolności

w niedemokratycznej Białorusi.

Jaka powinna być polityka wobec Białorusi?

Mó-

wił o tym dzisiaj krótko pan minister – konsekwent-

na polityka warunkowa, współpraca na rzecz moder-

nizacji.

Oferta modernizacji i rozwoju Białorusi po-

winna być sformułowana i zaoferowana przez Unię

Europejską, ale jej realizacja powinna być całkowicie

uzależniona od zwolnienia więźniów politycznych,

ich rehabilitacji, od demokratyzacji, liberalizacji sys-

temu politycznego na Białorusi.

Z kolei polityka opar-

ta na wartościach powinna opierać się na tym, po-

obserwujemy narastanie represji w tym państwie,

Europa reaguje sankcjami.

Należy także rozważyć – uważam, że dzisiaj są do

tego podstawy – czy Unia Europejska nie powinna

przyłączyć się do amerykańskich sankcji wobec prze-

mysłu petrochemicznego na Białorusi, bo wydaje się,

że mogłoby to przynieść większy skutek, oraz czy nie

powinniśmy wesprzeć idei, również zgłoszonej przez

Amerykanów, ale też przez polskich eurodeputowa-

nych w Parlamencie Europejskim, odebrania Biało-

rusi organizacji hokejowych mistrzostw świata.

Wy-

daje się…

(Poseł Eugeniusz Czykwin: Na Ukrainie...)

(Poseł Tadeusz Iwiński: A co było w Chinach?)

...że w kraju, w którym są więźniowie polityczni

i dokonuje się pokazowych procesów, nie powinno

organizować się imprez sportowych tej miary.

Natomiast oprócz tych wszystkich elementów

ważne czy najważniejsze są: polityka solidarności

z obywatelami Białorusi, długofalowe stabilne wspar-

cie dla wolnych mediów, opozycji demokratycznej,

niezależnych organizacji pozarządowych, polityka

otwartości wobec społeczeństwa białoruskiego, uła-

twienia wizowe, współpraca naukowa, kulturalna,

wsparcie dla współpracy małych i średnich przedsię-

biorstw oraz samorządów.

Wydaje się, że byłby po-

trzebny także nowy, elitarny program stypendialny

na wzór stypendium Fulbrighta, adresowany do wy-

bitnych przedstawicieli młodej inteligencji białoru-

skiej lub, szerzej, z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Uważam, że mogłoby to być ciekawe oddziaływanie

na młode elity.

Krótko o wyzwaniach bieżących.

Kluczowe kie-

runki działań: należy zwiększyć zakres i efektywność

oddziaływania informacyjnego, co oznacza zwiększe-

nie wsparcia dla takich projektów, jak: telewizja Bieł-

sat, radio Racja, Europejskie Radio dla Białorusi, dla

niezależnych białoruskich portali internetowych,

zwiększenie zakresu pomocy dla osób represjonowa-

nych, tak aby każdy, kto walczy o wolność, nie czuł

się osamotniony, zwiększenie wsparcia dla Związku

Polaków na Białorusi w zakresie wspierania polskiej

prasy, potencjału organizacyjnego, istniejących form

nauczania języka polskiego i historii, zwiększenie

ﬁnansowania projektów skierowanych do niezależ-

nych związków zawodowych i środowisk robotniczych

na Białorusi – wydaje się to dziś zaniedbanym kie-

runkiem, a w związku ze zjawiskami kryzysowymi

warto ten kierunek wspierać.

Kończąc, chcę powiedzieć, że Polska ma doświad-

czenie zarówno w walce o wolność, jak i w udanej

demokratycznej transformacji.

Podzielmy się tym

doświadczeniem z naszymi sąsiadami, z Białorusina-

mi.

Przejdźmy razem trudny czas, nawet jeżeli będzie

on długi, bo Europa potrzebuje niepodległej i demo-

kratycznej Białorusi.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

wiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Sellin:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Szanowni Pań-

stwo!

Z braku czasu ograniczę się do dwóch zagad-

nień.

Pan minister Sikorski w swoim wystąpieniu

powiedział, że w Europie wspólnotowa metoda de-

cyzyjna jest coraz częściej podważana, ale nie wspo-

mniał, kiedy zaczęła być podważana i przez kogo

jest podważana.

Otóż ona zaczęła być podważana

przede wszystkim w czasie tej rzekomo bardzo uda-

nej prezydencji Polski w Unii Europejskiej.

To wte-

dy podejmowano decyzje na zasadzie dyktatu fran-

cusko-niemieckiego ze szczególną intensywnością,

jak nazywają to niektórzy publicyści.

Z tego powodu

polska prezydencja być może przejdzie do historii,

ponieważ nie próbowała przeciwdziałać rozprze-

strzenieniu się tej niewspólnotowej metody podej-

mowania decyzji.

O tym też należało, jak sądzę,

szczerze powiedzieć w tym wystąpieniu.

Tymcza-

sem mamy (Dzwonek) do czynienia z sytuacją na-

stępującą.

Niemcy planują bardzo ambitne rzeczy,

jeśli chodzi o reformę wewnętrzną Unii Europej-

skiej…

Proszę jeszcze o chwilę czasu.

…i testują możliwość tej radykalnej zmiany po -

przez aktywność, od niedawna, ministra Westerwel-

lego, który kilka tygodni temu w Kopenhadze za-

proponował wręcz prace nad nową konstytucją dla

Unii Europejskiej.

Ta propozycja została gwałtow-

nie odrzucona przez ministrów spraw zagranicznych

Skandynawii, którzy byli obecni na tym spotkaniu,

natomiast została niestety podjęta przez obecnego

Poseł Robert Tyszkiewicz

na tym spotkaniu ministra Dowgielewicza, zaledwie

w gronie dziewięciu innych ministrów spraw zagra-

nicznych.

Kilka dni temu odbyła się druga tura tego

spotkania.

Minister Westerwelle zaprosił do Berlina

kilku ministrów.

Przyjechało zaledwie siedmiu.

I na

takim spotkaniu obecny był główny polski minister

spraw zagranicznych – minister Sikorski.

Pytanie, o co chodzi?

Dlaczego się do tego przyłą-

czamy?

Dlaczego również w dzisiejszym wystąpieniu

ministra Sikorskiego czytam, że opowiadamy się za

połączeniem stanowiska przewodniczącego Komisji

oraz wybierania go przez Parlament Europejski lub

w wyborach powszechnych, a część europosłów powin-

na być wybierana z listy ogólnoeuropejskiej?

Są to

wypisz wymaluj postulaty czy pomysły...

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Proszę kończyć.

...zawarte w dokumentach partyjnych CDU i FDP.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Proszę kończyć.

Czy nie możemy się wysilić i stworzyć bardziej

autonomiczne plany związane z przekształcaniem

Unii Europejskiej?

Czy zawsze musimy podążać

w tym rydwanie, który wyznacza Berlin?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Obywatelska.

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Chciałbym

powiedzieć, że przemówienie pana ministra Sikor-

skiego bardzo mi się podobało, ponieważ jest to prze-

mówienie, które świadczy o kontynuacji tych pozy-

tywnych, korzystnych dla Polski kierunków polityki

zagranicznej, które od kilkunastu lat staramy się

realizować w naszym kraju.

To jest kierunek inte-

gracji europejskiej, integracji euroatlantyckiej, krót-

ko mówiąc, jest to kierunek umacniania bezpieczeń-

stwa naszego kraju, tworzenia sprzyjających warun-

ków rozwoju w świecie XXI w., który wygląda zupeł-

nie inaczej niż świat sprzed 50 czy sprzed 100 lat.

Jestem zdania, że polska polityka zagraniczna pra-

widłowo odpowiada na te wyzwania, prawidłowo od-

najduje miejsce Polski w tym zmieniającym się świe-

cie i przynosi to wymierne korzyści.

Wszyscy musimy sobie po prostu powiedzieć, że

ostatnie kilka lat przyniosło bardzo wyraźne wzmoc-

nienie pozycji Polski w Unii Europejskiej.

Jest to

wynikiem zbiegu kilku czynników.

Mam na myśli

skuteczną dyplomację, ale także fakt, iż polska go-

spodarka jako jedyna oparła się kryzysowi, oraz sku-

teczną, odpowiedzialną i spokojną prezydencję.

To są

osiągnięcia, które wzmacniają głos Polski w Europie

i pozycję Polski w politycznym systemie podejmowa-

nia decyzji europejskich.

Na tym tle pojawia się jed-

nak alternatywna wizja polskiej polityki zagranicz-

nej, przedstawiona przez część opozycji nieobecną

w tej chwili na sali.

(Poseł Anna Fotyga: Jestem.)

Przepraszam bardzo panią minister, przed chwilą

nikogo nie było.

Cieszę się, że jest pani na dyżurze.

To jest wizja polityki zagranicznej, którą w pierw-

szym wystąpieniu przedstawił pan poseł Szczerski.

Muszę powiedzieć, że jestem rozczarowany tym wy-

stąpieniem nie tylko dlatego, że spodziewałem się być

może głębszej analizy sytuacji międzynarodowej na

początku drugiej dekady XXI w., ale przede wszyst-

kim wycofania się z pewnych zupełnie utopijnych czy

urojonych koncepcji polityki zagranicznej.

Nie docze-

kałem się tego.

Być może sala sejmowa jest takim

miejscem, gdzie jednak górę biorą emocje bądź też

wypowiedzi obliczone głównie na uzyskanie pewnego

poklasku.

Jaka to jest wizja polityki europejskiej Polski?

Po

pierwsze, jak słyszeliśmy, Polska ma budować siłę w

oparciu o swoje regionalne posadowienie w Europie

Środkowo-Wschodniej.

Z pełnym szacunkiem dla na-

szych sąsiadów z regionu, uznając wysiłki w kierun-

ku wzmocnienia współpracy zarówno w Grupie Wy-

szehradzkiej, jak i z państwami bałtyckimi, państwa-

mi Bałkanów Wschodnich, musimy jednak patrzeć

na sprawy realnie.

Niezależnie od tego, że w Unii Eu-

ropejskiej wszystkie państwa są równe, wszyscy zda-

jemy sobie sprawę, że najwięcej do powiedzenia mają

państwa duże.

Jeżeli chcemy być skuteczni w Unii

Europejskiej, jeżeli chcemy przy pomocy Unii Euro-

pejskiej realizować nasze interesy gospodarcze, inte-

resy transatlantyckie, interesy na Wschodzie, to mu-

simy współdziałać z krajami, które mają najwięcej do

powiedzenia.

Dlatego w pełni popieram przedstawio-

ny przez ministra Sikorskiego kierunek umacniania

sojuszu z największym, najsilniejszym państwem

europejskim w Unii, czyli z Niemcami, a także umac-

nianie współpracy z pozostałymi dużymi państwami:

Francją, Wielką Brytanią.

Poseł Jarosław Sellin

207

Oczywiście miłe naszemu sercu są takie wizje, że

Polska jest liderem Europy Środkowo-Wschodniej,

tyle tylko, że nikt na to stanowisko lidera nas nie

zaprasza.

Przywództwo wykuwa się w kryzysie, w pro-

cesie reprezentowania interesów innych.

Wtedy do-

piero inne kraje będą skłonne udzielić nam swego

poparcia w naszych dążeniach, kiedy będą widziały,

że polska polityka sprzyja realizacji ich interesów.

Nie

ma czegoś takiego, jak samozwańcze przywództwo.

Według tej koncepcji, do której nawiązuję, Polska

powinna być czymś w rodzaju, o ile dobrze cytuję,

zwornika pomiędzy północą, południem, wschodem

i zachodem.

Nie wiem, czy rzeczywiście kraje skan-

dynawskie: Szwecja, Finlandia, potrzebują Polski

jako zwornika, żeby się komunikować z Berlinem czy

z Paryżem.

Mam wrażenie, że naprawdę to są wizje

oderwane od rzeczywistości.

Powinniśmy twardo

stąpać po ziemi, oczywiście mieć świadomość naszych

ambicji, ale także naszej pozycji.

Nie usłyszałem w tej wizji polityki zagranicznej

Polski o kierunku umacniania solidarności, spójności

Unii Europejskiej, natomiast w pkt 3 czy 4 usłysza-

łem o konieczności prowadzenia przez Polskę świa-

towej polityki globalnej.

Warto przypomnieć, że Pol-

ska jest krajem średniej wielkości.

Kraje średniej

wielkości w polityce globalnej mogą odgrywać rolę

jako członkowie ugrupowań integracyjnych.

Oczywi-

ście Polska jest i pozostanie aktywnym członkiem

wspólnoty międzynarodowej, Organizacji Narodów

Zjednoczonych, innych organizacji o zasięgu global-

nym, niemniej jednak nie przesadzajmy z możliwym

wpływem na sprawy globalne na poziomie Warszawy.

To, co naprawdę możemy zrobić, to pozyskiwać zda-

nie innych państw, poparcie innych państw Unii Eu-

ropejskiej, przede wszystkim Berlina i Paryża, dla

naszych priorytetów, naszych celów i dążeń, jeśli cho-

dzi o sprawy wykraczające poza obszar europejski.

Myślę, że te sny o potędze, propozycje oparte bar-

dziej na urojeniach niż na rzeczywistej ocenie sytu-

acji, niestety, wynikają z jakichś głęboko zakorzenio-

nych kompleksów, które biorą się z tego, że z jednej

strony rzecznicy tej koncepcji nie bardzo widzą ko-

rzyści, jakie Polska odnosi z integracji europejskiej,

a z drugiej strony uważają, że Unia Europejska czy

integracja europejska jest przede wszystkim źródłem

zagrożeń, a nie szans.

W istocie rzeczy przyjęcie tej

alternatywnej wizji, którą przedstawił tu pan poseł

Szczerski, oznaczałoby zepchnięcie Polski do samo-

izolacji, przyjęcie fałszywego założenia, że Polska

w pojedynkę może więcej, niż będąc członkiem spój-

nej Unii Europejskiej.

Takie jest moje zdanie i wszyst-

kich na tej sali chciałbym zachęcić do tego, aby po-

święcić chwilę reﬂeksjitejwłaśnieróżnicywkoncep-

cjach polityki zagranicznej, bo moim zdaniem to jest

właśnie podstawowy element, który w zakresie poli-

tyki zagranicznej odróżnia większość w tej Izbie od

opozycji, od Prawa i Sprawiedliwości.

Widzimy również pewną niekonsekwencję w sta-

nowiskach przedstawicieli PiS.

Z jednej strony sły-

szymy powtarzaną od lat mantrę, że w Europie de-

cyduje twarda, brutalna gra interesów narodowych,

nie ma co liczyć na sentymenty.

Z drugiej strony

z tych samych ław, z tych samych ust padają apele

o solidarność.

Do tych najsilniejszych państw traﬁa-

ją apele, aby jednak uwzględniać nasze interesy, aby

nas popierać w rozmaitych działaniach, czy to na

Białorusi, czy na Ukrainie.

Trzeba się na coś zdecy-

dować.

Albo budujemy Unię solidarną, ale wtedy

musi to być solidarność w obie strony, albo budujemy

Polskę niezależną, ale wtedy nie zwracajmy się o po-

parcie i pomoc, dlatego że, jak twierdzimy, decydują

twarde interesy.

Można zapytać, jaki twardy interes

ma pani kanclerz Merkel czy pan prezydent Sarkozy,

żeby popierać polskie ambicje na terytorium Ukrainy

czy Białorusi.

Drodzy państwo, uważam, że silna Unia Europej-

ska jest po prostu w interesie Polski.

Kierunek inte-

gracji i wzmacniania integracji europejskiej jest

w najgłębszym, najpełniejszym sensie zgodny z pol-

ską rajcą stanu w XXI w.

Właśnie dlatego, że prze-

cież, jak powiedziałem, kraje średniej wielkości czy

kraje mniejsze, zwłaszcza leżące w tak newralgicz-

nym punkcie Europy, jak Polska, po prostu nie mogą

w pełni obronić swojej niezależności, nie mogą w peł-

ni zabezpieczyć swoich interesów, zapewnić bezpie-

czeństwa narodowego, warunków rozwoju, nie bę-

dąc częścią wspólnoty państw zachodnioeuropej-

skich.

Obowiązkiem rządu i ministra spraw zagranicz-

nych jest likwidowanie zagrożeń, które mogą spowo-

dować pogorszenie bezpieczeństwa naszego kraju,

ograniczenie możliwości rozwoju gospodarczego, kul-

turalnego, cywilizacyjnego.

Rząd w najlepszym swo-

im rozumieniu polskiego interesu, polskiej racji sta-

nu realizuje taką politykę poprzez zwiększoną, po-

głębioną integrację Polski.

W tym kontekście fakt

podpisania paktu ﬁskalnego spotkał się z bardzo

Po pierwsze, chcę powiedzieć, że nie ma mowy

o unii ﬁskalnej,októrejmówiłtutajpanposełSzczer-

ski.

Taki projekt nie leży na stole.

Po drugie, chcę

powiedzieć, że podpisanie paktu ﬁskalnego jest jak

najbardziej zgodne z polskim interesem, z kilku po-

wodów co najmniej.

Po pierwsze, nie nakłada żad-

nych ograniczeń na Polskę, dlatego że postanowienia

i rygory paktu ﬁskalnego są już zapisane w prawie

europejskim i obowiązują od 1 stycznia tego roku, bo

zostały wprowadzone w życie w postaci tzw. sześcio-

paku.

Po drugie, polski rząd uzyskał prawo uczest-

niczenia w posiedzeniach państw członkowskich

strefy euro przynajmniej w sprawach dotyczących

perspektyw i konstrukcji strefy euro i uczestniczenia

w dyskusjach na temat tych spraw, co jest dla nas

oczywiście żywotnie ważne, ponieważ w perspekty-

wie mamy zamiar do tej strefy dołączyć.

Chcę też

powiedzieć, że pakt ﬁskalny nie wprowadza żadnego

nowego podziału w Unii Europejskiej, wręcz odwrot-

Poseł Dariusz Rosati

208

nie, on łagodzi podział, który istnieje, bo już obecnie

istnieje podział na kraje strefy euro i pozostałe i już

obecnie kraje strefy euro spotykały się na własnych

szczytach.

My osiągnęliśmy to, że przynajmniej na

części tych szczytów zagwarantowana została nasza

obecność.

I wreszcie, po trzecie, powinniśmy być za-

interesowani tym, żeby Unia Europejska była bar-

dziej zdyscyplinowana, bo gdyby obowiązywała ścisła

dyscyplina ﬁskalna, nie doszłoby do katastrofy grec-

kiej czy do nadmiernego zadłużenia innych państw,

nie byłoby tych zawirowań.

A przecież te zawirowa-

nia w streﬁe euro odbijają się bardzo boleśnie na pol-

skiej gospodarce.

To właśnie z tego powodu mamy do

czynienia ze spowolnieniem gospodarczym – właśnie

dlatego, że są zagrożenia wokół naszych granic.

A więc to w naszym interesie jest działać na rzecz

ustabilizowania sytuacji w streﬁe euro.

To nie jest

coś, co jest nam całkiem obojętne.

Wręcz odwrotnie,

mimo że tam nie jesteśmy, jest w naszym interesie,

aby działać na rzecz stabilizowania i uzdrowienia

ﬁnansów publicznych w streﬁe euro.

A zatem podpi-

sanie paktu ﬁskalnego jest czymś, co per saldo oczy-

wiście przynosi Polsce korzyści.

Padły tutaj słowa, do których już się odnoszono,

że w stosunkach z niektórymi krajami, z Rosją przede

wszystkim, nie osiągnięto jeszcze zadowalającego

stanu, i w pełni podzielam tę opinię.

W pełni podzie-

lam również opinie wcześniej wyrażone, że prawdzi-

we pojednanie można budować tylko na prawdzie,

i do tej prawdy trzeba dążyć z całą pewnością.

Chciał-

bym zaapelować również do posłów Prawa i Sprawie-

dliwości, żeby włączyli się w te wysiłki, które mają

doprowadzić do tego, aby pojednanie, rzeczywiste

pojednanie z Rosją czy z innymi państwami, z który-

mi takie pojednanie jest potrzebne, było oparte na

prawdzie.

Ale to nie mogą być działania, które pole-

gają na tym, że polskim władzom czy polskiemu mi-

nistrowi po prostu insynuuje się rzeczy, które nie

mają miejsca, a czasami są po prostu naprawdę nie-

eleganckie i poniżej pasa.

Z tej trybuny padły oskarżenia o to, że pan mini-

ster się boi czegoś, szczególnie się boi Niemców oczy-

wiście, ale także boi się pewnie Rosjan, że boi się

podczas szczytów europejskich czy spotkań na szcze-

blu ministerialnym zabierać głos w obronie intere-

sów.

Myślę, że, po pierwsze, chyba nawet ci, którzy

głoszą te poglądy, nie do końca w nie wierzą.

Po dru-

gie, jak spojrzymy w cały rekord działań dotychcza-

sowych, to jednak widzimy, że polski rząd, polscy

ministrowie naprawdę nie należą do takich strachli-

wych.

Dzisiejsza prasa donosi o wygranej Polski

przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości

w zakresie limitów emisji CO

2

.

To jest sprawa, w któ-

rej Polska sprzeciwiła się stanowisku Komisji Euro-

pejskiej, poszła z tym do sądu i sprawę wygrała.

Tak że, drodzy państwo, pojednanie budujmy na

prawdzie, ale polityki zagranicznej nie starajmy się

budować na lękach, fobiach, urojeniach, komplek-

sach.

Musimy rozumieć współczesny świat, ale także

rozumieć szanse, jakie stwarza możliwość uczestni-

czenia w procesie integracji europejskiej.

Nie wszystkie wypowiedzi z tych, które tu wysłu-

chałem, mogę określić jako obliczone wyłącznie na

wywołanie takiego opozycyjnego efektu pewnej kry-

tyki.

Poseł, który przede mną przemawiał poprzed-

nio, pan poseł Kamiński, zaproponował pewne kon-

kretne działania, współdziałania, ja bym powiedział.

Pani posłanka Arciszewska, której tu także nie ma,

ma jakieś propozycje dotyczące na przykład restruk-

turyzacji konsulatów.

Zastanawiam się, dlaczego

trzeba akurat traﬁać na salę sejmową podczas do-

rocznego exposé ministra, żeby takie sprawy zała-

twiać.

Czy nie ma możliwości, żeby w tych sprawach

podjąć jakąś współpracę?

Myślę, że Ministerstwo

Spraw Zagranicznych nie jest organem, który jest

zamknięty dla wszystkich poza posłami Platformy

Obywatelskiej, i jest w stanie wysłuchać również sen-

sownych postulatów ze strony opozycji.

A zatem apeluję o to, żeby uczynić politykę zagra-

niczną jednak mimo wszystko obszarem zgody naro-

dowej, niezależnie od rozmaitych różnic w koncep-

cjach dotyczących strategii europejskiej, bo te kon-

cepcje się jednak różnią.

Możemy w bardzo wielu

innych sprawach osiągnąć więcej, działając razem.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

(Poseł Krzysztof Szczerski: Panie marszałku,

czy...)

W trybie?

(Poseł Krzysztof Szczerski: Sprostowania.)

Ale nie każdą okazję trzeba wykorzystywać.

(Poseł Krzysztof Szczerski: Ja do wypowiedzi posła

Rosatiego.)

Bardzo proszę w takim razie.

Poseł Krzysztof Szczerski:

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

Chciałbym powiedzieć tylko kilka słów na temat

Muszę przyznać, że wysłuchałem jej z przykro-

ścią, bo nie przypuszczałem, że zajdziemy tak daleko

w debacie o polskiej polityce zagranicznej, że pewne

koncepcje, które opierają się o realistyczny układ sił

w naszym regionie, pan minister będzie łaskaw na-

zwać urojeniami.

Jeśli dojdziemy do takiej sytuacji,

w której każdy, kto postuluje aktywną polską polity-

kę w regionie, będzie uważany za człowieka, który

się kieruje urojeniami, wtedy w ogóle do niczego nie

dojdziemy, bo wtedy okaże się, że jesteśmy całkowicie

zablokowani w działaniach międzynarodowych i po-

winniśmy rzeczywiście wyłącznie usiąść przy nie-

Poseł Dariusz Rosati

209

mieckim biurku i spisywać niemieckie pomysły, i ogła-

szać jako swoje.

Natomiast jeśli chodzi o dyskusję na temat pomy-

słów pozytywnych, to zapraszam pana ministra kie-

dyś na posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europej-

skiej albo Komisji Spraw Zagranicznych polskiego

Sejmu.

Zobaczy pan, jak rzadko tam bywają mini-

strowie, a jak już bywają, to jak rzadko w ogóle mają

ochotę do dyskusji z nami jako opozycją na tematy

konstruktywne.

Mogę panu przesłać dziesiątki ste-

nogramów, zwłaszcza z posiedzeń Komisji do Spraw

Unii Europejskiej.

Zobaczy pan minister.

Może za

czasów, jak pan był ministrem, sprawy miały się in-

aczej.

Dzisiaj jest tak, że po prostu z nami nikt nie

chce rozmawiać.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Panie pośle, tryb sprostowania służy do sprosto-

wania błędnie zrozumianej pana wypowiedzi, a nie

do polemiki.

(Poseł Krzysztof Szczerski: Ale ja musiałem to po-

wiedzieć).

Nadużył pan tego trybu.

Poseł Marek Krząkała:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Trzy dni temu

z dwudniową wizytą do Polski przybył nowo zaprzy-

siężony prezydent Niemiec Joachim Gauck.

Była to

jego pierwsza oﬁcjalnazagranicznawizyta.

Topoka-

zuje, jak ważnym partnerem jesteśmy dla Niemiec i jak

dobre relacje panują między naszymi krajami, a tak-

że jak istotna jest idea wolności i zaangażowanie na

rzecz europejskiej solidarności i integracji, bo polity-

ka europejska to dzisiaj płaszczyzna dialogu, porozu-

mienia i umiejętności zawierania kompromisu.

Strach i lęk rodzą się zazwyczaj tam, gdzie bra-

kuje obiektywnej wiedzy i rzetelnej informacji.

War-

to w tym miejscu przypomnieć parę faktów dotyczą-

cych polsko-niemieckiego sąsiedztwa, by uspokoić

eurosceptyków i osoby nieufne wobec Niemców i roz-

wiać ich wyolbrzymione obawy.

Pragnę przypomnieć, że bolesne doświadczenia

II wojny światowej były stopniowo przezwyciężane

przez oba narody, począwszy od pamiętnego listu

polskich biskupów do niemieckich współbraci z 1965 r.

z przesłaniem: Przebaczamy i prosimy o przebacze-

nie.

PiS powinien pamiętać o mszy pojednania w Krzy-

żowej w listopadzie 1989 r. i o słowach kanclerz An-

geli Merkel na Westerplatte 1 września 2009 r. uzna-

jących łańcuch przyczynowo-skutkowy tragicznych

wydarzeń sprzed ponad 70 lat.

Naprawdę Niemcy nie zawsze były odwiecznym

wrogiem Polski.

W latach 80. zorganizowały najwięk-

szą kampanię pomocy żywnościowej dla obywateli

Polski.

Zapraszam na projekcję ﬁlmu „Paczki soli-

darności”, premiera odbyła się 1 grudnia ub.r.

Od-

świeży to niektórym umysłom pamięć.

To właśnie

Niemcy jednoznacznie poparły nasze dążenia do wej-

ścia do struktur NATO i Unii Europejskiej, będące

naturalną konsekwencją sformułowanego w lutym

1990 r. przez ówczesnego ministra spraw zagranicz-

nych Krzysztofa Skubiszewskiego postulatu polsko-

-niemieckiej wspólnoty wartości i interesów.

W czerwcu ubiegłego roku, w 20. rocznicę podpisa-

nia traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współ-

pracy, do wspólnego oświadczenia rządów dołączono

listę ponad stu konkretnych projektów, które wytycza-

ją kierunki współpracy na najbliższe lata.

W tym sa-

mym miesiącu Bundestag przyjął niezwykle ważną

rezolucję zatytułowaną „Niemcy i Polska – odpowie-

dzialność płynąca z historii i przyszłość w Europie”.

Nikt nie chce zapominać o przeszłości.

Pamięć i reﬂek-

sja historyczna muszą towarzyszyć naszym wzajem-

nym stosunkom, ale nasza współpraca musi być przede

wszystkim nastawiona na przyszłość.

Cofanie się do przeszłości i uczynienie z niej prio-

rytetu polityki zagranicznej doprowadziło już za rzą-

dów PiS i Jarosława Kaczyńskiego do marginalizacji

Polski w Europie, przy czym podkreślić należy, że

nikt i nic nie zabierał nam ani naszej suwerenności,

ani tym bardziej własnej tożsamości.

Przeciwnie – Eu-

ropa jest szansą, by tę naszą narodową tożsamość

wzmocnić i ubogacić.

Oczywiście że mieliśmy odmienne poglądy w kwe-

stii naszego zaangażowania wojskowego w Iraku czy

w sporze o system głosowania.

Nawet w chwili obec-

nej my Polacy różnimy się od Niemców w ocenie na-

szego udziału w wojnie w Iraku.

To były problemy realne, ale one muszą być dys-

kutowane bez tak olbrzymiej dawki emocji, a przecież

z Niemcami połączyło nas wspólne stanowisko wobec

wydarzeń na Białorusi i w Afryce Północnej czy też

zrozumienie wobec projektu Partnerstwa Wschodnie-

go i poparcie priorytetów polskiej prezydencji, a tak-

że zarzuty wobec Gazociągu Północnego.

Proszę powiedzieć, minister którego rządu zagło-

sował w dniu 24 lipca 2006 r. na posiedzeniu Rady

Europejskiej za wytycznymi energetycznymi, nie

zgłaszając żadnych zastrzeżeń wobec budowanego

Nord Streamu.

Czyż nie był to minister gospodarki

Piotr Woźniak z rządu Jarosława Kaczyńskiego?

To dzięki Platformie Obywatelskiej mamy zapis

w traktacie z Lizbony o dążeniach do stworzenia

wspólnej polityki energetycznej, opartej na dywersy-

ﬁkacji źródeł i dostaw.

Zbudowany rewers na gazo-

ciągu jamalskim, gwarantujący nam bezpieczeństwo

– zasługa rządu pana premiera Donalda Tuska.

Dzię-

ki umowie podpisanej przez PGNiG transport gazo-

ciągiem jamalskim został przedłużony do 2045 r., co

przyniesie dodatkowy wzrost przychodów budżetu

210

państwa o ponad 2,8 mld zł z tytułu podatku od nie-

ruchomości.

Fakty są takie, że po 1989 r. udało się stworzyć

z naszym zachodnim sąsiadem płaszczyznę dialogu,

porozumienia i współpracy.

Mimo różnic osiągnęli-

śmy fazę dojrzałego partnerstwa i zrobiliśmy na-

prawdę poważny krok w kierunku normalności, przy

tym nie zapominamy o trudnej historii XX w.

Po 1989 r. samorządy lokalne tworzą ponad 650

partnerstw, szkoły – prawie 2 tys. partnerstw.

W wy-

mianie młodzieży organizowanej przez organizację

międzynarodową Polsko-Niemiecka Współpraca Mło-

dzieży wzięło udział ponad 2 mln młodych ludzi,

przełamując dotychczasowe stereotypy i uprzedzenia.

Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej zrealizowa-

ła ponad 10 tys. projektów na kwotę ponad 300 mln

euro, a od 1997 r. trwają regularne konsultacje mię-

dzyrządowe.

To wszystko dzieje się wokół nas, w re-

alnym świecie.

Trzeba nie mieć oczu ani uszu, żeby

tych faktów nie dostrzegać.

O sile państwa decyduje stan gospodarki.

W roz-

woju stosunków polsko-niemieckich stale rosnąca

wymiana handlowa wzmacnia i jednoczy obydwa

kraje.

Od 20 lat nasz zachodni sąsiad pozostaje lide-

rem handlowym Polski.

W 2011 r. obroty osiągnęły

kwotę 70 mld euro.

To wzrost o ponad 20% w stosun-

ku do roku ubiegłego i kolejny rok rekordowych ob-

rotów handlowych.

Polska jest dla Niemiec 10. part-

nerem handlowym, a obroty handlowe Niemiec z Pol-

ską są wyższe niż obroty handlowe nie tylko z Rosją,

lecz także z Japonią czy Hiszpanią.

Prawie 95% nie-

mieckich przedsiębiorców ponownie zainwestowało-

by w Polsce, która jest wskazywana jako najatrakcyj-

niejszy kraj Europy Środkowo-Wschodniej pod wzglę-

dem inwestycji.

Czy dobitne unaocznianie niemiec-

kim elitom, zrzeszanym przez DGAP, siły polskiej

gospodarki również nazwaliby państwo zdradą sta-

nu, jak to niektórzy na tej sali uczynili po wystąpie-

niu ministra Sikorskiego w Berlinie?

Już w 2003 r. dwaj wybitni myśliciele: Jürgen Ha-

bermas i Jacques Derrida, podkreślali, że spójność

Europy możliwa jest tylko dzięki wzmocnieniu struk-

tur unijnych, by przeciwdziałać podziałowi na Euro-

pę dwóch prędkości.

Joachim Gauck, obejmując urząd prezydenta, po-

wiedział przy zaprzysiężeniu w ubiegły piątek: Wir

wollen mehr Europa wagen – odważmy się mieć

w sobie więcej Europy.

Niech to przesłanie będzie

kierunkiem dalszego rozwoju stosunków polsko-nie-

mieckich na rzecz wspólnego domu, jakim jest Euro-

pa.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Obywatelska.

Poseł Adam Szejnfeld:

Panie Marszałku!

Wysoka Izba!

Sprawy zagra-

niczne to bardzo szerokie spektrum życia publiczne-

go.

Dlatego pozwolę sobie zawęzić się tylko i wyłącz-

nie do spraw gospodarczych i rozwoju przedsiębior-

czości w tym zakresie.

Gdy mamy mówić o założeniach polityki zagra-

nicznej Polski na następny okres, należy najpierw

dokonać oceny stanu aktualnego.

Dopiero bowiem

taka retrospektywa daje podstawę do merytorycznej

oceny założeń planów na przyszłość.

W ramach syntetycznego podsumowania należy

więc stwierdzić, że polska gospodarka na tle kryzysu

w Europie i na świecie cechowała się do tej pory wy-

jątkową stabilnością.

W najbardziej kryzysowym

2009 r.

Polska jako jedyny kraj Unii Europejskiej

miała dodatni wzrost gospodarczy, a w 2010 r. była

trzecią najszybciej rozwijającą się gospodarką Unii

Europejskiej.

Natomiast rok 2011 to wzrost na pozio-

mie 4,3%.

Był to dwukrotnie wyższy wzrost niż śred-

nia Unii Europejskiej.

Wysoka Izbo!

Dla oceny wiarygodności politycznej

i ekonomicznej kraju papierkiem lakmusowym są

zawsze bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Należy

więc w tym miejscu przyznać, że również i w tej dzie-

dzinie Polska pozytywnie prezentuje się na tle Euro-

py i świata.

Wzrost napływu BIZ do Polski w roku

46%, ponad 46%.

Był prawie trzy razy wyższy niż

średnia światowa, dwukrotnie wyższy niż średnia

europejska i półtora raza wyższy niż średnia Unii

Europejskiej.

Podobnie dobrze jak bezpośrednie inwestycje zagra-

niczne wyglądają dane dotyczące polskiego eksportu.

Rok 2011 przyniósł kolejny rekordowy wzrost eksportu

na poziomie ponad 135 mld euro.

Był o prawie 13%

wyższy niż w roku poprzednim.

Tym samym eksport

stał się głównym czynnikiem napędzającym polską go-

spodarkę, dominując już nad konsumpcją krajową.

Także poprzednie lata wskazują na bardzo dobrą

sytuację w tym zakresie.

Mianowicie w 2007 r. eks-

port wyniósł ponad 101 mld euro, w 2008 r. było to

już 116 mld euro, w 2009 r. – prawie 100 mld euro,

a w roku 2010 – ponad 120 mld euro.

Co jest bardzo istotne, wśród przedsiębiorców

z Polski obserwujemy trend rosnącego zainteresowa-

nia rynkami pozaeuropejskimi, mianowicie regiona-

mi Afryki, Bliskiego Wschodu oraz Azji i Pacyﬁku.

Na tych obszarach w odróżnieniu od krajów europej-

skich mamy do czynienia z niestabilnymi warunka-

mi podejmowania i prowadzenia działalności gospo-

darczych oraz brakiem aktualnej informacji handlo-

wej i inwestycyjnej.

Ponadto rola administracji rzą-

dowej w sferze nawiązywania kontaktów gospodar-

czych pozostaje tam zawsze kwestią pierwszoplano-

wą.

Dlatego rola i waga polskiej dyplomacji gospodar-

czej w tych regionach mają zasadnicze znaczenie dla

polskiego sukcesu gospodarczego.

Sądzę więc, że po-

winien to być bardzo ważny element założeń polskiej

polityki zagranicznej na przyszłość.

Poseł Marek Krząkała

211

Wysoka Izbo!

Godna zaznaczenia jest również

współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z in-

nymi resortami.

Warto w tym miejscu wspomnieć

choćby o współpracy Ministerstwa Spraw Zagranicz-

nych z Ministerstwem Środowiska w zakresie nego-

cjacji pakietu klimatycznego, by naprawić złą sytu-

ację, powstałą po roku 2007, po rządach Prawa i Spra-

wiedliwości.

Istotne są też działania MSZ wespół

z Ministerstwem Finansów w zakresie negocjowania

umów bilateralnych, np. w zakresie unikania podwój-

nego opodatkowania, czy z Ministerstwem Gospodar-

ki w zakresie wspierania polskich ﬁrm w udziale

w wystawach i targach zagranicznych.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Trwający od da-

wana okres spowolnienia aktywności w gospodarce

światowej, w tym europejskiej, powinien zostać wy-

korzystany do zintensyﬁkowania aktywności bizne-

sowej polskich przedsiębiorców za granicą, w tym do

przejęć ﬁrm zagranicznych przez polskie przedsię-

biorstwa.

Niezbędnym więc elementem w procesie

budowy tej międzynarodowej obecności polskich

przedsiębiorstw jest wsparcie ze strony rządu, admi-

nistracji rządowej oraz dyplomacji ekonomicznej

MSZ.

Wsparcie informacyjne, wsparcie samoorgani-

zacji ﬁrm i ich zrzeszeń, interwencje w przypadku

dyskryminacji lub naruszeń prawa, wsparcie kluczo-

wych transakcji handlowych lub projektów inwesty-

cyjnych są bardzo ważne, ale mogą już być niewystar-

czające.

Potrzebne są oprócz tego także dalsze dzia-

łania w zakresie ogólnej promocji naszego kraju,

w tym szczególnie promocji polskiej gospodarki, pol-

skich ﬁrmorazpolskichproduktówiusług.

Najtrud-

niejsze w realizacji przez samych przedsiębiorców są

jednak polskie bezpośrednie inwestycje za granicą,

szczególnie na rynkach pozaeuropejskich.

W tym za-

kresie Ministerstwo Spraw Zagranicznych ma na pew-

no dużo do zrobienia, bowiem polscy przedsiębiorcy

liczą na wsparcie państwa w sposób szczególny.

Wysoka Izbo!

Minister spraw zagranicznych i pod-

ległe mu służby często udowadniają, że rozumieją

potrzeby polskich przedsiębiorstw i wychodzą im na-

przeciw.

Znakomitym jednak w tym zakresie wzorem

jest aktywność pana prezydenta Bronisława Komo-

rowskiego.

Jako przykład można podać ostatnią wi-

zytę pana prezydenta w Chińskiej Republice Ludo-

wej, która została zdominowana przez problematykę

dwustronnej współpracy gospodarczej.

Odzwiercie-

dleniem tego faktu była także liczna grupa, około

100, przedstawicieli polskich przedsiębiorstw, która

towarzyszyła oﬁcjalnej delegacji pana prezydenta.

Należy uznać, iż takie zasady są godne rekomendacji

i bardzo pożądane w działaniu także innych mini-

strów polskiego rządu.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Gdy mówimy

o sukcesie polskiej gospodarki i naszych przedsiębior-

ców, także na rynkach zagranicznych, to wiemy, iż

mają one złożoną genezę.

Wiele jest czynników two-

rzących nasze dokonania, z których powinniśmy być

dumni.

Pamiętać jednak należy, iż w katalogu tym

są również działania Ministerstwa Spraw Zagranicz-

nych i całego rządu budującego wiarygodność Polski

na arenie międzynarodowej oraz realizującego in-

strumenty wsparcia polskich przedsiębiorców za gra-

nicą.

Działania te powinny być kontynuowane i roz-

wijane.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

ma Obywatelska.

Przypominam, że od limitu, który pojawia się na

wyświetlaczu, odejmujemy 9 minut.

Poseł Maciej Orzechowski:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Jak powiedział w swoim exposé minister Sikorski,

naszym najważniejszym partnerem pozaeuropejskim

pozostają cały czas Stany Zjednoczone.

Ta współpra-

ca opiera się na wielu ﬁlarach.

Jednym z nich, tym

najważniejszym, najbardziej rozpoznawalnym, jest

współpraca w zakresie bezpieczeństwa.

Głównym

forum współpracy Polski i Stanów Zjednoczonych jest

NATO.

Priorytetowymi kierunkami współpracy na

tym forum pozostają wzmocnienie zdolności do obro-

ny kolektywnej jako głównej funkcji Sojuszu, utrzy-

manie sojuszniczej polityki otwartych drzwi, sku-

teczna realizacja celów misji NATO w Afganistanie,

rozwój sojuszniczych systemów obronnych, w tym

systemu obrony przeciwrakietowej, oraz wzmocnie-

nie bezpieczeństwa energetycznego.

Również współ-

praca w zakresie operacji wojskowych: udział w misji

ISAF jest jednym z wyrazów wypełniania przez Pol-

skę zobowiązań sojuszniczych – warto zaznaczyć, że

jesteśmy szóstym co do wielkości kontyngentem

wśród 48 państw uczestniczących w tej misji – także

nasze zaangażowanie w Iraku – po wycofaniu w paź-

dzierniku 2008 r. naszych wojsk, co było jednym ze

zobowiązań złożonych przez premiera Donalda Tu-

ska, w ramach misji szkoleniowej, która tam się od-

bywa, pozostaje 20 polskich oﬁcerów–orazobecność

sił Stanów Zjednoczonych na terenie naszego kraju.

W ramach realizacji postanowień deklaracji o współ-

pracy strategicznej, uzgodnionej w roku 2008, po-

szerzono zakres współpracy wojskowej.

Nowe formy

obejmują między innymi rotacyjne stacjonowanie

amerykańskich baterii rakiet Patriot na terenie na-

szego kraju oraz rozszerzenie współpracy sił po-

wietrznych Polski i USA, której celem jest podniesie-

nie interoperacyjności sojuszniczej poprzez regularne

ćwiczenia.

Kolejnym aspektem jest współpraca w za-

kresie obrony rakietowej.

Tutaj podczas szczytu

cyzja o uznaniu obrony przeciwrakietowej za wspólną

misję Sojuszu.

To również instytucjonalizowanie

Poseł Adam Szejnfeld

212

współpracy dwustronnej, deklaracja o współpracy

strategicznej, która została rozwinięta poprzez kon-

sultacje.

W kwietniu 2010 r. został wznowiony przez

ministra Radosława Sikorskiego oraz sekretarz sta-

nu Hillary Clinton dialog strategiczny.

To także

współpraca w zakresie energii i klimatu – taki drugi

ﬁlar.

Główne obszary współpracy w dziedzinie ener-

gii i klimatu obejmują geostrategiczne aspekty bez-

pieczeństwa energetycznego, współpracę naukowo-

-techniczną w dziedzinie energii i klimatu, tam, gdzie

są nowe technologie energetyczne, rozwój odnawial-

nych zasobów energii, poszukiwanie i wydobywanie

węglowodoru, w tym słynnego już gazu łupkowego,

oraz rozwój energetyki nuklearnej.

To też podpisanie

Memorandum of Understanding o współpracy w dzie-

dzinie energii i klimatu w trakcie spotkania mini-

stra Sikorskiego podczas jego wizyty w Stanach

Zjednoczonych.

Kolejnym wielkim ﬁlarem jest rozwój kontaktów

międzyludzkich, współpraca naukowa.

Podstawę

prawną relacji polsko-amerykańskich w tej sferze

stanowi umowa o współpracy podpisana w roku 2006

w ramach Polsko-Amerykańskiej Komisji Fullbrigh-

ta.

To również Polsko-Amerykański Parlamentarny

Program Wymiany Młodzieży.

Warto tu zaznaczyć,

że niestety cieniem na to wszystko kładzie się nie-

zniesienie do tej pory obowiązku wizowego dla oby-

wateli polskich podróżujących w celach biznesowych

i turystycznych.

(Głos z sali: Dlaczego?)

To także współpraca gospodarcza, o której mówił

pan poseł Szejnfeld, a więc nie będę powtarzał, in-

westycje bezpośrednie, które dochodzą do kwoty ok.

20 mld – chodzi o ostatnie 20 lat – i programy offse-

towe.

I wreszcie promowanie demokracji – to bardzo

ważny aspekt, który ma znaczenie zwłaszcza w okre-

sie wiosny w krajach afrykańskich.

Zainicjowana

w roku 2000 Wspólnota Demokracji uzyskała pozycję

ważnego forum współpracy polsko-amerykańskiej,

szczególnie w kontekście procesów demokratycznych

na obszarze na wschód od Polski.

Szczyt 10-lecia

Wspólnoty Demokracji, który odbył się w Krakowie,

był podkreśleniem jej ważnej roli.

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Kończąc, chciałbym jeszcze raz przypomnieć jedną

z tez ministra Sikorskiego – że nasz kraj oczekuje

wypełnienia zobowiązań prezydenta Baraka Obamy

w sprawie wprowadzenia ruchu bezwizowego, choć, jak

mówił minister, ruch bezwizowy do USA stał się ostat-

nio płatny i wymaga uprzedniej rejestracji.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Głos ma posłanka Bożenna Bukiewicz, Platforma

Obywatelska.

Poseł Bożenna Bukiewicz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Tematem mojego

dzisiejszego wystąpienia będzie: arabska wiosna – wal-

ka o demokrację i prawa człowieka.

W grudniu 2010 r. rozpoczęły się protesty społecz-

ne i konﬂiktyzbrojnewkrajacharabskich.

Falatych

protestów przewinęła się przez większość krajów

arabskich i północnej Afryki: Tunezję, Egipt, Algie-

rię, Jemen, Liban oraz Syrię.

Co leżało u podstaw

tych protestów?

Wiele czynników.

Złożyły się na to:

przyczyny ekonomiczne, bezrobocie, ograniczenie

swobód obywatelskich, łamanie praw człowieka, dyk-

tatura.

Jednakże te protesty to przede wszystkim

walka o godne życie i demokrację.

Niezadowolenie

społeczne rosło przez lata i wiemy, że rozpoczętych

zmian nie da się powstrzymać, i słusznie.

Dobrze, że

kolejne kraje dorosły do demokracji.

Dlatego też celem

polskiej polityki zagranicznej powinna być solidarność

i wsparcie dla tych wszystkich, którzy walczą na rzecz

praw człowieka, wolności oraz demokracji.

Ta solidar-

ność to nasze zobowiązanie wywiedzione z naszego

narodowego doświadczenia obejmującego walkę

z reżimem, walkę o wolność i o godność.

Prodemo-

kratyczny kierunek zmian w świecie arabskim daje

nam szansę odegrania roli przewodnika w zakresie

tej transformacji ustrojowej.

Naszym wręcz obowiąz-

kiem jest dzielić się tym doświadczeniem.

Jednakże

podejmując jakiekolwiek działania, musimy pamię-

tać, że dążenia społeczeństw arabskich do demokra-

cji, wolności i dobrobytu nie mogą być wyłączone

z kontekstu kulturowego.

Rewolucjoniści, na przy-

kład w Syrii, wręcz domagają się bardziej zdecydo-

wanych reakcji społeczności międzynarodowych,

apelują o pomoc Unii Europejskiej.

Polska powinna

dążyć do tego, by Unia podejmowała wspólne decyzje

polityczne w sprawie udzielenia wsparcia kształtu-

jącym się społeczeństwom obywatelskim w tych

regionach.

Musimy też pamiętać, że arabska wiosna niesie

ze sobą szereg skutków, które bezpośrednio dotykają

państwa Unii Europejskiej.

Jednym z najbardziej

dotkliwych skutków rewolucji jest chociażby ogrom-

na fala imigrantów do państw Unii Europejskiej czy

ryzyko związane z przesyłem ropy.

Wydarzenia w kra-

jach arabskich pokazują, jak rynek surowcowy zależ-

ny jest od międzynarodowych inwestorów podatnych

na różne wydarzenia społeczno-polityczne.

Dlatego

też w interesie Polski, jak i całej Unii leży wsparcie

tych przemian i ustabilizowanie tej sytuacji.

Polska, będąc krajem, który zadał kres podziało-

wi Europy, posiada doświadczenie, które należy prze-

kazać narodom wyzwalającym się spod reżimów au-

torytarnych.

Patrząc na przeszłość, wiemy, jak duże

znaczenie miało dla nas wsparcie zagranicy.

Polska

w swej polityce zagranicznej powinna zatem dążyć

do tego, by wspierać budowę społeczeństw obywatel-

skich.

Nie zapominajmy, że to wsparcie można orga-

nizować także za pośrednictwem swoich organizacji

pozarządowych i wolontariuszy, i taką też rolę rów-

Poseł Maciej Orzechowski

213

nież powinniśmy proponować swoim partnerom

w Unii.

W tym miejscu warto wspomnieć o uchwalonej

ustawie o współpracy rozwojowej, która polską pomoc

rozwojową włączyła w obszar polityki zagranicznej.

Ustawa ta pozwala stworzyć skuteczny mechanizm

ﬁnansowy w ramach pomocy rozwojowej i utrzymać

ciągłość działań.

Daje również możliwość organizowa-

nia wieloletnich projektów pomocowych oraz projek-

tów wielostronnych z udziałem Polski.

Dlatego też

przy wspieraniu przemian, jakie zachodzą w krajach

arabskich, powinniśmy wykorzystywać wszystkie in-

strumenty, jakie daje nam ta ustawa.

Udzielana po-

moc to nie tylko misja, ale również obowiązek.

Jednocześnie powinniśmy mieć na uwadze, że

wsparcie i przyjęcie przez Polskę roli doradczej w arab-

skiej wiośnie ludów wzmocni naszą pozycję na arenie

międzynarodowej.

Dlatego nasza polityka powinna

zmierzać w tym kierunku.

Z uwagi na własne do-

świadczenia i sukces zapoczątkowany w 1989 r. mo-

żemy z pełną odpowiedzialnością podjąć się promocji

demokracji i przemian demokratycznych w tych kra-

jach.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Obywatelska.

Zostało 9 minut.

Poseł Michał Szczerba:

Szanowny Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wy-

soka Izbo!

Bardzo dziękuję za przedstawienie przez

ministra spraw zagranicznych informacji o założe-

podziękować także za obszerną informację na temat

Partnerstwa Wschodniego, naszego wspólnego pro-

jektu, który niesie nadzieję i jest obietnicą budowy

wspólnoty bezpieczeństwa, demokracji i dobrobytu.

Partnerstwo Wschodnie jest to jedyna dostępna mapa

drogowa zbliżająca Armenię, Azerbejdżan, Gruzję,

Mołdawię i Ukrainę, a także Białoruś z Unią Euro-

pejską.

My, Polacy, chcemy dzielić się doświadczeniami

z procesu integracji, aby nasi partnerzy mogli na tym

zyskać, tak jak kiedyś my skorzystaliśmy.

Niektórzy

z nich będą wkrótce w podobnej sytuacji, jak Polska

w grudniu 1991 r., kiedy podpisywaliśmy umowę sto-

warzyszeniową, wcale nie mając promesy członko-

stwa.

Blisko 13 lat później staliśmy się pełnopraw-

nym członkiem Unii.

Art. 49 Traktatu o Unii Euro-

pejskiej mówi, że każde państwo europejskie, które

szanuje zasady określone w art. 6 ust. 1 – przypomnę,

że są to wolność, demokracja, poszanowanie praw

człowieka, podstawowe wolności oraz państwo prawa

– może ubiegać się o członkostwo w Unii.

Szanowni Państwo!

Bardzo ważnym rejonem

świata jest Kaukaz Południowy.

Jest to rejon zamro-

żonych i istniejących konﬂiktów.

Nie możemy jako

Unia Europejska, jako Polska czekać, aby wybuchły

tam kolejne kryzysy.

Skuteczne działanie dyplomacji,

usuwanie konsekwencji konﬂiktów kosztuje o wiele

więcej niż zapobieganie im. Rozwiązywanie konﬂik-

tów w Górnym Karabachu, Abchazji i Osetii Połu-

dniowej jest możliwe.

Potrzebny będzie jednak w tym

zakresie konstruktywny wkład Rosji.

Pamiętajmy, że

Partnerstwo Wschodnie nie zwalnia rządów państw

partnerskich od odpowiedzialności za reformy.

Mini-

ster Sikorski mówił o realizowanej przez nas i Unię

Europejską zasadzie: więcej za więcej.

W odniesieniu

do Białorusi mówił także o zasadzie: mniej za mniej.

Podzielam to zdanie.

Szanowni Państwo!

Przed nami ważny rok wybo-

rów parlamentarnych.

W maju odbędą się one w Ar-

menii, we wrześniu na Białorusi, w październiku

w Gruzji i na Ukrainie.

Kalendarz ten oznacza, że

Zgromadzenie Parlamentarne OBWE i obserwato-

rów międzynarodowych czeka dużo pracy.

Mamy

nadzieję, że wybory te będą ważnym testem, ważnym

sprawdzianem dla naszych partnerów.

Mamy nadzie-

ję, że oni zdadzą ten egzamin.

Krajem szczególnie mi bliskim jest Gruzja.

28 kwiet-

nia będziemy świętować 20. rocznicę nawiązania

zją.

Zasadniczą płaszczyzną kontaktów polsko-gru-

zińskich pozostaje współpraca polityczna wyrażająca

się przede wszystkim we wsparciu udzielanym Gru-

zji przez Polskę na różnego rodzaju forach między-

narodowych.

Szanowni Państwo!

Mam nadzieję, że polski rząd

i Ministerstwo Spraw Zagranicznych także w tej no-

wej jakości, jaką jest ta dłuższa perspektywa, której

założenia rząd przyjął, będą nadal wspierać Gruzję,

wspierać Armenię i Azerbejdżan oraz pozostałe kra-

je Europy Wschodniej w tym wysiłku, abyśmy mogli

cieszyć się kiedyś współpracą, wolnym handlem i obec-

nością w ramach jednej Wspólnoty.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Pozostało 5 minut i 40 sekund.

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Kontynuujemy

projekt, jakim jest Partnerstwo Wschodnie, projekt

tak istotny.

Także z powodu tego projektu popieramy

politykę Radosława Sikorskiego oraz rządu Platfor-

my Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Poseł Bożenna Bukiewicz

214

Chciałbym zwrócić uwagę, że w tym krótkim okresie

trwania niniejszego projektu doczekaliśmy się tego,

że Ukraina zakończyła negocjacje z Unią w sprawie

umowy stowarzyszeniowej, łącznie z postanowieniem

o pogłębionej kompleksowej streﬁe wolnej handlu.

Trwają rozmowy z Gruzją i Mołdawią.

W tym roku

wadzimy politykę liberalizacji ruchu wizowego.

Ukraina i Mołdawia wdrożyły plan działań, pozosta-

łe kraje Partnerstwa Wschodniego przygotowują się

do rozmów związanych z wdrożeniem liberalizacji

ruchu wizowego.

Skutecznie działają instytucje Part-

nerstwa Wschodniego: Forum Biznesu Partnerstwa

Wschodniego, Konferencja Władz Lokalnych i Regio-

nalnych Partnerstwa Wschodniego, a także zrzesza-

jące ponad 200 organizacji Forum Społeczeństwa

Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego.

Szczyt Partnerstwa Wschodniego w Warszawie

spowodował, że powołano Europejski Fundusz na

Rzecz Demokracji.

Wiadomość z ostatniej chwili.

W dniu dzisiejszym, jakieś trzy godziny temu, Parla-

ment Europejski przegłosował powstanie Europej-

skiego Funduszu na Rzecz Demokracji.

Powołano

także instrumenty wspierania rozwoju społeczeń-

stwa obywatelskiego, a w Warszawie utworzono Aka-

demię Administracji Publicznej Partnerstwa Wschod-

niego.

Jednak Partnerstwo Wschodnie to także wy-

zwania i propozycje na przyszłość.

Przede wszystkim

konieczne jest w Unii Europejskiej odświeżenie tej

inicjatywy i przypomnienie innym krajom Unii Eu-

ropejskiej, jak ważny jest to projekt także dla państw

Europy Środkowo-Wschodniej.

Środki, którymi dysponuje Partnerstwo Wschod-

nie, są rozproszone.

Nie ma nad nimi bezpośredniej

kontroli, gdyż traﬁają bezpośrednio do kasy pań-

stwa, które jest uczestnikiem programu Partner-

stwa Wschodniego.

Konieczne jest zwiększenie efek-

tywności w wykorzystaniu środków europejskich

i zwiększenie możliwości absorpcji ich przez partne-

rów.

Organizacje pozarządowe państw Partnerstwa

Wschodniego nie ubiegają się niestety o granty, gdyż

są one dla nich za duże.

Potrzebne są małe granty,

dostosowane do możliwości organizacji pozarządo-

wych z tego regionu.

W mojej opinii Unia Europejska powinna także

skoncentrować się na promowaniu demokracji, wol-

ności mediów i praw człowieka w krajach partner-

stwa, dostrzegam regres tych istotnych dla Europej-

czyka zasadniczych i elementarnych praw, jakimi

powinien dysponować obywatel w demokratycznym

państwie.

Polska, będąc wiodącym motorem programu

Partnerstwa Wschodniego, dzisiaj dzięki naszej ini-

cjatywie projektu europejskiego pokazuje, jak można

przejść od państwa represyjnego, niedemokratyczne-

go, do państwa, które może pochwalić się swoim suk-

cesem, a także skutecznie podzielić się swoim do-

świadczeniem dotyczącym pokojowej drogi transfor-

macji politycznej i gospodarczej.

Nie miejmy jednak

złudzeń, przed nami droga dłuższa niż ta, którą

już przebyliśmy.

Wspieranie państw Partnerstwa

Wschodniego i zmian, które w tych krajach następu-

ją, to zadanie na wiele lat, ale kropla drąży skałę.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Pozostały 2 minuty 33 sekundy.

Głos ma pan poseł Marcin Święcicki, Platforma

skracał, będę mówił o Ukrainie.

Otóż społeczeństwo

ukraińskie, na co wskazują badania przeprowadzane

na Ukrainie, niezwykle liczy na zaangażowanie Pol-

ski w torowanie Ukrainie drogi do integracji euro-

pejskiej.

Jesteśmy na pierwszym miejscu wśród kra-

jów, które są wymieniane jako obrońcy Ukrainy i jej

europejskich aspiracji.

Nasz rząd zrobił bardzo wiele w tym kierunku,

była tu już mowa o Partnerstwie Wschodnim, o wi-

zach, wydajemy ich najwięcej ze wszystkich krajów,

więcej niż wszystkie inne kraje razem wzięte, o pro-

gramach stypendialnych itd.

Niemniej jednak sytu-

acja na Ukrainie stawia przed nami coraz większe

wymagania, coraz większe wyzwania, jest ona coraz

trudniejsza.

Będą tutaj takie dwa kluczowe momenty,

jeśli chodzi o wspieranie modernizacji Ukrainy.

Je-

den z nich to są najbliższe wybory.

Otóż proszę państwa, w zależoności od tych wy-

borów inne kraje Unii Europejskiej albo otworzą dro-

gę do podpisania i ratyﬁkacjiukładustowarzyszenio-

wego, albo zostawią ten układ parafowany, tak jak

to ma mieć miejsce jutro.

Ukraina będzie się nam

staczała w kierunku konkurencyjnego ośrodka, unii

celnej, która nie ma żadnych szans na zmodernizo-

wanie Ukrainy, na wprowadzenie europejskich war-

tości i zbliżenie jej z Unią Europejską.

To oczywiście

nie bardzo leży w naszym interesie, bo doskonale

wiemy, że Ukraina zmodernizowana, demokratycz-

na, wolna jest bardzo ważna dla naszego bezpieczeń-

stwa i jednocześnie jest świetnym, dobrym przykła-

dem dla wszystkich sił promodernizacyjnych w Rosji.

Natomiast Ukraina, która wpadnie w orbitę unii cel-

nej, będzie tylko wykazywała jakieś nostalgiczne

tendencje do odbudowy imperium w nowej rosyjskiej

formie.

Dlatego tak niezwykle ważne jest wsparcie

demokracji, przebiegu wyborów przez obserwatorów,

przez wspomaganie organizacji ukraińskich, które

będą monitorować wybory, przez mobilizację innych

krajów europejskich w tym zakresie.

Druga sprawa to działalność długofalowa.

Trzeba

wzmocnić te wszystkie nasze działania, które do tej

Poseł Tomasz Lenz

215

pory prowadzimy, ale również przyczynić się do tego,

żeby Unia Europejskiej zrobiła więcej.

Europejski

Fundusz na Rzecz Demokracji tu nie wystarczy, trze-

ba uruchomić program stypendialny, trzeba dopilno-

wać układu bezwizowego i przesunąć na organizacje

pozarządowe część środków, które Unia przeznacza

na bezpośrednie wsparcie budżetowe, które idą gdzieś

na infrastrukturę czy ochronę środowiska i często są

marnowane.

Mamy wiele do zrobienia, żeby te obec-

ne działania przemnożyć, użyć tego mnożnika euro-

pejskiego, żeby z jeszcze lepszym efektem wspierać

dążenia demokratyczne na Ukrainie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję panu posłowi.

Dziękuję za dyscyplinę.

Przechodzimy do rundy pytań.

Zamykam listę.

Ponieważ mamy blisko 80 zgłoszeń, limit czasu

na zadanie pytania określam na 1 minutę.

Jako pierwszy pytanie zada pan poseł Tomasz

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Stosunki Polska – Brazylia, Unia Europejska – Bra-

zylia to bardzo ważne obszary naszego działania.

W minionej kadencji obchodziliśmy 90-lecie nawiąza-

nia stosunków dyplomatycznych i w tej kadencji rów-

nież zaczynamy od tego, będziemy to kontynuować,

traktować jako pretekst, a zarazem bardzo ważny

znak, żeby intensyﬁkowaćswojestosunkigospodarcze

z Brazylią, także kulturalne, oświatowe, naukowe,

zwłaszcza że regiony bardzo intensywnie współpracu-

ją z Brazylią.

Mógłbym podkreślić bardzo ważną rolę

marszałka województwa wielkopolskiego, który zin-

tensyﬁkowałwspółpracęwłaśniezBrazylią.

Brazylia

zwraca uwagę na to, że chce współpracować z Unią

Europejską jako całością, ale Polska jest także ważna.

W Polsce powstała bilateralna Polsko-Brazylijska

Grupa Parlamentarna i w Brazylii po raz pierwszy od

dawna też powstał taki zespół.

(Dzwonek)

Spraw Zagranicznych zamierza zintensyﬁkować pozy-

tywne stosunki z Brazylią?

Czy ta współpraca będzie

obejmowała więcej ministerstw, czyli Ministerstwo

Spraw Zagranicznych plus Ministerstwo Gospodarki

czy resort nauki?

Musimy bowiem mówić o biznesie,

o gospodarce, nauce i kulturze.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Nie ma pani posłanki.

Głos ma pan poseł Tadeusz Tomaszewski, Sojusz

Przedstawiciele Ministerstwa Spraw Zagranicznych!

Wysoka Izbo!

Pan minister wspomniał o tym, iż pol-

ska dyplomacja to profesjonalna dyplomacja, skutecz-

na służba zagraniczna.

Chciałbym zapytać pana

ministra właśnie w kontekście wykorzystania pol-

skiej dyplomacji o to, w jaki sposób wspólnie z pol-

skim ruchem olimpijskim, polskimi związkami spor-

towymi uczestniczy w działaniach dyplomacji spor-

towej dotyczącej pozyskania przez Polskę najwięk-

szych imprez europejskich i światowych.

Chociażby

ostatnio po raz kolejny miasto Zakopane stara się

Drugie pytanie.

Jeżeli chodzi o najważniejsze kie-

runki aktywności polskiej polityki zagranicznej,

mówi się o tym, że będziemy walczyć oczywiście

o środki ﬁnansowe na lata 2014–2020.

Jednym z ce-

lów polskiego rządu w polityce zagranicznej będzie

zrównanie dopłat bezpośrednich dla rolników.

Chciał-

bym zapytać: Jakie konkretne działania w tej spra-

wie zostały już podjęte i jakie są planowane w naj-

bliższym czasie?

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

pieniu nie powiedział nic na temat rolnictwa, wspól-

nej polityki rolnej, o tym, co rząd Donalda Tuska

robił podczas prezydencji.

Nie zrobiliście państwo

nic, zwłaszcza żeby spróbować wyrównać dopłaty

bezpośrednie dla polskich rolników wobec tego, co

mają rolnicy z tzw. starej piętnastki.

Mój apel, tak

jak mojego przedmówcy, jest taki, żeby w latach

2014–2020 ta sprawa była dopilnowana i żeby środki

na polską wieś, na rozwój obszarów wiejskich były

większe.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Marcin Święcicki

216

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Czy pan poseł Zbyszek Zaborowski jest na sali?

Jest na posiedzeniu klubu.

(Głos z sali: Prosił, żeby później…)

W takim razie zapraszam pana posła Artura Gór-

czyńskiego, Ruch Palikota.

Poseł Artur Górczyński:

Polska polityka obronna opiera się obecnie na uczest-

nictwie w organizacji Traktatu Północnoatlantyckie-

go, czyli sojuszu państw zachodnich pod przewodnic-

twem Stanów Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone są

postrzegane jako nasz sojusznik strategiczny, który

wciągnął nas w swoje wojny zwane misjami pokojo-

wymi, w związku z którymi Polska nigdy nie otrzy-

mała obiecanych korzyści.

Co więcej, Stany Zjedno-

czone wielokrotnie łamały prawa człowieka i prawo

międzynarodowe w czasie tych operacji.

Z braku cza-

su wymienię tylko parę przykładów: Khataba w Afga-

nistanie w lutym 2010 r. czy ostatnia rzeź 16 cywilów,

w tym 9 dzieci w Kandaharze.

Panie ministrze, jak długo jeszcze będziemy od-

prawiać pogrzeby polskich żołnierzy poległych na

obcej ziemi?

Jak długo jeszcze nasi żołnierze wracać

będą z tych misji jako wraki ludzkie z syndromem

powojennym?

I wreszcie jak długo będziemy jeszcze

uczestniczyć w tych misjach, panie ministrze?

Jak

długo będziemy oszukiwani przez rząd, którego jest

pan przedstawicielem, w kwestii daty wycofania na-

szych wojsk z Afganistanu?

Chyba że chcecie, panie

ministrze, pobić rząd Leszka Millera, który do dziś

pomimo wielu ujawnionych faktów twierdzi, że w Pol-

sce nie było więzień CIA.

Na koniec krótka rymowanka, szkoda, że nie ma

adresata: My jesteśmy naćpaną hołotą, / ktoś inny

jest zerem, / więc co trzeba mieć w głowie, / będąc

Leszkiem Millerem.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pytanie zadawać będzie pan poseł Adam Kępiń-

ski, Ruch Palikota.

Poseł Adam Kępiński:

lował do Polaków mieszkających w Holandii, by wzię-

li sprawę w swoje ręce.

Mówię o portalu partii PVV

Geerta Wildersa.

Pojechał, nic nie załatwił.

Moje py-

tanie jest takie.

Czy w swoje ręce Polacy mają wziąć

te dwie ulotki, które proponuje ambasada – byłem

w Holandii i widziałem – notabene rozdawane w za-

krystii?

To na tym polega działanie polskiej ambasa-

dy tam, gdzie jest 200 tys. Polaków?

A teraz do premiera Holandii.

Panie premierze

Holandii, Marku Rutte, w Polsce są dwa banki deta-

liczne, które się bardzo przyjaźnie reklamują.

Chyba

trzeba będzie spowodować, żeby musiały więcej na tę

reklamę wydawać, bo ten portal naszej opinii bardzo

zaszkodził.

Nie musimy jeździć do Holandii, żeby wie-

dzieć, gdzie holenderski kapitał jest inwestowany.

Czekam na rychłą odpowiedź.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Piotr Chmielowski, Ruch Palikota.

Nie ma pana ministra.

Ja chciałbym się dowiedzieć,

zapytać o politykę, którą prowadzimy w stosunku do

tzw. młodych tygrysów.

Mówię tu o Brazylii, Indiach,

Korei Południowej i Chinach.

Czy relacje z tymi kra-

jami pozostawiliśmy organom europejskim, nie dzia-

łając w zakresie uwolnienia handlu, stworzenia wa-

runków inwestycji w obydwie strony, czy po prostu

jest to tylko i wyłącznie działalność europejska?

Pro-

siłbym o odpowiedź na to pytanie.

I drugie.

W moim odczuciu – podkreślam, to jest

moja prywatna opinia – pana poprzedniczka popeł-

niała wiele błędów, przynajmniej tak uważam, jeżeli

chodzi o politykę zagraniczną.

Chciałbym zapytać,

czy ministerstwo dysponuje opracowaniami, z któ-

rych można by było zasięgnąć więcej informacji na

ten temat.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

O zadanie pytania proszę panią poseł Gabrielę

Jest pani poseł?

Nie widzę.

W takim razie pytanie będzie zadawał – albo miał

zadawać, bo też go nie widzę – pan poseł Jan Krzysz-

Kolejny jest pan poseł Dariusz Piontkowski, Pra-

wo i Sprawiedliwość.

Pan poseł jest na sali.

Uprzejmie proszę.

Poseł Dariusz Piontkowski:

Panie Marszałku!

W exposé nie usłyszeliśmy

praktycznie nic na temat państw Europy Środkowo-

-Wschodniej.

Czy to znaczy, że polskie Ministerstwo

Spraw Zagranicznych tym kierunkiem w ogóle nie

będzie się zajmowało?

217

Pan minister wspomniał również bardzo zdawko-

wo o sprawie Polaków poza granicami państwa pol-

skiego.

Chciałbym zapytać przede wszystkim o sytu-

ację Polaków na Litwie.

Co Ministerstwo Spraw Za-

granicznych ma zamiar zrobić, aby mieszkający tam

Polacy mieli prawo do zachowania języka, kultury,

możliwości nauki w szkołach z polskim językiem na-

uczania czy odzyskania własności w rejonie wileń-

skim?

Mówię o utrzymaniu standardów europejskich,

które dotyczą mniejszości narodowych.

Jak dotąd,

biernie – takie mam wrażenie – przyglądamy się temu,

co robią władze litewskie.

To dotyka nie tylko Polaków

tam mieszkających, ale także tych, którzy próbują

utrzymywać kontakt z Polakami mieszkającymi na

Litwie.

Ostatnio na przykład władze litewskie wpro-

wadziły kolejne bariery administracyjne, utrudniające

kontakty z Polakami.

(Dzwonek) Wiele organizacji,

które umożliwiały polskim dzieciom przyjazd do Pol-

ski na święta, w tej chwili taką możliwość praktycznie

straciło.

Co Ministerstwo Spraw Zagranicznych ma

zamiar zrobić, aby takie kontakty polskich dzieci

z domów dziecka nadal były możliwe?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pani poseł Izabela Leszczyna, Platforma Obywa-

telska.

Nie ma pani poseł.

W takim razie pan poseł Marek Rząsa, Platforma

Obywatelska.

Dziękuję uprzejmie.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Powiedział pan o naszych stosunkach z Ukrainą, że

gorzej niż by się chciało, lepiej niż bywało.

To prawda.

Ukraina powinna pozostać najważniejszym strate-

gicznym partnerem Polski.

My chcemy pomagać,

pomagamy, chcemy pomagać Ukrainie, ale niestety

dość wyraźnie widać, że ze strony partnera nie ma

równoważnej współpracy.

Na moim rodzinnym Pod-

karpaciu, sąsiadującym z Ukrainą, jest to sprawa

bardzo ważna, wręcz priorytetowa.

Dlatego raz jesz-

cze bardzo bym prosił pana ministra o nasilenie dzia-

łań, szczególnie jeśli chodzi o Dom Polski we Lwowie,

o to, żebyśmy dali rekompensatę Polakom.

Jeszcze

raz wrócę do tego, że w Przemyślu mniejszość ukra-

ińska otrzymała swój dom narodowy.

Chciałbym,

żeby Polacy we Lwowie doczekali się tego samego.

Prosiłbym również o wystąpienie z kolejną notą dy-

plomatyczną do strony ukraińskiej w sprawie nowego

przejścia granicznego Malhowice – Niżankowice, bo

na poprzednią notę sprzed 5 lat do dziś strona ukra-

ińska nie odpowiedziała.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Adam Lipiński, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Poseł Adam Lipiński:

jęto dość ważną decyzję, mianowicie o przesunięciu

środków ﬁnansowychnapomocPoloniiiPolakomza

granicą z Senatu do MSZ.

To wywołało oczywiście

burzliwą dyskusję.

Zostało to przeprowadzone bar-

dzo szybko, w dużym pospiechu, nie było odpowied-

nich konsultacji.

Na moje ręce jako przewodniczące-

go komisji były składane protesty.

Komisja zaopinio-

wała to negatywnie.

W związku z tym chciałbym

zadać dwa bardzo konkretne pytania, które powtórzę

za trzy miesiące.

Po pierwsze, jak w tym roku będą realizowane

polonijne projekty inwestycyjne?

Zwłaszcza interesu-

je mnie wsparcie dla szkół polskich na Litwie.

W te-

gorocznym budżecie środki na remonty i budowy

w ośrodkach polonijnych pozostały w Senacie w kwo-

cie 3 mln zł.

Z tego, co wiem, sama kontynuacja pro-

jektów inwestycyjnych, np. budowa Domu Polskiego

w Nowych Święcianach na Litwie, budowa Domu

Polskiego w Barze na Ukrainie, budowa Domu Pol-

skiego w Karpatach w Rumunii, wymaga nakładów

na poziomie 5 mln zł.

(Dzwonek) A co z innymi pro-

jektami, w szczególności z remontami szkół polskich

na Litwie?

Warto wspomnieć, że w tym roku będą wy-

bory parlamentarne na Litwie, a remonty szkół są

oczkiem w głowie Akcji Wyborczej Polaków.

Bez dota-

cji oni sobie z tym nie poradzą, brak dotacji byłby dzia-

łaniem przeciwko interesom Polaków na Litwie.

I drugie pytanie, króciutkie

Mogę, panie marszałku?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Jeśli pan musi, to proszę.

Poseł Adam Lipiński:

Krótkie i bardzo konkretne.

Jak zamierzacie pań-

stwo pomóc środowiskom polskim za granicą, aby

środki ﬁnansowe dotarły do nich do połowy roku?

Zwykle środki z dotacji były uruchamiane w marcu,

w kwietniu.

Dzięki temu, mimo trudnego przedwio-

śnia bez pieniędzy, organizacje polskie za granicą

mogły jakoś przetrwać.

W tym roku na skutek zamie-

szania wywołanego nieoczekiwanym przesunięciem

środków z Senatu do MSZ konkurs na dotacje orga-

nizowany przez resort spraw zagranicznych zostanie

rozstrzygnięty dopiero w połowie maja.

Oznacza to,

że środki ﬁnansowetraﬁądoorganizacjipolonijnych

dopiero w czerwcu, a więc w połowie roku.

218

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, chętnie bym już panu podziękował.

Poseł Adam Lipiński:

Co do tego czasu mają robić organizacje polonijne?

Jak zamierzacie im pomóc?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Poseł Adam Lipiński:

Przepraszam za to tempo, ale nie chciałem naru-

szyć…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Ładnie pan przyspieszał.

(Wesołość na

sali)

Teraz uprzejmie prosiłbym o zadanie pytania pana

posła Janusza Cichonia, Platforma Obywatelska.

Jest pan poseł?

Nie ma.

W takim razie pan poseł Piotr Szeliga, Solidarna

Polska.

Panie ministrze, słuchając pańskiego wystąpienia,

było mi tak po ludzku wstyd za pana i było mi pana

żal.

Ja zrozumiałbym to, gdyby występowałby tu dzi-

siaj minister spraw zagranicznych jakieś republiki

bananowej, który szczyci się tym, że jedna czy druga

gazeta parę dobrych słów napisała o nim czy o pol-

skiej prezydencji.

Ale żeby pan, minister spraw za-

granicznych Polski, chwalił się dzisiaj przed Wysoką

Izbą takimi faktami?

Ja pana pytam w imieniu pol-

skich rolników, w imieniu rolników Lubelszczyzny,

co pan w czasie polskiej prezydencji wywalczył dla

rolników.

Czy zadbał pan o to, żeby dopłaty unijne

wreszcie zostały zrównane?

Ja pana pytam w imie-

niu Polaków na Litwie, jak zadbał pan w ostatnim

czasie o ich interesy, o polskie szkoły.

A w imieniu

Polaków pytam, czy wywalczył pan coś w kwestii

pakietu klimatycznego.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu posłowi.

Nie widzę go.

Pan poseł Tadeusz Iwiński jest na posiedzeniu

klubu, jak mnie informowano.

Pan poseł Jarosław Zieliński, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Nie ma pana posła.

Nie ma pana posła.

Pan poseł Maciej Orzechowski, Platforma Obywa-

telska.

Nie ma pana posła.

Pana posła Tomasza Lenza widziałem.

Pan poseł

jakby przewidział, że tyle osób nie pojawi się na sali,

i jest.

Poseł Tomasz Lenz:

Znając skrupulatność pana marszałka, zawsze

trzeba czekać.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chciałbym zwró-

cić się z pytaniem do Ministerstwa Spraw Zagranicz-

nych.

W jakich programach w ramach Partnerstwa

Wschodniego, a także w ramach polityki pomocowej

Polska będzie uczestniczyć, jeśli chodzi o wymiany

studenckie i zapewnienie możliwości studiowania

studentom z krajów Partnerstwa Wschodniego: Azer-

bejdżanu, Armenii, Gruzji, Ukrainy, Białorusi i Moł-

dawii.

Jak wiemy, do tej pory zaledwie ok. 3 tys. osób

z tamtych krajów skorzystało z projektów unijnych,

które dawały możliwość studiowania na terenie Unii

Europejskiej.

Czy jest możliwość rozszerzenia tych

projektów?

Czy więcej studentów z państw Partner-

stwa Wschodniego będzie korzystało z możliwości

podejmowania studiów w Unii Europejskiej?

W jakich

programach będą mogli uczestniczyć ci młodzi lu-

dzie?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Mariusz Orion Jędrysek, Solidarna

Polska.

Panie Ministrze!

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Padło wiele deklaracji dotyczących Europy…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przepraszam, chyba państwo nie dostrzegliście,

że teraz pani minister reprezentuje pana ministra.

219

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Ale powiedziałem…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dobrze.

Zrozumiałem, że powiedział pan „panie mini-

strze”.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Tak powiedziałem?

Jeśli tak, to przepraszam.

Jeszcze raz, od nowa.

Pani Minister!

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dodam panu ten czas.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

Wiele mówiono na temat Unii Europejskiej, ale

zabrakło informacji o naszych specjalnych stosun-

kach z Węgrami.

Pan premier mówił o pomocy Wę-

grom, o tym, że Węgrzy będą mieli wsparcie z na-

szych rezerw.

Nic z tego nie widać.

Jako jedyny kraj

z tej części Europy mamy specjalną umowę z China-

mi, ale efektów tej współpracy też nie widać, nato-

miast Węgrzy mają 70% inwestycji w tym zakresie.

Pan minister mówił o sukcesie gazu w łupkach,

poszukiwaniach amerykańskich.

Proszę państwa,

wydawanie koncesji przez ten rząd, chodzi o lata

2008–2012, to była straszna katastrofa.

(Dzwonek)

Straciliśmy na to 100 mld zł.

Żadne badania nie są

prowadzone przez polskie jednostki naukowe albo

prowadzi się bardzo niewiele, stosunkowo niewiele.

Próbki są zakodowane.

Nie ma z czego być dumnym.

Zostały stracone cztery lata.

Mamy 100 mld zł strat,

a raczej utraconych korzyści, jeśli chodzi o koncesje na

poszukiwanie, i żadnej kontroli nad tym.

1/3 kraju

została oddana pod kontrolę obcego kapitału i w dużej

części nawet nie wiemy, kto to jest.

Panie ministrze, tak minister spraw zagranicz-

nych nie postępuje.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Roman Kotliński, Ruch Palikota.

Uprzejmie proszę.

Poseł Roman Kotliński:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Mam kilkadzie-

siąt pytań, ale nie wiem, ile uda mi się zadać.

Po pierwsze, dlaczego jednostki Kościoła katolic-

kiego są głównymi beneﬁcjentami konkursów na

zadania z zakresu pomocy rozwojowej, ogłaszanych

przez MSZ?

Po drugie, w jaki sposób MSZ chce wspie-

rać dyplomację obywatelską?

Po trzecie, czy Polska

będzie koordynować unijną politykę wobec bardzo

rozwojowych państw położonych na wschód od naszej

granicy: Ukrainy, Mołdawii, Gruzji, Azerbejdżanu,

Turcji?

Po czwarte, czy dalej Litwin będzie pluł nam

w twarz i dzieci nam litwinił?

Po piąte, czy polska

dyplomacja dysponuje sprawnymi ośrodkami anali-

tycznymi?

Z tego, co widać, do tej pory chyba nie

dysponowała.

Po szóste, dlaczego ambasador Polski

we Włoszech nie może jednocześnie reprezentować

nas w Watykanie?

Po siódme, czy zawarcie umowy

przez Watykan z reżimem Białorusi nie wzmocni

tego reżimu ze szkodą dla naszych obustronnych sto-

sunków?

Jakie są planowane kolejne wydatki MSZ

dla misjonarzy katolickich na Białorusi i nie tylko?

Po ósme, w jaki sposób MSZ wykorzystuje potencjał

licznych absolwentów polskich uczelni, obywateli

państw arabskich i Afryki?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Wojciech Penkalski, Ruch Palikota.

Poseł Wojciech Penkalski:

szym podczas wystąpienia wielokrotnie pan podkre-

ślał, że Polska będzie wspierała walkę o prawa czło-

wieka i budowę instytucji demokratycznych, tak u na-

szych wschodnich sąsiadów, jak i w odległych pań-

stwach świata.

Wspomniał pan też z dumą o tym, że

Polska wspierała procesy transformacji ustrojowej

państw autorytarnych.

Panie ministrze, mój niepokój budzi to, że w cza-

sie kiedy pouczamy inne kraje o konieczności oparcia

ich państwowości na podstawowych wartościach de-

mokratycznych, sami, gdy tylko jest ku temu okazja,

zwlekamy z ratyﬁkacją traktatów międzynarodo-

wych mających fundamentalne znaczenie w zakresie

ochrony praw człowieka.

Panie ministrze, 30 marca

2007 r.

Rzeczpospolita Polska podpisała Konwencję

ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Nie dość,

że blisko pięć lat trzeba było czekać na samo urucho-

mienie procesu ratyﬁkacyjnego, to w dodatku z nie-

wiadomych powodów ignorowano (Dzwonek) apele

organizacji osób niepełnosprawnych oraz stanowcze

wezwania rzecznika praw obywatelskich o jak naj-

szybszą ratyﬁkację.

220

Panie ministrze, może oprócz apelowania jako

MSZ o pokój na świecie warto także z uwagą wysłu-

chać głosu organizacji pozarządowych opowiadają-

cych się za ochroną praw człowieka.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Marek Domaracki, Ruch Palikota.

Nie ma pana posła.

A więc pan poseł Jacek Świat, Prawo i Sprawie-

dliwość.

Pan poseł John Abraham Godson, Platforma Oby-

watelska.

Poseł John Abraham Godson:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Godne pochwa-

ły jest uchwalenie ustawy o pomocy rozwojowej oraz

zwiększenie kwoty tej pomocy.

Ale chcę podkreślić,

mówiąc dzisiaj o pomocy rozwojowej, że Afryka nie

potrzebuje pomocy, Afryka potrzebuje partnerstwa.

Wydaje mi się, że Afryka w jakiś sposób jest margi-

nalizowana w polityce zagranicznej państwa i z tego

powodu mam cztery pytania.

Czy Afryka nie powin-

na mieć wyższego priorytetu w polityce zagranicznej

państwa polskiego, zwłaszcza z uwagi na jego aspi-

racje dotyczące stania się członkiem Rady Bezpie-

czeństwa ONZ?

To jest kilkadziesiąt krajów, ponad

50.

Jakie kroki podejmuje ministerstwo, by zwięk-

szyć obecność Polski w Afryce?

Co roku kilkadziesiąt

tysięcy studentów z Afryki wyjeżdża za granicę na

studia.

W 2010 r. Wielka Brytania zarobiła 7 mld

funtów od studentów z zagranicy.

Jakie kroki podej-

muje MSZ, by zwiększyć obecność studentów z za-

granicy w Polsce?

I ostatnie pytanie: Na kiedy pre-

mier planuje wizytę w Afryce?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Waldemar Sługocki, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Waldemar Sługocki:

Pan minister Radosław Sikorski mówił, że polska

polityka zagraniczna to stąpanie po gruncie realizmu

politycznego.

To fakt, którego trudno nie dostrzec.

Pan minister Sikorski mówił także, iż w budżecie

Ministerstwa Spraw Zagranicznych zapisano kwotę

8 mln zł na wsparcie współpracy zagranicznej pro-

wadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego.

W tym kontekście mam dwa pytania.

Czy ze wsparcia

MSZ będą mogły korzystać jedynie samorządy szcze-

bla wojewódzkiego, które w myśl art. 18 ustawy

uchwalają priorytety współpracy zagranicznej, czy

też o środki te będą mogły zabiegać wszystkie jednost-

ki samorządu terytorialnego, od wojewódzkiego, po

powiatowy i gminny?

I wreszcie: W jaki sposób Mini-

sterstwo Spraw Zagranicznych chce wspierać samo-

rząd we współpracy zagranicznej?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Eugeniusz Czykwin, Sojusz Lewicy De-

mokratycznej.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

W marcu ubiegłego roku Sejm podjął uchwałę wzy-

wającą prezydenta, premiera oraz ministra spraw

zagranicznych do podjęcia działań w obronie chrześci-

jan prześladowanych na świecie.

Przypomnę tylko, że

liczba ludzi zabijanych z powodu wiary chrześcijań-

skiej, jeśli chodzi o lata 2009–2010, wynosi ok. 170 tys.

Chodziło też o dziedzictwo europejskie, o Kosowo,

o północny Cypr, gdzie państwo aspirujące do Unii

Europejskiej, okupujące tę część państwa w sposób

bezwzględny, niszczy wielowiekowe dziedzictwo.

Korzystając z okazji, nie mogąc inaczej, chciałbym

zgłosić swój stanowczy sprzeciw przeciwko niektó-

rym wypowiedziom.

Takie stanowisko zaprezentował

pan poseł Tyszkiewicz, który mówił o potrzebie,

a przemawiał jako poseł partii rządzącej, zwiększa-

nia sankcji przeciwko Białorusi, przede wszystkim

sankcji ekonomicznych, które uderzyłyby w byt, w po-

ziom życia, w skromną (Dzwonek), ale jednak stabil-

ną sytuację ekonomiczną na Białorusi.

Sankcje,

chciałem przypomnieć, są wyrazem słabości tych,

którzy je nakładają.

Mieliście 10–12 lat temu przy-

kład, że one mogą się nigdy nie skończyć, jeśli będzie-

my szli tą drogą.

Wtórowaliśmy wszystkiemu, co sły-

szeliśmy wówczas w stosunku do Jugosławii.

Skoń-

czyło się na prawie trzymiesięcznych bombardowa-

niach suwerennego państwa, zniszczeniu państwa,

oderwaniu, podzieleniu, zmianie granic.

Oczywiście,

nie jest tak, pan Tyszkiewicz nie jest tak nieroztrop-

ny, o bombardowaniach Białorusi nie wspomina, ale

mówienie, że ekonomiczne sankcje, które uderzą

w ludzi, są nam potrzebne, uważam za nieodpowie-

dzialne.

Podobnie jak po doświadczeniach olimpiady

w Chinach czy wcześniejszych…

Poseł Wojciech Penkalski

221

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle...

Poseł Eugeniusz Czykwin:

Już kończę, panie marszałku.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Już pan powinien dawno skończyć.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

…żeby nakładać sankcje i karać sportowców za

autorytarne rządy w ich krajach, ponieważ…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Dziękuję bardzo.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

…mieliśmy olimpiadę w Chinach, teraz mamy

olimpiadę w Londynie…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu.

Proszę o zabranie głosu…

Poseł Eugeniusz Czykwin:

…wojska angielskie są w Afganistanie…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

...pana posła Jarosława Piętę z Platformy Obywa-

telskiej.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

….i z tego powodu przecież nikt nie apeluje,

żeby…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Jarosław Pięta.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

...zabierać organizację imprez sportowych w tych

państwach.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Proszę uprzejmie pana posła Jarosława Piętę

z Platformy Obywatelskiej o zabranie głosu.

Poseł Jarosław Pięta:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

20 marca w Berlinie odbyło się spotkanie „Grupy

Przyszłość”.

Tematem nieformalnej wymiany poglą-

dów ministrów spraw zagranicznych były: po pierw-

sze, umiejętność czerpania nauki z doświadczeń

zgromadzonych podczas doraźnego rozwiązywania

sytuacji kryzysowej, po drugie, zdolność wybiegania

spojrzeniem poza kryzys ﬁnansowy,potrzecie,zaini-

cjowanie strategicznej debaty na temat przyszłości

europejskiego projektu.

Dziś Europa znajduje się w momencie, w którym

decyduje się jej kształt i przyszłość.

Celem kolejnych

spotkań ma być strategiczna debata dająca odpo-

wiedź na jakże istotne pytanie: Gdzie konkretnie

potrzebujemy więcej Europy?

Stąd też chciałbym

spytać pana ministra Sikorskiego.

Jakie elementy

pana wizji znajdują zrozumienie wśród ministrów

spraw zagranicznych?

Jak pan minister widzi szansę

ich realizacji?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Urszuli Augustyn nie widzę, zapra-

szam więc pana posła Jarosława Zielińskiego, Prawo

i Sprawiedliwość.

Poseł Jarosław Zieliński:

wiedział w swoim wystąpieniu, że celem długotermi-

nowym jest upodmiotowienie Polonii, aby to ona

skuteczniej mogła wspierać Polskę.

To zdanie już jest

bardzo negatywnie komentowane, Polonia jest bo-

wiem upodmiotowiona, czego dowodem są jej zasługi,

jeżeli chodzi o przyjęcie Polski do NATO, zwłaszcza

chodzi o Polonię amerykańską i jej zaangażowanie

w tę sprawę.

Po drugie, w czasie poakcesyjnym w latach 2004–

–2010 dzięki wsparciu Polaków pracujących za gra-

nicą, którzy zasilają Polskę, do Polski przetransfero-

wano tylko oﬁcjalnymi kanałami 115 mld zł.

To

świadczy o roli Polonii, więc pan minister niech ta-

kich rzeczy nie mówi, bo to obraża Polonię.

Poza tym

222

nie potraktowano podmiotowo Polonii podczas podej-

mowania decyzji o przesunięciu środków z Senatu do

Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Nikt nie pytał

Polonii o zdanie, a wielka szkoda.

(Dzwonek)

i jak pan – już kończę, panie marszałku – panie mi-

nistrze, zechce zrealizować ten priorytet, którym jest

dostęp do polskiej edukacji, w sytuacji gdy są tak

ogromne opóźnienia w dysponowaniu środkami ﬁ-

nansowymi w tym roku w związku z przejęciem środ-

ków na wsparcie Polonii, Polaków za granicą, przez

MSZ?

Polskie szkolnictwo, np. na Litwie, bardzo po-

trzebuje pilnego wsparcia i szybkich działań.

Jak pan

to rozstrzygnie, rozwiąże, panie ministrze?

Proszę

o odpowiedź.

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

(Oklaski)

w swoim wystąpieniu mówił tak: Droga do Europy

wiedzie przez przestrzeganie standardów europej-

skich.

Chyba tylko dla Polski, bo pozostałe kraje w jakiś

sposób tych standardów nie przestrzegają.

Dbaliśmy

o nasze interesy narodowe.

Jak się dba o interesy

narodowe, nie wspominając sprawy dotyczącej nie-

równych dopłat, jeśli chodzi o polskich rolników?

Polityka zagraniczna w wymiarze regionalnym.

Re-

gion warmińsko-mazurski.

Mierzeja Wiślana, prak-

tycznie rzecz biorąc, martwa, port w Elblągu, prak-

tycznie rzecz biorąc, martwy.

Ostatnia sprawa – ruch

graniczny, szumnie tutaj ogłoszony.

Oto mamy już

informację, że na pewno nie będzie go od 1 maja,

został przesunięty, nie wiadomo, na jak długo.

Z dru-

giej strony słyszymy, że Federacja Rosyjska wzmac-

nia siły wojskowe po swojej stronie, w Królewcu.

Co

jeszcze się musi takiego stać, żeby Polska faktycznie

zaczęła mówić i bronić interesów Rzeczypospolitej?

(Dzwonek) Panie ministrze, czy przypadkiem po pre-

zydencji Rzeczypospolitej nie zostały tylko krawaty,

bo cukierki już dawno zostały zjedzone?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Raz jeszcze przypominam, że w tej fazie debaty

pana ministra Sikorskiego reprezentuje pani mini-

ster Beata Stelmach, tak że jeśli ktoś odczytuje py-

tania z kartki, to może niech dokona stosownej ko-

rekty.

Pan poseł Wincenty Elsner, Ruch Palikota.

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

W każdym exposé premiera, w każdym wystąpieniu

ministra spraw zagranicznych szukamy wielkich nie-

obecnych.

Kto tym razem był wielkim nieobecnym?

Druga gospodarka świata, najszybciej rozwijająca się,

największy eksporter na świecie, posiadacz obligacji

amerykańskich na sumą ponad 1 bln dolarów.

Chiny.

Minister Sikorski mówił o nich rok temu, dziś nie.

Dlaczego?

O, przepraszam, Chiny pojawiły się dzisiaj

trzy razy: w związku z ambasadą w Pekinie, z Koreą

Północną, którą wspierają, i jako element czarnego

scenariusza.

Jako element założeń polskiej polityki

zagranicznej – ani razu.

Chiny – kraj niedemokra-

tyczny, łamiący prawa człowieka, ale też coraz waż-

niejszy gracz w globalnej polityce.

Nie możemy uda-

wać, że go nie ma.

Zresztą całe wystąpienie ministra Sikorskiego

było bardzo europocentryczne.

Poza Europą zauwa-

żył istnienie jedynie Stanów Zjednoczonych i Izraela.

A gdzie Indie, coraz ważniejsze, kraje arabskie z ich

kłopotami i przemianami itd.?

Stety lub niestety,

świat nie kończy się na Europie, pani minister.

Drugi wielki nieobecny.

Rok temu był, dzisiaj nie

– Watykan.

(Dzwonek) Czy to oznacza, że Watykan

traci znaczenie w priorytetach polskiej polityki za-

granicznej?

Ruch Palikota traktuje to jako krok w do-

brym kierunku, w kierunku budowy suwerennego,

świeckiego państwa, pozbawionego dotychczasowej

specjalnej roli państwa papieskiego.

Tak trzymać,

pani minister.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Babalski.

Poseł Zbigniew Babalski:

W trybie sprostowania, panie marszałku, ale do

pańskiej uwagi, panie marszałku, z całym szacun-

kiem dla obecności pani minister.

Nie tylko ja, ale

również koleżanki i koledzy odnosimy się do wystą-

pienia pana ministra Radosława Sikorskiego, w związ-

ku z tym trudno kierować to do obecnej pani minister

czy też cytować to, co powiedział minister Sikorski.

To tylko w tej kwestii.

Z całym szacunkiem dla obec-

ności pani minister.

Dziękuję bardzo.

Poseł Jarosław Zieliński

223

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Nie wiem, czy jest powód spierać się o to.

Ja tylko

skorzystałem z okazji, żeby zaznaczyć obecność pani

minister na sali (Oklaski), i myślę, że za to mnie spo-

tkała w tej chwili pochwała ze strony części sali.

O zabranie głosu proszę pana posła Bartłomieja

Bodio, Ruch Palikota.

Poseł Bartłomiej Bodio:

Panie Marszałku!

Pani Ministro!

Szanowni Ko-

ledzy i Szanowne Koleżanki!

Pan minister Sikorski

w swoim exposé raczył powiedzieć, że polska misja

w Afganistanie pod koniec bieżącego roku przekształ-

ci się z misji bojowej na szkoleniową.

Otóż nie jest to

żadna łaska.

W pierwszym kwartale 2013 r. faza ope-

racji militarnej w Afganistanie przechodzi w tzw.

fazę transition i nie wiemy, ile ona potrwa, czy po-

trwa 5 lat, czy potrwa 10 lat, czy potrwa 50 lat.

W drugiej połowie maja odbędzie się szczyt NATO

w Chicago i my dzisiaj chcemy wiedzieć, pani mini-

ster, panie ministrze Sikorski, przed szczytem, na ile

lat nasz kraj zostanie uwikłany w dalszą obecność

lat?

Nie chcemy, abyście państwo wrócili ze szczytu

w Chicago i sprzedali nam nowinki, na które się nie

zgadzamy.

Proszę o odpowiedź.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Adam Rogacki, poseł niezależny.

Jest pan poseł?

Nie widzę.

(Wesołość na sali)

Pan poseł Ryszard Galla.

Przepraszam, oczywiście pan poseł Ryszard Gal-

la jest niezależny, a pan poseł Adam Rogacki jest

zależny od Prawa i Sprawiedliwości i tak powinienem

to odczytać, ale go w tej chwili nie widzę.

A więc niezależny pan poseł Ryszard Galla,

uprzejmie proszę.

Poseł Ryszard Galla:

Ucieszyły mnie słowa pana ministra Sikorskiego

o wsparciu, pomocy dla samorządów w zakresie

współpracy z zagranicą.

Chciałbym dopytać o więcej

szczegółów.

Jak ta współpraca i to wsparcie będą wy-

glądały i czy państwo przewidujecie szczególny prio-

rytet dla tych województw, które są w streﬁe przy-

granicznej?

Wiemy o tym, że tam właśnie to wsparcie

i merytoryczne, i ﬁnansowe byłoby jak najbardziej

wskazane.

Takim przykładem może być granica pol-

sko-niemiecka i te województwa, które leżą w zachod-

niej części Polski.

Drugie pytanie dotyczy 20-lecia traktatu o do-

brym sąsiedztwie i współpracy między Polską a Niem-

cami, a szczególnie protokołu po tych 20 latach; mija

już kilka miesięcy od podpisania tego protokołu.

Pani

poseł Arciszewska bardzo mocno skrytykowała dzi-

siaj te działania – właściwie mówiła o tym, że nie ma

działań.

Chciałbym zapytać, czy państwo posiadacie

w tej chwili wiedzę na temat stanu (Dzwonek) reali-

zacji tego protokołu, szczególnie po stronie niemiec-

kiej – chodzi np. właśnie o Polonię zamieszkującą

w Niemczech.

Jakie działania zostały podjęte i jak

wygląda ich realizacja?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Jacek Sasin.

Jest na sali?

Nie ma.

Pan poseł Michał Jach, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Michał Jach:

Pan minister Sikorski całe swoje wystąpienie w za-

sadzie sprowadził do opisywania niezwykłych sukce-

sów, jakie odnosiła w ubiegłym roku dyplomacja i cały

rząd polski, a ja myślałem, że usłyszę o zamiarach,

które ministerstwo ma realizować w tym roku.

Oczy-

wiście były tam również takie oto odkrywcze stwier-

dzenia pana ministra, że Polska musi się rozwijać,

Polska musi zająć należne jej miejsce na arenie mię-

dzynarodowej.

Takie odkrywcze konstatacje rzeczy-

wiście nastawiają nas optymistycznie.

Ja jednak nie

usłyszałem czegoś, co dotyczy całej naszej Polonii.

I dlatego z tego miejsca chciałbym zapytać pana mi-

nistra, czy ministerstwo prowadzi jakąś komplekso-

wą politykę wobec Polonii – i to nie wybiórczą, wobec

tej najbardziej (Dzwonek) poszkodowanej, np. na Li-

twie czy w Kazachstanie, ale czy w ogóle minister-

stwo ma opracowaną strategię postępowania czy

kontaktów z Polonią na całym świecie?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Wiesław Stanisław Janczyk:

Dziękuję bardzo.

Pomyślność, status obywateli państwa polskiego, ale

224

i elementarne poczucie bezpieczeństwa w każdym

jego wymiarze – pokój, niepodległość, suwerenność,

bezpieczeństwo energetyczne, ﬁnansowe – zależą

w wielkim, podstawowym stopniu od polityki zagra-

nicznej państwa.

Dzięki sprawnie prowadzonej poli-

tyce można również pomnażać albo ograniczać do-

stępne dla obywateli zasoby cywilizacji technicznej,

naukowej, technologicznej, informatycznej innych

państw.

Mam pytanie w związku z pojawiającymi się

doniesieniami prasowymi o szczególnym zaangażo-

waniu i nadgorliwości polskich służb dyplomatycz-

nych w okresie prezydencji, z wykorzystaniem dodat-

kowych uprawnień, właśnie takich, jakie przysługu-

ją państwu, które sprawuje prezydencję w Unii Eu-

ropejskiej.

Chodzi o jaskrawe przyspieszenie proce-

dury związanej z podpisaniem i ratyﬁkacją między-

narodowej umowy ACTA w Europie.

Przyspieszono

znacznie termin i użyto podobno ponadstandardowej

ścieżki procedowania w Unii Europejskiej tego ob-

szernego dokumentu jako mało znaczącego załączni-

ka do dokumentów dotyczących rynku rolnictwa

i rybołówstwa.

Czy to było zamierzone działanie,

pani minister?

Dlaczego w swojej informacji pan mi-

nister Sikorski ani jednym zdaniem nie odniósł się

do tej sprawy, która setki tysięcy polskich internau-

tów parę tygodni temu pomimo złych warunków at-

mosferycznych, pomimo mrozu wyprowadziła na

ulicę dla protestu?

I kolejne pytanie – tu prosiłbym

o rozwinięcie tego tematu.

W jaki sposób polskie

służby dyplomatyczne, wydziały ekonomiczne i han-

dlowe ambasad służą polskim przedsiębiorcom w za-

kresie promocji usług i towarów polskich za grani-

cą poprzez koordynację działań izb gospodarczych,

handlowych, podmiotów i spółek?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Dariusz Cezar Dziadzio, Ruch Palikota.

Dziś pan minister wspomniał w swoim wystąpieniu,

że w 2016 r. utworzymy wyszehradzką grupę bojową

będącą regionalnym wkładem w rozwój zdolności

obronnych Unii Europejskiej.

I druga kwestia, tu cy-

tat: „Niezmiennie popieramy prawo Izraela do istnie-

nia w bezpiecznych granicach, ale odradzamy wojnę

Natomiast, jak się okazuje, Polska zwróciła się do

USA o zapewnienie obsługi przez kolejne 5 lat i do-

datkową amunicję do F-16.

447 mln dolarów mają

zarobić niepolskie ﬁrmy.

Jaksięokazuje,polskieF-16

nie wystrzeliły dotąd żadnego pocisku rakietowego,

a zamówiono dodatkową amunicję do nich oraz wiele

bojowych systemów elektronicznych, oczywiście bez

przetargu i offsetu.

Wymienione uzbrojenie i elektro-

nika nie są standardowe.

Uzbrojenie służy do nisz-

czenia celów pod ziemią, zaś elektronika umożliwia

nocne naloty, czyli podejrzewa się, że będzie to wyko-

rzystane do inwazji – tymczasem do inwazji na Iran.

Jeśli Polska by kupowała (Dzwonek) sprzęt obronny,

to byłby to sprzęt do walki...

Już kończę, panie marszałku.

...z latającymi maszynami.

Tymczasem zakupiony

sprzęt i uzbrojenie służą do wykonania nalotu, czyli

agresji.

odnieść się do tej informacji i określić cel zakupu

wspomnianej amunicji, co wiąże się z wydatkiem

1,5 mld zł?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

dzisiejszego exposé mam kilka pytań.

Dlaczego ministerstwo nie dostrzega istotnej roli,

jaką może i powinna pełnić Polonia?

Dlaczego tym,

co wyłącznie interesowało ministerstwo i rząd, było

– zresztą wbrew większości organizacji polonijnych

– przejęcie środków z Senatu przeznaczonych na Po-

lonię, przeprowadzone zresztą tak nieudolnie?

Co

dalej?

Dlaczego niektórzy z kandydatów desygnowa-

nych na stanowiska konsuli generalnych są tak kon-

trowersyjni?

Czy rząd nie dostrzega, że to zmniejsza

zaufanie do rządu?

Czy te kandydatury wynikają

z jakiejś polityki lub strategii?

A jeśli tak, to z jakiej?

I wreszcie: Jakie jest stanowisko ministerstwa w spra-

wie dyskryminacji, tym razem dyskryminacji Pola-

ków w Argentynie, o czym ostatnio donoszą media?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan poseł Wojciech Ziemniak, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Wojciech Ziemniak:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

mniał o nie najlepszych relacjach z Białorusią.

Wy-

nikają one głównie z postawy władz białoruskich.

Sam doświadczyłem tego podczas wyjazdu Komisji

Poseł Wiesław Stanisław Janczyk

225

Łączności z Polakami za Granicą na Białoruś, gdyż

w paszporcie dyplomatycznym przybito mi stempel

„zakaz wjazdu”.

Nie o tym jednak chcę mówić, lecz

właśnie o sytuacji Polaków na Białorusi.

Ponieważ

nie wpuszczono nas na Białoruś, przedstawiciele

Związku Polaków na Białorusi przyjechali do Sokół-

ki, tam odbyliśmy spotkanie.

Poruszyli oni kilka

spraw, m.in. właśnie to, że władze szykanują Polaków

pracujących w instytucjach państwowych, samorzą-

dowych za posiadanie Karty Polaka.

I co z tym fan-

tem, można powiedzieć, zrobimy?

Zmniejsza się też

na Białorusi liczbę godzin nauki języka polskiego.

Jednak jest wielkie zapotrzebowanie na to, młodzież

chce się uczyć w Polsce, a ogranicza się jej zdobywa-

nie wiedzy, jeśli chodzi o język.

(Dzwonek) I kolejna

sprawa.

Czy jest szansa na zwiększenie limitu wiz

dla Polaków nieposiadających Karty Polaka?

Te li-

mity jednak ograniczają możliwość przyjazdu do Pol-

ski.

Ostatnie pytanie: Czy ministerstwo rozważa

możliwość otwarcia nowego konsulatu w Witebsku,

który jest niezbędny?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan poseł Arkadiusz Mularczyk, Solidarna Polska.

Nie widzę pana posła.

Pan poseł Ryszard Zawadzki, Platforma Obywa-

Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej

to instrumenty prawne wprowadzane przez prawo

wspólnotowe pozwalające na tworzenie sformalizo-

wanych grup współpracy przez podmioty publiczne

to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady

Europy z 2006 r. oraz nasza ustawa z 7 listopada

2008 r. o EUWT.

Dotychczas powstało 15 europej-

skich ugrupowań wspólnot terytorialnych.

Mają się

one przyczynić do rozwoju współpracy transgranicz-

nej.

Jak dotąd brak jest europejskich ugrupowań

wspólnot terytorialnych z udziałem polskich insty-

tucji, mimo iż podaje się liczne zalety EUWT.

Chciał-

bym zapytać: Czy mamy wiedzę, co powoduje, iż od

2008 r. brakuje w naszym kraju tego typu inicjatyw?

Ministerstwo z mocy ustawy prowadzi rejestr takich

ugrupowań.

Czy zgłaszano próby rejestracji?

Jeżeli

tak, to co było przyczyną niepowodzenia?

Czy znana

jest ministerstwu inicjatywa strony czeskiej budowy

kanału Odra – Dunaj na granicy powiatu wodzisław-

skiego Bohumin – Ostrawa i czy jakiekolwiek roz-

mowy na ten temat były toczone, a jeżeli tak, to

jakie są ustalenia?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie ma pana posła na sali, więc głos zabierze pan

tem polskiej polityki zagranicznej powinna być tro-

ska o Polaków mieszkających za granicą.

Dlatego

chciałbym zapytać panią minister o działania pol-

skiej dyplomacji podejmowane w sprawie pogarszają-

cej się sytuacji Polaków zamieszkałych na Litwie.

Rok temu, 17 marca 2011 r., Litwa przyjęła noweli-

zację ustawy o oświacie, która stała się kością nie-

zgody w relacjach polsko-litewskich.

Polska słusznie

oskarżyła wtedy władze Litwy o pogarszanie sytuacji

Polaków na Litwie.

Wówczas minister spraw zagra-

nicznych Litwy stwierdził: Polacy na Litwie mają

najlepsze na świecie warunki do nauki w języku pol-

skim.

W marcu tego roku Polacy zorganizowali kil-

kutysięczną akcję protestacyjną w Wilnie, w której

wystąpili w obronie oświaty i mniejszości narodo-

wych.

Ze strony dziennikarza litewskiego padło

wówczas stwierdzenie, wszystkie duże państwa bro-

nią swoich interesów za granicą, geopolitycznych,

gospodarczych i kulturalnych.

Również Piotr Skwie-

ciński z „Rzeczpospolitej” uważa, że polski rząd

powinien podjąć bardziej zdecydowane działania wo-

bec Litwy.

Stąd moje pytanie do pani minister: Jakie

działania podjął polski rząd wobec Litwy po ostatnich

protestach Polaków na Litwie?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Załącznikiem do dzisiejszego exposé pana ministra

był dokument „Priorytety polskiej polityki zagra-

nicznej na lata 2012–2016”.

Pani minister, kieruję to do pana ministra Sikor-

skiego za pośrednictwem pani.

Jeżeli chodzi o cel, stra-

tegię polskiej współpracy rozwojowej i promocji demo-

kracji i praw człowieka, to jest zapisane: wspieranie

działań służących upowszechnianiu praw człowieka,

rządów prawa i demokracji w celu kształtowania przy-

jaznego środowiska międzynarodowego i zapobiegania

konﬂiktom.

Akurat dzisiaj w nocy, o godz. 2 w nocy,

otrzymałem z Ałmaty z Kazachstanu maila dotyczą-

226

cego zatrzymania dwóch polskich redaktorów „Głosu

Republiki” przez krajowy komitet ds. bezpieczeń-

stwa.

Fundacja Otwarty Dialog, z którą współpracu-

jemy, zgłosiła się z taką sprawą, że coraz bardziej

narasta problem łamania praw człowieka.

W związku

z tym jest takie pytanie: Na jakim etapie i jak szero-

ko rozwinięta jest współpraca między rządem pol-

skim a rządem Kazachstanu, jeżeli chodzi o prawa

człowieka?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

korzystała swojej prezydencji w Unii Europejskiej

stii, w tym dotyczących wspólnej polityki rolnej.

Z in-

formacji Komisji Europejskiej w sprawie wspólnej

polityki rolnej wynika, że nie będzie wyrównania

dopłat bezpośrednich w latach 2014–2020.

Podam

przykładowe propozycje Komisji Europejskiej na ko-

niec 2020 r.

Polska ma otrzymać 221 euro do hekta-

ra, Niemcy – 306, a Grecy – 360 euro do hektara.

Polska znajduje się dopiero na 22. miejscu na 27 państw

sokość dopłat bezpośrednich.

Moje pytanie: Czy rząd

polski zamierza podjąć działania, aby zmienić te nie-

korzystne propozycje dla Polski?

Co roku na świecie

giną dziesiątki tysięcy chrześcijan.

W exposé pana

ministra nie otrzymałem żadnej informacji w tej

kwestii.

Moje pytanie: Jakie działania rząd zamierza

podjąć, aby chronić chrześcijan na świecie?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Pierwsze pytanie, a może prośba do pani minister.

Dokument „Priorytety polskiej polityki zagranicznej

na lata 2012—2016” został przyjęty przez Radę Mi -

nistrów 26 marca.

Dzisiaj jest 29 marca.

Ten doku-

ment ukazał się na stronie ministerstwa dopiero,

kiedy rozpoczęliśmy debatę.

Tak więc pytanie: Czy

nie można było go wczoraj zamieścić.

Chodzi o to,

żeby mieć materiał i być przygotowanym lepiej do

debaty.

Prosiłbym na przyszłość, gdyby można było,

żeby te dokumenty wcześniej się ukazywały.

Kolejne pytanie dotyczy myśli wyrażonej przez

pana ministra, że dzięki naszej prezydencji wzrosła

minister mogła przybliżyć, jakie mierniki, wskaźni-

ki o tym decydują, w jaki sposób do tego żeście doszli.

Przy tym wszystkim mam też pytanie z tym związa-

ne: Czy interes Polski, czy interes Europy jest waż-

niejszy?

To m.in. obrona polskiego rolnika, dopłaty

do rolnictwa, pakiet klimatyczno-energetyczny, pro-

blem Polaków na Litwie.

Czy są to akurat te wskaź-

niki, mierniki?

I jeszcze jedno pytanie.

Jaki jest udział Polski

w różnych formach współpracy międzynarodowej?

Niech pani minister wymieni, w ilu organizacjach

międzynarodowych uczestniczymy.

Jakie są składki

i czy jeżeli chodzi o ich koszt...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Proszę zmierzać do końca, panie pośle.

Poseł Kazimierz Moskal:

Dziękuję, już.

…to się nam to opłaca?

Dziękuję bardzo.

( Oklaski)

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Jerzy Borkowski, Ruch Palikota.

Poseł Jerzy Borkowski:

Mam pytanie dotyczące informacji ministra za rok

2011, w której znajdziemy taki oto fragment: Los

bratniego europejskiego narodu białoruskiego jest

nam szczególnie bliski.

Czy o tej szczególnej bliskości

świadczyć miało wydanie białoruskim władzom in-

formacji przydatnych do postawienia oskarżenia

względem Olesia Bialackiego?

Czy w tej sprawie pan

minister – czy pani minister w imieniu pana ministra

może nam to powiedzieć – ma jakieś stanowisko na

ten rok, bo samo słowo „przepraszam” nie wystar-

czy?

Może ja zacytuję słowa pana ministra Sikorskie-

go: Przepraszam w imieniu Rzeczypospolitej.

Kary-

godny błąd pomimo ostrzeżeń MSZ.

Zdwoimy wysił-

ki na rzecz demokracji na Białorusi.

Taki był wpis

na twitterze pana ministra, więc pytam: W jaki spo-

sób te wysiłki zostały zdwojone, czy coś w tej sprawie

zrobiono?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

227

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Poseł Henryk Kmiecik, Ruch Palikota.

Poseł Henryk Kmiecik:

Minister Sikorski wspomniał, że dokonywana będzie

sprzedaż budynków należących do naszych ambasad.

Interesuje mnie, jak to będzie się odbywało, czy przy-

padkiem koszt nabycia nowego budynku nie prze-

wyższy wartości tego, którego będziemy się pozby-

wać.

Czy nie ekonomiczniej byłoby, gdyby kupić dział-

kę budowlaną, wziąć polską firmę, polski projekt

i zbudować małe, średnie budynki, które by na przy-

szłość nam służyły?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Urszula Augustyn, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Urszula Augustyn:

Bardzo dziękuję, panie marszałku.

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Państwo Posło-

wie!

Ja naprawdę króciutko, tylko dwie kwestie.

Pierwsza, zasygnalizowana w exposé przez pana mi-

nistra, to przekształcenie polskich placówek dyplo-

matycznych.

Rozumiem, że chodzi o jakieś prze-

mieszczenie, likwidację jednych, stworzenie następ-

nych.

Chciałabym zapytać o to, jakie są plany resor-

tu dotyczące dopasowania sieci naszych ambasad,

konsulatów, instytutów polskich do zmieniających się

priorytetów polityki zagranicznej, uwarunkowań

geopolitycznych i mapy polskiej obecności w świecie.

To pierwsza kwestia.

Druga sprawa dotyczy Litwy.

W exposé usłysza-

łam takie zdanie, że faktycznie liczymy na nowe

otwarcie z nowym rządem.

Jak delikatne i jak trudne

są to stosunki, doskonale o tym wiemy.

Chciałabym

tylko usłyszeć bardzo krótką odpowiedź, jakie są

w tej chwili podejmowane działania i jakie będą kie-

runki naszej najbliższej działalności w zakresie pro-

blemów polsko-litewskich.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Anna Paluch:

Dziękuję bardzo.

widywalna polityka polega na wykorzystywaniu

szans i minimalizacji zagrożeń.

Co Polska zrobiła,

aby wykorzystać położenie w środku Europy, od kie-

dy pan Sikorski odpowiada za naszą politykę zagra-

niczną?

Rola przewodnika i rzecznika interesów nowych

państw członkowskich Unii podnosi nasz status

w Europie, ale do wypełniania tej roli trzeba zaufa-

nia, zrozumienia potrzeb i szacunku, a nie odwraca-

nia się plecami i ostentacyjnego lekceważenia.

Dla-

czego pan minister Sikorski roztrwonił ten kapitał

zaufania?

Dopóki władzom Litwy zależało na do-

brych kontaktach i współpracy z Polską, potraﬁły

tonować u siebie nastroje antypolskie.

Dlaczego prze-

stało im na tym zależeć?

W Krakowie na pogrzebie śp. pary prezydenckiej

była zarówno ówczesna premier Julia Tymoszenko,

jak i jej zaciekli przeciwnicy.

Dlaczego?

Bo wówczas

byliśmy dla Ukrainy ważnym partnerem.

Jak jest

dziś?

Oto na naszych oczach obraca się w niwecz

szansa na budowanie dobrej współpracy wokół orga-

nizacji Euro.

O relacjach z Białorusią lepiej nie mó-

wić.

(Dzwonek)

Konkluduję więc pytaniem: Czy w działaniach

pana ministra Sikorskiego może być mniej pychy, aro-

gancji i efekciarstwa, a więc poczucia odpowiedzialno-

ści za losy Polaków?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Tadeusz Iwiński, Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej.

Poseł Tadeusz Iwiński:

z niedokończoną integracją Polski w Unii Europej-

skiej – to jest kluczowa sprawa, pan minister poświę-

cił temu dużo czasu – chciałbym zapytać, czy rząd

przewiduje przyjęcie narodowego planu dokończenia

integracji w różnych dziedzinach.

Po wtóre, czy biorąc pod uwagę, że podpisaliśmy

pakt ﬁskalny,cojestzrozumiałe,Polskabędziepopie-

rać działania innych państw, w tym np. kandydata na

funkcję prezydenta Francji François Hollande, zmie-

rzające do tego, że należy ten pakt uzupełnić dodatko-

wymi elementami, jak program tworzenia nowych

miejsc pracy w Unii oraz ożywienia gospodarki?

Po trzecie, jak Polska, popierając dotychczasową

politykę wobec Białorusi, zamierza odnosić się do

sporej części Polonii, społeczności polskiej, która jest

skupiona w paralelnej organizacji?

Nie można o niej

zapominać niezależnie od wątków politycznych.

228

Wreszcie czy nie powinien być zorganizowany au-

dyt w MSZ?

Istnieje wiele opinii, które mówią, że

wielkie pieniądze, które ma resort dyplomacji, nie są

właściwie wykorzystywane.

(Dzwonek) Nie chodzi

o gadżety, że marnuje się sprzęt, przychodzi w stycz-

niu, a w grudniu już jest zmieniany.

Czy taki audyt

jest przewidywany?

W resorcie następują wielkie

zmiany kadrowe i organizacyjne.

Niektóre są zrozu-

miałe, inne kompletnie niezrozumiałe.

Gabinet mi-

nistra podobno rozrósł się do 70 ludzi.

Przyjmuje się

wielu młodych – to bardzo dobrze – ale odnoszę wra-

żenie, że w MSZ rządzi pajdokracja i to jest niedobre,

że struktura została nadmiernie rozbudowana w sto-

sunku do tego, co było.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Tadeusz Iwiński:

Chciałbym zapytać, ponieważ minister nic nie

mówi o sprawach resortu, co jest zresztą zdumiewa-

jące, jak wygląda ta kwestia w tej chwili…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Poseł Tadeusz Iwiński:

…i jak należy usunąć błędy, które zostały popeł -

nione.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

borowskiego, Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Zbyszek Zaborowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Dwa pytania i jed-

na uwaga.

Pierwsze pytanie: Dlaczego Ministerstwo

Spraw Zagranicznych chce sprzedać majątek naro-

dowy, siedzibę dawnej ambasady w Kolonii, teraz

konsulatu generalnego, a także siedzibę konsulatu

w Lille?

Obydwa te przypadki: Północna Nadrenia-

-Westfalia i Nord-Pas-de-Calais, to są tradycyjne

skupiska Polonii.

W przypadku Północnej Nadrenii-

-Westfalii milion osób ma polskie korzenie, w przy-

padku Francji niewiele mniej, w przypadku okręgu

konsularnego w Kolonii to półtora miliona ludzi.

Po-

zbywamy się budynków, w których można prowadzić

działalność nie tylko konsularną, lecz również kul-

turalną, integracyjną, można organizować rozmaite

przedsięwzięcia.

Wydaje się to nieracjonalne, pani

minister.

Drugie pytanie: Dlaczego polski rząd nie chce

wesprzeć czeskiej inicjatywy budowy kanału Odra

– Dunaj, który umożliwiłby prawdziwe korzystanie

z europejskich dróg wodnych na zachód i na południe

Europy?

(Dzwonek)

I jedna uwaga.

Pan minister Sikorski cytował

dzisiaj twierdzenie Jeana Bodina z 1576 r., mówiąc

o tym, że suwerenność to wyłączność monarchy do

na swoim terytorium.

Zwracam uwagę Ministerstwu

Spraw Zagranicznych, że już wtedy to twierdzenie

Bodina w polskim przypadku nie było adekwatne,

ponieważ władzę ustawodawczą w Polsce sprawowa-

li król, Sejm oraz Senat.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Elżbieta Gapińska, Platforma Obywa-

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Minister Sikorski w swoim exposé powiedział, że po-

litykę Polski wobec Białorusi wyznacza zasada warun-

kowości.

Los narodu białoruskiego jako bliskiego nam

nie tylko ze względu na geograﬁcznepołożenieleżyna

sercu wielu Polakom, szczególnie wtedy gdy obserwu-

jemy naruszanie zasad demokratycznego państwa

przez władze białoruskie wobec swoich obywateli.

W ostatnim czasie w polskich mediach odbyła się

dyskusja dotycząca wykonania kary śmierci wobec

dwóch Białorusinów skazanych na karę śmierci za za-

mach w białoruskim metrze.

Wątpliwości w mediach

dotyczyły nie tylko samego faktu wykonania kary

śmierci na Białorusi, lecz także tego, czy osoby skazane

w procesie rzeczywiście odpowiadały za zamach.

Pan minister Sikorski mówił, że polska będzie

chciała pomóc i będzie mogła pomóc Białorusi, jeżeli

ta pójdzie drogą przemian, ale musimy jednocześnie

stanowczo reagować, jeżeli nasi sąsiedzi łamią ele-

mentarne prawa ludzkie i obywatelskie.

(Dzwonek)

Podobnie jak pan minister wierzę, że przyjdzie taki

czas, iż będziemy mogli okazać wsparcie Białorusi,

która pójdzie drogą reform w kierunku Europy Za-

chodniej.

Chciałabym zapytać: Czy Polsce udaje się mieć

wpływ na decyzje całej Wspólnoty Europejskiej wo-

bec Białorusi i jak pani ocenia politykę Unii Europej-

skiej wobec Białorusi i rolę w niej Polski?

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Tadeusz Iwiński

229

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan poseł Jacek Świat, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jacek Świat:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Minister Sikorski

mówił w exposé, że chce zapewnić Polsce siłę i bez-

pieczeństwo.

Dwa lata temu Polska stanęła przed

momentem takiej konradowskiej próby.

Wiadomo:

chodzi o Smoleńsk.

Jak wyszła z tej próby, widzimy.

Brak dowodów w Polsce, widzimy, że badania rosyj-

skie albo w ogóle nie były robione, albo były fałszo-

wane, a niedługo w prestiżowych stacjach ma się

ukazać ﬁlm, który będzie przedstawiał narrację ro-

syjską obrażającą Polskę i hańbiącą polski mundur.

Dlaczego tak się stało?

Dlatego że premier Putin wy-

konał telefon do premiera Tuska.

Zauważmy zresztą

postęp techniczny.

Kiedyś Repnin jeździł karocą, dziś

jest telefon albo Skype.

Oczywiście nasuwa się pytanie, co rząd zamierza

zrobić, by wyjaśnić tę sprawę, jakie konkretne dzia-

łania zamierza podjąć.

(Dzwonek) Ale nasuwa się też

pytanie fundamentalne: o wiarygodność rządu.

Jakie

mamy gwarancje, że to, co dzisiaj przedstawiał nam

minister Sikorski, okaże się prawdą, że nie nastąpi

moment, kolejna chwila próby, kiedy pojawi się SMS

od Władimira Władimirowicza i cała polityka zagra-

niczna Polski zamieni się w kupę gruzów.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Arkadiusz Mularczyk.

Widziałem go na

sali, teraz go nie ma.

A więc pan poseł Stanisław Wziątek, Sojusz Le-

Szanowny Panie Marszałku!

Pani Minister!

Pa-

nie Ministrze!

Panie i Panowie Posłowie!

Polityka

zagraniczna jest bardzo dynamiczna.

Wbrew pozo-

rom to nie jest tak, że można wszystko bardzo usta-

bilizować i reagować z dużym wyprzedzeniem na to,

chociażby fakt, że dosłownie dwa dni temu pojawiły

się w polskiej prasie informacje o domniemanych wię-

zieniach CIA w Polsce.

To jest informacja, która może

wpłynąć na politykę zagraniczną, a przede wszyst-

kim na ochronę polskich obywateli mieszkających

w krajach arabskich.

W tej chwili w mediach arab-

skich, w mediach muzułmańskich, pojawia się coraz

więcej informacji pokazujących, że w Polsce znajdo-

wały się więzienia CIA, nawet jeżeli są to informacje,

która nie są sprawdzone, nawet jeżeli nie zapadły

w tej sprawie żadne decyzje, które byłyby wiarygod-

nymi decyzjami niezawisłych sądów.

(Dzwonek)

i do pana ministra.

Czy Ministerstwo Spraw Zagra-

nicznych będzie podejmowało działania dotyczące, po

pierwsze, monitoringu prasy arabskiej, prasy muzuł-

mańskiej, w której już w tej chwili pojawiają się pew-

nego rodzaju zarzuty, a nawet groźby wobec Polski

i Polaków?

Czy MSZ podejmie działania związane

z ochroną polskich obywateli, którzy mieszkają

w krajach arabskich, a także polskich żołnierzy, któ-

rzy w imieniu Polski realizują swoją misję w Afgani-

stanie?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Lidia Gądek, Platforma Obywatelska.

Nie ma pani poseł.

Pan poseł Kazimierz Ziobro, Solidarna Polska.

Poseł Kazimierz Ziobro:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

W sprawozdaniu

pana ministra niewiele usłyszałem na temat polityki

związanej z sąsiadami z północy, na temat dbałości

o Morze Bałtyckie, akweny nam przynależne, jak

również o odtworzeniu poprzez kontakty międzyna-

rodowe przemysłu stoczniowego, w przypadku któ-

rego Polska onegdaj, że tak powiem, była w czołówce

europejskiej.

Pan minister powołał się również na

wartości mówiące o jedności Europy, które podtrzy-

mywał Ojciec Święty Jan Paweł II, obecnie błogosła-

wiony.

Powoływał się na tzw. unię od Unii Lubelskiej

do Unii Europejskiej.

Pytanie, czy te wartości, o któ-

rych mówił Ojciec Święty, są respektowane w polity-

ce Unii Europejskiej.

(Dzwonek)

Pytanie drugie.

Czy pan minister, który reprezen-

tuje naród w dziewięćdziesięciu paru procentach kato-

licki, skutecznie upomina się o prawa katolików

w świecie, o prawa chrześcijan, nie tylko katolików,

którzy są prześladowani, mordowani?

Gwałci się pod-

stawowe prawa człowieka i obywatela chociażby w ta-

kich państwach, jak Indonezja, Pakistan, Nigeria czy

Syria.

Kiedy pan minister zabrał głos w tej sprawie?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Chciałbym się dowiedzieć.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

W naszych relacjach bardzo ważne są relacje z naj-

bliższymi sąsiadami.

Trudno wymagać od ministra

spraw zagranicznych, żeby mówił o każdym państwie

w Europie, ale mam wrażenie, że bardzo mało było

dzisiaj na temat naszych braci Węgrów.

Chyba wszy-

scy państwo pamiętacie, pan marszałek również, jak

kiedyś z tej mównicy pan minister Rostowski pod-

niesionym głosem – mało brakowało, a walnąłby pię-

ścią w stół – powiedział: Budapesztu tutaj nie będzie.

Moje pytanie jest takie: Panie ministrze, czy taka

wypowiedź, obojętnie, jak ja interpretować, buduje

nasze relacje polsko-węgierskie?

Jeżeli pan, kiwając

głową, przyznaje, że tak, to daj Boże zdrowie, daj

Boże zdrowie.

Panie ministrze, jeszcze drugie pytanie.

Kiedy

jadę w teren, polscy rolnicy pytają, jak się czujemy

w Unii Europejskiej, jeśli chodzi o dopłaty.

(Dzwonek)

Co ministerstwo i pan jako minister zrobiliście w tej

sprawie, żeby podwyższyć te dopłaty, żeby polscy rol-

nicy czuli się bezpieczni w Unii Europejskiej?

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

prezydencja zakończyła się sukcesem.

Pewnie po-

dzieliłbym ten pogląd, gdyby nie temat, który pod-

niósł pan poseł Rojek.

Chciałbym ten temat konty-

nuować.

Otóż od kilku lat obserwuję, iż działania ministra

rolnictwa w sprawie wyrównania dopłat powierzch-

niowych są tylko działaniami tej osoby.

Nie wspoma-

ga go ani minister spraw zagranicznych, ani tym

bardziej premier.

Panie ministrze, mówimy o kwocie

ok. 80 mld zł, bo oszacowano, że tyle tracą polscy

rolnicy na różnicowaniu dopłat powierzchniowych,

zresztą nie tylko polscy rolnicy, bo w tych 80 mld,

które nie wpłyną w nowej perspektywie, jest 40 mld,

które nie wpłyną do budżetu w formie różnych po-

datków.

(Dzwonek) Mamy jeszcze czas do nowej per-

spektywy.

Co minister spraw zagranicznych, co rząd,

co pan premier zamierza zrobić, aby po 10 latach na-

szego członkostwa uciąć tę dyskryminację, jaką pol-

scy rolnicy odczuwają, pracując na wspólnym rynku

europejskim?

Czy jest szansa naprawienia tego i wy-

równania tychże dopłat?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Jan Ziobro, Solidarna Polska.

Panie Ministrze!

Myślę, że polska polityka zagranicz-

na w pewnym sensie przypomina taką świąteczną

wydmuszkę, można powiedzieć, bo jest pusta w środ-

ku i krucha na zewnątrz.

Czasem pogrozimy komuś

palcem, pokażemy swoje mocne stanowisko, dużo

mówi się o tym w mediach.

Można powiedzieć, że

tupiemy, staramy się, jednak i tak nikt nie liczy się

z naszym zdaniem czy też z naszą opinią.

Korzystając z możliwości, chciałbym zadać panu

ministrowi pytanie, co pan minister sądzi przede

wszystkim o przyszłości Trójkąta Weimarskiego i o jego

funkcjach w przyszłości.

Niby dochodzi do spotkań,

są rozmowy, można powiedzieć, pogaduchy, a tak na-

prawdę nic z tego nie wynika.

Druga kwestia.

Co pan minister będzie się starał

zrobić, by można było znieść wizy do Stanów Zjedno-

czonych dla Polaków?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan poseł Stanisław Pięta, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Nie ma.

Też nie ma.

W związku z tym pani poseł Barbara Bubula, Pra-

wo i Sprawiedliwość.

Poseł Barbara Bubula:

strze!

Miarą skuteczności pańskiej polityki zagra-

nicznej są gnijący na smoleńskim lotnisku wrak TU-

-154 i niezwrócone Polsce czarne skrzynki.

Niedługo

miną 2 lata od tragedii smoleńskiej i mam pytanie,

jak długo jeszcze będziemy czekać na rewindykację

polskiej własności niezbędnej do poznania prawdy

o katastroﬁe.

Druga sprawa.

Przytoczył pan dane o rekordowo

niskim oprocentowaniu polskich obligacji, co ma świad-

czyć o dobrym stanie polskiej gospodarki.

To opro-

centowanie wynosi 5% lub mniej w przypadku obli-

gacji 10-letnich.

Chciałabym zapytać, czy pan mini-

ster zna artykuł z „Wall Street Journal” z 12 lipca

2011 r., z którego można się dowiedzieć, że poziom

oprocentowania obligacji greckich, który teraz spadł

do poziomu śmieciowego, w latach 2001–2008 był

dokładnie taki sam, jak obecnie w przypadku obliga-

cji polskich, a nawet niższy.

Skąd zatem przekonanie,

że ma to świadczyć o dobrej kondycji polskiej gospo-

darki?

I pytanie trzecie.

Co pan minister zrobił w spra-

wie zwrotu Polsce bezcennych archiwów zagrabio-

nych przez Rosję i Związek Sowiecki, w tym również

pamiątek po marszałku JózeﬁePiłsudskimorazbar-

dzo długiej listy polskich dzieł sztuki i polskich ar-

chiwaliów, które do tej pory są przechowywane

w różnych miejscach na terenie Rosji?

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

sprawie, która gdzieś tam ciągnie się, wlecze się już

od kilkunastu lat.

Mianowicie chodzi o kwestię ure-

gulowania stanu prawnego tzw. długu granicznego

pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Cze-

ską na terenie powiatu raciborskiego i powiatu wo-

dzisławskiego, gdzie znajduje się obecnie kilkaset

gospodarstw, których część gruntów znajduje się ak-

tualnie po czeskiej stronie.

Na mocy postanowień

pomiędzy stroną polską i wtedy jeszcze Republiką

Czechosłowacką o ostatecznym wytyczeniu granic

powstał dług graniczny w wysokości 370 ha.

Istnie-

je więc realna możliwość przeniesienia własności

ską.

W tej kwestii wielokrotnie występowałem do

ministra spraw zagranicznych.

W związku z tym rodzą się poszczególne pytania:

Czy kwestię (Dzwonek) wyrównania tzw. długu tery-

torialnego można by przeprowadzić w procesie jed-

noetapowym?

Czy faktycznie rozpocznie się proces

obecnie wiedza w ministerstwie na ten temat?

Jakie

strony polskiej w niniejszej sprawie i jakie istnieją

możliwości wpływu ministra spraw zagranicznych

poprzez na przykład naszą komisję graniczną na

urzędników czeskich, ewidentnie blokujących dzia-

łania po stronie czeskiej pomimo ostatecznych uzgod-

nień pomiędzy stronami rządowymi?

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Twitterowa polityka zagraniczna pana ministra

może i jest skuteczna dla dobrego wizerunku pana

i rządu, ale nie dla wizerunku państwa i narodu.

Przez

cały czas bowiem jesteśmy postrzegani, panie mini-

strze, w Europie i świecie jako naród niestety antyse-

mitów, nacjonalistów, jako kraj, w którym funkcjono-

wały polskie obozy koncentracyjne, czy jako ojczyzna

pracowników najemnych wykonujących najgorsze pra-

ce.

Co pan minister robi, aby ten nieprawdziwy i nie-

korzystny wizerunek Polaków zmienić?

Co pan zrobił,

aby zapobiec w ostatnim czasie obrażaniu w rekla-

mach czy na portalach internetowych Polaków pracu-

jących w Holandii czy w Hiszpanii?

Dziś zapowiedział pan nowe inicjatywy na rzecz

umacniania „najlepszych w historii relacji z Czecha-

mi, Słowacją i Węgrami”.

Czy te najlepsze w historii,

panie ministrze, relacje (Dzwonek) nie zobowiązywa-

ły pana osobiście, pana premiera, może pana prezy-

denta do wzięcia udziału w uroczystościach pogrze-

bowych wielce zasłużonego i szanowanego prezyden-

ta dziś już śp. Havla?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

skiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Artur Górski:

dwa ośrodki polityki zagranicznej: Kancelarię Pre-

zydenta RP i Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Prezydent Bronisław Komorowski ciąży ku Moskwie,

minister Radek Sikorski – ku Berlinowi.

Ta gra na

dwa fronty, ubezpieczenie się od wschodu i zachodu,

być może jest wygodna, ale jest to polityka defensyw-

na.

To polityka drobnych usług i dużych ustępstw, za

które można zostać pochwalonym w obu tych stoli-

cach, ale to polityka bez ambicji, bez szerszej wizji.

Polskę stać na więcej.

Niedawno rozmawiałem z politykami węgierski-

mi.

Dziękowali nam za poparcie dla rządu węgier-

skiego, który jest pod pręgierzem instytucji unijnych,

bo nie chce wysługiwać się ani Moskwie, ani Berlino-

wi, ani Brukseli.

Nasze poparcie dla Węgier jest cen-

ne, bo, jak mówili, Polska jest największym krajem

w Europie Środkowej.

Tylko że rząd PO–PSL o tym

zapomina.

Ale gdyby pan minister Sikorski o tym

Poseł Barbara Bubula

pamiętał, gdyby polski rząd miał ambicję, to Polska

mogłaby stać się rzeczywistym podmiotem polityki

międzynarodowej we współpracy z Węgrami, Czecha-

mi, Słowacją, a może i Litwą.

To Polska może zorga-

nizować politycznie (Dzwonek) tę część Europy, ze-

spolić ją i reprezentować wspólne stanowisko wobec

Moskwy, Berlina i Brukseli.

Mam zatem pytania: Czy rząd ma koncepcję pro-

wadzenia polityki w Europie…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Czas na pytania był w poprzedniej minucie, panie

pośle.

Poseł Artur Górski:

…

Środkowej?

Czy jest szansa na odnowienie idei

Grupy Wyszehradzkiej i wypracowanie europejskiej

polityki Warszawy w porozumieniu z Budapesztem,

Pragą i Bratysławą?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Szybki był pan.

W takim razie zapraszam panią poseł Joannę Fa-

bisiak, Platforma Obywatelska, która z zaproszenia

nie skorzysta, bo jej nie ma.

A więc pani poseł Małgorzata Gosiewska.

Jeśli jej nie ma, a podobno nie ma, to pan poseł

Patryk Jaki, Solidarna Polska, który jest.

Poseł Patryk Jaki:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

daniem hołdu w Berlinie a walczeniem o polskie ka-

blówki w hotelach znalazł czas na walkę o interes

polskiej mniejszości na Litwie.

Otóż okazuje się, że

17 marca tego roku ok. 7 tys.…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, panie pośle, proszę bez takich inwokacji.

Póź-

niej kończy się czas...

Proszę zatrzymać czas.

...później kończy się czas, a państwo, i pan, myślę,

chce się do tych osób zaliczyć, dopiero zaczynacie za-

dawać pytania.

Proszę od razu.

A inwokacje w oświad-

czeniach.

Jest taki punkt regulaminowy, który nie

cieszy pana marszałka Niesiołowskiego, ale jest.

A więc tak procedujmy, dobrze?

Proszę o pytania.

Poseł Patryk Jaki:

Dobrze.

W takim razie chciałbym zwrócić uwagę, że 17 mar-

ca na Litwie ok. 7 tys. Polaków wzięło udział w mar-

szu, który był wyrazem sprzeciwu wobec polityki

prowadzonej przez litewskie władze.

Dziennikarze

litewscy zwracają uwagę na niesamowitą jedność Po-

laków na Litwie.

Jeden z ważnych dziennikarzy li-

tewskich pisze w taki oto sposób, że wszystkie duże

państwa bronią swych interesów za granicą, geopo-

litycznych, politycznych, kulturalnych, należy jedy-

nie się dziwić, że dotychczas Warszawa zachowywała

się inaczej.

(Dzwonek) To pytanie, po pierwsze, o in-

teresy polskiej mniejszości na Litwie.

A po drugie, pytanie: Co pan, panie ministrze,

zrobił, w sprawie interesów polskiej mniejszości

w Niemczech?

Bo jak pan dobrze wie, Polacy stracili

status…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, ale już były pytania, a teraz nie.

Tu wykracza

Zadał pan pytania.

Poseł Patryk Jaki:

Ostatnie zdanie, panie marszałku.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Ale ze znakiem zapytania, dobrze?

Tak się umów-

my.

Niech się pan stara.

Poseł Patryk Jaki:

Ze znakiem zapytania, tak.

Otóż, panie ministrze, chciałbym spytać: Czy pod-

jął pan jakieś działania, które doprowadziłyby do

tego, że Polacy w Niemczech odzyskaliby status

mniejszości narodowej, który zabrał im rząd Hitlera

i którego do dzisiaj nie odzyskali?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Andrzej Romanek, Solidarna Polska.

ster!

Wysoka Izbo!

Polska reprezentuje w Syrii inte-

resy Stanów Zjednoczonych od lutego br. To oczywi-

Poseł Artur Górski

ście ważne, bo to dowodzi też pozycji Polski w tymże

regionie.

To nie ulega wątpliwości.

Podobnie w Iraku

Polska reprezentowała interesy od 1991 r. w zasadzie

do 2003 r.

Ale istota pytania sprowadza się do tego,

panie ministrze: Czy w tym kontekście bezpieczeń-

stwo polskich dyplomatów z uwagi na pozycję Sta-

nów Zjednoczonych w tym regionie, po pierwsze,

jest zapewnione?

Drugie pytanie: Jakie korzyści

Polska osiągnie z reprezentacji interesów Stanów

Zjednoczonych w Syrii?

Trzecie istotne pytanie:

Czy interesy Stanów Zjednoczonych w Syrii nie po-

zostają w sprzeczności z naszymi interesami w tym

rejonie i czy w tym kontekście reprezentacja intere-

sów Stanów Zjednoczonych nie spowoduje, że nasze

interesy ucierpią?

I kolejne pytanie: Czy polska dyplomacja i polskie

służby zinﬁltrowały (Dzwonek) powstańców syryj-

skich w jednym kontekście, bardzo istotnym?

Otóż

mamy przykład wojny, która toczy się i w której pol-

scy żołnierze biorą udział.

(Dzwonek) Moje pytanie

jest tej natury: Czy ci, którzy dzisiaj prowadzą po-

wstanie, w kontekście tego, co się może wydarzyć

w przyszłości, i przejęcia władzy, nie spowodują – cho-

dzi o bardzo mocne powiązanie z ekstremistami

– ewentualnego zagrożenia tam żyjących chrześci-

jan?

Mam przykład miasta w Syrii, o którym pan

wie, z którego wyprowadziło się 90% chrześcijan.

To

są ważne interesy i musimy ich bronić.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu posłowi.

Poseł Andrzej Romanek:

To są właśnie te pytania, na które chciałbym

usłyszeć odpowiedź.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Miron Sycz, Platforma Obywatelska.

Poseł Miron Sycz:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Mały ruch graniczny z Rosją wzbudza wielkie zain-

teresowanie, szczególnie mieszkańców Warmii i Ma-

zur.

Podpisana została umowa, którą Sejm ratyﬁko-

wał.

Dzisiaj dowiedzieliśmy się, że w maju nie będzie

możliwe wdrożenie małego ruchu granicznego.

Panie

ministrze, mam pytanie.

Kiedy może nastąpić ten od

dawna oczekiwany moment?

Pytanie drugie wiąże się z Ukrainą.

Otóż jesienią

odbędą się tam wybory do Rady Najwyższej.

Ten pro-

ces, ten moment, jest dla Ukrainy, dla Polski, dla

Unii Europejskiej niezwykle ważny.

Mam pytania.

Jaka jest wiedza resortu spraw zagranicznych na

temat przygotowanej misji obserwacyjnej OBWE?

Czy ministerstwo monitoruje proces przygotowania

misji obserwacyjnej ze strony organizacji społecznych

tutaj w Polsce?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan poseł Killion Munyama, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Killion Munyama:

wie Posłowie!

Większość krajów Afryki Subsaharyj-

skiej osiąga dzisiaj bardzo dobry wzrost gospodarczy,

wynoszący od 5 do 11%.

Są to dobre wieści, żeby nie

powiedzieć, że bardzo dobre, szczególnie w obecnych

trudnych czasach.

Co zrobić, aby Afryka Subsaharyjska mogła za-

poznać się z polskimi produktami, dowiedzieć się

o nich bezpośrednio od Polski, a nie za pośrednic-

twem innych krajów Unii Europejskiej, i aby polski

producent miał informacje o istnieniu takiego rynku

zbytu?

Kiedy stworzymy warunki promujące w kra-

jach Afryki Subsaharyjskiej polskie dobra, dobre

wyroby i usługi, a także dynamiczne rozwiązania?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Mariusz Witczak, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Mariusz Witczak:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Na podstawie wystąpień przedstawicieli PiS można

zrekonstruować, delikatnie mówiąc, wiele kontrower-

syjnych polityk.

Chciałbym spytać o tę, która promu-

je tzw. hipokryzję europejską, to znaczy, że można

czerpać zyski, a nie mieć żadnych obowiązków.

Chciałbym zapytać pana ministra: Czy to jest dobra

polityka?

Po drugie, koledzy i koleżanki z Prawa i Sprawie-

dliwości uważają, że nie należy angażować się w na-

prawę strefy euro, której członkowie są naszymi

najważniejszymi partnerami gospodarczymi i naj-

więcej wpłacają do kasy unijnej, z której tak hojnie

czerpiemy.

Chciałbym pana ministra spytać: Czy

warto nie angażować się w naprawę strefy euro?

Dziękuję bardzo.

Poseł Andrzej Romanek

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Piotr Babinetz, Prawo i Sprawiedli-

wość.

Poseł Piotr Babinetz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Rozwinę poruszony już dzisiaj wątek.

Padły zapew-

nienia ze strony pana ministra i rządu, że skutecznie

pracujecie nad poprawą stosunków polsko-rosyjskich.

Jeśli to prawda, to czy pan minister przeprowadzi

godne, skuteczne działania na rzecz rewindykacji

polskiego zasobu archiwalnego, który na skutek na-

jazdu sowieckiego na Rzeczpospolitą w 1939 r., oku-

pacji i kradzieży znajduje się obecnie w archiwach

moskiewskich?

Chodzi mi przede wszystkim o źródła

dotyczące historii polskich działań niepodległościo-

wych, m.in. listy Józefa Piłsudskiego pochodzące

sprzed I wojny światowej, znaczną część kolekcji

Związku Walki Czynnej czy też niezwykle ważne ar-

chiwalia Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego, czyli polskiego wywiadu z okresu II Rze-

czypospolitej.

Te zasoby należą do naszego dziedzic-

twa narodowego.

Są, szczególnie listy Józefa Piłsud-

skiego, świadectwem niepodległego ducha.

Obowiąz-

kiem państwa polskiego jest ich odzyskanie.

Polskie środowisko naukowe, archiwiści i histo-

rycy prowadzą działania w tym kierunku od począt-

ku lat 90.

Wtedy, w czasach Jelcyna osiągnięto pew-

ne postępy, oczywiście później pogrzebane.

Koniecz-

na jest tu jednak zdecydowana i odważna praca na

szczeblu Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Czy

pan minister z determinacją podejmie takie działa-

nia?

Proszę o informację i odpowiedź również na

piśmie.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Pani Minister!

Chciałbym zapytać o pewne miejsce

w Europie, chodzi mi o Karpaty.

Może być ono dosko-

nałe, by zbudować tu pewną strategię gospodarczą

z korzyścią dla Polski.

Czy zatem w planach MSZ,

w kontekście budżetu Unii Europejskiej na lata 2014–

–2020, przewidziane są jakieś działania związane ze

wzmocnieniem tego miejsca w Europie?

Drugie pytanie związane jest z funkcjonowaniem

polskich placówek dyplomatycznych w Europie.

Jeż-

dżąc trochę po tej Europie, spotykając się z przedsta-

wicielami placówek dyplomatycznych, zwróciłem

uwagę na pewną jakby niekompetencję pracowników

placówek, niski poziom pomocy, jakiej udzielali przed-

siębiorcom polskim, którzy czasem są w potrzebie,

potrzebują pewnych informacji statystycznych, go-

spodarczych.

Kiedyś tę rolę spełniały tzw. WEH-y.

Dzisiaj ich pracowników nie ma już w ambasadach,

konsulatach.

Wydaje mi się, że byliby oni bardzo po-

mocni.

Czy opracowana jest jakaś nowa strategia na

ten nowy czas wyzwań gospodarczych?

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Pan poseł Marek Domaracki, Ruch Palikota.

strze!

Czyich właściwie interesów i wartości bronią

polscy żołnierze w Afganistanie?

Których dyktato-

rów zamierzamy bronić, których potępiać, a o któ-

rych milczeć?

Mam też ważne pytanie.

Czy prawdą jest, że Pol-

ska wsparła libijskich powstańców dostawami broni?

Skąd pewność, że broń taka nie traﬁła w ręce terro-

rystów?

Czy polski rząd planuje udzielenie podobne-

go wsparcia na przykład opozycji na Białorusi i w Rosji?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

W zasadzie każde pytanie można zadać, tylko

można też zapytać, dlaczego.

Pan poseł Jacek Sasin, Prawo i Sprawiedliwość.

ster!

Wysoka Izbo!

Panie ministrze, chciałbym bez-

pośrednio odnieść się do pewnych fragmentów pana

wystąpienia.

Otóż w swoim wystąpieniu, omawiając

stosunki z naszym wschodnim sąsiadem, Rosją, po-

wiedział pan, cytuję: Usilnie zabiegamy o zwrot na-

szej własności, wraku samolotu TU-154.

Czy mógłby

pan minister przybliżyć, na czym konkretnie polega-

ją te usilne zabiegi?

Jakie działania podjęło minister-

stwo, aby wrak wrócił do Polski?

Niestety odnoszę

wrażenie, że zabiegi te są, jak dotychczas, bezsku-

teczne.

Fakt jest taki, że wrak do Polski nie wrócił.

którą także sformułował pan w swoim wystąpieniu,

że nie należy wdawać się w pyskówki z potężnymi

sąsiadami?

Być może warto jednak również w tej

sprawie głośno powiedzieć, że Rosjanie nie są skłon-

ni do tego, żeby nasze oczekiwania spełnić.

Drugie pytanie dotyczy kolejnego pana stwierdze-

nia: Dzięki Unii Europejskiej polska możliwość od-

działywania zwielokrotniła się.

To jest słuszne stwier-

dzenie i trudno z nim dyskutować.

Mam do pana

ministra takie pytanie: Dlaczego w związku z tym

polski rząd zrezygnował z udziału Unii Europejskiej

w śledztwie dotyczącym katastrofy smoleńskiej?

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Stanisław Pięta:

Na podstawie tych informacji, które pan podał, pan

nie mógł wiedzieć, że 10 kwietnia 2010 r. wszyscy

zginęli.

Na podstawie tych informacji, które pan po-

dał, pan nie mógł wiedzieć, że przyczyną katastrofy

była wina pilotów.

Chciałbym wiedzieć, panie ministrze, za jakież to

zasługi odznaczył pan pana generała Janickiego od-

znaką „Bene Merito”?

Panie ministrze, będzie nowa Polska.

W tej nowej

Polsce będzie nowa konstytucja.

Na podstawie tej

nowej konstytucji będzie działał odpowiedni trybu-

nał i pan przed nim stanie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, przepraszam bardzo.

Chciałbym po-

traktować to, co powiedział pan na końcu, w katego-

riach jakiegoś żartu, ale znam żarty bardziej takto-

wane.

(Poseł Stanisław Pięta: Nie żartowałem.)

To tym gorzej dla pana, bo nie wiem, czy to wła-

ściwy teatr, żeby go odgrywać w taki obraźliwy dla

rządu sposób.

Pan poseł Mieczysław Golba, Solidarna Polska...

Przepraszam bardzo, wciąż pomijam pana posła

Arkadiusza Mularczyka z Solidarnej Polski, ale cza-

sem z jego winy.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

Dziękuję bardzo, panie marszałku.

Niestety obo-

wiązki sejmowe nie pozwalają siedzieć, że tak po-

wiem, kilka godzin na sali sejmowej.

Panie Ministrze!

Ja już o tym wspominałem pod-

czas swojego wystąpienia, chodzi o dwie sprawy do-

tyczące Berlina.

Kiedy zostanie wyremontowany

budynek ambasady?

(Głos z sali: Będzie konkurs.)

Wiem, ale już 20 lat mówi się o konkursie,

a w centrum Berlina, 200 m od Bramy Branden-

burskiej jest koszmarna konstrukcja, która jest

niestety wizytówką Polski w centrum Berlina.

Pro-

szę więc o odpowiedź na piśmie, chodzi mi o kon-

kretne daty i fakty.

Druga sprawa dotyczy działki w centrum Berlina

odzyskanej w 2006 r.

Ja tam byłem jakiś czas temu.

Ona jest zarośnięta, nie wiem, czy pan to widział.

Po

prostu wstyd.

To kilka arów nieruchomości w cen-

trum Berlina odzyskanej po instytucie kultury, któ-

ry tam był przed wojną.

Naprawdę nie jest to odpo-

wiednia wizytówka Polski w stolicy naszego sąsiada.

Proszę więc o informację, jaki jest plan w sprawie tej

działki, co z tym państwo zamierzacie zrobić.

Czy

zamierzacie to sprzedać, czy coś tam wybudować?

(Dzwonek)

Trzecia sprawa.

Kilka lat temu złożyłem wniosek

do NIK w sprawie kontroli konsulatu w Chicago.

Wy-

kryto tam szereg nieprawidłowości.

Chciałbym się

dowiedzieć, jakie wyciągnął pan konsekwencje wobec

tych dyplomatów, którzy narazili Skarb Państwa na

straty, które wynikały z protokołu NIK.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Mieczysław Golba, Solidarna Polska.

Dziękuję bardzo.

Chciałbym przede wszystkim spytać pana, panie mi-

nistrze, o współpracę gospodarczą z najbliższymi

sąsiadami.

Mam na myśli przede wszystkim Ukra-

inę, Rosję.

Chodzi mi o wymianę rolno-spożywczą na

produkty rolne naszych rolników.

Czy my mamy ja-

kiś plan?

Czy pana resort wspólnie z resortem rol-

nictwa opracował jakiś plan odnośnie do zwiększenia

eksportu właśnie do Ukrainy czy do Rosji?

Chciałbym również zapytać o inną kwestię.

Jeśli

chodzi o rok 2012, pod koniec roku, a dokładnie

w październiku, odbędzie się specjalna wystawa sek-

tora rolno-spożywczego w Kaliningradzie.

Czy mamy

jakąś specjalną ofertę dla naszych rolników, dla pol-

skiej wsi, aby właśnie tam dobrze się zaprezentować

i żeby przedstawić tam nasze możliwości zbytu towa-

rów?

To jest bardzo ważne, bo chodzi tu o rozwój

naszej wsi itd.

Następne pytanie.

Czy pana resort ma opracowa-

ną statystykę odnośnie do roku 2020?

Przez mniej-

Poseł Jacek Sasin

sze, niższe dopłaty nasi rolnicy stracą bowiem od

40–50 mld zł.

(Dzwonek)

I jeszcze jedno pytanie w sprawie ACTA.

Czy pana

resort w związku z tym, że kilka państw nie podpi-

sało tej umowy ACTA – wiadomo, że to Holandia,

Niemcy itd. – ma z nimi kontakt?

Czy pan wie, dla-

czego oni tego nie podpisali?

Co z naszym stanowi-

skiem?

Czy już jest wypracowane, jeśli chodzi o umo-

wę ACTA?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Pan minister spraw zagranicznych Radosław Si-

korski poprosił o 5 minut przerwy, ale na wszelki

wypadek niech to będzie 10 minut.

Myślę, że te do-

datkowe 5 minut też się przyda.

Ogłaszam 10 minut przerwy.

do godz. 16 min 17)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Wznawiam obrady.

ku dziennego.

O zabranie głosu proszę ministra spraw zagra-

nicznych pana Radosława Sikorskiego.

Panie ministrze, uprzejmie proszę.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Ponieważ noto-

gotowanie się do udzielenia odpowiedzi, z góry prze-

praszam, że nie będą one tak uporządkowane, jak-

bym sobie tego życzył.

Postaram się odpowiedzieć na

Chciałbym wyrazić rozczarowanie, że już piąty

raz z rzędu podczas exposé ministra spraw zagra-

nicznych nie zaszczycił nas swoją obecnością szef

największej partii opozycyjnej pan premier Jarosław

interesowany polityką zagraniczną.

Wydaje mi się,

że to utrudni mu później jej komentowanie, a w każ-

dym razie nieszczerze brzmią jego oświadczenia

o tym, że nie wie, jaka jest polityka zagraniczna na-

szego kraju.

Otóż dzisiaj mógł się dowiedzieć, szkoda,

że po raz piąty z tej szansy nie skorzystał.

Z wystąpienia pana posła Szczerskiego najlepiej

zapamiętałem następujący fragment.

Pan poseł za-

chęcał mnie do przeczytania exposé pani minister

Fotygi, bo było ono lepsze, gdyż: była w stanie opisać

że każdy rok swego urzędowania traci pan z pola wi-

dzenia 10 państw.

To miara zapaści polskiej dyplo-

macji pod pana kierownictwem.

Myślę, że Wysoka Izba doceni głębię intelektualną

tego stwierdzenia.

Mogę tylko powiedzieć, że mam

nadzieję, że kiedy pan poseł Szczerski zostanie mini-

strem, to będziemy mieli wymienione wszystkie kra-

je, członków Organizacji Narodów Zjednoczonych

i wtedy exposé będzie doskonałe.

Pan poseł Jarosław Pięta pytał o spotkania doty-

czące rozwoju, wizji Europy organizowane przez mi-

nistra Westerwellego.

Otóż uważam, że to są bardzo

pożyteczne spotkania w bardzo nieformalnej, semi-

naryjnej formule.

Bardzo dobrze, że Polska jest wśród

państw zapraszanych, bo w polityce generalnie obo-

wiązuje zasada, że nieobecni się nie liczą, a tu jeste-

śmy obecni.

Byłem pierwszym zaproszonym do dys-

kusji i generalnie się obracała ona wokół pomysłów,

które zgłosiłem w przemówieniu berlińskim.

Pan poseł Kazimierz Moskal z klubu PiS pyta, czy

dokument pt. „Priorytety polskiej polityki zagranicz-

nej na lata 2012–2016” nie mógł być zamieszczony

na stronie internetowej MSZ wcześniej.

Rada Mini-

strów przyjęła ten dokument nie w poniedziałek, ale

dopiero we wtorek, przedwczoraj.

Wczoraj ﬁnalizo-

waliśmy tłumaczenie ostatecznej wersji dokumentu.

Chcieliśmy, aby korpus dyplomatyczny mógł się za-

znajomić z tym równolegle.

To zajęło 24 godziny.

Tak

więc to był najszybszy możliwy termin, w którym

mogliśmy opublikować jednocześnie obydwie wersje

językowe.

Pan poseł Gibała pytał o stosunek MSZ do potrze-

by koordynacji wydatkowania środków na promocję

Polski na świecie.

Pełna zgoda.

Słuszny postulat.

Rada Promocji Polski pod moim przewodnictwem

stara się koordynować te działania, ale wszyscy wie-

my, jak jest w praktyce, że jeżeli nie ma się kontroli

nad wydatkowaniem środków, to koordynacja bywa

nieskuteczna.

Widzielibyśmy tu wiodącą rolę mini-

sterstwa.

Zgadzam się też z panem posłem Gibałą, gdy mówi,

że domeny Polska.pl i Poland.pl powinny być w do-

menie publicznej.

One są zarządzane nie przez MSZ,

a przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową

NASK, która to instytucja jako instytut badawczy

jest nadzorowana przez Ministerstwo Nauki i Szkol-

nictwa Wyższego.

MSZ wysuwał wobec MNiSW do-

kładnie takie argumenty, jakich używał pan poseł,

niestety NASK podjął inną decyzję.

Nie wiem, co pan poseł Kotliński dokładnie ma

na myśli, mówiąc o dyplomacji obywatelskiej, ale

chciałbym zaznaczyć, że intensywnie współpracuje-

my z organizacjami pozarządowymi.

To one ubiegają

się o środki z „Polskiej pomocy rozwojowej”, funduszy

na Polonię.

Natomiast w tym roku po raz pierwszy,

jak mówiłem w exposé, będziemy też wspierali samo-

rządy.

To chyba jest dyplomacja obywatelska.

Poseł Mieczysław Golba

Pan poseł Tomaszewski z SLD pytał o najważniej-

sze imprezy sportowe.

Jak wiadomo, są to mistrzostwa

Europy Euro 2012.

W tym przypadku nie czuję jed-

nak, żeby MSZ mógł być resortem wiodącym.

Jeśli

minister sportu uzna, że udźwigniemy organizację np.

którejś z następnych olimpiad, MSZ oczywiście zaan-

gażuje się w zabieganie o takie wydarzenie.

Pan poseł Ziemniak pytał, czy są jakieś limity

przyjęć w przypadku posiadaczy Karty Polaka.

One

mogą wynikać tylko z ograniczonej wydolności na-

szych konsulatów, np. na Białorusi, co wiąże się

z tym, że władze białoruskie są niechętne programo-

wi, Karcie Polaka i nie pozwalają nam na zatrudnie-

nie, na akredytację większej liczby konsulów.

A jeśli

chodzi o nowy konsulat w Witebsku, to byłoby to

możliwe jedynie za zgodą Białorusi, a chyba nie ma

na to widoków.

Panu posłowi Zaborowskiemu wyjaśniam, że

nie zamykamy konsulatów w Lille i Kolonii.

Mówi-

my wyłącznie o przeniesieniu siedzib do takich

miejsc, które bardziej odpowiadają potrzebom.

W Kolonii, mówiłem już o tym na posiedzeniu ko-

misji, jest 3,5 tys. m

2

plus hektar gruntu na kon-

sulat, w którym powinno pracować 18 osób.

To 200 m

2

na pracownika.

Są jakieś granice marnotrawstwa,

które mogę tolerować.

To powinno być zrobione już

wiele lat temu.

Pana posła Wojciecha Penkalskiego mogę z satys-

fakcją poinformować, że we wtorek Rada Ministrów

przyjęła projekt ustawy, która upoważnia prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej do ratyﬁkowaniakonwencji

o osobach niepełnosprawnych.

Panowie posłowie Godson i Munyama sugerują

aktywizację polskiej polityki zagranicznej wobec

Afryki.

Pełna zgoda.

Z tym że np. utrzymanie na-

szej placówki w Luandzie jest bardzo kosztowne,

ale mimo to to robimy.

W tym roku wybieram się

wraz z biznesmenami z wizytą do Afryki po to,

żeby właśnie nasz biznes też był obecny na tym

obiecującym rynku.

W jaki sposób MSZ wykorzystuje potencjał absol-

wentów z państw arabskich i Afryki po studiach

w Polsce?

W wielu krajach, także w Azji, w Wietna-

mie na przykład, powstają stowarzyszenia absolwen-

tów.

Staramy się podtrzymać kontakt z tymi ludźmi.

Oni na przykład w Wietnamie pełnią w tej chwili

bardzo odpowiedzialne funkcje państwowe.

Stowa-

rzyszenia absolwentów szkół polskich mamy też w Tu-

nezji.

Zamierzamy również stworzyć afrykańską sieć,

jeśli chodzi o absolwentów polskich uczelni.

Mamy

nadzieję, że to pomoże naszemu biznesowi.

Pan Roman Kotliński z Ruchu Palikota pytał,

dlaczego głównymi beneﬁcjentamikonkursówpomo-

cowych MSZ są jednostki kościelne.

Mam wrażenie,

że już z tej trybuny odpowiadałem panu posłowi na

dokładnie takie samo pytanie.

Muszę temu zaprze-

czyć.

Jednostki kościelne nie są głównymi beneﬁcjen-

tami.

W ramach ostatniego konkursu MSZ „Polska

pomoc rozwojowa” na ten rok przyznano 76 dotacji,

z czego pięć organizacjom działającym na podstawie

przepisów ustawy o stosunku państwa do Kościoła,

tj. Caritasowi, Salezjańskiemu Wolontariatowi Mi-

syjnemu „Młodzi Światu”.

To dwie z tych pięciu.

Pan poseł Łukasz Gibała pytał też o udział nasze-

go kraju w misjach międzynarodowych.

Oczywiście

pan poseł rozumie, że tego nie da się zaplanować, bo

misje wynikają z nieprzewidzianych sytuacji.

To, co

można zaplanować, to zdolność naszych Sił Zbroj-

nych do wysłania pewnej określonej liczby żołnierzy

w jednym czasie.

Polska angażuje się w najważniejsze

misje Unii Europejskiej i NATO w takich miejscach

jak Afganistan, jesteśmy też w Kosowie, Bośni i Her-

cegowinie, a także w Mołdowie i Gruzji – w siłach

policyjnych.

To jest rozległy temat, ale może do

protokołu podam, że w tej chwili skala tego zaan-

gażowania jest następująca: w ISAF w Afganista-

nie – 2,5 tys. żołnierzy i 200 w odwodzie; w KFOR

na Bałkanach – do 300; w misji Unii Europejskiej

EUPOL w Afganistanie – 3 policjantów i 1 pracownik

kontraktowy; w Gruzji – 21 osób plus 3 pracowników

kontraktowych plus szef misji gen. Andrzej Tyszkie-

wicz; w EUBAM Mołdowa – 14 osób plus 4 pracow-

ników kontraktowych; w EUFOR w Bośni i Hercego-

winie – do 50 żołnierzy; w EULEX Kosowo – 122 osoby

plus 21 pracowników kontraktowych; EUPOL Kongo

– 2 pracowników kontraktowych.

Ponadto mamy

22 obserwatorów wojskowych i cywilnych w misjach

ONZ w Liberii, Saharze Zachodniej, Kongo, Afgani-

stanie, Kosowie, Sudanie.

Kolejne pytanie zadał pan poseł Arkadiusz Mu-

larczyk.

Ta sprawa wraca, nie wiem dlaczego to tak

kogoś ekscytuje.

Chodzi mianowicie o ekspertyzy

w związku z przemówieniami.

Tak, chciałbym po-

twierdzić: korzystamy z ekspertów, w szczególności

wtedy, gdy przemówienia wygłaszane są w językach

obcych.

Chodzi o to, aby prezentacje, nie tylko moje,

ale i pracowników resortu, były na najwyższym pozio-

mie merytorycznym.

Oczywiście zawieramy stosowne

umowy, których szczegóły są naturalnie tajemnicą

handlową, ale to są honoraria porównywalne z wyna-

grodzeniami innych doradców zagranicznych.

A sam

ambasador Crawford szkolił też naszych ambasado-

rów przed prezydencją, także z przygotowywania tek-

stów wystąpień publicznych w języku angielskim.

Te

szkolenia okazały się bardzo przydatne.

Kolejne pytanie pana posła Łukasza Gibały doty-

czyło tego, czy misja w Afganistanie się przeciągnie.

Nie sądzimy.

Sądzimy, że na szczycie podjęta zostanie

decyzja o zakończeniu misji, zgodnie z wolą prezy-

denta Afganistanu Hamida Karzaja, który powie-

dział, że chciałby, aby wojsk obcych nie było do koń-

ca jego kadencji upływającej w 2014 r.

Nasze główne

siły na pewno wycofają się do 2014 r.

Nie wykluczamy

jakiegoś zaangażowania szkoleniowego lub innego,

ale już w znacznie mniejszej skali.

(Głos z sali: W jakiej skali?)

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

Trudno to przewidzieć 2 lata naprzód, ale chciał-

bym zdementować wrażenie, jakoby Polska była

główną siłą czy ponosiła największe oﬁary w opera-

cji ISAF.

Stany Zjednoczone mają tam 90 tys. żoł-

nierzy i straciły 1918 żołnierzy, Zjednoczone Króle-

stwo – 9,5 tys. żołnierzy, 407 oﬁar, Niemcy – 4800

żołnierzy, 53 oﬁary,Francja–3900żołnierzy,83oﬁa-

ry, Włochy – 4 tys. żołnierzy, 46 zabitych.

Polska jest

na piątym miejscu wśród kontyngentów europej-

skich, jak już powiedziałem: 2,5 tys. żołnierzy, z cze-

go 36 straciło życie.

To jest sojusz wojskowy i każde

użycie sił wiąże się z oﬁarami.

Przypominam,żePol-

ska podjęła decyzję o udziale w tej misji nie za na-

szych czasów, lecz za czasów jednego z poprzednich

rządów.

To był pierwszy moment, w którym Sojusz

Północnoatlantycki uznał, że jedno z państw człon-

kowskich zostało zaatakowane, zginęło prawie 3 tys.

niewinnych cywilów.

Polska w odruchu solidarności

sojuszniczej powiedziała: tak, tego nie można tolero-

wać.

Jeżeli zatem chcemy, aby inni okazali wobec nas

solidarność, gdy to my będziemy zaatakowani, to my-

ślę, że ta elementarna solidarność w tym wypadku

była uzasadniona.

Pan poseł Mariusz Antoni Kamiński zapytał

o ﬁnansowanie utrzymania afgańskiej armii po

2014 r.

Nie przewidujemy tego.

Wiemy, że są takie

pomysły, ale raczej skłaniamy się ku zaangażowaniu

w sferze cywilnej, na przykład w zakresie przygoto-

wywania kadry dla administracji publicznej oraz

policji.

Przypomnę, że dzisiaj największą pozycję

w zakresie polskiej pomocy rozwojowej w wysokości

około 40 mln na około 125 mln całej naszej pomocy

rozwojowej, którą dysponuje Ministerstwo Spraw Za-

granicznych, stanowi właśnie wsparcie Afganistanu.

Dlaczego rząd w niewystarczającym stopniu uwzględ-

nia w swojej polityce zagranicznej wschodzące mocar-

stwa, na przykład Indie?

Zapytał o to pan poseł Iwiń-

ski.

Uważam, że to jest niesprawiedliwy zarzut, gdyż

moja wizyta w Indiach w maju, przepraszam, w lipcu

zeszłego roku, a premiera Tuska – moja wizyta była

pierwszą w historii ministra spraw zagranicznych

w wolnej Polsce, a był tam też premier…

(Poseł Tadeusz Iwiński: Premier Miller był w Ban-

galore 10 lat temu.)

Być może, ale była to pierwsza w wolnej Polsce

wizyta ministra spraw zagranicznych.

Natomiast

premier Tusk był w Indiach w 2010 r.

Mamy podpi-

sany duży kontrakt z Indiami, oby został szczęśliwie

wykonany.

Nasze obroty sięgnęły w zeszłym roku

1800 mln dolarów, co stanowi wzrost, licząc rok do

roku, o 42%.

Obyśmy ze wszystkimi krajami mieli

takie wzrosty obrotów.

Ma rację pan poseł Tomasz Piotr Nowak, że po-

winniśmy zintensyﬁkować stosunki z Brazylią.

W zeszłym roku priorytetem była prezydencja, w tym

roku zamierzam odwiedzić zarówno Chiny, jak

i Brazylię.

Co MSZ robi na rzecz zmniejszenia dużych deﬁ-

cytów handlowych z niektórymi krajami Azji?

Przede

wszystkim, jak państwo wiecie, te deﬁcyty to nie na-

sza specjalność.

Większość krajów europejskich, jeśli

nie wszystkie, ma deﬁcyty handlowe z Chinami, Ja-

ponią czy Republiką Korei.

W naszym wypadku jest

trochę lepiej niż w wypadku innych krajów, bo po

części wynika to z napływu kapitału inwestycyjnego

do naszego kraju.

Polska jest też miejscem, gdzie oni

produkują na rynek europejski i większość tej pro-

dukcji jest reeksportowana.

A więc, jak mawia kla-

syk, ma to też swoje plusy dodatnie.

W tym roku

zamierzamy zaktualizować, pochodzącą sprzed 3 lat,

strategię Polski wobec Azji i Pacyﬁku.

Mam jednak

nadzieję, że Wysoka Izba zgodzi się ze mną, że dzięki

temu, iż negocjacje handlowe w naszym imieniu pro-

wadzi Komisja Europejska, w imieniu całej Unii Eu-

ropejskiej, największej gospodarki świata, uzyskuje-

my znacznie lepsze warunki tego handlu, niż uzy-

skalibyśmy, negocjując z Chinami, drugą gospodarką

świata, samodzielnie jako kraj.

Pan poseł Waszczykowski twierdzi, że porozumie-

nie w sprawie strategicznej współpracy z Chinami,

które zawarł prezydent Komorowski podczas swojej

niedawnej wizyty w Chinach, jest pozbawione treści.

Uważam, że to jest niecelny zarzut, gdyż w ciągu

kilku tygodni od zawarcia tego porozumienia Chiny

potwierdziły pierwszą od 25 lat wizytę premiera Chin

roku.

W Warszawie odbędzie się także prezentacja

oferty gospodarczej całego naszego regionu, więc wy-

daje mi się, że to jest bardzo dobra realizacja tego

porozumienia.

Pani poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk pyta,

dlaczego w posiedzeniach sejmowych i senackich ko-

misji uczestniczył trzeci garnitur przedstawicieli

MSZ.

Oczywiście można się sprzeczać, kto stanowi

pierwszy, a kto trzeci garnitur.

Zapewniam panią

poseł, że nigdy nie było naszą intencją lekceważenie

naszej władzy zwierzchniej, a w szczególności Sena-

tu.

To ja wprowadziłem po raz pierwszy jako minister

zwyczaj, że kandydaci na konsuli, a także na amba-

sadorów, ale zdaje się, że chodzi o sprawy polonijne,

przedstawiają swój plan działania…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Tylko do

tego ograniczyły się komisje senackie.)

...komisjom nie tylko sejmowym, ale także senac-

kim.

Mam nadzieję, że to uspokaja panią co do na-

szego szacunku dla Senatu.

Mam wrażenie, że pan

minister Borkowski, gdy służył jako parlamentarny

sekretarz stanu, prowadził bardzo intensywną

współpracę z komisjami polonijnymi obu Izb i został

zatwierdzony przez komisje jednogłośnie, więc chyba

jego praca została doceniona.

Co zrobiło MSZ w celu zlikwidowania dyspropor-

cji pomiędzy sytuacją mniejszości polskiej w Niem-

czech i mniejszości niemieckiej w Polsce?

Prowadzi-

my na ten temat intensywny dialog, choć pani poseł

doskonale wie, z czego wynika ta dysproporcja.

Wy-

nika ona przede wszystkim z traktatu z 1991 r.,

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

a także z odmiennej sytuacji.

Większość obszarów,

na których mieszkała polska mniejszość w III Rze-

szy, w wyniku rozstrzygnięć i zwycięstwa sprzymie-

rzonych nad Niemcami w II wojnie światowej przy-

padła Polsce.

Stąd zdecydowana większość Polaków

w Niemczech…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: To są nie-

mieckie argumenty, panie ministrze.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł, proszę nie przerywać.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: To jest

prawda.

To są niemieckie argumenty.)

Ale debata się zakończyła.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Rozumiem, że to jest…

( Poruszenie na sali)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

I zadawanie pytań też się zakończyło.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Większość osób poczuwających się do kultury pol-

skiej, identyﬁkujących się z Polską, przybyła do Nie-

miec na innych zasadach.

Niemniej konsekwentnie

zabiegamy o rozszerzenie nauczania języka polskiego

i przede wszystkim o realizację, wdrożenie ustaleń

okrągłego stołu, którego kolejne spotkanie ma mieć

miejsce już w przyszłym miesiącu.

Żałuję, że pani poseł nie napisała do mnie w spra-

wie domu Jana Baczewskiego.

Przyznam, że pierw-

szy raz...

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Pisałam.)

Ale nie do mnie.

...dowiaduję się o sprawie.

Zainteresuję się tą spra-

wą.

(Poseł Anna Fotyga: Ambasador bardzo dobrze

zna tę sprawę.

Zły przepływ informacji.)

Jeśli wiedzą, to bardzo się cieszę, że ministerstwo

intensywnie...

(Głos z sali: Nic nie robi.)

...interweniuje.

Chciałbym skorygować pewne chyba nieporozu-

mienie.

Prawdą jest, że Senat już przed wojną patro-

nował polityce polonijnej i chciałbym podkreślić, że

mamy nadzieję, że będzie jej patronował nadal i że

właśnie powróciliśmy do dobrej praktyki przedwojen-

nej, kiedy to Senat patronował, ale środki polonijne

były w departamencie konsularnym MSZ i w tej

chwili do niego wróciły.

Jak MSZ wyobraża sobie kontynuowanie inwesty-

cji polonijnych, skoro środki na ten cel zostały w bu-

dżecie Kancelarii Senatu RP ograniczone do 3 mln?

Ma pani rację, że liczyliśmy na to, że całe 10 mln

w budżecie Kancelarii Senatu RP to będą środki na

dokończenie inwestycji.

To będzie wyzwanie, z któ-

rym mamy nadzieję sobie poradzić, we współpracy

z Senatem.

W tej chwili już został przygotowany

i ogłoszony konkurs, z jasno określonymi regułami,

na wydatkowanie środków.

Termin przyjmowania

wniosków upływa 13 kwietnia.

Przygotowaliśmy też

a w konsultacjach wzięło udział 100 organizacji pol-

skich i polonijnych.

Zwiększamy także o 9 osób za-

trudnienie w departamencie współpracy z Polonią,

aby poradzić sobie ze zwiększonymi obowiązkami,

choć zwracam uwagę, że w Senacie nadal pozostaje

17 etatów w Biurze Polonijnym, mimo że środki zo-

stały przekazane w większości do MSZ.

Pani poseł pyta też o kwestię sprzedaży budynku

konsulatu w Kolonii.

Już sprawę wyjaśniałem

w komisji sejmowej, ale powtórzę, to jest budynek

byłej ambasady PRL w Kolonii.

Kiedyś pracowało

tam sto kilkadziesiąt, może nawet powyżej 200 osób.

Według naszych ocen ten lokal pięciokrotnie prze-

wyższa nasze potrzeby.

Szacujemy, że konsulat

średniej wielkości może obsłużyć 18 osób, tam jest

3,5 tys. m

2

powierzchni biurowej, czyli przypadało-

by prawie 200 m

2

na pracownika plus 1 ha gruntu.

Przyzna pani, że to zbyt dużo.

Spodziewamy się, że

dzięki redukcjom etatowym i oszczędnościom, a przy-

pomnę, że etaty zagraniczne są kosztowne, zaosz-

czędzimy na tej jednej racjonalizacji 2,5 mln zł rocz-

nie.

Bardzo proszę o poparcie Wysokiego Sejmu dla

racjonalizacji naszych nieruchomości za granicą.

Zresztą pan poseł Arkadiusz Mularczyk przed chwi-

lą sugerował, że zbędne działki, np. w Berlinie, mo-

głyby być sprzedane.

Pan poseł Arkadiusz Mularczyk, ale podejrze-

wam, że też inni posłowie, pytał o sytuację mniejszo-

ści na Litwie.

Myślę, że w tej sprawie już wszystko

zostało powiedziane.

Niestety strona litewska, mimo

starań kolejnych rządów, mimo zapisów w traktacie

polsko-litewskim, nie spełniła postulatów naszych

rodaków.

Przypomnę czasy bardzo bliskich, osobi-

stych relacji między prezydentami Polski i Litwy,

prezydent Lech Kaczyński odwiedził ten kraj bodaj-

że 14 razy, i nawet podczas jego ostatniej wizyty za-

miast uchwalić ustawę o pisowni polskich nazwisk,

Sejmas litewski tę ustawę odrzucił, czyli polityka

bardzo bliskiej współpracy niestety też nie odniosła

skutku.

Jak powiedziałem w exposé, liczymy na to,

że może nowy rząd litewski zechce przyjąć lepszy

stosunek do mniejszości polskiej.

Chciałbym jedną drobną rzecz skorygować.

Nasz

konsul, który odwiedza Sycylię, aby spotykać się

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

z Polonią czy wydawać dokumenty, wynajmuje salę

paraﬁalną, więc jest to też z korzyścią dla polskich

sióstr.

Planujemy też utworzenie konsulatu honoro-

wego w Reggio di Calabria.

(Poseł Anna Fotyga: To będzie lepiej.)

Chciałbym powiedzieć, że rzeczywiście państwa

polskiego nie stać na utrzymanie, na założenie kon-

sulatu we wszystkich miastach, które odwiedzają

polscy turyści.

Natomiast instytucja konsuli honoro-

wych to bardzo użyteczna instytucja, bardzo proszę

nie drwić.

Jesteśmy wdzięczni obcokrajowcom, któ-

rzy honorowo, bez wynagrodzenia, podejmują się

udzielania pomocy polskim turystom i promować

nasze interesy w swoich krajach zamieszkania.

Pan poseł Mularczyk pytał, jak MSZ reagował na

powstanie dyskryminacyjnego portalu Partii na

rzecz Wolności?

Dziękuję za to pytanie.

Reagowali-

śmy bardzo zdecydowanie.

W ciągu kilku dni nasza

ambasada i centrala interweniowały w instytucjach

holenderskich.

Podjęliśmy inicjatywę wspólnego listu

otwartego dziesięciu ambasadorów państw Europy

Wschodniej i Środkowej do elit politycznych Nowej

Zelandii, Niderlandów – przepraszam.

Rozmawiałem

też osobiście o tym z panem ministrem Rosenthalem.

Będziemy tę sytuację monitorować.

Z tego, co wiem,

portal ma kłopoty, bo zdaje się, że większość komen-

tarzy na nim zamieścili Holendrzy i Polacy protestu-

jący przeciwko jego istnieniu.

Pan poseł Waszczykowski pytał o sprawę tarczy.

Sprawa ma swoją historię, wiemy o zaangażowaniu

pana posła Waszczykowskiego w tę sprawę i o jego

dymisji z rządu za to, że przekroczył swoje uprawnie-

nia i próbował zawrzeć umowę wbrew stanowisku

rządu polskiego.

Zarzut braku ratyﬁkacji z 2008 r.

powtarzany jest jak mantra, po raz czwarty w deba-

cie sejmowej, tymczasem ratyﬁkacja wersji umowy

wynegocjowanej z administracją prezydenta Busha

nie miała najmniejszego sensu w sytuacji zapowie-

dzianego przez prezydenta Obamę, tuż po objęciu

urzędu, gruntownego przeglądu systemu obrony

przeciwrakietowej Stanów Zjednoczonych.

Byłoby to

nie tylko martwe porozumienie.

Ja bym nie śmiał

przedstawić Sejmowi porozumienia, o którym wiem,

że może nie wejść w życie.

Nie śmiałbym narazić Sej-

mu na śmieszność, która by polegała na tym, że ra-

tyﬁkowalibyśmy porozumienie, które w ciągu kilku

tygodni czy miesięcy zostałoby odrzucone przez dru-

gą stronę.

Zapewniam po raz kolejny, że gdyby Stany

Zjednoczone chciały realizować porozumienie w tam-

tej wersji, to by je zrealizowały.

A przypominam, że

nawet w tej nowej wersji umowa w tej chwili jeszcze

nie jest...

(Poseł Anna Fotyga: Pan minister mówi nie-

prawdę.)

Bardzo proszę o przywołanie pani poseł do po-

rządku.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł, prosiłem, naprawdę raz jeszcze to ro-

bię i nie chciałbym zwracać po raz kolejny uwagi.

Panie ministrze, proszę.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Przypominam, że porozumienie aneksowaliśmy,

dopiero wtedy Sejm je ratyﬁkował, ale do dzisiaj ne-

gocjujemy umowy wykonawcze do tego porozumie-

nia.

To jest kilkanaście bardzo szczegółowych umów.

A więc nie było najmniejszej szansy, tak jak to sobie

miłośnicy tarczy wyobrażali, żeby zaszantażować

Stany Zjednoczone tym, że ktoś tam zacznie kopać

łopatą w Redzikowie.

To było od początku naiwne

i niewykonalne.

Natomiast pełna zgoda z panem posłem Waszczy-

kowskim co do tego, że nie jest ruchem przyjaznym

rozmieszczanie nowych rodzajów broni w obwodzie

królewieckim.

Właśnie dlatego wyraziłem swoją dez-

aprobatę w dzisiejszym exposé i to powinno się spo-

tykać, i już się spotkało, z reakcją nie tylko Polski,

ale całego Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Konse-

kwentnie we wszystkich rozmowach z naszymi rosyj-

skimi partnerami podnosimy to jako poważny pro-

blem w naszych stosunkach.

Prawa strona chwali, ale lewa strona gani, na

przykład ustami premiera Leszka Millera, nasz sto-

Ponieważ jedni ganią, drudzy chwalą, to uważam, że

nasze stanowisko jest optymalne.

(Poseł Tadeusz Iwiński: To jest naiwne myślenie.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Szanowni państwo...

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Ale w exposé powiedziałem, i mam nadzieję, że to

wszyscy usłyszeli, iż niektóre aspekty tego, co się

dzieje, nas niepokoją i że Węgry niosą brzemię odpo-

wiedzialności za reputację całego naszego regionu,

jeśli chodzi o przestrzeganie norm demokratycznych.

Ale nie będziemy publicznie przyjaciół obgadywać.

Pan poseł Leszek Miller krytykuje nas także za

niezaakceptowanie w pełni Karty Praw Podstawo-

wych.

Karta została zaakceptowana, ale faktycznie

Polska przystąpiła do protokołu brytyjskiego.

Praw-

nicy MSZ twierdzą, że nie ma to praktycznie żadne-

go znaczenia, a zmiana tego stanu rzeczy nie jest

czymś, co możemy zrobić jednostronnie.

Wymagało-

by to otwarcia całego procesu renegocjacji traktatu,

wymagałoby zmiany traktatu i jego ponownej raty-

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

ﬁkacji we wszystkich państwach członkowskich.

Przyzna pan poseł, że to niełatwa procedura jak na

coś, co według nas nie ma znaczenia w praktyce.

(Poseł Tadeusz Iwiński: Czyli do końca świata bę-

dziemy za wasze błędy cierpieli.)

minam Wysokiej Izbie...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie ministrze, przepraszam bardzo.

Sam pan

prosi, żebym uważał na to, by panu nie przeszkadza-

no, a więc proszę też posłów nie zachęcać, żeby z pa-

nem dialogowali.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

A więc tylko odpowiem na tę jedną interwencję.

Mianowicie przystąpienie do protokołu brytyjskie-

go, jak zapewne prawa strona sali pamięta, było

ceną, jaką rząd zapłacił – uzgodnieniem z prezyden-

tem Lechem Kaczyńskim – po to, aby możliwa była

ratyﬁkacja wynegocjowanego przez prezydenta Ka-

czyńskiego i panią minister Annę Fotygę traktatu

z Lizbony.

Pan poseł Gibała pyta, czy Polska ma nadal szan-

se na wynegocjowanie 300 mld zł w ramach negocja-

cji wieloletnich ram ﬁnansowych 2014–2020.

Ma

szanse, ale łatwo nie będzie.

(Poseł Romuald Ajchler: A przed wyborami było

tak ładnie.)

Powiedzieliśmy, że...

Przepraszam, nie będę tak

dyskutował.

Pan Mariusz Kamiński stawia zarzut niezreali-

zowania priorytetu rozwoju wspólnej polityki bezpie-

czeństwa i obronności.

Faktycznie nie wszystko, o co

zabiegałem, się udało.

Chciałem pójść znacznie dalej.

Uzyskaliśmy tyle, na ile gotowe było się zgodzić tak

naprawdę jedno państwo – Wielka Brytania.

Uzyska-

liśmy uruchomienie Europejskiego Centrum Kryzy-

sowego w Brukseli, które zarządza w tej chwili ope-

racją w Rogu Afryki.

Chcieliśmy pójść dalej, miano-

wicie ustanowić połączone dowództwo europejskie.

Ponieważ Prawo i Sprawiedliwość jest w Parlamencie

Europejskim we frakcji razem z brytyjskimi konser-

watystami, którzy zawetowali te nasze polskie ambi-

cje – którym, jak rozumiem, pan poseł sprzyja – bar-

dzo liczę na Prawo i Sprawiedliwość i na pana posła

osobiście, że przekona brytyjskich torysów do odej-

ścia od tego ideologicznego sprzeciwu wobec wzmoc-

nienia europejskiej obrony i zgody na te weimarskie,

ale i szerzej, bo Polska ma za sobą 26 krajów, koncep-

cje.

Bo jeśli nie, to, tak jak mówiłem w exposé, bę-

dziemy chyba zmuszeni do zastosowania mechani-

zmu wzmocnionej współpracy bez Wielkiej Brytanii,

a Wielka Brytania jest krajem, który ma największy

budżet obronny w Europie.

A więc z tego, ale także

z innych powodów nie chcielibyśmy tracić Wielkiej

Brytanii.

Na Prawie i Sprawiedliwości ciąży więc

brzemię olbrzymiej odpowiedzialności w tej sprawie

i bardzo o to proszę.

Pan poseł Arkadiusz Mularczyk był bardzo ak-

tywny, a więc powracam do jego pytań.

Czy Europa

ma być Europą ojczyzn, czy Europą rządu gospodar-

czego.

To nie jest dokładnie taka alternatywa.

Oso-

biście sądzę, że Europa zawsze będzie Europą oj-

czyzn, bo nikt nam naszej ojczyzny nie odbierze.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Chyba że pan.)

Panie pośle, Europa będzie Europą ojczyzn i bę-

dzie Europą państw członkowskich.

I to państwa

członkowskie będą decydowały o tym, czy, ile i jakie

ewentualnie dodatkowe kompetencje przekazywać

na szczebel unijny.

Pan poseł Jarosław Sellin pyta, czy przyłączamy

się do niemieckich inicjatyw dotyczących przyszłości

Europy.

W odróżnieniu od Prawa i Sprawiedliwości

Platforma Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludo-

we są w Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie

Europejskim, a więc nikogo nie powinno dziwić, że

niektóre nasze koncepcje współbrzmią z koncepcjami

innych partii w tej partii europejskiej.

Pyta pan poseł Sellin, czy nie możemy się wysilić

na inne propozycje niż połączenie funkcji przewod-

niczącego Komisji i Rady Europejskiej oraz utworze-

nie wspólnej europejskiej listy w wyborach do Parla-

mentu Europejskiego.

Czytam omówienie jego wy-

stąpienia i nie widzę tych innych propozycji.

Jeśli

jakieś ma, poważne i ciekawe, bardzo chętnie je roz-

ważę.

I właśnie połączenie tych dwóch funkcji ma

wzmocnić to, o co zabiegały kolejne rządy i co także

jest w programie wyborczym, było w manifeście wy-

borczym Prawa i Sprawiedliwości podczas ostatnich

wyborów, mianowicie wzmocnienie metody wspólno-

towej, bo chyba w tej sprawie zgadzamy się w poprzek

spektrum sejmowego.

Odnotowuję sceptycyzm posła Waszczykowskiego

w sprawie Europejskiego Funduszu na Rzecz Demo-

pejska zobowiązała się do zasilenia go jednym euro

na każde euro, które wpłacą państwa członkowskie.

A więc moim zdaniem jest to taki klasyczny mecha-

nizm zwielokrotniania polskiej siły oddziaływania.

Mariusz Kamiński pyta o kryzys relacji Unia Eu-

ropejska – NATO.

Co fakt, to fakt.

Wynika to, jak

pan poseł wie, z blokady Turcji, jeśli chodzi o bliższą

współpracę, a to z kolei wynika z nierozwiązanego

konﬂiktu cypryjskiego.

Bardzo nad tym boleję.

Sam

proponowałem na przykład w Afganistanie wykorzy-

stanie potęgi Unii Europejskiej jako supermocarstwa

w pomocy rozwojowej dla rozwoju pięciu południo-

wych prowincji Afganistanu, po to aby przyspieszyć

moment przekazania Afganistanu prawowitym go-

spodarzom.

To było niemożliwe, gdyż takie unijne

centra rozwojowe musiałyby być chronione przez

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

NATO, a to wymagałoby zawarcia umowy.

Tymcza-

sem umowy nie można zawrzeć, bo Turcja z Grecją

nadal kłócą się o Cypr.

Życzę zatem kolejnym prezy-

dencjom więcej szczęścia w tej sprawie.

Pan poseł Leszek Miller pytał o stosunki z Fran-

cją i brak spotkania z kandydatem na prezydenta

Hollande’em. Spotkanie było.

Myślę, że w SLD prze-

stano dokładnie śledzić prasę.

Było spotkanie na

możliwie najwyższym szczeblu.

(Poseł Tadeusz Iwiński: Pytałem o spotkanie pre-

miera.)

Spotkanie było na możliwie najwyższym szczeblu

z prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej i, co więcej,

przedstawiciel strony francuskiej kandydat Hollande

po powrocie…

(Poseł Tadeusz Iwiński: Pytałem o pana i o pre-

miera, a nie o prezydenta.)

…do Francji wyraził olbrzymią satysfakcję ze

swojej wizyty w Polsce.

Pakt ﬁskalny został zawarty w sposób nieudolny

i prowadzi do marginalizacji Polski wobec państw

strefy euro.

Nie wiem, na czym pan poseł Waszczy-

kowski opiera tę opinię, ale chciałbym, bo to chyba

pojawiło się w wypowiedzi posła Mularczyka, zapytać

retorycznie: Jak państwo to sobie wyobrażacie – żeby

Polska była w centrum decyzyjnym, jednocześnie

będąc przeciwko, a jesteście przeciwko, przystąpieniu

do strefy euro?

Przystąpienie do paktu ﬁskalnego

dało nam to, że będziemy mieli wgląd, będziemy mie-

li status obserwatora na niektórych szczytach.

Do tej

pory tego nie mieliśmy.

A więc uzyskaliśmy coś,

mimo że nie weszliśmy do strefy euro.

Jeśli napraw-

dę chcecie, żeby Polska była w najwęższym kręgu

decyzyjnym, to nie możecie jednocześnie sprzeciwiać

się wejściu do strefy euro.

Jak sobie to wyobrażacie?

Że będziemy decydować o grupie euro i jej sprawach,

nie mając w Polsce euro?

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Ma pan zgodę na

euro?)

Mówię o pewnym naiwnym wyobrażeniu, jak się

robi politykę zagraniczną.

To jest po prostu niewy-

konalne.

A co do wejścia do strefy euro, to oczywi-

ście wszyscy wiemy, że to wymaga zmiany polskiej

konstytucji.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Brytyjczycy nie wie-

dzą, jak się robi politykę?)

Dlatego nie są w streﬁe euro i dlatego w tej spra-

wie nie są w ścisłym kręgu decyzyjnym.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Cameron nie wie?)

Przepraszam, nie chcę się powtarzać, a było to

przygotowywane na gorąco.

Zacytuję z pamięci, bo

nie chciałbym pominąć tak ważnego głosu.

Jeden z po-

słów Ruchu Palikota pytał, czy zamierzamy dostar-

czyć broń dla partyzantów na Białorusi i w Rosji.

Czy

dobrze zapamiętałem?

(Głos z sali: Tak.)

Przyznam, że dzisiaj jestem tutaj…

(Poseł Rafał Grupiński: Pan poseł był w gorączce.)

…w Sejmie, więc dzisiejszych depesz z Mińska

i z Moskwy jeszcze nie przeczytałem.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Palikota tam wy-

słać.)

Nowością jest dla mnie fakt istnienia ruchu par-

tyzanckiego na Białorusi czy w Rosji, ale pragnę

uspokoić Wysoką Izbę, że nawet jeśli taki ruch po-

wstanie, Polska nie ma żadnych planów dostarczania

mu jakiegokolwiek sprzętu wojskowego.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Najemników od Pa-

likota można wysłać.)

Kilku posłów podnosiło kwestię naszego handlu

z Rosją.

Chciałbym najpierw skorygować, bo wspo-

mniano o sumie 4 mld zł, a tymczasem polski eksport

do Rosji w zeszłym roku to 25 mld zł i jest to kolejny

wzrost, jeśli chodzi o zeszły rok, o 22%.

Temu służy

także współpraca regionów.

Nasza dyplomacja zachę-

ca polskich przedsiębiorców.

Na przykład w najbliż-

szych dniach takimi priorytetowymi regionami będą

obwód rostowski i Kraj Stawropolski.

Będziemy tam

promować polskie technologie innowacyjne w zakre-

sie rolnictwa, infrastruktury komunalnej oraz ochro-

ny środowiska.

Padło też wiele pytań o to, czy jesteśmy wystar-

czająco dobrze, po partnersku traktowani przez Sta-

ny Zjednoczone w związku z kwestią wiz.

Ja bym tego

tak nie ujmował.

Owszem, wizy są ważne i byłoby

miło, gdybyśmy nie musieli stać przed konsulatem

na Pięknej – żeby było jasne, minister spraw zagra-

nicznych też potrzebuje wizy do USA – natomiast nie

uważam, iż jest to jakiś miernik rangi stosunków

między państwami.

Przypomnę, że tak bliski sojusz-

nik Stanów Zjednoczonych jak Izrael też nie ma ru-

chu bezwizowego z tym krajem.

(Głos z sali: To nie nasza wina.)

nasi obywatele niestety łamią prawo amerykańskie,

nadal zdarzają się przypadki przebywania w Stanach

Zjednoczonych dłużej niż pozwala na to termin waż-

ności wizy.

Dlatego ponownie apeluję do naszych ro-

daków, aby nie zmniejszać szans nas wszystkich na

zniesienie ruchu wizowego i stosować się ściśle do

prawa amerykańskiego.

Ale jest takie stare powie-

dzenie: uważaj, o czym marzysz.

Wiemy, że mówimy

od wielu lat o ruchu bezwizowym.

Tymczasem zwra-

cam uwagę Wysokiej Izbie, już wspomniałem o tym

w exposé, że obok ruchu wizowego dla całej Europy

zmieniły się warunki ruchu bezwizowego.

W tej

chwili ruch bezwizowy nie odbywa się już tak jak

niegdyś, kiedy się w samolocie wypełniało zieloną

kartę i wjeżdżało do Stanów Zjednoczonych.

Dzisiaj

wymaga się uprzedniej rejestracji na stronach inter-

netowych i ta uprzednia rejestracja jest płatna, kosz-

tuje bodajże 14 dolarów.

(Głos z sali: Wszystko jest płatne, nawet telefony.)

I tej uprzedniej rejestracji trzeba dokonywać bo-

dajże co roku lub co 2 lata, tak że koszty tego zaczy-

nają być już porównywalne z ceną wizy.

A pamiętaj-

my, że wiza nie jest gwarancją wjazdu do żadnego

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

kraju, jest promesą, więc w ruchu bezwizowym ilość

cofnięć z granicy amerykańskiej zapewne będzie

większa, a to jest oczywiście znacznie bardziej niedo-

godne.

Tak więc myślę, że ten nasz...

(Głos z sali: Z wizą też mogą.)

Mogą, ale jest to mniej prawdopodobne.

Tak że

pamiętajmy o tych parametrach.

Pan poseł Tomasz Lenz z Platformy Obywatel-

skiej pytał o programy umożliwiające studentom

z państw Partnerstwa Wschodniego podejmowanie

nauki w Polsce i państwach członkowskich Unii Eu-

ropejskiej.

Tak, rzeczywiście studenci z tych państw

mogą podejmować naukę w Polsce i innych pań-

stwach członkowskich UE, korzystając z unijnego

programu Erasmus Mundus.

To jest jeden z najsym-

patyczniejszych aspektów Partnerstwa Wschodnie-

35 mln euro.

Nam samym byłoby trudno przeznaczyć

taką kwotę na ten program, więc wydaje mi się, że

multiplikuje naszą siłę oddziaływania także na

Wschód.

Poseł Iwiński pytał, czy Polska będzie popierać

uzupełnienie paktu ﬁskalnegooelementywzrostowe.

Ma pan rację co do idei, natomiast nie będziemy

zmieniać traktatu – tekst traktatu jest zamknięty

– ale oczywiście będziemy promować rozwiązania

prowzrostowe w innych formułach.

Mówiłem o tym

już w exposé.

Chodzi o dokończenie sprawy rynku

cyfrowego, dokończenie sprawy rynku usług.

Tam są

największe rezerwy wzrostu.

Cieszę się z tak wnikliwej analizy wojskowo-stra-

tegicznej pana posła Kamińskiego, jeśli chodzi o na-

szą błędną według niego decyzję o przejęciu odpowie-

dzialności za prowincję Ghazni w Afganistanie.

Szef

Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, minister

obrony narodowej mieli w tej sprawie inne zdanie.

Przypominam, że koncentracja w jednej prowincji

umożliwiła nam skupienie wszystkich polskich jed-

nostek pod jednym dowództwem i prowadzenie skład-

ne procesu przekazywania władztwa nad prowincją

władzom afgańskim.

Tak więc przyjmuję pańską opi-

nię, ale jako ktoś, kto trochę zna Afganistan, nie

zgadzam się z nią.

Pan poseł Adam Kwiatkowski z Prawa i Sprawie-

dliwości pytał, jakie jest stanowisko Polski wobec

ostatnich przypadków dyskryminacji Polaków w Ar-

gentynie.

Faktycznie media argentyńskie podały

informację, jakoby minister handlu wewnętrznego

niejaki Guillermo Moreno miał obrazić polskich pro-

ducentów w Argentynie, nazywając ich polskimi

głupcami.

Ambasador naszego kraju w Buenos Aires

natychmiast skierował list protestacyjny w sprawie

obrażania Polaków i Argentyńczyków polskiego po-

chodzenia.

Tekst protestu polskiej ambasady był

szeroko cytowany w miejscowej prasie.

Pan poseł Roman Kotliński z Ruchu Palikota py-

tał, czy Polska dysponuje sprawnymi ośrodkami ana-

litycznymi?

Dziękuję za to pytanie.

Sprawa jest mi

bardzo bliska.

Lepiej niż w przeszłości układa się

współpraca z Polskim Instytutem Spraw Międzyna-

syﬁkowany w takim globalnym indeksie think tan-

ków jako drugi w regionie, w CASE jako trzeci

w regionie.

Ośrodek Studiów Wschodnich w tym ran-

kingu zajął siódme miejsce.

Bardzo nas cieszy, że

w zeszłym roku dwa ważne think tanki, amerykań-

ski GMF oraz Europejska Rada Spraw Zagranicz-

nych, po raz pierwszy otworzyły swoje biura w War-

szawie, a w tym roku po raz trzeci już z rzędu odbę-

dą się spotkania i duża konferencja organizowana

przez Atlantic Council.

Dodam, że przeprowadziłem

kontrolę i zamierzam wdrożyć gruntowne reformy

w Instytucie Zachodnim w Poznaniu.

Co pan wywalczył dla polskich rolników podczas pol-

skiej prezydencji?

Chcę zapewnić pana posła, że za-

biegamy o równe szanse dla rolników ze wszystkich

państw członkowskich, a więc oczywiście także na-

szego, i, jak rozumiem, nasze dopłaty z każdym ro-

kiem rosną.

Jeszcze nie osiągnęły poziomu, jaki osią-

gną pod koniec obecnej perspektywy ﬁnansowej.

Z tym że proszę pamiętać, że w tej sprawie bardzo

kategoryczne stanowisko w sprawie utrzymania

wielkości budżetu dopłat ma Francja, a nie mamy aż

tak mocnych sojuszników w sprawie kluczowego dla

nas budżetu spójności.

Pan poseł niezrzeszony Ryszard Galla pytał

o współpracę przygraniczną samorządów.

Wspomnia-

łem już, że po raz pierwszy mamy 8 mln na doﬁnan-

sowywanie współpracy samorządów.

Zachęcam też

serdecznie do nawiązywania takiej współpracy w ra-

mach Partnerstwa Wschodniego.

Myślę, że zawierane

z kolejnymi krajami umowy o małym ruchu granicz-

nym też powinny być przedmiotem zadowolenia sa-

morządów.

Pan poseł Tomasz Lenz pytał też o programy sty-

pendialne w Polsce dla studentów z Białorusi.

Polska

ma największy w całej Unii Europejskiej program

stypendialny dla Białorusinów.

Jest to program im.

Kalinowskiego.

Operatorem jest Studium Europy

Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

W zeszłym

otrzymało 285 osób z Białorusi.

Przeznaczyliśmy

także 1 mln zł na kolejny rok dla Europejskiego Uni-

wersytetu Humanistycznego w Wilnie, na którym

kształcą się młodzi Białorusini.

W tym roku przewi-

dzieliśmy na to 0,5 mln zł.

Chciałbym poinformować pana posła Siedlaczka,

że toczą się w tej chwili intensywne rozmowy pomię-

dzy Polską a Republiką Czeską nie tylko w sprawie

czeskiego długu terytorialnego, ale i w sprawie całe-

go kompleksu spraw własnościowych, bo to są też

kwestie czeskich nieruchomości w Warszawie i pol-

skich w Pradze.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

Pan poseł Kazimierz Ziobro pyta o to, jak MSZ

reaguje na prześladowania chrześcijan na świecie.

Dziękuję za to pytanie.

Faktycznie w tym roku

o tym nie mówiłem.

Mówiłem o tym w exposé w ze-

szłym roku.

Polska jest jednym z zaledwie kilku

państw Unii Europejskiej, które traktują tę sprawę

priorytetowo, i zapewniam państwa, że nie było ła-

two umieścić w stosownych komunikatach Unii Eu-

ropejskiej samego słowa, samego stwierdzenia fak-

tu, że chrześcijanie są prześladowani.

Komunikatu,

który o tym nie wspominał, nie zaakceptowaliśmy

i dopięliśmy swego.

Staram się w krajach, do których podróżuję, w któ-

rych dochodzi do prześladowań, czy to w Egipcie, czy

to gdzie indziej, spotykać się z nuncjuszem, z władza-

mi kościelnymi tych krajów, aby zasięgnąć informacji

u źródła.

W tej sprawie blisko współpracujemy z Wło-

chami, z Francją i wielokrotnie podziękowania za na-

szą aktywność składała nam Stolica Apostolska.

Przepraszam, spróbuję przyspieszyć.

Pan poseł Stanisław Wziątek z SLD pyta o moni-

torowanie mediów arabskich i muzułmańskich.

Za-

pewniam pana, że to się dzieje.

Monitorujemy to na

bieżąco, nie tylko MSZ, ale także odnośne służby

państwowe.

Pan poseł Kazimierz Ziobro z Prawa i Sprawiedli-

wości pyta też, jak Polska dba o kontakty z Północą

i o współpracę bałtycką.

Otóż ze Szwecją realizujemy

szereg konkretnych inicjatyw, np. platformę energii

odnawialnej, współpracujemy w ramach strategii

a także Szwecja popiera polski pomysł utworzenia

Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji, cho-

ciaż on ma oczywiście odnosić się do sąsiedztwa

wschodniego i południowego.

W każdym razie Szwe-

cja jest naszym bliskim sojusznikiem w wielu kwe-

stiach.

Intensywnie rozwija się współpraca z Finlan-

dią.

30 maja odbędzie się wizyta ministra spraw za-

granicznych Finlandii w Polsce.

Więcej grzechów nie pamiętam.

Serdecznie dzię-

kuję za uwagę.

(Oklaski)

Nie zalecam panu ministrowi obietnicy poprawy.

Pan poseł Iwiński w trybie sprostowania.

Proszę bardzo.

Poseł Tadeusz Iwiński:

przede wszystkim powiedzieć, że niezależnie od po-

jedynczych interesujących odpowiedzi pana ministra

nie dało się – mówię to z prawdziwą przykrością – za-

uważyć jakiejkolwiek konsekwencji w odpowiedzi na

pytania, bo te odpowiedzi nie były udzielane ani we-

dług kolejności ich zadawania, ani według hierarchii,

ani według geograﬁi, ani po prostu według niczego.

Cicer cum caule, groch z kapustą.

Natomiast jedno sprostowanie i płynący z tego

szerszy wniosek.

Niech pan zmieni swoich współpra-

cowników.

Jest rzeczą zadziwiającą, że na sześć wie-

lopiętrowych pytań, które zadałem, uzyskałem odpo-

wiedź na jeden element z jednego pytania i jeden ele-

ment z drugiego pytania, i to jeden element błędny.

Z pytania, które dotyczyło kontaktów gospodar-

czych i nie tylko z nowymi potęgami: z Chinami,

Brazylią, RPA i Indiami, wyłuskał pan wątek Indii,

i to nieszczęśliwie, ponieważ pochwalił się pan, że

pan był w Indiach, że premier był w Indiach.

Prawie

10 lat temu premier Leszek Miller był w Indiach

z oﬁcjalną wizytą w Bangalore, które już wtedy sta-

ło się ważniejszą doliną krzemową aniżeli kalifornij-

skie San José, a od tego czasu nabrało znaczenia.

To samo, jeżeli chodzi o Chiny.

Pan mówi, jaka to

będzie wielka waga wizyty premiera.

Bardzo dobrze,

że premier Wen Jiabao przyjedzie, tylko że w okresie

rządów Lewicy 8 lat temu był tutaj prezydent Hu

Jintao, a to jest system prezydencki, zaś dziesięcio-

ipółmilionowe Węgry mają trzykrotnie większe inwe-

stycje chińskie niż Polska itd.

(Dzwonek)

Nie uzyskałem odpowiedzi na pytanie, co z Agen-

cją Promocji Gospodarczej, z jej powstaniem.

Bardzo się dziwię, że pan w swoim obszernym

wystąpieniu, momentami ciekawym, w ogóle nie od-

niósł się do sytuacji kadrowej ani organizacyjnej

w MSZ, o co pytałem.

Czy nie uważa pan, że należy przeprowadzić au-

dyt w MSZ, że trudno jest dostrzec spójność w zmia-

nach struktur, że bardzo dobrze, iż przychodzą mło-

dzi ludzie, ale zauważa się elementy pajdokracji

w funkcjonowaniu MSZ, itd., itd.?

Pytałem również, ponieważ tutaj wątek białoru-

ski, i słusznie, zajął należyte miejsce, co rząd robi,

generalnie zachowując się bardzo racjonalnie wobec

Białorusi, żeby nie zapominać o tych Polakach, któ-

rzy nie chcą być oﬁaramipodziałunatlepolitycznym

na Białorusi i należą do drugiej, konkurencyjnej or-

ganizacji na Białorusi.

To nie ich wina.

Nie można

o nich zapominać.

I wreszcie, żeby…

(Poseł Rafał Grupiński: To chyba nie jest druga

tura pytań.)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Panie pośle…

Poseł Tadeusz Iwiński:

…nie przedłużać…

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

…tryb sprostowania…

Poseł Tadeusz Iwiński:

…panie marszałku…

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

…dotyczy troszkę czegoś innego.

Poseł Tadeusz Iwiński:

…co rząd robi, żeby jeżeli chodzi o pakt ﬁskalny,

także promować kwestie tworzenia nowych miejsc

pracy?

I to nie jest sprawa ﬁnansowa.

A na interpelację w sprawie Węgier, którą złoży-

liśmy, pan poseł Kalisz i ja, do premiera, jak zawsze

odpowiada nr 3 czy nr 4, czy nr 5 w pana resorcie

i odpowiedź jest ezopowa.

W exposé ministrów spraw zagranicznych innych

państw sprawy funkcjonowania resortów, sprawy

kadrowe, organizacyjne, gadżetów, które bardzo do-

brze, że są przez resort używane, zajmują ważne

miejsce.

Pan w ogóle nie mówił o sprawach…

(Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikor-

ski: Mówiłem w poprzednich latach.)

Przepraszam, a co znaczy: w poprzednich latach?

To jest doroczne exposé.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Panie pośle…

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Rozumiem, że pan poseł Iwiński przypomniał czy

powtórzył pytania.

Rozumiem, że pan minister wcze-

śniej niewłaściwie je zrozumiał.

(Poseł Tadeusz Iwiński: W ogóle nie zechciał od-

powiadać.)

Proszę bardzo, pan poseł Mariusz Kamiński w try-

bie sprostowania

Poseł Mariusz Antoni Kamiński:

Nie do końca właściwie zrozumiał pan moje wypo-

wiedzi.

Być może dlatego, że pan ich nie słyszał i po

prostu nastąpił jakiś błąd w komunikacji z pana

współpracownikami, ale ja, mówiąc o błędzie, który

obniżył naszą wiarygodność, jeśli chodzi o wzięcie peł-

nej odpowiedzialności za prowincję Ghazni, nie poda-

wałem swoich opinii, ale przede wszystkim opinie

wielu wojskowych ekspertów, w tym generała Walde-

mara Skrzypczaka, byłego dowódcy Wojsk Lądowych,

który również odpowiadał za naszą misję w Afgani-

stanie, a który obecnie jest głównym doradcą ministra

obrony narodowej pana Tomasza Siemoniaka.

I druga rzecz.

Mam nadzieję, że współpracownicy

przekazali panu mój prezent: egzemplarz konstytu-

cji, i że od tej pory będzie pan pamiętał, iż Sejm nie

udzielił panu wotum zaufania, ale jedynie odrzucił

wniosek o wotum nieufności.

(Oklaski) W związku

z tym nie dostał pan nagrody w formie wotum zaufa-

nia, ale uniknął pan kary.

Ale, jak powiedziałem,

panie ministrze, co się odwlecze...

Kto wie, zobaczy-

my.

Dziękuję bardzo.

(Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikor-

ski: Przegraliście.)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję bardzo.

Chwileczkę, bo wcześniej zgłaszała się pani Doro-

ta Arciszewska-Mielewczyk, także w trybie sprosto-

wania, tak?

Przypominam, że tryb sprostowania dotyczy nie-

właściwie zrozumianej wypowiedzi.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

Dziękuję, panie marszałku.

Będę się starała.

Panie ministrze, może pan mnie nie zrozumiał,

bo pana nie było na sali.

W zastępstwie był ktoś inny,

kto się uśmiechał szyderczo, i widocznie nie zwrócił

uwagi na to, co powiedziałam.

Mówiąc o domu Ba-

czewskiego, pragnęłam zwrócić uwagę na to, że żyją

wnuczki naszego działacza Baczewskiego.

Wcześniej

zwróciłam uwagę na to, że pan Skórko, który jest

konsulem generalnym, uczestniczył w odsłonięciu

tablicy, a pan ambasador Prawda też o tym wiedział.

Jeżeli ja piszę pisma do pana Siemoniaka, który

uczestniczył w tzw. okrągłym stole i w negocjacjach,

panuje nad służbami panu podległymi.

To oznacza,

że albo pana okłamują, albo pan tego nie kontroluje,

albo z Ministerstwa Spraw Zagranicznych idzie sy-

gnał, że was to w ogóle nie interesuje.

Byłby to naj-

gorszy wariant.

To jedna sprawa.

Druga sprawa to Polonia.

Panie ministrze, pan to

już naprawdę powinien wiedzieć, że nas nie intere-

sują argumenty strony niemieckiej.

To Niemcy pod-

noszą – tu też widocznie mnie pan nie zrozumiał, był

tu pana przedstawiciel – że na tych terenach zamiesz-

kuje mniej Polaków niż zamieszkiwało przed wojną.

To nie jest argument.

Nam bezprawnie, dekretami

Goeringa zabrano status mniejszości i należy nam go

przywrócić.

Jeżeli pana wypowiedź ma potwierdzać

to, że dzielicie państwo Polonię na starą, nową, mło-

dą, emigracyjną, zarobkową i przedwojenną, to sami

przyczyniacie się do uwiarygodnienia strony niemiec-

kiej, do uwiarygodnienia ich argumentów.

Kogo pań-

stwo reprezentujecie?

Gdyby diaspora miała status,

to mogłaby mieć takie same warunki, jakie ma mniej-

szość niemiecka w Polsce.

Idąc tym tropem, można

zapytać: Po co mniejszość niemiecka w Polsce, skoro

to są Polacy?

Po co im w ogóle ten status?

A my asy-

gnujemy na to 30 mln zł.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

I ostatnie dwie sprawy.

Katania.

Panie ministrze,

w tym miejscu, w związku z którym zapłacił pan od-

szkodowanie za zerwanie umowy (Dzwonek), jest

w tej chwili, od 3 listopada, ambasada Rumunii.

Czy

Rumunów stać na utrzymanie tam placówki?

Pola-

ków nie było stać, a ich na to stać?

A pan mówi

o Neapolu.

Następna sprawa.

Jeśli chodzi o Kolonię, to pro-

szę tam utworzyć polską szkołę.

Tam są tysiące Po-

laków.

Proszę uruchomić służby, tak aby ten kon-

sulat był wykorzystany i aby było to z pożytkiem

dla Polaków, aby był informacyjny ośrodek polonij-

ny itd.

A Senat…

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Pani poseł, pani wypowiedź już daleko wykracza

poza tryb sprostowania.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

Przepraszam.

Ostatnia sprawa.

Nie zrozumiał

mnie pan.

Ja powiedziałam, że państwo wprowadzi-

liście chaos.

Pan mówi o wnioskach.

Pan tego nie

zrozumiał.

Państwo wprowadziliście chaos w przy-

znawaniu funduszy, pozbawiliście Senat tego, co wy-

konywał już tradycyjnie i wykonywał to wspaniale,

był do tego przygotowany, miał etaty i analizował

każdy wniosek jak biznesplan.

Wy państwo wzięliście

ten fundusz, a państwa praca pokazała, że się do tego

nie nadajecie, przynajmniej na przestrzeni tych lat,

w których pan jest w MSZ.

O to mi chodziło.

Bardzo

proszę o odpowiedź na pytania, które zadałam wcze-

śniej.

Chodziło mi o to, ile państwo jako MSZ od 2008 r.

do dzisiaj wyasygnowaliście pieniędzy na Polonię.

Dziękuję ślicznie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Jeśli pani poseł się zgodzi, to panu ministrowi

najlepiej będzie odpowiedzieć na te dodatkowe pyta-

nia na piśmie.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Bardzo

bym prosiła o odpowiedź na piśmie.)

Pan poseł Mariusz Jędrysek.

Proszę bardzo.

Panie ministrze, nie uzyskałem odpowiedzi, w związ-

ku z tym być może trzeba będzie sięgnąć do steno-

gramów i porównać.

Moje pytania brzmiały w ten

sposób.

Jakie są plany skonsumowania umowy o stra-

tegicznym partnerstwie z Chinami?

Polska jako

jedyny kraj w tej części Europy ma taką umowę,

a 70% inwestycji traﬁa do Chin.

Ja wiem, że przy-

jeżdża pan premier.

W tej chwili pytanie jest takie:

Jaki jest plan wykorzystania tego?

Czy jest może

szansa na to, żeby te inwestycje traﬁały także do

Polski?

To jedna sprawa.

Druga sprawa.

Pan premier mówił o tym, że część

naszej rezerwy, która ma traﬁć na ratowanie strefy

euro, traﬁ do Węgier, ale tego nie widać.

Pytanie

moje jest takie: Jak można ratować euro na Wę-

grzech, skoro tam jedyną obowiązującą walutą jest

forint?

Sprawa trzecia, dla mnie najważniejsza.

Wypo-

wiedział się pan w ten sposób, że to, że Amerykanie

prowadzą badania gazu w łupkach, to jest wielki

wasz sukces.

Proszę państwa, w 2006 r. i 2007 r. sam

wydałem koncesje, pierwsze koncesje, i została opra-

cowana strategia.

Następnie cała ta strategia, w tym

rozwiązania prawne, organizacyjne, wszystko zosta-

ło wyrzucone do kosza, a Polska na tym straciła.

Przez rozdawanie, można powiedzieć, dosłownie roz-

dawanie koncesji jest ponad 100 mld zł utraconych

korzyści.

Nie można być z tego dumnym.

Nie można

też być dumnym z tego, że amerykańskie ﬁrmy wy-

konują te badania, że rdzenie są badane niemal wy-

łącznie w Stanach Zjednoczonych.

Polacy kompletnie

nie wiedzą, co się dzieje.

Kompletnie.

Nie wiemy,

gdzie i co, nie znamy dokładnie wyników, nie znamy

dokładnie metod.

W raportach jest tylko to, co jest,

co oni chcą przedstawić, i niczego więcej nie będzie.

Jeśli w Polsce są prowadzone jakiekolwiek badania,

mówię o rdzeniach, to są one prowadzone na prób-

kach zakodowanych, więc i tak Polacy niczego nie

wiedzą.

Wyrzuciliście do kosza projekt za 60 mln zł,

mający na celu wzmocnienie aparaturowe polskich

laboratoriów, tak abyśmy my w tym uczestniczyli.

poważna strata i poważny problem.

Dziękuję.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Myślę, że do pytań dodatkowych czy powtórzo-

nych, do dodatkowych uwag pan minister mógłby się

odnieść pisemnie.

Czy teraz pan minister zechce?

Proszę bardzo, pan minister Radosław Sikorski.

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Spróbuję odpo-

wiedzieć ustnie najlepiej, jak potraﬁę, a jeśli to pań-

stwa nie usatysfakcjonuje, to oczywiście zawsze mo-

żemy doprecyzować odpowiedzi na piśmie.

Zacznę od końca.

Pan poseł Jędrysek pytał, jak

można ratować Węgry, skoro tam jest forint, a nie

euro.

(Poseł Mariusz Orion Jędrysek: Manipulacja.)

(Głos z sali: Jak można ratować euro na Wę-

Jak można ratować euro na Węgrzech, skoro tam

jest forint?

(Poseł Mariusz Orion Jędrysek: Tak, jedyna obo-

wiązująca waluta.)

Nie zrozumiał pan tego, co mówił premier Donald

Tusk o naszym ewentualnym wkładzie do Między-

narodowego Funduszu Walutowego.

Międzynarodo-

wy Fundusz Walutowy udziela różnego rodzaju po-

życzek stabilizacyjnych nie tylko streﬁeeuro.

Myteż

nie jesteśmy w streﬁe euro, a mamy tę giętką linię

kredytową w wysokości bodajże 30 mld dolarów, uzy-

skaliśmy ją na bardzo dobrych warunkach, bo ją

uzyskaliśmy, zanim wybuchł kryzys, bo zdolność po-

lityczna to zdolność przewidywania, bo mamy najlep-

szego ministra ﬁnansów w Europie.

(Wesołość na

sali) Dlatego Międzynarodowy Fundusz Walutowy

może udzielić pomocy Węgrom w takim zakresie,

w jakim Węgry o to w tej chwili zabiegają.

Tu nie ma

żadnego związku między walutą a…

Powiedziałbym

wręcz odwrotnie niż pan.

IMF został powołany wła-

śnie do tego, żeby pomagać krajom, które mają kło-

poty z bilansem płatniczym, których waluty są

w tarapatach.

Przypomnę – może to był błąd – że

Międzynarodowy Fundusz Walutowy półtora roku

temu udzielił pomocy w wysokości bodajże 1,7 mld

dolarów Białorusi, która jako żywo w streﬁeeuroteż

nie jest i wkrótce nie będzie.

Co do gazu łupkowego to podzielam pańską pasję

i pańską ocenę, jak ważny jest to projekt, ale nie po-

dzielam tego alarmistycznego tonu, jakobyśmy mieli

już stracić 100 mld.

(Poseł Mariusz Orion Jędrysek: Już straciliśmy.)

Nie.

To po prostu nie jest prawda, gdyż nikt nie

zamierzał płacić nam 100 mld za możliwość szukania

gazu łupkowego na własny koszt, podkreślam, na

własny koszt.

Te ﬁrmy ponoszą koszty poszukiwań,

państwo polskie do tego nie dopłaca.

Ja się z panem

zgadzam, że lepiej by było – można by się spierać

o to, którego rządu to były decyzje – gdyby została

wypełniona dyrektywa europejska i koncesje zostały

sprzedane na aukcjach.

Ale w tej chwili mamy nowe-

go głównego geologa kraju, jest nim pan minister

Woźniak, z którym miałem przyjemność służyć

w rządzie Prawa i Sprawiedliwości, więc myślę, że

jest to dla państwa najlepsza rękojmia na to, że w tej

chwili ta sprawa będzie prowadzona z należytą sta-

rannością i należytym względem dla interesu naro-

dowego.

Zgadzam się, że niezależnie od tego, jak

wielkie są nasze zasoby, a jesteśmy w początkowej

fazie ich określania, musimy ten gaz z tych łupków

wycisnąć do ostatniego atomu, bo jest to…

(Poseł Mariusz Orion Jędrysek: Nie ma atomów

w...)

A ja jestem ambitniejszy.

Mnie się zdaje, że gazy

też się chyba jednak składają z atomów.

Pani poseł Arciszewska-Mielewczyk chyba się za-

galopowała, mówiąc, że w Katanii powstała ambasa-

da Rumunii.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Konsu-

lat.)

Właśnie.

Ambasady są jednak przeważnie w sto-

licach państw.

(Głos z sali: Nie ma znaczenia…)

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Rumunia

ma tam konsulat, a nas nie stać.)

Rumunia ma konsulaty w wielu miejscach, w któ-

rych…

Możemy uznać inaczej, np. Rumunia ma tysiące

obywateli w Syrii, gdzie my nie mamy tysięcy oby-

wateli.

Każdy kraj ustanawia placówki tam, gdzie

widzi w tym swój interes.

Co do Kolonii, to mówiłem już, że mały, średniej

wielkości konsulat osiemnastoosobowy nie potrzebu-

je 3,5 tys. m

2

.

I nie rozumiem, skąd takie przywiąza-

nie do budynku ambasady PRL w Kolonii.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Lepiej

usprawnić działalność na rzecz Polonii niż zlikwido-

wać coś i wynajmować za ciężkie pieniądze...)

Co do wydatków MSZ na sprawy polonijne, to do

nister spraw zagranicznych – nie ja, tylko organ – był

obciążony obowiązkiem opieki nad Polonią i Polaka-

mi za granicą, a miał na ten cel zaledwie 10 mln

rocznie.

Przyznaję się, mea culpa, że sprawy domu pana

Baczewskiego nie znałem, ale od czasu zadania py-

tania zaznajomiono mnie z nią.

Jest to, jak rozu-

miem, prywatny dom, który jest przedmiotem kry-

minalnych ataków.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Histo-

ryczny.)

Historyczny dom, ale dzisiaj w prywatnych rę-

kach, który jest przedmiotem kryminalnych ataków.

Dziękuję, że pani poseł sama stwierdziła, że są tam

interwencje nie tylko wydziału konsularnego amba-

sady w Berlinie…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Nie ma

interwencji.)

…lecz także…

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Właśnie

nie ma tych interwencji.)

…ambasadora osobiście.

Domagamy się od strony

niemieckiej naprawienia szkód.

(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Nic nie

robicie w tej sprawie.)

Pan poseł Mariusz Kamiński słusznie mnie sko-

rygował.

Faktycznie nie otrzymałem wotum zaufa-

nia, a Sejm jedynie odrzucił wotum nieufności głosa-

mi bardzo szerokiego spektrum partii politycz-

nych...

(Poseł Anna Fotyga: To nie jest lekcja.)

...za co jeszcze raz serdecznie dziękuję.

Jak rozu-

miem, Prawo i Sprawiedliwość ma wniosek do Try-

bunału Stanu przeciwko mnie w tej sprawie.

I w tej

samej sprawie życzę temu wnioskowi takiego samego

sukcesu.

Pan poseł Iwiński zarzuca mi, że nie odpowiadam

na jego pytania, a ja powtórzę moją odpowiedź

w sprawie: wzrost a pakt ﬁskalny.

Panie pośle, rozu-

miem, że może być pomysł jednego z kandydatów

w wyborach francuskich, żeby powiedzieć, żeby zna-

leźć pretekst, aby odrzucić pakt ﬁskalny, bo trzeba

go uzupełnić o elementy wzrostu.

Tylko obawiam się,

że na końcu tej procedury możemy po prostu nie mieć

paktu ﬁskalnego,żektośpoprostumożeszukaćpre-

tekstu do odrzucenia paktu ﬁskalnego.

Apaktﬁskal-

ny jest dla nas niegroźny, bo, po pierwsze, jeszcze nas

nie obowiązuje, a po drugie, zasady w nim zawarte

już stosujemy.

Ja bym się więc tutaj trochę obawiał.

Moim zdaniem słuszny jest pański postulat, aby

z rygorami ﬁnansowymi szukać jednocześnie źródeł

wzrostu, szukać nowych rynków, dokończyć we-

wnątrzeuropejski rynek, skierować strumień fundu-

szy unijnych tam, gdzie można się spodziewać wzro-

stu, a więc np. na inwestycje, także w nowych pań-

stwach członkowskich.

Pełna zgoda – tylko nie

w pakcie ﬁskalnym,któregotreśćjestjużzamknięta

i który przeszedł już do etapu ratyﬁkacji.

Podnosi pan kwestię stosunku władz polskich do

konkurencyjnej organizacji polonijnej na Białorusi.

Proszę tutaj o pomoc drugą stronę sali.

Myślę, że jest

to bardzo kontrowersyjny pomysł, że mogłoby to być

określone, zgoda, że tam są Polacy, tylko że ten dru-

gi związek powstał w wyniku podzielenia tego związ-

ku, który miał demokratycznie wybrane władze,

i uznanie tego niedemokratycznego mogłoby być bar-

dzo źle przyjęte przez tych, którzy się starali, którzy

bronili niezależnej organizacji.

To jest diabelska al-

ternatywa.

Nie ma tutaj dobrych rozwiązań.

Praw-

dziwym rozwiązaniem jest to, aby władze białoruskie

przestały prześladować polską mniejszość, aby po-

zwoliły jej na autonomiczne działanie, kultywowanie

swojej kultury i tożsamości i nie ingerowały w we-

wnętrzne, demokratyczne wybory.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Jeszcze w trybie sprostowania?

Poseł Tadeusz Iwiński:

Tak.

Nie będę się już ustosunkowywał do tego, że

pan minister...

Drugi raz się wypowiadam.

Będę pro-

sił o odpowiedź na piśmie w sprawie wielkiego po-

rządku, jaki panuje organizacyjnie w MSZ, spraw

kadrowych, tego, o co pytałem dwukrotnie.

Konkret-

nie, po pierwsze, gdyby pan był obecny, kiedy wystę-

powałem, toby pan wiedział.

Tego panu nie przeka-

zano.

Po drugie, nie będę powtarzał.

Proszę o odpo-

wiedź na piśmie, ponieważ pan się nie wypowiedział

w sprawie audytu, w sprawie kadrowej, rozrostu

pana gabinetu do 70 osób, pajdokracji, dziesiątek in-

nych rzeczy, z tego...

Ale to sprostowanie nie może

tego dotyczyć.

Dwie sprawy.

Otóż François Hollande, ale i wielu

przedstawicieli innych państw, nie mówi o odrzuce-

niu paktu ﬁskalnego, tylko o możliwości pewnego

– dyplomatycznie można to zrobić w różny sposób

– wzbogacenia czy renegocjacji tego paktu.

O to cho-

dzi, o te dwa elementy, czyli o tworzenie nowych

miejsc pracy i dodanie, jakby powiedzieli Francuzi,

élan vital, rozpędu życiowego właśnie poprzez te

szanse gospodarcze.

I to jest ważne.

Jeżeli chodzi o Białoruś, to jestem świadom całej

delikatności sytuacji.

Tylko jaki jest dzisiaj tego ob-

raz?

Są dwie organizacje polonijne.

Nikt nie kwestio-

nuje autorytarnego charakteru władz.

Pomijając po-

wody prawne, inne, jest tak, że znacząca część Pola-

ków, która należy do tej organizacji, która powstała

w wyniku rozłamu – nie wchodzę już w to, jakie są

między nimi relacje – ma z różnych powodów ogromne

kłopoty, np. z tego, co mi wiadomo, te osoby nie korzy-

stają z funduszu imienia Kalinowskiego.

Jest to więc

autentyczne wyzwanie, gdzie czasem trzeba oddzielić

słuszne wątki polityczne od spraw socjalnych, loso-

wych, edukacyjnych.

I to jest wyzwanie.

Nie mam

gotowej odpowiedzi na pytanie.

(Dzwonek) Chodzi tyl-

ko o to, żeby nie spuszczać kurtyny milczenia nad

ludźmi, którzy z takich czy innych powodów się tam

znaleźli.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Jeszcze pan poseł Mariusz Orion Jędrysek.

Ponieważ fundamentalnie się z panem ministrem

nie zgadzam, uprzejmie prosiłbym o odpowiedź na

Minister Spraw Zagranicznych

Radosław Sikorski

249

piśmie na moje pytanie, bo tam nie było wyczerpują-

cych...

Firma, np. w Marubeni w Stanach Zjednoczo-

nych, gdzie gaz jest pięć razy tańszy, płaciła 25 tys.

dolarów za akr, co oznacza, że, porównując to do na-

szych obszarów, jest to o ponad miliard złotych...

To

są wymierne straty w sensie strata na…

(Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikor-

ski:: ...nie zaczęła.)

cesje, panie ministrze.

Proszę naprawdę się nad tym

zastanowić.

Mogę to panu pokazać na piśmie, a pan

mi odpowie na piśmie, dobrze?

Dziękuję serdecznie.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Pani poseł Arciszewska.

Jeszcze w trybie sprostowania?

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

Nie, ale mam prośbę, żeby na te pytania, na które

pan nie udzielił odpowiedzi, została udzielona odpo-

wiedź na piśmie.

Na niektóre pytania pan nie odpo-

wiedział, ale nie było pana na sali, więc można wziąć

stenogram.

Nie do końca zgadzam z pana odpowie-

dziami, nie są dla mnie satysfakcjonujące.

Na przy-

szłość, żeby nie mieć wątpliwości, jakie jest państwa

stanowisko...

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Pani poseł...

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk:

...mam serdeczną prośbę o odpowiedź na piśmie.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Proszę państwa, obawiam się, że wykorzystujecie

państwo moją uprzejmość.

Panie ministrze, proszę bardzo.

Jeszcze raz pan minister Radosław Sikorski.

już dwukrotnie, ale spróbuję jeszcze raz usatysfak-

cjonować pana posła Iwińskiego.

Panie pośle, pakt ﬁskalny jest porozumieniem

międzyrządowym zawartym poza systemem Unii Eu-

ropejskiej, żałujemy tego.

Pan doskonale wie, dlacze-

go tak się stało, ale przyzna pan, że agenda wzrostu

jest tak ważna, że powinna być realizowana w ra-

mach systemu unijnego.

Dlatego uważamy, że próba

jej realizacji poprzez pakt ﬁskalnybędzienieskutecz-

na.

Chciałbym pana do tego przekonać.

Nie wiem, co

to jest pajdokracja, natomiast...

(Poseł Tadeusz Iwiński: To szkoda, teraz uczą

tego w szkołach średnich.)

Wszyscy mamy ograniczenia, ja nie wiem.

Nato-

miast pyta pan, czy w MSZ przewidywany jest audyt,

jeśli chodzi o wydatkowanie środków publicznych.

Chciałbym pana posła poinformować, że w ubiegłym

roku były łącznie 34 kontrole wydatkowania środków

publicznych i 6 audytów.

Jesteśmy kontrolowani, au-

dytowani praktycznie na bieżąco.

(Poseł Tadeusz Iwiński: To są cząstkowe audyty.)

Sądzimy, że gdyby coś było nie tak, to już by to

wykryto.

Namawia mnie pan na zwolnienia wśród

moich pracowników, tam powstał niepokój.

(Wesołość

na sali) Pyta pan o 70 etatów w moim sekretariacie.

Panie pośle, chciałbym wyjaśnić.

Nie potraﬁę teraz

podać dokładnych danych, ale to nie jest liczba ludzi

pracujących dla mnie, wynika to z faktu takiego

przyporządkowania, bo gdzieś muszą być przypo-

rządkowane sekretarki wszystkich wiceministrów,

po dwie na wiceministra.

Ponieważ to pana razi, nie-

którzy nie będą zadowoleni, ale składam wobec Wy-

sokiego Sejmu zobowiązanie, że sekretarki wicemi-

nistrów będą przesunięte poza sekretariat ministra,

tak aby liczba etatów w sekretariacie ministra prze-

stała pana razić.

(Poseł Tadeusz Iwiński: Nie chcę, żeby one przy-

szły z protestem pod moje mieszkanie.)

(Głos z sali: Za późno.)

(Wesołość na sali)

Za późno.

Dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Zamykam dyskusję*

)

Komisja Infrastruktury przedłożyła następujące

sprawozdania:

Poseł Mariusz Orion Jędrysek

*

)

oraz aby w dyskusjach nad tymi punktami wysłuchał

5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów.

mania międzynarodowego pokoju i bezpieczeń-

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

pana posła Maksa Kraczkowskiego.

Poseł Sprawozdawca

Maks Kraczkowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mam przyjem-

ność dokonać prezentacji sprawozdania z prac Komi-

sji Gospodarki w ramach rozpatrywania projektu

Komisja Gospodarki po przeprowadzeniu pierw-

szego czytania wnosi o odrzucenie projektu ustawy

z druku nr 229.

Warto zastanowić się nad tym, skąd

taki wniosek Komisji Gospodarki.

Myślę, że chwila

reﬂeksji będzie służyła poprawie jakości legislacji,

a w każdym razie propozycji legislacyjnych ze strony

Ministerstwa Gospodarki.

Po pierwsze, kwestia o charakterze ogólnym.

Pro-

jekt ustawy zawiera liczne zmiany.

W trakcie posie-

dzenia komisji zwracał na to uwagę przedstawiciel

służb prawnych Sejmu.

Zgodnie z § 84 obowiązujące-

dawczej”, jeśli mamy sytuację, w której wprowadzone

w ustawie zmiany są liczne, mogą naruszać spójność

aktów prawnych, lub zachodzi wielokrotny proces

nowelizacji, zalecanym trybem legislacyjnym jest opra-

cowanie nowego projektu ustawy.

Biorąc pod uwagę

to, że większość tych przesłanek zachodziła w przy-

padku omawianego projektu, służby prawne Sejmu

zwróciły członkom komisji uwagę, że istnieje bardzo

poważne prawdopodobieństwo naruszenia zasad

techniki legislacyjnej.

Kolejna kwestia, tym razem już o charakterze

formalnym.

Termin transpozycji prawa unijnego do

krajowego porządku prawnego w zakresie projekto-

wanej regulacji upłynął 30 czerwca 2011 r., to jest

art. 18 ust. 1 zdanie 1 dyrektywy Parlamentu Euro-

terminu wykonania tej dyrektywy należy wskazać,

że art. 18 ust. 1 zdanie 3 nakazuje państwom człon-

kowskim Unii Europejskiej, stosownie do przepisów

wdrażanej dyrektywy, uruchomienie nowego prawa,

w cudzysłowie, wprowadzenie do porządku prawnego

państw do dnia 30 czerwca 2012 r.

W tym samym

czasie art. 12 projektu określa termin vacatio legis

na 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy.

Istotna w tym kontekście wydaje się również ana-

liza przesłanego do Wysokiej Izby dokumentu zawie-

rającego uwagi Sądu Najwyższego.

Na dokumencie

znajduje się podpis pierwszego prezesa Sądu Najwyż-

szego.

Zaniepokojenie komisji budziło to, że projekt

został skierowany w formie bardzo licznych popra-

wek i z wielomiesięcznym opóźnieniem, szczególnie

w kontekście tej koincydencji europejskiej.

Mianowi-

cie uchwalenie zmian koniecznych w ustawie jest

oczywiście konsekwencją postępowania z obowiązu-

jącym prawem unijnym.

Jak zauważa Sąd Najwyższy,

środki podjęte przez państwa członkowskie w ramach

jego wykonania powinny być publikowane w Dzien-

niku Urzędowym Unii Europejskiej.

Ostatnio opubli-

kowana nota informacyjna, zawierająca przegląd

tych środków w omawianym zakresie, zalicza Polskę,

uwaga, do państw, które nie podjęły żadnych środ-

ków.

Tym samym, co podkreślę po raz kolejny, ter-

min transpozycji, który upłynął 30 czerwca 2011 r.,

powoduje uzasadnione niezadowolenie Komisji Go-

spodarki z przygotowanej przez rząd i przedłożonej

Wysokiej Izbie propozycji zmian, tak ze względów

formalnych, jak i faktycznych, o których mówiłem.

Zostałem również upoważniony w toku dyskusji

nad wnioskiem zgłoszonym w ramach pierwszego czy-

tania do tego, aby podnieść kolejny argument.

Tym

argumentem niech będzie kwestia obecności posłów

koalicji rządzącej na sali posiedzeń komisji w trak-

cie rozpatrywania tego projektu.

Ta była na niezwy-

kle niskim poziomie, co podnosił poseł wnioskodaw-

ca stawiający wniosek o odrzucenie w pierwszym

czytaniu projektu.

Bardzo dziękuję, panie marszał-

ku.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

(Gwar na sali)

Wicemarszałek Marek Kuchciński

Przepraszam pana posła Iwińskiego i grupę pa-

nów posłów, ale słowa „pajdokracja” będzie można

użyć w drugim, w odwrotnym kierunku, panie pośle.

Jeżeli pan poseł ma taką (Wesołość na sali) zawziętą

chęć prowadzenia dyskusji…

(Głos z sali: Ale my dyskutujemy...)

…to bardzo pana proszę o wyjście z sali i prowa -

dzenie dyskusji poza salą obrad.

Teraz prowadzimy

debatę już w innym przedmiocie aniżeli sprawozda-

nie ministra spraw zagranicznych.

(Poseł Tadeusz Iwiński: Ale obawiam się, że pan

nie do końca zrozumiał pojęcie pajdokracji.)

Przypominam – jeszcze raz powtórzę, bo może nie

wszyscy państwo posłowie słyszeli – że nad sprawoz-

daniem przeprowadza się debatę bez prawa zgłasza-

nia poprawek i wniosków.

Otwieram dyskusję.

gorzata Janyska z klubu Platforma Obywatelska.

Poseł Maria Małgorzata Janyska:

Zasadniczym powodem dokonania zmian są zmiany

prawa unijnego i obowiązek ich implementacji do pra-

wa polskiego, ale także istnieje potrzeba usunięcia

zidentyﬁkowanychwdotychczasowejpraktycestoso-

wania ustawy niespójności obecnego, wymienionego

na wstępie systemu obrotu z zagranicą.

W wyniku przyjęcia projektu ustawy nastąpi za-

tem: zapewnienie skuteczności postanowień rozpo-

rządzenia Rady nr 428 z 5 maja 2009 r. ustanawia-

jącego wspólnotowy system kontroli wywozu, trans-

feru, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do pro-

duktów podwójnego zastosowania, wdrożenie dyrek-

Wspólnocie, wspólnego stanowiska Rady nr 944 z dnia

troli wywozu technologii wojskowych i sprzętu woj-

skowego, a także uporządkowanie i poprawa przepi-

sów dotyczących obrotu towarami o znaczeniu stra-

tegicznym z zagranicą.

Z analizy Ministerstwa Gospodarki wynika, że wy-

stępuje szereg rozbieżności pomiędzy przepisami

prawa Unii Europejskiej a przepisami dotychczaso-

wej ustawy.

Są to między innymi rozbieżności o cha-

rakterze deﬁnicyjnym, dotyczące form obrotu, przy-

padków uzyskiwania zezwoleń na tranzyt produktów

podwójnego zastosowania oraz świadczenia usług

pośrednictwa w zakresie tych produktów, wskazania

organów mających obowiązek wykonywania zadań

skimi Unii Europejskiej, a także odniesienia do kry-

teriów obowiązkowych przy wydawaniu decyzji/ze-

zwoleń na wywóz uzbrojenia.

Ministerstwo wskazuje również na istotne niedo-

skonałości krajowej regulacji obrotu, to jest między

innymi brak możliwości występowania o wydanie

niu strategicznym przez podmioty inne niż osoby

ﬁzyczne lub prawne mające siedzibę na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej (takie jak jednostki organi-

zacyjne podległe Ministerstwu Obrony Narodowej

i Ministerstwu Spraw Wewnętrznych), zbyt restryk-

cyjne przepisy w zakresie obowiązku posiadania

i certyﬁkowania wewnętrznych systemów kontroli

przez podmioty wnioskujące o wydanie zezwolenia,

uciążliwości stosowania ustawy Kodeks postępowa-

nia administracyjnego w odniesieniu do procesu opi-

niowania wniosków o wydanie zezwolenia, co jest

nieuzasadnione ze względu na rozbudowaną biuro-

kratyczną procedurę, stosowanie kodeksu, a także

brak jednoznaczności przepisów w zakresie poświad-

czania oświadczenia końcowego użytkownika oraz

wydawania międzynarodowego certyﬁkatuimporto-

wego.

Nie ulega więc wątpliwości, że proponowana usta-

wa o zmianie dotychczasowej ustawy jest konieczna

do podjęcia, gdyż dotyczy kontroli międzynarodowej

bezpieczeństwa państwa, jak również możliwości

eksportu polskiego uzbrojenia.

Niestety na posiedzeniu Komisji Gospodarki w dniu

14 marca 2012 r. głosami opozycji odrzucony został

projekt tej ustawy w pierwszym czytaniu bez poda-

nia, w ocenie posłów Platformy Obywatelskiej, me-

rytorycznych przesłanek, a wyłącznie z powodów

politycznych.

Uzasadnieniem do wniosku, co również

słyszeliśmy przed chwilą, było uznanie nieobecności

kilkorga posłów koalicji w tej początkowej części po-

siedzenia – bo zaznaczyć trzeba, że była to początko-

wa część posiedzenia – jako wyrazu niewielkiego

zainteresowania projektem.

Wniosek, jak się wyra-

żono, postawiono po to, aby zwiększyć to zaintereso-

wanie na przyszłość.

Posłowie opozycji, którzy odrzu-

cili projekt, wcześniej zwracali uwagę na długotrwa-

łe jego procedowanie przez ministerstwo oraz narzu-

cony komisji krótki termin pracy nad tym dokumen-

tem.

Ale jednocześnie pokazali sami, że w rzeczywi-

stości nie przywiązują wagi ani do terminu, ani do

problemu.

Przerwali bowiem prace nad ustawą, wie-

dząc jednocześnie, że mamy obowiązek wprowadze-

nia tej regulacji do prawodawstwa krajowego nie

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Rotacja obecności członków komisji na posiedzeniu

to nie jest racjonalny powód do niepodjęcia pracy nad

zmianami do ustawy.

Takie uzasadnienie nie może

Wicemarszałek Marek Kuchciński

znaleźć zrozumienia i nie przystaje do znaczenia ma-

terii regulowanej projektem, a może doprowadzić do

niewykonania obowiązującego nas prawa unijnego

wraz z określonymi skutkami, również negatywny-

mi, dla polskiej gospodarki.

Klub Platformy Obywatelskiej jest przeciwko wnio-

omawianego projektu ustawy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Adam Rogacki:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Miałem w swoim wystąpieniu odnosić się do meri-

tum.

Mój kolega, pan sprawozdawca, pan poseł wice-

przewodniczący Maks Kraczkowski bardzo dyploma-

tycznie uniknął powiedzenia, jaka sytuacja miała

miejsce na posiedzeniu komisji.

Natomiast z racji

telskiej, że posłowie nie przywiązują wagi, to muszę

pani poseł zwrócić uwagę, że z tych przywiązujących

wagę właśnie najwięcej posłów było z Prawa i Spra-

wiedliwości, a z klubu pani poseł zaledwie trzech

parlamentarzystów.

Dlatego ten projekt został odrzu-

cony.

Nie dlatego, że nie przywiązujemy wagi, tylko

właśnie dlatego, że przywiązujemy wagę.

Jest to nie

wiem już która implementacja prawa europejskiego,

z którą rząd Donalda Tuska nie zdążył na czas.

Nie

spóźnił się o tydzień, o dzień, o dwa dni, tylko o dwa

lata.

I pan minister na posiedzeniu komisji bezczelnie

mówi, że teraz tym, którzy mają z tego projektu

utworzyć obowiązujące wszystkich prawo, daje dwa

tygodnie.

– Wy macie szybko to przerobić, bo ja pra-

cowałem nad tym...

– Ile, panie ministrze?

Ponad dwa

lata, pan powiedział na posiedzeniu komisji.

– A wy

zróbcie z tego obowiązujące prawo w ciągu dwóch

tygodni.

Tak naprawdę to przepychanie kolanem potem

nie służy, bo wiecznie musimy poprawiać te same

akty prawne, przesuwać terminy tylko dlatego, że ten

rząd działa tak, jak działa.

Tak samo jest w przypad-

ku tej ustawy.

Warto wspomnieć, że jest to ustawa

o strategicznym znaczeniu również dla bezpieczeń-

stwa państwa.

Dziwi mnie między innymi to, że usta-

wa, która dotyczy handlu bronią, nie została jedno-

cześnie skierowana do Komisji Obrony Narodowej,

a być może również do Komisji do Spraw Służb Spe-

cjalnych, bo wydaje się, że branżowo my oczywiście

jako Komisja Gospodarki jesteśmy zainteresowani

jak najbardziej rozwojem polskiego przemysłu zbro-

jeniowego, który pod rządami Donalda Tuska zosta-

je praktycznie sprowadzony już do minimum.

Te czę-

ści, te podzespoły czy to uzbrojenie, które można by

było zakupywać w Polsce, kupuje się u naszych wschod-

nich strategicznie, nie do końca militarnie partne-

rów.

Dlatego nie zgadzamy się z tego typu podejściem

do sprawy.

Chciałbym podkreślić, że klub Prawa i Sprawie-

dliwości z chęcią będzie pracował nad tym projektem,

tylko już legislatorzy sejmowi zwrócili uwagę panu

ministrowi i tym samym rządowi Donalda Tuska, że

tak szeroka implementacja, tak szeroka zmiana usta-

wy powinna mieć formę nowej ustawy, nowego, jed-

nolitego aktu prawnego, a nie za wszelką cenę nowe-

lizacji.

Legislatorzy również zwrócili uwagę, że, jak

powiedział pan minister, sprawa jest bardzo delikat-

na, bardzo skomplikowana, dotyczy kwestii wrażli-

wych dla państwa, więc praca posłów nie powinna

być ograniczana do dwóch tygodni.

W ciągu dwóch

tygodni macie to zrobić, ponieważ rząd zawalił spra-

wę.

Rząd przez dwa lata nie mógł zająć się sprawą

i skończyć tej pracy, wam nakazujemy pracę w ciągu

dwóch tygodni.

Pani poseł twierdzi, że nie przywiązujemy do tego

wagi, że traktujemy sprawę niepoważnie.

Chciałbym

zadeklarować, panie ministrze, pani poseł, powie-

dzieć, że traktujemy sprawę bardzo poważnie.

Mam

nadzieję, że gdy przyjdzie nam ponownie pracować

nad tym wnioskiem, nad tym projektem ustawy, to

będziemy pracowali bez ograniczeń czasowych, tak

by ten projekt ustawy przepracować, tak jak Polacy

tego wymagają, punkt po punkcie, bez ograniczeń

czasowych, bez wykorzystywania większości sejmo-

wej, co powszechnie stosujecie na tej sali, choć tym

razem wam się to nie udało.

Z przyjemnością będę pracował nad tym projek-

tem ustawy, mając nadzieję, że zostanie on także

skierowany do Komisji Obrony Narodowej, o co wnio-

skuję, jeżeli nie zostanie on odrzucony.

Być może

prace nad nim powinny być prowadzone w konsulta-

cji z Komisją do Spraw Służb Specjalnych.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Jedna uwaga, panie pośle.

Z regulaminu nie wy-

nika możliwość zgłoszenia tego.

(Poseł Adam Rogacki: Wniosek formalny.)

Rozumiem.

Poseł Adam Rogacki:

Panie Marszałku!

Mam świadomość, że to nie

może być wniosek formalny, ponieważ będziemy

głosowali o odrzucenie tego projektu.

Sądzę jednak,

że ten projekt i tak wróci do nas, do Komisji Gospo-

darki.

Mam prośbę do pana jako przedstawiciela Prezy-

dium Sejmu, by rozważyć, czy akt prawny dotyczący

uzbrojenia nie powinien również zainteresować Ko-

misji Obrony Narodowej.

Poseł Maria Małgorzata Janyska

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Rozumiem.

Jeżeli będzie taka ewentualność, że

projekt wróci, to owszem, zastanowimy się nad taką

możliwością.

W imieniu klubu Ruch Palikota głos zabierze pan

poseł Jacek Najder.

Proszę bardzo.

Poseł Jacek Najder:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Mam zaszczyt

sprawozdania komisji sejmowej o projekcie ustawy

technologami i usługami o znaczeniu strategicznym

W Rzeczypospolitej Polskiej system kontroli obro-

tu z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym

czeństwa.

Jak czytamy w uzasadnieniu omawianego

projektu ustawy, celem projektowanej ustawy jest,

pozwolę sobie zacytować: 1) zapewnienie skuteczno-

system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa

zastosowania; 2) wdrożenie dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady 2009/ 43/WE z dnia 6 maja

rów produktów związanych z obronnością we Wspól-

nocie.

Celem jej jest także wdrożenie, zgodnie z pkt 2

lit. b, wspólnego stanowiska Rady 2008/944 z dnia

skowego.

Tym świetnym celom przyświecało utworzenie

tego projektu ustawy o zmianie ustawy.

Niestety, jak

już przytoczyli moi przedmówcy, zgodnie z § 84 roz-

w sprawie „Zasad technik prawodawczej”, jeżeli zmia-

ny wprowadzone w ustawie miałyby być aż tak liczne

albo miałyby naruszać w sposób istotny konstrukcję

bądź spójność tej ustawy, to zgodzę się z moimi przed-

mówcami, że ustawa taka nie powinna być nowelizo-

wana, tylko powinna być utworzona jako odrębna

ustawa, jako nowy twór.

Zgodnie z przytoczonymi

zasadami powinno się więc napisać całkiem nową

ustawę.

Poza tym, jak również wspomnieli już moi

przedmówcy, termin transpozycji prawa europejskie-

go do krajowego porządku prawnego w omawianym

przypadku upłynął 30 czerwca 2011 r.

Tak więc jest to oczywisty fakt, że projekt jest

nieodpowiedni i oczywiście spóźniony.

Pragnę pod-

kreślić, że nie jest to usprawiedliwieniem dla strony

rządowej, by tak pospiesznie procedować nad nim

w komisji.

Skandaliczny pośpiech, wywoływanie na-

cisków czy wręcz zrzucanie odpowiedzialności na

posłanki i posłów pracujących nad tym w komisji

musi zasługiwać na określenie: to karygodne.

Uzasadniony jest tutaj wniosek – przegłosowany

na posiedzeniu komisji, która obradowała pod prze-

wodnictwem posła Maksa Kraczkowskiego – o od-

rzucenie tego projektu ustawy w pierwszym czyta-

niu.

Nie ma usprawiedliwienia dla czynienia z par-

lamentu wytwórni bubli legislacyjnych.

Nie może

też być przyzwolenia dla instrumentalnego trakto-

wania komisji, robienia z posłów może nie osłów, ale

zombie, maszynki do głosowania.

Dlatego będziemy

popierać wniosek o odrzucenie tego projektu.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Poseł Krzysztof Borkowski:

twa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko

Potrzeba uchwalenia tego projektu ustawy wyni-

ka z konieczności dokonania zmian prawa, dostoso-

wania go do prawa unijnego oraz usunięcia w nim

błędów i niespójności.

Chodzi m.in. o zapewnienie

skuteczności postanowień rozporządzenia Rady

Wspólnoty Europejskiej, wdrożenie dyrektywy Par-

nia transferu produktów związanych z obronnością,

uporządkowanie i poprawę przepisów dotyczących

obrotu towarami o znaczeniu strategicznym.

Zjawi-

skiem, jakie da się zauważyć, jest narastająca obec-

ność sektora prywatnego w obrocie z zagranicą to-

warami strategicznymi.

Ten projekt ustawy, ta no-

welizacja, reguluje te sprawy.

Kontrola, jeśli chodzi o obrót z zagranicą towara-

mi i technologiami o znaczeniu strategicznym dla

bezpieczeństwa państwa na świecie, w Unii Europej-

skiej, a przede wszystkim w Polsce, jest istotnym

elementem polityki państwa.

Materia zawartych prze-

pisów jest materią bardzo trudną, skomplikowaną.

Myślę, że to z tego względu rząd pracował ponad dwa

lata.

Natomiast myślę, że ponieważ termin wejścia

w życie ustawy jest bardzo krótki, bo jest to 30 czerw-

ca br., nie było czasu na przygotowanie nowego pro-

jektu ustawy.

Przede wszystkim wygrała potrzeba.

Myślę, że my, posłowie, mogliśmy pochylić się nad

tą ustawą.

Rząd przedłożył do rozpatrzenia projekt

ustawy, która przede wszystkim implementuje posta-

nowienia prawa unijnego oraz dokonuje wielu popra-

wek, wprowadza je do naszych krajowych regulacji.

Trzeba zauważyć, że mamy do czynienia z przepisa-

mi unijnymi, które zmierzają do uproszczenia i kla-

rowności reguł obrotu towarami strategicznymi.

Po-

nadto projekt zawiera szereg udogodnień dla polskich

podmiotów zainteresowanych obrotem towarami stra-

tegicznymi.

Przede wszystkim upraszczane są pro-

cedury administracyjne.

Myślę, że takie podejście Prawa i Sprawiedliwości

oraz opozycji do tego projektu jest bardzo szkodliwe

dla polskiego przemysłu obronnego.

Jest takie uzasad-

nienie, że opozycja policzyła się i odrzuca projekt usta-

wy.

Myślę, że warto przekazać to przedsiębiorcom, że

będą mieli te utrudnienia, że być może będzie zablo-

kowany eksport polskiej broni.

Jeśli chodzi o zakłady

wytwórcze, te zakłady ograniczą produkcję.

Myślę, że ograniczy to też liczbę miejsc pracy...

(Głos z sali: 2 lata.)

...wpłynie na bezrobocie.

(Oklaski)

Ja panu posłowi nie przeszkadzałem.

Chcę poka-

zać, że jeśli chodzi o te wszystkie strajki i niepokoje

– bo państwo tutaj to przedstawiacie, pokazujecie to

spowolnienie gospodarcze – to też będzie wasza wina,

jeżeli ta ustawa nie wejdzie.

Zwracam uwagę na potrzebę uchwalenia tej usta-

wy.

Na posiedzeniu komisji ani pan minister, ani

koalicja, to było widać, zresztą można przeczytać

stenogram, nie mieli nawet szansy, by popracować

nad tym projektem ustawy, bo kiedy opozycja się od-

liczyła, to przegłosowała i nie procedowała nad tym

projektem ustawy, a takie działania można było pod-

jąć.

Takie próby nie zostały podjęte, można więc mó-

wić o skandalu.

Sądzę, że interes polskiej gospodarki,

interes polskich przedsiębiorców, interes wielu ludzi

bezrobotnych jest interesem nadrzędnym.

Jest to

ważniejsze od udowadniania sobie tutaj, czy rację ma

koalicja, czy opozycja.

Sądzę, że tutaj koalicja zdecy-

dowanie ma rację i klub Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego zdecydowanie opowiada się za odrzuceniem

nego rozpatrzenia tegoż projektu.

Sądzę, że ten pro-

jekt szybko wróci, i mam apel do pana ministra, żeby

szybko podjąć prace nad projektem ustawy.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Rozumiem, panie pośle, że klub opowiada się za

odrzuceniem wniosku zawartego w sprawozdaniu.

Poseł Krzysztof Borkowski:

Tak, klub oczywiście jest za odrzuceniem wniosku

zawartego w sprawozdaniu Komisji Gospodarki.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu posłowi.

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Panie Mini-

sko wobec sprawozdania Komisji Gospodarki w spra-

Jestem członkiem Komisji Gospodarki, tak jak

jeszcze jeden kolega z mojego klubu, i przychylam się

do głosów kolegów z opozycji, którzy powiedzieli, jak

wyglądała praca w ostatniej chwili.

Nie mogę się zgo-

dzić z posłami koalicji, którzy pouczają nas, posłów

opozycji, że byliśmy w większości, a ich nie było.

Przecież przewodniczący komisji co najmniej tydzień

nej godzinie odbędzie się posiedzenie komisji.

Prze-

wodniczącym jest pan poseł Jasiński, są wiceprze-

wodniczący, którzy reprezentują większość klubów

poselskich tej kadencji.

Procedura jest taka, że wszy-

scy schodzą się, zbierają się i debatują.

Wiem, że jest

pośpiech i że ta ustawa jest potrzebna.

Mój przed-

mówca powiedział, że jeśli nie wprowadzimy w życie

tej ustawy itd., itd., to padnie przemysł obronny, bę-

dzie bezrobocie itd., i za to wszystko obwinia opozy-

cję.

Najmocniej przepraszam, za to wszystko od pięciu

lat ponosi odpowiedzialność koalicja rządząca (Okla-

ski), Platforma Obywatelska i Polskie Stronnictwo

Ludowe.

To wy się chwalicie, że wyborcy zaufali wam

po raz kolejny, obdarzyli was dużym zaufaniem.

Ma-

cie ponad 230 posłów, to macie też większość we

wszystkich komisjach.

Naprawdę opanujcie się i nie

zwalajcie na nas winy, nie mówcie, że my nie wpro-

wadziliśmy ustawy i że to jest nasza wina.

Co robili-

ście w ubiegłym roku, żeby ją wprowadzić?

Zajmowa-

liście się wyborami, przygotowaniem do wyborów, bo

były w październiku, a o ustawie się zapomniało.

(Oklaski) Ja nie byłem posłem w tamtym Sejmie, ale

większość członków tej komisji i tego rządu była

w polskim parlamencie.

Wiedzą, jaki jest proces legi-

slacyjny.

Niektórzy są już po 20 lat i dłużej, pamięta-

ją jeszcze PRL i ostatni Sejm X kadencji.

Tak że naprawdę proszę nie pouczać opozycji, bo

opozycja wykonuje swoje obowiązki należycie i posło-

Poseł Krzysztof Borkowski

wie opozycji w większości przychodzą na posiedzenia

Komisji Gospodarki, jak również na posiedzenia in-

nych komisji.

W związku z tym…

(Poseł Andrzej Orzechowski: Nie podejmują

pracy.)

…

Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej

jest za wnioskiem posła sprawozdawcy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

czeństwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw,

Nowelizacja ustawy ma na celu dokonanie zmian

w ustawie – podyktowana jest zmianami prawa unij-

nego – łącznie z usunięciem występujących w niej

skiego prawa postanowienia innych aktów prawnych

nowiska dotyczącego kontroli wywozu uzbrojenia do

krajów trzecich, ma również na celu wyeliminowanie

w ostatnich latach w trakcie jej stosowania.

Działa-

nia te są ze wszech miar pożądane i konieczne ze

względu na rozporządzenie Rady Wspólnoty Europej-

skiej z roku 2000 ustanawiające wspólnotowy system

go zastosowania.

Rozumiejąc potrzebę wprowadzenia tych zmian,

trudno jest zaakceptować jednak fakt, iż termin

przyjęcia tego prawa przez polski parlament minął

30 czerwca 2011 r.

Mieliśmy obowiązek dokonania do

tego czasu implementacji do naszego systemu praw-

nego tych rozwiązań.

Wyjaśnienia przedstawiciela

Ministerstwa Gospodarki, iż resort pracował nad

zmianą tej ustawy już od dwóch lat, z równoczesnym

wskazaniem na niezwykle delikatną materię tej usta-

wy w zasadzie można by przyjąć ze zrozumieniem.

Równocześnie nasze zastrzeżenia budzi tempo, w ja-

kim ten projekt miałby być przyjęty.

Zważywszy na

fakt, iż Biuro Legislacyjne Sejmu przygotowało listę

poprawek i propozycji zmian do projektu, powstaje

przygotować poprawny projekt ustawy.

Świadomość,

że prawo to ma zafunkcjonować w porządku prawnym

Rzeczypospolitej Polskiej do 30 czerwca 2012 r., z całą

pewnością nie sprzyja dobrej pracy, która powinna być

prowadzona w podkomisji, przede wszystkim ze wzglę-

du na dużą liczbę uwag do tego projektu.

Zasadniczym zaś problemem dotyczącym oma-

wianego projektu ustawy są uwagi zgłoszone przez

Biuro Legislacyjne.

Ze względu na to, że nowelizacja

jest bardzo obszerna, zachodzi wręcz potrzeba zrezy-

gnowania z nowelizacji i przygotowania nowego pro-

jektu ustawy.

Prawnicy wskazują na zasady techniki

prawodawczej, które nie pozostawiają wątpliwości co

do tego, że – cytuję – jeśli nowelizacja jest dosyć ob-

szerna i konstrukcja mogłaby zaważyć nad czytelno-

ścią nowelizacji, to wnioskodawca ma za zadanie

rozważyć przygotowanie nowego projektu ustawy,

a nie nowelizowanie ustawy obecnie obowiązującej.

Zasady należytej legislacji obowiązują w Sejmie Rze-

czypospolitej Polskiej, ale również we wszystkich

organach państwowych przygotowujących projekty

ustaw.

W tym procesie zasady te nie zostały uwzględ-

nione.

Inną jeszcze kwestią jest sprawa wielu państw,

a może kilku państw, Unii Europejskiej, które rów-

nież nie zdążyły uporać się z implementacją.

Nie

mamy prawa oceniać innych państw, lecz w tym kon-

tekście warto jest pomyśleć o zaproponowaniu zmia-

ny terminu implementacji tych rozwiązań do naszego

systemu prawnego.

Jak dowiodła rzeczywistość, nie

jesteśmy dostatecznie dobrze przygotowani do wpro-

wadzenia tych zmian, dlatego też proponujemy opra-

cowanie nowego projektu ustawy zgodnie z prawem

i procedowanie nad nim z pełną powagą i odpowie-

dzialnością.

Odniosę się tutaj do uwag państwa przedstawicie-

li koalicji rządzącej, do ostrych uwag co do sposobu

procedowania nad projektem ustawy.

Proszę pań-

stwa, to jest, delikatnie mówiąc, jakieś nieporozumie-

nie.

Państwo macie pretensję do opozycji, że wytyka

wam błędy.

Taka jest powinność opozycji.

Myślę na-

tomiast, że w toku spokojnej, konstruktywnej wy-

miany opinii i stanowisk rzeczywiście możemy dojść

do porozumienia.

Klub Parlamentarny Solidarna Polska jest za przy-

jęciem wniosku Komisji Gospodarki.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Do zadania pytania zgłosiło się 11 posłów.

Czy jeszcze ktoś się zgłasza?

Nie widzę chętnych, w takim razie zamykam listę.

Pierwszy głos zabierze pan poseł Marek Doma-

Poseł Cezary Olejniczak

Poseł Marek Domaracki:

obrony narodowej.

Syria to kraj, w którym dzieci są torturowane,

gwałcone, bite.

Reżim, mając oparcie w Rosji i Chi-

nach, trwa w najlepsze.

Rosja to największy dostaw-

ca broni do Syrii.

Traﬁa tam ok. 10% rosyjskiego

eksportu broni – migi, rakiety, czołgi, wyrzutnie ra-

kietowe.

Panie ministrze, moje pytanie brzmi tak: Jaką

broń, kiedy i za jakie kwoty Polska dostarczała temu

okrutnemu reżimowi?

Pytam, bo absolutnie nie mam

ochoty mieć na sumieniu małych Syryjczyków.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

pana ministra.

Odczytam fragmenty uzasadnienia

ustawy.

Zmiany ustawy w zakresie przedmiotowym

dotyczą przede wszystkim: wprowadzenia w odnie-

sieniu do obrotu uzbrojeniem zezwoleń generalnych,

wprowadzenia w ramach transferów wewnątrzunij-

nych instytucji świadectwa wiarygodnego odbiorcy

uzbrojenia, mającego siedzibę na terytorium Rzeczy-

pospolitej Polskiej, wprowadzenia obowiązku uwzględ-

nienia przy licencjonowaniu obrotu uzbrojeniem kry-

teriów wskazanych we wspólnym stanowisku Rady.

Panie ministrze, czy pana zdaniem Wysoka Izba,

procedując nad tym projektem ustawy, nie powinna

współpracować w zakresie tej ustawy również z Ko-

misją Obrony Narodowej?

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

kota.

Poseł Jerzy Borkowski:

związane z procedowaną ustawą do Ministerstwa

Gospodarki.

Dlaczego Ministerstwo Gospodarki nie

wykonało implementacji dyrektywy 2009/43/WE

w art. 18 tej ustawy w terminie do 30 czerwca 2011 r.?

Jest to okres przeszło 2 lat.

A przymusza się komisje

sejmowe, żeby przerobiły ponad 300-stronicowy do-

kument praktycznie na jednym posiedzeniu komisji.

Pytam więc ministra, ministerstwo, w jakich celach

potrzebna jest ministerstwu tak szybko procedowana

ustawa?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Na posiedzeniu komisji nie mogliśmy jako koalicja

zadać pytań, ponieważ opozycja szybko zakończyła

posiedzenie komisji, wobec czego nie było dyskusji

kilka pytań panu ministrowi.

Czy ustawa przyczyni

się do uproszczenia obrotu uzbrojeniem z zagranicą?

To jest jedno pytanie.

Następne pytanie: Czy nowe-

lizacja ustawy przewiduje możliwość uzyskania ze-

zwoleń przez inne jednostki organizacyjne, osoby ﬁ-

zyczne, prawne?

Dotychczas nie było takiego rozwią-

zania.

MON musiał korzystać w wielu wypadkach

z pośredników.

Czy ustawa zmieni coś w zakresie

wymogu stosowania odpłatnie certyﬁkowanych we-

wnętrznych systemów kontroli?

I pytanie czwarte,

myślę, że bardzo ważne: Dlaczego zastąpiono dotych-

czasowy obowiązek jedynie możliwością występowa-

nia do naczelnika urzędu celnego o wydanie certyﬁ-

katu weryﬁkacji dostawy?

To były pytania i jeszcze

jedno zdanie.

Koalicja nie chce nikogo pouczać ani

obwiniać.

(Dzwonek) Chce jedynie skierować apel do

opozycji, żeby podjąć merytoryczną pracę nad tą

ustawą, bo jest ona bardzo ważna.

Myślę, że w Sej-

mie, w parlamencie, winno być w tym zakresie kon-

struktywne działanie opozycji.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Ale sam pan poseł rozumie, że merytoryczną pra-

cę można podejmować przy udziale posłów.

Proszę bardzo, pan poseł Mariusz Antoni Kamiń-

ski, Prawo i Sprawiedliwość.

(Poseł Krzysztof Borkowski: Za szybko zakończyli.)

Poseł Mariusz Antoni Kamiński:

posła sprawozdawcy.

Jak pan ocenia ten projekt

z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej?

Pytanie do pana ministra: Jakie argumenty zaważy-

ły na tym, iż nie przygotowaliście państwo zupełnie

nowego projektu, lecz zdecydowaliście się na noweli-

zację tej ustawy?

A pana posła Borkowskiego z PSL

pragnę uspokoić, i mówię to jako wiceprzewodniczą-

cy Komisji Obrony Narodowej, że to, co najbardziej

wstrząsa polskim przemysłem obronnym i zagraża

mu, to właśnie złe i szybko uchwalane prawo, dopy-

chane kolanem.

(Poruszenie na sali) A później polski

przemysł obronny i jego przedstawiciele mają olbrzy-

mie kłopoty związane z pracą w tych ramach praw-

nych.

O wiele lepszym rozwiązaniem jest to – i gwa-

rantuję to jako przedstawiciel Komisji Obrony Naro-

dowej – że jesteśmy gotowi do merytorycznej pracy

nad tym projektem, jeżeli oczywiście nie zostanie on

odrzucony.

Dlatego też jest prośba i apel do pana

marszałka (Dzwonek) o rozważenie na posiedzeniu

Prezydium Sejmu tego, aby ten projekt traﬁł do po-

łączonych komisji: Komisji Obrony Narodowej i Ko-

misji Gospodarki, żeby posłowie eksperci z Komisji

Obrony Narodowej również mogli mieć swój meryto-

ryczny wkład w toku prac podkomisji.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Dziękuję bardzo.

Postaram się taki wniosek przedstawić pani mar-

szałek i Prezydium Sejmu jutro rano na posiedzeniu

Prezydium Sejmu.

Pan poseł Jan Cedzyński, Ruch Palikota.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie ministrze,

mam dwa pytania.

Proszę zwrócić uwagę, że art. 10

ust. 2 oraz art. 12a ust. 2 napisane zostały wyłącznie

w celu zabezpieczenia wygody i bezkarności admini-

stracji.

Terminy zawite przewidziane na udzielenie

wiążącego wyjaśnienia – od 3 miesięcy do 6 miesięcy

– są równoważne z utratą przez podmiot klienta i kon-

traktu.

Panie ministrze, czy nie byłoby wskazane

trzykrotne skrócenie tych terminów?

Podobny sku-

tek ma zapis pozwalający na stosowanie przepisów

art. 36–38 K.p.a. przy wydawaniu stanowiska przez

organy opiniujące.

Art. 36–38 K.p.a. umożliwiają or-

ganom administracyjnym przeciąganie terminu za-

łatwiania spraw faktycznie w nieskończoność, bez

żadnych konsekwencji.

Czy nie byłoby wskazane za-

mieszczenie zapisu, że w wyjątkowych przypadkach

termin ulega wydłużeniu maksymalnie do 28 dni?

I pytanie drugie, bardzo krótkie.

(Dzwonek) Rozpo-

rządzenie nr 428/2009 zostało zmienione rozporzą-

Tym samym część postanowień nowelizowanej usta-

wy jest nieaktualna.

Jak zamierza rozwiązać ten

problem autor ustawy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Trochę jestem zażenowany dzisiejszą dyskusją na

temat odrzucenia tego projektu ustawy, bo wychodzi

szydło z worka.

Państwo posłowie nie chcieliście pra-

cować nad tym projektem merytorycznie i wykorzy-

stując chwilę słabości…

(Poseł Adam Rogacki: My byliśmy, was nie było.)

…i swoją liczebną przewagę jako opozycji ( Wesołość

na sali), złożyliście wniosek o to, żeby nie pracować

merytorycznie nad tym projektem.

Panie pośle spra-

wozdawco, proszę przedstawić choć jeden, dwa, trzy

merytoryczne argumenty za odrzuceniem tego projek-

tu ustawy i nie mówić, że upłynął termin transpono-

wania tych przepisów do polskich przepisów i w związ-

ku z tym najlepszym wyjściem jest odrzucenie tego

projektu.

Panie ministrze, chciałbym natomiast pana

zapytać, czy rzeczywiście była rozpatrywana taka

możliwość, aby przygotować całkiem nowy projekt

ustawy (Dzwonek), i czy Rządowe Centrum Legislacji

wypowiadało się na ten temat?

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Głos ma pan poseł Bartłomiej Bodio, Ruch Palikota.

Poseł Bartłomiej Bodio:

dyrektywa unijna, która nie została implementowa-

na w określonym czasie do polskiego prawa.

Zwraca-

łem się już do Ministerstwa Obrony Narodowej z za-

pytaniem o dyrektywę 2009/81/WE, która również

zajmuje się w swojej treści polskim przemysłem zbro-

jeniowym.

Polski przemysł zbrojeniowy to kilkadzie-

siąt tysięcy osób, które zostają zrównane z przedsta-

wicielami przemysłu zbrojeniowego pozostałych kra-

jów Unii Europejskiej.

Traktat o funkcjonowaniu

Unii Europejskiej w art. 346 stanowi, że każde pań-

stwo członkowskie może podjąć środki, jakie uważa

sów jego bezpieczeństwa, które odnoszą się do pro-

dukcji broni, amunicji lub materiałów wojennych lub

handlu nimi.

Termin implementacji dyrektywy 2009/

81/WE przypadał w sierpniu, a omawianej dyrekty-

wy 2009/43/WE – w czerwcu.

(Dzwonek) Dlaczego

jako Sejm, komisje, jak również nasz rząd, robimy to

z takim opóźnieniem?

Chciałbym zapytać, czy to jest

tylko bałagan, zaniedbanie, czy mogą to być celowe

działania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Mariusz Antoni Kamiński

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu posłowi.

Panie ministrze, mam dwa pytania.

Pierwsze z nich:

Czy i z jakiego ewentualnie aktu prawa wynika, że

Polska nie może skorzystać z dotychczasowego do-

robku prawnego i znowelizować istniejącej już usta-

wy w przedmiotowym zakresie?

Drugie pytanie:

Jakie ewentualne sankcje mogą spotkać nasz kraj ze

względu na nieprzygotowanie stosownej ustawy

w wyznaczonym terminie?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

likota.

(Oklaski)

(Głos z sali: Aplauz.)

Poseł Piotr Chmielowski:

wiany projekt nowelizacji jest dosyć długi.

Chciałbym

zapytać o coś takiego.

Oczywiście podaje się odpowied-

nie dyrektywy i mówi się, że należy zapewnić uzna-

wanie zezwoleń na transfery wewnątrzunijne, a jedno

zdanie dalej mówi się: wprowadzić możliwość wyda-

wania w określonych przypadkach zezwoleń general-

nych.

Prosiłbym o zdeﬁniowanie,cojestzezwoleniem,

a co jest zezwoleniem generalnym i czy przez przypa-

dek nie występuje jeszcze inna nazwa zezwolenia.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Głos ma pan poseł Killion Munyama, Platforma

Obywatelska.

Poseł Killion Munyama:

Mam pytanie właśnie do pana ministra.

Mianowicie

jakie znaczenie będzie miało odłożenie w czasie tych

zmian, przede wszystkim dla jednostek podległych

Ministerstwu Obrony Narodowej i dla Ministerstwa

Spraw Wewnętrznych w wymiarze zarówno gospo-

darczym, jak i ﬁnansowym?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

rza stanu w Ministerstwie Gospodarki pana Dariu-

sza Bogdana.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Gospodarki

przyznałem to na posiedzeniu komisji, że stosunkowo

długo pracowaliśmy nad nowelizacją ustawy, ale aby

udowodnić, że nie było to proste, chciałbym powie-

dzieć – sprawdziliśmy to – że oprócz nas nie udało się

tego jeszcze dokonać 12 innym krajom Unii Europej-

skiej.

To pokazuje, jak bardzo skomplikowana jest

materia.

(Głos z sali: U nas to się zdarza.)

Uważam, że to jest niegrzeczne, aby mówić o moim

zachowaniu czy też zachowaniu kogokolwiek na po-

siedzeniu komisji sejmowej.

Pragnę zwrócić uwagę,

że w żadnym razie nikt nie naciskał na szybkie pro-

cedowanie samej ustawy.

To jest element pierwszy.

Nie wyznaczono żadnych terminów, chociażby z tego

powodu, że rząd nie ma takich możliwości, aby wy-

znaczyć jakiekolwiek terminy.

(Poseł Maks Kraczkowski: Marszałek wyznacza.)

Być może pan marszałek wyznaczył, natomiast

w żadnym razie nie wyznaczył go rząd.

(Poseł Adam Rogacki: Marszałek wyznacza.)

Pan Rogacki uznał moje wystąpienie za bezczel-

ne, co jest niegrzeczne.

Drugi element.

Odpowiadając już na panów pyta-

nia, pragnę zwrócić uwagę, że w swoim wystąpieniu

pan przewodniczący Maks Kraczkowski mówił o po-

wodach, również merytorycznych, odrzucenia usta-

wy.

Byłem na posiedzeniu komisji, ale chyba byliśmy

z panem przewodniczącym na posiedzeniach dwóch

różnych komisji z uwagi na to, że pan Rogacki zgłosił

wniosek o charakterze formalnym o odrzucenie tego

w pierwszym czytaniu.

Państwo policzyliście posłów

opozycji, posłów koalicji i odrzuciliście ten projekt

ustawy w pierwszym czytaniu, absolutnie nie zagłę-

biając się w kwestię merytoryczną.

Pragnę zwrócić

uwagę, że projekt ustawy jako taki nie ma kontro-

wersyjnego charakteru, nie jest projektem ustawy

o charakterze politycznym.

Czas wdrożenia tych

przepisów upływa 30 czerwca tego roku.

Ponieważ

pan przewodniczący nie dopuścił do zgłoszenia ja-

kichkolwiek uwag, w sposób nieoﬁcjalny dowiedzie-

liśmy się o tym, że Biuro Legislacyjne Sejmu zgłosiło

60 uwag, ale proszę zwrócić uwagę, że 95% z nich to

są uwagi bardzo drobne, polegające na dodaniu prze-

cinka, dodaniu słowa „art.” jako charakterystyki

artykułu.

To są tego typu rzeczy.

Sądzę, że w Wysokiej Izbie nie będzie absolutnie

problemu z tym, aby procedować tę ustawę.

Nie są-

dzę, żeby zajęło to, niezależnie od stanowiska rządu,

stosunkowo dużo czasu.

Odpowiem teraz na państwa pytania.

Dlaczego

jest opóźnianie, jeśli chodzi o tę ustawę?

Pragnę zwró-

cić uwagę, że interesariuszy, którzy uczestniczą

w opiniowaniu każdego wniosku eksportowego, jeże-

li chodzi o towary podwójnego zastosowania, jak rów-

nież broni, jest bardzo wielu.

Oprócz Ministerstwa

Gospodarki jest to minister obrony narodowej, Służ-

ba Kontrwywiadu Wojskowego, Agencja Bezpieczeń-

stwa Wewnętrznego, Ministerstwo Spraw Zagranicz-

nych.

Tych organów jest bardzo wiele.

Pragnę zwró-

cić uwagę, że oprócz implementacji samego prawa

jako takiego, ponieważ ono jest adresowane przede

wszystkim do polskich przedsiębiorców, staraliśmy

się również skonsumować te wszystkie niedoskona-

łości poprzedniego rozwiązania prawnego, które za-

uważyliśmy w bardzo długim czasie, jeśli chodzi o funk-

cjonowanie ustawy.

Stąd propozycje – chciałbym od-

powiedzieć od razu odpowiedzieć na pytanie pana

posła Chmielowskiego – dotyczące rodzajów zezwo-

leń.

Rzeczywiście są trzy, a nie dwa rodzaje zezwoleń.

Oczywiście ustawa precyzuje, czego dotyczą poszcze-

gólne rodzaje.

Chodzi o zezwolenie generalne, global-

ne i zezwolenie o charakterze indywidualnym.

W za-

leżności od tego, czy transakcja jest dokonywana do

jednego kraju, jest wywożony jeden rodzaj uzbrojenia

czy też wiele typów uzbrojenia, czy to jest jedna

transakcja, czy jest ich wiele, zostaje wydany taki

rodzaj zezwolenia.

Przejdę do pytania pana posła Olejniczaka doty-

czącego tego, co jest obowiązkiem koalicji.

Znamy się,

panie pośle.

Zawsze uważałem, że pan jest osobą,

która w sposób merytoryczny, a nie taki czysto ko-

niunkturalny podchodzi do zagadnień, nad którymi

pan pracuje, i dziwi mnie taka postawa, tym bardziej

że – co już powiedziałem – ustawa ma charakter me-

rytoryczny i jest adresowana do polskich przedsię-

biorców.

Na posiedzeniu komisji powiedziałem, że

procedowaliśmy nad nią rzeczywiście długo, nato-

miast czas, by to wdrożyć, jest do 30 czerwca br.

Pan Marek Domaracki zadał pytanie dotyczące

eksportu broni do Syrii.

Pozwoleniami eksportowymi

zajmuję się od 2008 r., a nie przypominam sobie ta-

kiego zezwolenia eksportowego, które byłoby skiero-

wane do Syrii.

Oczywiście sprawdzimy to i odpowie-

że nie było takiego przypadku.

Na pytanie pana posła Rogackiego dotyczące tego,

czy powinna się tym zająć Komisja Obrony Narodo-

wej, odpowiem, panie pośle, że nigdy nie byłem po-

słem, a panu gratuluję, że pan nim jest, i tak mi się

wydaje, że powinien pan wiedzieć, że o tym, do jakiej

komisji traﬁa wniosek, decyduje marszałek Sejmu,

a nie rząd.

Tak więc jeżeli tak będzie...

(Poseł Adam Rogacki: Ma pan jakieś zdanie na

ten temat, czy potraﬁ pan przedstawiać tylko takie

złośliwości?

Pytałem pana, co pan sądzi.)

Sądzę, że jest to możliwe, i sądzę, że mogłoby tak

być.

(Poseł Adam Rogacki: Ale słusznie?)

Uważam, że nie ma to znaczenia...

(Poseł Adam Rogacki: Dla pana to wszystko jedno.)

mają charakter handlowy…

(Poseł Adam Rogacki: Dotyczące uzbrojenia.)

Tak, dotyczących uzbrojenia.

(Poseł Adam Rogacki: Pan nie sądzi, że Minister-

stwo Obrony Narodowej…)

Ja sądzę, że nie ja to wyznaczam.

Może się tym

zająć minister obrony narodowej, natomiast decydu-

je o tym Sejm.

Pan poseł Borkowski zadał pytanie dotyczące

tego, czy ta ustawa przyczyni się do uproszczenia ob-

rotu uzbrojeniem z zagranicą.

Oczywiście, że tak.

Mówiłem już o tym, że oprócz zezwoleń indywidual-

nych będą wydawane również zezwolenia o charak-

terze generalnym.

Uprościliśmy również kwestie zwią-

zane z kontrolami, zmieniliśmy wewnętrzny system

kontroli w stosunku do towarów podwójnego zasto-

sowania.

Sądzę, że to w bardzo dużym stopniu na-

prawdę przyczyni się do tego, aby było to prostsze dla

przedsiębiorców, którzy zajmują się obrotem.

Czy ustawa zmienia coś w zakresie wymogu sto-

sowania certyﬁkowanychodpłatniesystemówWSK?

Tutaj oczywiście tak – projekt ustawy dostosowuje

przepisy do unijnych regulacji, znosi obowiązek po-

siadania wewnętrznego systemu kontroli przez pod-

mioty dokonujące obrotu z zagranicą produktami

podwójnego zastosowania.

W tym przypadku rów-

nież zmienia zapis co do konieczności certyﬁkowania

tych systemów w okresie trzyletnim – z pięciu na trzy

razy.

Pytanie dotyczące tego, czy nowelizacja przewi-

duje możliwość uzyskania zezwoleń przez inne jed-

nostki organizacyjne niż osoby ﬁzyczne lub prawne.

rozwiązania zmuszał MON do korzystania z usług

pośredników.

Pragnę podkreślić, że oczywiście do-

tychczas było tak, że tylko osoby ﬁzyczne i prawne

mogły zajmować się eksportem broni.

To na przykład

powodowało, że Ministerstwo Obrony Narodowej,

jeśli chciało wyremontować bądź też przewieźć wła-

sny sprzęt, nie mogło występować o taką zgodę i ko-

rzystało w tym wypadku z usług pośredników.

Teraz

dopuściliśmy oczywiście taką możliwość.

Następne pytanie – pan poseł Borkowski je zadał

– dlaczego dotąd nie implementowano dyrektywy.

Jeszcze raz powtórzę: bardzo dużo przepisów, one

dotyczą bardzo wielu obszarów, do tego własne do-

świadczenia, bardzo wielu interesariuszy – to spowo-

dowało, że prace się przeciągają.

Jeżeli nie odpowiedziałem na jakiekolwiek pytanie

panów posłów, to bardzo serdecznie przepraszam, po-

staram się odpowiedzieć na piśmie.

Bardzo dziękuję.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu ministrowi.

Teraz głos ma sprawozdawca komisji pan poseł...

(Poseł Adam Rogacki: Panie marszałku, trzykrot-

nie byłem wymieniany.

W trybie sprostowania – pan

marszałek dopuści do głosu...)

(Poseł Cezary Olejniczak: Ja też.)

Proszę bardzo, pan poseł Rogacki w trybie spro-

stowania.

Tylko prosiłbym o zachowanie trybu spro-

stowania.

Poseł Adam Rogacki:

Zostałem dziś źle zrozumiany, ponieważ zadeklaro-

wałem chęć dalszej pracy, a ta nasza decyzja w tym

przypadku to nie jakaś złośliwa obstrukcja czy gier-

ki polityczne – takiego sformułowania użył pan w ko-

misji.

Natomiast panu Borkowskiemu chciałbym

odpowiedzieć tak: nie był pan na tym posiedzeniu,

a więc pan nie wie, ale można na stronę www.sejm.

gov.

pl wejść, tam są sprawozdania z prac komisji.

Jest sprawozdanie z posiedzenia tej komisji, była

otwarta dyskusja, brali w niej udział m.in. pan poseł

Cedzyński, ja, zabierał głos pan poseł Litwiński, pan

poseł Święcicki.

Tak więc nie jest prawdą, że nie było

dyskusji.

Złożyliśmy wniosek, to jest w sejmowych

annałach, można to łatwo sprawdzić.

Natomiast dzi-

wię się odpowiedzi, bo zostałem źle zrozumiany.

Py-

tałem pana o zdanie, panie ministrze, czy nie powin-

niśmy tego również przepracować wspólnie z Komisją

Obrony Narodowej.

Pana odpowiedź mnie nie dziwi

o tyle, że jaki pan, taki kram, jaki premier, taki mi-

nister.

Jeżeli dla pana to nie ma znaczenia, to myślę,

że nic nie ma znaczenia.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Ale, panie pośle, wyjaśniam panu posłowi, wła-

ściwie o tym, do jakiej komisji projekty ustaw posel-

skich, rządowych, jakichkolwiek innych – prezydenc-

kich, senackich – mają być kierowane, decyduje mar-

szałek Sejmu w porozumieniu z Prezydium i Kon-

wentem Seniorów.

Poseł Adam Rogacki:

Panie marszałku, dlatego w swoim pierwszym

wystąpieniu zwróciłem się do pana marszałka z proś-

bą o przekazanie tego wniosku Prezydium Sejmu,

niemniej to pani marszałek wyznacza nam taki okres

prac.

Byłoby fajnie, gdyby taki mieli panowie w mi-

nisterstwie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

To jest tylko informacja dla Wysokiej Izby – że to

Europejskiej i w tym przypadku zawsze tryb jest

taki, że jest wskazane określenie terminu.

Tak że

tutaj proszę tego tak nie odbierać.

Nie jestem adwo-

katem rządu, ale procedujemy nad tą ustawą zgodnie

z regulaminem.

Oczywiście komisje sejmowe pracują

wedle uznania.

Proszę bardzo, pan poseł Olejniczak, także w try-

bie sprostowania.

Poseł Cezary Olejniczak:

Dziękuję.

nistrze Dariuszu Bogdanie!

Tak, znamy się 10 lat,

pracowaliśmy razem w jednej instytucji.

Ja do pana

żadnej urazy nie mam, tylko jest problem polityczny,

o którym powiedziałem.

Jeszcze tylko dodam, że nowy

Sejm został wybrany w dniu 9 października, a pierw-

sze posiedzenie było dopiero w dniu 8 listopada, a więc

kolejny miesiąc był stracony.

A dlaczego?

Bo były prze-

pychanki m.in. wewnątrz Platformy Obywatelskiej.

Dziękuję, panie marszałku.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Prosiłbym o tryb sprostowania bardziej, powiedz-

my, regulaminowy.

Pan poseł Jerzy Borkowski, Ruch Palikota, też

w trybie sprostowania, tak?

Poseł Jerzy Borkowski:

Tak jest.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Proszę bardzo.

Poseł Jerzy Borkowski:

Szanowny Panie Ministrze!

Ja nie miałem na my-

śli tego, dlaczego została implementowana dyrekty-

wa unijna, tylko dlaczego tak późno.

To jest pierwsza

sprawa.

Druga – prosiłbym pana ministra o odpo-

wiedź pisemną, bo nie odpowiedział pan na wszystkie

pytania, między innymi na pytanie kolegi klubowego

Jana Cedzyńskiego.

Prosiłbym o odpowiedź pisemną

na jego pytanie.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Czy pan minister...

Właściwie nie było dodatko-

wych pytań, to tylko były sprostowania.

Proszę bardzo, teraz sprawozdawca komisji pan

poseł Maks Kraczkowski.

(Poseł Cezary Olejniczak: Jeszcze pan poseł.)

Jeszcze w trybie sprostowania?

(Poseł Krzysztof Borkowski: Jedno zdanie.)

W trybie sprostowania, proszę, pan poseł Krzysz-

tof Borkowski.

Poseł Krzysztof Borkowski:

Dziękuję bardzo.

Trochę, panie marszałku, się to

miesza, bo dwóch jest Borkowskich.

Natomiast ja do pana posła Rogackiego w trybie

sprostowania, wyjaśnienia, bo myślę, że nie zrozu-

miał.

Mam stenogram posiedzenia komisji – nie je-

stem jej członkiem – i rzeczywiście z tego stenogramu

wynika, że po zgłoszeniu przez jednego z posłów opo-

zycji wniosku zostało to przegłosowane i nawet pan

minister nie mógł kontynuować wypowiedzi i wyja-

śnień, a tym bardziej koalicja nie mogła pracować

nad tą ustawą.

Tak że uniemożliwiono nam dalszą

pracę nad ustawą.

Z tego, co wiem, posłowie koalicji

uczestniczyli w obradach innych komisji i spóźnili się

kilka minut na posiedzenie.

Tyle w kwestii wyjaśnie-

nia i sprostowania.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Teraz sprawozdawca komisji pan poseł Maks Kracz-

kowski.

Proszę bardzo.

Poseł Maks Kraczkowski:

Bardzo dziękuję, panie marszałku.

Przede wszystkim à propos ostatniej wypowiedzi

pana posła – to nie jest wypowiedź, która jest oparta

o fakty, ponieważ po wniosku pana posła Rogackiego

został przeze mnie jako prowadzącego obrady do-

puszczony głos przeciw posła koalicji.

Po tym dopiero,

po tej wypowiedzi zostało zarządzone głosowanie.

A więc prowadzący obrady dał szansę posłom koalicji

na powrót na salę.

Tych kilka minut nie wystarczyło,

żeby uzupełnić państwa szeregi.

Nieprawdą również jest to, że nie toczyła się dys-

kusja.

Pierwsze czytanie po otwarciu obrad przez

prowadzącego oczywiście daje szansę posłom, po

chwili reﬂeksji, zgłaszania ogólnych uwag do projek-

tu ustawy.

Takowe zostały zgłoszone między innymi

przeze mnie jako jednego z uczestników prac komisji.

Został wywołany do odpowiedzi przedstawiciel służb

prawnych Sejmu, potwierdzając tezy, które tutaj po-

słowie opozycji podnosili, o naruszeniu zasad, upraw-

dopodobnionym, należytej legislacji w związku z ilo-

ścią poprawek.

Zresztą pan minister był uprzejmy

przed chwilą powiedzieć, że oprócz tych poprawek,

które przygotował na przestrzeni kilku lat rząd,

zresztą opóźniając się tutaj dość znacznie, kilkadzie-

siąt poprawek zostało przygotowanych przez biuro

prawne Sejmu – czy tych interpunkcyjnych, czy in-

nych.

Niemniej akt ten wymagał i tak wprowadzenia

kilkudziesięciu poprawek.

Padło pytanie pana posła Kamińskiego o to, w jaki

sposób należy ocenić taką sytuację.

Na pewno nie

służy ona poprawie jakości stanowionego w Wysokiej

Izbie prawa.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Jeszcze jedna

istotna kwestia.

Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyż-

szego, przesyłając swoje uwagi, odniosło się do tego,

w jaki sposób przygotowywane były projekty transpo-

zycji dyrektywy nr 43 z 2009 r. i proces implementacji

tego prawa.

I tutaj pan minister był uprzejmy powie-

dzieć, że mamy jeszcze czas.

Tego czasu nie mamy,

dlatego że czym innym jest proces transpozycji – tu

spóźniliśmy się, powinny te przepisy być przygotowa-

ne do 30 czerwca 2011 r., a więc czasu nie mamy, siłą

rzeczy rząd przegapił ten moment – natomiast jeżeli

chodzi o kwestie implementacji, oczywiście można

przyjąć te przepisy 29 czerwca 2012 r., tylko pan często

się powołuje na interes przedsiębiorców, a nie wy-

obrażam sobie sytuacji, w której vacatio legis w przy-

padku tak ważnego aktu będzie wynosiło jeden dzień.

To jest jakieś nieporozumienie.

W związku z pytaniami państwa posłów chciałbym

jeszcze tylko przytoczyć fragment uwag Sądu Najwyż-

szego, Biura Studiów i Analiz: Uchwalenie zmian usta-

wy w związku z koniecznością wykonania postanowień

rozporządzenia jest pilne między innymi z uwagi na to,

że zgodnie z jego postanowieniami środki podjęte przez

państwa członkowskie przy jego wykonywaniu powin-

ny być publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Eu-

ropejskiej.

Opublikowana ostatnio nota informacyjna

zawierająca przegląd tych środków (Dz. Urz.

UE C 67

z 6 marca 2012 r., str. 1) zalicza Polskę do państw, któ-

re nie podjęły żadnych środków.

Tak więc nie są to polityczne argumenty posłów

opozycji, zresztą w tej sprawie wyjątkowo zgodnych,

jest to w pewnym sensie przeniesienie, transpozycja,

cytat informacji z Dziennika Urzędowego Unii Euro-

pejskiej.

Tak że, podkreślam, że kiedy został zgłoszo-

ny wniosek, dopuszczono głos przeciwny.

Wcześniej

prowadzący obrady zadał pytanie, czy w dyskusji to-

czącej się w ramach pierwszego czytania są inne uwa-

gi ze strony państwa posłów.

Takich uwag nie było.

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

my w bloku głosowań.

262

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 11.

ków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej

tyki rolnej (druki nr 232 i 259).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Poseł Sprawozdawca

Stanisław Kalemba:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawoz-

danie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte

w druku nr 259, dotyczące rządowego projektu usta-

chodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczo-

nych na ﬁnansowanie wspólnej polityki rolnej (druk

nr 232).

Po skierowaniu ww. projektu przez marszałek

Sejmu do pierwszego czytania do Komisji Rolnictwa

i Rozwoju Wsi i po przeprowadzeniu pierwszego czy-

tania oraz rozpatrzeniu tego projektu w dniu 27 mar-

ca br. komisja wnosi do Wysokiej Izby o uchwalenie

omawianego projektu bez poprawek.

Przedmiotowy projekt ma na celu wykonanie pra-

wa Unii Europejskiej.

Dotyczy dwóch istotnych zmian

w omawianej ustawie.

Zmiana 1. w art. 9a ust. 3–5 wynika z konieczno-

ści korekty omawianej ustawy w związku z wyrokiem

Trybunału Sprawiedliwości z 9 listopada 2010 r. do-

tyczącym ochrony osób ﬁzycznych w zakresie prze-

twarzania danych osobowych, publikacji informacji

na temat beneﬁcjentów dopłat rolnych.

Ważność

przepisów prawa Unii przewidujących taką publika-

cję i jej formę określa Karta Praw Podstawowych,

art. 7 i 8, dyrektywa 95/46 WE, wykładnia art. 18

i 20.

Wyrok dotyczy dwóch obywateli niemieckich.

W wyniku tego wyroku stwierdzono nieważność art. 42

pkt 8b i art. 44a rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/

2005 z 21 czerwca 2005 r. w sprawie ﬁnansowania

wspólnej polityki rolnej oraz rozporządzenia Komisji

nr 259/2008 z 18 marca 2008 r., co dotyczy publiko-

wania informacji na temat beneﬁcjentów środków

pochodzących z funduszy unijnych.

W projektowanej ustawie przyjęto, że numerem

pozwalającym na identyﬁkacjęposzczególnychbene-

ﬁcjentów będzie numer identyﬁkacji podatkowej

(NIP).

W przypadku gdy beneﬁcjent nie ma takiego

numeru, identyﬁkacja będzie dokonywana na pod-

stawie innych danych, tj. nazwy tego beneﬁcjenta,

gminy, w której beneﬁcjent ma swoją siedzibę, oraz

kodu pocztowego.

Zmiana 2. dotyczy art. 10c nowelizowanej ustawy.

Wprowadza mechanizm wyprzedzającego ﬁnansowa-

nia kosztów kwaliﬁkowanych,ponoszonychnareali-

zację operacji w ramach dwóch działań: wdrożenie

lokalnych strategii rozwoju i wdrożenie projektów

współpracy.

Zmiana ta wynika z dotychczasowych

doświadczeń we wdrażaniu PROW na lata 2007–

–2013.

Z uwagi na nieinwestycyjny charakter niektó-

rych operacji w ramach tych wdrożeń proponuje się

objęcie beneﬁcjentów tych działań innym mecha-

nizmem wcześniejszego ﬁnansowania niż zaliczki,

a mianowicie mechanizmem wyprzedzającym ﬁ-

nansowanie.

Jednocześnie na podstawie art. 10d nowelizowa-

nej ustawy jednostki samorządu terytorialnego oraz

lokalne grupy działania będące beneﬁcjentami dzia-

łań: wdrażanie lokalnych strategii rozwoju oraz

wdrażanie projektów współpracy mogą otrzymać wy-

przedzające ﬁnansowaniekosztówkwaliﬁkowanych

w formie nieoprocentowanej pożyczki, której udziela

Bank Gospodarstwa Krajowego.

Środki w formie po-

życzki udzielanej przez Bank Gospodarstwa Krajo-

wego przyznawane są tylko do wysokości wkładu Eu-

Obszarów Wiejskich.

Beneﬁcjenci są zobowiązani do

zapewnienia wkładu krajowego.

W przypadku lokal-

nych grup działania trudności w pozyskiwaniu środ-

ków na realizację operacji stanowią dużą barierę przy

ubieganiu się o pomoc.

Przewiduje się, że środki wyprzedzające na ﬁnan-

sowanie kosztów kwaliﬁkowanychnarealizacjętych

operacji z budżetu państwa nie będą wyższe niż 20%

kwoty wynikającej z umowy o przyznanie pomocy na

omawiane dwa rodzaje wdrożeń.

Beneﬁcjent może

uzyskać tylko jedną pomoc: albo zaliczkę, albo wy-

przedzające ﬁnansowanie.

w druku nr 259.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

ska z klubu Platforma Obywatelska.

Poseł Iwona Kozłowska:

ska przedstawić stanowisko w sprawie projektu usta-

na ﬁnansowanie wspólnej polityki rolnej, z projektem

aktu wykonawczego, zawartego w druku nr 232.

Wicemarszałek Marek Kuchciński

263

nieczna jest ze względu na wyrok Trybunału Spra-

wiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 listopada 2010 r.

Wyrok ten ustanawia szczegółowe zasady stosowania

rozporządzenia Rady w zakresie publikowania infor-

macji dotyczących beneﬁcjentów korzystających ze

środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwa-

rancji i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz

ﬁzycznych.

W związku z powyższym konieczna jest

nowelizacja ustawy dotycząca nowych wymogów

związanych z publikowaniem danych dotyczących

stowarzyszeń, a także osób prawnych.

W projekcie ustawy ustalono, iż identyﬁkacja be-

neﬁcjentów następuje w oparciu o numer identyﬁka-

cji podatkowej (NIP).

W przypadku gdy beneﬁcjent

nie posiada ww. numeru, identyﬁkacja ta zostanie

dokonana na podstawie innych danych, np. w opar-

ciu o nazwę tego beneﬁcjenta, gminy, na terenie któ-

rej zamieszkuje beneﬁcjent, oraz kodu pocztowego.

Projektowana ustawa ma na celu wprowadzenie

mechanizmów, które będą wyprzedzać ﬁnansowanie

kosztów kwaliﬁkowanych związanych z realizacją

operacji w ramach działań: wdrażanie projektów

współpracy, a także wdrażanie lokalnych strategii

rozwoju.

Wyżej wymieniona zmiana to wynik do-

świadczeń zdobytych podczas wdrażania Programu

Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2007–2013.

Wielokrotnie niektóre operacje realizowane w ra-

mach ww. działań nie posiadały inwestycyjnego cha-

mechanizmu zaliczek.

W projekcie ustawy zapropo-

nowano, aby beneﬁcjenci tych działań zostali objęci

innym mechanizmem wcześniejszego ﬁnansowania

kosztów kwaliﬁkowanych, mechanizmem wyprze-

dzającego ﬁnansowania.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Środki z budżetu

państwa na wyprzedzające ﬁnansowanie kosztów

kwaliﬁkowanych ponoszonych na realizację wyżej

wymienionych operacji w postaci oprocentowanej

pożyczki udzielanej przez Bank Gospodarstwa Kra-

jowego mogą być wykorzystane przez lokalne grupy

działania oraz jednostki samorządu terytorialnego.

W związku z tym że środki w formie pożyczek udzie-

lane są tylko do wysokości wkładu Europejskiego Fun-

beneﬁcjencimuszązapewniaćwkładkrajowy,abymo-

gli rozpocząć realizację operacji.

Aby uzyskać maksi-

mum dotacji z europejskiego funduszu, istotne jest, by

środki wyprzedzającego ﬁnansowania kosztów kwa-

liﬁkowanych przeznaczonych na realizację tych dzia-

łań z budżetu państwa nie były wyższe niż 20% kwo-

ty wynikającej z umowy.

Nowelizowana ustawa zawiera także dodatkowy

warunek – beneﬁcjenci dwóch wyżej wymienionych

działań otrzymają zaliczki, jeżeli nie zawnioskują

o wyprzedzające ﬁnansowanie we wniosku o przy-

znanie pomocy.

Oznacza to, że gdy beneﬁcjentwystą-

pi we wniosku o zaliczkę i wyprzedzające ﬁnansowa-

nie, uzyska jedynie środki wyprzedzającego ﬁnanso-

Platforma Obywatelska rekomenduję proponowane

zmiany w projekcie ustawy.

Przyjęte zmiany pozwo-

lą na sprawniejsze wykorzystanie środków będących

w dyspozycji samorządów.

Bardzo dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

Głos ma pan poseł Jan Warzecha, Klub Parlamen-

tarny Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jan Warzecha:

Przypadł mi zaszczyt przedstawienia w imieniu klu-

czonych na ﬁnansowanie wspólnej polityki rolnej.

Procedowany projekt, zawarty w druku nr 232,

dotyczy bardzo ważnego obszaru, a mianowicie wy-

korzystania środków z perspektywy ﬁnansowej2007–

–2013.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości wynegocjował

w 2005 r. prawie 30 mld euro na wspólną politykę

rolną, w tym na II ﬁlar blisko 15 mld euro.

Dzięki

jego staraniom przyjęto i uzgodniono Program Roz-

woju Obszarów Wiejskich zawierający trzy zadania,

których realizacja powinna poprawić warunki życia

i gospodarowania na polskiej wsi.

Środki te były

przeznaczone na modernizację gospodarstw rolnych,

programy środowiskowe, na przedsiębiorczość, kana-

lizację i odnowę wsi.

Niestety po czterech latach rzą-

dów PO–PSL w przypadku osi 3 i 4 PROW wykorzy-

stano tylko od kilku do kilkunastu procent środków.

Dla przykładu na tworzenie i rozwój przedsiębiorstw

– 3,5%, oś Leader – 3,6%, podstawowe usługi dla lud-

ności wiejskiej – 6%.

Przedmiotowy projekt przedsta-

wiono do procedowania z powodu wyroku Trybunału

2010 r. wydanego w odniesieniu do wniosku dwóch

niemieckich farmerów, którzy wyrazili sprzeciw

w związku z publikowaniem na stronach interneto-

wych informacji o wysokości pomocy zarówno w za-

kresie płatności bezpośrednich, jak i środków uzy-

skanych przez beneﬁcjenta w ramach Programu

Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Rząd polski został zobligowany do wprowadzenia

zmian ustawowych, które dotyczą przede wszystkim

osób ﬁzycznych,awynikajązrozporządzeńunijnych

i Karty Praw Podstawowych.

Pierwsza zmiana doty-

czy art. 9a – w zakresie niepublikowania informacji

o pomocy publicznej udzielanej beneﬁcjentom,jakimi

Poseł Iwona Kozłowska

264

są osoby ﬁzyczne.

Nowelizacjipodlegarównieżart.10c,

który wprowadza uruchomienie wyprzedzającego

ﬁnansowaniakosztówkwaliﬁkowanychponoszonych

na realizację operacji w ramach szkoleń zawodowych,

wdrażania lokalnych strategii rozwoju, a także wdra-

żania projektów w zakresie współpracy.

Klub Prawa

i Sprawiedliwości ma wątpliwości, czy działania nie-

inwestycyjne powinny być ﬁnansowane wyprzedza-

jąco.

Tu chcielibyśmy usłyszeć, jaki jest prawdziwy

cel tej zmiany, ilu beneﬁcjentów może dotyczyć, czy

przyspieszy to wykorzystanie środków na realizację

tych zadań.

Druga zmiana wynika z dotychczasowych do-

świadczeń we wdrażaniu Programu Rozwoju Obsza-

rów Wiejskich.

Trzecia zmiana dotyczy art. 10d no-

welizowanej ustawy, według której jednostki samo-

rządu terytorialnego i lokalne grupy działania będą-

ce beneﬁcjentami tych działań we wdrażaniu nadal

mogą otrzymywać środki z budżetu państwa na wy-

przedzające ﬁnansowanie kosztów kwaliﬁkowanych

ponoszonych na realizację tych operacji w formie

oprocentowanej pożyczki udzielonej przez Bank Go-

spodarstwa Krajowego.

Środki w wysokości ponad

miliard złotych mają być kierowane z Banku Gospo-

darstwa Krajowego do samorządów na programy

Leader, z PROW na odnowę wsi i dziedzictwo kultu-

rowe.

Posłowie podczas pierwszego czytania zwrócili

uwagę na opóźnienia i słabe wykorzystanie, bo na

poziomie 1,29%, dostępnych środków na lokalne stra-

tegie działania.

Zwracano także uwagę na niskie,

50-procentowe, wykorzystanie środków na pożyczki

w 2011 r.

Poseł Platformy Obywatelskiej zgłosił dwie

poprawki, które z powodu braku możliwości odnie-

sienia się do nich przedstawiciela rządu na posiedze-

niu komisji wnioskodawca wycofał.

Jedna z poprawek

wzbudziła kontrowersje, ponieważ mogłaby uprzywi-

lejować Fundację Programów Pomocy dla Rolnictwa

FAPA.

Ustawa została przyjęta przez komisję 13 gło-

Wejście w życie procedowanej ustawy będzie mia-

ło wpływ na Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji

funkcje agencji płatniczych, a także na beneﬁcjentów

wspólnej polityki rolnej.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

stawić oświadczenie klubu w sprawie zmiany ustawy

Pierwsza część noweli, która jest wynikiem mię-

dzy innymi wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej w kwestii publikacji danych osobowych

beneﬁcjentów funduszy, o czym mówili moi przed-

mówcy, nie budzi wątpliwości, druga część, odnoszą-

ca się bezpośrednio do uruchomienia środków, jest

w jednym aspekcie zastanawiająca.

Sam zamysł jest jak najbardziej słuszny.

Beneﬁ-

cjent, który otrzyma ﬁnansowaniezprogramuEFR-

ROW, może otrzymać środki wyprzedzające ﬁnanso-

wanie kosztów kwaliﬁkowanych, dzięki czemu moż-

na wcześniej rozpocząć działania, co do których na-

stąpi późniejsza refundacja w postaci środków unij-

nych.

Pytanie, jakie się nasuwa, dotyczy przyznania

tych wcześniejszych środków beneﬁcjentowinazasa-

dzie oprocentowanej pożyczki udzielonej przez Bank

Gospodarstwa Krajowego.

Przede wszystkim do ja-

kiej wysokości będą oprocentowane te pożyczki, na

jaki okres będą one przyznawane?

Czy spłata tej po-

życzki może nastąpić z refundowanej dotacji unijnej

nansowania, aby spłacać nim pożyczkę oprocentowa-

ną i tym samym dać zarobek sektorowi bankowemu?

Co do zasady chcę podkreślić, że naszym zdaniem

projekt tej ustawy jest słuszny, bo pobudza do inten-

syﬁkacji działań w sektorze rolnictwa i wykorzysta-

nia dostępnych środków.

Jeżeli państwo może i ma

instrumenty do tego, aby pomóc beneﬁcjentom,

niech to robi.

Ale jeżeli jest to zawoalowana forma

ściągania kolejnej daniny państwowej w postaci

oprocentowanej pożyczki, to musi to rodzić wątpli-

wości.

Inną kwestią jest to, czy sami beneﬁcjenci

będą chcieli korzystać z mechanizmu wyprzedzają-

cego ﬁnansowania określonego według zasad niniej-

szej nowelizacji.

Ponadto uważamy, że należy wprost określić

w ustawie formę prawną, jaką jest możliwość uzy-

skania przez beneﬁcjentów środków wyprzedzają-

cych ﬁnansowaniekosztówkwaliﬁkowanych.

W uza-

sadnieniu do projektu nowelizacji w jednym miejscu

pojawia się pojęcie oprocentowanej pożyczki, a w dal-

szej części mowa jest o zaliczce.

Dobrze wiemy, że

w terminologii prawniczej kwestie pożyczki i zaliczki

podlegają na gruncie cywilistycznym różnej kwaliﬁ-

kacji.

Stąd wniosek, aby w procesie uchwalania tej

ustawy jeszcze jasno określić reguły gry, jakie będą

obowiązywać na płaszczyźnie beneﬁcjent i Skarb

Państwa.

Chcemy poddać pod rozwagę jeszcze jedną kwe-

stię.

Projekt nowelizacji ustawy o uruchamianiu

rolnej odnosi się bezpośrednio do okresu programo-

wania we wdrażaniu Programu Rozwoju Obszarów

Wiejskich na lata 2007–2013.

Obecny rok jest ostat-

nim, w którym można będzie uzyskać doﬁnansowa-

Poseł Jan Warzecha

265

nie na realizację projektów obejmujących okresem

realizacji również rok następny.

Pytanie, co z dalej z

Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wspólna

polityka rolna będzie przecież objęta kolejnymi pro-

gramami operacyjnymi w budżecie unijnym na lata

2013–2020.

Czy rząd również wówczas kolejny raz

będzie zmieniał ustawy w celu doprecyzowania norm

krajowych do europejskich wytycznych w celu uła-

twienia korzystania z dotacji unijnych?

Z doświad-

czenia wiemy przecież, że nadmierne nowelizowane

obowiązujących przepisów nie prowadzi do niczego

dobrego.

W uzasadnieniu projektu tej nowelizacji zaprezen-

towano również dane, które muszą skłaniać do wy-

rażenia obawy i zaniepokojenia.

Czytamy bowiem, że

do dnia 19 maja 2011 r. wykorzystano 1,29% dostęp-

nej alokacji w ramach krajowego współﬁnansowania

w działaniu: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju

oraz 0,37% w działaniu: Wdrażanie projektów współ-

pracy.

Chciałbym zatem zapytać: Jak ten wskaźnik

kształtuje się na luty 2012 r.?

Czy nadal te środki są

tak słabo wykorzystywane?

Czy Ministerstwo Rol-

nictwa i Rozwoju Wsi prowadzi jakąkolwiek kampa-

nię informującą o pozostałych środkach?

I wreszcie

najważniejsze: Jak niewykorzystane przez nas środ-

ki będą się miały do kształtowania podziałów budże-

towych Unii na lata 2013–2020?

dziedzinie rząd nie radzi sobie z wykorzystaniem in-

strumentów wsparcia ﬁnansowego,cowzestawieniu

z propozycją oprocentowanych pożyczek jest mocno

zastanawiającym działaniem rządu.

Jak wspomniałem, zamysł ustawy jest słuszny.

Ustawa jest potrzebna i Klub Poselski Ruch Palikota

jest za przyjęciem sprawozdania komisji i rekomen-

duje przyjęcie ustawy.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

skie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Stanisław Kalemba:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Parlamen-

tarny Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głoso-

wał za omawianym sprawozdaniem.

Pierwsza kwestia, czyli dostosowanie prawa zgod-

nie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości, jest

oczywista, tu też widać, że nie jest kontrowersyjna.

Jeżeli zaś chodzi o drugą zmianę, ona jest korzyst-

na dla samorządu, jest korzystna dla lokalnych grup

działania.

Jednym z problemów właśnie wykorzysty-

wania tych środków jest ich brak.

I racja, że wyko-

rzystanie tych środków, których w PROW na lata

2007–2013 przewidziano około 127 mln euro, m.in.

na te cele, w tym na wdrażanie projektów współpra-

cy 3 mln zł, jest minimalne.

A więc widać, że mamy

tutaj problemy.

To powinno przyśpieszyć wykorzy-

stanie tych środków.

Trzeba też podkreślić, że nie ma to żadnych skut-

ków, jeżeli chodzi o budżet państwa, bo te środki są

zaplanowane.

Te środki będą jedynie wcześniej wła-

śnie przeznaczane na działania, o których mówimy.

Uważam, że opóźnienia w realizacji działań, o któ-

rych mówimy, wynikają z tego, że samorządy woje-

wódzkie nie były do końca na nie przygotowane.

Uwa-

żam, że gdyby tymi działaniami w jakiś sposób zaję-

ła się Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rol-

nictwa, wcześniej byłoby to uruchamiane, może by-

łoby to na wyższym poziomie wykorzystania.

Nato-

miast nie da się też pominąć roli samorządu.

Trzeba też powiedzieć, że środki z PROW na lata

2007–2013 są wyjątkowo dobrze wykorzystane.

Gru-

bo ponad 80% środków jest zakontraktowanych,

a zrealizowanych, jak sądzę, jest powyżej 50%.

Na pewno brakuje działania.

Faktycznie występu-

ją tutaj opóźnienia.

Jestem przekonany, że zmiany

w tej ustawie po prostu pomogą przyśpieszyć wykorzy-

stanie tych środków.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

Lewicy Demokratycznej zaprezentować stanowisko

chamianiu środków pochodzących z budżetu Unii

nej polityki rolnej jest konieczna w związku z wyro-

kiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

W projektowanej ustawie przyjęto, że numerem

w skrócie NIP.

W przypadku gdy beneﬁcjent nie ma

podstawie innych danych.

Ważną rzeczą jest, że w wyniku zmiany ustawy

wprowadza się mechanizm wyprzedzającego ﬁnan-

sowania kosztów kwaliﬁkowanych ponoszonych na

Poseł Maciej Wydrzyński

266

kalnych strategii rozwoju oraz wdrażanie projektów

doświadczeń we wdrażaniu Programu Rozwoju Ob-

O zaliczki mogą wnioskować wyłącznie beneﬁ-

cjenci działań, w ramach których wspierane są inwe-

stycje.

Z uwagi na nieinwestycyjny charakter niektó-

rych operacji realizowanych w ramach działań:

wdrażanie lokalnych strategii rozwoju oraz wdraża-

nie projektów współpracy, a więc niemożność zasto-

sowania mechanizmu zaliczek, proponuje się w tych

zmianach ustawy objęcie beneﬁcjentów tych działań

innym mechanizmem wcześniejszego ﬁnansowania

kosztów kwaliﬁkowanych, a mianowicie mechani-

zmem wyprzedzającego ﬁnansowania.

Ważna rzecz dotyczy art. 10d nowelizowanej usta-

wy.

Jednostki samorządu terytorialnego oraz lokalne

grupy działania, które z tych funduszy korzystają,

mogą nadal otrzymywać środki z budżetu państwa

wanych ponoszonych na realizację tych operacji w for-

mie oprocentowanej pożyczki udzielanej przez Bank

Gospodarstwa Krajowego.

Niemniej środki w formie

pożyczki udzielanej przez Bank Gospodarstwa Kra-

jowego udzielane są tylko do wysokości wkładu Eu-

Obszarów Wiejskich.

Tym samym beneﬁcjencisązo-

bowiązani do zapewnienia wkładu krajowego w celu

rozpoczęcia realizacji operacji.

W przypadku lokalnych grup działania trudności

w pozyskaniu komercyjnych środków na realizację

operacji stanowią istotną barierę przy ubieganiu się

o tę pomoc.

Chodzi o to, o czym mówili wcześniej moi

przedmówcy: niewykorzystany duży procent tychże

środków.

W celu uzyskania maksymalnych środków z bu-

dżetu Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz

Rozwoju Obszarów Wiejskich zasadne jest, aby środ-

ki wyprzedzającego ﬁnansowaniakosztówkwaliﬁko-

wanych ponoszonych na realizację tych operacji z bu-

dżetu państwa przeznaczonych na współﬁnansowa-

nie wydatków nie były wyższe niż 20% kwoty wyni-

kającej z umowy o przyznanie pomocy dla działań:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Zmiany zaproponowane w tej ustawie są korzystne

dla beneﬁcjentów.

ZdaniemklubuSojuszLewicyDe-

mokratycznej wejście w życie projektowanej ustawy

regionalny.

Dzięki możliwości wcześniejszego skorzy-

stania ze środków unijnych i krajowych przeznaczo-

nych na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na

lata 2007–2013 możliwe będzie zwiększenie m.in.

aktywizacji społeczności wiejskich w ramach lokal-

nych grup działania, które nie będą zmuszane do

oczekiwania na refundację poniesionych wydatków

dokonywaną przez agencję płatniczą.

pan minister również to przedstawi, bo w ostatnim

miesiącu, w marcu wiele tych inwestycji w ramach

odnowy wsi jest realizowanych, m.in. w wojewódz-

twie łódzkim.

Chciałbym w imieniu Klubu Poselskie-

go Sojusz Lewicy Demokratycznej prosić, żeby pan

minister przedstawił nam również bieżącą informa-

cję na temat wykorzystania tych środków.

Wobec powyższego Klub Poselski Sojusz Lewicy

Demokratycznej będzie za przyjęciem sprawozdania

komisji i rekomenduje przyjęcie zmian ustawy Wyso-

kiej Izbie.

Dziękuję, panie marszałku.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

stawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie

dżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na ﬁnanso-

wanie wspólnej polityki rolnej.

Sięgnąłem troszkę do historii i miałem zaszczyt

także 7 października 2008 r. wypowiadać się na te-

mat tej ustawy.

Pewien cytat: W odniesieniu do tej

ustawy wątpliwości budzi też to, iż do projektu rzą-

dowego nie załączono obowiązkowego, zgodnie z wy-

mogami procesu legislacyjnego, projektu rozporzą-

publikowane.

Ustawa zostawia tu duże pole manew-

ru, bo wśród tych danych mogą znaleźć się m.in. NIP,

numer PESEL, numer dokumentu potwierdzające-

go tożsamość, dane osobowe.

Są to dane, które nie

nością życia publicznego, za jawnością wysokości

dotacji przekazywanych beneﬁcjentom, ale powin-

niśmy chronić też dane wrażliwe, dane osobowe.

Są tu wątpliwości, czy rzeczywiście Unia Europej-

ska tego wymaga.

Już wtedy zwracałem uwagę, że

publikowanie danych osobowych, danych wrażli-

wych, nie jest zgodne z prawem polskim i z prawem

unijnym.

Trybunał potwierdził tamte słowa.

Nie-

stety, przez 3 lata te dane były publikowane.

Trud-

no powiedzieć, jak zostały wykorzystane przez

tych, którzy często sięgają do nich nie z potrzeby

analizowania wysokości dotacji, ale po to, żeby je

po prostu wyłudzać.

Druga uwaga do tej ustawy.

Wyprzedzające ﬁnan-

sowanie w wielu przypadkach jest niezbędne, ale bu-

dzi wątpliwości to, czy w przypadku szkoleń, w przy-

padku tzw. działań miękkich, rzeczywiście jest to

niezbędne, bo wiele zastrzeżeń budzi wykorzystanie

środków, przeznaczanie pieniędzy na te cele.

Obser-

wując to, co często dzieje się na wsi, widzimy, jak na

Poseł Cezary Olejniczak

267

szkolenia próbuje się łapać ochotników, jak próbuje się

ściągać rolników na szkolenia, na które często nie chcą

przychodzić.

Jeśli mielibyście zwrócić te pieniądze

Unii Europejskiej, to pewnie lepiej je wydać nawet

w ten sposób, ale czy nie warto byłoby się zastanowić,

panie ministrze, nad ich przesunięciem na rzeczywi-

ste wsparcie wsi, na wydatki, na które czeka polska

wieś, a na które już zabrakło pieniędzy?

Zdaję sobie

sprawę, że w Unii Europejskiej jest to trudne, ale rząd

powinien być właśnie od rozwiązywania trudnych

spraw.

Czy w tym zakresie, panie ministrze, podjęto

jakiekolwiek działania, aby tę pulę, o której była tu

mowa, te pieniądze, które zostają, które są niewyko-

rzystane, przesunąć na inne cele, na wydatki mająt-

kowe czy na wsparcie inwestycyjne, po prostu na roz-

wój polskiej wsi, a nie wykorzystać na niezbyt potrzeb-

ne szkolenia i tego typu wydatki miękkie?

Panie ministrze, nawiązując do tytułu ustawy

o uruchamianiu środków przeznaczonych na ﬁnan-

sowanie wspólnej polityki rolnej, chciałbym jeszcze

raz zaapelować, żeby jak najszybciej była uruchomio-

na krajowa pomoc dla rolników poszkodowanych

w wyniku przymrozków, którzy stracili często 100%

tego, co posiali jesienią.

Dwa dni temu na posiedze-

niu rządu miało być przyjęte rozporządzenie w tej

sprawie zwiększające dotacje do nasion kwaliﬁkowa-

nych.

Nie zostało, bo na posiedzeniu rządu, jak z roz-

brajającą szczerością powiedział obecny na posiedze-

niu wiceminister rolnictwa, zabrakło ministra ﬁnan-

sów.

Rolnicy nie mogą czekać na ministra ﬁnansów,

tylko musieli wyjść w pole.

Muszą odsiewać te upra-

wy, kupować nasiona, a nie wiedzą, czy dostaną wy-

starczający zwrot.

Tak więc apelowałbym, żeby rząd

zajął się tym w pierwszej kolejności, a my oczywiście

taką ustawę pewnie uchwalimy, ale nie poprawi ona

sytuacji polskich rolników.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Do zadania pytań zapisało się czterech panów

posłów.

Tak, jeszcze pani poseł.

Pierwszy zada pytanie pan poseł Jerzy Borkow-

ski, Ruch Palikota.

Nie ma.

Pan poseł Jan Warzecha, Prawo i Sprawiedliwość.

Proszę bardzo.

Poseł Jan Warzecha:

Proszę odpowiedzieć, jakie działania podejmie resort

rolnictwa, aby lepiej, efektywniej wykorzystać środki

z osi 3. i 4.

Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Chciałbym również zapytać, jakie są przyczyny opóź-

nień i słabego wykorzystania dostępnych środków na

lokalne strategie działania i pożyczki.

Jaka jest ska-

la zjawiska wyłudzeń środków z Unii Europejskiej?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Palikota.

W kontekście omawianej ustawy mam pytanie.

Po-

nieważ ogólnie słabo wykorzystujemy środki z Unii

Europejskiej, chciałbym zapytać, czy Ministerstwo

informacyjne, z których można się jasno dowiedzieć

o pozostałych do wykorzystania środkach pochodzą-

cych z budżetu Unii Europejskiej na cele wspólnej

polityki rolnej.

Dziękuję bardzo.

ni doświadczeniami wynikającymi z PROW 2007–2013

myślicie państwo na temat nowego rozdania w ramach

gramy zamierzacie państwo wprowadzić, żeby star-

czyło tych pieniędzy na polską wieś, na rozwój infra-

struktury, na zasypanie tego rowu między prowincją

a dużymi aglomeracjami?

Dziękuję.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Głos ma pani poseł Renata Butryn, Platforma Oby-

watelska.

Poseł Renata Butryn:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Chciałabym zapytać o środki na rozwój rolnictwa

ekologicznego.

Mieszkam na terenie, gdzie zaintere-

sowanie tego typu uprawami jest duże, i chciałabym

zapytać o perspektywy wspierania takiego rolnictwa.

Poseł Jacek Bogucki

268

Rośnie też zainteresowanie powstawaniem tzw. spół-

dzielni socjalnych.

Czy ministerstwo przewiduje

wsparcie tego typu inicjatyw?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Pytanie zada poseł Jakub Rutnicki, Platforma

Obywatelska.

Poseł Jakub Rutnicki:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Jako poseł

z Wielkopolski chciałbym zapytać o kwestie dotyczą-

ce PROW-u.

Jest tam duże zainteresowanie, także ze

strony rolników, jeżeli chodzi o mikroprzedsiębior-

stwa.

Często liczba składanych wniosków przekracza

wielokrotnie możliwości ﬁnansowe, ale czasami w in-

nych województwach sytuacja wygląda inaczej.

Czy

w perspektywie czasu będzie szansa, żeby ewentual-

nie przesuwać te środki tam, gdzie jest największe

zainteresowanie?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chciałbym zapy-

tać o plany dotyczące rozdysponowania środków unij-

nych, w szczególności o to, czy istnieje jakiś strate-

giczny pomysł podziału tych środków na poszczegól-

ne województwa i jaki może być udział województwa

śląskiego w ich konsumpcji.

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Dziękuję panu posłowi.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

bym podziękować wszystkim klubom parlamentar-

nym za poparcie projektu ustawy, który jest ważny

z punktu widzenia interesów całego środowiska rol-

nego, także jeśli chodzi o środki, które są do dyspo-

zycji Polski w ramach Programu Rozwoju Obszarów

Wiejskich.

Jest to też projekt, który daje nam taką

możliwość, żeby nie publikować danych osobowych

osób ﬁzycznych.

Odpowiadając na pytania, które były kierowane

w trakcie debaty, chciałbym poinformować, że ad-

ministracja działa zgodnie z przyjętymi zasadami.

Wcześniej była możliwość publikowania danych oso-

bowych osób ﬁzycznych na podstawie rozporządze-

nia Unii Europejskiej nr 259 z 2008 r.

To rozporzą-

dzenie określało zakres i tryb publikowania danych

beneﬁcjentów.

Natomiast po wyroku Trybunału

Sprawiedliwości UE oczywiście musimy z tej formy

zrezygnować i do wiadomości publicznej będą poda-

wane tylko i wyłącznie dane stowarzyszeń i osób

prawnych.

W kwestii dotyczącej spraw związanych z większą

intensywnością wykorzystania środków ﬁnanso-

wych, które są w osi 3 i 4, potwierdzam, że również

nie jesteśmy zadowoleni z faktu wykorzystania tych

środków.

Na dzisiaj jest to zaangażowanie na pozio-

mie poniżej 5%.

To jest oczywiście dalece niewystar-

czająca kwota.

Natomiast chcę też zapewnić Wysoką

Izbę, że do końca 2013 r. środki, które są w Progra-

mie Rozwoju Obszarów Wiejskich, z pewnością wy-

korzystamy w 100%.

Chcę też zwrócić uwagę, że

opcja dotycząca zwrotu środków ﬁnansowych do bu-

dżetu Unii Europejskiej nie istnieje, dlatego że w przy-

padku gdy byłoby zagrożenie niewykorzystaniem

środków ﬁnansowychwposzczególnychdziałaniach,

istnieje możliwość ich przesunięcia za zgodą komite-

tu monitorującego, a także Komisji Europejskiej.

A więc wydaje się, na podstawie danych, które mamy

z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,

a także urzędów marszałkowskich, że ta sytuacja

powinna być z miesiąca na miesiąc coraz lepsza.

Jeżeli chodzi o rozwiązania, które zaproponowano

odpowiednio w art. 10c i 10d, w kwestiach dotyczą-

cych zaliczek i pożyczek, chciałbym poinformować,

że w przypadku zaliczek na współﬁnansowanie za-

dań są to pieniądze, które mogą otrzymywać beneﬁ-

cjenci z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rol-

nictwa, i zaliczka ma ten walor, że to jest takie pre-

ﬁnansowaniebezoprocentowania.

Natomiastwprzy-

padku pożyczek z Banku Gospodarstwa Krajowego

jest to możliwość uzyskania ﬁnansowego wsparcia

na realizację zadań na poziomie albo 75, albo 80%

środków ﬁnansowych.

Tutaj chciałbym jasno powie-

dzieć, że pożyczka musi być oprocentowana w tej

części i w skali roku jest to oprocentowanie na pozio-

mie 1,12%.

Są to wydatki z budżetu państwa, więc

podlegają oprocentowaniu.

Dlatego taki mechanizm

tu zastosowano.

To wynika wprost z obowiązujących

przepisów.

Było też pytanie, w jaki sposób to opro-

centowanie jest liczone.

Otóż jest to 1/4 oprocento-

wania bonów skarbowych z 52 tygodni.

To jest prze-

licznik 1,12% w skali roku.

Poseł Renata Butryn

269

Jest jeszcze sprawa istotna i ważna.

Pytacie pań-

stwo, jakie są przyczyny takiego słabego wykorzysta-

nia środków ﬁnansowych.

Po pierwsze, wynikało to

z faktu, że w roku 2007 trzeba było wykonać bardzo

dużą pracę w zakresie przygotowania agencji do sys-

temów informatycznych.

Po drugie, trzeba było zbu-

dować lokalne grupy działania.

Po trzecie, trzeba

było przygotować procedury.

Po czwarte, trzeba było

przeprowadzić szkolenia wspólnie z beneﬁcjentami

i urzędami marszałkowskimi.

I oczywiście jest kwe-

stia, która jest związana z wydatkowaniem środków

ﬁnansowych.

To jest w tej chwili bardzo dokładnie

analizowane i mam nadzieję, że te rozwiązania, któ-

re są proponowane w ustawie, spowodują, że możli-

wość korzystania zarówno z jednego mechanizmu

zaliczki, jak i pożyczki będzie atrakcyjna dla beneﬁ-

cjentów w zakresie realizacji zadań wskazanych

w ustawie.

To jest odpowiedź na tę sytuację, którą

mieliśmy.

Dlatego zdecydowaliśmy się na takie roz-

wiązanie ustawowe, żeby ten proces zdecydowanie

przyspieszyć.

Pełna zgoda co do realizacji zadań w zakresie od-

nowy wsi.

Rzeczywiście ten program generalnie jest

adresowany do społeczności lokalnych, żeby zwięk-

szyć udział mieszkańców w tworzeniu określonego

klimatu, jeżeli chodzi o rozwój gospodarczy, a także

estetyzację wsi.

Dlatego też ten program jest z punk-

tu widzenia interesów społeczności lokalnych bardzo

ważny i ciekawy, wymaga też wsparcia ze strony ad-

ministracji rządowej, jeżeli chodzi o rozwiązania

prawne i ﬁnansowe.

Mamnadzieję,żetakbędzietym

razem.

Co do kwestii dotyczących ewentualnych, tak to

zostało sformułowane, wyłudzeń środków ﬁnanso-

wych z budżetu Unii Europejskiej chcę powiedzieć,

że mówimy o kwotach, które są nie do odzyskania.

Na poziomie roku 2011 była to kwota 73 tys. euro.

To

jest ta kwota, o której dzisiaj możemy w sposób jasny

powiedzieć.

Co do windykacji to kwota jest dzisiaj na poziomie

5,6 mln zł i tu ﬁrmy windykacyjne przystąpiły do

realizacji zadań.

Co do przyszłości Programu Rozwoju Obszarów

Wiejskich w nowej perspektywie chcę poinformować,

że w tej chwili trwają negocjacje szczegółowe na temat

trudno jest jeszcze określić, jakie zadania będą włą-

czone do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Oczywiście rząd przygotowuje się do tych negocjacji.

Wiemy, o jakie zadania będziemy wnosić.

Na pewno

nie będzie to 21 zadań, tak jak jest w tej perspektywie,

będzie ich zdecydowanie mniej, natomiast chcemy się

bardziej skoncentrować na tym, żeby to były działania

proinwestycyjne, prorozwojowe.

Ze względu na to, że

dzisiaj jeszcze brakuje szczegółowych danych, jeżeli

chodzi o pakiet ﬁnansowy, według zapowiedzi prezy-

dencji duńskiej ma to nastąpić jeszcze być może w tym

półroczu, będziemy mogli się kompetentnie odnieść do

podziału tychże środków na zadania, które mogą być

w nowym Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Ważne jest to, że ten program zostanie utrzymany,

będzie miał swój dalszy ciąg.

Co do rolnictwa ekologicznego chcę poinformo-

wać, że na dziś w budżecie państwa mamy kwotę ok.

6 mln zł.

To są środki przeznaczone na kontrole, któ-

re są prowadzone w gospodarstwach ekologicznych,

zmy wspierania gospodarstw ekologicznych poprzez

program rolnośrodowiskowy i z innych źródeł także

istnieje możliwość pomocy dla tych gospodarstw, któ-

re chcą się w tę produkcję włączyć.

Przypomnę, że

gospodarstwa ekologiczne to zaledwie 1% wszystkich

gospodarstw w Polsce i jest to produkcja, która dzi-

siaj nie jest na tyle widoczna na rynku, z uwagi na

to, że rynek produktów ekologicznych w Polsce do-

piero się tak naprawdę kształtuje.

Dlatego też trzeba

ważyć argumenty i tworzyć taki klimat, który będzie

prowadził do rozwiązań satysfakcjonujących dla tej

dziedziny.

Ale mówimy o stanie, który jest na dziś.

Co do spraw związanych z działaniem proinwe-

stycyjnym w zakresie mikroprzedsiębiorstw chcę

zwrócić uwagę, że Wielkopolska to region, który,

praktycznie rzecz biorąc, jest w stanie wykorzystać

ne regiony.

Natomiast kłopot jest dzisiaj taki, że rze-

czywiście mamy podział, który wynika z określonego

modelu.

Na podstawie rozporządzenia natomiast bę-

dziemy tę kwestię też chcieli monitorować.

Wszędzie

tam, gdzie będzie możliwość jeszcze przesunięcia

środków i skierowania ich do tych regionów, gdzie są

potrzeby, takie działania zostaną podjęte.

Tak jak powiedziałem, środki na poszczególne

działania zostały podzielone na regiony według okre-

ślonych zasad i to na dzisiaj, można powiedzieć, wy-

czerpuje sprawy, które były przedmiotem naszej de-

baty.

Podsumowując, chcę stwierdzić, że rząd i agencja

restrukturyzacji uczynią wszystko, ażeby do końca

rów Wiejskich, zostały zakontraktowane i wydatko-

wane w 100%.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Marek Kuchciński:

Ostatni głos w dyskusji w tym punkcie należy do

posła sprawozdawcy.

Pan poseł Stanisław Kalemba.

Proszę bardzo.

Poseł Stanisław Kalemba:

Dziękuję.

Chciałbym w imieniu sejmowej Komisji Rolnictwa

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa

270

i Rozwoju Wsi podziękować przedstawicielom wszyst-

kich klubów za zajęte bardzo konstruktywne stano-

wisko i za wyrażoną troskę o lepsze wykorzystanie

środków w ramach tych działań.

Pierwsza zmiana w zasadzie nie wywołuje kontro-

wersji, tu nie było najmniejszych zastrzeżeń.

Jeżeli

chodzi o drugą zmianę, to wprowadzamy to wyprze-

dzające ﬁnansowanie.

Powprowadzeniutegoniemoż-

na korzystać i z pożyczki, i z tego ﬁnansowania, trze-

ba się po prostu na jedno czy na drugie zdecydować.

Była tu podawana w wątpliwość sprawa pożyczek

itd.

Sprawę pożyczek na te cele reguluje art. 10d tej

ustawy i tutaj generalnie nie dokonujemy jakichś

zmian.

Wyrażam przekonanie, że przyjęcie tej noweliza-

cji ustawy przyspieszy wykorzystanie środków.

Na

takie mechanizmy oczekują i lokalne grupy działa-

nia, i samorządy.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

wodawczej o poselskim projekcie ustawy o zmia-

2012 (druki nr 249 i 262).

Poseł Sprawozdawca Witold Pahl:

Dziękuję.

sji Ustawodawczej pragnę przedstawić sprawozdanie

Jak wynika z treści uzasadnienia do tej ustawy,

celem jej jest przede wszystkim wprowadzenie efek-

tywnych rozwiązań, jeśli chodzi o kwestie bezpie-

czeństwa, gwarantujących właściwy przebieg ﬁnało-

wych rozgrywek Mistrzostw Euro 2012.

W trakcie prac komisji pojawiły się pewne wątpli-

wości dotyczące systematyki, także kwestia wprowa-

dzenia zmiany polegającej na wyłączeniu ograniczeń

w zakresie ochrony środowiska.

Dotyczy to sześciu

portów lotniczych, w których przewidujemy czy ko-

ordynator mistrzostw przewiduje największy ruch

lotniczy.

Poza czterema miastami, które są gospoda-

rzami tych mistrzostw, dotyczy to Krakowa i Kato-

wic, portów lotniczych w tych miastach.

W trakcie

prac wniesiono poprawkę o charakterze doprecyzo-

wującym.

Chodzi tu przede wszystkim o nazewnic-

two portów lotniczych.

Jeśli chodzi o kwestie zgodności z prawem Unii

Europejskiej, które były podnoszone w trakcie dys-

kusji, w sposób jednoznaczny wyjaśnia je dyrektywa

Wspólnoty Europejskiej, jest to dyrektywa 2002/30,

która mówi o możliwości kształtowania ruchu lotni-

czego w sposób proporcjonalny i przede wszystkim

niedyskryminujący w zakresie tychże norm.

Biorąc pod uwagę skalę zainteresowania drużyn,

jeśli chodzi o lokalizację swoich baz w Polsce – a to

zainteresowanie zostało potwierdzone dopiero 6 lu-

tego tego roku – trzeba powiedzieć, że 13 reprezen-

tacji z 16, które będą brały udział w mistrzostwach,

zdecydowało się na to, aby miejsce ich pobytu znaj-

dowało się na terytorium Polski.

Na tej podstawie

można było rozpocząć procedury przyjmowania tzw.

slotów, czyli potwierdzeń dodatkowych lotów na lot-

niskach.

Z wstępnej analizy wynika, że w przypadku

Poznania będzie to 39 dodatkowych lotów, w przy-

padku Warszawy będzie tych lotów 68 w stosunku do

40 dopuszczalnych w porze nocnej, bo trzeba pamię-

tać o tym, że te ograniczenia dotyczą przede wszyst-

kim pory nocnej.

Doświadczenia z organizacji, z tej logistyki, które

były udziałem Portugalii czy Federacji Szwajcarskiej,

dowodzą, że tego rodzaju dodatkowe obciążenie lot-

nisk nie stanowiło nadmiernej uciążliwości.

Epizo-

dyczność tej ustawy, co też przesądziło o wprowadze-

niu tej nowelizacji do ustawy o przygotowaniu ﬁna-

łowego turnieju mistrzostw Europy, a nie do ustawy

o ruchu lotniczym, potwierdza ten dodatkowy argu-

ment, czyli to, że uciążliwość będzie miała charakter

nieznaczny, zaś korzyści płynące z organizacji dodat-

kowych lotów dla poszczególnych samorządów, dla

miast organizujących mistrzostwa w sensie ﬁnanso-

wym, a także wizerunkowym dla Polski będą zna-

czące.

Tak jak powiedziałem, kwestia systematyki, po-

prawności legislacyjnej, kwestie dotyczące bezpie-

czeństwa i porządku publicznego w tym zakresie,

także bezpieczeństwa związanego z właściwą orga-

nizacją lotów, tak aby nie zagęszczać ich w ciągu

dnia, a jednocześnie wpisać je odpowiednio w harmo-

nogramy, według których będą rozgrywane mecze

– pamiętajmy, że większość z nich będzie się kończyć

w porze nocnej – aby uniknąć przebywania dużej licz-

by pasażerów na lotniskach, co też byłoby uciążliwo-

ścią dla turystów, tego wszystkiego dotyczą rozwią-

zania, już sprawdzone, które należało wprowadzić do

ustawy.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Uwzględniając

kwestie dotyczące poprawy efektywności zarządza-

nia mistrzostwami, które są bardzo dużym wyzwa-

niem dla naszego kraju, które mają stanowić o bardzo

pozytywnym wizerunku Polski, które mają potwier-

dzić sprawność organizacyjną naszego państwa, za-

angażowanych służb, wypełnienie zobowiązań pod-

jętych wobec UEFA, a przede wszystkim kwestie

Poseł Stanisław Kalemba

271

dotyczące szeroko pojętego bezpieczeństwa, Komisja

Zakończyliśmy wystąpienia klubowe...

(Głos z sali: Rozpoczniemy.)

Tak, tak, rozpoczynamy.

głos pani poseł Renata Butryn.

Bardzo proszę.

Poseł Renata Butryn:

prezentować stanowisko Klubu Parlamentarnego Plat-

forma Obywatelska na temat projektu ustawy o zmia-

Wnioskodawcy wnoszą o dodanie do ustawy z dnia

EURO 2012 po art. 38 art. 38a, który dotyczy znie-

sienia ograniczeń związanych z ochroną środowiska

w dniach od 1 czerwca 2012 r. do 4 lipca 2012 r. w za-

kresie operacji lotniczych, obejmujących starty i lą-

dowania w porze dziennej i nocnej, w konkretnych

portach lotniczych, które będą w czasie zawodów ob-

ciążone.

Należy podkreślić, że w ramach przygotowań do

organizacji tego turnieju strona polska udzieliła

UEFA wielu gwarancji dotyczących kwestii infra-

strukturalnych, organizacyjnych, a także formalno-

prawnych z nimi związanych, m.in. gwarancji nr 18,

o czym wspominał sprawozdawca, w której zobowią-

zaliśmy się do niewprowadzenia w okresie rozpoczy-

nającym się na tydzień przed meczem inaugurującym

ﬁnałowy turniej mistrzostw Europy 2012 i trzy dni

po meczu ﬁnałowym tego turnieju żadnych ograni-

czeń lotów nocnych w portach lotniczych miast go-

spodarzy turnieju UEFA Euro 2012.

Należy zauważyć, że dopiero teraz istnieje wystar-

czająca baza danych, która pozwala na podjęcie sto-

sownej ingerencji legislacyjnej, umożliwiającej czaso-

we zniesienie ograniczeń środowiskowych dotyczą-

cych lotów nocnych i dziennych.

Uchwalenie w przepisach zmiany polegającej na

dodaniu art. 38a przede wszystkim zwiększy bezpie-

czeństwo.

Przyczyni się także do szybszej obsługi

kibiców, nie będą oni musieli – użyję tu słowa, po-

wiedzmy sobie, znanego i używanego na lotniskach

w czasie wzmożonego natężenia ruchu – koczować

w oczekiwaniu na specjalne loty w kolejnych dniach.

W ten sposób unikniemy także zakorkowania naszych

lotnisk przez dodatkowe loty w kolejnych dniach po

odbytych zawodach.

Poprawi się także logistyka doty-

cząca przemieszczania się drużyn biorących udział

w mistrzostwach oraz osób im towarzyszących.

Ta decyzja będzie miała – co podkreślał sprawoz-

dawca – wpływ na wizerunek Polski w świecie.

Mi-

strzostwa w założeniu mają być reklamą naszego kra-

ju, sprawności organizacyjnej i oczywiście wydolności

naszych służb.

Jest to niepowtarzalna okazja, której

nie możemy zmarnować, a wręcz przeciwnie – musimy

pokazać, że potraﬁmynadobrympoziomiezorganizo-

wać zawody sportowe, z całą towarzyszącą logistyką.

Takie czasowe zniesienie ograniczeń miało już

miejsce i było praktykowane przez kraje, które orga-

nizowały bardzo duże i większe imprezy piłkarskie

– Austrię, Szwajcarię, Euro 2008, w a Portugalii

i Szwajcarii decyzję o zniesieniu ograniczeń podej-

mowano w momencie, kiedy posiadano już wszelkie

informacje na temat oczekiwań osób i drużyn biorą-

cych udział w zawodach.

Klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za

przyjęciem tej zmiany legislacyjnej, kierując się prag-

matyką.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

wiedliwość.

(Poseł Wojciech Szarama: Szarama.)

Szarama.

Bardzo proszę.

Poseł Wojciech Szarama:

pochwalić ten projekt z formalnego punktu widzenia,

to powiedziałbym, że nie jest on zbyt kazuistyczny.

To jest czasami dla prawników komplement, ale nie-

stety w tym przypadku nie mogę tak zrobić, bo ten

całkowity brak kazuistyki powoduje, że ten projekt

jest jednak zbyt ogólny.

Były zastrzeżenia prawników

i członków komisji, również moje, dotyczące tego pro-

jektu, wskazujące, że gdyby te bardziej dokładne

przepisy znalazły się w prawie lotniczym, to byłoby

to właściwsze rozwiązanie, gdyż tutaj brakuje jednak

wskazania tych przepisów, które w czasie mistrzostw

nie będą obowiązywać, przepisów dotyczących ogra-

niczeń przyjmowania samolotów na wymienionych

w projekcie uchwały sześciu lotniskach.

A więc tutaj

Poseł Sprawozdawca Witold Pahl

272

jest bardzo poważne zadanie przed szefostwem lot-

nisk, żeby prawidłowo przepis zawarty w tej ustawie

interpretować, żeby środowisko poniosło jak naj-

mniejsze straty, a miasta, lotniska przyjmujące gości

z zagranicy żeby odniosły jak największe korzyści.

A więc, panie marszałku, szanowni państwo, trzeba

za tę czujność pochwalić zespół sportowy, bo patrząc

na te nazwiska, widzę wiele osób, które pochyliły się

nad tym problemem i wyręczyły w pewnym sensie

rząd, wyręczyły ministra Nowaka, który powinien

być w tym przypadku podwójnie wdzięczny, dlatego

że tysiące kibiców będą mogły stosunkowo bezkoli-

zyjnie przyjechać do Polski na Euro...

(Poseł Tomasz Garbowski: Przylecieć.)

Przylecieć, tak, masz rację.

...przylecieć do Polski i nie będą musiały spraw-

dzać stanu przejezdności polskich autostrad.

Ten

wodawczą, bo musimy pamiętać, że mimo tych bra-

ków, o których tutaj wspomniałem, braków praw-

nych, do mistrzostw zostały dwa miesiące, a więc

porty lotnicze muszą się przygotować do odpowied-

niego działania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Palikota.

Bardzo proszę, panie pośle.

ledzy!

Ustawa ta będzie obowiązywać bardzo krótko,

od 1 czerwca do 4 lipca.

Możemy tak naprawdę spo-

dziewać się, że większość ruchu związanego z obsłu-

gą mistrzostw Europy w piłce nożnej będzie się kon-

centrowało na transporcie lotniczym.

Będzie to wy-

nikało z tego, że jest bardzo ograniczona liczba bile-

tów na poszczególne mecze i kibice z poszczególnych

krajów będą głównie wybierać transport lotniczy.

Porty lotnicze, szczególnie polskie porty, mają

określony system pracy, niektóre z nich bardzo na-

pięty.

Doprowadzenie do sytuacji, gdy port lotniczy

musi przyjąć w określonym czasie, w czasie doby,

100%, 200% normalnego dziennego przerobu pasa-

żerskiego, potoku pasażerskiego, wiąże się z określo-

nymi problemami.

Zgodnie z ograniczeniami środo-

wiskowymi oraz gwarancją nr 18, którą każdy port

ma podpisaną na zasadzie porozumienia, jest bardzo

mocno ograniczony ruch samolotów pasażerskich,

szczególnie w okresie nocnym.

Samoloty pasażerskie

z kibicami na Euro 2012 będą się koncentrowały rów-

nież w okresie nocnym, bo mecze będą się odbywały

o godz. 19, 20, 21, po meczach kibice koło północy,

o godz. 1, 2 w nocy, traﬁądoportówlotniczychibędą

oczekiwali szybkiego transportu.

Będziemy mieli do

czynienia z kilkukrotnym zwiększeniem zapotrzebo-

wania transportowego w portach miast gospodarzy

Euro 2012.

Musimy też pamiętać, że w Polsce będzie

stacjonowało 13, czyli większość, drużyn, które będą

uczestniczyły w mistrzostwach Europy.

Uważam, że ta regulacja bardzo dopomoże w or-

ganizacji pracy portów lotniczych, szczególnie że jako

wieloletni prezes spółki zarządzającej jednym z naj-

większych portów w Polsce, i to na dodatek w bliskim

sąsiedztwie stadionu w Chorzowie, miałem do czy-

nienia z takimi operacjami i wielokrotnie widziałem,

gdy kilkadziesiąt tysięcy kibiców z Anglii, czarteru-

jąc 30, 40 samolotów, lądowało w ciągu kilku godzin

i w ciągu kilku następnych godzin odlatywało.

Rynek

lotniczy jest wyjątkowo sformalizowany, są przyzna-

wane bardzo konkretne sloty, dopasowane do okre-

ślonych operacji lotniczych.

Minimalne przesunięcia

czasowe powodują, że wypada się z korytarza czaso-

wego i trzeba oczekiwać na kolejnego slota.

Tak że

proponowane rozwiązanie, jeśli uda się je dostosować

do wymogów prawa międzynarodowego i lotniczego,

bardzo dopomoże w rozwiązaniu tego trudnego pro-

blemu.

Takie rozwiązania były już wcześniej stoso-

wane podczas mundialu w 2006 r. w Niemczech,

podczas mistrzostw Europy w Portugalii w 2004 r.,

podczas mistrzostw Europy w piłce nożnej organizo-

wanych przez Austrię i Szwajcarię.

Tak że mam na-

dzieję, że te rozwiązania dopomogą polskim portom,

polskim lotnikom, a zagranicznym kibicom pozwolą

lepiej wspominać pobyt w Polsce, co się przyczyni do

naszego wspólnego sukcesu.

Uważam, że z dwojga

złego, z wyboru między lotnictwem a drogami, bo za

chwileczkę będziemy rozmawiali o ustawie o prze-

jezdności, negatywne skutki wynikające z ograniczeń

w ruchu lotniczym i negatywne skutki wynikające

z przejezdności na polskich drogach będą drastycznie

różne, z korzystnym wskazaniem na lotnictwo.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Górczyński:

przedstawić stanowisko dotyczące poselskiego pro-

nałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej

Poseł Wojciech Szarama

273

Wspomniany projekt zakłada dodanie w ustawie

odnosi się do niestosowania ograniczeń w zakresie

operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania

w porze dziennej i nocnej wynikających z wymagań

w zakresie ochrony środowiska w Portach Lotni-

czych: Kraków-Balice, Katowice-Pyrzowice, Poznań-

-Ławica, Wrocław-Strachowice, Gdańsk im. Lecha

Wałęsy oraz Chopina w Warszawie.

W związku z udzieleniem gwarancji nr 18 doty-

czącej niewprowadzania żadnych ograniczeń w za-

kresie lotów nocnych w okresie rozpoczynającym się

na tydzień przed rozpoczęciem mistrzostw Europy

i upływającym trzy dni po meczu ﬁnałowym tego

turnieju, a także obecnie obowiązującymi ogranicze-

niami, zachodzi potrzeba zmian prawnych.

Biorąc

pod uwagę odpowiednie skoordynowanie logistyczne

w ruchu lotniczym wynikające z faktu przewidywa-

nej obsługi 27 404 operacji slotowych, które ma po-

zwolić na szybsze i sprawniejsze przemieszczanie

16 drużyn narodowych i ich kibiców, uważamy za

zasadne wprowadzenie takich ułatwień.

Na podstawie strategii transportowej UEFA na

Euro to publiczny transport ma odegrać kluczową

rolę w przemieszczaniu grup kibiców.

Istotnymi ele-

mentami są duże potoki podróżnych, ich koncentra-

cja w określonych dniach i porach, specyﬁczne wy-

magania podróżnych, bardzo duża rola kolei jako

środka niezależnego od dróg i lotnictwa.

Zakłada się, że ze względu na jakość oraz stan

infrastruktury transportu naziemnego, z transportu

lotniczego może korzystać znacznie więcej pasażerów

niż podczas innych turniejów.

Z uwagi na niespoty-

kane w dotychczasowej praktyce organizacji turnie-

jów UEFA odległości pomiędzy miastami, w których

rozgrywane będą mecze – między Gdańskiem a Do-

nieckiem odległość wynosi 1900 km – a także stan

infrastruktury kolejowej oraz drogowej w Polsce i na

Ukrainie, UEFA przyjęła wariant pesymistyczny za-

kładający większe natężenie ruchu lotniczego w por-

tach lotniczych.

Niestety potwierdzają to dane doty-

czące wykonania inwestycji wartych łącznie około

95 mld zł, tj. około 40% planowanych dróg, około 65%

zmodernizowanych torów kolejowych.

Najlepiej przy-

gotowane są lotniska.

Jednocześnie liczba pasażerów będzie zależała od

drużyny, za którą będą podróżować kibice, oraz fazy

od momentu rozpoczęcia ćwierćﬁnałów.

Ruch lotniczy związany z Euro 2012 powiększy

występujący już ruch lotniczy regularny i czartero-

wy.

Należy uznać, że w każdym z rozważanych dni

liczba dodatkowych operacji lotniczych może być

dwukrotnie wyższa niż liczba dodatkowych samolo-

tów czarterowych.

Między innymi w tym celu prezes

Urzędu Lotnictwa Cywilnego wprowadził procedurę

koordynacji, która pozwala na efektywne wykorzy-

stanie dostępnej infrastruktury portu lotniczego po-

przez dostosowanie operacji w porcie lotniczym do

przepustowości istniejącej infrastruktury lotniska,

przyczyniając się tym samym do zapewnienia płyn-

ności i jakości obsługi pasażerów oraz bezpieczeń-

stwa operacji lotniczych.

sprawnego, szybkiego transportu osób na Euro 2012,

a zarazem podkreślenie znaczenia Polski jako dobre-

go współgospodarza turnieju piłkarskiego i wypro-

mowanie pozytywnego wizerunku Polski na arenie

międzynarodowej.

Projektowana ustawa ma charak-

ter epizodyczny i nadzwyczajny, zaś organizacja mi-

strzostw Euro 2012 powinna pozytywnie wpłynąć na

gospodarkę.

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego poprze propozycję zmiany ustawy o przygo-

(Oklaski)

Wicemarszałek

Lewicy Demokratycznej.

Bardzo proszę.

Poseł Tomasz Garbowski:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Mamy dzisiaj

2012 r., za kilka miesięcy będziemy przed albo po

Euro, a pragnę przypomnieć, że prawie 9 lat temu

w 2003 r. we Lwowie odbyło się spotkanie dwóch

związków: Polskiego Związku Piłki Nożnej i Ukra-

ińskiego Związku Piłki Nożnej.

I Kazimierz Górski,

wspaniały trener, świętej pamięci niestety, stwier-

dził: Można coś wspólnie zrobić.

I z tego pomysłu

zrodziło się Euro.

Po trzech latach, 31 maja 2006 r.

polski rząd z Polskim Związkiem Piłki Nożnej, z sa-

morządami, z różnymi instytucjami złożyli do UEFA

ponad 400 kg różnych dokumentów.

Udało się i za

kilka miesięcy będziemy to Euro mieli w Polsce i na

Ukrainie.

I z tego powinniśmy się cieszyć.

Jednak żeby te mistrzostwa odbyły się tak, jak

zaplanowaliśmy, musimy wypełnić te wszystkie zo-

bowiązania, które zadeklarowaliśmy w tych opasłych

tomach dokumentów, które przedłożyliśmy w 2006 r.

Jedna z ostatnich gwarancji, gwarancja nr 18 mówi

o umożliwieniu rodzinie FIFA, kibicom przylotów

i odlotów w porze nocnej na polskich i myślę, że tak-

że na ukraińskich lotniskach.

My dzisiaj zajmujemy

się jednak kwestią związaną z lotniskami w Polsce

i o tym dzisiaj dyskutujemy, omawiamy ten projekt

ustawy.

Te przepisy będą obowiązywały, jak mówili

przedmówcy, w okresie mistrzostw, tydzień wcześniej

i kilka dni po mistrzostwach.

Poseł Jarosław Górczyński

274

Ten projekt, którego reprezentantem jest poseł

Rutnicki, został przygotowany także przy współpra-

cy ministerstwa transportu, byłego Ministerstwa

Infrastruktury.

Ta inicjatywa poselska bierze się

stąd, myślę, że łatwiej jest grupie posłów przedłożyć

rozwiązanie prawne, które może być szybciej przyję-

te, a za kilkanaście dni, siedemdziesiąt kilka dni

będziemy mieć Euro 2012.

Sądzę, że z tego tytułu, w związku z przyjęciem

tej ustawy nie będziemy ponosili żadnych większych

kosztów, aczkolwiek może się zdarzyć tak – i miejmy

tę świadomość – że mogą pojawić się kwestie odszko-

dowań, roszczenia ze strony naszych obywateli, któ-

rzy mogą złożyć zgodnie z obowiązującym prawem

wnioski o odszkodowanie za te nocne loty.

Oczywiście

to jest opisane w prawie.

Jednak ciężar odpowiedzial-

ności oczywiście biorą na siebie porty lotnicze w tych

sześciu miastach, w czterech miastach gospodarzach

i w dwóch miastach, w Katowicach-Pyrzowicach,

gdzie mamy lotnisko zapasowe, i w Krakowie, gdzie

mamy ulokowane trzy wspaniałe reprezentacje na-

rodowe, które wybrały Polskę na centrum pobytowo-

-treningowe, z czego musimy się cieszyć.

Myślę, że to

jest ważne, że na 16 drużyn 13 z nich będzie u nas,

w naszym kraju, będziemy współgospodarzami.

Bo

oprócz miast gospodarzy, sądzę, że miejscowości,

w których są centra pobytowo-treningowe, także

będą tętniły życiem.

Na marginesie chciałbym powiedzieć, że zastana-

wiające są, zwracam się tu też do Wojciecha Szaramy,

posła przewodniczącego Komisji Ustawodawczej, opinie

Biura Analiz Sejmowych i Ministerstwa Spraw Zagra-

nicznych.

Z jednej strony BAS mówi, że ten projekt jest

ny Ministerstwo Spraw Zagranicznych mówi, że wszyst-

ko jest w porządku.

To daję pod rozwagę i pod zastano-

wienie w kontekście funkcjonowania.

Na samym końcu nawiążę może nie do materii

lotniczej, bo my ten projekt ustawy popieramy, ale

chciałbym przy okazji obecności pana ministra prosić

o interwencję.

Myślę, że w Ministerstwie Sportu

cami na Stadionie Narodowym.

Mamy bowiem infor-

mację, że podwykonawcy mają wielkie kłopoty, środ-

ki, które im się należą, to ponad 100 mln zł, kilkana-

ście ﬁrm ma problemy z płynnością ﬁnansową.

I jest

osobista prośba, żeby zająć się tą sprawą, bo to są

przede wszystkim polscy mali i średni przedsiębiorcy,

którzy wykonywali na rzecz Alpine i Hydrobudowy

zadania związane z budową Stadionu Narodowego.

Ci podwykonawcy mają dzisiaj problem.

Wiem, że

trwają negocjacje i prośba jest taka, żeby w tej spra-

wie także być aktywnym graczem, bo naprawdę każ-

demu z nas zależy na tym, żeby polskie przedsiębior-

stwa dobrze funkcjonowały, bo wykonały dobrą robo-

tę na Stadionie Narodowym.

Życzmy też sobie, żeby jak najwięcej samolotów bez-

piecznie przyleciało i wyleciało.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Jan Ziobro:

mam zaszczyt przedstawić opinię w sprawie sprawoz-

dania Komisji Ustawodawczej o poselskim projekcie

Wszyscy zdajemy sobie dobrze sprawę z tego, w ja-

kiej znajdujemy się obecnie sytuacji przed organiza-

cją mistrzostw Europy, na kilkadziesiąt dni przed

tym turniejem.

Mam wrażenie, że pewne inwestycje,

które powinny być poczynione, nie zostały do końca

i w odpowiedni sposób zrealizowane.

Autostrady czy

też sieci kolejowe pozostawiają wiele do życzenia, nie

spełniają pewnych norm europejskich, do jakich są

przyzwyczajeni kibice Europy Zachodniej.

Wracając do meritum, chcę powiedzieć, że ta usta-

wa przede wszystkim przybliża nas do Europy Za-

chodniej.

Na wspomnianych wcześniej turniejach

w Portugalii czy też na mundialu w Niemczech tego

typu zabiegi były stosowane po to, aby kibicom było

łatwiej przemieszczać się na terytorium kraju czy też

podążać za swoją drużyną.

Wielu kibiców jest fana-

tycznych, więc przemieszcza się dosyć często.

Mam

nadzieję, że ta ustawa zwiększy efektywność logi-

styczną lotnisk, zwiększy limity przelotów, szczegól-

nie w porach nocnych, przyczyni się do tego, że kibi-

ce będą przyjemniej wspominać Polskę chociażby ze

względu na lotniska, które zostały w miarę możliwo-

ści wyremontowane, odnowione.

Liczą się nie tylko

autostrady i kolej.

Możemy poszczycić się lotniskami.

Sadzę, że porty lotnicze w Krakowie, we Wrocławiu,

czenie dla kibiców, którzy będą wychodzili z meczów

o różnych porach, przede wszystkim w porze nocnej,

ponieważ niektóre mecze będą się kończyły po godz.

22.

Ta ustawa ułatwi kibicom przedostanie się na

terytorium Ukrainy, gdzie tamtejsza reprezentacja

będzie rozgrywać mecze.

Trzeba też podkreślić – moi przedmówcy zwraca-

li już na to uwagę, ale warto to powtórzyć – że na

terytorium Polski będą stacjonowały reprezentacje

13 z 16 krajów.

Jest to duże wyróżnienie dla nas

i naszej bazy turystycznej, ale trzeba też powiedzieć,

że wiążą się z tym duże wymagania logistyczne, któ-

rym trzeba będzie sprostać.

Przede wszystkim będzie

to nas zobowiązywało do tego, by pomóc tym fana-

tycznym kibicom w podróżowaniu za swoją reprezen-

tacją.

Trzeba zwrócić również uwagę na względy

bezpieczeństwa związane ze zwiększeniem efektyw-

Poseł Tomasz Garbowski

275

ności i limitów lotów.

Należy mówić o bezpieczeństwie,

które będzie miało bardzo duże znaczenie i trzeba to

dobrze kontrolować i sprawdzać, mieć na uwadze.

Należy też zwrócić uwagę na aspekty związane ze

szkodliwością, niekorzystnym wpływem na środowi-

sko wokół lotnisk, jak również na mieszkańców, któ-

rzy mieszkają w pobliżu lotnisk.

Ustawa ta będzie

jednak przyjazna dla kibiców, którzy przyjadą na

mistrzostwa Europy i mam nadzieję, że będą oni

wspominać tę imprezę jako najlepszą spośród tych,

które były organizowane w ostatnich dziesięciole-

ciach.

Klub Solidarna Polska jak najbardziej popiera

ten projekt ustawy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wyczerpaliśmy oświadczenia klubowe.

Proszę bardzo.

Zamykam listę.

Proszę o zabranie głosu celem zadania pytania

pana posła Macieja Banaszaka, Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

środowiskowe wprowadzane ustawą są z jednej stro-

ny bardzo słuszne i zasadne, ale z drugiej strony

ograniczają możliwości operacyjne portów lotniczych.

Na przykład w moim rodzinnym Poznaniu duży pro-

blem stanowią utrudnienia związane z funkcjonowa-

niem lotnictwa.

Większość z tych problemów wiąże

się jednak z operowaniem samolotów wielozadanio-

wych F-16 na wielkopolskim niebie, należących do

polskiej armii, a nie do lotnictwa cywilnego.

Czy nie

byłoby warto rozważyć możliwości stałego zwiększe-

nia limitów dla portu lotniczego Ławica?

Takie roz-

wiązanie z pewnością zwiększyłoby szanse rozwoju

naszego portu lotniczego, jak również samego regionu,

a Wielkopolanom umożliwiłoby dostęp do większej

liczby miast Europy i świata.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Palikota, w celu zadania pytania.

Bardzo proszę.

Poseł Bartłomiej Bodio:

pytanie.

Czy strona rządowa zabezpieczyła się przed

ewentualnymi naruszeniami europejskiego prawa

lotniczego w związku z zabezpieczeniem tej regula-

cji?

Jak powiedziałem wcześniej, jestem wielkim en-

tuzjastą tego projektu, ale chciałbym wiedzieć, czy

były prowadzone analizy, jaki jest wynik tych analiz

i czy planowane są wystąpienia do organizacji mię-

dzynarodowych, Unii Europejskiej, organizacji lotni-

czych o czasowe uchylenie obowiązywania właści-

wych w tym zakresie regulacji i jakie ewentualnie

będą tego koszty.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Borkowski:

dą się mistrzostwa.

Zarobi się trochę pieniążków,

przyjedzie dużo kibiców.

Mam jednak pytanie zwią-

zane z artykułem procedowanej ustawy.

Jak zazna-

czono w pkt 2 niniejszej opinii, odwołanie się w pro-

jekcie ustawy do ograniczeń w zakresie operacji lot-

niczych, które wynikają lub mogą wynikać z nieokre-

ślonych wymagań dotyczących ochrony środowiska,

uniemożliwia precyzyjne ustalenie zakresu przed-

miotowego projektu ustawy.

Niemniej należy przyjąć,

że projekt prowadzi do czasowego uchylenia możliwo-

ści stosowania niektórych postanowień aktów praw-

nych Unii Europejskiej.

Pytam więc, czy nie spowo-

duje zbyt dużej szkody dla środowiska zwiększenie

normy hałasu w związku z dodatkowym lądowaniem

przez samoloty i kto poniesie odpowiedzialność za

ewentualne odszkodowania z tym związanie, jeżeli

będą jakiekolwiek roszczenia.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Głos ma pan poseł Grzegorz Adam Woźniak, Pra-

wo i Sprawiedliwość.

Poseł Jan Ziobro

276

Poseł Grzegorz Adam Woźniak:

Część posłów przedmówców mówiła, że należy cie-

szyć się, iż w naszym kraju będzie gościć 13 ekip na-

rodowych.

Taka sytuacja wpłynie pozytywnie na

funkcjonowanie przedsiębiorstw zarządzających por-

tami lotniczymi oraz przewoźników lotniczych,

zwiększą się ich obroty ﬁnansowe,jakrównieżzwięk-

szy się w tym czasie zatrudnienie.

Są jednak dwie

kwestie, o które chciałbym zapytać, które są niepo-

kojące.

Czy były prowadzone konsultacje i czy poin-

formowano o tym mieszkańców stref wokół 6 lotnisk,

których dotyczą proponowane zmiany, a które będą

dla nich najbardziej uciążliwe ze względu na nocne

lądowania, o których szczególnie tu mówimy?

Miesz-

kańcy tych stref są zaniepokojeni tą sytuacją, bo na

razie znają ją tylko z przekazów medialnych.

Czy zo-

stały przeprowadzone analizy wskazujące, w jaki

sposób wpłyną w omawianym okresie wprowadzone

zmiany związane z nocnymi lądowaniami na kwestie

środowiskowe?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę, panie pośle.

Mam pytanie.

Chodzi mi szczególnie o kwestie bez-

pieczeństwa.

Czy przeprowadzili państwo jakieś sy-

mulacje, wyliczenia dotyczące tego, czy będzie zwięk-

szona obsługa naziemna?

Wiadomo, że pracownikom

będzie doskwierać zmęczenie.

Jakie koszty będą

z tym związane?

Kolejne pytanie dotyczy lotniskowej

straży pożarnej.

Czy strona rządowa będzie chciała

coś zmienić w kwestii wieku przechodzenia na emery-

turę?

Strażacy skarżą się, że w wieku 65 lat – a obec-

nie będzie to wiek 67 lat – nie będą mogli skutecznie

i efektywnie pracować w razie jakiegoś nieszczęścia.

Kolejna rzecz dotyczy pytania, czy odbywały się jakieś

konsultacje bądź informowano mieszkańców okolic lot-

nisk, że właśnie w tym czasie będą dla nich coraz to

większe utrudnienia.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Renata Butryn:

uważyć, że Polacy są narodem dosyć wyrozumiałem.

Myślę, że te uciążliwości jakoś wspólnie wytrzymamy

właśnie w imię tego, żeby się wszystko udało, bo tego

sobie nawzajem życzymy.

Chciałabym zapytać.

Pytanie kieruję do posła,

tężenie ma trwać od 1 czerwca do 4 lipca.

W których

dniach będzie ono największe i jak to obciążenie bę-

dzie rzeczywiście wyglądać dla poszczególnych por-

tów lotniczych?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

właściwie co do trybu wprowadzenia tej ustawy, dla-

tego że logika nakazuje, że można nie ograniczać

czasowo tego typu ustawy, tzn. stworzyć taką ustawę,

która będzie umożliwiała ministrowi transportu jed-

norazowo, za każdym razem, np. poprzez rozporzą-

dzenie, dołożenie czy stworzenie na następne impre-

zy czy tego typu ważne przedsięwzięcia możliwości

zwiększenia tego nocnego ruchu czy tego nocnego

transportu, jeżeli chodzi o lotniska.

Proszę zwrócić

uwagę, że procedowano nad tym w komisji.

Zajmuje-

my czas szanownemu panu marszałkowi i dyskutu-

jemy dzisiaj tutaj na ten temat.

W momencie kiedy

byłaby kompleksowa ustawa umożliwiająca chociaż-

by właśnie poprzez rozporządzenie zawieszenie w tym

wypadku tylko jednej normy, jeżeli chodzi o ochronę

środowiska (Dzwonek), uzyskalibyśmy zdecydowanie

lepszy efekt.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

wiedliwość.

277

Poseł Grzegorz Schreiber:

wiście ukazuje w pełni ignorancję i cynizm rządu

Platformy Obywatelskiej i PSL, bo jak inaczej tłuma-

czyć posługiwanie się w ostatniej chwili grupą posłów

do tego celu, aby przeprowadzić tę ustawę?

Czy rze-

czywiście rząd nie wiedział rok temu, dwa lata temu,

że takie uregulowanie będzie konieczne?

Bo oczywi-

ście to uregulowanie jest konieczne.

Tylko czy rze-

czywiście rząd tego nie wiedział?

Nie.

Prawdopodob-

nie świadczy to o niewątpliwej ignorancji.

A teraz o cynizmie.

Jakże dużym cynizmem jest

to, że państwo, partia europejska ciągle tak wspania-

le nas tutaj pouczająca o europejskości, w sposób zu-

pełnie lekki, ot tak sobie, nie ma żadnego problemu,

łamiecie prawo europejskie.

Cieszę się z tego, że ro-

bicie państwo taki wyłom, bo jest to jakiś przykład

dla Wysokiej Izby również na przyszłość (Dzwonek),

że tego typu łamanie prawa europejskiego jest oczy-

wiście możliwe.

Pytania.

Ustawa unieważnia decyzje administra-

cyjne prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydane

w uzgodnieniu z sejmikami, z władzami lokalnymi.

Kiedy podejmowane były uchwały sejmików?

Oczy-

wiście pan poseł wnioskodawca nie będzie miał pew-

nie takiej wiedzy.

To by było trudno ustalić.

Kiedy

były podejmowane uchwały sejmików, które nie zna-

ły gwarancji nr 18, tego, o czym państwo piszecie?

Rzeczywiście, o czym piszecie w uzasadnieniu, dopie-

ro w chwili obecnej istnieją wystarczające dane i by-

łoby zasadne, gdyby w tym projekcie były dokładne

wyliczenia, to, o co pytała przed chwilą jedna z pań

posłanek: W które dni następuje jakie nasilenie?

Tego rzeczywiście nie było wiadomo parę lat temu,

prawda, tego nie było wiadomo.

Ale forma tego pro-

jektu jest na tyle ogólna, że mógł on być bez żadnego

problemu dwa, trzy lata temu przyjęty przez rząd.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Panie pośle, przekroczył pan czas o ponad jedną

minutę.

(Poseł Grzegorz Schreiber: Bardzo przepraszam.)

Głos zabierze pan poseł Andrzej Duda, Prawo

nuta.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Andrzej Duda:

pytania zasadnicze do posła wnioskodawcy.

Chciał-

bym zapytać: Czy przeprowadziliście państwo kon-

sultacje, ale nie tylko z mieszkańcami, w znaczeniu

informacyjnym?

Wszyscy wiemy, że istnieje poważne

zagrożenie, że normy hałasu będą w tym czasie prze-

kroczone, zwłaszcza w porze nocnej, bo w porze

dziennej jest to jeszcze mało dotkliwe, a w porze noc-

nej może to być dla nich znacznie trudniejsze.

Czy

rzeczywiście poinformowano mieszkańców w należy-

ty sposób?

Czy były przeprowadzone konsultacje z sa-

morządami, bo to jest kwestia istotniejsza?

Pamiętaj-

my, że to właśnie na poziomie samorządów były po-

dejmowane te uchwały, które będą czasowo derogo-

wane tą ustawą.

To jest pierwsze pytanie.

Drugie pytanie: Czy przewidujecie państwo jakie-

kolwiek zabezpieczenie na tę okoliczność, bo ten ruch

lotniczy będzie znacznie zwiększony?

Rozumiem, że

nie ma autostrad, w związku z czym trzeba zwięk-

szyć ruch na lotniskach.

Cóż, jest to pewna konse-

kwencja państwa polityki, ale Euro musi się odbyć.

Mam natomiast takie pytanie: Czy przewidujecie

państwo jakieś zabezpieczenia na wypadek tego, gdy-

by np. lotnisko, choćby Kraków-Balice, było nieczyn-

ne z powodu mgły, co zdarza się dosyć często w Kra-

kowie?

Jak wtedy będzie?

Jakie rozwiązania będą

wtedy stosowane?

I trzecia sprawa.

(Poseł Renata Butryn: Rzeszów jest świetnie przy-

gotowany.

Zapraszamy.)

Ale nie ma drogi.

(Poseł Renata Butryn: Jest A4.)

Panie Pośle Wnioskodawco!

Rozumiem, że nie-

zwykle istotne jest to, że…

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Andrzej Duda:

…lotnisko w Gdańsku jest imienia Lecha Wałęsy.

Państwo od dosyć dawna gloryﬁkujecie Lecha Wałę-

sę.

Pewnie chętnie byście go beatyﬁkowali.

Ale

-Balice jest imienia Ojca Świętego błogosławionego

Jana Pawła II.

Nie uwzględniliście państwo tego

w swoim projekcie.

Jest mi przykro jako krakowia-

ninowi.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Jan Ziobro, Solidarna Polska.

Bardzo proszę.

278

Poseł Jan Ziobro:

Chciałbym tutaj zapytać przede wszystkim o kwestie

związane z ochroną środowiska.

Czy były przepro-

wadzone ekspertyzy dotyczące, można tak powie-

dzieć, efektów zwiększenia tych limitów lotów?

Jaki

wywrze to wpływ na środowisko otaczające lotnisko?

Chciałbym również zapytać o koszty.

Czy będą, czy

są, jakie będą koszty takiej, można tak powiedzieć,

zmiany?

Chciałbym także zapytać o przychody.

Czy

była przeprowadzona ekspertyza, która będzie poka-

zywała, na jakie zyski w związku z tą zmianą mogą

liczyć przede wszystkim lotniska, ale też samorządy?

To tyle.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

W imieniu ministra sportu i turystyki głos zabie-

rze podsekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Tu-

rystyki pan Jacek Foks.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Podsekretarz Stanu

Jacek Foks:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Minister sportu

pozytywnie opiniuje poselski projekt ustawy o zmia-

w brzmieniu ustalonym w sprawozdaniu Komisji

Ustawodawczej.

To, co już wielokrotnie podkreślano w poprzed-

nich wystąpieniach – ta nowelizacja znacząco uspraw-

ni przeprowadzenie turnieju ﬁnałowego UEFA Euro

2012, w szczególności w kontekście faktu, iż aż trzy-

naście reprezentacji piłkarskich wybrało Polskę jako

miejsce, w którym będzie przebywać czy mieszkać

w centrach pobytowych w czasie mistrzostw.

Wiąże

się z tym zwiększona liczba kibiców i oczywiście

zwiększony ruch lotniczy na polskich lotniskach.

Ta nowelizacja czy ta regulacja jest swoistym wy-

konaniem gwarancji rządowej, ale w tym momencie

czy po analizie dokonanej kilka tygodni temu, proszę

państwa, ta regulacja przede wszystkim jest korzyst-

na dla naszego kraju właśnie z tego względu, że aż

tyle reprezentacji będzie przebywać na terenie Pol-

ski.

Jest to dla nas korzystne zarówno ekonomicznie,

jak i wizerunkowo.

Odniosę się do kilku pytań, które były adresowa-

ne do strony ministerialnej.

Podczas analizowania

tego zagadnienia bazujemy przede wszystkim na

analizach poprzednich organizatorów i na doświad-

czeniach poprzednich organizatorów mistrzostw Eu-

ropy.

Zarówno Portugalia, jak i Szwajcaria wprowa-

dziły identyczne regulacje.

Z uwagi na epizodyczny

charakter tejże regulacji ryzyko związane chociażby

z odszkodowaniami czy ze szkodami dla ochrony śro-

dowiska jest minimalne.

W naszej ocenie ustawa czy ta regulacja może być

również wykorzystywana – było również takie pyta-

nie – jako przykład praktyki, którą można będzie

stosować przy okazji innych dużych imprez, nie tylko

sportowych, w naszym kraju.

Co do obsady lotnisk powiem, że plany operacyjne

portów lotniczych przewidują zwiększony personel

portów lotniczych w czasie mistrzostw.

Ustawa czy

ten przepis znajdzie zastosowanie między 1 czerwca

a 4 lipca, ale pamiętajmy, że tak na dobrą sprawę

mówimy o zwiększonym ruchu w każdym z portów

lotniczych w kilku przypadkach, wtedy, kiedy będą

rozgrywane mecze.

Pozytywnie opiniujemy ten projekt.

Bardzo dzię-

kuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Witold Pahl.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Witold Pahl:

Dziękuję.

kierowana do wnioskodawcy, dlatego też będziemy

się uzupełniać z panem posłem wnioskodawcą, wspól-

nie odpowiadać na pytania, które padły z mównicy.

Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące stałego zwięk-

szenia limitów, to jest to decyzja, która każdorazowo

jest zastrzeżona do wyłącznej kompetencji organów

samorządowych, a więc do władz województwa.

Oczy-

wiście tego rodzaju decyzje zawsze zapadają w opar-

ciu o implementowane już do prawa krajowego prawo

europejskie – mam na myśli przywołane w uzasad-

nieniu dyrektywy, m.in. dyrektywę 2030.

Trzeba

brać pod uwagę przede wszystkim kwestię proporcjo-

nalności, to, aby zróżnicowanie w natężeniu ruchu

nie stanowiło o nadmiernej uciążliwości i żeby było

to również zgodne z możliwościami, z wydolnościami

logistycznymi danego portu lotniczego.

Pytanie dotyczące uchylenia regulacji, przede

wszystkim wprowadzenia możliwości…

Odpowiem

na pytanie pana posła Chmielowskiego, czy można

byłoby wprowadzić rozporządzenie, przepisy wyko-

nawcze.

Nie można wprowadzić, dlatego że tego ro-

dzaju kwestie dotyczące odstępstw od norm, które są

wprowadzane przez organy samorządu terytorialne-

go, każdorazowo muszą wynikać ze szczególnych

279

okoliczności.

Tymi szczególnymi okolicznościami

może być właśnie konieczność realizacji określonych

imprez.

Trudno więc ustawodawcy przewidzieć takie

możliwości.

Rozporządzenie powinno w sposób bar-

dzo czytelny odwoływać się do wykładni ustawowej.

Wykładnia ustawowa nie może zawierać niedookre-

ślonych pojęć, a więc jeśli chodzi o zachowanie stan-

dardów bezpieczeństwa, danie takiej możliwości re-

alizacji materii ustawowej w drodze rozporządzenia

mogłoby stanowić naruszenie określonych standar-

dów konstytucyjnych.

Mam tutaj na myśli chociażby

kwestię ochrony prywatności, kwestię bezpieczeń-

stwa publicznego.

Podnoszono kwestię konsultacji społecznych czy

konsultacji z samorządami.

Ona była również przed-

miotem prac komisji.

Uzyskaliśmy zapewnienie ze stro-

ny koordynatora, jak również spółki Euro 2012, iż tego

rodzaju plany dotyczące zmian ustawowych były przed-

miotem informacji udzielanej samorządom.

Pragnę odwołać się również do zarzutu, który

padł w opinii legislacyjnej, dotyczącego przepisu

art. 36 ust. 6, a więc obowiązku konsultacji z samo-

rządami.

Trzeba pamiętać, że ten obowiązek powsta-

je w momencie, kiedy następuje trwały wpływ na

funkcjonowanie samorządów terytorialnych.

Z uwa-

gi na epizodyczność ustawy, a więc na 34-dniowy ter-

min jej obowiązywania, ten element, z uwzględnie-

niem zasad prawidłowej legislacji, nie był konieczny.

Co do takiego nagłego trybu uchwalania tej no-

welizacji powiem, że żałuję, że pan poseł Schreiber

nie uczestniczył w pierwszej części procedowania czy

debaty.

Odpowiedź padła, zresztą jest zawarta

również w uzasadnieniu projektu.

Dopiero 6 lutego

nastąpiło ﬁnalne zgłoszenie ze strony uczestników

Euro co do zainteresowania, liczby lotów.

Stąd też

konieczność podjęcia tego rodzaju inicjatywy nastą-

piła dopiero w momencie, kiedy można było w pełni

zdeﬁniować liczbę lotów.

Kolejne pytanie, m.in. ze strony pana posła Bodio,

ale również, o ile dobrze pamiętam, pana posła Schre-

ibera, pana posła Chmielowskiego, czy były dokony-

wane analizy w tym zakresie.

Tak, są stosowne ana-

lizy.

To są opracowania ze wskazaniem na każdy z por-

tów, który jest objęty materią ustawową.

A więc w tej

chwili jest już wskazana liczba dodatkowych lotów, są

wskazane parametry dotyczące norm hałasowych,

jakie będą obowiązywały w tym okresie.

Chodzi

o uciążliwości, które mieszkańcy czy instytucje pro-

wadzące tam działalność będą zmuszeni znosić.

I ostatnia kwestia – tu powiem bardziej jako

prawnik – roszczeń odszkodowawczych w tym zakre-

sie.

Tak, jako Komisja Ustawodawcza omawialiśmy

również tę kwestię.

To też zostało zasygnalizowane

w treści uzasadnienia.

Należy spodziewać się rosz-

czeń odszkodowawczych w tym zakresie.

Przykład

Ławicy jest dowodem na to, iż rzeczywiście osoby,

których prawo do prywatności, do zachowania szero-

ko pojętego miru domowego zostało naruszone, wy-

stępują z takimi roszczeniami.

W tym zakresie odpo-

wiedzialność będzie ponosił Skarb Państwa.

Oczywi-

ście statio ﬁsci, jak to się mówi, czyli pozwanym,

może być port lotniczy.

W tym zakresie odpowiedzial-

ność regresowa ze strony koordynatora i organizatora

mistrzostw, również zgodnie z obowiązującym pra-

wem, a więc Kodeksem cywilnym, będzie zastosowa-

na.

Natomiast są doświadczenia wynikające z orga-

nizacji tego rodzaju imprez, to przede wszystkim

Szwajcaria, a więc tam, gdzie jest przywiązanie do

pewnych wartości.

Podam dla przykładu, że w Zury-

chu tych lotów było 49 ponad te limity, które funkcjo-

nowały, które były dopuszczalne.

Potwierdza to, że

liczba tych roszczeń tak naprawdę była nieznaczna.

Kończąc moje wystąpienie, chciałbym państwu

posłom podziękować za tego rodzaju uwagi, bo one

będą sygnałem dla koordynatora mistrzostw co do

konieczności większej dyscypliny i wyższych standar-

dów przy organizacji tego ważnego dla Polski, dla jej

wizerunku i dla nas, dla naszej narodowej dumy,

przedsięwzięcia.

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Wolę zabrania głosu zgłosił przedstawiciel wnio-

skodawców pan poseł Jakub Rutnicki.

Bardzo proszę, panie pośle.

Bardzo dziękuję.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Szanowni

Państwo!

Kilka pytań było skierowanych do mnie,

tak że pozwolicie, że w miarę możliwości postaram

przede wszystkim chciałbym podziękować za zrozu-

mienie tej zmiany i poparcie wszystkich klubów par-

lamentarnych, bo uważam, że wszyscy powinniśmy

wychodzić z takiego założenia, że Euro nie jest Plat-

formy, PSL, PiS, Solidarnej Polski czy Ruchu Paliko-

ta, ale nas wszystkich.

Myślę, że absolutnie powinni-

śmy z takiego założenia wychodzić.

Za te kilkadzie-

siąt dni przed nami wielki sprawdzian i myślę, że

wszyscy powinniśmy jak najlepiej świadczyć o tej im-

prezie.

Pewnie wszystko nie będzie przygotowane,

ale myślę, że powinniśmy zdać ten egzamin.

Kilka pytań.

Poseł Duda pytał o pełną nazwę por-

tu lotniczego w Krakowie.

Myślę, że wkradło się ja-

kieś nieporozumienie, ponieważ podczas procedowa-

nia nad tą ustawą była zgłoszona poprawka redak-

cyjna, tak że uprzejmie przedstawię, jak brzmi pełna

nazwa, jeżeli chodzi o port lotniczy w Krakowie: Mię-

dzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kra-

ków-Balice sp. z.

o.o. Mam nadzieję, że tę sprawę

mamy wyjaśnioną.

Poseł Witold Pahl

280

Pan poseł pytał też o warunki meteorologiczne,

kwestię zamglenia.

Myślę, że mogę pana posła tro-

szeczkę uspokoić.

Podczas czerwcowych i lipcowych

dni, nie jestem z Krakowa, proszę mnie ewentualnie

poprawić, te zjawiska meteorologiczne raczej nie są

dość częste.

Oczywiście w miarę możliwości będą

przygotowane lotniska zapasowe, ale jeżeli chodzi

o kwestie dotyczące lotniska w Krakowie, nie zakła-

damy tam bardzo intensywnego ruchu.

Przede

wszystkim mówimy przez pryzmat tych trzech naro-

dowych reprezentacji.

Na pewno nie będzie to porów-

nywalne np. z meczem półﬁnałowym, który będzie

rozgrywany w Warszawie.

Kilka zdań na ten temat.

Pani poseł Renata Bu-

tryn pytała, kiedy może mieć miejsce największe

natężenie tych lotów.

Oczywiście to natężenie nie

będzie miało miejsca każdego dnia.

Mówimy mniej

więcej o miesiącu, ale tak naprawdę już w tej chwili

dokładnie wiemy, biorąc pod uwagę zamówienia na

sloty, czyli wstępne rezerwacje lotów, kiedy takiej

„piki” możemy się spodziewać.

Na pewno jest to du-

żym wyzwaniem logistycznym.

Jeszcze też zależy,

kto będzie grał w półﬁnale.

Innabędziesytuacja,gdy

w półﬁnale spotkają się Portugalia z Anglią, wtedy

wiemy, że praktycznie ponad 90% osób przyleciałoby

samolotami, a zupełnie inna sytuacja będzie, gdyby

np. ten mecz dotyczył Czechów czy Niemców.

Ale na

pewno już w tej chwili wiemy, że bardzo dużym wy-

zwaniem logistycznym, szczególnie dla portu Ławica

w Poznaniu, będą dwa mecze: Irlandii z Chorwacją

i Irlandii z Włochami.

To będzie ten czas.

Rzeczywi-

ście tych rezerwacji już w tej chwili jest bardzo

dużo.

Było również pytanie posła Bodio, jeżeli chodzi

o kwestie bezpieczeństwa.

Właśnie też dzięki temu,

że teraz jesteśmy gotowi i dajemy sygnał, iż znosimy

te ograniczenia, też dla władz portów lotniczych jest

to odpowiedni czas, żeby we właściwy sposób się za-

bezpieczyć, także jeżeli chodzi o wymiar kadrowy.

Pan poseł Grzegorz Schreiber pytał, czy nie moż-

na byłoby wcześniej.

Panie pośle, myślę, że to też już

zostało tutaj powiedziane.

My tak naprawdę od po-

nad miesiąca mniej więcej wiemy, jak będą wygląda-

ły grupy, jak wygląda kwestia centrów pobytowo-

-szkoleniowych.

Myślę, że to jest powód do wielkiej

dumy, a to, że 13 reprezentacji będzie stacjonować

u nas, to też duże pieniądze i prestiż.

Tak że od tego

czasu ta cała kwestia logistyczna została przeprowa-

dzona.

Myślę, że ten czas jest odpowiedni, biorąc pod

uwagę doświadczenia innych krajów, bo przecież, panie

pośle, nie jesteśmy pierwszymi, którzy organizują taką

imprezę, i też opieramy się na doświadczeniach naszych

poprzedników.

W podobnym czasie takie zmiany, takie

decyzje były podejmowane czy to w Portugalii, czy

w Niemczech, w Austrii czy w Szwajcarii.

Kwestia dotycząca uchwał sejmikowych.

Z tego,

co się orientuję, uchwały sejmików nie uwzględniły

tej gwarancji nr 18.

Być może nastąpiło przeoczenie,

bo tę gwarancję podpisaliśmy już w 2006 r., jeżeli

chodzi o nasze wymagania.

Tak że rzeczywiście ta-

kowa wiedza już była ogólnie dostępna, ale najpraw-

dopodobniej nie wszyscy na to zwrócili uwagę.

Kwestia dotycząca informowania o zaistniałej sy-

tuacji.

Oczywiście takie informacje były i przede

wszystkim będą przekazywane.

Od przyszłego tygo-

dnia m.in. podkomisja stała do spraw Euro też będzie

gościć we wszystkich miastach w kraju, które będą

organizować Euro.

Oczywiście też o tym będziemy

informować.

Myślę, że odpowiedziałem na wszystkie najważ-

niejsze pytania, które zostały zadane.

Jeszcze raz

bardzo dziękuję za zrozumienie wagi tematu.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

W jakim trybie?

(Poseł Andrzej Duda: W trybie sprostowania, pa-

nie marszałku.)

Sprostowanie.

Bardzo proszę, jedna minuta.

Poseł Andrzej Duda:

Szanowny panie marszałku, dziękuję za możli-

wość sprostowania.

Panie Pośle Sprawozdawco!

Panie Ministrze!

Chciałbym uściślić jedną kwestię, a mianowicie cho-

dzi mi właśnie o port zapasowy.

Pani poseł tutaj

wspomniała o Rzeszowie.

Chodzi właśnie o to, żeby

nie był to Rzeszów, bo do Rzeszowa nie mamy dobrej

drogi z Krakowa, bo państwo nie zbudowaliście au-

tostrady A4, natomiast jest dobra droga i jest dobra

komunikacja od dawna pomiędzy portem w Balicach

a portem katowickim w Pyrzowicach.

I chodzi o to,

żeby to tak zaplanować, żeby ewentualnie tym lotni-

skiem zapasowym dla Krakowa, dla wygody naszych

gości właśnie i dla sprawnej komunikacji, były Py-

rzowice, a nie Rzeszów na przykład czy Warszawa.

To jest pierwsza sprawa.

(Poseł Renata Butryn: A dlaczego?

Niech pan pro-

pagandy nie robi.)

(Głos z sali: Z Tarnowa jeżdżą do Rzeszowa, a nie

do was.)

Druga sprawa.

W kontekście tego, co mówiłem

o uzgodnieniach w sensie konsultacji społecznych,

chciałbym zwrócić uwagę również na termin wejścia

w życie ustawy.

Osobiście uważam, że nie jest koniecz-

ne, aby ta ustawa wchodziła w życie z dniem ogłosze-

nia (Dzwonek), wystarczyłby ten normalny czterna-

stodniowy termin vacatio legis.

Wydaje mi się, że nic

by się nie stało, a wyglądałoby to sensowniej pod

względem konstytucyjnym.

Dziękuję bardzo.

Poseł Jakub Rutnicki

281

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

my w bloku głosowań w dniu jutrzejszym o godz. 17.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 17.

frastruktury o rządowym projekcie ustawy

publicznych (druki nr 205 i 267).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Sprawozdawca

Stanisław Żmijan:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

W imieniu sej-

mowej Komisji Infrastruktury mam zaszczyt przed-

łożyć sprawozdanie z prac komisji nad rządowym

drogach publicznych.

Projekt ustawy zawarty jest

w druku nr 205, zaś sprawozdanie w druku nr 267.

Panie i Panowie Posłowie!

Proponowane rozwią-

zania prawne mają na celu wprowadzenie do naszego

systemu prawnego szczegółowych zasad dających

możliwość dopuszczenia niektórych odcinków dróg

krajowych do użytkowania w związku z konieczno-

ścią zapewnienia przejezdności w czasie trwania Mi-

o warunkowym oddaniu do użytkowania będzie wy-

dawał nadzór budowlany w oparciu o przepisy Prawa

budowlanego pomimo niewykonania części robót wy-

kończeniowych lub innych robót budowlanych, a tak-

że niespełnienia wymagań ochrony środowiska.

De-

cyzja będzie miała zawsze charakter warunkowy,

bowiem organ, dopuszczając drogę, odcinek drogi,

jezdnię, w przypadku drogi dwujezdniowej, odcinek

drogi lub drogowy obiekt inżynierski do użytkowa-

nia, będzie zobowiązany do wskazania terminu wy-

konania robót niewykonanych, a także wskazania

terminu spełnienia wymagań ochrony środowiska,

nie dłużej jednak niż 9 miesięcy od dnia wydania

warunkowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Ponadto decyzje warunkowo dopuszczające drogę

będą mogły być wydawane w okresie od dnia wejścia

w życie projektowanej ustawy do dnia 30 czerwca

2012 r.

Organ wydający warunkową decyzję o pozwo-

leniu na użytkowanie będzie każdorazowo dokony-

wał oceny, czy wybudowana droga zapewnia przyjęcie

ruchu drogowego o projektowanym obciążeniu i na-

tężeniu, a przede wszystkim czy zapewnia bezpie-

czeństwo użytkowników dróg.

Wysoki Sejmie!

W imieniu sejmowej Komisji In-

frastruktury wnoszę o uchwalenie projektowanej

ustawy, w brzmieniu zawartym w sprawozdaniu ko-

misji (druk nr 267).

Dziękuję, panie marszałku.

(Oklaski)

Wicemarszałek

bińska.

Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Krystyna Sibińska:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mam zaszczyt

Propozycja wprowadza zmiany w dwóch zasadni-

czych kwestiach.

Pierwsza to ujednolicenie zasad

oddawania do użytku dróg publicznych i wprowadze-

nie, jako organów właściwych do przyjmowania za-

wiadomień o zakończeniu budowy lub wydawania

pozwoleń na użytkowanie drogi i drogowych obiek-

tów inżynierskich, wojewódzkich i powiatowych in-

spektorów nadzoru budowlanego odpowiednio w miej-

sce wojewodów i starostów.

Jest to rozwiązanie jak

najbardziej właściwe, wręcz oczekiwane, bowiem eli-

minuje z porządku prawnego dualizm kompetencyjny

organów administracyjnych w zakresie spraw zwią-

zanych z pozwoleniem na budowę.

To inspektorzy

nadzoru budowlanego są wyposażeni w siły i w wie-

dzę umożliwiające ocenę prawidłowego wykonania

prac budowlanych w oparciu o przepisy Prawa bu-

dowlanego, które stanowić będą podstawę do doko-

nania czynności kontrolnych i odbiorowych.

I tak

naprawdę proponowana nowelizacja sankcjonuje ak-

tualnie stosowane praktyki, ponieważ faktycznie

decyzje o dopuszczeniu dróg do użytkowania wyda-

wane są przez właściwych inspektorów nadzoru bu-

dowlanego na podstawie zawartych porozumień z wo-

jewodami i starostami.

Kwestia druga to wprowadzenie możliwości odda-

wania do użytkowania dróg pomimo niewykonania

części robót i niespełnienia wszystkich wymagań

w zakresie ochrony środowiska określonych w sto-

sownych decyzjach zezwalających na realizację inwe-

stycji drogowej.

Decyzja o oddaniu drogi do użytko-

wania będzie miała w tym przypadku charakter

warunkowy.

Jej wydanie będzie poprzedzało stwier-

dzenie przez właściwy organ, że droga spełnia wa-

282

1994 r.

Prawo budowlane, w szczególności w zakresie

bezpieczeństwa użytkowników takiej drogi.

Właści-

wy organ określi również termin spełnienia wszyst-

kich pozostałych warunków dotyczących ochrony

środowiska i wykonania pozostałych prac.

Wprowadzone rozwiązania odpowiadają istniejącym

rozwiązaniom z Prawa budowlanego (art. 59 ust. 3)

w zakresie robót budowlanych.

Podkreślić należy, że

wprowadzone przepisy nie zwalniają uczestników

procesu inwestycyjnego z obowiązku stosowania

przepisów techniczno-budowlanych dotyczących speł-

nienia wymagań podstawowych oraz wymagań od-

noszących się do wydawania pozwoleń na użytkowa-

nie, zwłaszcza w zakresie kontroli i uzgodnień z wła-

ściwymi organami i służbami.

Te kontrole i uzgod-

nienia mają zapewnić, że decyzja o możliwości wcze-

śniejszego oddania drogi do użytkowania będzie

wydana tylko wtedy, gdy będzie zapewnione bezpie-

czeństwo ruchu drogowego, ochrona życia i zdrowia

ludzi, a także zabezpieczenie przed nieodwracalnymi

stratami w mieniu i w środowisku.

Dodatkowym uproszczeniem, które może skrócić

procedury odbiorowe, jest wprowadzenie art. 32a,

zgodnie z którym istotnego odstępstwa od projektu

nie stanowią odstępstwa w zakresie objętym projek-

tem zagospodarowania terenu w liniach rozgranicza-

jących drogi.

Kolejny element usprawniający kończe-

nie inwestycji drogowych to umożliwienie przepro-

wadzenia kontroli na etapie odbioru również inspek-

torom nadzoru budowlanego nieposiadającym statu-

su osoby zatrudnionej w organie nadzoru budowla-

nego właściwym terytorialnie dla odbieranej inwe-

stycji drogowej oraz fakultatywnego przejęcia postę-

powania w sprawie pozwolenia na użytkowanie

drogi ekspresowej lub autostrady przez głównego in-

spektora nadzoru budowlanego.

Takie rozwiązania

mają zapewnić optymalną efektywność w procesie

wydawania decyzji w sprawie pozwolenia na użytko-

wanie drogi lub obiektu.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Zmiana ustawy

dzana w okresie szczególnym i tylko na określony

czas, bo do dnia 30 czerwca br. Ten szczególny okres

z kolei to okres tuż przed Turniejem Mistrzostw Eu-

rym kończone są inwestycje drogowe usprawniające

komunikację.

Sprawne zorganizowanie i udane prze-

prowadzenie turnieju Euro 2012, a dobra komunika-

cja to jeden z elementów tego procesu, to bez wątpie-

nia ważny interes publiczny i ważny interes państwa.

Może to przynieść społeczeństwu i państwu polskie-

mu wymierne korzyści materialne i wizerunkowe.

Dlatego też Klub Parlamentarny Platforma Oby-

watelska popiera przedstawiony w druku nr 205 pro-

jekt ustawy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Oświadczenie w imieniu klubu Prawo i Sprawie-

dliwość wygłosi pan poseł Jerzy Polaczek.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Poseł Jerzy Polaczek:

wie Posłowie!

Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parla-

dotychczasowy stan prac nad tym projektem.

Jak

wszyscy wiemy, ten projekt dotyczy wprowadzenia

więcej niż korekty, bo istotnej zmiany do ustawy

dziło o umiejscowienie tego pomysłu, to trzeba by

zacząć od tego, iż jest to praktyczna realizacja poli-

tycznego zaklęcia pana premiera z 2011 r. co do prze-

jezdności.

Te polityczne deklaracje zostały zamienio-

ne w projekt nowelizacji ustawy, która, jeśli odniesie-

my się do tytułu, jest ustawą szczególną, a zmiany

w nim zawarte są jeszcze bardziej szczególne niż

szczególne rozwiązania przewidziane w akcie zasad-

niczym.

Myślę, że nie będę w tym momencie skupiał

się na kwestiach prawnych, ale odniosę to do konkre-

tu, który ma być przedmiotem zastosowania roz-

wiązań w praktyce.

Warto powiedzieć o tym, że dzisiaj na posiedzeniu

Komisji Infrastruktury przedstawiciele rządu nie

mogli odpowiedzieć na bardzo, myślę, proste pytanie,

które na kilkadziesiąt dni przed rozpoczęciem mi-

strzostw Europy zostało zadane przez przedstawicie-

li Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość:

Na jakich konkretnych odcinkach budowanych auto-

strad bądź dróg ekspresowych tego rodzaju rozwią-

zanie ma być zastosowane?

Kilka dni temu „Gazeta Wyborcza”, którą trudno

posądzać o niewspieranie albo życzliwą neutralność

dla rządu pana premiera Tuska, podsumowała stan

zaawansowania prac np. na A2, gdzie na wszystkich

pięciu odcinkach jest zero, jeśli chodzi o prace w za-

kresie warstwy ścieralnej, jeśli chodzi o warstwę

wiążącą, to te wskaźniki – przypominam – na 26 mar-

ca są między 39% a 100%, a jeśli chodzi o warstwę

podbudowy, to z wyjątkiem jednego z odcinków te

prace również jeszcze dalej trwają.

Warto o tym

wspomnieć, dlatego że brak tutaj jakichkolwiek kon-

kretnych deklaracji umiejscawiających ten ważny

interes państwa na konkretnych realizowanych pro-

jektach inwestycyjnych.

Odwołam się również do opinii Instytutu Badaw-

czego Dróg i Mostów dotyczącej wpływu obciążenia

ruchem samochodowym dróg będących w budowie

na utratę gwarancji lub rękojmi wynikającej z wpro-

wadzania ruchu.

Instytut zwraca w tej opinii uwagę,

Poseł Krystyna Sibińska

283

iż dopuszczenie drogi – cytuję – do użytkowania bez

wykonania którejś z warstw konstrukcji nawierzch-

ni jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione

i może stanowić podstawę utraty gwarancji lub rę-

kojmi robót.

Oczywiście projekt rządowy w ogóle tego

nie reguluje, bo on jest, jak powiedziałem na począt-

ku, rozwiązaniem antysystemowym.

W związku z tym, aby poprawić to, co trudno jest

poprawiać, bo to jest poza systemem, Klub Parlamen-

tarny Prawo i Sprawiedliwość przedkłada dwie pro-

pozycji zmian.

Pierwsza poprawka wychodzi naprze-

ciw tej opinii Instytutu Badawczego Dróg i Mostów.

Proponujemy, aby decyzja o pozwoleniu na użytko-

wanie, o której mowa w ust. 2, następowała pod wa-

runkiem wykonania pełnej konstrukcji nawierzchni

jezdni lub odcinka.

A poprawka druga wprowadza coś, co przy tego

rodzaju rozwiązaniach szczególnych wobec szczegól-

nych rozwiązań w polskim prawie z kolei wprowadza

odpowiedzialność ministra transportu, którego pro-

ponujemy umiejscowić jako osobę odpowiedzialną,

która wyraża zgodę wydawaną w trybie art. 32 ust. 3

wniosku.

Dziękuję bardzo za uwagę, panie marszał-

ku.

A poprawki składam niniejszym na pana ręce.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Bartłomiej Bodio:

Bardzo dobrze się stało, że te dwie debaty związane

z turniejem piłkarskim odbywają się jedna po dru-

giej.

Mieliśmy przed chwilą możliwość wysłuchania

argumentów w sprawie transportu lotniczego, kiedy

rozmawialiśmy o bardzo podobnym projekcie, czyli

o odstąpieniu od norm środowiskowych, o zawiesze-

niu obowiązywania gwarancji nr 18 w lotnictwie.

Wszystkie sześć klubów parlamentarnych opowie-

działo się za proponowanym rozwiązaniem.

Niemcy,

Szwajcarzy, Austriacy i Portugalczycy w 2004 r.,

przerabiali.

Dopuszczali zwiększenie ruchu lotnicze-

go w portach lotniczych podczas dużych imprez spor-

towych.

Mieliśmy to przetrenowane, mogliśmy zary-

zykować, ale czy ktoś kiedykolwiek wcześniej dopusz-

czał tego typu rozwiązanie, czyli protezę ustawową

polegającą na wprowadzeniu przejezdności dróg po-

mimo niespełnienia warunków prawa środowiskowe-

go?

W dokumencie jest nawet napisane, że prawa

środowiskowego nie stosuje się.

Główny inspektor nadzoru lub inna osoba nieza-

trudniona we właściwym regionie może przejąć spra-

wę zatwierdzenia projektu.

Przecież tutaj od razu

widzimy, że będziemy mieli wielki problem ze znale-

zieniem osoby, która będzie się chciała pod tym pro-

jektem podpisać.

Jeśli chodzi o odstąpienie od projek-

tu budowlanego w liniach rozgraniczających, to bę-

dziemy mieli możliwość niewykonania pewnych

rzeczy.

Rozumiem, że linie rozgraniczające to nie jest

jezdnia, ale musimy też zrozumieć, że linie rozgrani-

czające to są zjazdy, wjazdy, pobocza.

To są te rzeczy,

które w przypadku ruchu drogowego są wyjątkowo

istotne i newralgiczne dla bezpieczeństwa ruchu,

gdzie naprawdę może się wydarzyć tragedia.

Kolejna sprawa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia.

Nie mamy żadnego vacatio legis, żeby

tak naprawdę przygotować się do wpuszczenia po-

jazdów samochodowych i ruchu drogowego na plac

budowy.

Mam przed oczami obraz z zeszłego tygo-

dnia, kiedy malowano w Sejmie ścianę.

Postawiona

drabina, wielkie słupy, folia, zakaz przejścia i wiel-

ka tablica „Teren budowy – wstęp wzbroniony”.

Dwóch panów na malutkiej drabince malowało ścia-

nę przy sali plenarnej, a my rozważamy tutaj wpusz-

czenie ruchu i wielu tysięcy samochodów na plac

budowy.

Nie ukrywajmy tego, powiedzmy, że taka

właśnie jest sytuacja i że to nas czeka.

Kto za to

odpowie?

Może to przejąć osoba, która nie jest za-

trudniona, nie jest umocowana lokalnie.

Może to

przejąć główny inspektor nadzoru budowlanego.

Współczuję panu Robertowi, że będzie musiał podej-

mować takie decyzje.

Kolejne sprawy.

Co z gwarancją na te odcinki au-

tostrady, które zostaną dopuszczone do wcześniejsze-

go ruchu?

Usłyszeliśmy, że te sprawy zostały zała-

twione, że będzie to objęte gwarancją, tylko że nikt

z nas nie widział dokumentów.

Kto przyjmie na siebie

odpowiedzialność, gdy za trzy, cztery, pięć lat zacznie

się coś dziać z tymi drogami.

Wykonawca będzie miał

świetny pretekst, żeby się wycofać z gwarancji i prze-

rzucić wszystkie koszty na Skarb Państwa.

Co będzie

z wykonawcami, którzy mieli określone warunki

przetargowe, którzy muszą zwinąć plac budowy, a za

kilka miesięcy znowu go rozwinąć?

Przecież tam

mamy obiekty socjalne, są zatrudnieni ludzie, obo-

wiązują umowy czasowe.

Podobno to wszystko było

uwzględnione na etapie przetargu.

Państwo przewi-

dywaliście, że tak będzie, ale przecież ktoś, kto to

kalkulował, już sobie wyliczył, ile to wszystko kosz-

tuje i kto za to zapłaci.

Naprawdę nie wiem, czy będę

potraﬁł znaleźć w sobie i w moich kolegach z klubu

takie pokłady wsparcia, dobrej woli, nie wiem, przede

wszystkim naiwności, żeby podnieść rękę za tą usta-

wą.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Jerzy Polaczek

284

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos ma pan poseł Józef Racki, Polskie Stronnic-

Bardzo proszę.

Poseł Józef Racki:

jektu ustawy o szczególnych zasadach przygotowania

druk nr 205.

Po pierwszym czytaniu przedłożonego projektu po-

wołano podkomisję nadzwyczajną, która wypracowała

sprawozdanie zawarte w druku nr 267.

Celem ustawy jest ujednolicenie zasad przyjmo-

wania zawiadomień o zakończeniu budowy i wyda-

wania pozwoleń na użytkowanie drogi.

Zadania te

ustawodawca przypisuje organom budowlanym, któ-

re są organizacyjnie i kompetencyjnie przygotowane

do przeprowadzania postępowań w sprawie pozwoleń

na użytkowanie.

Zasadą przy oddawaniu dróg do

użytkowania będzie realizacja przepisów ustawy

Prawo budowlane.

Przepisy zawarte w projekcie

ustawy określają jednoznacznie zasady oraz warun-

ki, jakie muszą być spełnione w wypadku wydania

fakultatywnych decyzji o pozwoleniu na użytkowanie

drogi pomimo niewykonania części robót.

Droga od-

dana do użytku musi spełniać warunki w zakresie

bezpieczeństwa użytkowników takiej drogi.

Decyzje

o pozwoleniu na użytkowanie dróg, jezdni, odcinków

dróg lub drogowych obiektów inżynierskich mogą być

wydawane do 30 czerwca 2012 r.

Mając na uwadze pozytywne stanowisko Komisji

Infrastruktury oraz to, że będzie można wcześniej

korzystać z wybudowanej drogi, Klub Poselski Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Witold Klepacz:

Dziękuję bardzo.

wicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić

opinię klubu co do sprawozdania komisji o projekcie

Proponowane przez rząd przepisy przewidują, że

będzie można warunkowo wydać pozwolenie na użyt-

kowanie drogi, choć jej budowy faktycznie nie ukoń-

czono, bo nie wykonano części robót wykończeniowych

oraz innych robót budowlanych, a także nie spełniono

wymogów ochrony środowiska.

Na dokończenie inwe-

stycji wykonawca dostanie do 9 miesięcy.

Chyba nikt z nas nie ma najmniejszych wątpliwo-

ści, że ta przygotowana w sumie w pośpiechu nowela

jest potrzebna rządowi wyłącznie dla celów wizerun-

kowych.

Gabinet Donalda Tuska do samego końca

starał się wmówić obywatelom, że wszystkie planowa-

ne inwestycje drogowe będą gotowe na Euro.

Tymcza-

sem na skutek rządów Platformy podczas mistrzostw

grozi nam drogowa kompromitacja.

W zaistniałej sy-

tuacji jedynym wyjściem, jakie znalazł rząd, jest

wpuszczenie kierowców na plac budowy.

Nie można

określić tego rządowego projektu inaczej.

Bezpieczeń-

stwo obywateli oraz zagranicznych turystów przegra-

ło z potrzebą propagandowego sukcesu.

Z oczywistych względów projekt ten wzbudził sze-

reg zastrzeżeń nie tylko opozycji, ale również eksper-

tów.

Na pierwszy plan wysunęły się bezpieczeństwo

samych kierowców oraz odpowiedzialność za ewen-

tualne wypadki.

O dopuszczeniu drogi do użytkowa-

nia mają decydować inspektorzy budowlani na pod-

stawie tymczasowych i nieprecyzyjnych przepisów.

W efekcie to na ich barkach będzie spoczywała odpo-

wiedzialność sądowa za dopuszczenie do użytkowa-

nia drogi zagrażającej życiu jej użytkowników.

Takie

rozwiązanie może również doprowadzić do sytuacji,

w której ﬁrmy ubezpieczeniowe będą podważać za-

sadność wypłaty odszkodowań za wypadki mające

miejsce na drodze czasowo dopuszczonej do użytko-

wania, niespełniającej pewnych norm bezpieczeń-

stwa.

Kolejna kwestia dotyczy kosztów, jakie poniesie

obywatel Polski za strach rządu przed wizerunkową

wpadką.

Autostrada składa się z trzech warstw: pod-

stawy z betonu asfaltowego, warstwy wiążącej i war-

stwy ścieralnej.

Tej ostatniej przed Euro na niektó-

rych odcinkach A2 prawdopodobnie nie da się położyć

i autostradę po mistrzostwach trzeba będzie zamknąć

w celu wykonania poprawek.

Trzeba będzie przy ko-

lejnym zamknięciu autostrady zerwać część starej

warstwy i od nowa nałożyć warstwę wiążącą i ście-

ralną, co więcej, trzeba będzie to zrobić do jesieni, bo

zgodnie z kontraktem autostrada powinna być cał-

kowicie gotowa do 15 października.

W uzasadnieniu rząd mówi o tym, że ustawa nie

powoduje żadnych skutków ﬁnansowych.

Myślę, iż

tego sformułowania użyto dlatego, że na chwilę obec-

ną skutki ﬁnansowesąniemożliwedookreśleniaimogą

być bardzo wysokie.

Są one związane m.in. z opusz-

czeniem przez wykonawcę placu budowy i jego po-

nownym wejściem na plac budowy, czy też inwenta-

285

ryzacją sprzętu oraz naruszeniem norm bezpieczeń-

stwa i różnymi innymi sprawami, które mogą się

skończyć procesami o odszkodowania.

Ponadto pozostają wciąż niewyjaśnione kwestie

egzekwowania gwarancji na drogę, na którą przed

całkowitym ukończeniem prac rząd wpuści samocho-

dy.

Wykonawca z całą pewnością będzie próbował

wykorzystać taki fakt, aby uniknąć kosztów napraw

gwarancyjnych.

Przyjmując ten projekt ustawy, stworzymy pe-

wien precedens prawny, którego skutki mogą wystą-

pić w przypadku wielu innych inwestycji, nie tylko

drogowych.

Damy możliwość powoływania się na tę

ustawę.

Sejm nie może brać odpowiedzialności za

projekty, których jedynym celem jest dbanie o wize-

runek partii rządzącej, dlatego Klub Poselski SLD

jest przeciwny zaproponowanym rozwiązaniom.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Żaczek:

wozdania Komisji Infrastruktury w sprawie rządo-

nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

Mistrzostwa Euro 2012, można powiedzieć, już za

chwilę.

Jaki jest stan realizacji planu budowy auto-

strad i dróg ekspresowych, wszyscy widzimy.

Plan

ten legł w gruzach.

Już wiadomo, że wielu odcinków

przed mistrzostwami nie uda się zakończyć.

Na wie-

lu budowanych odcinkach A1, A2, A4 odkryto pęk-

nięcia, trwa łatanie dziur, występują przesunięcia,

opóźnienia, wady, usterki.

Tak wygląda Polska w bu-

dowie.

Jak pamiętamy, minister Stępień musiał po-

jechać ze Strykowa do Bełchatowa rowerem, gdy

przegrał zakład o to, że na tej trasie do Euro powsta-

nie autostrada A1.

Teraz już nikt w rządzie nie od-

waży się chyba na jakikolwiek zakład, ale obecni

ministrowie znaleźli inny sposób, aby zabezpieczyć

się na wypadek wystąpienia takich sytuacji, forsując

ustawę o przejezdności.

Przypominam sobie spotkanie, które miało miej-

sce kilka lat temu w Rykach, dotyczące budowy ob-

wodnicy tego miasta z udziałem pana przewodniczą-

cego Żmijana.

Pan przewodniczący w odpowiedzi na

wątpliwości co do realizacji sieci autostrad przed mi-

strzostwami oświadczył, że jeśli nie będą one zreali-

zowane, to publicznie przyzna się do porażki.

Projekt

tej ustawy jest przyznaniem się do porażki, a pan prze-

wodniczący jest sprawozdawcą projektu tej ustawy.

Ustawa o przejezdności niedokończonych auto-

strad to szczególne rozwiązanie w skali Europy.

Ma

ona zaradzić skutkom tych wszystkich opóźnień.

Projekt zakłada, że nadzór budowlany będzie

mógł zezwolić na użytkowanie drogi, pomimo że nie

wszystkie prace budowlane lub wykończeniowe zo-

staną zakończone.

Nadzór będzie mógł dopuścić dro-

gę do użytku również wtedy, kiedy nie będzie ona

spełniać wszystkich wymagań z zakresu ochrony

środowiska.

Zgodnie z ustawą taka droga musi jed-

nak spełniać wymogi Prawa budowlanego dotyczące

bezpieczeństwa jej użytkowników.

Intencją rządu jest

doprowadzenie do tego, aby na podstawie przepisów

znowelizowanej ustawy można było na czas mi-

strzostw dopuścić do jazdy samochodów po niedokoń-

czonych drogach.

Wykonawcy będą mieli maksymal-

nie do 9 miesięcy na ukończenie robót.

Proponowane przez rząd przepisy są szczególnie

karkołomne, incydentalne i niosą ze sobą duże ryzy-

ko.

Przed ryzykiem i zagrożeniami, które mogą nieść

takie uproszczenia, ostrzega Instytut Badawczy Dróg

i Mostów w opinii przygotowanej dla posłów z sejmo-

wej Komisji Infrastruktury.

W opinii tej czytamy:

Niewykonanie pełnej konstrukcji nawierzchni stano-

wi ryzyko szybkiego zużycia wykonanych warstw

konstrukcyjnych ze względu na niewystarczającą

nośność konstrukcji nawierzchni.

Trudno jest osza-

cować straty powstałe wskutek takiego rozwiązania,

ponieważ jest ono tak technicznie niepoprawne, że

projektanci konstrukcji nawierzchni tego przypadku

nie brali pod uwagę.

Instytut zwraca również uwagę,

że brak ostatniej warstwy nawierzchni może mieć

znaczny wpływ na zmniejszenie bezpieczeństwa ru-

chu drogowego ze względu na niewystarczającą

szorstkość innej warstwy nawierzchni.

Projekt tej ustawy bardzo mało uwagi poświęca

również bezpieczeństwu ruchu na drogach uzna-

nych za przejezdne, nic nie mówi o odszkodowaniach

za ewentualne uszkodzenia samochodów i wypadki

na tych drogach.

To rozwiązanie zdaniem wielu spe-

cjalistów może być niebezpieczne dla użytkowników

dróg, ale również bardzo kosztowne.

Pytanie: Czy

takie dopuszczenie przejezdności nie będzie miało

wpływu na gwarancje po wykonaniu tych inwesty-

cji?

Jeśli po jakimś czasie pojawią się usterki i trze-

ba je będzie usuwać, wykonawcy mogą ich nie uznać

ze względu na dopuszczenie ruchu na niedokończo-

nej trasie.

Kto wtedy zapłaci za remont?

Oczywiście

my wszyscy.

Rozpatrując projekt tej ustawy, należy zadać pod-

stawowe pytania.

Co to znaczy przejezdność?

Czy

taki termin w pojęciu technicznym w ogóle istnieje?

Czy dopuszczanie do użytkowania niezakończonej

inwestycji jest możliwe z punktu widzenia prawa,

Poseł Witold Klepacz

286

nawet jeśli przepisy zostają zmienione specjalnie

w związku z tą sytuacją?

Co będzie przedmiotem

czasowego dopuszczenia?

Jakich konkretnych odcin-

ków autostrad będzie dotyczyła ta ustawa?

Czy

uchwalenie tej ustawy cokolwiek zmieni?

Czy zmieni

się stan faktyczny?

Czy dróg w ten sposób przybę-

dzie?

Czy zmieni się stan ich realizacji?

Otóż, nie.

Czy

w takim razie konieczne jest uchwalanie ustawy, któ-

ra niczego nie zmienia, a niesie ze sobą wiele poten-

cjalnych zagrożeń?

Na wszystkie te pytania nie padły odpowiedzi

w czasie obrad komisji, a nieudolne próby ich udzie-

lenia tylko te wątpliwości potęgują.

Potwierdzeniem

tego chaosu, a może próbą zrzucenia odpowiedzial-

ności na posłów jest również fakt, że projekt tej usta-

wy przygotowany przez rząd na posiedzeniu komisji

został przedstawiony jako projekt poselski.

Z tych

wszystkich względów Solidarna Polska nie poprze

tego projektu.

Ostateczne stanowisko wyrazimy w gło-

sowaniu.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Do zadania pytań w tym punkcie porządku obrad

zapisało się 12 posłów.

Jako pierwszy pan poseł Jerzy Borkowski, Ruch

Palikota.

Bardzo proszę.

(Głos z sali: Nie ma go.)

Pan poseł Grzegorz Adam Woźniak, Prawo i Spra-

wiedliwość.

Poseł Grzegorz Adam Woźniak:

Program minimum budowy dróg krajowych i auto-

strad, ze szczególnym uwzględnieniem dróg na Euro

2012, z tego, co i dzisiaj, i w ostatnich tygodniach

słyszeliśmy, nie zostanie wykonany.

Omawiany pro-

ganizacji Euro 2012, do tego, że drogi budowane na

mistrzostwa będą objęte tym projektem.

Moje pytania i wątpliwości, którymi chcę się z pań-

stwem podzielić, są następujące.

Czy niewykonanie

prac mających wpływ na bezpieczeństwo użytkowni-

ków umożliwi dopuszczenie do użytkowania dróg

w budowie?

Jeżeli nie zostaną wykonane prace bu-

dowlane związane z wymogami środowiskowymi, to

czy wtedy nastąpi dopuszczenie do użytkowania.

Jaka będzie rola kierownika budowy i inspektora

nadzoru w tym procesie?

Rozmawialiśmy o tym, ale

nie jest to do końca jasne.

Czy budżet państwa za-

gwarantuje pokrycie ewentualnych roszczeń ﬁrm

i użytkowników, jeżeli będą miały miejsce nieprze-

widziane zdarzenia?

Jak w tym przypadku ma się

prawo zamówień publicznych i realizacja podpisa-

nych wcześniej umów do realizacji kontraktów

(Dzwonek) przez wykonawców w związku z przerwą

spowodowaną czasowym dopuszczeniem do użytko-

wania?

I ostatnie pytanie.

Jak będzie się miała kwe-

stia przerwania prac i czasowego użytkowania do

odpowiedzialności gwarancyjnej wykonawców?

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

kota.

Bardzo proszę.

Poseł Bartłomiej Bodio:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Koleżanki

i Koledzy!

Już w umowach na wykonanie dróg w po-

stępowaniu przetargowym zamawiający przewidział,

że zostanie uchwalona taka ustawa i że będzie trzeba

doprowadzić do przejezdności dróg.

Podczas posiedze-

nia komisji i podkomisji zostaliśmy zapewnieni, że nie

będzie żadnych dodatkowych kosztów, bo one zostały

już ujęte we wcześniejszych przetargach.

Mówię tu

o kosztach zamknięcia budowy, uprzątnięcia placu,

później jej kolejnego uruchomienia.

To wszystko podob-

no jest już uwzględnione w zawartych kontraktach, nie

będzie trzeba ich renegocjować, nie będzie trzeba naru-

szać ustawy o zamówieniach publicznych.

Ja mam pytanie: Ile mniej by nas kosztowało wy-

budowanie tych dróg, gdybyśmy tej ustawy nie wpro-

wadzali?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

seł Andrzej Adamczyk, Prawo i Sprawiedliwość.

(Oklaski)

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Wielokrotnie na

tej sali w dzisiejszej debacie przywoływana była opi-

nia Instytutu Badawczego Dróg i Mostów mówiąca

co najmniej o możliwości albo nawet o pewności, że

zostaną utracone prawa gwarancyjne do wykonywa-

nych w Polsce autostrad.

Prokuratoria Generalna

Poseł Jarosław Żaczek

287

Skarbu Państwa także podnosi, że na skutek niepra-

widłowego użytkowania dzieła przez zamawiającego

może to zostać wykorzystane jako powód do odstą-

pienia od gwarancji po wykonaniu budowy.

Mam

pytanie: Kto za to wszystko zapłaci?

Panie ministrze,

czy pan i pan minister Nowak jesteście w stanie za-

pewnić, że jeżeli te rozwiązania przysporzą Skarbowi

Państwa wymiernych szkód i strat, postąpicie zgod-

nie z kodeksem Boziewicza?

Czy jest pan w stanie

takie zapewnienie na tej sali złożyć?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

dania pytania.

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Polaczek:

Krótkie pytanie.

Nawiązuję tutaj po części do wypo-

wiedzi z dzisiejszego posiedzenia Komisji Infrastruk-

tury.

Chciałbym zapytać pana ministra: Czy państwo,

czyli ministerstwo transportu oraz Generalna Dyrek-

obecną jakiekolwiek pisemne informacje, notatki czy

wnioski odnoszące się do wykonalności tej ustawy,

jeśli chodzi o odcinki dróg ekspresowych i autostrad?

Czy państwo zasięgali opinii u inżynierów kon-

traktu, zwłaszcza w odniesieniu do tych odcinków

autostrady A2 między Strykowem a Konotopą?

Zadaję to pytanie nie bez powodu.

Byłem uczest-

nikiem spotkania pana ministra Nowaka z udziałem

podwykonawców oraz kilku posłów z naszego klubu

i w trakcie tego spotkania przedstawiciel inżyniera

kontraktu odcinka C na autostradzie A2 stwierdził,

iż na tym odcinku nie ma możliwości zrealizowania

– w cudzysłowie przejezdności.

(Dzwonek) A więc py-

tanie jest takie: Czy państwo w ogóle pytali przed-

stawicieli inżyniera kontraktu czy generalnej dyrek-

cji o to, na ile te instytucje, mówię tutaj zwłaszcza

o wykonawcach i nadzorze, są zdolne do zrealizowa-

nia tych zadań, zastosowania rozwiązań, które są

zawarte w tym projekcie?

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

wo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Adam Kwiatkowski:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

To jest takie

przyznanie się rządu do całkowitego ﬁaskaprogramu

budowy autostrad i dróg ekspresowych.

W kontekście

będą aneksowane i w jaki sposób będą aneksowane,

bo przecież wprowadzenie przejezdności zmieni har-

monogram budowy tych dróg i czy państwo jesteście

w stanie oszacować koszty, bo nie uwierzę, że to nic

nas nie będzie kosztowało.

Po drugie, chciałbym dowiedzieć się, jak to roz-

wiązanie ma się do doprowadzenia autostrady A2 do

Warszawy i jak to się ma do budowy południowej ob-

wodnicy Warszawy.

Co będzie z odpowiedzialnością

i z bezpieczeństwem na tych drogach?

Wreszcie chciałbym zapytać: Czy i jak służby od-

powiedzialne za kontrolę, czyli Policja i Inspekcja

Transportu Drogowego, będą prowadzić na tych, jak

to państwo nazywacie, przejezdnych odcinkach dróg

kontrole?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Głos ma pan poseł Jerzy Szmit, Prawo i Sprawie-

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Szmit:

jest napisane w uzasadnieniu, wprowadzenia tej

ustawy jest fakt, że musimy skończyć określoną licz-

bę dróg, a tak naprawdę oddać do użytkowania drogi

związane z obsługą mistrzostw Europy w piłce noż-

nej.

Natomiast jeżeli czytamy tekst ustawy, to wyni-

ka z niego, że obejmuje ona nie tylko drogi związane

z obsługą mistrzostw, ale też wszystkie drogi, które

są dzisiaj realizowane w Polsce i które będą mogły

być oddawane w takim niepełnym, niewykończonym

technicznie stanie.

Chciałbym w związku z tym za-

pytać, czy dobrze interpretuję te zapisy ustawy.

Czy

rzeczywiście one będą dotyczyły wszystkich dróg bu-

dowanych aktualnie w Polsce?

Tym bardziej że na

stronie (Dzwonek) ministerstwa transportu ukazała

się 21 lutego notatka, której fragment brzmi nastę-

pująco: „Rozwiązania te są niezbędne dla usprawnie-

nia ruchu drogowego w naszym kraju.

Regulacja ta

również po Euro 2012 będzie pomagała w szybszym

oddawaniu dróg do użytkowania”.

A zatem drugie

pytanie: Czy oznacza to, że to rozwiązanie ma mieć

nie tylko charakter przejściowy, na 9 miesięcy, jak

napisano w ustawie, ale również te rozwiązania mają

być w przyszłości kontynuowane, tak aby można było

oddawać w Polsce drogi, które nie są technicznie do-

kończone?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Andrzej Adamczyk

288

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

kota.

Bardzo proszę.

Poseł Dariusz Cezar Dziadzio:

że te mistrzostwa będą wyjątkowe, ktoś nawet użył

słowa: niezapomniane.

Ja uważam, że będą niezapo-

mniane zwłaszcza dla gości z zagranicy, którzy przy-

jadą i zastaną drogi niedokończone, bez warstwy ście-

ralnej – dzięki tej ustawie.

Każdy wykonawca bierze

odpowiedzialność za budowę drogi, jak również udzie-

la trzyletniej gwarancji po zakończeniu budowy.

Za-

pytam: Czy ustawodawca przewidział zabezpieczenia

przed stratą gwarancji na budowany odcinek drogi,

odnośnie do którego zastosuje się przepisy wyżej wy-

mienionej ustawy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

tania.

Pierwsze: Czy ministerstwo zna już personalia

tego inspektora, który podpisze odbiór tych dróg?

Cho-

dzi tutaj o to, że taki człowiek bierze na siebie pełną

odpowiedzialność cywilnoprawną, również karną, za

to, co się tam będzie działo.

Ja skonsultowałem tę

sprawę i tu jest pewna rada, to znaczy, trzeba wybrać

inspektora terminalnie chorego, który z pewnością

nie dożyje procesu.

I drugie pytanie, bliższe memu

sercu, a mianowicie: Kto będzie decydował o tym,

z jaką prędkością na poszczególnych odcinkach tych

dróg będziemy mogli, oczywiście okresowo, się poru-

szać?

Czy to będzie na przykład 70 czy 50 km?

A to

właściwie niewiele przyspieszy, jeżeli chodzi o tę prze-

jezdność i dotarcie do celu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Piotr Szeliga:

Chyba znowu mądry Polak po szkodzie.

Była taka

propaganda, ile to kilometrów autostrad państwo

wybudujecie, jaki to będzie sukces.

I co?

Kolejna kom-

promitacja.

I w tej chwili na chybcika, na siłę próbu-

jecie oddawać kolejne odcinki autostrad, nie zważając

pytanie: Jakie konkretnie odcinki autostrad będą

dopuszczone jako tzw. przejezdne?

Kto konkretnie

i według jakich zasad będzie o tym decydował?

Kto

będzie odpowiedzialny za ewentualne szkody w razie

wypadku, zniszczenia samochodu bądź tych odcin-

ków autostrad?

Czy te rozwiązania będą także obo-

wiązywać w przyszłości, po tych 9 miesiącach, bo być

może będą wybory i znowu będzie kolejny sukces

Platformie potrzebny?

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Pytanie zadaje pan poseł Andrzej Duda, Prawo

jest pewien przepis w tej ustawie, nowe brzmienie

art. 32, chodzi mi o ust. 7, który po części odnosi się

Otóż, panie ministrze, tam jest następujący zapis:

„Główny inspektor nadzoru budowlanego może

przejąć postępowanie w sprawie drogi ekspresowej

lub autostrady, o którym mowa w ust. 3–5, wraz

z aktami sprawy”.

Ust.

3 mówi m.in. o wydaniu de-

cyzji o pozwoleniu na użytkowanie drogi, jezdni lub

odcinka jezdni, pomimo niespełnienia wymagań

ochrony środowiska itd.

Panie Ministrze!

Przygotowujecie się państwo do

sytuacji, w której inspektorzy nadzoru budowlanego

będą państwu odmawiali wzięcia na siebie odpowie-

dzialności za przyjęcie do użytkowania drogi.

W związ-

ku z powyższym wpisujecie sobie wentyl bezpieczeń-

stwa mówiący, że w takiej sytuacji główny inspektor

przejmie to postępowanie i droga będzie oddana do

użytku, mimo iż nie spełnia warunków.

(Dzwonek)

Oczywiście to jest problem odpowiedzialności, o któ-

rej mówił tutaj przed chwilą pan poseł.

Tylko zwróć-

cie państwo przy okazji uwagę na to, że skracacie

państwo postępowanie administracyjne w tej sprawie

de facto do postępowania jednoinstancyjnego.

Tego

typu postępowanie to jest łamanie wszelkich kano-

nów.

Bo nie mam wątpliwości, że przepis ten – powta-

rzam jeszcze raz, nowy proponowany art. 32 ust. 7

289

– służy właśnie temu, aby w przypadku gdy organy

właściwe nie będą chciały wziąć na siebie odpowie-

dzialności z uwagi na wybrakowanie inwestycji,

z uwagi na jej złe przygotowanie, z uwagi na to, że

po prostu będą obawiały się wziąć na siebie tę odpo-

wiedzialność, wówczas na zasadzie siłowej sprawa

wraz z aktami sprawy będzie przejmowana przez

głównego inspektora nadzoru budowlanego, bo ta

ustawa będzie mu na to pozwalała.

Uważam, że jest

to po prostu rozwiązanie kuriozalne.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Marek Matuszewski:

Nie wiadomo dokładnie, co to jest przejezdność.

Na

zdrowy rozum biorąc, chodzi tu o to, żeby w jakiś

sposób przejechać autostradą, ale nie jest to pewne.

Myślę, że biorę udział w jakimś przedstawieniu, pa-

nie ministrze Jarmuziewicz.

Nikt w Europie nie za-

stosował chyba jeszcze takiej metody budowania

autostrad – na skróty, w sensie przejezdności.

A może

zna pan taki kraj, panie ministrze?

Może pan powie,

w którym kraju taka ustawa obowiązuje?

Pytam jako mieszkaniec powiatu zgierskiego.

W Strykowie jest skrzyżowanie.

Co zrobi burmistrz

Strykowa z tą masą kibiców, która dojedzie do Stry-

kowa i, można się zakładać, że z tego Strykowa nie

wyjadą tą tzw. przejezdną autostradą?

(Dzwonek)

Co pan proponuje?

Jakieś autobusy będziecie

ustawiać dla tych kibiców?

Może zna pan jakąś inną

metodę?

Bo rzeki tam żadnej nie ma, więc nie dopły-

ną do Warszawy ani do Gdańska.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

W imieniu rządu zabierze głos sekretarz stanu

darki Morskiej pan Tadeusz Jamroziewicz.

(Poseł Jerzy Polaczek: Jarmuziewicz, bardzo zna-

ny poseł.)

Jarmuziewicz.

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

ziewicz: Podobnie jak pan poseł, panie pośle, bo zda-

je się, że mamy podobny staż.)

Proszę nie polemizować, głos ma pan minister.

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu, Bu-

wicz: Jestem bardzo intensywnie prowokowany, panie

marszałku, czasami jest to silniejsze ode mnie.)

Proszę, panie ministrze.

Sekretarz Stanu

Mamy taką oto sytuację.

Może się zdarzyć, że dro-

gi spełniające warunki bezpieczeństwa, nadające się

do jazdy, ale z brakującymi elementami, jeśli chodzi

o wymagania ochrony środowiska, nie będą się nada-

wały do jazdy, w związku z tym proﬁlaktycznieprzy-

gotowaliśmy projekt, który da taką możliwość.

Mó-

wię o tym, że konstruujemy narzędzie, które wyjmie-

my ze skrzynki z narzędziami albo nie.

Wyjmiemy

albo nie wyjmiemy.

Których to odcinków dotyczy i czy to narzędzie

będzie potrzebne, powiem państwu za 4 tygodnie,

może za 5 tygodni.

Ruszył proces budowlany po zi-

mie.

Zobaczymy, jaka będzie dynamika tego, na ile

wykonawcy są w stanie przyspieszyć i które odcinki

w takiej sytuacji będą się nadawały.

Zobaczymy, któ-

ry z zarządców dróg podejmie decyzję, aby skorzystać

z tego narzędzia, z tej możliwości.

Panowie posłowie, zajmuję się tymi problemami,

które mam.

Dzisiaj tych problemów jeszcze nie mam.

W związku z tym ja mówię o potencjale, który two-

rzymy, że może go wykorzystamy.

Chcę podkreślić jeszcze jedną rzecz, a mianowicie

bezpieczeństwo ponad wszystko.

Jeżeli droga nie bę-

dzie spełniała jakiegokolwiek parametru, który do-

tyczy bezpieczeństwa, nie ma mowy o oddawaniu.

Jeżeli brakuje ekranu, mówię z punktu widzenia kie-

rowcy, który widzi, że jest oznakowanie poziome,

pionowe, są namalowane pasy, jest OK, mi jako kie-

rowcy nie przeszkadza, że brakuje ekranu, to nie jest

element bezpieczeństwa...

(Poseł Andrzej Adamczyk: Ale UE przeszkadza,

takie są wymogi.)

To jest ustawa dla nas.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Ale to są przygoto-

wania.)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Panie pośle Adamczyk, proszę nie utrudniać obrad.

290

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Widzi pan, panie marszałku, ja jestem taki twar-

dy, a to mnie rozprasza.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę, pan minister ma głos.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Droga oddana do ruchu na podstawie ustawy...

Nie

będę odnosił się do poszczególnych pytań, natomiast

udzielę kilku odpowiedzi, które pewnie skonsumują

wszystkie kwestie.

Jeżeli nie, to już panom współczu-

ję, że nie dałem rady odpowiedzieć na wszystkie.

Droga oddana do ruchu na podstawie ustawy bę-

dzie w pełni bezpieczna.

Obiekty środowiskowe mogą

nie być wykonane.

Obecnie w Prawie budowlanym

funkcjonują przepisy, które umożliwiają oddanie do

ruchu dróg, których budowa nie została zakończona.

Koszty nie będą powiększone.

Budowa dróg koszto-

wałaby tyle samo, gdyby nie było ustawy.

Gwarancje

będą takie same, jak w przypadku braku przejezdno-

ści.

A tak swoją drogą, uczepiliście się tej przejezdno-

ści.

Mam powód, żeby przypuszczać, że żaden z pa-

nów nie czytał tej ustawy do końca, bo wszyscy znę-

cacie się nad przejezdnością, gdzie w tej ustawie nie

ma słowa o przejezdności.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Miało być.)

Nie ma, ja mówię…

(Poseł Andrzej Adamczyk: Czytaliśmy.)

Panie pośle, ja mówię o tym, że nie czytaliście

ostatecznej wersji, bo używacie słowa „przejezd-

ność”…

( Gwar na sali)

(Głos z sali: Nieprawda.)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

To się z tym maskujecie.

(Gwar na sali)

Wicemarszałek

Głos ma pan minister, bardzo proszę.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Jeśli chodzi o przejezdność, gratuluję wiedzy na

temat zawartości merytorycznej.

Inżynier kontraktu będzie odbierał wszystkie wy-

konane roboty.

Wszystkie roboty mogą być wykonane

zgodnie z warunkami technicznymi, tak żeby były

bezpieczne dla kierowców.

Kontrole przez Policję

będą wykonywane tak, jak na wszystkich innych dro-

gach.

Chodzi o oznakowanie poziome, oznakowanie

pionowe.

Ustawa dotyczy wszystkich dróg publicz-

nych.

To chyba pan poseł o to pytał.

Tak, dotyczy

wszystkich dróg publicznych.

(Poseł Jerzy Szmit: Czy będzie to kontynuowane?)

Do 30 czerwca będzie można nie wykonać obiek-

tów środowiskowych, a po 30 czerwca przechodzimy

na ogólne przepisy Prawa budowlanego, które już

dziś umożliwiają warunkowe oddawanie dróg do ru-

chu.

Już dzisiejszy stan prawny dopuszcza taką sy-

tuację.

Ustawa daje możliwość, a to do zarządcy drogi

należy decyzja, czy z tej możliwości skorzystać.

Mó-

wię o tej skrzynce z narzędziami, że sobie te narzę-

dzia leżą i czekają.

Jest on pierwszą osobą, która

sprawdzi – mówię o zarządcy drogi – czy projekt bę-

dzie bezpieczny.

Drugą osobą będzie inspektor nad-

zoru budowlanego.

Przyjęcie...

(Gwar na sali)

Panie marszałku, mogę sam?

Bo panowie bardzo

chcą mi pomóc, a ja nie bardzo tego oczekuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Panie pośle, zakłóca pan prowadzenie obrad.

Bar-

dzo proszę o spokój.

Głos ma pan minister.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Przejęcie sprawy przez głównego inspektora, któ-

re nie jest sprzeczne z obecnymi przepisami – pytał

o to któryś z panów.

Postępowanie nie będzie jedno-

instancyjne, bo od decyzji będzie można się odwołać.

Przejęcie będzie wtedy, gdy będzie spiętrzenie wnio-

sków w którymś z województw.

(Głos z sali: ...bardzo dużo.)

291

Bo i zadanie duże.

mam nadzieję, że na nie odpowiedziałem.

Skupię się

jeszcze na jednym pytaniu.

Poseł Szeliga pytał, czy

będą wybory.

Tak, będą wybory.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Stanisław Żmijan.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Stanisław Żmijan:

Bardzo dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Bardzo dziękuję

za zaangażowanie w tę debatę, za formułowane py-

tania, bowiem to daje szansę, że produkt, który wyj-

dzie z tej Wysokiej Izby, po prostu będzie taki, jakie-

go oczekujemy.

I tylko…

( Gwar na sali)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Ale proszę panów posłów, aby nie zakłócali pano-

wie prowadzenia obrad.

Bardzo proszę, żeby nie pro-

wadzić polemiki z ław poselskich.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Stanisław Żmijan:

Nie, podziękowałem.

Panie pośle, przecież nie pro-

wokuję.

W zasadzie pan minister odpowiedział na

(Głos z sali: Ale nie na wszystkie.)

No to pozwolę sobie dokończyć.

to mechanizm może być w taki sposób zastosowany,

jak pan poseł to przedstawił, ale mimo wszystko nie

ogranicza to instancyjności, dlatego że przysługuje

odwołanie, droga sadowa, panie pośle.

(Poseł Andrzej Duda: Przysługuje odwołanie,

wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a organ jest

organem centralnym.

Będzie sprostowanie.)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Panie pośle, ale w jakim trybie pan chce zabierać

głos?

Poseł Stanisław Żmijan:

Zgoda, ale, panie pośle, na pewno nie zamykamy

drogi dochodzenia swoich racji, bowiem droga sądo-

wa normalnie przysługuje.

Pan poseł Szmit.

Tak, regulacje dotyczą wszyst-

kich dróg, przy czym ten projekt ustawy daje taką

możliwość, a nie nakazuje, i to jest istota tego roz-

wiązania.

I zwracam się do pana posła Matuszewskiego.

Panie pośle, gdyby się zdarzyła taka sytuacja, o któ-

rej pan powiedział, to po to jest ten projekt, żeby tych

kibiców przetransportować, umożliwić podróż tą dro-

gą do Warszawy.

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Zamykam…

(Poseł Andrzej Duda: Sprostowanie!)

Duda.

Poseł Andrzej Duda:

nowny Panie Pośle Sprawozdawco!

Prawda jest taka.

Będą protezy dróg i będzie proteza postępowania od-

woławczego.

Tak, proszę sobie poczytać komentarze

do Kodeksu postępowania administracyjnego.

Oczy-

wiście, zawsze jest możliwość wniesienia od takiej

decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale

wtedy to jest rozstrzygane przez ten sam organ, któ-

ry wydał decyzję, i nie ma tutaj zachowanej zasady

dewolutywności, czyli przeniesienia postępowania

z instancji niższej do instancji wyższej.

To jest pro-

teza postępowania odwoławczego, a nie postępowanie

odwoławcze.

Oczywiście zupełnie inną sprawą jest

możliwość wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu

administracyjnego, czy potem nawet skargi kasacyj-

nej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale mimo

wszystko państwo przyłamujecie zasadę, że postępo-

wanie administracyjne przy odwołaniu powinno mieć

charakter dewolutywny, czyli powinno być przenie-

sienie z jednej instancji do drugiej, żeby nie ten sam

organ oceniał, który to zrobił w ramach postępowa-

nia w pierwszej instancji, kiedy wydawał decyzję.

Przyłamujecie państwo tę zasadę.

Powtarzam jesz-

cze: raz protezy dróg będą realizowane przy protezo-

wym postępowaniu odwoławczym.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

292

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

(Poseł Jerzy Szmit: Sprostowanie.)

Ale w jakim trybie, panie pośle?

(Poseł Jerzy Szmit: Sprostowania.)

Nie był pan wymieniany ani...

(Głos z sali: Był, był.)

To bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jerzy Szmit:

wprowadzenia ustawy i tych nadzwyczajnych regu-

lacji było jedno – Euro 2012.

Tak jak wszyscy domnie-

mywali, miało to dotyczyć przede wszystkim dróg,

które miały zapewnić obsługę logistyczną tego tur-

nieju.

Teraz jednak niestety prawda wychodzi na jaw,

że to dotyczy wszystkich dróg...

(Poseł Stanisław Żmijan: Może dotyczyć.)

…budowanych…

Dotyczy.

Nie ma takiej formy

prawnej.

Dotyczy to wszystkich dróg budowanych

w Polsce.

(Poseł Stanisław Żmijan: Ustawa nie nakazuje.)

Panie pośle, czy można te przepisy stosować do

wszystkich dróg w Polsce?

Można.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Zamykam…

W trybie sprostowania, pan poseł Matuszewski.

Bardzo proszę.

1 minuta.

Poseł Marek Matuszewski:

Panie Marszałku!

Prosiłbym pana sprawozdawcę,

żeby sobie nie żartował, bo naprawdę nie wybudowa-

liście A2 ze Strykowa do Warszawy i mieszkańcy...

(Głos z sali: Wrócimy do dyskusji po Euro.)

…gminy Stryków są zaniepokojeni, panie spra -

wozdawco Żmijan, jako że ta fala kibiców, która przy-

jedzie z Zachodu, zatrzyma się w Strykowie, bo gwa-

rantuję, że tej przejezdności nie będzie, chyba że

ministerstwo zasponsoruje dżipy.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Pan poseł Polaczek, w jakim trybie?

Wniosek for-

malny?

Poseł Jerzy Polaczek:

z wnioskiem formalnym do pana marszałka Sejmu

w odniesieniu do tego punktu, który był w tej chwili

omawiany.

My dowiedzieliśmy się, że na polecenie

przewodniczącego Komisji Infrastruktury posiedze-

nie ma być zorganizowane dzisiaj wieczorem.

To nie

jest pilny projekt rządowy.

Drugi projekt, który też

jest objęty tym zaplanowanym posiedzeniem, to jest

projekt poselski, panie marszałku.

Ja bym wnosił do

pana marszałka, aby pan marszałek zarządził prze-

niesienie tego posiedzenia na jutro na godziny poran-

ne, bo uważam, że to jest głęboka niestosowność, aby

rządowe projekty, które nie są pilne, były rozpatry-

wane w godzinach nocnych.

Mamy też na uwadze

pracowników Kancelarii Sejmu, którzy przez 24 godz.,

od wpół do ósmej są w pracy.

Tak że jest to wniosek

formalny kierowany nie do grupy posłów, tylko pod ad-

resem przewodniczącego Komisji Infrastruktury, aby

przeniósł to posiedzenie na godziny poranne, też z uwa-

gi na to, że głosowania są zaplanowane na godz. 17.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

każemy ten postulat pani marszałek.

W związku z tym, że…

(Poseł Bartłomiej Bodio: …z wnioskiem formal -

nym?)

Ale w jakim charakterze?

(Poseł Bartłomiej Bodio: Wniosek formalny.)

Proszę bardzo.

Poseł Bartłomiej Bodio:

wystąpić z wnioskiem formalnym o przekazanie od-

powiedzi na zadane pytania na piśmie, w szczególno-

ści o to, aby odpowiedział pan na moje pytanie

o zwinięcie placu budowy, później jego rozwinięcie,

przestój, zatrudnienie nowych pracowników, rozsta-

wienie baraków socjalnych itd.

Zapewnił nas pan, że

to nie wygeneruje dodatkowych kosztów.

Bardzo bym

prosił, gdyby była możliwość…

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

minister przekaże panu odpowiedź na piśmie.

Dzię-

kuję bardzo.

Zamykam dyskusję.

293

nie do Komisji Infrastruktury w celu przedstawienia

sprawozdania.

frastruktury o poselskim projekcie ustawy o zmia-

nie ustawy o transporcie drogowym (druki nr 258

i 269).

Proszę pana posła Stanisława Huskowskiego

Stanisław Huskowski:

Panie Marszałku!

Panowie Ministrowie!

Wysoka

Izbo!

Mam przyjemność, zaszczyt i obowiązek złożyć

sprawozdanie Komisji Infrastruktury z prac nad po-

porcie drogowym.

Projekt ten jest zawarty w druku

nr 258, a sprawozdanie w druku nr 269.

Komisja Infrastruktury wczoraj i dziś, dwukrot-

nie pochyliła się nad tym projektem, powołała pod-

komisję, która wczoraj wiele godzin poświęciła dys-

kusji w celu doprecyzowania niektórych zapisów tego

projektu.

Projekt ma na celu umożliwienie prowadzenia

działalności gospodarczej i dalszej działalności go-

spodarczej niektórym ﬁrmom,którewrazzwejściem

w życie niektórych zapisów ubiegłorocznej ustawy

nowelizującej ustawę o transporcie drogowym wejdą

w życie 7 kwietnia tego roku i mogą utrudnić, a w nie-

których przypadkach uniemożliwić działalność nie-

których ﬁrm prowadzących przewóz osób na specjal-

ne uroczystości, różne okazje, np. śluby, wesela, chrzci-

ny, konferencje czy inne wydarzenia, w tym przewozy

VIP-ów.

Ubiegłoroczna ustawa utrudnia taką działalność

niektórym z tych ﬁrm.

WzwiązkuztymSejmpochy-

lił się nad tym, komisja pochyliła się nad tym, by

znowelizować tę ustawę i umożliwić w pełni prowa-

dzenie takiej działalności, gdyż nie było celem

uprzedniej ustawy uniemożliwienie jej prowadzenia.

Celem poprzedniej ustawy było uniemożliwienie pro-

wadzenia działalności polegającej na przewozie osób,

która upodabniała się do działalności taksówek, była

taksówkopodobna, wiązała się często z upodabnia-

niem samochodów, stosowaniem oznaczeń podobnych

do oznaczeń taksówkarskich i wykonywana była na

podstawie przepisów o przewozie osób, a nie o prze-

wozie taksówkowym.

Ta nowela, która jest dzisiaj przedmiotem obrad,

powinna spowodować, że ci przewoźnicy, którzy speł-

niają jednocześnie trzy kryteria zawarte w tej usta-

wie, będą mogli dalej funkcjonować.

Mianowicie będą

to przewoźnicy, którzy wykonują przewozy osobiście

lub przez zatrudnionych przez siebie kierowców, któ-

rzy działają na podstawie umowy zawartej z klientem

pisemnie przed przewozem oraz którzy pobierają pie-

niądze w formie bezgotówkowej lub gotówkowej, ale

tylko w siedzibie ﬁrmy – nie płaci się wprost kierow-

cy tego pojazdu.

Te postawione bariery powinny skutecznie odsiać

właśnie te specjalne przewozy od tych, które dotych-

czas były zmorą niektórych wielkich miast i stano-

wiły nieuczciwą konkurencję w stosunku do przewo-

zów taksówkowych.

W imieniu Komisji Infrastruktury polecam pań-

stwu pochylenie się nad tą ustawą i proszę o poparcie

jej podczas trzeciego czytania w dniu jutrzejszym.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę, pani poseł.

Szanowny Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

cie w dniu 7 kwietnia 2011 r.

7 kwietnia 2012 r. nie będzie możliwe świadczenie

przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym

przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób w innej

formie niż taksówką.

Projektem ustawy o zmianie ustawy o transporcie

drogowym próbujemy uchylić furtkę dla wszelkiego

przewozu osób samochodami osobowymi w innej for-

mie niż taksówki, uchylić tę furtkę dla ﬁrm, które

zajmują się wyspecjalizowanymi przewozami, np. ob-

sługą ślubów, obsługą konferencji, obsługą gości za-

granicznych czy wszelkiego rodzaju innych imprez.

Należy podkreślić, że w projekcie ustawy wpro-

wadzamy pewne restrykcje, żeby nie było patologii

prowadzącej do precedensu nieuczciwej konkurencji

ze strony innych przewoźników.

Przy okazji zmienia-

my i regulujemy kilka spraw z zakresu funkcji głów-

nego inspektora transportu drogowego, który spra-

wuje nadzór nad przewozami.

Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak

294

W szczególności w zmianie pierwszej stawiamy

warunki, jakie musi spełnić przewoźnik, który chce

uzyskać licencję na przewóz okazjonalny osób samo-

chodami osobowymi innymi niż taksówki.

Pierwszy

warunek to podpisanie umowy w siedzibie ﬁrmy da-

nego przedsiębiorcy.

Drugi warunek to uiszczenie

opłaty ryczałtowej za przewóz w formie gotówkowej

lub bezgotówkowej, z tym że jeżeli jest dokonywana

opłata w formie gotówkowej, jest obowiązek, żeby

odbywało się to w siedzibie danego przedsiębiorcy.

I trzeci warunek: usługi są realizowane przez przed-

siębiorcę świadczącego usługi przewozowe lub przez

zatrudnionego przez niego kierowcę.

W drugiej części zmiany pierwszej umieszczamy

zapisy uniemożliwiające podszywanie się przewoźni-

ków osobowych pod taksówki.

Zastosowany jest na-

kaz zabraniający upodabniania się do taksówek.

Ostatnia zmiana jest potrzebna w celu wygenero-

wania zapisów wynikających ze zmiany pierwszej.

W praktyce stanowi ona nakaz przy wykonywaniu

przewozów okazjonalnych – chodzi o posiadanie kopii

umowy, która wcześniej została zawarta między

przedsiębiorcą a daną osobą.

Omawiana ustawa nie powoduje żadnych ﬁnan-

sowych obciążeń dla Skarbu Państwa ani dla jedno-

stek samorządu terytorialnego.

Jest zgodna z pra-

wem Unii Europejskiej.

Panie Marszałku!

Chciałabym zgłosić 5 poprawek

doprecyzowujących niektóre zapisy ustawy, które

składam teraz na pana ręce.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Poseł Magdalena Gąsior-Marek:

Wysoka Izbo!

Panie Marszałku!

Wnoszę o przyję-

cie ustawy wraz ze zgłoszonymi poprawkami.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

wiedliwość.

wo i Sprawiedliwość do poselskiego projektu ustawy

Niestety musimy znowu powrócić do nowelizacji

ustawy o transporcie drogowym, co gorsza, odbywa

się to w trybie pilnym, a nawet ekspresowym.

Po-

przednia nowelizacja w tym samym obszarze mery-

torycznym, przyjęta w zeszłym roku pod kierunkiem

koalicji rządzącej, była na tyle niedopracowana, że

pilna nowelizacja wydaje się konieczna.

Z drugiej

strony obecne tak szybkie procedowanie budzi nasze

obawy, że efekt może być podobny do tego przed ro-

kiem, oby tak nie było.

Powstają również wątpliwości

co do skutków ubocznych procedowanych dzisiaj za-

pisów kolejnej nowelizacji.

Obecne zmiany według uzasadnienia projektu

wniesionego przez grupę posłów Platformy Obywa-

telskiej są konieczne, ponieważ począwszy od dnia

7 kwietnia br. nie będzie możliwe wykonywanie tzw.

przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym

przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu mniej

niż 7 osób łącznie z kierowcą.

Chodzi więc o to, aby

przewoźnicy trudniący się przewozem okazjonalnym

mogli w zgodzie z przepisami prawa wykonywać usłu-

gi, a przede wszystkim żeby mogli z nich korzystać

klienci.

Jednocześnie powinno dziać się to w takich

ramach prawnych, aby nie uderzyło w rynek innych

bardziej powszechnych usług transportowych w za-

kresie przewozu osób.

Podzielamy ideę umożliwienia

ludziom, którzy potrzebują usługi w postaci trans-

portu okazjonalnego ze względu na wizyty dyploma-

tyczne, imprezy kulturalne, sportowe, turystyczne

oraz różnego rodzaju konferencje, seminaria, ale też

śluby, chrzciny czy pierwsze komunie święte, skorzy-

stania np. z pojazdu zabytkowego, co często jest ma-

rzeniem wielu, w szczególnych sytuacjach, ale także,

i tego dotyczy ta nowelizacja, z innych pojazdów sto-

sowanych do przewozów okazjonalnych.

Projekt złożony przez grupę posłów był jednak na

tyle niespójny i miejscami wewnętrznie sprzeczny,

a szczególnie sprzeczny z zapisami dotychczasowego

art. 18 ustawy, że utrudniało to jego wnikliwą ana-

lizę.

Dopiero dużo bardziej przejrzysty i uporządko-

wany projekt, który powstał w wyniku dyskusji na

wczorajszym posiedzeniu Komisji Infrastruktury

i następnie w efekcie pilnej pracy powołanej specjal-

nie podkomisji, mógł stać się podstawą rozważań

klubu Prawo i Sprawiedliwość.

W wyniku prac na-

szego klubu opracowaliśmy kilka poprawek, które

mają służyć doprecyzowaniu i uściśleniu projektu

powyższej nowelizacji, aby zapisy ustawy w maksy-

malnym stopniu mogły doprowadzić do wyelimino-

wania ewentualnych patologii i nieprawidłowości.

Panie Marszałku!

Kolejne poprawki, które przed-

stawiam w imieniu naszego klubu, to, po pierwsze,

w art. 1 w pkt 1 tej nowelizacji mamy ust. 4b ppkt 2

i przy lit. c po sformułowaniu „w formie bezgotówko-

wej” usunęlibyśmy wyrazy „lub gotówkowej” i dalej

po sformułowaniu „określonego w ust. 4a” dopisali-

byśmy „i będącymi wyłączną własnością przedsię-

Poseł Magdalena Gąsior-Marek

295

biorcy”.

W ust. 5, pod cyfrą 1, „umieszczania i uży-

wania w pojeździe taksometru lub innych urządzeń

mających podobne funkcje oraz kasy ﬁskalnej”,apod

cyfrą 2 „umieszczania na pojeździe” i tu dodać wy-

razy „oraz w jego wnętrzu oznaczeń z nazwą”.

Wresz-

cie w art. 1 po pkt 5 dodalibyśmy pkt 6 w brzmieniu:

„W załączniku nr 1 proponuje się dodanie poz. 15

w brzmieniu: Zatrzymanie lub postój pojazdu wyko-

rzystywanego do wykonania przewozów okazjonal-

nych na miejscu dla postoju taksówek oznakowanym

znakami drogowymi przewidzianymi w przepisach

gowym” i tutaj, ponieważ jest to katalog wykroczeń

i przewidzianych sankcji, byłaby sankcja: 5 tys. zł.

Uważamy, że przyjęcie tych poprawek może do-

prowadzić do pogodzenia potrzeby wyeliminowania

możliwych patologii na rynku transportu z potrzebą

stworzenia po 7 kwietnia możliwości korzystania

przez licznych klientów z przewozów okazjonalnych.

Nie oznacza to jednak, że klub Prawo i Sprawiedli-

wość nie ma wątpliwości co do jakości uchwalanych

w tak ekspresowym trybie przepisów prawa, które

ma obowiązywać w Rzeczypospolitej.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Panie marszałku, proszę.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo dziękuję panu posłowi.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poprawiamy dzisiaj kolejną ustawę.

Tym razem jest

to ustawa nowelizowana jeszcze w VII kadencji Sej-

mu, w roku 2011.

W tej kadencji Komisja Infrastruk-

tury i Wysoka Izba procedowały już nad kilkoma

aktami prawnymi mającymi na celu poprawienie błę-

dów legislacyjnych wynikających z poprzednich no-

welizacji.

Pozwolę sobie na krótką retrospekcję.

12 stycznia 2012 r. – ustawa o kierujących pojaz-

dami, druk nr 109.

W ciągu 12 miesięcy vacatio legis

ministerstwo nie potraﬁło przygotować 20 rozporzą-

dzeń, co spowodowało niemożność egzaminowania

kierowców.

Szybka nowelizacja, musieliśmy szybciut-

ko procedować w komisji, w Sejmie.

I co?

I mamy

kolejny rok vacatio legis.

(Oklaski) 15 lutego – ustawa

o drogach publicznych.

Implementacja dyrektywy

unijnej 2008/96, druk nr 104.

Dyrektywa o poprawie

bezpieczeństwa na drogach, zapomniana przez 4 lata,

została natychmiastowo przeznaczona do superpilnej

legislacji w momencie, kiedy okazało się, że zagrożo-

ne są fundusze unijne.

Znowu.

(Oklaski) Dzisiaj

– ustawa o szczególnych zasadach przygotowania re-

alizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tzw.

ustawa o przejezdności, która – o czym tu mówiliśmy,

debatując nad dzisiejszą ustawą – jest uchwalona po

to, aby wyeliminować produkty – jak wyraziła się

koleżanka z koalicji rządowej – taksówkopodobne.

Nie chciałbym powiedzieć o produktach wymienio-

nych w poprzednio procedowanej ustawie, że są to

produkty drogo- albo autostradopodobne.

(Oklaski)

Tym razem, jeżeli chodzi o vacatio legis, ustawa au-

tostradopodobna wchodzi w kolejnym dniu po ogło-

szeniu.

Omawiana ustawa o transporcie drogowym, jak

już wspomniałem, nowelizowana w 2011 r., w swoim

zamyśle miała na celu zabetonowanie rynku taksów-

kowego i wyeliminowanie z rynku usług transporto-

wych tzw. przewozu osób.

To już przeminęło, ustawa

odebrała konsumentom, klientom możliwość wyboru.

Zrobiła to poprzednia kadencja naszego parlamentu.

I po raz kolejny legislator wylał dziecko z kąpielą, bo

zabronił jednocześnie wykonywania usług typu: wy-

najem limuzyn do ślubu, użytkowanie aut zabytko-

wych.

I dzisiaj, po raz czwarty już w tej kadencji, jako

posłowie, członkowie Komisji Infrastruktury, Sejm

Rzeczypospolitej, naprawiamy błędy naszych po-

przedników, i to jeszcze błędy, których nikt nie po-

traﬁł zauważyć przez rok.

W momencie gdy pozostał

tydzień, zostało kilka dni, musimy procedować o godz.

22.20 i jeszcze nie wiadomo, jak długo tu posiedzimy,

jeszcze po spotkaniu będziemy wprowadzać popraw-

ki.

Chciałbym zapytać, w imię czego.

W imię czego

po raz kolejny mamy ratować błędne prawo i popra-

wiać błędy naszych poprzedników czy swoje własne?

Myślę, że powinniśmy dobrze zastanowić się przed

kolejnymi ustawami, żeby takich sytuacji nie było,

bo naprawdę szkoda naszego czasu, szkoda czasu

Wysokiej Izby, szkoda czasu Komisji Infrastruktury,

a przede wszystkim szkoda obywateli, którzy liczą na

nas, a my cały czas częstujemy ich legislacyjnymi

bublami.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Pan poseł Józef Racki, Polskie Stronnictwo Lu-

dowe.

Bardzo proszę.

Poseł Józef Racki:

wego informuję, że sprawozdanie Komisji Infrastruk-

tury, zawarte w druku nr 269, dotyczące poselskiego

gowym zostało przyjęte jednogłośnie przez Komisję

Poseł Piotr Babinetz

296

Infrastruktury.

W związku z powyższym klub Pol-

Wicemarszałek

o transporcie drogowym powoduje, że z dniem 7 kwiet-

nia 2012 r. nie będzie możliwe wykonanie przewozu

okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczo-

nym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącz-

nie z kierowcą.

Ustawa deﬁniuje przewóz okazjonal-

ny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu

Z tej nowelizacji ustawy o transporcie drogowym

wynika, że kierowca, który będzie chciał kogoś prze-

wieźć bez licencji i weźmie za to pieniądze, narazi się

nawet na 15 tys. zł kary.

Zarobkowy przewóz osób

będzie zatem wykonywany taksówką.

Tym samym

skończy się omijanie prawa przez przedsiębiorców,

którzy działali na niemal identycznych zasadach, jak

korporacje taksówkowe, nie mieli licencji, a na samo-

chodach mieli napisy informujące, że świadczą usłu-

gi przewozu osób.

Działając bez licencji, nie ponosili

kosztów, jakie mają korporacje taksówkowe, często

na niejasnych zasadach naliczali opłaty za przejazd,

mimo że na szybie widniały bardzo atrakcyjne ceny

za 1 km.

Sejm, dokonując zmian w ustawie, ograniczy

przypadki działalności pojedynczych osób, które

przewożąc osoby, naciągały np. turystów, stosując

nieuczciwe ceny.

Okazywało się, że pasażer zamiast

1,90 zł za km płacił nawet 50 zł.

Niemniej te ważne

zmiany doprowadziły do sytuacji, w której ucierpią

również przedsiębiorcy świadczący usługi okazjonal-

nych przewozów w sytuacjach szczególnych.

Najczę-

ściej dotyczy to transportu luksusowego.

Są to prze-

jazdy związane z obsługą konferencji, ze świadcze-

niem specjalnych usług przewozowych dla gości ho-

telowych, świadczeniem przewozów na zlecenie orga-

nów centralnych państwa, instytucji, koncernów, or-

ganizatorów międzynarodowych konferencji, z obsłu-

gą wydarzeń politycznych i sportowych.

W takich

wypadkach zleceniodawcy nie życzą sobie korzysta-

nia z przewozu taksówkowego.

Tymczasem ustawa

zakazuje świadczenia takich usług pojazdami poniżej

7 osób łącznie z kierowcą poza taksówkami.

Proponowane zmiany pozwolą naprawić tę nieko-

rzystną sytuację przy jednoczesnym braku zagroże-

nia powrotem do sytuacji sprzed obowiązywania

ustawy z 4 lutego 2011 r.

Przewozy okazjonalne,

drogowym, nie będą miały wpływu na jednolity ry-

nek usług taksówkowych, a jednocześnie będą wyra-

zem swobodnej działalności gospodarczej, która nie

narusza zasad uczciwej konkurencji na rynku usług

przewozowych.

W tym celu wykonywanie usług prze-

wozowych wprowadzonych niniejszą ustawą będzie

możliwe po zawarciu pisemnej umowy z przewoźni-

kiem oraz dokonaniu opłaty o ryczałtowym charak-

terze, ustalonej pomiędzy przewoźnikiem a osobą

zlecającą przewóz przed jego rozpoczęciem.

Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej wi-

dzi konieczność wprowadzenia tych zmian i będzie

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

ska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec

Zmiana jest konieczna i spowodowana tym, że

nywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samo-

chodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do prze-

wozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zmiana prze-

pisów umożliwi kontynuację działalności gospodar-

czej w tym zakresie i nie będzie miała wpływu na

rynek usług taksówkowych.

Projekt ustawy został już szczegółowo przedsta-

wiony przez posła sprawozdawcę i moich szanownych

przedmówców.

Zgadzamy się z tą argumentacją, jak

również ze zgłoszonymi uwagami.

Solidarna Polska

popiera to rozwiązanie, a ostateczne stanowisko zaj-

mie po zapoznaniu się ze zgłoszonymi poprawkami.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Józef Racki

297

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Jest lista posłów zapisanych do pytań w tym

punkcie porządku obrad.

Pięciu posłów zapisało się.

się zapisać?

Zamykam listę.

Jako pierwszy zada pytanie pan poseł Grzegorz

Bardzo proszę, panie pośle.

Pan poseł Bartłomiej…

Jest pan poseł.

Bardzo proszę.

Pan poseł Bartłomiej Bodio jest obecny na sali,

zabierze głos jako drugi i pan poseł Krzysztof Tchó-

rzewski przygotuje się.

Poseł Grzegorz Adam Woźniak:

Tak jak tu było już mówione, rok temu została przy-

jęta ustawa, która umożliwiła okazjonalne przewozy

samochodem osobowym.

Jak też mówiliśmy przed

chwilą, okazuje się, że za kilka dni, a dokładnie

7 kwietnia, część założeń ustawy przestaje obowią-

zywać i przewóz okazjonalny osób będzie niemożliwy.

Aktualnie procedujemy szybką nowelizację, której

wcześniej nie przeprowadzono.

Ale moje wątpliwości

budzi inny problem, dotyczący kontroli przedsiębior-

ców świadczących okazjonalny przewóz osób.

Stąd są

moje dwa pytania: W jaki sposób służby kontrolne

będą w stanie rozróżnić pojazd prywatny od pojazdu

świadczącego usługi okazjonalnego przewozu?

Czy

ewentualne działania kontrolne przez tego typu brak

oznakowania nie będą ﬁkcją uniemożliwiającą wła-

śnie taką kontrolę?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Palikota.

Chciałbym zapytać, czy trzeba było czekać prawie

rok, aby zauważyć, że popełniono błąd i wylano dziec-

ko z kąpielą.

Likwidując wolny rynek taksówkowy,

zlikwidowano jednocześnie cały rynek usług okazjo-

nalnych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Krzysztof Tchórzewski:

dencji te zmiany, które zostały wprowadzone, zosta-

ły spowodowane największym problemem, jaki zaist-

niał na rynku, tj. chodzi o samowolki cenowe, częste

oszustwa pasażerów odnośnie do wielkości zapłaty.

Do historii polskiego parlamentaryzmu przejdzie

przejazd dwóch posłanek przewozem okazjonalnym

z Dworca Centralnego do Sejmu za ok. 150 zł.

Po

wielu protestach panie musiały jednak taką kwotę

zapłacić.

A więc jest pytanie: Czy ta furtka, którą

w tej chwili otwieramy, nie stworzy ponownie takich

możliwości, czy takie rzeczy nie zaczną się dziać?

Przypomnę, że wtedy problemem byli tzw. jednopro-

centowi właściciele, którzy mieli samodzielne przed-

siębiorstwa, ale byli trzymani w garści ze względu na

99% własności samochodu, często musieli wysoki

haracz (Dzwonek) płacić za te samochody.

Właściwie

tamtą ustawą doprowadziliśmy do tego, że ci, którzy

są rzeczywistymi właścicielami samochodów, mogą

je rejestrować jako taksówki.

I teraz chodzi o te

wszystkie momenty zamykające.

Jest pytanie, czy

pan minister, czy ministerstwo poprze tę poprawkę,

którą zgłosiliśmy, a która mówi o tym, że właściciel

samochodu powinien być wyłącznym właścicielem

tego pojazdu, bo to jest chyba jedna z najważniejszych

rzeczy do wprowadzenia do tej ustawy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Pan poseł Andrzej Adamczyk, Prawo i Sprawie-

dliwość.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję bardzo.

wielokrotnie zostało powiedziane, mamy do czynie-

nia z niebywałą sytuacją.

Przed kilkunastoma dnia-

mi wniesiono do laski marszałkowskiej projekt usta-

wy, a dzisiaj jest już jego drugie czytanie.

Dotyczy on

sfery niezmiernie wrażliwej.

O tym przekonaliśmy

się faktycznie w poprzedniej kadencji Sejmu.

Jak po-

298

wiedział pan poseł Tchórzewski, mieliśmy do czynie-

nia w skali całego kraju z wieloma nadużyciami,

oszustwami, z nagminnym wykorzystywaniem sytu-

acji, kiedy przewóz okazjonalny podszywał się... albo

inaczej: w jego ramach wykonywano transport tak-

sówkowy.

I teraz rodzi się pytanie i kieruję to pytanie

do pana ministra: Czy projekt przedkładany w tym

pośpiechu Wysokiej Izbie posiada wszelkie atrybuty

i wszelkie zabezpieczenia?

Czy pod hasłem poszerze-

nia dobrodziejstwa ustawy (Dzwonek) na przewóz

okazjonalny, wesela, biznesy itd. nie rozszczelniamy

tego projektu ustawy?

Czy pod hasłem wyjścia na-

przeciw oczekiwaniu środowiska nie przeciwdziała-

my środowisku przedsiębiorców uczciwych, a rozsz-

czelniamy zasady do takiego stopnia, jak to miało

miejsce przed lutym 2011 r.?

Słyszę tu na sali, że to wszyscy in gremio itd., ale

z braku czasu nie będę teraz przypominał, jak było

faktycznie, jaka wówczas była postawa rządu.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Pan poseł Piotr Chmielowski, Ruch Palikota.

Poseł Piotr Chmielowski:

dzisiaj zostałem zaskoczony tym, nad czym debatu-

jemy.

Ostatnio bardzo modne, powtarzane w prasie

i różnych innych środkach przekazu, jest pojęcie: de-

regulacja zawodów.

Oczywiście obejmuje to również

taksówkarzy czy przewozy okazjonalne, bo te zawody

znów pojawią się w ustawie o swobodzie działalności

gospodarczej.

Zakładam, że minister sprawiedliwości

doprowadzi do tego w swoim programie, że również

działalność w zakresie przewozu osób będzie zaliczo-

na do zawodów wolnych.

Moje pytanie brzmi następująco: Jest godz. 22.30.

Po co dzisiaj tak długo zajmujemy pana marszałka,

dyskutując tylko o jednym zawodzie, skoro z pewno-

ścią za kilka dni czy tygodni minister (Dzwonek)

Gowin złoży propozycję deregulacji kilkudziesięciu

zawodów?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

o kary za bezprawne znakowanie samochodów oso-

bowych jako tych, które mogą służyć do wykonywa-

nia przewozów okazjonalnych, które to oznakowanie

pozwoliłoby im wejść w kolizję z zapisami o przewozie

osobowym?

Czy skoro w ustawie o transporcie dro-

gowym jest zapis, że przewóz okazjonalny wykonuje

się pojazdem samochodowym przeznaczonym kon-

strukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie

z kierowcą i dopuszcza się odstępstwo jedynie w po-

staci przewozu samochodami zabytkowymi, to czy

wprowadzane obecną nowelizacją bardzo szerokie

rozszerzenie na samochody osobowe nie wymaga ko-

nieczności wprowadzenia bardziej szczegółowego

ustalenia sankcji za nieprzestrzeganie warunków

tego dopuszczenia?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

jekt, doczytałem się bardzo ciekawego rozwiązania.

Otóż aby skorzystać z usług przewozów okazjonal-

nych, trzeba mieć podpisaną umowę, najlepiej w sie-

dzibie ﬁrmy.

Ciekawąrzecząjestto,żeteusługiprze-

wozów okazjonalnych związane są z obsługą konfe-

rencji, seminariów, wizyt dyplomatycznych, imprez

kulturalnych, sportowych czy turystycznych oraz

takich uroczystości, jak śluby, chrzciny i pierwsze

komunie.

Mam takie pytanie.

Jak państwo chcecie to roz-

wiązać, aby te umowy były odpowiednio podpisywa-

ne, zwłaszcza z turystami, którzy przyjeżdżają dane-

go dnia do Polski, a także w przypadku ślubów, jeśli

ﬁrma zarejestrowana jest w Warszawie, a posiada

bardzo ciekawy samochód, który można by było wy-

korzystać w innym regionie?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

pan Tadeusz Jamruziewicz.

(Głos z sali: Jarmuziewicz.)

Poseł Andrzej Adamczyk

299

Jarmuziewicz.

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

ziewicz: Oczywiście, od 55 lat Jarmuziewicz, jak mó-

wiłem.)

(Poseł Bartłomiej Bodio: Bardzo piękny wiek, pa-

nie ministrze.)

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

ziewicz: Kto dba, ten ma.)

(Oklaski)

Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz Stanu

ria.

W lutym 2011 r. 420 posłów było za, 1 – prze-

ciw.

Cała Izba przyjęła tę ustawę.

W związku z tym,

koledzy, jeżeli macie wątpliwości co do ustawy, a wte-

dy nie wnosiliście żadnych zastrzeżeń, to dziś nie

uchodzi krytykować.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Ale który…)

Patrzę m.in. na pana.

Sprowokował mnie pan…

(Poseł Andrzej Adamczyk: Ale pan, panie mini-

strze…)

I wtedy, tak jak ci, którzy brali udział w pracach,

myśmy się do tego tematu przymierzali.

Piekielnie

trudny temat, ja o tym wiem.

Wtedy zamysłem było

to, żeby wyjątkowo kłopotliwą na rynku przewozów

grupę przewozów okazjonalnych podciągnąć do ran-

gi taksówek.

I to się nam udało, to zrobiliśmy.

Ale

przy okazji, niechcący osiągnęliśmy inny efekt, po-

wstał produkt uboczny, którego dzisiaj nie chcemy,

mianowicie przewozy okazjonalne, które chcemy po-

zostawić, też niechcący skasowaliśmy.

Chodzi o prze-

wozy VIP-ów itd.

W mojej ocenie mówimy o stu kil-

kudziesięciu, może więcej, kilku setkach samocho-

dów, mówimy o takiej grupie tych specjalnych samo-

chodów, które będą woziły VIP-ów.

Z deﬁnicjitaustawamusimiećcharakterrestryk-

cyjny – to jest to, o co pytał poseł Tchórzewski – żeby

to po prostu tylko lekko uchylić, tylko w odniesieniu

do tej jednej wąziutkiej grupy zawodowej.

Taki jest

zamysł nas wszystkich, mam nadzieję.

Prawda?

(Głos z sali: To jest rozwiązanie dla amatorów,

a nie…)

Przypomnę panu, panie pośle, że zarówno ustawa

matka w 2011 r. była projektem poselskim, jak i oma-

wiana dzisiaj ustawa jest projektem poselskim, w związ-

ku z tym rząd z życzliwością przygląda się pracom

parlamentu i…

(Poseł Stanisław Żmijan: Panie ministrze, proszę

delikatniej – mama, nie matka.)

Przepraszam.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Pan minister popiera

te poprawki?)

(Głos z sali: Z życzliwości nie wnosi…)

Z życzliwości służy daleko idącym doradztwem.

Tak jak mówię, zamysł jest taki, że ta ustawa,

chcąc tylko trochę to uchylić, musi mieć charakter

restrykcyjny.

Czyli tak: przedsiębiorca lub zatrudnio-

ny u niego kierowca, pisemna umowa zawarta w sie-

dzibie, opłata bezgotówkowa lub w gotówce, ale

w siedzibie przedsiębiorstwa.

Chodzi po prostu o to,

żeby wprowadzić…

My nie mówimy o wożeniu iluś

osób dziennie, tylko mówimy o tym, że będzie trzeba

przewieźć jakąś wielką gwiazdę, jakiegoś wielkiego

piłkarza, jakąś wielką osobę.

(Głos z sali: Madonnę.)

Tak, żeby daleko nie szukać.

To jest specjalnie

zawężone do bardzo wąskiego grona.

Przy okazji odpowiem panu posłowi Tchórzew-

skiemu: tak, popieramy, będę popierał tę poprawkę,

o której pan mówił, żeby się nie rozmieniać na

drobne.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Wszystkie nasze po-

prawki będzie pan popierał.)

Pan się zagalopował, pan nie słucha.

Pan się sku-

pi i pan słucha, co ja mówię.

(Wesołość na sali)

Wicemarszałek

Panie pośle, proszę do rzeczy, proszę nie przeszka-

dzać z ław poselskich i nie utrudniać wystąpienia

panu ministrowi.

Proszę bardzo.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Pan poseł Warzecha pytał o sankcje.

Jest sankcja

w wysokości 8 tys. zł za niezgodność z przepisami.

Odnoszę wrażenie, że na resztę pytań odpowiedzia-

łem, mówiąc o ﬁlozoﬁi ustawy, bo to wszystko jest tu

domknięte.

(Głos z sali: Panie ministrze, a jeszcze…)

A pan, przepraszam, w jakim charakterze?

(Weso-

łość na sali)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

(Poseł Andrzej Adamczyk: Jak pan będzie mar-

szałkiem, panie ministrze, to…)

Czy pan poseł chciałby…

(Poseł Andrzej Adamczyk: Tak, w trybie sprosto-

wania.)

W trybie sprostowania.

Był pan wymieniany.

300

Bardzo proszę.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Panie marszałku,

pan minister wskazał mnie bardzo precyzyjnie

i myślę…)

Tak, tak, bardzo proszę.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Tak.

Dziękuję.

Teraz zupełnie poważnie.

Panie ministrze, pan

przywołał luty ubiegłego roku.

Przypomnę, że sto-

sowny poselski projekt został złożony w kwietniu

2010 r., jego pierwsze czytanie w Komisji Infrastruk-

tury odbyło się 29 kwietnia 2010 r., tak, 29 kwietnia

2010 r.

Jakiż to był duży projekt?

Proszę państwa, to

było kilkadziesiąt, trzydzieści linijek…

(Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

ziewicz: …poselski projekt.)

…to była jedna kartka, jedna strona formatu

A4.

Dlaczego tak długo trwało procedowanie nad tym

projektem?

Otóż, strona rządowa, panie ministrze,

niestety popisała się tu impotencją i przez kilka mie-

wie.

Rząd nie zajął stanowiska w sprawie i to bloko-

wało proces legislacyjny, a na rynku cały czas mieli-

śmy do czynienia z patologią.

Pan doskonale o tym

wie, obecni na sali też doskonale o tym wiedzą.

Mie-

liśmy do czynienia z patologią, a jednak to przyjęli-

śmy.

Pomimo naszych wątpliwości, pomimo uwag

zgłaszanych przez Klub Parlamentarny Prawo

i Sprawiedliwość i posłów tegoż klubu indywidualnie,

i nie tylko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawie-

dliwość, pomimo zgłaszanych propozycji poprawek

strona rządowa nie akceptowała rozstrzygnięć doty-

czących właśnie przewozu okazjonalnego.

I tutaj

strona rządowa (Oklaski) popisała się całkowitą im-

potencją.

Dlatego też padło stwierdzenie na zakoń-

czenie prac legislacyjnych: życie ewentualnie to wy-

prostuje, życie pokaże, jakie (Dzwonek) zmiany po-

winniśmy wprowadzić do przedłożonego projektu

ustawy.

Trudno było nie przyjąć tego projektu usta-

wy, przeciwstawić się, bo każde rozwiązanie w tam-

tym czasie dawało szansę zmiany czy, inaczej, zapo-

bieżenia większej części tej patologii, z którą mieli-

śmy do czynienia.

I to tyle, i aż tyle.

Dziękuję bardzo,

panie marszałku.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję.

Wykorzystał pan dwie minuty regulaminowe na

sprostowanie swojej źle zrozumianej przez pana mi-

nistra wcześniejszej wypowiedzi.

Pan minister chce zabrać głos?

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Tak, jeżeli pan marszałek pozwoli oczywiście.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Sekretarz Stanu

Panie pośle, zjawisko przewozów okazjonalnych

skim Krakowie.

Projekt platformiany, który próbował

to regulować, był jakąś tam propozycją.

Jestem prze-

konany, że miał pan dziesiątki interwencji taksówka-

rzy u siebie w biurze i nie zadziałał pan.

Dlaczego pan

sam nie złożył projektu wcześniej?

(Poseł Stanisław Żmijan: A bo nie lubi taksów-

karzy.)

Bo jest pan z Krakowa i to zjawisko występowało

u pana, i mieszkańcy pańskiego miasta cierpieli

z tego powodu.

Natomiast dużo łatwiej jest się znęcać

nad tym, gdy ktoś projekt składa.

Mógł pan sam to

zrobić.

Zaniechał pan tego.

Dziękuję.

(Poseł Stanisław Żmijan: Ale pan poseł Adam-

czyk nie lubi taksówkarzy.)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę nie zabierać głosu z ław poselskich.

Głos może zabrać sprawozdawca komisji pan po-

seł Stanisław Huskowski.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Stanisław Huskowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Ja chciałbym

podziękować za różne wypowiedzi, które tu padły,

a w szczególności za poprawki, przynajmniej za jedną

z nich, która może budzić zainteresowanie komisji.

Natomiast chciałbym jeszcze raz wytłumaczyć – pan

minister to w ostatnim zdaniu dosyć dobitnie powie-

dział – że jest to projekt poselski, poprzedni też był

poselski.

Chciałbym tutaj się odnieść do słów pana

posła Adamczyka, zaapelować.

Pracowaliśmy, panie

pośle, z pana wydatnym wkładem rok temu nad tą

ustawą przez wiele dni, wiele posiedzeń podkomisji.

301

Pamiętam duży wkład pracy w to posłów Prawa

i Sprawiedliwości również, wiele uwag, które zostały

przecież przyjęte przez nas i przez parlament potem.

Wszyscy mieliśmy wątpliwości, pan pewno ma je do

dzisiaj, ja też, czy ustawa jest doskonała.

Pewnie nie,

ale ta materia jest rzeczywiście bardzo trudna.

Za-

rzucanie w tej chwili, że przez rok nie robiliśmy nic,

a teraz w tak galopującym tempie pracujemy, bo taki

się krył zarzut w pana wypowiedzi, jest trochę nie

fair, bo to też jest projekt poselski, grupa posłów, tyl-

ko Platformy Obywatelskiej, go wniosła.

Mogła go

wnieść pół roku temu grupa posłów Prawa i Sprawie-

dliwości i być może wcześniej byśmy rozwiązali ten

problem, z którym się zmagamy.

Również pan poseł Bodio zadał pytanie, czy trze-

ba było czekać cały rok na nowelę.

Panie pośle, pan

jest 4,5 miesiąca posłem, zasiada pan w Komisji In-

frastruktury, mógł pan z grupą swoich kolegów

wnieść wcześniej taką nowelę i nie trzeba by było tak

długo czekać.

Być może ja mam większe winy na swo-

im sumieniu, bo przez cały ten rok byłem posłem

i miałem na to 12 miesięcy, pan tylko 4,5, ale ja to

zrobiłem, pan nie zrobił, a teraz próbuje się z tego

wyciągać...

(Poseł Piotr Chmielowski: My się dopiero uczy-

my.)

...polityczne korzyści.

To też jest nie fair w moim

przekonaniu.

Czy ta ustawa, panowie posłowie pytali, pan mi-

nister, pan poseł Tchórzewski również, nie przywró-

ci patologii.

Obawiamy się tego, procedowaliśmy tak,

żeby nie przywróciła patologii.

Postawiliśmy przecież

wspólnie tamy, obradując na posiedzeniu podkomisji

w szczególności, sprecyzowaliśmy je dokładnie.

One

powinny położyć kres patologii czy nie dopuścić do

patologii.

Być może jedna z poprawek zaproponowana

przez Prawo i Sprawiedliwość jeszcze bardziej tę

tamę uszczelni.

Niestety, jest tak, że życie pokaże,

starczająco dobry.

Koledzy z Ruchu Palikota odnosili się do projektu

jeszcze nieistniejącego, ale już oczekiwanego, bo

wszyscy o nim mówią, projektu pana ministra Gowi-

na o deregulacji.

Chciałbym zwrócić uwagę, że doty-

czy ona tylko jednego elementu przewozów taksów-

kowych, a nie całej organizacji przewozów na drogach

polskich, zarówno przewozów pasażerskich, w tym

taksówkowych, jak i przewozów towarowych.

W związ-

proponowaną przez pana ministra Gowina.

jest wypowiadać się z trybuny o przywróceniu pełnej

konkurencyjności na rynku przewozów i stwierdzać:

niech wszyscy przewożą, jak chcą, itd.

Z taką sytu-

acją mieliśmy do czynienia na początku polskiej de-

mokracji, na początku lat 90.

I gdybyście sięgnęli,

panowie, do gazet z tamtych czasów, to wiedzieliby-

ście, jak potwornie dużo było patologii, narzynania.

Mówił o tym jeden z posłów albo pan minister.

Po-

dam przykład dwu posłanek, które zapłaciły duże

pieniądze.

Było potwornie dużo patologii różnego ro-

dzaju i parlamenty kolejnych kadencji powoli z tym

się uporały.

Rynek przewozów osobowych nie jest jeszcze do-

skonały, ale jest już mocno okiełznany.

Chciałbym,

żebyście panowie wiedzieli, iż w krajach europejskich

absolutną normą jest regulowanie tego rynku.

Sejm

poprzedniej kadencji badał tę sytuację w różnych

krajach.

Opracowana została przez BAS informacja

dla posłów.

W wielu krajach przeprowadzane są eg-

zaminy taksówkarskie, są wprowadzone licencje,

ograniczane są licencje itd.

Tak jest we Francji,

w Anglii, Niemczech, Stanach Zjednoczonych, naj-

bardziej chyba liberalnym kraju, jeśli chodzi o gospo-

darkę na świecie, z krajów rozwiniętych.

A więc ten

rynek wszędzie jest regulowany w różny sposób.

My

w Polsce też go regulujemy i próbujemy troszkę

uszczelnić, żeby zwalczać patologię.

Dziękuję, panie

marszałku, i przepraszam, że może mówiłem troszkę

za długo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

(Poseł Andrzej Adamczyk: Panie marszałku...)

W jakim trybie?

(Poseł Andrzej Adamczyk: W trybie sprostowa-

nia.)

Ale co chciałby pan sprostować, panie pośle?

(Poseł Andrzej Adamczyk: W trybie sprostowania,

ponieważ podejrzewam, że moja wypowiedź…)

...została źle zrozumiana.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Nie została zrozumia-

na przez pana przewodniczącego Huskowskiego.)

Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Adamczyk:

przewodniczącego Huskowskiego – w żadnym mo-

mencie swojej wypowiedzi nie odniosłem się do prac

podkomisji, prac przewodniczącego podkomisji nad-

zwyczajnej, czyli do pańskiego starania w poprzed-

niej kadencji Sejmu, panie przewodniczący.

Odnosi-

łem się tylko i wyłącznie do stanowiska i postawy

strony rządowej.

Doskonale pamiętam pana zaanga-

żowanie i pana troskę w ciągu rocznej pracy nad tym

projektem i wszystkie starania, których celem miało

być jak najszybsze uchwalenie tegoż projektu.

Zarów-

no pan doskonale pamięta, jak i pamiętają pracujący

wówczas w podkomisji, że różnorakie propozycje – co

zarzuca mi pan minister Jarmuziewicz – jakie poja-

wiały się podczas prac podkomisji, co do tego, aby

zabezpieczyć interes ﬁrm wykonujących przewozy

Poseł Stanisław Huskowski

302

biznesowe i temu podobne, nie uzyskiwały aprobaty

rządu.

Nie jest do końca tak, jak mówi pan minister,

że tylko z wielką troską rząd kibicuje pracy komisji

i pracy posłów, bo zwyczajem jest, że jeżeli strona

rządowa wyraża negatywne stanowisko o propozy-

cjach, to Wysoka Izba albo komisja ich nie przyjmuje.

Tak więc, panie przewodniczący, jeżeli w jakimś mo-

mencie zostałem przez pana źle zrozumiany, to prze-

praszam, iż moja wypowiedź była nieprecyzyjna.

Nie

była w żadnym momencie kierowana pod pana adre-

sem.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

(Poseł Piotr Chmielowski: Panie marszałku,

w trybie sprostowania.)

Bardzo proszę, pan poseł Chmielowski w trybie

sprostowania.

Poseł Piotr Chmielowski:

cić się do posła wnioskodawcy.

Źle pan odebrał moje

pytanie.

Nie mówiłem o tym, że chcę uwolnić rynek.

Powołałem się tylko na ministra Gowina, że on chce

Jak będziemy procedowali na przykład nad przepisa-

mi dotyczącymi taksówkarzy, to z pewnością je

przedstawię i wtedy będziemy mogli podyskutować

na ten temat.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

W trybie sprostowania, tak?

Część pańskiej wy-

powiedzi źle zrozumiano?

Bardzo proszę.

Poseł Bartłomiej Bodio:

mówiłem o trybie i czasie zgłaszania ustawy, a pan

powiedział, że to powinniśmy my, posłowie, reago-

wać.

Mówiłem o tradycji, którą tu mamy.

Od tych

4,5 miesiąca, krótkiego czasu, w którym mogę to ob-

serwować jako poseł, po raz kolejny, czwarty czy pią-

ty – wymieniłem wszystkie te sytuacje, podając nu-

mery druków, daty procedowania w moim poprzed-

nim wystąpieniu – mamy taką tradycję, że na ty-

dzień, dwa tygodnie przed zakończeniem okresu va-

catio legis zbieramy się w środku nocy, procedujemy

kilkakrotnie na posiedzeniach komisji do późna

w Sejmie projekty ustaw.

To się stało tradycją.

I to

jest patologia.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Zamykam dyskusję.

tów porządku dziennego zaplanowanych na dzień

29 marca br.

Przypominam, że na gruncie regulaminu istnieje

możliwość złożenia pisemnych oświadczeń, które zo-

staną w stenogramie zamieszczone.

Jeżeli ktoś ze zgłaszających się posłów chce to

uczynić, jest to właściwy moment, aby takiego zgło-

szenia oświadczenia tutaj dokonać.

Oświadczenie wygłosi pani poseł Anna Nemś,

Bardzo proszę.

Poseł Anna Nemś:

Panie marszałku…

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Lista posłów zgłoszonych do oświadczenia została

przeze mnie zamknięta.

Dziękuję bardzo.

Poseł Anna Nemś:

obchodzonego obecnie w naszym kraju Roku Janu-

sza Korczaka warto w sposób szczególny podkreślić

ogromne znaczenie rodzicielstwa zastępczego we

współczesnym świecie.

Polscy rodzice zastępczy do-

czekali się już swojego święta, bowiem 30 maja przy-

pada doroczny Dzień Rodzicielstwa Zastępczego

ustanowiony w roku 2006 przez Sejm Rzeczypospo-

litej Polskiej.

Choć to niesprawiedliwe, nie wszystkim dzieciom

dane jest żyć w pełnych, szczęśliwych i kochających

Poseł Andrzej Adamczyk

303

rodzinach.

Maluchy pozbawione miłości oraz troski

rodzicielskiej, nieznające smaku beztroskiego i spo-

kojnego dzieciństwa dostają od losu ciężki bagaż do-

świadczeń, który najczęściej towarzyszy im już przez

całe życie.

Mają poczucie niższej wartości, trudno im

odnaleźć się w społeczeństwie i nawiązać właściwe

relacje z rówieśnikami.

W interesie takich właśnie

dzieci i ich najlepszej przyszłości leży wspieranie

przez państwo polskie wszelkich form rodzicielstwa

zastępczego.

Rodzinne domy dziecka, rodziny zastęp-

cze oraz rodzinne pogotowia opiekuńcze powinny być

otoczone powszechnym szacunkiem i otrzymywać

wystarczającą pomoc ﬁnansową.

Niestety, w naszym społeczeństwie funkcjonuje

wiele krzywdzących opinii na temat rodzicielstwa

zastępczego.

Niektórzy uważają, że ludzie podejmu-

jący się tej pięknej i odpowiedzialnej misji otrzymują

ogromne środki ﬁnansowe na utrzymanie dzieci i że

najczęściej je marnotrawią.

Tego rodzaju niesprawie-

dliwe opinie nie tylko krzywdzą rodziców zastęp-

czych, ale również odstraszają potencjalnych chęt-

nych do sprawowania tego rodzaju opieki nad potrze-

bującymi dziećmi.

Bycie rodzicem zastępczym nie

jest w żadnym razie sposobem łatwego zarobienia na

życie.

Zanim kandydatów dopuści się do odpowied-

niego szkolenia, muszą oni spełnić szereg ściśle okre-

ślonych wymogów, muszą być zdrowi psychicznie, nie

chorować na choroby uniemożliwiające sprawowanie

właściwej opieki nad dzieckiem.

Ponadto powinni

mieć stałe źródło utrzymania, obywatelstwo polskie,

być osobami niekaranymi oraz muszą zapewnić dzie-

ciom odpowiednie warunki lokalowe.

Codzienność rodzicielstwa zastępczego to nie-

ustanna troska i ciężka praca podejmowana dla do-

bra dziecka w celu choćby częściowego zrekompenso-

wania mu jego dotychczasowych problemów i często

niezwykle trudnych doświadczeń z przeszłości.

Panie i Panowie Posłowie!

Rodzicielstwo zastęp-

cze to z pewnością jedna z najpiękniejszych misji,

jakiej może podjąć się człowiek.

Rodzice zastępczy nie

boją się wyzwań.

Potraﬁąichcąoﬁarowywaćwycho-

wywanym przez siebie dzieciom miłość, całą swoją

odwagę i troskę.

Na szczęście z roku na rok przybywa

ludzi, którzy chcą podjąć się tej szlachetnej misji.

Wspierajmy ich w każdy dostępny nam sposób w pro-

cesie mądrego wychowywania dzieci na szczęśliwych,

pełnowartościowych ludzi.

Miejmy odwagę głośno

przeciwstawiać się fałszywym i krzywdzącym opi-

niom na temat idei i misji rodzicielstwa zastępczego.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Oświadczenie wygłosi pan poseł Tadeusz Arkit,

Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę.

Nie ma na sali.

Pani poseł Elżbieta Gapińska, Platforma Obywa-

Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Elżbieta Gapińska:

wego Dnia Teatru i 200-lecia teatru płockiego chcia-

łabym krótko przypomnieć historię tej placówki upo-

wszechniania kultury, zasłużonej dla Mazowsza.

Historia tego jednego z najstarszych teatrów

w Polsce rozpoczyna się w roku 1812, gdy dzięki sta-

raniom ówczesnego prefekta departamentu płockiego

zrujnowany kościół Świętej Trójcy, który został prze-

budowany dzięki planom Aleksandra Groffego.

20 sierp-

nia 1812 r.

Płock jako jedno z pierwszych miast

w Polsce posiadał swój teatr, ale nie posiadał stałego

zespołu aktorskiego, dlatego gościł grupy teatralne

z całej Polski.

W 1823 r. na scenie teatru występował

Wojciech Bogusławski z Teatrem Narodowym.

W okresie międzywojennym na scenie teatru wy-

stępowały takie sławy sceny polskiej, jak: Ludwik

Zapolska.

W 1940 r. władze okupacyjne rozebrały

budynek i przez 35 lat w Płocku nie było teatru.

Dzię-

ki staraniom społeczeństwa, a szczególnie Płockiego

Towarzystwa Przyjaciół Teatru, dnia 12 stycznia

1975 r. wybudowany w centrum miasta Płocka teatr

zainaugurował swoją działalność premierą „Krako-

wiaków i górali” Wojciecha Bogusławskiego w reży-

serii założyciela i pierwszego dyrektora Jana Skot-

nickiego.

Rodzicami chrzestnymi zostali Ryszarda

Hanin i Tadeusz Łomnicki.

Z okazji 5-lecia istnienia teatr otrzymał imię Je-

rzego Szaniawskiego.

W ciągu ostatnich lat teatr

występował wielokrotnie poza granicami Polski,

w tym w Belgii, Niemczech, Czechach, Jugosławii,

na Białorusi i Litwie.

W tym okresie powstały takie

znane w całej Polsce spektakle, jak na przykład

„Mistrz i Małgorzata”.

Od 1991 r.

Teatr Dramatyczny im. Jerzego Sza-

niawskiego jest jednym z pomysłodawców i organiza-

torów Dni Historii Płocka i wystawia co roku wido-

wisko plenerowe dotyczące fragmentów historii Płoc-

ka i regionu płockiego.

Ogląda je kilkutysięczna wi-

downia.

Co roku Towarzystwo Przyjaciół Teatru

Płockiego przyznaje nagrodę dla najlepszego aktora

w sezonie zwaną Srebrną Maską.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Oświadczenie wygłosi pan poseł Dariusz Dzia-

dzio, Ruch Palikota.

Proszę bardzo.

Oświadczenia poselskie

304

Poseł Dariusz Cezar Dziadzio:

stwo!

Dzisiejsze oświadczenie związane jest ze zda-

rzeniem z udziałem mojego znajomego, a mianowicie

zgubił portfel.

Nie pochylam się w tym oświadczeniu

nad zgubionym portfelem i straconymi pieniędzmi,

ale chciałbym powiedzieć o dziwnej sytuacji, jaka

później była związana z tym zdarzeniem.

Razem z portfelem mój znajomy zgubił dowód re-

jestracyjny, prawo jazdy i dowód osobisty.

Kiedy udał

się do urzędu, okazało się, że dowód rejestracyjny

samochodu może zostać wydany mu w ciągu paru

chwil, dosłownie godziny, dowód osobisty otrzyma za

dwa tygodnie, natomiast prawo jazdy dopiero za mie-

siąc.

Kiedy zapytał o jakieś zaświadczenie potwier-

dzające, że stracił prawo jazdy, ale nie stracił upraw-

nień, otrzymał informację, że w związku z utratą

dokumentu traci prawo do jazdy samochodem.

To dziwna sytuacja, ponieważ kiedy zgubimy do-

wód rejestracyjny, nie tracimy praw do pojazdu, któ-

ry stoi pod domem lub w garażu.

Kiedy gubimy do-

wód osobisty, nie tracimy obywatelstwa polskiego.

Natomiast tracąc dokument, który poświadcza, że

mamy prawo do prowadzenia samochodu, tracimy

możliwość jazdy samochodem.

To naprawdę dziwna

sytuacja, bo w dzisiejszych czasach, w XXI w., kiedy,

można powiedzieć, sieć internetowa jest wszędzie,

łącznie z tym iPadem, który mam przed sobą, system

kwaliﬁkacji, czy ktoś ma uprawnienia, czy nie, moż-

na by poprawić w momencie, gdy Policja kontroluje

daną osobę, a dana osoba nie ma prawa jazdy.

W tym

momencie jest ona sprawdzana po numerze PESEL

i przekazywana jest informacja, że dana osoba ma

uprawnienia, ale straciła prawo jazdy.

W tym przy-

padku przez Policję przeprowadzane są podobne

czynności, niemniej jednak po pozytywnej weryﬁ-

kacji najczęściej kończy się to mandatem w wysoko-

ści 50 zł.

Szanowni państwo, reasumując, biorąc pod uwa-

gę rozwiązania cyfrowe, jak i dostęp do Internetu

w całym kraju, apeluję do ministra administracji

i cyfryzacji o zmianę ustawy, o dostosowanie ustawy

tak, aby można było korzystać z pojazdu, który stał

się w dzisiejszych czasach nie tylko narzędziem do

wykorzystania domowego, ale również narzędziem

pracy, bez posiadania przy sobie prawa jazdy.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

Platforma Obywatelska.

Szanowny Panie Marszałku!

Konieczność budo-

czącego Piwniczną po stronie polskiej z Mniszkiem

po stronie słowackiej, nie ulega wątpliwości.

Po po-

wstaniu osuwisk w chwili obecnej na drodze tej wy-

stępują przewężenia o szerokości jednego wąskiego

pasa jezdni, którym mogą poruszać się wyłącznie

samochody osobowe.

Kolejne podmycia powodują

dalsze osunięcia zbocza razem z drogą, co w każdym

momencie grozi całkowitym zerwaniem połączenia

ze Słowacją.

Jedynym ratunkiem jest odbudowanie

tego połączenia w miejscu bezpiecznym, to jest

przewidzianym międzynarodową umową podpisaną

w Ostrawie 23 listopada 2004 r. pomiędzy rządem

wackiej.

Zaniepokojenie sytuacją wokół przedmiotowej in-

westycji budzą szczególnie wydarzenia ostatnich dni

i tygodni, w którym strona słowacka podjęła działa-

nia zmierzające do realizacji zadań, których wykona-

nia podjęła się, podpisując wskazaną umowę.

W ostat-

nim czasie generalny dyrektor słowackiego zarządu

dróg ogłosił przetarg publiczny na budowę mostu na

rzece Poprad.

W dniu 26 marca tego roku odbyła się

przyszłą budowę.

W uroczystości tej uczestniczył

m.in. wicepremier Republiki Słowackiej Jan Figel,

który podkreślił, że ufa polskim deklaracjom o za-

pewnieniu niezbędnych środków ﬁnansowych na re-

alizację wspólnego projektu.

Stronę polską reprezen-

tował wojewoda małopolski Jerzy Miller.

Środki ﬁnansowe ze strony polskiej są uwzględ-

nione w załączniku nr 1a w programie budowy dróg

i autostrad.

Nie ulega wątpliwości, że zwłoka po stro-

nie polskiej może spowodować trudne do ocenienia

konsekwencje w dalszej jej realizacji.

W tej sytuacji

zwracam się z prośbą o jak najszybszą realizację tego

zadania.

Nie ulega wątpliwości, że realizacja takich

inwestycji powinna stanowić naszą odpowiedź na

wyzwania, z którymi przyszło nam się zmierzyć

w obecnych czasach.

Dając mieszkańcom lokalnych

społeczności odpowiednie narzędzia, stwarzamy im

warunki rozwoju, aktywizując lokalną przedsiębior-

czość.

Kiedyś tym przejściem przekraczało granicę

ponad 2 mln osób rocznie, podczas gdy dziś jest to nie

więcej niż 500 tys. Głównym tego powodem jest wła-

śnie fatalny dojazd.

Zmiana tego stanu rzeczy da

możliwość rozwoju całej Sądecczyźnie, w szczególno-

ści licznych na tym terenie gminom turystycznym.

Otworzy nowe możliwości rozwoju wymiany handlo-

wej, która od momentu przyjęcia przez Słowację euro

w rejonie przygranicznym systematycznie rośnie.

Co

więcej, dzięki jej realizacji nasz kraj zyska na arenie

międzynarodowej jako rzetelny i wiarygodny part-

ner.

Dziękuję bardzo.

305

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Przygotuje się pan poseł Piotr Polak, Prawo

Poseł Henryk Siedlaczek:

ka Węglowa analizowała możliwość fuzji z New World

Resources.

Prezes spółki poinformował, że to były

analizy ogólnie dostępnych informacji.

Nie było na-

tomiast jakichkolwiek rozmów z właścicielami NWR.

To jasne, że najpierw prowadzi się operację wywia-

dowczą, a dopiero później podejmuje się konkretne

działania.

Gdyby okazało się, że NWR jest wart zaintereso-

wania, Grupa Kapitałowa JSW stałaby się najwięk-

szym graczem na rynku węgla koksowego i koksu od

granicy rosyjsko-chińskiej do Atlantyku.

Gdyby do

takiej grupy przyłączyć jeszcze Bogdankę, mieliby-

śmy giganta górniczego na wielką skalę.

Czy to tylko

felietonistyczna teoria?

Nie, to idea, która z punktu

widzenia biznesowego ma ręce i nogi.

NWR ma kur-

czące się zasoby węgla, ale wciąż liczy się w tej bran-

ży.

Pozycji Grupy Kapitałowej JSW nie trzeba rekla-

mować.

Bogdanka jest świetną kopalnią z węglem

energetycznym.

Te trzy ﬁrmy górnicze w naturalny

sposób uzupełniałyby się.

W czasie spadku koniunk-

tury na węgiel koksowy, węgiel energetyczny byłby

solidną podporą dla ﬁnansów takiego giganta.

Do

tego trzeba dodać sektor energetyczny JSW i NWR.

Skąd na to pieniądze?

W 2011 r. Grupa Kapitałowa

JSW miała 2105,5 mln zł zysku netto przy przycho-

dach ze sprzedaży wynoszących 9376,8 mln zł.

To

bardzo dobry wynik.

Odpowiednio o 40% i 29% wię-

cej niż w 2010 r.

Dla porównania w 2010 r. zysk net-

to wyniósł 1501,9 mln zł, natomiast przychody ze

sprzedaży 7288,9 mln zł.

Spółka w 2011 r. odnotowała dobry wynik ﬁnan-

sowy m.in. dzięki utrzymaniu się cen węgla i koksu

na stosunkowo wysokim poziomie oraz osłabieniu

kursu złotego w drugiej połowie roku.

Oczywiście

taki wynik to za mało, żeby przejąć NWR.

Jednak

pozycja Grupy Kapitałowej JSW, dotychczasowe wy-

niki i sukcesy gwarantują, że najpoważniejsze banki

zechciałyby taką operację skredytować.

Poza tym

w tej koncepcji jest element patriotyczny.

Jeszcze nie

tak dawno NWR chciała dokonać wrogiego przejęcia

Bogdanki.

Możemy odegrać się i razem Bogdanką

przejąć NWR.

Jak Bogdanka nie będzie chciała,

niech to zrobi sama Grupa Kapitałowa JSW.

Cieszy fakt, że nasza spółka rozwija się.

Konse-

kwentnie konsoliduje grupę.

W 2011 r. przeznaczyła

na inwestycje prawie 1,5 mld zł.

To wzrost o prawie

60% w porównaniu do 2010 r.

Inwestycje związane są z zapewnieniem wydoby-

cia węgla z nowych pokładów, wprowadzeniem do-

datkowych rozwiązań technicznych mających pod-

nieść poziom bezpieczeństwa podczas wydobycia

węgla z pokładów, gdzie istnieje ryzyko wybuchu me-

tanu, oraz konsolidacją segmentów grupy.

Większość

inwestycji będzie kontynuowana w następnych la-

tach.

To oznacza, że ﬁrma ma długofalowy plan roz-

woju.

Dlaczego nie rozszerzyć go poza granice Polski?

Jestem przekonany, że wystarczy sensowna koncep-

cja i konsekwencja w działaniu, a Grupa Kapitałowa

JSW może stać się globalnym graczem na rynku wę-

gla i koksu.

Może tę pozycję osiągnąć nie tylko dzię-

ki inwestycjom w Polsce, ale także inwestycjom za-

granicznym.

JSW SA naprawdę ma potencjał, żeby

stać się jednym z okrętów ﬂagowych polskich marek

inwestujących za granicą.

Grupa JSW jest największym producentem wyso-

czącym producentem koksu w Unii Europejskiej pod

względem wielkości produkcji.

Wierzę, że zarząd nie

będzie spoczywał na laurach.

Sądzę, że akcjonariusze

będą motywować menedżerów ﬁrmy do ekspansji za

granicę.

Wbrew pozorom pomysł przejęcia NWR nie

jest nierealny.

Ta grupa kapitałowa ma podstawowy

problem – ograniczone złoża węgla.

Jak chce przeżyć,

musi się sprzedać.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

wo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

dzisiejszego oświadczenia skłonił mnie reportaż

15 marca tego roku.

Reportaż „Kordian i Helena” to wzruszająca opo-

wieść o wielkiej miłości, wytrwałości i bohaterstwie

Heleny i Dominika Ździebłów.

W swoim oświadcze-

niu pragnę przedstawić i przybliżyć te dwie osoby,

a szczególnie pana Dominika Ździebłę pseudonim

Kordian, trochę zapomnianego obrońcę Krakowa

z czasów ostatniej wojny światowej.

W styczniu mi-

nęło 50 lat od jego śmierci.

Dominik Ździebło urodził się w wielodzietnej ślą-

skiej rodzinie 31 lipca 1914 r. w Pochwaciu koło Ja-

strzębia.

Szkołę podstawową ukończył w Jastrzębiu,

gimnazjum w Żorach, a maturę zdał w Rybniku.

Od

dzieciństwa wyróżniał się wyjątkowymi uzdolnienia-

mi i pracowitością.

W 1933 r. podejmuje w Krakowie

306

studia na trzech kierunkach równocześnie.

W roku

1936 w Bielsku poznaje Helenę Klimas, jak się póź-

niej, już po wojnie okaże, swą ukochaną żonę.

W la-

tach 1937–1938 kończy wojskowy kurs podchorążych.

Po wojsku na krótko podejmuje pracę zawodową

w Katowicach.

W tym też czasie szczęśliwie zakocha-

ny pisze piękne listy i często odwiedza Helenę.

Ich

miłość rozkwita z całą siłą.

Zaręczają się.

Nadchodzi

jednak czas wojny.

27 sierpnia 1939 r. rozstają się na

długie 7 lat.

Jak wspomina Helena: „Przyrzekliśmy

sobie jeszcze raz dozgonną miłość.

Z płaczem wraca-

łam do domu, żegnając Dominika na kolejowym

dworcu”.

Dominik Ździebło w kampanii wrześniowej wal-

czył w Grupie Operacyjnej Polesie generała Kleeber-

ga.

Traﬁa do niewoli, z której ucieka do Krakowa.

Tutaj organizuje podziemną organizację konspira-

cyjną, zostając dowódcą zgrupowania AK „Żelbet”.

Oddziały „Żelbetu” wykonują akcje na posterunki

policji, żandarmerii, urzędy administracji okupacyj-

nej, staczają bitwy i potyczki z Niemcami.

Wojna

dobiega końca.

„Kordian”, bo taki pseudonim obrał

Dominik Ździebło, poświęcając się całkowicie walce

z okupantem, o Helenie nie zapomina.

Niestety, nie

było im dane się spotykać.

Helena wraz z rodziną

została zesłana na Sybir.

Pracuje od świtu do nocy

na mrozie dochodzącym do -50 stopni za miskę

owsianki i kromkę chleba.

Traci ojca, który nie wy-

trzymał trudów zsyłki.

Ona się jednak nie poddaje.

Zsyłkę przeżyła, a pomogła jej w tym wielka miłość

do Dominika.

Wytrwała, wstąpiła do armii Andersa

i z całą rodziną przez Persję dociera do Tel Awiwu,

tam zdaje maturę.

W tym czasie w Polsce kończy się wojna.

„Kor-

dian” sprzeciwia się wywołaniu w Krakowie powsta-

nia.

Nie pozwala na jakiekolwiek walki w mieście.

W związku ze zbliżającym się frontem i groźbą znisz-

czenia Krakowa i krakowskich zabytków wydaje roz-

kaz: „Polecam natychmiast przeprowadzić rozpozna-

nie wszystkich zaminowanych obiektów, rozpoznanie

uaktualniać, przygotować plan rozbrojenia min, po-

dawać również obiekty przewidziane do zaminowa-

nia”.

Rozkaz spełnił zadanie.

Skutecznie ochroniono

m.in. Wawel.

„Kordian” kończy wojnę w stopniu majora, zosta-

jąc kawalerem Krzyża Virtuti Militari oraz innych

odznaczeń.

Po wojnie podejmuje pracę w Katowicach.

W 1946 r. do Polski wraca Helena.

29 grudnia biorą

ślub.

W styczniu 1948 r. rodzi się syn Jan, a w lutym

1949 r. – syn Zbigniew.

Niestety, tuż przed porodem,

tego samego dnia, ubecy aresztują Dominika.

Wy-

wieziono go do Warszawy.

Po wieloletnim, okrutnym

śledztwie 3 grudnia 1953 r.

Wojskowy Sąd Rejonowy

w Warszawie skazuje go na 13 lat więzienia, przepa-

dek praw publicznych i obywatelskich oraz całego

mienia.

Po dwóch latach, w listopadzie 1955 r., areszt

uchylono, a śledztwo umorzono.

Po prawie 7 latach nieludzkiego śledztwa więzien-

ne mury opuścił wrak człowieka.

Stan zdrowia nie

pozwalał mu jednak pracować, przechodzi na rentę.

W marcu 1960 r.

Helenie i Dominikowi rodzi się trze-

ci syn Jacek.

Niestety, rodzinne szczęście nie trwa

długo.

W kwietniu 1961 r. pan Dominik przechodzi

zawał serca, a niecały rok później 13 stycznia 1962 r.

– drugi.

Umiera w Katowicach na ulicy, wśród ulicz-

nego zgiełku.

Miał 47 lat.

Zaledwie 9 lat przeżył

z ukochaną Heleną.

Resztę czasu pochłonęły dwa

okrutne 7-lecia: wojna i deportacja oraz ubeckie wię-

zienia.

Pani Helena żyje do dziś, ciesząc się wnukami

i prawnukami.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

kowski, Prawo i Sprawiedliwość.

(Głos z sali: Piontkowski.)

Piontkowski, Prawo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Przygotowuje się pan Waldemar Andzel, także

z Prawa i Sprawiedliwości.

Poseł Dariusz Piontkowski:

Panie Marszałku!

W ostatnim czasie pojawiły się

biurokratyczne utrudnienia, jeśli chodzi o przyjazdy

polskich dzieci z Litwy do Polski, stawiane przez wła-

dze Republiki Litewskiej.

Temat ten budzi wiele emo-

cji, powodując wzburzenie Polaków na Litwie oraz

polskiej opinii publicznej.

Chodzi o biurokratyczne

przeszkody, jakie wprowadzono, aby – jak należy

przypuszczać – zniechęcić Polaków z kraju do udzie-

lenia pomocy dzieciom mieszkającym na Litwie.

Do-

tyczy to zwłaszcza przyjazdów do Polski dzieci z li-

tewskich domów dziecka, które co roku spędzały

święta u polskich rodzin.

Akcja ta z bardzo dobrym

skutkiem prowadzona jest od kilkunastu lat m.in.

przez Stowarzyszenie Otwarty Dom z Białegostoku.

Zajmuje się ono udzielaniem pomocy polskim dzie-

ciom na Wschodzie, systematycznie organizując przy-

jazdy dzieci z Litwy na święta Bożego Narodzenia,

święta wielkanocne czy wakacje.

Przez 12 lat z możliwości wyjazdu do Polski sko-

rzystało 700 dzieci z litewskich domów dziecka.

Nie-

które przyjeżdżały do naszego kraju nawet kilkana-

ście razy.

Zwykle każdy zbiorowy wyjazd obejmował

ok. 40 dzieci.

Spędzały one czas w polskich rodzi-

nach.

Dzieci miały interesująco wypełniony czas.

Stowarzyszenie gwarantowało także opiekę me-

dyczną.

W tym roku jednak dzieci nie przyjadą na Wiel-

kanoc, czemu na przeszkodzie stanęły nowe litewskie

przepisy, wprowadzone z końcem ub.r., określające

nowe zasady zapraszania dzieci do Polski.

Obecnie

307

stowarzyszenie musi najpierw uzyskać status orga-

nizacji, która może zapraszać dzieci.

W tym celu zo-

bowiązane jest przedstawić litewskim władzom licz-

ne dokumenty, jak na przykład statut organizacji,

dane KRS i inne.

Stowarzyszenie musi zarejestrować

się w litewskim ministerstwie opieki społecznej.

Musi

przedstawić plan pobytu dziecka oraz informację, co

zapewnia dziecku podczas pobytu.

Dokumenty te

muszą być potwierdzone przez Ministerstwo Spraw

Wewnętrznych i przetłumaczone na język litewski.

Kolejnym etapem jest kwaliﬁkowanie rodzin,

u których dzieci mają przebywać.

Od rodziny wyma-

ga się zaświadczenia o niekaralności, dokumentów

potwierdzających, że rodzina jest w stanie pokryć

koszty podróży dziecka oraz ma odpowiednie warun-

ki bytowe i ﬁnansowe, aby mogło ono u niej przeby-

wać.

Musi ona też przedstawić zaświadczenie lekar-

skie o braku chorób psychicznych.

Jak informują przedstawiciele stowarzyszenia

i rodzice, którzy co roku zapraszali do siebie polskie

dzieci z Litwy, organizacja musi wystąpić do kurato-

rów dzieci, aby zawrzeć z nimi umowę, w której musi

zagwarantować pokrycie kosztów przyjazdu kurato-

ra do Polski, aby raz w miesiącu odwiedził dziecko

i sprawdził warunki, w jakich ono przebywa.

Musi

także złożyć oświadczenie, że rodzina nie będzie

chciała adoptować dziecka.

Takie wymogi postawiło

litewskie Ministerstwo Opieki Społecznej i Pracy.

Co

trzy lata należy powtarzać procedurę uzgodnień.

Osobiście rozmawiałem z kilkoma rodzinami, któ-

re od lat na święta przyjmują polskie dzieci z Litwy.

Ich rozgoryczenie taką sytuacją jest bardzo wielkie.

Nie mogą zrozumieć tego, że mając tak dobre inten-

cje, zostali tak źle potraktowani.

Opisane działania

należy uznać za całkowicie biurokratyczne i szkodli-

we, a mówiąc wprost – skandaliczne, tym bardziej że

dotyczą dzieci z domów dziecka, a więc tych, którym

należy się szczególna troska.

litewskich.

Jako poseł spotykam się z opinią, że an-

typolskie działania na Litwie nabierają na sile, cze-

go drastycznym przykładem jest nowa ustawa

oświatowa.

W tej sytuacji oczekujemy, by polski mi-

nister spraw zagranicznych interweniował u władz

litewskich oraz udzielił pomocy stowarzyszeniom

i rodzinom, tak by tradycyjne już przyjazdy dzieci

z Litwy do Polski mogły być kontynuowane.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

dzel, Prawo i Sprawiedliwość.

Nieobecny.

Na tym zakończyliśmy wygłaszanie oświadczeń

poselskich*

)

.

30 marca 2012 r., do godz. 9.

Dziękuję.

*

)

Informacja ministra spraw zagranicznych

– punkt 9. porządku dziennego

„Priorytety polskiej polityki zagranicznej

2012-2016”

Wstęp

Rada Ministrów przyjęła niniejsze priorytety pol-

skiej polityki zagranicznej, w tym strategię w ramach

Unii Europejskiej, na lata 2012–2016.

Zgodnie z prze-

administracji rządowej minister właściwy do spraw

zagranicznych został zobowiązany do opracowywa-

nia i wnoszenia do rozpatrzenia przez Radę Mini-

strów wieloletnich strategii w zakresie spraw zagra-

nicznych.

Regulacje wynikające z tej samej ustawy

obligują również ministra właściwego do spraw

wania strategii polskiej polityki w ramach UE.

Po-

wyższy dokument realizuje oba obowiązki wynikają-

ce z tej ustawy.

Intencją Rady Ministrów jest przedstawienie oby-

watelom wizji, priorytetów i generalnych zadań po-

lityki zagranicznej w perspektywie roku 2016.

Popar-

cie społeczeństwa jest bowiem niezbędne dla skutecz-

nej jej realizacji.

Dokument ma również służyć koordynacji działań

organów administracji rządowej w odniesieniu do

polityki zagranicznej państwa oraz stać się podstawą

dla opracowywanych przez MSZ na kolejne lata ope-

racyjnych założeń polskiej polityki zagranicznej i pla-

nów współpracy zagranicznej, przygotowywanych

w innych ministerstwach i urzędach.

Część zadań leży bowiem w kompetencjach in-

nych organów, a także władz samorządowych.

Ich

działania są ściśle powiązane z realizacją polityki

gospodarczej, edukacyjnej, z promocją polskiej kul-

tury, sztuki, nauki i osiągnięć technicznych, a także

promocją turystyki w Polsce.

Przyjęcie niniejszego

dokumentu jest zatem istotnym elementem procesu

koordynacji współpracy zagranicznej, w tym europej-

skiej, przez poszczególne urzędy centralne, władze

samorządowe i inne organy.

W wyniku realizacji ca-

łościowego przedsięwzięcia powstanie sprawny sys-

tem współpracy poszczególnych instytucji na arenie

międzynarodowej, co zdecydowanie wpłynie na zwięk-

szenie spójności polskiej polityki zagranicznej.

Istotna rola w realizacji wizji i zadań przedstawio-

nych w dokumencie spoczywa na Sejmie i Senacie RP,

m.in. ze względu na ich zaangażowanie w kwestie

dotyczące realizacji polityki związanej z członko-

stwem Polski w Unii Europejskiej.

Wypełnianie za-

dań przez organy rządowe w zakresie polskiej polity-

ki zagranicznej odbywa się także w porozumieniu

i we współpracy z prezydentem RP.

Uwarunkowania

Świat drugiej dekady XXI wieku będzie obﬁtował

w wiele nowych trendów gospodarczych, politycznych

i społecznych.

Zachód, którego prymat jest coraz czę-

ściej kwestionowany, będzie musiał dokonać znaczą-

cych zmian w swojej roli, wizerunku i narzędziach

wpływu, by móc sprostać wyzwaniom.

W szczególno-

ści Europa stanie przed trudnym dylematem: pogłę-

bienie integracji czy jej spłycenie, a w konsekwencji

obniżenie znaczenia Unii Europejskiej (UE) na are-

nie międzynarodowej.

Przed Polską i jej partnerami stoi szereg wspól-

nych wyzwań.

Nie uda się z nimi zmierzyć, jeżeli

w UE i państwach członkowskich utrzyma się niepo-

kojąca tendencja odkładania istotnych decyzji na

później.

Dotyczy to kwestii tak strategicznych, jak:

przyszłość rynku wewnętrznego, bezpieczeństwo

energetyczne, tempo rozszerzenia UE, znalezienie

rozwiązania dla problemów demograﬁcznychczypre-

sji migracyjnych, bezpieczeństwo obywateli oraz za-

gwarantowanie korzystania z przyznanych swobód.

Wciąż także istnieje konieczność ścisłej współpra-

cy wewnątrz UE w celu umocnienia wspólnej waluty

euro, przezwyciężenia skutków kryzysu gospodar-

czego i ﬁnansowego oraz stworzenia skutecznych

mechanizmów chroniących UE przed podobnymi wy-

darzeniami w przyszłości.

Szybkość i sprawność po-

dejmowania decyzji wydają się niezbędne ze względu

na opisane poniżej zjawiska.

Gospodarka.

Na arenie międzynarodowej domi-

nować będą kryzys i jego konsekwencje.

Kluczową

kwestią dla Zachodu jest powrót na tory trwałego i

zrównoważonego rozwoju oraz przywrócenie właści-

wej dynamiki unijnej wymiany handlowej (trendu

wymiany handlowej, jaki UE odnotowywała przed

kryzysem, czyli przed 2009 r.) jako czynnika zapew-

niającego konkurencyjność gospodarki UE na global-

nej mapie świata.

Biorąc pod uwagę fakt, że społecz-

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

310

ne konsekwencje pojawiają się z opóźnieniem, kryzys

w wielu państwach nadal będzie odczuwalny.

W per-

spektywie roku 2016 Europa i Stany Zjednoczone

będą musiały nadal wprowadzać programy napraw-

cze, obniżać wydatki publiczne i modyﬁkować stra-

tegie rozwoju.

Konieczne stanie się zapewnienie sku-

tecznego zarządzania gospodarczego i odbudowanie

konkurencyjności.

W rezultacie to właśnie interesy

gospodarcze będą coraz intensywniej warunkować

politykę zagraniczną.

Pozycja gospodarek wschodzących, nie zawsze

chcących przestrzegać standardów w zakresie praw

człowieka, praw pracowniczych i socjalnych, czy też

dotyczących środowiska naturalnego, będzie się tym-

czasem umacniać.

W 2010 r. Chiny zostały drugą

gospodarką świata, a także największym światowym

eksporterem.

Stopniowo deklasują USA i kraje euro-

pejskie również w sferze inwestycji w państwach

Ameryki Łacińskiej i Afryki.

Chiny, Indie i wiele in-

nych państw azjatyckich z powodzeniem konkuruje

usługami i towarami wytwarzanymi z udziałem wy-

soko kwaliﬁkowanych pracowników w oparciu o ni-

skie koszty pracy.

Także w rankingach innowacyjno-

ści Chiny zbliżają się już do UE, która z kolei ustę-

puje wyraźnie pod tym względem Japonii i USA.

Dystans rozwojowy pomiędzy światem zachodnim

a wschodzącymi potęgami gospodarczymi nadal bę-

dzie się zmniejszał.

Po raz pierwszy od stuleci Azja

wydaje więcej na zbrojenia niż Europa (to znaczy eu-

ropejscy członkowie NATO).

Społeczeństwa niektórych krajów rozwiniętych

znalazły się tymczasem na rozdrożu: jak znaleźć

nowe źródła wzrostu, nie ograniczając dobrobytu,

bezpieczeństwa socjalnego i wysokiego poziomu kon-

sumpcji?

Świat wielobiegunowy.

Prymat USA został za-

kwestionowany, a asertywność gospodarek wschodzą-

cych wzrasta.

Pomimo kryzysu większość państw azja-

tyckich, także Rosja, radykalnie zwiększa nakłady

zbrojeniowe.

W Europie tendencja jest odwrotna.

Pań-

stwa europejskie, pomimo wydatków stanowiących

ponad 40% wydatków amerykańskich, nie dysponują

proporcjonalnymi zdolnościami militarnymi.

Schyłkowi świata jednobiegunowego towarzyszy

niepewność co do trwałości ładu światowego.

O pokoju

lub wojnie coraz częściej decydować w najbliższych la-

tach będą krucha regionalna dystrybucja sił, doraźne

koalicje państw czy tarcia wewnętrzne.

Ewentualne

pozyskanie broni nuklearnej przez niektóre państwa

Bliskiego Wschodu i Azji Wschodniej spowodowałoby

jeszcze większe zachwianie równowagi regionalnej.

Obecny nieszczelny system nieproliferacji zostałby wów-

czas podważony i wzrosłoby ryzyko konﬂiktuzużyciem

broni masowego rażenia.

Nadchodzące lata będą czasem dyskusji nad uspraw-

nieniem europejskiego systemu bezpieczeństwa.

Jego

teraźniejszy kształt jest wypadkową wprowadzenia

w życie nowej koncepcji strategicznej Sojuszu Północ-

noatlantyckiego (NATO), debaty w UE na temat roz-

woju wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

(WPZiB) UE oraz dyskusji w Organizacji Bezpie-

czeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), w ramach

tzw. procesu z Korfu.

Jednak wyzwaniem pozostaje

fakt, że niektóre gospodarki wschodzące uznają siłę

militarną za jeden z najważniejszych wyznaczników

potęgi i prestiżu.

Sytuacja ta będzie wymagać od

państw demokratycznych jasnego określenia swojej

wizji i parametrów bezpieczeństwa oraz doboru od-

powiedniego języka w ramach globalnego dialogu.

Wyznawane przez Zachód wartości nie są już jedy-

nym punktem odniesienia dla reszty świata.

Model

autorytarny, w powiązaniu z obietnicą dobrobytu,

stał się – w oczach niektórych – realną alternatywą

dla zachodniego uniwersalizmu.

W nadchodzących latach UE powinna na nowo

zdeﬁniować swą rolę i miejsce na scenie globalnej,

czego pochodną będzie jakość stosunków transatlan-

tyckich, a także relacje z partnerami strategicznymi,

przede wszystkim w wymiarze gospodarczym.

Z racji

dzielnie kształtować zdarzeń globalnych ani istotnie

wpływać na ich rozwój, zapewnienie spójności dzia-

łań UE leży w interesie wszystkich jej członków.

Słabości instytucjonalne ładu światowego.

Zachodzące w ostatnich dwóch dekadach procesy spo-

łeczne, polityczne i gospodarcze na świecie znacząco

osłabiły reprezentatywność instytucji międzynarodo-

wych.

Populacja krajów rozwijających się gwałtowanie

wzrasta (przykładowo w ostatnich dwóch dekadach

populacja Nigerii wzrosła o ponad 60% , Indii o 40%, a Bra-

zylii o 30%) przy jednoczesnej stagnacji liczby ludności

państw rozwiniętych (w Niemczech wzrost o 4% z per-

spektywą malejącą).

Na przemiany demograﬁczne na-

kłada się „przebudzenie polityczne” wielu krajów roz-

wijających się oraz obszarów dotychczas pogrążonych

w stagnacji, czego przejawem była m.in. arabska wio-

sna.

Ponadto kryzys gospodarczy w największym stop-

niu dotknął państwa rozwinięte, osłabiając relatywnie

siłę ich gospodarek.

W wyniku tych procesów rosną-

ce potęgi gospodarcze coraz bardziej asertywnie do-

magają się proporcjonalnego do liczby ich mieszkań-

ców i potencjału gospodarczego udziału w globalnym

rządzeniu.

się katalizatorem przebudowy instytucji międzyna-

rodowych, lepiej odpowiadających obrazowi współ-

czesnego świata.

Choć wzmocnieniu uległo G20, re-

formy Banku Światowego (BŚ) i Międzynarodowego

Funduszu Walutowego (MFW) pozostają, w przeko-

naniu wielu gospodarek wschodzących, niedostatecz-

nie głębokie.

Brakuje wiążących rozstrzygnięć doty-

czących reformy Rady Bezpieczeństwa Organizacji

Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Bez większego wpły-

wu na procesy decyzyjne w instytucjach międzyna-

rodowych rosnące potęgi nie będą gotowe wziąć na

siebie większej odpowiedzialności za losy świata.

W Unii Europejskiej zmiany przewidziane w trak-

tacie lizbońskim miały zapewnić większą efektyw-

ność procesu decyzyjnego.

W praktyce w dobie kry-

zysu osłabieniu uległa decyzyjność na poziomie wspól-

311

notowym, a partykularyzmy coraz częściej biorą górę

nad myśleniem w kategoriach wspólnego dobra Unii.

Daje o sobie znać ryzyko renacjonalizacji niektórych

polityk unijnych.

Wyrażane są również poglądy o po-

trzebie stworzenia dyrektoriatu państw unijnych

o największym potencjale czy też intensyﬁkacji

współpracy tylko w gronie eurogrupy.

Urzeczywist-

nienie tego pomysłu stanowiłoby poważne zagrożenie

dla funkcjonowania projektu integracyjnego i intere-

sów pomijanych w procesie decyzyjnym państw

członkowskich UE, w tym Polski.

Oznaczałoby to

bowiem powstanie Unii Europejskiej dwóch, a nawet

więcej prędkości, a tym samym prowadziło do dalsze-

go osłabienia Europy względem rosnących potęg go-

spodarczych.

Nowe uwarunkowania rozwoju cywilizacyj-

nego Polski.

Ostatnie lata były okresem stopniowe-

go rozwoju Polski oraz wzmocnienia jej roli w struk-

turach europejskich i euroatlantyckich.

Poziom pro-

duktu krajowego brutto (PKB) per capita w Polsce

wzrósł do ponad 60% średniej UE, w porównaniu do

około 50% w momencie przystąpienia Polski do UE.

Wskaźnik ten obrazuje jednocześnie poprawę sytu-

acji, ale i dystans do nadrobienia.

Chociaż według

niektórych statystyk Polska jest 20. gospodarką

świata, wciąż boryka się z zapóźnieniami cywi-

lizacyjnymi.

Np. w Global Innovation Index 2009–

–2010 Polska zajmuje dopiero 47. miejsce.

Wskaźniki

w innych dziedzinach, od stopy zatrudnienia, przez

gęstość infrastruktury transportowej i internetowej,

po poziom kapitału społecznego, pokazują skalę wy-

zwań.

Kluczem do odrobienia zapóźnień jest moder-

nizacja oparta na sprawdzonych receptach budowy

gospodarki opartej na wiedzy.

Polska polityka zagraniczna będzie w większym

stopniu angażować się w realizację celów moderniza-

cyjnych kraju.

Wyrównanie poziomu rozwoju w sto-

sunku do zachodu i północy Europy przyczyni się do

umocnienia pozycji międzynarodowej Polski, ze szcze-

gólnym uwzględnieniem jej roli w UE i Europie Środ-

kowo-Wschodniej.

Polityka migracyjna powinna sprzy-

jać rozwiązywaniu problemów demograﬁcznych, ale

bez tworzenia przyszłych problemów społecznych i kul-

turowych.

Stosunki z krajami eksporterami surow-

ców energetycznych, m.in. w oparciu o współpracę

wielostronną w UE w ramach zewnętrznego wymia-

ru polityki energetycznej, powinny służyć długoter-

minowemu bezpieczeństwu energetycznemu kraju,

a polityka ﬁskalna powinna dać Polsce odpowiedni

status, gdy dyskutowana jest przyszłość strefy euro.

wpływać na kierunki integracji europejskiej.

Proces

ten ma miejsce w obliczu trudnych wyzwań demogra-

ﬁcznych, energetyczno-klimatycznych i innych oraz

konieczności pogodzenia stabilności ﬁskalnejzinten-

sywnym rozwojem, ze zbudowaniem nowych przewag

konkurencyjnych.

Potrzebny jest również kapitał in-

telektualny o nowej jakości, nastawiony na wyławia-

nie talentów, wyrównywanie szans, umiejętność współ-

pracy oraz oparty na zaufaniu.

Wszystkie te czynni-

ki będą miały wpływ na budowę konkurencyjnej,

zaawansowanej technologicznie i bogatej w innowa-

cje gospodarki.

Cele polityki zagranicznej

Działania Polski na arenie międzynarodowej sta-

nowią odzwierciedlenie wartości będących funda-

mentem polskiej państwowości: demokracji, rządów

prawa, poszanowania praw człowieka i solidarności.

Polityka zagraniczna ma strzec niepodległości pań-

stwa oraz integralności terytorialnej.

Ma działać na

rzecz zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, za-

chowania jego dziedzictwa, ochrony środowiska na-

turalnego, pomnażania dobrobytu i wysokiego pozio-

mu rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego.

Droga

do realizacji tych celów wiedzie poprzez kształtowa-

nie przyjaznego otoczenia państw i podmiotów poza-

państwowych, m.in. poprzez umacnianie kontaktów

międzyludzkich i kulturowych.

Polska polityka za-

graniczna osiągnie powyższe cele, realizując nastę-

pujące priorytety:

Silna Polska w silnej unii politycznej: Budowa-

nie Unii konkurencyjnej, solidarnej i otwartej oraz bez-

piecznej; ponoszenie współodpowiedzialności za przy-

szłość integracji europejskiej w interakcji z troską

o poszanowanie interesów Polski przez pozostałych

członków; konstruktywne uczestnictwo w procesie de-

cyzyjnym UE na rzecz sukcesu zarówno Polski na are-

nie europejskiej, jak i UE na arenie globalnej.

Polska jako wiarygodny sojusznik w stabil-

nym ładzie euroatlantyckim: Rozwój własnych

zdolności odstraszania i utrzymanie wiarygodności

NATO jako sojuszu obronnego; rozwijanie zdolności

UE w sferze samodzielnych oraz komplementarnych

wobec NATO środków i zasobów budowania bezpie-

czeństwa; udział w budowie środków wzajemnego za-

ufania pomiędzy Zachodem a Rosją; ścisła współpraca

z Ukrainą i innymi państwami Europy Wschodniej i Kau-

kazu Południowego; zwalczanie terroryzmu i przeciw-

działanie proliferacji broni masowego rażenia.

Polska otwarta na różne wymiary współ-

pracy regionalnej: Współpraca z Zachodem na rzecz

bezpieczeństwa i silnej gospodarki; otwarcie i soli-

darność ze Wschodem; korzystanie z wzorców Półno-

cy w trosce o jakość życia obywateli; partnerstwo

z Południem w realizacji wspólnych celów cywiliza-

cyjnych; umacnianie współdziałania państw Grupy

Wyszehradzkiej.

Strategia polskiej współpracy rozwojowej, promo-

cji demokracji i praw człowieka: Zwiększenie roli

współpracy rozwojowej w polityce zagranicznej Pol-

ski tak, aby także ten zakres działalności międzyna-

rodowej wpływał na bezpieczeństwo Polski oraz sta-

bilność jej sąsiadów i partnerów współpracy rozwo-

jowej; wspieranie działań służących upowszechnianiu

kształtowania przyjaznego środowiska międzynaro-

dowego i zapobiegania konﬂiktom.

Promocja Polski za granicą: Wypracowanie kam-

panii promocyjnej, która wpłynie na wzmocnienie

312

Polskę krajem bardziej konkurencyjnym i silniej przy-

ciągającym inwestorów i turystów.

Rozwój polskiej go-

spodarki, w szczególności promocja eksportu.

Nowa jakość w relacjach z Polonią i Polaka-

mi za granicą: Realizacja nowej strategii polonijnej:

nicą, prowadząca do uzyskania zrozumienia i sku-

Skuteczna służba zagraniczna: Dalsza moderni-

zacja MSZ: profesjonalna dyplomacja oparta na pra-

widłowym doborze kadr i funkcjonowaniu struktur

służby zagranicznej; poprawa spójności i koordynacji

działań międzynarodowych podejmowanych przez

MSZ, inne organy administracji, instytucje i organi-

zacje pozarządowe; nowoczesna infrastruktura bu-

dująca wizerunek państwa.

Najważniejsze kierunki aktywności polity-

ki zagranicznej

Polska polityka europejska

Polską wizję zjednoczonej Europy można scha-

rakteryzować za pomocą trzech haseł: konkurencyj-

ność, solidarność, otwartość.

Istotne jest dążenie do głębszej integracji europej-

skiej – zarówno gospodarczej, jak i politycznej.

Nale-

ży także wzmocnić instytucje europejskie, aby mogły

skutecznie realizować powierzane im zadania.

W kon-

cepcji docelowej pożądane jest, aby Unia Europejska

przybrała postać unii politycznej.

Nie należy tej wizji

traktować jako superpaństwa eliminującego gospo-

darcze czy tożsamościowe interesy poszczególnych

państw członkowskich.

Z punktu widzenia Polski

następujące elementy są pożądane: wydajny i sku-

teczny, jednolity rynek, w tym jednolity rynek cyfro-

wy oraz jednolity rynek energii; efektywnie funkcjo-

nujący europejski rynek pracy, bez barier w swobod-

nym przemieszczaniu się pracowników w zakresie

uznawania ich kwaliﬁkacji zawodowych czy przeno-

szenia praw emerytalnych; stworzona Europejska

Przestrzeń Badawcza; ambitny budżet UE, z odpo-

wiednim udziałem polityki spójności i wspólnej poli-

tyki rolnej.

Konkurencyjność.

Lata 2012–2016 przyniosą

Unii wiele dylematów, w rozwiązywaniu których Pol-

ska powinna odgrywać istotną rolę.

Kryzys gospo-

darczy i ﬁnansowy uwidocznił słabość konstrukcji

unii walutowej o wspólnej polityce pieniężnej i nie-

wystarczającej koordynacji polityki ﬁskalnej.

Konsekwencje kryzysu będą odczuwalne jeszcze

długo.

Po okresie wzmożonych wydatków publicz-

nych nastąpią lata stabilizacji ﬁskalnej.

Procesrefor-

my gospodarczej w państwach UE to nie tylko poszu-

kiwanie oszczędności, ale także zrównywanie i pod-

noszenie wieku emerytalnego oraz poszerzanie bazy

podatkowej.

To również możliwa eskalacja negatyw-

nych nastrojów społecznych, skutkujących wzmoc-

nieniem populizmów i zmianami na scenach politycz-

nych – narodowych i europejskiej.

Istnieje konieczność poprawy funkcjonowania

strefy euro.

Ze względu na potencjalne szkody dla

całego projektu integracji europejskiej kluczowe jest

stworzenie takiej architektury współpracy, w tym

zarządzania gospodarczego, aby nie nastąpiło pogłę-

bienie podziału między państwami strefy euro oraz

spoza niej.

Akcesja Polski do strefy euro będzie mogła

nastąpić dopiero wtedy, gdy warunki w niej panujące

ulegną stabilizacji, a Polska będzie na to przygoto-

wana pod względem makroekonomicznym i praw-

nym.

Rozwiązaniem, które powinno wpłynąć na zwięk-

szenie globalnej konkurencyjności UE, jest dokończe-

nie budowy jednolitego rynku.

Dlatego tak ważne

jest umocnienie Komisji Europejskiej w roli strażni-

ka traktatów, także w odniesieniu do polityki ochro-

ny konkurencji.

Konieczne jest eliminowanie praktyk

protekcjonistycznych, które są często ubierane w ha-

sła socjalne i ekologiczne.

Niezbędne jest także re-

strukturyzowanie nierentownych przedsiębiorstw,

usuwanie barier administracyjnych dla ﬁrm oraz

konsekwentne poszerzanie swobody w zakresie

świadczenia usług.

Unia może i powinna dalej odgrywać aktywną

rolę w gospodarce globalnej.

Istotne jest zapewnienie

spójnego głosu UE w G20 oraz organizacjach między-

narodowych, a także w relacjach z partnerami stra-

tegicznymi, w tym przede wszystkim z największymi

gospodarkami świata (USA i Chiny) oraz tzw. wscho-

dzącymi gospodarkami.

Problemem wielu państw europejskich są przesta-

rzałe sektory przemysłowe, niska innowacyjność,

nikłe nakłady na badania i rozwój (B+R).

Zapewnie-

nie wydatków prywatnych i publicznych na B+R na

poziomie co najmniej 3% PKB jest podstawowym

– w wielu krajach wciąż niezrealizowanym – celem

strategii „Europa 2020”.

Solidarność.

Słowo „solidarność” jest bliskie

Polakom.

To Polska za sprawą wielkiego ruchu spo-

łeczno-politycznego lat 80. wprowadziła je do między-

narodowego obiegu idei.

Niestety postulat dotyczący

Europy solidarnej nie zawsze znajduje odzwierciedle-

nie w rzeczywistości.

Skala dysproporcji w rozwoju krajów UE jest

nadal olbrzymia: różnice w PKB per capita pomiędzy

najbogatszym a najbiedniejszym krajem UE są aż

siedmiokrotne.

Potęguje to różnicę wyzwań stojących

przed państwami członkowskimi.

W przypadku Pol-

ski priorytety rozwojowe dotyczą nie tylko wyzwań

zidentyﬁkowanychwstrategii„Europa2020”,takich

jak pozyskiwanie technologii przyszłości, ale także

zapewnienie nowoczesnej infrastruktury twardej –

autostrad, kolei, przesyłowej infrastruktury energe-

tycznej czy inwestycji komunalnych z zakresu ochro-

ny środowiska i gospodarki wodnej, jak również in-

frastruktury społecznej, w tym ochrony zdrowia.

Duże znaczenie ma rozwój transeuropejskich sieci

transportowych (TEN-T) oraz europejskiej infra-

struktury energetycznej w ramach korytarzy energe-

tycznych, zapewniających spójność wewnętrzną UE

313

oraz wpływających na rozwój społeczny i gospodar-

czy jej państw członkowskich.

Solidarność europejska to także dążenie do wy-

równywania dysproporcji w poziomie rozwoju.

Do-

brze, że w perspektywie budżetowej 2007–2013 dział:

Spójność dla wzrostu i zatrudnienia stanowi znaczą-

cą część budżetu UE (36%).

Jest to nie tylko najważ-

niejsze narzędzie realizacji zasady solidarności, ale

także środek służący poprawie konkurencyjności go-

spodarki europejskiej.

W okresie ﬁnalizowaniaszcze-

gółów nowej perspektywy ﬁnansowej Polska będzie

stać na straży tej fundamentalnej europejskiej zasa-

dy.

Kolejny budżet unijny powinien być budżetem

ambitnym, zwłaszcza że do istniejących kompetencji

UE zostały w ostatnich latach dodane nowe.

W dobie zwiększającego się globalnego popytu na

żywność zróżnicowane i wysoko wyspecjalizowane

rolnictwo jest atutem Europy.

Dążenie do postępu

w rolnictwie może także generować powstawanie

nowoczesnych technologii.

Umiejętnie kreowana

wspólna polityka rolna UE powinna sprzyjać wzro-

stowi efektywności produkcji, zagwarantowaniu bez-

pieczeństwa dostaw żywności i stabilności rynku

wewnętrznego, zdynamizować wiele gałęzi przemy-

słu.

Ważne jest przy tym zapewnienie zrównoważo-

nego rozwoju obszarów wiejskich uwzględniającego

podniesienie standardów jakości życia i pracy miesz-

kańców tych obszarów, roztropne gospodarowanie

zasobami środowiska naturalnego oraz troska o war-

tości kulturowe danego obszaru będące wyznaczni-

kiem tożsamości europejskiej.

Polska będzie syste-

matycznie dążyć do wyrównywania dopłat bezpo-

średnich dla rolników pracujących w różnych krajach

Unii.

Solidarność europejska dotyczy także kontraktu

międzypokoleniowego.

Europejczycy przeciętnie żyją

coraz dłużej i mają mniej potomstwa.

Niezbędne sta-

je się opracowanie programów polityki prorodzinnej

na rzecz odwrócenia niekorzystnych tendencji demo-

graﬁcznych.

Potrzebnajesttakżezmianafundamen-

tów europejskich systemów zabezpieczenia społecz-

nego.

Należy rozbudować systemy opieki nad osobami

udział kobiet w rynkach pracy.

Konieczne będzie

również znalezienie rozwiązań w zakresie podnosze-

nia i zrównywania wieku emerytalnego, a także

zmierzających do poprawy stanu zdrowia społeczeń-

stwa oraz łagodzenia skutków starzenia się populacji.

Polska będzie wspierać reformy systemu emerytal-

nego (także na szczeblu wspólnotowym), zwłaszcza

że po zmianach z 1999 r. może być dla innych przy-

kładem.

UE potrzebuje również wspólnej polityki energe-

tycznej opartej na solidarności tworzących ją państw.

Wynika to z prostej konstatacji: w 2030 r. zapotrze-

bowanie na energię będzie wyższe niż obecnie, przy

czym ponad 60% surowców kopalnych pochodzić bę-

dzie spoza Europy, często z państw niestabilnych czy

rządzonych przez reżimy autorytarne.

Aby uniknąć

nadmiernego uzależnienia od dostaw z tych krajów,

potrzebne są działania prowadzące do zróżnicowania

struktury importu energii i nośników energii, przede

wszystkim zwiększenia i zróżnicowania źródeł i dróg

importu węglowodorów na poziomie poszczególnych

krajów członkowskich, działania z zakresu efektyw-

ności energetycznej oraz zapewnienie zrównoważo-

nego energy mix z udziałem energii ze źródeł odna-

wialnych na większą skalę niż dotychczas, przy uwzględ-

nianiu lokalnej specyﬁki i warunków klimatyczno-

-przyrodniczych.

Sprzyjać temu będzie także aktyw-

ność Polski na rzecz wspierania przez politykę UE

na poziomie legislacyjnym, jak i bieżącej działalności

organów UE, rozwoju własnej bazy surowcowej, zwłasz-

cza gazu i ropy ze złóż niekonwencjonalnych.

Ko-

nieczne jest także wspieranie przez UE rozwoju wła-

snej bazy surowcowej.

Zasobami tymi, oprócz źródeł

odnawialnych, są także paliwa kopalne, zarówno

konwencjonalne, jak węgiel kamienny i węgiel bru-

natny, jak i niekonwencjonalne, jak gaz ziemny ze

złóż niekonwencjonalnych, z zachowaniem ochrony

środowiska.

Wykorzystywanie złóż zlokalizowanych

w UE jest ważną gwarancją niezależności energe-

tycznej UE.

W duchu solidarności powinien być po-

strzegany wybór przez państwa członkowskie ich

energy mix.

Często wybór energy mix podyktowany

jest względami historycznymi i naturalnymi (wystę-

powanie zasobów).

W interesie Polski jest zatem, aby

UE nie rezygnowała z paliw kopalnych w imię reduk-

cji emisji, które i tak będą utrzymywane na znaczą-

cym poziomie w innych regionach świata.

Bezpieczeństwo energetyczne dotyczy nie tylko

gospodarki, ale także miejsca Polski na geopolitycz-

nej mapie Europy.

Kluczowe są rozwój jednolitego

rynku energii, wzmocnienie bezpieczeństwa i zwięk-

szanie efektywności wykorzystania surowców.

Klu-

czowe będzie wdrażanie regulacji w zakresie bezpie-

czeństwa dostaw gazu i tzw. trzeciego pakietu libe-

ralizacyjnego.

Bezpieczeństwo energetyczne to także dywersyﬁ-

kacja źródeł zaopatrywania i tras przesyłu.

Niezbęd-

ne są systemowe zmiany na poziomie UE: większe

otwarcie na surowce z basenu Morza Kaspijskiego,

budowa konkurencyjnych tras przesyłowych oraz

tworzenie połączeń między sieciami (interkonekto-

rów).

Wsparcia wymaga rozwój nowoczesnych tech-

nologii, zwłaszcza w zakresie przetwarzania gazu

LNG, niskoemisyjnego spalania węgla i tworzenia

nowych typów reaktorów w energetyce jądrowej.

W ramach polityki na poziomie Unii Europejskiej

Polska powinna wskazywać na zróżnicowany poziom

bezpieczeństwa energetycznego w poszczególnych

państw członkowskich.

Równie istotna jest dostępność innych surowców,

w tym np. metali ziem rzadkich.

Coraz większa licz-

ba krajów posiadających surowce prowadzi politykę

ich ochrony w celu uzyskania przewagi gospodarczej.

Dostęp do surowców mineralnych i ich cenowa przy-

stępność warunkują prawidłowe funkcjonowanie

gospodarki UE i jej konkurencyjności.

314

W obszarze walki ze zmianami klimatycznymi

należy kontynuować misję UE na poziomie global-

nym oraz stymulować rozwój technologii przyjaznych

środowisku.

Długofalowym celem jest Europa nisko-

emisyjna (efektywna energetycznie i wykorzystująca

na znaczną skalę odnawialne źródła energii) i Polska

konsekwentnie do niego zmierza.

Jednocześnie poli-

tyka walki ze zmianami klimatycznymi wymaga

dużych nakładów inwestycyjnych i uwzględnienia

interesów wszystkich państw członkowskich.

Uzależ-

nienie od węgla kamiennego i brunatnego jako źródeł

energii, w dobie redukcji emisji dwutlenku węgla,

niesie ze sobą duże koszty dostosowawcze, szczegól-

nie dla Polski.

W Polsce udało się obniżyć ogólną

emisję dwutlenku węgla o 30% w stosunku do 1988 r.

Jest to redukcja znacznie głębsza niż w przypadku

zamożnej Holandii i głębsza niż w wielu innych pań-

stwach UE (np. Belgii, Hiszpanii).

Konkretne dzia-

łania na rzecz redukcji emisji CO2 powinny być po-

dejmowane nie tylko w ramach UE, ale również na

poziomie globalnym.

Wyhamowanie wzrostu tempe-

ratury do 2 stopni Celsjusza wymaga prawnie wią-

żących zobowiązań redukcyjnych ze strony wszyst-

kich krajów rozwiniętych oraz krajów o szybko roz-

wijających się gospodarkach, będących głównymi

emitentami gazów cieplarnianych.

Jednostronne

działania UE w skali globalnej nie będą skuteczne,

a mogą negatywnie wpłynąć na pozycje konkuren-

cyjną gospodarek poszczególnych państw członkow-

skich UE lub powodować spory handlowe z krajami

trzecimi.

Należy mieć na uwadze, że cele Polski

w ramach Unii Europejskiej mogą się różnić od celów

prezentowanych przez inne państwa członkowskie.

Istotne jest współkształtowanie stanowiska UE

w zakresie ochrony środowiska (w tym walki ze

zmianami klimatycznymi) przez Polskę.

Otwartość.

Unia powinna nauczyć się łączyć

podejście do migracji z wysokimi standardami bez-

pieczeństwa publicznego oraz skuteczną polityką

integracyjną.

W tym kontekście należy również dą-

żyć do zapewnienia efektywnego systemu zarządza-

nia strefą Schengen, który przyczyni się do zapew-

nienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa bez

uszczerbku dla zdolności państw członkowskich do

kreowania polityki migracyjnej.

Jednym z niekwestionowanych sukcesów UE jest

polityka rozszerzenia, która tylko w XXI wieku do-

prowadziła do zwiększenia liczby państw członkow-

skich o blisko połowę.

Rozwój cywilizacyjny Polski

w ostatnich dwudziestu latach jest niezbitym dowo-

dem na sukces tej polityki.

Korzyści z rozszerzenia

nie były jednostronne – przyczyniło się ono do rozwo-

ju i bogactwa całej zjednoczonej Europy.

Handel po-

między starymi a nowymi państwami członkowski-

mi, stabilność polityczna i społeczna po obu stronach

dawnej żelaznej kurtyny to dobrodziejstwa dotyczące

wszystkich uczestników tego procesu.

UE powinna kontynuować proces rozszerzenia.

Taka postawa jest logiczną konsekwencją budowane-

go przez dekady unijnego wizerunku wspólnoty otwar-

tej, demokratycznej i praworządnej.

Kryzys gospo-

darczy czy krótkowzroczny protekcjonizm nie powin-

ny stanowić pretekstu do jego zamrażania.

Zjedno-

czona Europa w oczach wielu obywateli państw aspi-

rujących do członkostwa jest bodźcem do wprowadza-

nia trudnych i niepopularnych reform.

Proces inte-

gracji europejskiej sprzyja też rozszerzeniu sfery

stabilności w Europie i jej otoczeniu, a zatem wzmac-

nia bezpieczeństwo europejskie.

Wspierając aspiracje

akcesyjne, zwłaszcza Ukrainy, Mołdawii oraz państw

Bałkanów Zachodnich, Kaukazu Południowego i Tur-

cji, Polska będzie służyć im pomocą w transformacji

politycznej i gospodarczej.

Zwiększenie bezpieczeństwa Polski związane jest

także z włączeniem sąsiadów w procesy modernizacji

politycznej, gospodarczej i społecznej, promowane

przez Unię Europejską.

W dłuższym okresie perspek-

tywę integracyjną powinny też mieć kraje Partner-

stwa Wschodniego, w tym również Białoruś, jeśli

tylko wróci na drogę demokratyzacji.

Należy jednak

pamiętać, że proces rozszerzenia uwarunkowany bę-

dzie w dalszym ciągu wypełnianiem przez państwa

kandydujące kryteriów akcesyjnych.

Otwartość to także oparte na zasadzie partner-

stwa stosunki z krajami trzecimi.

UE ma już do dys-

pozycji stosowny instrument: Europejską Służbę

Działań Zewnętrznych (ESDZ).

Ma on również słu-

żyć skutecznej koordynacji zewnętrznych działań

podejmowanych przez Unię.

W interesie UE – w tym

Polski – jest to, aby udział państw członkowskich

w ESDZ był proporcjonalny do liczby ich ludności.

Tylko wówczas nowy korpus dyplomatyczny będzie

posiadał niezbędną legitymację obywateli i państw

członkowskich UE.

To, jak Unia Europejska jest postrzegana na are-

zdolności oddziaływania na swe otoczenie regional-

ne: czy potraﬁ zapewnić sobie stabilne, rozwijające

się sąsiedztwo oraz pozytywnie wpłynąć na rozwią-

zywanie konﬂiktów.

Ważnymkomponentemdziałań

na rzecz stabilności sąsiedztwa i wzmocnienia ze-

wnętrznej roli UE jest europejska polityka sąsiedz-

twa (EPS).

Proces zbliżania Unii Europejskiej i jej

sąsiadów powinien być przejrzysty i oparty na wy-

raźnych, obowiązujących wszystkich uczestników,

zasadach.

Orientacja śródziemnomorska działań UE

nie może być rozwijana kosztem współpracy z Euro-

pą Wschodnią i Kaukazem Południowym.

Kluczowy

dla UE jest również rozwój wspólnej polityki bezpie-

czeństwa i obrony (WPBiO) UE oraz przestrzeni wol-

ności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który jednak

będzie procesem długotrwałym.

Docelowo WPBiO

powinna pozyskać zdolności wojskowe i cywilne, któ-

re będą dobrze uzupełniały transatlantycki system

bezpieczeństwa.

Szczególne znaczenie mają relacje UE – USA.

Sta-

ny Zjednoczone odgrywają istotną rolę zarówno

w relacjach gospodarczych i politycznych (stosunki

z Rosją, konﬂikt bliskowschodni, Afganistan, Paki-

stan, Sudan etc.), jak i w sprawach bezpieczeństwa.

315

Polsce zależy, aby relacje te kształtowały się harmo-

nijnie i przynosiły konkretne efekty.

Gospodarczy

wymiar relacji transatlantyckich wymaga jednak po-

szukiwania nowych sposobów na zacieśnianie współ-

pracy.

Dotyczy to zarówno dialogu regulacyjnego, jak

i usuwania barier administracyjnych.

Ewentualne za-

warcie w przyszłości umowy o wolnym handlu pomię-

dzy UE i USA sprzyjałoby dalszemu zacieśnieniu rela-

cji gospodarczo-handlowych pomiędzy dwoma dużymi

centrami gospodarczymi świata.

Otwartość – choć w innych wymiarach – to także

cecha relacji Unii z partnerami strategicznymi (Bra-

zylia, Chiny, Indie, Japonia etc.).

W interesie UE

i państw członkowskich jest prowadzenie spójnej,

aktywnej polityki zagranicznej.

Porozumieniom stra-

tegicznym często brakuje treści i dynamiki, a dzia-

łania UE zmierzające do wypracowywania jednolite-

go stanowiska (np. na forum G20) stają się zakładni-

kiem stanowisk narodowych.

W dłuższej perspekty-

wie szkodzi to interesom całej Unii.

Polska jest otwarta na unijny dialog z Rosją i za-

mierza wesprzeć program modernizacji tego kraju,

rozumiany jako rządy prawa, pluralizm polityczny,

wolność słowa czy społeczeństwo traktowane pod-

miotowo.

Jednak kluczowe znaczenie będzie miała

determinacja samej Rosji.

Ewentualne powodzenie

tego procesu stałoby się również sukcesem UE.

Zadania:

— stopniowa realizacja celów strategii „Europa

2020”;

— adekwatny do rozwoju sytuacji postęp w drodze

do członkostwa w streﬁe euro;

— utrzymanie ambitnego budżetu UE w perspek -

tywie ﬁnansowej 2014–2020 z odpowiednim udzia-

łem polityki spójności i wspólnej polityki rolnej; wy-

równywanie poziomu dopłat bezpośrednich dla rol-

ników;

— dokończenie budowy jednolitego rynku w UE

oraz wspieranie działań na rzecz konkurencyjności

Unii, w tym kształtowanie wspólnej polityki handlo-

wej właściwie realizującej unijne interesy gospodar-

cze na świecie, poprzez kierowanie się zasadą wza-

jemności, jako zewnętrzny wymiar pogłębionego

jednolitego rynku;

— stworzenie efektywnej wspólnej polityki ener -

getycznej UE: rozwój jednolitego rynku energii, po-

prawa bezpieczeństwa dostaw, zwiększenie efektyw-

ności energetycznej, przeniesienie akcentu z gospo-

darki niskowęglowej na gospodarkę niskoemisyjną,

wspieranie poszukiwań gazu ziemnego i ropy ze złóż

niekonwencjonalnych;

— działania na rzecz pełnego wdrożenia już

uzgodnionych w 2008 r. decyzji w kwestii ogranicze-

nia emisji przez Unię Europejską o 20% do roku

2020.

Brak jest uzasadnienia ich korekty.

Działania

na rzecz określenia polityki klimatycznej UE do 2030 r.,

która powinna respektować suwerenne prawo państw

członkowskich do decydowania o strukturze swojego

koszyka paliwowego oraz będzie dostosowana do po-

ziomu rozwoju i struktur gospodarek państw człon-

kowskich, aby redukując emisję, jednocześnie wspie-

rać rozwój gospodarczy w całej UE, nie utrudniając

przy tym działań na rzecz stabilizacji ﬁnansów pu-

blicznych;

— wzmocnienie wpływu na realizację polityki

wschodniej oraz przyszłość EPS;

— zapewnienie spójnego głosu UE w G20, orga -

nizacjach międzynarodowych, a także w relacjach

z partnerami strategicznymi;

— aktywne uczestnictwo w działaniach Unii

Europejskiej zmierzających do stworzenia efektyw-

nego systemu kontroli migracji, zagwarantowanie

bezpieczeństwa i zapobieganie zagrożeniom terro-

rystycznym.

Bezpieczeństwo

Dla zapewnienia bezpieczeństwa Polsce kluczowe

znaczenie mają utrzymanie i rozwój własnych zdol-

ności obronnych, które powinny być postrzegane jako

wkład do bezpieczeństwa Sojuszu Północnoatlantyc-

kiego oraz Unii Europejskiej.

Warunkiem skutecznej

realizacji polskiej polityki bezpieczeństwa jest rów-

nież utrzymanie przez nas wpływu na ewolucję

NATO i UE oraz zachowanie potencjału tych struk-

tur.

Ważne dla Polski jest również zachowanie bli-

skich stosunków z USA, które mimo osłabienia wy-

nikającego z kryzysu gospodarczego i kosztownego

zaangażowania w Afganistanie i Iraku, pozostaną

w najbliższych latach kluczowym aktorem w dziedzi-

nie bezpieczeństwa międzynarodowego.

Istotne po-

zostaje utrzymywanie dobrych relacji z sąsiadami

oraz współdziałanie z kluczowymi partnerami z NATO

i UE.

W praktyce zatem polska polityka bezpieczeń-

stwa nie wymaga redeﬁnicjizałożeń,ajedyniewzmoc-

nienia wysiłków w wymienionych obszarach i sku-

tecznego urzeczywistniania przyjętych celów.

Choć w najbliższych latach ryzyko konﬂiktu

zbrojnego w bezpośrednim sąsiedztwie lub na tery-

torium Polski będzie niewielkie, to w dłuższej per-

spektywie nie można wykluczyć pojawienia się zagro-

żeń, również o charakterze konwencjonalnym.

Trwa-

łe zapewnienie bezpieczeństwa będzie wymagało

posiadania odpowiedniego potencjału obronnego,

wzmocnionego przez wsparcie sojusznicze, ale także

współpracy politycznej i sprawnej dyplomacji.

By to

osiągnąć, niezbędne będzie utrzymanie odpowiednie-

go tempa rozwoju gospodarczego, a przede wszystkim

zmniejszanie dystansu technologicznego do najbar-

dziej rozwiniętych państw.

Wielkim wyzwaniem dla efektywności polityki

bezpieczeństwa będzie zapewnienie odpowiedniego

poziomu wydatków na obronność.

Występująca w dobie

kryzysu tendencja do znaczących oszczędności w tej

sferze jest do pewnego stopnia zrozumiała.

Nie po-

winna jednak prowadzić do quasi-demilitaryzacji

Europy, szczególnie w świetle rosnących nakładów

na zbrojenia w innych częściach świata.

Polska,

utrzymująca przez najbliższe lata wydatki na pozio-

mie 1,95% PKB, winna być w NATO i UE adwoka-

tem zachowania potencjału obronnego w Europie.

Ważne będą także udział i promowanie międzynaro-

316

dowych inicjatyw rozwoju zdolności obronnych

(w obu organizacjach oraz w stosunkach dwustron-

nych), których realizacja na poziomie narodowym jest

obecnie nieopłacalna ﬁnansowo bądź niecelowa.

W perspektywie najbliższych kilku lat coraz więk-

sze wyzwanie dla bezpieczeństwa mogą stanowić tzw.

nowe zagrożenia, takie jak: terroryzm, rozprzestrze-

nianie broni masowego rażenia, ataki na systemy

informatyczne, w tym na systemy wojskowe, mani-

pulowanie dostawami nośników energii lub napięcia

na tle dostępu do nich.

Ryzyko destabilizacji będzie

także płynąć z wewnątrz państw określanych jako

upadłe lub kruche oraz wynikać z nierozwiązanych

konﬂiktów lokalnych i regionalnych, zwłaszcza w są-

siedztwie UE.

Sojusz Północnoatlantycki i relacje trans-

atlantyckie.

NATO pozostanie głównym, wielostron-

nym instrumentem polskiej polityki bezpieczeństwa

w wymiarze polityczno-wojskowym.

Dla przyszłości

Sojuszu istotne są utrzymanie jego obronnego charak-

teru i zachowanie równowagi między zdolnościami

NATO w zakresie wspólnej obrony a zaangażowaniem w

operacje poza obszarem traktatowym.

Nowa koncepcja

strategiczna Sojuszu, przyjęta na szczycie w Lizbonie

w listopadzie 2010 r., zawiera szereg elementów istot-

nych dla bezpieczeństwa Polski, Europy i wspólnoty

transatlantyckiej.

Poza silnym potwierdzeniem ważno-

ści art. 5 szczególne znaczenie ma utrzymanie polityki

otwartych drzwi do NATO dla wszystkich krajów eu-

ropejskich, które spełnią kryteria członkostwa, a także

gotowość Sojuszu do strategicznego partnerstwa z Ro-

sją, opartego na zasadzie wzajemności.

Podkreślenia

wymaga także decyzja o rozwijaniu zdolności Sojuszu

w zakresie obrony przeciwrakietowej oraz poważne po-

traktowanie w agendzie tej organizacji tzw. nowych

wyzwań.

Polska pozostanie orędownikiem rozszerzenia

NATO o państwa aspirujące do członkostwa, które

spełniają jego kryteria.

Wspierając aspiracje akcesyj-

ne, zwłaszcza Mołdawii oraz państw Bałkanów Za-

chodnich i Kaukazu Południowego, Polska będzie

spodarczej.

Stosunki transatlantyckie stanowią fundament

polityki bezpieczeństwa Zachodu.

W tym kontekście

ważne jest utrzymanie amerykańskiego zaangażo-

wania w sprawy bezpieczeństwa w Europie.

Harmo-

nizacji stosunków transatlantyckich służy też zacie-

śnianie stosunków UE ze Stanami Zjednoczonymi.

Dla Polski istotne będzie pełne wykorzystanie moż-

liwości stworzonych przez zinstytucjonalizowane,

bilateralne formy konsultacji z USA w sferze bezpie-

czeństwa (dialog strategiczny, grupa konsultacyjna

do spraw współpracy strategicznej, grupa wysokiego

szczebla ds. współpracy obronnej) i pełna realizacja

polsko-amerykańskiej deklaracji o współpracy stra-

tegicznej z 2008 r.

Współpraca ta ma sprzyjać uloko-

waniu sojuszniczej infrastruktury obronnej na tery-

torium Polski, zwłaszcza elementów systemu obrony

przeciwrakietowej.

W perspektywie 2014 r. wyzwaniem dla Sojuszu,

w tym Polski, będzie doprowadzenie do sprawnego

przekazania odpowiedzialności za bezpieczeństwo

w Afganistanie władzom w Kabulu, zgodnie z usta-

lonym harmonogramem.

Sposób zakończenia ope-

racji w tym kraju będzie miał znaczenie dla wiary-

godności sojuszniczej i efektywnej współpracy

transatlantyckiej, niosąc poważne konsekwencje

dla Polski.

Rozwój wspólnej polityki zagranicznej i bezpie-

czeństwa (WPZiB) oraz wspólnej polityki bezpie-

czeństwa i obrony (WPBiO).

Polska będzie wspierać

rozwój wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,

Kluczowe jest wzmocnienie struktur dowodzenia

i instrumentów (w tym grup bojowych UE), zaanga-

żowanie organizacji w operacje zarządzania kryzy-

sowego, a także rozwój zdolności wojskowych i cywil-

nych państw unijnych.

Istotną sprawą jest wypraco-

wanie rozwiązań usprawniających proces przygoto-

wywania misji UE oraz współpracę NATO – UE na

poziomie politycznym, operacyjnym i w zakresie bu-

dowy zdolności.

Celem jest budowanie WPBiO kom-

plementarnej względem zadań Sojuszu.

W perspektywie średnio- i długookresowej Pol-

ska będzie zabiegać o większe wykorzystanie in-

strumentów UE, w tym WPBiO, do transformacji

krajowych sił zbrojnych oraz integracji polskiego

sektora obronnego z europejskim, z jednoczesną

jego ochroną i świadomym podnoszeniem poziomu

konkurencyjności.

Zaangażowanie w proces rozbrojenia i sta-

bilizacji w regionie i na świecie.

Polska będzie

angażować się w umacnianie bezpieczeństwa euro-

pejskiego, podkreślając potrzebę usprawnienia me-

chanizmów już istniejących w ramach UE, NATO

(OBWE).

Forum OBWE jest najlepszą platformą do

pogłębionej debaty na temat bezpieczeństwa europej-

skiego.

Zamierzamy wnieść swój wkład do tej dyskusji.

Szczególną uwagę OBWE powinna skierować na roz-

wiązywanie tzw. zamrożonych konﬂiktów.

W Europie istotną kwestią będzie przyszłość re-

żimu kontroli zbrojeń konwencjonalnych.

Dotychcza-

sowy system, oparty na Traktacie o konwencjonal-

nych siłach zbrojnych (CFE), Traktacie o otwartych

przestworzach oraz szeregu porozumień politycz-

nych, jest kwestionowany przez niektóre państwa.

W ciągu najbliższych kilku lat można spodziewać się

propozycji jego modyﬁkacji.

Uczestnicząc w dyskusji

w tej sprawie, Polska będzie dbała, aby w toku nego-

cjacji nie zostały przyjęte rozwiązania dyskryminu-

jące część państw europejskich.

Ważną rolę w rozwiązywaniu problemów global-

nych, w tym dotyczących zwalczania terroryzmu,

rozbrojenia, nieproliferacji broni masowego rażenia

czy też innych zagadnień związanych z bezpieczeń-

stwem, odgrywa Organizacja Narodów Zjednoczo-

nych.

Niezbędne jest wzmocnienie wysiłków w tych

dziedzinach.

W kwestii taktycznej broni jądrowej ko-

317

nieczne jest jej włączenie w ramy reżimów kontroli

zbrojeń i omawianie tej sprawy w kontaktach wielo-

stronnych.

Zadania:

— rozwój własnych zdolności obronnych jako

wkład w bezpieczeństwo Sojuszu Północnoatlantyc-

kiego;

— utrzymanie podstawowej funkcji i tożsamości

NATO jako euroatlantyckiego sojuszu obronnego

oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu inwestycji

NATO w infrastrukturę obronną w Polsce;

— wzmocnienie struktur dowodzenia i reagowa -

nia kryzysowego w ramach WPBiO w duchu komple-

mentarności wobec NATO;

— współkreowanie polityki bezpieczeństwa UE i

NATO wobec Rosji i państw Europy Wschodniej;

— uczestnictwo w misjach NATO i UE oraz od -

działywanie na kierunki dyskusji wewnątrz obu or-

ganizacji na temat zaangażowania operacyjnego,

zwłaszcza w Afganistanie i na Bałkanach;

— wspieranie prac nad stworzeniem komplekso -

wego systemu obrony przeciwrakietowej NATO;

— wniesienie wkładu do prac nad usprawnieniem

systemu redukcji i kontroli zbrojeń konwencjonal-

nych w Europie oraz dążenie do włączenia taktycznej

broni jądrowej w ramy reżimu kontroli zbrojeń.

Polska otwarta na różne kierunki i wymia-

ry współpracy regionalnej

Zachowanie dobrych stosunków z sąsiadami jest

jednym z ﬁlarów bezpieczeństwa Polski.

Dlatego też

należy kontynuować politykę budowy zarówno współ-

pracy bilateralnej, jak i wzmacniania struktur regio-

nalnych (np. Grupa Wyszehradzka, Rada Państw

Morza Bałtyckiego) czy inicjatyw europejskich, ta-

kich jak Partnerstwo Wschodnie.

Zachód.

Polska uważa Niemcy i Francję za swo-

ich kluczowych partnerów politycznych i gospodar-

czych na kontynencie i zamierza utrzymać osiągnię-

ty poziom dynamiki stosunków dwustronnych.

Jednym z najważniejszych celów na lata 2012–2016

jest utrzymanie wysokiego poziomu współpracy go-

spodarczej i inwestycyjnej z tymi państwami.

Istotną rolę w stosunkach politycznych Polski

z Niemcami i Francją odgrywa Trójkąt Weimarski

(TW).

Jako jeden z ważnych forów uzgadniania eu-

ropejskich interesów, TW ma m.in. pomóc w wypeł-

nianiu treścią WPBiO oraz kreowaniu spójnej, unij-

nej polityki wschodniej.

Niemcy są najważniejszym partnerem Polski w re-

lacjach dwustronnych, odbiorcą ponad jednej czwar-

tej polskiego eksportu i głównym płatnikiem netto

do budżetu UE.

W perspektywie lat 2012–2016 roz-

wój współpracy gospodarczej, kontaktów naukowo-

-badawczych, turystycznych i kulturalnych oraz

partnerska współpraca transgraniczna i regionalna

są gwarantem dobrych stosunków polsko-niemiec-

kich i fundamentem wzajemnego zrozumienia.

Po-

trzebne jest jednak wyeliminowanie pozostających

problemów, w tym ﬁnalnezamknięciesprawdotyczą-

cych przeszłości.

Najbliższe lata będą okresem wzmo-

żonej współpracy z Francją, jednym z głównych in-

z którym dzielimy poglądy m.in. w zakresie rynku

wewnętrznego, oraz ważny sojusznik w NATO.

Wschód.

Polska może służyć swoim doświadcze-

niem niełatwej transformacji ustrojowej i oferuje

swoje wsparcie wschodnim sąsiadom.

Działania pro-

reformatorskie w Europie Wschodniej i na Kaukazie

Południowym są konieczne nie tylko jako cel sam

w sobie.

Prowadząc do stabilności i rządów państwa

prawa za wschodnią granicą, zapewniają bezpieczeń-

stwo i realizację interesów Polski i UE.

Są elementem

budowy pokojowego ładu ogólnoeuropejskiego.

Z tego

powodu należy wspierać liberalizację reżimów wizo-

wych i tworzenie stref wolnego handlu z krajami tego

regionu, a także ﬁnansowane przez UE programy

infrastrukturalne i energetyczne.

Polska, samodziel-

nie i poprzez inicjatywy unijne, będzie również dbać

o rozwój stosunków gospodarczych i wzrost wymiany

handlowej pomiędzy UE a państwami Partnerstwa

Wschodniego.

W rozumieniu cywilizacyjnym warto

mieć partnerów wyznających te same wartości po

obydwu stronach polskiej granicy.

Dlatego właśnie

należy wspierać społeczeństwo białoruskie w działa-

niach na rzecz wolności i pluralizmu politycznego,

sprzeciwiając się wszelkiego rodzaju represjom, któ-

rych oﬁarami padają także Polacy na Białorusi.

Szczególne znaczenie dla Polski ma rozwój sto-

sunków z Ukrainą, naszym partnerem strategicznym.

Konsekwentne wspieranie unijnych aspiracji społe-

czeństwa ukraińskiego i pogłębianie relacji NATO

– Ukraina należą do priorytetów polskiej polityki

zagranicznej.

Realizacja tych dążeń prowadzi jednak

poprzez dobrą współpracę bilateralną i konsekwent-

ne wdrażanie reform wewnętrznych, a także prze-

strzeganie europejskich standardów demokratycz-

nych przez Ukrainę.

Dodatkowym impulsem dla

pogłębienia współpracy bilateralnej powinna być or-

ganizacja przez Polskę i Ukrainę Mistrzostw Europy

nym przedsięwzięciom rozwijane są przede wszyst-

kim kontakty międzyludzkie – w wymiarze społecz-

nym, kulturalnym i gospodarczym.

Polsce zależy na utrzymaniu dobrych, pragma-

tycznych stosunków z Rosją na zasadach wzajemno-

ści.

Dzięki pozytywnej dynamice w tych relacjach

możliwa jest intensyﬁkacjadialogupolitycznegoikon-

taktów gospodarczych.

Rosja zabiega także o zbliże-

nie z Europą.

Obecnie wynika to przede wszystkim

z oﬁcjalnego programu modernizacji tego kraju, ma-

jącego głównie wymiar naukowo-techniczny.

Dlatego

też Polska popiera wysiłki Rosji w celu spełnienia

warunków związanych z członkostwem w OECD.

Wsparcie Polski dla reform w Rosji powinno polegać

też m.in. na zaakcentowaniu przez Warszawę swojej

wizji unijnego Partnerstwa dla Modernizacji.

Wizja

ta będzie opierać się nie tylko na transferze techno-

logii, ale też na wspieraniu budowy państwa prawa

318

i pluralizmu politycznego.

Probierzem dla jej prak-

tycznej realizacji może być umowa o małym ruchu

granicznym z obwodem królewieckim.

Polska popie-

ra także możliwie szybką ﬁnalizacjęnegocjacjiwspra-

wie zawarcia nowego porozumienia UE – Rosja, umo-

wy całościowej, obejmującej także kwestię dotyczącą

wzajemnej ochrony inwestycji, oraz rozpoczęcie ne-

gocjacji w sprawie zawarcia umowy o wolnym handlu

UE – Rosja.

Kluczowe dla zbliżenia Rosji i całego

wschodniego sąsiedztwa z Unią Europejską jest rów-

nież systematyczne procedowanie z liberalizacją re-

żimów wizowych.

Powinno się ono jednak odbywać

na bazie wzajemności i co najmniej równoległości dla

państw Partnerstwa Wschodniego i Rosji.

Północ.

Mając na uwadze, że kooperacja wokół

Bałtyku z zagadnień dotyczących ochrony środowi-

ska wyraźnie przesunęła się w kierunku rozwijania

nowoczesnych technologii, budowy odpowiadających

współczesnym standardom systemów edukacji, a tak-

że tworzeniu coraz silniejszych powiązań gospodar-

czych, Polska nadal pragnie w pełni uczestniczyć

w tych procesach.

Szczególnie istotna w tej materii

jest Rada Państw Morza Bałtyckiego (RPMB), w któ-

rej dokonuje się przemiana z proﬁlustricteekologicz-

nego na bardziej ogólny – dotyczący efektywnej go-

spodarki.

Państwa nordyckie dowiodły, że fundamen-

tem rozwoju są wiedza o efektywnej gospodarce,

nowoczesny system kształcenia czy ogólna troska

o jakość życia.

Nie bez znaczenia są szanse rozwojo-

we związane z powiązaniem nowoczesnej gospodarki

z zielonymi technologiami.

Są to elementy szerszego

procesu, w ramach którego ważną rolę odgrywa stra-

tegiczny sojusz cywilizacyjny Polski ze Szwecją.

Jest

on sposobem na myślenie o Europie Środkowej w spo-

sób szerszy niż w kategoriach Wschód –Zachód.

W sferze politycznej Polska stoi przed podobnymi

wyzwaniami jak jej północni sąsiedzi.

Z Litwą, Łotwą

i Estonią łączy Polskę wiele wspólnych poglądów i

interesów, szczególnie na sprawy wschodnie, bezpie-

czeństwo euroatlantyckie czy rozwój UE.

W stosunkach z Litwą celem na najbliższe lata

jest budowa partnerstwa w oparciu o pragmatyzm,

wzajemny szacunek i respektowanie umów między-

narodowych, także w dziedzinie traktowania mniej-

szości narodowych.

Doświadczenia Estonii w zakresie e-administracji

oraz bezpieczeństwa cybernetycznego są dla Polski

inspirujące.

W 2011 r. Polska została członkiem Cen-

trum Doskonalenia Obrony przed Cyberatakami.

Aktywne uczestnictwo w pracach centrum umożliwi

zmierzenie się z wyzwaniami w nowych przestrze-

niach bezpieczeństwa.

Południe.

Polska i jej południowi sąsiedzi nadal

są na etapie doganiania Europy Zachodniej i Północ-

nej pod względem jakości życia swoich obywateli

i rozwoju gospodarczego.

Najważniejsze wspólne cele Polski, Czech, Słowa-

cji i Węgier zostały zrealizowane: wszystkie te pań-

stwa są członkami UE i NATO.

Wspólna perspekty-

wa tej części Europy nie zawsze ma okazję zaistnieć,

ale możliwa jest jej rekonstrukcja w oparciu o nowe

cele i projekty.

W świetle narastającej konkurencji zewnętrznej

i długofalowych skutków kryzysu gospodarczego na-

leży dążyć do umacniania wspólnego głosu państw

Grupy Wyszehradzkiej, krzewić poczucie wspólnoty

interesów oraz podejmować działania na rzecz kon-

solidacji stanowisk w kwestiach politycznych.

Okazją

do nadania nowej dynamiki współpracy środkowoeu-

ropejskiej będzie polska prezydencja w Grupie Wy-

szehradzkiej, rozpoczynająca się w drugiej połowie

2012 r.

Ważną rolę w tym procesie odgrywa współpraca

gospodarcza, handlowa i inwestycyjna.

Polska, Cze-

chy, Słowacja i Węgry potrzebują wspólnych rozwią-

zań nie tylko dla swych partykularnych korzyści.

Potrzebują ich także dla prowadzenia efektywnej po-

lityki europejskiej.

To dlatego na uwagę zasługuje

m.in. idea spotkań Grupy Wyszehradzkiej (V4) przed

posiedzeniami Rady Europejskiej, która zrodziła się

w 2009 r.

Powinna ona być kontynuowana również

w kontekście negocjacji wieloletnich ram ﬁnanso-

wych UE.

Duże uzależnienie państw Grupy Wyszeh-

radzkiej od jednego dostawcy ropy i gazu ziemnego

powoduje, że bezpieczeństwo energetyczne staje się

obszarem współpracy V4.

Sprawą tą zajmuje się,

utworzona decyzją premierów Grupy Wyszehradzkiej

w 2009 r., grupa wysokiego szczebla ds. energetyki.

Istnieje również duże zapotrzebowanie na wspólne

projekty energetyczne, np. ulepszenie systemu zachęt

dla inwestorów stosujących innowacyjne rozwiązania

energetyczne etc.

Zwiększenie integracji środkowo-

europejskiego rynku energii w połączeniu z większy-

mi i bardziej efektywnymi nakładami na B+R będzie

dobrym rozwiązaniem w tym zakresie.

Ważne jest również, aby państwa skupione w Gru-

pie Wyszehradzkiej nie ograniczały współpracy w ra-

mach tej struktury tylko do swojego grona.

Dzięki

otwartości modelu V4+ możliwa jest kooperacja tak-

że z innymi partnerami europejskimi.

Utworzono już

model takich kontaktów z państwami bałtyckimi,

Rumunią, Bułgarią, Ukrainą.

Współpraca GW z pań-

stwami trzecimi w formule V4+, choć dotyczy przede

wszystkim państw w regionie Europy Środkowo-

-Wschodniej i Południowo-Wschodniej, nie ogranicza

się jedynie do najbliższego sąsiedztwa.

Istotne są tak-

że kontakty GW z Radą Nordycką i Beneluksem.

Wykorzystanie położenia geograﬁcznegoPol-

ski.

Dla pełnego rozwoju społeczno-gospodarczego Pol-

ski, dostępności miast, portów morskich oraz obszarów

oddalonych od głównych ośrodków życia społeczno-go-

spodarczego kraju, kluczowe będą rozwiązania wzmac-

niające integrację polskiego systemu transportowo-ko-

munikacyjnego w ramach europejskiej sieci transporto-

wo-komunikacyjnej zarówno w układzie wertykalnym,

jak i horyzontalnym.

Istotne znaczenie ma m.in. układ

północ – południe z możliwością wykorzystania poten-

cjału basenów Morza Bałtyckiego i Morza Śródziemne-

go.

Wymaga to wieloletnich działań właściwych pod-

miotów z wykorzystaniem aktywności dyplomacji.

Ważne

319

jest spójne i jednomyślne działanie, którego kierunki

powinny wynikać z dokumentów strategicznych rozwo-

ju kraju.

Aktywność globalna.

Skoncentrowanie na re-

gionie, Unii Europejskiej i jej sąsiedztwie nie ozna-

cza, że Polska nie ma, choćby selektywnych, ambicji

globalnych.

Aby rozwój Polski był w dalszym ciągu

intensywny, jakość życia w Polsce osiągnęła poziom

państw nordyckich, a gospodarka – państw Europy

Zachodniej, należy rozwijać współpracę z państwami

pozaeuropejskimi oraz organizacjami międzynarodo-

wymi i globalnymi.

Obecność przedstawicieli Polski

w organizacjach, takich jak Międzynarodowy Fun-

dusz Walutowy, Bank Światowy, Organizacja Współ-

pracy Gospodarczej i Rozwoju czy Światowa Organi-

zacja Handlu, oraz realny wpływ na ich procesy de-

cyzyjne będą dla Polski istotne.

Ważne są także pozaeuropejskie regiony świata,

zwłaszcza te w najbliższym sąsiedztwie Europy.

Pol-

ska jest aktywna w obliczu przemian zachodzących

wzorcami transformacyjnymi, Polska wspiera prze-

miany modernizacyjne i demokratyzacyjne w Tune-

zji, Egipcie i Libii.

Polska będzie nadal wspierać dzia-

łania społeczności międzynarodowej zmierzające do

kompleksowego rozwiązania konﬂiktu izraelsko-

-arabskiego, w oparciu o ideę współistnienia obok

siebie dwóch państw (two-state solution), zaakcepto-

waną przez obie strony konﬂiktu i popartą przez

członków kwartetu bliskowschodniego.

Na świecie rośnie znaczenie regionu Azji i Pacy-

ﬁku.

Dlatego istotne jest, aby Polska budowała w kra-

jach tego regionu pozytywny wizerunek ważnego

członka UE, zdolnego do wpływania na jej politykę

zewnętrzną.

Rosnące znaczenie ma współpraca bila-

teralna m.in. z Chinami, naszym największym part-

nerem gospodarczym w Azji, Indiami, Japonią czy

Koreą Południową.

Państwa te są zainteresowane

także, aby rozwijać kontakty handlowe i gospodarcze

w zróżnicowanych sektorach: od infrastruktury, sek-

tora ﬁnansowego, przez turystykę, aż po przemysły

kreatywne.

Potrzebny jest również rozwój współpra-

cy ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-

-Wschodniej (ASEAN), najważniejszym regionalnym

centrum integracji w tym obszarze.

Ameryka Łacińska to także ważny obszar zaan-

gażowania Polski.

Istotne są przede wszystkim pro-

jekty z zakresu polityki klimatycznej i energetycznej,

a także rozbudowywanie relacji gospodarczych,

przede wszystkim z Brazylią, Argentyną, Meksy-

kiem, Chile oraz Peru.

Zadania:

— kontynuacja współpracy w ramach Trójkąta

Weimarskiego (przede wszystkim przyszłość UE,

WPBiO, polityka wschodnia, zarządzanie polityczno-

-gospodarcze w UE, wzmacnianie wymiaru społecz-

no-kulturalnego);

— uatrakcyjnienie oferty Partnerstwa Wschod -

niego i wzmocnienie siły oddziaływania tego progra-

mu na transformację państw Europy Wschodniej

i Kaukazu Południowego, m.in. poprzez liberalizację

bądź zniesienie reżimów wizowych; wspieranie budo-

wy obszaru demokracji i stabilności na wschód od

Polski oraz rozwój wymiany kulturalnej;

— rozwój partnerstwa strategicznego z Ukra -

iną: wspieranie procesu przyjmowania umowy sto-

warzyszeniowej z UE i negocjacji liberalizacji reżi-

mu wizowego UE – Ukraina oraz realizacji reform

wewnętrznych;

— wykorzystanie wzorców Szwecji i innych państw

nordyckich w zakresie modernizacji i innowacyjności

gospodarki;

— znalezienie nowych płaszczyzn współpracy

w ramach Grupy Wyszehradzkiej i szerzej (wspólne

projekty energetyczne, wypełnienie treścią formuły

V4+ etc.) – próba budowy wspólnej, środkowoeuro-

pejskiej perspektywy, w tym ścisłej współpracy w sferze

bezpieczeństwa i stabilności w regionie, m.in. z Ru-

munią i Bułgarią;

— promowanie i wspieranie wzrostu wzajemnej

wymiany handlowej i inwestycji, w tym w państwach

pozaeuropejskich, ze szczególnym uwzględnieniem

Azji;

— budowa pragmatycznych stosunków politycz -

nych i gospodarczych z Rosją;

— opracowanie planu działań na rzecz wzmocnie -

nia pozycji Polski w międzynarodowych organiza-

cjach mających w rosnącym stopniu wpływ na decy-

zje ekonomiczne, ﬁnansowe, konkurencyjność i bez-

pieczeństwo gospodarcze poszczególnych regionów

świata oraz przygotowanie mechanizmu koordynacji

tych działań.

Współpraca rozwojowa, promocja demokracji

i praw człowieka

Polska uznaje współpracę rozwojową za kluczową

dla budowy dobrobytu i stabilności na świecie.

Sku-

teczniejszemu wypełnianiu zadań z zakresu pomocy

rozwojowej będą służyć przepisy uchwalonej w 2011 r.

ustawy o współpracy rozwojowej.

Polskie władze i organizacje pozarządowe dekla-

rują wolę zaangażowania we współpracę rozwojową

i świadczenie pomocy humanitarnej na znacznie

większą skalę.

Podjęto w tym zakresie szereg zobo-

wiązań politycznych, m.in. aktywniejszego wsparcia

realizacji Milenijnych Celów Rozwoju ONZ

1)

.

Polska

chce z jednej strony zmodernizować swoje podejście

do pomocy rozwojowej, z drugiej – stać się jednym

z ważnych podmiotów europejskich w tym zakresie.

Istotne będzie również opracowanie średniookre-

sowych celów polskiego systemu współpracy roz-

wojowej, które określą obszary geograﬁczne i te-

matyczne wsparcia udzielanego ze środków pu-

blicznych.

Na działania realizowane w krajach Part-

nerstwa Wschodniego przeznaczonych zostanie od

2013 r. ponad 60% środków z polskiej pomocy roz-

1)

Polska jest również sygnatariuszem deklaracji paryskiej

z 2005 r. w sprawie skuteczności pomocy oraz Europejskiego

Konsensusu na rzecz Rozwoju, również z 2005 r.

320

wojowej na rzecz krajów Partnerstwa Wschodnie-

go.

Jednocześnie główny nacisk polskiej pomocy

położony zostanie na realizację działań wspierają-

cych demokratyzację oraz transformację w poszcze-

gólnych krajach (ponad 60% środków).

Polska może poszczycić się szeregiem organizacji

pozarządowych, które silnie angażują się we współ-

pracę rozwojową.

Z drugiej strony państwo powinno

wziąć na siebie ciężar koordynacji i kontaktów z rzą-

dami adresatów pomocy.

Tylko wspólne działanie

może przynieść wymierne efekty, które dla Polski

byłyby urzeczywistnieniem idei solidarności, tym

razem w wymiarze globalnym.

Zagwarantowanie przestrzegania praw człowieka

i wolności obywatelskich jest w pełni możliwe wy-

łącznie w ustrojach demokratycznych, poprzez urze-

czywistnienie rządów prawa i podmiotowości obywa-

teli.

Demokracje oparte na społeczeństwach obywa-

telskich to także najbardziej wiarygodna gwarancja

pokoju i stabilności w środowisku międzynarodo-

wym.

Polska będzie współkształtować takie środowi-

sko i wspierać dwustronne oraz wielostronne działa-

nia na rzecz promocji demokracji i poszanowania

praw człowieka oraz międzynarodowych mechani-

zmów kontrolnych w tej dziedzinie.

Szczególnie istotny dla Polski jest obszar wschod-

niego sąsiedztwa, gdzie te programy mogą uzupeł-

niać działania m.in. w ramach Partnerstwa Wschod-

niego UE.

Dlatego będziemy wspierać działalność

Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji (Eu-

ropean Endowment for Democracy), który powstał

z inicjatywy Polski.

Istotne są również działania na rzecz stabilności,

realizowane przez OBWE.

Ich nieodłącznym elemen-

tem jest troska o przejrzysty i uczciwy proces wybor-

czy w państwach członkowskich.

W Warszawie znaj-

duje się siedziba Biura Instytucji Demokratycznych

i Praw Człowieka (ODIHR), którego działania w sfe-

rze monitorowania i wspierania demokratycznych

wyborów są nie do przecenienia.

Zadania:

— rozwinięcie działania Polskiej Fundacji Mię -

dzynarodowej Współpracy na Rzecz Rozwoju „Wie-

dzieć Jak”, której głównym zadaniem jest wsparcie

przemian demokratycznych na świecie i promocja

polskiego doświadczenia transformacyjnego;

— zawarcie społeczno-politycznego konsensu co

do wielkości polskiej pomocy rozwojowej (ODA) do

2015 r.;

— ponowne zdeﬁniowaniepriorytetowychkrajów

i regionów, na rzecz których Polska będzie się anga-

żować, wraz z jasnym uzasadnieniem wyborów;

— wypracowanie długookresowych zasad współ -

pracy administracji rządowej z organizacjami poza-

rządowymi zajmującymi się pomocą rozwojową;

— współkształtowanie programów demokratyza -

cji i promocji praw człowieka, m.in. we wschodnim

sąsiedztwie, poprzez aktywność w ramach ONZ,

Wspólnoty Demokracji, Rady Europy i OBWE;

— promocja instytucji i międzynarodowych me -

chanizmów kontrolnych służących ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności obywatelskich.

Promocja Polski za granicą

Skuteczna promocja Polski jest jednym z najważ-

niejszych zadań nowoczesnej polskiej dyplomacji.

Celem jest wykreowanie za granicą zarówno marki

ogólnonarodowej, jak i dobrych marek branżowych.

Hasło „Polska” powinno kojarzyć się na świecie z kra-

jem, który warto odwiedzić, w którym warto inwe-

stować, z krajem z ciekawymi ludźmi, kulturą i tra-

dycją.

Polska powinna być postrzegana jako partner

gwarantujący najwyższą jakość wykonywanych usług

i towarów.

O wizerunek należy jednak stale dbać.

Służyć

temu będzie konsekwentna kampania promocyjna

Polski, oparta na zróżnicowanych narzędziach, od

konferencji naukowych, poprzez festiwale kultural-

ne, po uczestnictwo w wielonarodowych przedsię-

wzięciach gospodarczych.

Aby traﬁć do szerokiego

kręgu odbiorców: przedsiębiorców, studentów, na-

ukowców, dziennikarzy, operatorów kultury i polity-

ków, kampania ta uwzględni różnorodność środków

przekazu (nie tylko główne stacje telewizyjne i radio-

we, ale też media niszowe, proﬁlowane, branżowe,

często obecne jedynie w Internecie).

Istotne znaczenie w budowie odpowiedniego wi-

zerunku kraju mają edukacja i nauka.

Dlatego nadal

wspierane będą inicjatywy organizowania katedr

i studiów uniwersyteckich o Polsce oraz kursów ję-

zyka polskiego w innych krajach.

Ważne będą rów-

nież działania zachęcające obcokrajowców do podej-

mowania studiów i pracy naukowej w Polsce (stypen-

dia naukowe, granty etc.).

Kultura i jej rozpoznawalność są decydującymi

czynnikami w kontekście promocji Polski.

W tym

ujęciu niezastąpioną rolę będą odgrywać instytucje

wspierające polską kulturę za granicą – m.in. insty-

tuty polskie i Instytut Adama Mickiewicza, od któ-

rych oczekiwana będzie jeszcze większa aktywność

i innowacyjność.

Pomimo kryzysu gospodarczego obserwuje się

tendencję wzrostową w sferze bezpośrednich inwe-

stycji zagranicznych (BIZ).

Polska wciąż znajduje się

wśród pierwszej dziesiątki krajów europejskich, do

których napływają bezpośrednie inwestycje zagra-

niczne.

Szczególny wpływ ma stale wzrastający po-

ziom kapitału intelektualnego i kreatywnego w Pol-

sce – i to między innymi wokół niego należy budować

markę ogólnonarodową.

Dogodne położenie w centrum Europy i na skrzy-

żowaniu jej głównych szlaków komunikacyjnych

sprawia również, że z Polski można eksportować to-

wary do wszystkich krajów europejskich i w ten spo-

sób dotrzeć do ponad pół miliarda konsumentów.

Co

istotne, potencjał inwestycyjny Polski i całego regio-

nu Europy Środkowo-Wschodniej rośnie.

Konkuren-

cja gospodarcza pomiędzy krajami jest jednak duża

i będzie się zwiększać.

Przedsiębiorstwa i samorządy

powinny zatem cieszyć się wparciem organów admi-

321

nistracji państwa polskiego.

Niezbędna jest w tym

zakresie konstruktywna współpraca Ministerstwa

Spraw Zagranicznych i Ministerstwa Gospodarki oraz

innych instytucji państwowych w celu osiągnięcia

efektu synergii.

W ekspansji ekonomicznej Polski istotną rolę od-

grywa także promocja rynku kapitałowego.

Zwięk-

szająca się liczba spółek notowanych na Giełdzie

dza rosnące zainteresowanie emitentów naszym ryn-

kiem, a kolejne oferty spotykają się z coraz większym

popytem wśród inwestorów zarówno krajowych, jak

i zagranicznych.

Polskie placówki będą intensywniej pracować na

rzecz polskich interesów gospodarczych za granicą.

Każda otrzyma zadanie naszkicowania i regularnego

aktualizowania gospodarczej mapy państwa przyj-

mującego.

Ponadto, poprzez współpracę z organiza-

cjami samorządu gospodarczego, należy wypracować

skuteczne sposoby dzielenia się pozyskanymi przez

placówki informacjami z ﬁrmami.

Wskazane jest

wspieranie m.in. przedsiębiorstw o dużym potencjale

technologicznym i innowacyjnym.

Polska jest dla turystów atrakcyjnym krajem, który

ma coraz więcej do zaoferowania.

Zasadne jest promo-

wanie unikatowych miejsc, które związane są z historią

i dziedzictwem narodowym oraz dorobkiem cywiliza-

cyjnym Polski.

Działaniem wspomagającym powinno

być wykorzystywanie do przyciągnięcia rzeszy tury-

stów różnego rodzaju wydarzeń, które mają miejsce

w Polsce – w okresie 2012–2016 r. będą to Mistrzostwa

pejska Stolica Kultury Wrocław 2016.

Zadania:

— wypracowanie hasła i kampanii promujących

Polskę za granicą poprzez różnorodne narzędzia,

środki przekazu i grupy adresatów;

— prowadzenie jednolitej polityki komunikacyjnej

oraz utrzymanie spójności działań promocyjnych,

przy jednoczesnym zachowaniu wielu podmiotów za-

angażowanych w promowanie Polski poza granicami

kraju;

— utworzenie efektywnego systemu (gospodarka,

kultura, edukacja, turystyka etc.) promocji Polski za

granicą oraz wprowadzenie zasad jej koordynacji po-

przez m.in. wzmocnienie współpracy międzyresorto-

wej w tym zakresie;

— działanie na rzecz systematycznego podwyż -

szania poziomu bezpośrednich inwestycji zagranicz-

nych;

— działanie na rzecz wzmocnienia roli Warszawy

jako regionalnego centrum ﬁnansowego Europy

Środkowo-Wschodniej.

Polonia i Polacy za granicą

Sprawy polonijne zajmują istotne miejsce w sto-

sunkach dwustronnych Polski z państwami, w któ-

rych przebywają duże zbiorowości emigrantów z Polski

i osób polskiego pochodzenia lub mniejszości polskie.

Stopień poszanowania praw i sposób traktowania

polskich mniejszości narodowych lub polskich grup

etnicznych w znaczący sposób wpływa na stosunki

z tymi państwami.

W celu zapewnienia przestrzega-

nia tych praw Polska będzie korzystała ze wszystkich

narzędzi prawnych i dyplomatycznych.

Głównym zadaniem polityki polonijnej jest budo-

wanie wzajemnie korzystnej współpracy między Pol-

ską i wywodzącą się z niej diasporą.

Państwo polskie na różne sposoby wspiera Polonię

i Polaków za granicą, zyskując ich zaangażowanie

w realizację i promowanie interesów Polski, tym sku-

teczniejsze, im mocniejsza jest ich pozycja.

Z drugiej

strony w interesie polskiej diaspory jest wsparcie

jej pozycję w krajach zamieszkania.

Do spraw najważniejszych dla skutecznej współ-

pracy należy zgromadzenie odpowiedniej wiedzy, po-

szerzenie kręgu odbiorców naszych przekazów i uno-

wocześnienie sposobów dotarcia do nich.

Analiza sytu-

acji dotychczasowej unaoczniła, że olbrzymia część

przekazu do Polonii realizowana jest w języku pol-

skim.

Tymczasem co najmniej 70% polskiej diaspory

w świecie, większość osób świadomych swego polskie-

go rodowodu, zainteresowanych Polską i jej kulturą,

a także otwartych na kontakty i współpracę, języ-

kiem tym już nie włada.

Nie zamierzamy rezygnować ze współpracy z żad-

nym z pokoleń składających się na współczesna Po-

lonię: ani z najnowszymi migrantami, ani z emigran-

tami, którzy osiedlili się za granicą kilkadziesiąt lat

temu, ani z ich potomkami, którzy często określają

się jako Amerykanie, Kanadyjczycy czy Francuzi

polskiego pochodzenia.

Nowym elementem prowa-

dzonej polityki jest nawiązanie współpracy z Polonią

rozproszoną, często w znacznym stopniu zintegrowa-

ną ze społeczeństwami krajów zamieszkiwania, a tym

samym lepiej i mocniej w nich osadzoną.

Specyﬁczna

i wymagająca odrębnego podejścia jest sytuacja Po-

laków na Wschodzie.

Nadal wymagają oni przede

wszystkim wsparcia (politycznego, organizacyjnego,

a także ﬁnansowego),zarównowstaraniachopełnię

należnych im jako mniejszościom praw, jak i w zaspo-

kajaniu zrodzonych z polskiego rodowodu potrzeb.

Podstawową rolę w przekazywaniu Polonii, a za

jej pośrednictwem społeczeństwom krajów osiedle-

nia, wiedzy o Polsce mogą odegrać trzy obszary

współpracy: kultura – poprzez jak najszersze propa-

gowanie i udostępnianie kultury polskiej, nauka

– w tym sięganie po autorytet pracujących za grani-

cą wybitnych jej twórców, gospodarka – poprzez no-

woczesną promocję potencjału gospodarczego Polski

i ofertę współpracy z przedstawicielami Polonii w róż-

nych krajach.

Zadania:

— zapewnienie Polakom i Polonii za granicą moż -

liwości funkcjonowania w ramach prawnych gwaran-

tujących kultywowanie polskości oraz respektowanie

przez państwa zamieszkania odpowiednich norm i stan-

dardów;

— zidentyﬁkowaniecelówpolskiejpolitykizagra -

nicznej zbieżnych z interesami Polonii i Polaków za

322

granicą oraz zaproponowanie współpracy w urzeczy-

wistnianiu tych celów dla dobra Polski i jej pozytyw-

nego wizerunku za granicą;

— wzmocnienie społecznej integracji Polonii i Po -

laków za granicą oraz ich politycznej mobilizacji:

włączenie w miejscowe społeczności na poziomie po-

litycznym (wybory lokalne, udział w partiach poli-

tycznych), kulturowym, językowym i pracowniczym

w państwach pobytu;

— sprzyjanie generowaniu aktywności obywatel -

skiej i nowych form prowadzenia działalności spo-

łecznej wśród Polaków na Wschodzie;

— uatrakcyjnienie i rozszerzenie przekazu pol -

skich mediów publicznych dla zagranicy oraz wspar-

cie instytucji państwa dla mediów polonijnych;

— usprawnienie istniejących i tworzenie nowych

form upowszechniania języka polskiego i wiedzy o Pol-

sce, w tym tworzenie i sponsorowanie ośrodków stu-

diów polskich na czołowych uniwersytetach;

— pełne wykorzystanie zmienionego systemu ﬁnan -

sowania polityki polonijnej, aby środki ﬁnansowe były

lepiej podporządkowane interesom Polski i jednocześnie

lepiej służyły Polonii i Polakom za granicą;

— wspieranie ochrony dziedzictwa kulturowego

za granicą.

Służba zagraniczna

Wyzwania, z jakimi przyjdzie się zmierzyć w naj-

bliższych latach, sprawiają, że szczególnie istotna

staje się kwestia dalszej modernizacji polskiej służby

zagranicznej.

Od efektywności i powodzenia tego

procesu zależeć będzie skuteczna realizacja długofa-

lowych priorytetów polskiej polityki zagranicznej

i misji Ministerstwa Spraw Zagranicznych: Polsce –

Polityka zagraniczna już dawno wyszła poza ramy

wąsko rozumianej dyplomacji.

W jej prowadzenie

i realizację zaangażowane jest coraz więcej podmio-

tów.

Nie do przecenienia jest rola MSZ jako organu

stojącego na straży spójności polskiej polityki zagra-

nicznej, koordynującego działalność innych resortów,

urzędów i instytucji.

Dlatego w najbliższych latach

usprawniane będą mechanizmy koordynacyjne w celu

jak najlepszej realizacji interesów bezpieczeństwa

i rozwojowych Polski.

Współczesna dyplomacja musi łączyć umiejętność

zarządzania informacjami ze zdolnością do konkuro-

wania w złożonym środowisku globalnym.

Jednym

z pierwszych poważnych sprawdzianów polskiej służ-

by zagranicznej jest współdziałanie z Europejską

Służbą Działań Zewnętrznych.

Ważne będzie zapew-

nienie odpowiedniego udziału Polaków w struktu-

rach i zagranicznych reprezentacjach UE, a także

zwiększenie obecności w kluczowych organizacjach

międzynarodowych (ONZ, OECD, NATO etc.).

Zwiększenie efektywności dyplomacji wiąże się

z szeregiem nowych rozwiązań.

Coraz szerszy wy-

miar ma wspólne z innymi państwami wykorzysty-

wanie placówek dyplomatycznych, dzięki czemu moż-

liwe są zwiększenie oszczędności oraz wymiana do-

świadczeń i dobrych praktyk z partnerami.

Funkcjo-

nujący od 2010 r pierwszy wspólny konsulat państw

Grupy Wyszehradzkiej w Kapsztadzie dał impuls do

kolejnych tego typu działań.

Intensywnie rozwija się

już współpraca bilateralna polsko-czeska, polsko-

-szwedzka i polsko-węgierska w tym zakresie.

Roz-

wiązania takie będą stosowane wszędzie tam, gdzie

micznymi.

W MSZ realizowany jest proces restrukturyzacji

bazy materialnej służby zagranicznej, dzięki czemu

ograniczone zostaną koszty utrzymania, a środowi-

ska pracy będą bardziej dostosowane do lokalnych

warunków i wymogów.

Jednocześnie podejmowana

jest budowa nowych bądź przebudowa istniejących

placówek i rezydencji w Waszyngtonie, Berlinie, Lon-

dynie, Sztokholmie.

Trwają również inwestycje

w Wilnie, Tbilisi i Bagdadzie.

Jednakże to od kompetencji kadr dyplomatycz-

nych w dużej mierze zależy, czy polska dyplomacja

będzie efektywna, czy będzie pozytywnie wpływać

na realizację interesów narodowych i celów rozwojo-

wych państwa.

Proces szkolenia wymaga systemo-

wego i elastycznego podejścia, większego umiędzy-

narodowienia i współpracy z państwami partnerski-

mi.

W ramach zdobywania umiejętności, kluczowy

powinien być nacisk położony na poszerzenie wiedzy

ekonomicznej, nowoczesnych technik zarządzania

oraz wzmocnienie kompetencji miękkich, takich jak

zdolność do negocjacji i skutecznej perswazji, umie-

jętność selekcji informacji itd.

Niezbędne jest, aby

wiedza i umiejętności były odpowiednio wykorzysty-

wane przy użyciu nowoczesnych środków komunika-

cji.

Konsekwentnie realizowany będzie proces infor-

matyzacji służby zagranicznej przy wzroście wyko-

rzystania technik geoinformatycznych.

Efektem procesu modernizacji powinno być posia-

danie kreatywnej i dobrze zorganizowanej dyplomacji,

opartej na prawidłowym doborze kadr, nowoczesnej

organizacji i odpowiednim poziomie ﬁnansowania.

Zadania:

— dokończenie I etapu procesu modernizacji in -

frastruktury placówek;

— stałe doskonalenie instrumentarium infor -

matycznego i dalsze doskonalenie zarządzania in-

formacją;

— usprawnienie mechanizmów koordynacji współ -

pracy międzynarodowej resortów, urzędów i instytucji;

— zapewnienie obecności polskich dyplomatów

w ESDZ na poziomie odpowiadającym potencjałowi

naszego kraju;

— oparcie nowoczesnej dyplomacji o nowe, efek -

tywne regulacje;

— racjonalizacja zatrudnienia;

— dalsza cyfryzacja ministerstwa, w tym pozy -

skanie zdolności satelitarnych;

— regionalizacja zdolności księgowych i admini -

stracyjnych.

323

Poseł Maciej Banaszak

(Klub Poselski Ruch Palikota)

Szanowny Panie Prezydencie!

Panie Marszałku!

wie!

Odnosząc się do wystąpienia pana ministra Ra-

dosława Sikorskiego, chciałbym zwrócić uwagę na

najistotniejsze kwestie z punktu widzenia reprezen-

towanego przeze mnie Ruchu Palikota.

Polska silna

w Unii, jako wiarygodny sojusznik w NATO, otwarta

na różne wymiary współpracy regionalnej, ze sku-

teczną służbą zagraniczną – czy tych obietnic nie

słyszymy już kolejny raz?

Powinniśmy zadać sobie jakże fundamentalne

pytanie o styl naszego uczestnictwa w Unii Europej-

skiej.

To nigdzie indziej, jak w strukturach Unii,

kreowana jest polityka zagraniczna i to z Unią Eu-

ropejską liczą się światowi gracze.

W dzisiejszej rze-

czywistości to umiejętność sprawnego funkcjonowa-

nia w zjednoczonej Europie przekłada się na możli-

wość efektywnego kierowania własną polityką zagra-

niczną.

Kaczki dziennikarskie o objęciu stanowiska

szefa Komisji Europejskiej przez Donalda Tuska nie

są sposobem kreowania polityki zagranicznej.

Ruch Palikota wychodzi z założenia, że Polska

powinna być państwem silnym w Europie nie tylko

z powodu kontrowersyjnych wypowiedzi polityków

(jak choćby wystąpienie ministra Sikorskiego w Ber-

linie), ale także ze względu na umiejętność wykorzy-

stywania pozycji gospodarczej.

Polska polityka za-

graniczna powinna opierać się nie tylko na deklara-

cjach politycznych, ale również na czynnym działa-

niu.

Hasło: Polska jako wiarygodny sojusznik w stabil-

nym ładzie euroatlantyckim w kontekście naszej

pozycji międzynarodowej brzmi sarkastycznie.

Pol-

ska ma uczestniczyć w zwalczaniu terroryzmu i prze-

ciwdziałaniu rozprzestrzeniania broni masowego

rażenia?

Może najpierw warto byłoby choćby zająć jasne

stanowisko w sprawie konﬂiktuwSyrii,Sudanieczy

napięcia izraelsko-irańskiego?

Ostatni raz byliśmy

na pierwszych stronach światowych gazet i serwisów

zagranicznych, kiedy doszło do tragicznej w skutkach

tragedii kolejowej pod Szczekocinami.

Priorytetem polskiej polityki ma być nowoczesna

strategia polonijna, czyli nowa jakość w relacjach z Po-

strze, czy ta strategia obowiązuje również w kontek-

ście Stanów Zjednoczonych?

O wizach szkoda wspo-

minać, bo obiecuje to każdy rząd, a żaden od Millera

poprzez Marcinkiewicza i Tuska nie potraﬁł tego

skutecznie wyegzekwować.

Amerykanie są o wiele

bardziej skuteczni!

Potraﬁli wyegzekwować Irak,

Afganistan i więzienia CIA w Polsce, za co – mamy

nadzieję – Leszek Miller zostanie rozliczony.

Smutne, że ani prezydent, ani premier nie potra-

ﬁą zaistnieć w świadomości Amerykanów.

Możemy

w tej materii zawstydzić obu panów, ponieważ ostat-

nia poważna analiza, jaką „The New York Times”

przeprowadził na temat polskiej polityki, dotyczyła

Ruchu Palikota zdeﬁniowanego jako Sign of a Chan-

ging Poland.

Ruch Palikota postuluje, by Polska otworzyła się

na różne wymiary współpracy regionalnej.

Przecież

mamy ku temu dobry instrument, jakim jest Grupa

Wyszehradzka.

Tu rodzi się jednak pewien problem.

Dzięki polityce rządu przez ostatnie 5 lat Grupa Wy-

szehradzka stała się żywym trupem służącym chyba

w zasadzie tylko dorocznym wyjazdom naszych poli-

tyków do Budapesztu.

Jestem przekonany, że kilku

ministrów obecnego rządu nie jest w stanie wymienić

członków Grupy Wyszehradzkiej, a już tym bardziej

tego, kto w obecnym roku ma jej przewodniczyć, nie

mówiąc już o celach jej działalności.

Nie wiem też,

czy ktokolwiek wie, że ta urokliwa działalność kosz-

tuje podatników tych państw zrzeszonych rokrocznie

ok. 3 mln euro.

Warto byłoby w tym miejscu wspomnieć o jednym

z przyjętych we wtorek przez rząd priorytetów pol-

skiej polityki zagranicznej na lata 2012–2016, mia-

nowicie o służbie zagranicznej.

Celem ma być profe-

sjonalna dyplomacja, oparta na prawidłowym dobo-

rze kadr i funkcjonowaniu struktur służby zagra-

nicznej, poprawa spójności i koordynacji działań

inne organy administracji, instytucje i organizacje

pozarządowe, nowoczesna infrastruktura budująca

wizerunek państwa.

Chciałbym z tego miejsca zapytać, czy przejawem

budowy wizerunku państwa ma być minister Rado-

sław Sikorski, który – kreując się na drugiego Becka

czy Paderewskiego – walczy z niemieckim hotelem

o dostęp do polskiej telewizji?

Może warto byłoby za-

inwestować w bardziej profesjonalną formę promocji

Polski za granicą poprzez wypracowanie jednolitej

kampanii reklamowej, która wpłynie na wzmocnie-

w działaniach PR-owych rząd sobie całkiem nieźle

radzi.

Podsumowując, Polska zasługuje na sprawnie

działające Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które

zadba o interesy Polaków, a także uczyni nas krajem

bardziej konkurencyjnym i mocniej przyciągającym

inwestorów oraz turystów.

Dziękuję.

Poseł Jerzy Borkowski

cie!

Panie Ministrze!

W dzisiejszym pana exposé

usłyszeliśmy, że jest pan najdłużej panującym nam

ministrem.

Tak, to prawda, ale nieprawdą jest to, że

wszystko jest „naj”.

Panie ministrze, sama wiara nie

wystarczy, dla spójnej polityki zagranicznej trzeba

bardziej działań niż deklaracji.

W dzisiejszym moim wystąpieniu chciałbym na-

wiązać do sytuacji naszych rodaków w Unii Euro-

pejskiej.

Wątpliwa jest nasza pozycja w UE, szczegól-

nie sądząc po zachowaniach chociażby prezydenta

324

Francji Sarkozy’ego – informacja z 11 marca 2012 r.,

cytat: Prezydent Francji Nicolas Sarkozy powie-

dział w czasie swojego niedzielnego spotkania z wy-

borcami, że „Europa musi renegocjować układ gra-

niczny z Schengen”, tak by powstrzymać imigrację,

a „jeżeli nie dokona w tej mierze postępów, Francja

zawiesi swoje uczestnictwo w pakcie”.

Powrócił więc

do tego, co mówił już rok temu (uwaga: potem zaczął

się wycofywać, ale w kampanii wyborczej wrócił do

populistycznego tonu).

Jak pan, panie ministrze, zareaguje na te słowa;

Sarkozy’emu chodzi o to, by imigranci spoza Unii,

przybywający zwłaszcza z południa, nie mogli póź-

niej, korzystając z otwartych granic, osiedlać się we

Francji.

Zacytuję fragment traktatu o Unii Europej-

skiej, wprowadzonego do TUE traktatem lizboń-

skim.

Art. 3 ust. 2: „Unia zapewnia swoim obywa-

telom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawie-

dliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwa-

rantowana jest swoboda przepływu osób”.

Rzeczpo-

spolita Polska powinna stanowczo reagować na propo-

zycje rażącego naruszenia fundamentalnych zasad,

na jakich opiera się UE, i na próby naruszenia prawa

traktatowego.

Poza tym skoro Sarkozy podważa sens dalszego

funkcjonowania w obecnej formie jednej z podsta-

wowych swobód UE (swobodnego przepływu osób),

to warto zastanowić się, czy należało aż tak jedno-

znacznie w towarzystwie konserwatywnych premie-

rów państw UE angażować się w jego kampanię

wyborczą (no bo jak można nazwać inaczej to, że

premier Tusk nie znalazł czasu na spotkanie z Fra-

nçois Hollande’em – najprawdopodobniej przyszłym

prezydentem V Republiki Francuskiej).

W informacji ministra za rok 2011 znajdziemy

taki cytat: „Los bratniego i europejskiego narodu

białoruskiego jest nam szczególnie bliski”.

Czy o tej

łoruskim władzom informacji przydatnych w posta-

wieniu oskarżenia względem Alesia Bialackiego?

Czy

w tej sprawie ma pan minister jakieś stanowisko na

ten rok?

Bo samo słowo „przepraszam” nie wystar-

czy.

Stanowisko ministra Sikorskiego było następu-

jące: „Przepraszam w imieniu Rzeczypospolitej.

Ka-

rygodny błąd pomimo ostrzeżeń MSZ.

Zdwoimy wy-

siłki na rzecz demokracji na Białorusi” (info na

Twitterze).

A więc pytam, czy wysiłki zostały zdwo-

jone na rzecz demokracji?

Rzecznik polskiego MSZ:

„Chcę podkreślić, że myśmy przed tego typu próbami

ze strony Białorusi ostrzegali” – powiedział.

Nie wystarczy napisać pisma do prokuratury, na-

kleić znaczek i przekazać list w odpowiednim sekreta-

riacie.

Trzeba jeszcze zadbać, żeby ktoś to pismo potem

przeczytał.

Nie wystarczy mówić „o dużej ostrożności”,

trzeba ją jeszcze zachowywać.

Celem nie jest to, by do-

chodziło do karygodnych sytuacji, za które należy po-

tem przepraszać, ale by takim sytuacjom odpowiednio

wcześnie przeciwdziałać.

Zamiast wyrażania żalu i obu-

rzenia oczekiwać należy profesjonalizmu.

To naprawdę

nie ma pan „pomysłu na Białoruś”.

Kolejny wstydliwy temat to sprawa Holandii.

Gdzie ta europejska solidarność członków UE, skoro

Holendrzy w podły sposób obrażają Polaków tam

pracujących, bo u nas zielonej wyspy niestety nie

było, nie ma i nie będzie?

Geert Wilders, lider par-

tii PVV (Partii Wolności), założył stronę interne-

tową, na której zachęca, by donosić na Polaków.

Stro-

na zaczyna się słowami (tekst oryginalny po holen-

dersku): Czy masz kłopoty z obywatelami z Europy

Środkowo-Wschodniej?

Czy może straciłeś pracę

przez Polaka, Bułgara, Rumuna czy innego środko-

wo-wschodniego Europejczyka?

Chcielibyśmy to usły-

szeć.

Partia Wolności oferuje państwu miejsce na

niniejszej stronie internetowej, aby zgłosić skargi.

Skargi te zbierzemy i przedstawimy tego wyniki

ministrowi spraw społecznych i zatrudnienia.

Ten skrajny przejaw ksenofobii, nawoływanie do

nienawiści na tle narodowym jest szczególnie groź-

ne w Holandii, gdzie wielokrotnie dochodziło do

antypolskich zamieszek.

Co pan zrobił w tej spra-

wie, panie ministrze, co pan zamierza zrobić dla

ocieplenia wizerunku Polaka w Europie?

Po półrocznym okresie naszej prezydencji można

by oczekiwać, iż mamy na tyle silną pozycję, by nie

dopuszczać do tego, by znaczący politycy nawoływa-

li do nienawiści przy cichej zgodzie (demokratyczne-

go, ale czy praworządnego?) rządu holenderskiego

oraz rządów innych państw UE.

Nie chodzi o wyda-

nie nic nieznaczącego oświadczenia, ale o to, by rzą-

dy popierające ksenofobiczne wypowiedzi miały

świadomość, że zgoda na dyskryminację, narusza-

nie praw człowieka i obywatela doprowadzi do ich

izolacji na arenie międzynarodowej.

Rząd polski

powinien wymóc na innych państwach Unii, by sta-

nowczo reagowały na milczące przyzwolenie rządu

holenderskiego dla działań Wildersa.

I znowu – tak

naprawdę nie ma pan pomysłu na Holandię.

Sytuacja Polaków na Litwie.

Ponad 210 tys. Pola-

ków (co stanowi ponad 6,5%).

Chodzi o spektakular-

ną akcję premiera w czasie ostatniej kampanii wy-

borczej.

Po wielkim proteście Polaków na Litwie

przeciwko nowej ustawie oświatowej (m.in. matura

obowiązkowa z języka litewskiego dla Polaków na

tym samym poziomie, co w szkołach litewskich; od-

notowywane przez Polonię przypadki prześladowa-

nia Polaków ze względu na używanie języka polskie-

go; problemem cały czas jest sprawa pisowni polskich

nazwisk) premier pojechał na Litwę, gdzie w koście-

le w Wilnie wygłosił pamiętne słowa: „Relacje Polski

z Litwą będą tak dobre, jak relacje rządu litewskiego

z polską mniejszością”.

Takie akcje, choć pomagają

zdobyć punkty w kampanii wyborczej, nie rozwiązu-

ją konkretnych problemów.

Potrzebne są negocjacje

– twardo podkreślając swoje interesy – a nie wyjazd

na Litwę i mocne uderzenie pięścią w stół.

Jakie są obecnie relacje, najlepiej wyrażają słowa

komentarza Adama Michnika.

Jakie są te relacje,

opisał Adam Michnik w komentarzu w ostatnim so-

botnim wydaniu „GW”: „Ignorancja i podejrzliwość

325

są mieszaniną piorunującą.

Niestety, tak dziś ewolu-

ują stosunki polsko-litewskie.

Wraca język wrogości,

urazów, szantażu”.

(Uwaga: komentarz Michnika był

raczej przychylny działaniom polskiego rządu, kry-

tyka, jeśli już, to była bardzo subtelna; z drugiej stro-

ny cytat jest dobry i nie sądzę, by „Wyborcza” obra-

ziła się o to.)

Dyplomacja i ochrona Polaków za granicą przed

przejawami dyskryminacji wymaga profesjonalizmu,

a nie spektakularnych akcji.

I znowu, panie mini-

strze – nie ma pan pomysłu na Litwę.

Na koniec chciałbym nawiązać do Konwencji ONZ

się o pokój na świecie, a dopiero teraz przystąpiliśmy

do procesu ratyﬁkacyjnego Konwencji ONZ o pra-

wach osób niepełnosprawnych podpisanej już 30

marca 2007 r.

I to w dodatku z zastrzeżeniami (cho-

dzi o zakaz całkowitego ubezwłasnowolnienia, o któ-

rym mówi konwencja).

Zastrzeżenie ministerstwa

pracy jest niby z tego powodu, iż nie można zmienić

Kodeksu cywilnego.

Ale przecież ratyﬁkowana kon-

wencja miałaby moc ponadustawową.

Na samo uru-

chomienie procesu ratyﬁkacyjnego w PL czekać

trzeba było prawie 5 lat (można było też wcze-

śniej wprowadzić konieczne zmiany).

Wcześniej,

np. w 2011 r., były apele RPO o jak najszybsze raty-

ﬁkowanie konwencji.

MSZ powinien więc, oprócz

przekazywania wyrazów oburzenia w związku z pro-

blemami z pokojem na świecie, przyczyniać się do

ratyﬁkowania podstawowych z punktu widzenia

ochrony praw człowieka traktatów.

I znowu, panie ministrze – nie ma pan pomysłu

na nowoczesną politykę zagraniczną.

Tak naprawdę

wysłuchaliśmy wykładu akademickiego.

Poseł Beata Bublewicz

(Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska)

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoki Sejmie!

Czym są prawa człowieka?

Jak należy je rozumieć

w aspekcie realizacji priorytetów polskiej polityki

zagranicznej?

Myślę, że najlepszą odpowiedzią na pierw-

sze pytanie, jest wypowiedź pewnego Kenijczyka,

którą zacytuję w ślad za profesorem Wiktorem Osia-

tyńskim: Siedziałem w więzieniu 17 lat, byłem tor-

turowany, nie mam chyba ani jednej kości, która nie

była złamana.

Kiedy zmieniła się władza, wyszedłem

na mocy amnestii i w końcu pozwolono mi wyemigro-

wać.

Mieszkam teraz w Nowym Jorku, jestem pisa-

rzem.

Niektórzy z Was mówią, że prawa człowieka

nie są uniwersalne.

Podajecie skomplikowane argu-

menty.

Chcę Warn powiedzieć, że kiedy siedziałem

w więzieniu, kiedy mnie straszyli i torturowali, nig-

istnieć jakiś powód usprawiedliwiający zadawanie

przez jednego człowieka takiego bólu drugiemu czło-

wiekowi.

Profesor Wiktor Osiatyński dodaje także własny

komentarz: Tym prostym stwierdzeniem zakończył

swoje krótkie wystąpienie i pewnie nie wie do dziś,

że dostarczył mi najsilniejszego, jaki znam, argumen-

tu za uniwersalnym charakterem praw człowieka.

Tak, Wysoka Izbo!

Prawa człowieka bez wątpie-

nia mają charakter uniwersalny.

I my, Polacy, wiemy

to także na podstawie naszych doświadczeń.

Wystar-

czy wspomnieć tu czasy zimnej wojny, kiedy to oby-

watele polscy otrzymywali pomoc od instytucji kra-

jów zachodnich, ale też od rzeszy osób prywatnych,

poruszonych sytuacją naszego narodu.

Przypomnij-

my, że obok dobitnej krytyki rządów generała Jaru-

zelskiego i wsparcia działalności opozycyjnej w po-

staci środków ﬁnansowych, sprzętu technicznego,

działalności Radia Wolna Europa i Głosu Ameryki

Polacy otrzymali też pomoc bardziej indywidualną.

Było nią np. przyjęcie przez kraje zachodnie obywa-

teli polskich pragnących żyć w ustrojach demokra-

tycznych, ale również, o czym się mniej dziś pamięta,

było to także fundowanie stypendiów i ułatwianie

polskim naukowcom i studentom pobytów za grani-

cą.

Podobna pomoc innym krajom jest więc dla nas

moralnym obowiązkiem.

Mamy jednocześnie świadomość, że za pomocą

Zachodu dla Polski stały nie tylko przesłanki moral-

ne, lecz też wymierny interes polityczny.

Mimo że

świat się zmienił, dziś sytuacja jest podobna: pomoc

cywilizacyjna i w zakresie praw człowieka jest narzę-

dziem tzw. soft power.

Nasuwa się więc zadane na

wstępie pytanie: Dlaczego warto pomagać, rozważa-

jąc tę kwestię z punktu widzenia wzmacniania pozy-

cji Polski na arenie międzynarodowej?

Po pierwsze więc, wspieranie praw człowieka w in-

nych państwach na poziomie grassroot jest kwestią

spójności polskiej polityki, ponieważ działając na rzecz

wyznawanych przez państwo polskie wartości, poprzez

współpracę, a nie otwarty konﬂikt,Polskazyskujemoc-

niejszą pozycję w relacjach z danym krajem.

Po drugie, takie działania leżą również w intere-

sie Polski, ponieważ wzmacniają nasze wpływy i two-

rzą związki z innymi krajami, które mogą w dłuższej

perspektywie przekładać się na korzyści ekonomicz-

ne.

Wtedy też zachodzi wymiana społeczno-kulturo-

wa, z której my jako państwo udzielające pomocy

możemy czerpać pośrednio korzyści.

Jednakże, w przeciwieństwie do sytuacji z czasów

zimnej wojny, dzisiaj w zglobalizowanym i zinforma-

tyzowanym świecie kraje autorytarne, z nielicznymi

wyjątkami krwawych reżimów, podlegają przemia-

nom.

Próby poprawy przestrzegania praw człowieka

nie mogą więc mieć konfrontacyjnego charakteru.

Powinny raczej polegać na wspieraniu pozytywnie

ocenianych zjawisk istniejących w tych krajach.

Za

odpowiednie płaszczyzny należy więc uznać obszary

takie jak edukacja, wspieranie działań organizacji

pozarządowych (działających w krajach nie w pełni

demokratycznych, lecz z poszanowaniem lokalnych

zasad), prawa kobiet czy migracja.

Polska działa już

w niektórych z tych obszarów, powinna jednak stop-

niowo mocniej zaznaczać w nich swoją obecność.

326

Ze względu na pozytywne doświadczenia z trans-

formacją polityczną, jak również liczne istniejące na

temat tych procesów badania, Polska powinna budo-

wać swój międzynarodowy wizerunek także w opar-

ciu o tę wiedzę.

Możemy więc pełnić rolę ekspercką

i doradczą, rezygnując rzecz jasna z agresywnego

recenzowania innych państw.

Dlatego duże oczeki-

wania wiążę z utworzeniem przez MSZ Polskiej Fun-

dacji Międzynarodowej Współpracy na rzecz Rozwo-

ju „Wiedzieć Jak”, która będzie instrumentem takiej

właśnie polityki: polityki rozumiejącej, że – cytując

za profesorem Osiatyńskim – prawa człowieka są

uniwersalnymi prawami moralnymi o fundamental-

nym charakterze, są przyrodzone i należą się czło-

wiekowi jako takiemu z samej jego natury od momen-

tu jego narodzin.

Poseł Killion Munyama

(Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska)

rzystając z okazji, iż przedmiotem obrad jest polska

polityka zagraniczna, chciałbym – nie kwestionując

znaczenia jej celów strategicznych – przypomnieć

o skrawku naszej planety, który jako temat nie zaist-

niał w planach rozwoju polskiej aktywności między-

narodowej.

O obszarze, gdzie, mimo chłonności ryn-

ku i potencjale posiadanych strategicznych dla rozwoju

przemysłu zasobów naturalnych, nie są promowane

polskie produkty, a świadomość rodzimego biznesu od-

nośnie do jego istnienia (w sensie gospodarczym) jest

znikoma.

Ten skrawek planety o obszarze niemal 100-

-krotnie większym od Polski, a 3 razy większym od

całej Europy i potencjale ludzkim 25 razy przewyższa-

jącym liczebność Polski to Afryka.

Owszem, Polska współpracuje z UE w realizacji

wspólnej strategii Afryka – UE przyjętej na szczycie

w Lizbonie w grudniu 2007 r., ale współpraca ta nie

jest współmierna z potencjałem Polski jako kraju

aspirującego do przywództwa w Europie Środkowo-

-Wschodniej.

Afryka od dziesięcioleci traktowana jest po maco-

szemu i kojarzona jedynie przez pryzmat symbolu

kontynentu pogrążonego w chronicznej nędzy i nie-

zdolnego do wypracowania mechanizmów spraw-

nego rządzenia.

Tymczasem Afryka osiąga bardzo

dobry wzrost gospodarczy, wynoszący od 5,5 do 6%,

a 7 krajów notuje wyniki od 7 do 11%.

Są to dobre

wieści – żeby nie powiedzieć, że bardzo dobre – szcze-

gólnie w obecnych, trudnych czasach.

Jak z kolei zauważył jeden z popularnych i opinio-

twórczych tygodników, w ostatniej dekadzie 6 z 10

najszybciej rozwijających się krajów świata znajdo-

wało się właśnie w Afryce, a Bank Światowy progno-

zuje, że Afryka może być na gospodarczej trampoli-

nie, tak jak Chiny – 30, a Indie – 20 lat temu.

Afryka bogaci się na sprzedaży surowców: ma

10% światowych zasobów ropy naftowej, 80% chro-

mu, platyny i uranu, ok. 50% złota i 30% diamentów

oraz ponad 80% koltanu potrzebnego do produkcji

wielu urządzeń elektronicznych.

Afrykańskie gospo-

darki rozwijają się, bo wiele krajów redukuje bariery

handlowe i obniża podatki dla przedsiębiorców.

W in-

deksie łatwości prowadzenia biznesu z 2011 r. kilka

krajów Afryki Subsaharyjskiej znalazło się na tym

samym poziomie, co Polska.

W rezultacie w ostatniej

dekadzie inwestycje zagraniczne w Afryce wzrosły

prawie dziesięciokrotnie.

Jest to dowód na to, że war-

to współpracować również z tymi krajami.

Są to fak-

ty powszechnie znane i winny stanowić o kierunkach

rozwoju polskiej dyplomacji oraz redeﬁniowania po-

jęcia Afryki Subsaharyjskiej jako takiej.

Afryka Subsaharyjska powinna poznać polskie

produkty bezpośrednio z Polski, a nie za pośrednic-

twem innych krajów UE, a polski producent winien

mieć informację o istnieniu takiego rynku zbytu.

Polskie przedsiębiorstwa mogą z korzyścią dla obu

stron zaspokoić popyt jej na dobre i tanie rozwiązania

techniczne niezbędne w takich dziedzinach jak rol-

nictwo, transport, przemysł z zyskiem dla niej i dla

siebie.

Panie ministrze, panie i panowie posłowie, stwórz-

my warunki promujące polskie dobre wyroby i usłu-

gi w dynamicznie rozwijających się krajach Afryki

Subsaharyjskiej.

Dziękuję.

Poseł Mariusz Witczak

(Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska)

fakt, że opozycja krytykuje.

Martwi natomiast to, iż

nie ma nic konstruktywnego do powiedzenia, nie ma

żadnego pomysłu alternatywnego.

Ta krytyka jest

totalną negacją.

Potępia wszystkie działania, czyli:

cała polityka zagraniczna jest zła, nie proponując

sensownych ulepszeń.

Z wystąpień przedstawicieli PiS można zrekon-

struować wiele, delikatnie mówiąc, dziwnych i kon-

trowersyjnych polityk.

Po pierwsze, w obszarze Unii

Europejskiej PiS promuje politykę hipokryzji, to zna-

czy: chce czerpać zyski, a nie mieć żadnych obowiąz-

ków i zakłada w dodatku, że druga strona to zaak-

ceptuje.

Ponadto PiS chce budować jakieś sojusze

poza UE po to, aby na końcu w Unii prężyć muskuły.

Uważa, że można ograć wszystkich.

W Unii Europej-

skiej liczą się jednak inne wartości.

Logika PiS spro-

wadza się do myślenia, iż trzeba prezentować twarde

stanowisko, to inni się ugną i przyjdą na kolanach.

A jak się nie ugną i nie przyjdą na kolanach?

To jest

oczywiście polityka zagraniczna naiwna.

Europę

trzeba traktować jako wspólnotę albo z niej wystąpić.

Bycie w tej rodzinie nam się opłaca.

Chyba że sami

chcemy borykać się z własnym losem.

Jeżeli uważacie – panie posłanki i panowie posło-

wie PiS – że nie należy włączać się w naprawę strefy

euro, to znaczy, że źle życzycie Polsce.

Dlaczego?

Bo

członkowie strefy są naszymi największymi partne-

rami gospodarczymi i największymi płatnikami do

327

unijnej kasy, z której tak chętnie czerpiemy.

Ustale-

nia dotyczące nowego funkcjonowania szczytów eu-

ropejskich – w tym i pakt ﬁskalny–tokrokwdobrym

kierunku, nie utrata suwerenności, a większy wpływ

na strefę euro.

Jeśli teraz będziemy brali udział

w szczytach strefy euro (a nie braliśmy i nie byliśmy

w tym klubie), to jest lepiej czy gorzej?

Oczywiście,

mamy postęp.

Warto, by polityka zagraniczna, jakkolwiek za-

brzmi to idealistycznie, była ponad podziałami i tego

wam – panie posłanki i panowie posłowie PiS – życzę.

Chociaż dla odpowiedzialnej opozycji to oczywista

oczywistość.

Oświadczenia poselskie

Poseł Bartłomiej Bodio

(Klub Poselski Ruch Palikota)

Wyszków to 27-tysięczne miasto w województwie

mazowieckim, położone nad Bugiem, na skraju Mię-

dzyrzecza Łomżyńskiego, na południu Puszczy Bia-

Pierwsze wzmianki o Wyszkowie pojawiły się

w 1203 r. pod nazwą Wyszkowo.

Miasto zawdzięcza

swą nazwę właścicielowi osady, który miał na imię

Wyszko (zdrobnienie od imienia Wysz).

Wyszków położony przy dawnym szlaku handlo-

wym łączącym Morze Czarne z Bałtykiem miał do-

godną sytuację do rozwoju.

O żywotności szlaku

handlowego świadczą liczne znaleziska monet arab-

skich i rzymskich, znajdowanych w dolinie rzeki.

Bliskie otoczenie Wyszkowa również ma niezwykle

bogatą historię, o której świadczą zgrupowania osad

odnalezionych po obu stronach rzek Bug i Liwiec

(liczne znaleziska przedmiotów żelaznych i ceramicz-

nych).

Ludność zamieszkująca te tereny praktykowała

obrządki ciałopalne, a w pobliżu Kamieńczyka od-

Mazowszu.

W czasach panowania Piastów teren ziem wy-

szkowskich pokrywały bory, które wraz z rzeką sta-

nowiły podstawę egzystencji i rozwoju mieszkańców,

a także zapewniały naturalną ochronę przed najaz-

dami wrogów.

W tych czasach w Wyszkowie znajdo-

wała się również przeprawa przez Bug i komora cel-

na, która musiała posiadać punkt obronny (w formie

grodu lub palisady z umocnieniami).

W XIII w. w okolicach Wyszkowa znajdowała się

komandoria zakonu templariuszy (w postaci warow-

ni), która była elementem układu obronnego przed

najazdami pogańskich Jadźwingów, Prusów i Litwi-

nów.

Istnienie komandorii potwierdzają dokumenty

z 1239 r. (potwierdzenie nadania 3 wsi templariu-

szom, wystawione przez księcia Bolesława) oraz bul-

la papieża Innocentego IV, wydana około 1250 r.

W XIII w. i XIV w.

Wyszków był znaczącą arterią

handlową wiodącą z Rusi na Pomorze.

Dzięki istnie-

niu komory celnej w Wyszkowie kilka razy w roku

odbywały się targi kupieckie.

Po podpisaniu drugie-

go pokoju toruńskiego w 1466 r. znaczenie Wyszkowa

zmalało na rzecz grodu książęcego Kamieniec (dzi-

siejszy Kamieńczyk), który otrzymał prawa miejskie

w 1428 r. i stał się stolicą powiatu.

W dniu 26 marca 1501 r. biskup płocki Wincenty

Przerębski uzyskał zgodę króla Jana Olbrachta na

stość nadania praw miejskich odbyła się 11 marca

1502 r.

„Aby to miasto nieinaczey napotym jak prze-

tym Wyżkow nazywało się”.

W 1528 r. nastąpił przełomowy moment w historii

Wyszkowa, który umożliwił mu dalszy rozwój.

W tym

roku król Zygmunt I Stary wyraził zgodę na budowę

mostu na rzece Bug, z prawem do pobierania opłat

za przejazd.

Przez wiele lat Wyszków był traktowany jako

miejsce przyjemnego wypoczynku wiosennego i let-

niego (a służył do tego bogato urządzony pałac, wy-

budowany we wsi Nadgórze – dzisiejsza ul. Nadgó-

rze).

Pałac ten wyjątkowo przypadł do gustu bisku-

powi Karolowi Ferdynandowi Wazie, który wybrał

sobie to miejsce do stałego zamieszkania.

Na pamiąt-

kę pobytu królewicza król Jan Kazimierz wzniósł

– snopek zboża.

Niezwykle trudnym okresem w życiu miasta był

okres u schyłku Rzeczypospolitej szlacheckiej oraz

potopu szwedzkiego, kiedy to miasto zostało splądro-

wane przez Szwedów.

W trakcie wojny północnej

(a dokładnie 19 maja 1702 r.) miasto zostało zajęte

przez armię szwedzką Karola XII.

Od grudnia 1707 r.

Wyszków i jego okolice były miejscem zimowego po-

stoju armii rosyjskiej.

W ostatnich latach istnienia

Rzeczypospolitej Wyszków przypominał bardziej osa-

dę rolniczą aniżeli miasto...

Kolejne lata również nie były zbyt przychylne dla

rem pruskim (należało do prowincji Prusy Nowow-

schodnie).

Na mocy III traktatu rozbiorowego wszyst-

kie dobra biskupie uległy sekularyzacji, a ludność

poddano ostrej germanizacji i ostrej polityce ﬁskal-

nej.

W późniejszych latach w okolicach Wyszkowa

często dochodziło do walk (w 1808 r. wojna z Austrią

w obronie linii Bugu), co również utrudniło miastu

rozwój ekonomiczny.

Szczególną uwagę należy zwrócić na patriotyczną

postawę obywateli Wyszkowa w czasie powstań na-

rodowych.

W okresie powstania listopadowego orga-

nizowano siły zbrojne w mieście, a ówczesny burmistrz

Franciszek Niwiński po wkroczeniu wojsk rosyjskich

na tereny miejskie został wywieziony w głąb Rosji.

utworzono oddziały, które wyruszyły pod Wyszków,

328

kich bitew doszło 4 kwietnia pod Trzcianką i 18 kwiet-

nia pod Udrzynem.

W wyniku walk oddziały Kur-

piów zmiotły znaczne siły carskie.

Po upadku powstania styczniowego władze zabor-

cze zmieniły miasto w osadę.

Na mocy ukazu carskie-

go z dnia 1 czerwca 1869 r.

Wyszków utracił prawa

miejskie, jednak dzięki swemu położeniu Wyszków

umocnił swoją pozycję ekonomiczną jako dostawca

żywności do pobliskiej Warszawy, a także ponownie

stał się miejscem, gdzie kwitł handel i rzemiosło.

Bu-

dowa linii kolejowej i mostu żelaznego znacznie przy-

śpieszyła dalszy rozwój przemysłu, co sprawiło, że

Wyszków stał się jednym z ośrodków przemysłowych

na północno-wschodnim Mazowszu (w 1899 r. po-

wstał tu browar, w 1906 r. – huta szkła, a ponadto

tartaki, młyn parowy, rzeźnia, fabryki wody sodowej,

ków rzecznych).

Ten dynamiczny rozwój został po raz kolejny za-

trzymany.

Tym razem przez wybuch I wojny świato-

wej i działania wycofujących się Rosjan, postępują-

cych zgodnie z taktyką spalonej ziemi.

W 1920 r.

nadeszła inwazja bolszewicka.

Wycofujące się w stro-

nę Warszawy oddziały polskie zniszczyły oba mosty

na Bugu.

sto położone w ważnym punkcie strategicznym, po-

nych celów wojsk niemieckich.

Część mieszkańców,

ratując życie, schroniła się w pobliskich wioskach

dowodzonej przez generała Wincentego Kowalskiego,

wili się na przeciwległy brzeg rzeki.

Wieczorem mia-

sto było już w rękach hitlerowców.

Okupacja rozpo-

częła się od prześladowań ludności żydowskiej.

Już

siąca ludności żydowskiej.

Największym oprawcą był

żywcem 77 Żydów.

Wobec narastającego terroru oku-

panta w Wyszkowie powstawały organizacje konspi-

racyjne.

Największa z nich, Armia Krajowa, działa-

mknięci w getcie warszawskim, nie mogąc znieść

upodlenia, porwali za broń.

Ich przywódcą został wy-

szkowianin – Mordechaj Anielewicz.

W dalszych latach Wyszków powoli odbudowywał

się ekonomicznie i architektonicznie.

Władze urucho-

miły kuchnię ludową i zajęły się dokwaterowywa-

niem. Miasto powoli odbudowywało się, ruszyła huta,

wych, powstała biblioteka publiczna, uruchomiono

społeczne.

Okres III Rzeczypospolitej to transformacja spo-

łeczno-ustrojowa, która przyniosła zasadnicze zmia-

ny w życiu codziennym mieszkańców Wyszkowa.

Od

dem turystycznym i rekreacyjnym.

Przedsiębiorstwa

usytuowane w mieście nie przekraczają norm zanie-

czyszczenia, co czyni je przyjaznymi środowisku.

Obecnie największym przedsiębiorstwem w Wyszko-

wie jest ﬁrmapoligraﬁcznaQuadWinkowskisp.z o.o.,

Centrum Poligraﬁczno-Logistyczne, ﬁrma powstała

w kwietniu 2005 r.

Obecnie zatrudnia ona ok. 1200

pracowników.

Istnieje także przemysł szklarski, me-

talowy, drukarnia, wiele zakładów rzemieślniczych

i usługowych.

Przez Wyszków biegną drogi krajowe nr 8 i 62,

nikację ze stolicą znacznie ułatwiło i przyspieszyło

szków – Radzymin w ciągu drogi S8.

Oprócz tego

Ostrołęka.

Wyszków to także siedziba 4 szkół pod-

stawowych, 3 gimnazjów, 6 szkół średnich, 1 police-

alnej, oraz Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica.

Z okazji 510. rocznicy nadania praw miejskich

Wyszkowowi chciałbym życzyć mieszkańcom, włoda-

rzom oraz wszystkim osobom związanym z tym pięk-

nym miastem wszelkiej pomyślności oraz samych

szczęśliwych chwil związanych z miastem o jakże

bogatej historii.

Poseł Piotr Chmielowski

Patrząc przez pryzmat przygotowań do Euro

2012, stan polskiej infrastruktury drogowej można

śmiało określić jako marny.

Jak wiemy, nie udało się

zrealizować wielu planów mających poprawić bezpie-

czeństwo i komfort podróżowania.

Projekty wyglą-

dały obiecująco, tylko szkoda, że niestety w praktyce

jesteśmy nadal daleko za krajami europejskimi.

Jed-

nak o ile plany budowy autostrad nie przebiegły po-

myślnie, o tyle remonty i budowy dróg, tzw. lokal-

nych, wyglądają obiecująco.

Posłużę się przykładem

drogi krajowej nr 1 na odcinku 6,5 km w Tychach.

Droga ta nie spełniała żadnych norm bezpieczeństwa

czy przepustowości, a jak wszyscy doskonale wiemy,

odbywa się tam transport nie tylko lokalny, lecz tak-

że tranzytowy.

Jest to jedna z głównych dróg dla

podróżujących w stronę Beskidów.

Liczne skrzyżo-

wania świetlne na tej trasie powodowały duże korki,

szczególnie w godzinach szczytu.

Całość przedsię-

to koszt miasta.

Pozostałą część ﬁnansujenatomiast

UE.

Przewidywany czas realizacji to 2 lata.

12 marca 2012 r. rozpoczęto prace, zamykając we-

wnętrzne pasy drogi i stosując ograniczenia prędko-

ści.

Dla ruchu tranzytowego miasto proponuje objazd

tzw. wiślanką, jednak, jak wiadomo, nie wszystkie

ciężarówki mogą z tego skorzystać.

Powoduje to fakt,

329

iż część z nich musi przemieszczać się przez centrum

Tychów.

Sytuacja ta skutecznie zablokowała jakikol-

wiek ruch w centrum miasta.

Również w komunika-

cji miejskiej zostały wprowadzone istotne dla pasa-

żerów zmiany.

Nowy rozkład ma bowiem 13 linii

autobusowych, co oczywiście nie poprawi komunika-

cji, bo są korki.

Zostaną zmienione nawierzchnie dróg, jak rów-

nież zostanie wybudowany wiadukt, gdzie górą bę-

dzie przemieszczał się ruch tranzytowy, natomiast

dołem – ruch lokalny.

Czy aby naprawić kilka kilo-

metrów drogi ekspresowej potrzeba dwóch lat?

Zo-

staną zastosowane ekrany akustyczne, tzw. cicha

nawierzchnia i system odwodnień, co oczywiście ma

pozytywnie wpłynąć na życie mieszkańców i środo-

wisko.

Do tej pory tego nie było.

Dlaczego?

Przecież

tam żyli i mieszkali ludzie.

Czy to tylko projekty prze-

budowy i modernizacji związane z udogodnieniami

dla ludzi?

Czy nie można było tego wymyślić wcze-

ciwieństwie do autostrad opóźnień nie będzie.

Poseł Józef Rojek

na murach i chodnikach pisano: Telewizja łże.

Bo co

innego można było wtedy powiedzieć o programach

i transmisjach tamtej reżimowej telewizji, gdzie m.in.

serwowano nam programy, w czasie których musie-

liśmy wysłuchiwać kolejnych kłamstw z ust rzeczni-

ka prasowego rządu Jerzego Urbana, nie przez przy-

padek nazywanego Goebbelsem stanu wojennego.

Dzisiaj wiele wskazuje na to, że stare wraca.

Po-

patrzmy chociażby na ostatnie relacje z wyjazdu Po-

laków na święto węgierskiego powstania.

To był za-

równo ogromny sukces całego naszego kraju, jak i bardzo

ważny etap w stosunkach obydwu narodów.

Nie spo-

sób przecenić ogromnej wartości transmitowanych

w telewizji węgierskiej na żywo uroczystości, kiedy

Węgrów – widząc to nasze polskie wsparcie dla ich

rządu i odważnych reform – płakało ze wzruszenia.

Propolski entuzjazm objął cały kraj.

Węgrzy wszę-

dzie witali się bardzo serdecznie, obdarowywali Po-

laków podarunkami, a w czasie spotkania na placu

Kossutha klękali, całowali polską ﬂagę i śpiewali

To szczególne wydarzenie relacjonowały nie tylko

we media.

Wyjątkiem były polskie telewizje, a co naj-

gorsze – telewizja publiczna.

Dnia 15 marca telewizja

publiczna w wieczornym wydaniu „Wiadomości” całko-

wicie przemilczała uroczyste obchody święta narodo-

wego Węgier z udziałem kilku tysięcy Polaków.

Jak

napisała „Gazeta Polska Codziennie”, to kierownictwo

„Wiadomości” TVP wstrzymało emisję przygotowane-

go materiału na ten temat.

To żenujące, to świadectwo

tego, jak bardzo nisko upada nasza klasa polityczna.

Powracamy do czasów stanu wojennego?

Poseł Jan Warzecha

czenie poselskie pragnę poświęcić znanemu proza-

ikowi, eseiście i krytykowi literackiemu Wilhelmowi

Machowi.

Urodził się w rodzinie chłopskiej w 1917 r. we wsi

Kamionka 25 km od Dębicy.

Cztery klasy szkoły po-

wszechnej ukończył w rodzinnej Kamionce.

Naukę

kontynuował od 1928 r. w prywatnym Miejskim Ko-

edukacyjnym Gimnazjum w Ropczycach.

Uczęszczał

również w 1932 r. do Gimnazjum im. Władysława

Jagiełły w Dębicy, w którym redagował szkolne cza-

sopismo „U Nas”.

Maturę zdał w 1936 r.

W 1938 r.

ukończył naukę w Państwowym Pedagogium w Kra-

kowie, a Wydział Humanistyczny – polonistykę – na

Uniwersytecie Jagiellońskim.

W latach okupacji pra-

cował w Ubezpieczalni Społecznej oraz działał w pod-

ziemiu kulturalnym.

Za swój debiut literacki sam Wilhelm Mach uwa-

żał publikację wiersza „Tobie dalekiej” wydrukowa-

nego jesienią 1945 r. w jednodniówce „Inaczej”, której

był współredaktorem.

Jako prozaik debiutował opowiadaniem „Rdza”

w 1945 r. na łamach tygodnika „Odrodzenie”.

W la-

tach 1945–1946 należał do grupy literackiej Zespół

Młodych „Inaczej”.

W latach 1945–1950 był sekreta-

rzem redakcji miesięcznika „Twórczość” w Krako-

wie.

Publikował w nim opowiadania i recenzje lite-

rackie.

Publikował również w „Odrodzeniu” w latach

1945–1947 i w „Dzienniku Literackim” w latach

1947–1950.

Od 1945 r. był członkiem Koła Młodych

przy Oddziale Krakowskim Związku Zawodowego

Literatów Polskich, od 1949 r.

Związku Literatów

Polskich.

Członkiem związku został w 1948 r.

W la-

tach 1947–1948 był stypendystą rządu francuskiego

w Paryżu.

W 1950 r. przeniósł się do Warszawy wraz

z redakcją „Twórczości”.

Był konsultantem literac-

kim Domu Wojska Polskiego.

W latach 1950–1958 był

redaktorem tygodnika „Nowa Kultura”.

W 1958 r.

został kierownikiem literackim zespołu ﬁlmowego.

Wilhelm Mach przyjaźnił się z Zoﬁą Nałkowską,

która wyznaczyła go na jednego z czterech kuratorów

swojej spuścizny literackiej.

Pisarz zmarł nagle na skutek zapaści w dniu 2 lipca

1965 r.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskow