text:
Druk nr 199

Warszawa, 10 lutego 2012 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

VII kadencja

Prezes Rady Ministrów

RM 10-9-12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Szanowna Pani Marszałek

2 kwietnia 1997 r. przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt

ustawy

- o ratyfikacji Umowy między Rządem

w Moskwie dnia 14 grudnia 2011r..

W załączeniu przedstawiam także opinię dotyczącą zgodności

Jednocześnie uprzejmie informuję, że do prezentowania stanowiska Rządu

Zagranicznych oraz Minister Spraw Wewnętrznych.

Z poważaniem

(-) Donald Tusk

Projekt

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPO SPOLITEJ POL SKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 14 grudnia 2011 r. w Moskwie zostata podpisana Umowa między

Rz4dem Rzeczypospolitej Polskiej a Rz4dem Federacji Rosyjskiej o zasadach małego

ruchu granicznego, w następuj4cym brzmieniu:

Po zaznajomieniu się z powyŻsząIJmoW4, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

oświadczam, ze:

jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,

będzie niezmiennie zachowywana.

Dano w Warszawie.

dnia

PREZYDENT

RZECZYPO SPOLITEJ POL SKIEJ

PREZES RADY MNISTROW

03102-kt

Projekt

02/02-kt

UZASADNIENIE

1.

Potrzeba i cel zawarcia Umowy

Podstawowym celem zawarcia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej

wprowadzenie ułatwień w przekraczaniu granicy polsko-rosyjskiej przez

mieszkańców strefy przygranicznej.

Skutkiem powyższego ma być ułatwienie

i intensyfikacja kontaktów międzyludzkich, wymiany gospodarczej, turystycznej

oraz kulturalnej między Obwodem Kaliningradzkim a głównymi ośrodkami

północnej Polski.

Zawarcie Umowy przyczyni się również do rozwoju partnerstwa

strategicznego między Unią Europejską a Federacją Rosyjską, zgodnie

z priorytetowymi celami określonymi w planie działania dotyczącym wspólnej

przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w zakresie współpracy

transgranicznej.

Państwa członkowskie Unii Europejskiej upoważnione są do zawierania umów

o małym ruchu granicznym (MRG) z sąsiadującymi państwami trzecimi, na

W dniu 25 października 2007 r.

Minister Spraw Zagranicznych oraz Minister Spraw

Wewnętrznych i Administracji zatwierdzili Założenia do umów z Białorusią,

przygotowano projekt umowy polsko-rosyjskiej i instrukcję negocjacyjną,

zatwierdzoną przez Prezesa Rady Ministrów w dniu 3 lipca 2008 r.

Została ona

zmieniona instrukcją negocjacyjną z dnia 19 sierpnia 2010 r., w której określono, że

„przyjęte postanowienia Umowy muszą być oparte o postanowienia rozporządzenia

instrukcja stanowiła, że „postanowienia Umowy muszą być zgodne

z postanowieniami rozporządzenia”.

Wprowadzona zmiana umożliwiła prowadzenie

negocjacji równolegle z podejmowanymi przez Polskę działaniami na

2

rzecz nowelizacji cyt. rozporządzenia, w celu zwiększenia elastyczności w zakresie

wyznaczania strefy przygranicznej.

Położenie Obwodu Kaliningradzkiego jest wyjątkowe.

Stosunkowo niewielki obszar

otoczony jest ze wszystkich stron dwoma państwami członkowskimi, stanowiąc

jedyną enklawę w UE.

Kształt obwodu i rozmieszczenie populacji sprawiają, że

stosowanie standardowych zasad dotyczących definicji strefy przygranicznej

spowodowałoby sztuczny podział enklawy, której tylko niektórzy mieszkańcy

korzystaliby z ułatwień w ramach małego ruchu granicznego, podczas gdy

większość, w tym mieszkańcy miasta Kaliningrad, nie miałaby takiej możliwości.

Byłoby to sprzeczne z ideą rozporządzenia, które przewiduje możliwość

wyjątkowego rozszerzenia strefy przygranicznej w celu zapobieżenia sztucznemu

dzieleniu społeczności.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, które

podjęły wspólne działania mające na celu zmianę rozporządzenia nr 1931/2006,

dążyły nie tylko do stworzenia wyjątku dla Obwodu Królewieckiego, ale również

do maksymalnego poszerzenia strefy MRG po polskiej stronie.

Przy wyznaczaniu

zasięgu rozszerzonej strefy, brano pod uwagę następujące kryteria:

 równoważność (w przybliżeniu) strefy przygranicznej po polskiej stronie

w stosunku do obszaru Obwodu Królewieckiego, który ma być objęty w całości

przywilejem MRG,

 funkcjonalność, tak pod względem infrastruktury połączeń drogowych

i kolejowych, jak również w aspekcie obejmowania kluczowych ośrodków

administracyjnych (np. Olsztyn) i obszarów turystycznych, budzących

zainteresowanie przyjazdowe,

 włączenie Gdańska (Trójmiasta), bowiem znajduje się tam jedyny w regionie

urząd konsularny Federacji Rosyjskiej, który byłby głównym ośrodkiem

realizującym postanowienia Umowy po stronie rosyjskiej,

 zgodność proponowanych zmian z celami określonymi w rozporządzeniu

nr 1931/2006.

3

Na wstępnym etapie formułowania polskiego stanowiska, brano pod uwagę wariant

maksymalny, tj. objęcie MRG po polskiej stronie dwóch całych województw:

pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Wyjściowe stanowisko negocjacyjne Polski

musiało jednak ulec zmianie podczas rokowań, w wyniku których, w końcowym

13 grudnia 2011 r. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 1342/2011 w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu

do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru

uznawanego za strefę przygraniczną.

(Rozporządzenie opublikowane zostało

w Dz. Urz.

UE L 347 z dnia 30 grudnia 2011 r.).

Stwierdzono w nim, że „za strefę

przygraniczną uznawane są:

1.

Obwód Kaliningradzki;

2.

Polskie jednostki administracyjne (powiaty) województwa pomorskiego: pucki,

m.

Gdynia, m.

Sopot, m.

Gdańsk, gdański, nowodworski, malborski;

3.

Polskie jednostki administracyjne (powiaty) województwa warmińsko-

-mazurskiego: m.

Elbląg, elbląski, braniewski, lidzbarski, bartoszycki,

m.

Olsztyn, olsztyński, kętrzyński, mrągowski, węgorzewski, giżycki,

gołdapski, olecki.”.

Zastosowanie powyższego spowoduje, że obszar MRG po stronie polskiej

2

w stosunku do obszaru 15 100,00 km

2

po stronie

rosyjskiej.

Tekst Umowy uzgodniony został w wyniku czterech rund negocjacji

przeprowadzonych 21 i 22 lipca 2008 r., 19 i 20 listopada 2009 r.,

24 sierpnia 2010 r. i 22 marca 2011 r. w Warszawie i Moskwie.

Postanowienia Umowy określają zasady małego ruchu granicznego między

Rzecząpospolitą Polską a Federacją Rosyjską, w tym warunki przekraczania granicy

4

Obecnie polsko-rosyjski ruch osobowy regulowany jest Umową między Rządem

Unii Europejskiej i Federacji Rosyjskiej, sporządzoną w Soczi w dniu

25 maja 2006 r.

W umowach tych brak uregulowań odnoszących się do małego

ruchu granicznego.

Zasady tego ruchu stanowią odstępstwo od ogólnych zasad

graniczny Schengen).

Odstępstwo to zostało prawnie usankcjonowane przepisami

wspomnianego wyżej rozporządzenia (WE) nr 1931/2006 Parlamentu

21 grudnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 z obowiązku

mogli skorzystać nie tylko obywatele Federacji Rosyjskiej, ale również obywatele

państw trzecich, zamieszkali w Obwodzie Kaliningradzkim.

Ułatwienia te będą

analogicznie dotyczyły obywateli państw trzecich będących mieszkańcami polskiej

W artykule 1 określa się zakres przedmiotowy Umowy.

W artykule 2 ustalone zostały definicje podstawowych pojęć, takich jak: mały ruch

graniczny, strefa przygraniczna, ważny dokument podróży, zezwolenie

uprawniające do małego ruchu granicznego, mieszkańcy strefy przygranicznej –

5

zgodnie z postanowieniami rozporządzenia (WE) nr 1931/2006.

W celu uniknięcia

mogą przekraczać wspólną granicę państw umawiających się stron.

Są one

odwzorowane na zasadach ustanowionych w cytowanym wyżej rozporządzeniu

(WE) nr 1931/2006.

W artykule 4 ustalone zostały limity czasu pobytu w strefie przygranicznej

w ramach limitów określonych wspomnianym rozporządzeniem (WE)

nr 1931/2006.

Wprowadza się również zasadę, że pierwsze zezwolenie jest

wydawane na okres 2 lat, a następne – po spełnieniu określonych warunków – na

okres 5 lat, co także pozostaje w zgodzie z postanowieniami cyt. rozporządzenia.

Artykuł 5 określa warunki, jakie należy spełnić, aby otrzymać zezwolenie.

W odniesieniu do mieszkańców rosyjskiej strefy przygranicznej uwzględniono

w nich brak wpisu do celów odmowy wjazdu w Systemie Informacyjnym Schengen

oraz brak zastrzeżeń w kwestiach zagrożeń dla porządku publicznego,

międzynarodowych, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu (WE)

nr 1931/2006.

Artykuł 6 definiuje przejścia graniczne, przez które można przekraczać granicę

w ramach małego ruchu granicznego oraz ustala zasady kontroli osób

wspólnotowym.

przyjmowania wniosków i wydawania zezwoleń.

6

W artykule 9 ustala się wysokość opłaty za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku

ta mieści się w granicach ustalonych postanowieniami rozporządzenia (WE)

nr 1931/2006 (od 0 do 60 euro).

Ustalając opłatę w tej wysokości wzięto pod uwagę

jak w umowach o zasadach małego ruchu granicznego z Ukrainą i Białorusią

65 lat oraz inwalidzi i osoby im towarzyszące.

W artykule 10 nakłada się na osoby przekraczające granicę w ramach małego ruchu

granicznego obowiązek przestrzegania porządku prawnego drugiego państwa oraz

przewiduje się stosowanie sankcji za naruszenie zasad małego ruchu granicznego,

co odpowiada zasadom ustalonym w prawie wspólnotowym.

Artykuł 11 ustala zasady postępowania w przypadku utraty, uszkodzenia lub

zniszczenia zezwolenia, względnie dokumentu podróży.

Z uwagi na specyfikę

przepisów Federacji Rosyjskiej, które uniemożliwiają powrót do Rosji osobom nie-

posiadającym ważnego dokumentu podróży, niezbędne było wprowadzenie zapisu

dającego takiemu obywatelowi prawo udania się, w celu uzyskania zastępczego

dokumentu podróży, do najbliższego urzędu konsularnego lub przedstawicielstwa

dyplomatycznego państwa, którego jest obywatelem lub posiada miejsce stałego

zamieszkania, nawet w przypadku gdy siedziba takiej placówki mieści się poza

strefą przygraniczną.

Z uwagi na to, iż w obszarze strefy znajdują się konsulaty obu

państw (Konsulat Generalny RP w Kaliningradzie i Konsulat Generalny FR

w Gdańsku), wyjazdy poza strefę będą w praktyce występować jedynie w zupełnie

wyjątkowych przypadkach obywateli państw trzecich zamieszkałych na stałe

w strefie przygranicznej i to pod warunkiem uprzedniego zgłoszenia tego faktu

właściwym organom.

Artykuł 13 ustanawia możliwość odmowy wydania zezwolenia na przekraczanie

7

W artykule 14 określa się sposób rozstrzygania rozbieżności w interpretowaniu lub

stosowaniu Umowy, w artykule 15 sposób wnoszenia do niej zmian i uzupełnień.

Ostatni artykuł 16 poświęcony jest procedurze zawarcia i wypowiedzenia Umowy.

Ocena skutków prawnych

Zawarcie Umowy nie spowoduje konieczności dokonania zmian w prawie, jako że

niezbędne regulacje już zostały wprowadzone w związku z Umową między Rządem

ruchu granicznego podpisaną w Warszawie w dniu 28 marca 2008 r. oraz Umową

o zasadach małego ruchu granicznego, podpisaną w Warszawie w dniu

12 lutego 2010 r.

Tekst Umowy został poddany konsultacji z Komisją Europejską, zgodnie z art. 13

ust. 2 rozporządzenia WE nr 1931/2006.

Pismem Nr HOME/C1/jt

Ares(2011)1401942 z dnia 21 grudnia 2011 r.

Dyrektor Generalny p. Stefano

Manservisi, potwierdził pełną zgodność Umowy z postanowieniami ww.

rozporządzenia.

Ocena skutków społecznych

Rzecząpospolitą Polską a Federacją Rosyjską będzie kolejnym, obok Umowy o

obydwoma państwami.

Rozwiązania przyjęte w projekcie Umowy sprzyjają

rozwojowi wszechstronnej współpracy transgranicznej obu państw.

8

Postanowienia projektu Umowy ustanawiają wymierne korzyści dla mieszkańców

w rosyjskiej strefie przygranicznej, polegające na ułatwieniu bezpośrednich

i ekonomicznych.

z wykorzystaniem przepisów i procedur przewidzianych dla rozpatrywania

Informacyjnym Schengen (SIS).

Ocena skutków gospodarczych

Ocena skutków finansowych

Stosowanie Umowy wiąże się z koniecznością poniesienia nakładów z budżetu

państwa.

Szacowane koszty, które poniesie Ministerstwo Spraw Zagranicznych związane

z dostosowaniem Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej

w Kaliningradzie do obsługi spraw związanych z małym ruchem granicznym

(m.in. przyjmowanie wniosków o wydanie zezwolenia na przekroczenie granicy

4 403 876 zł i będą się składać z:

1) Kosztów utworzenia nowych stanowisk pracy: wynagrodzenie złotowe, dodatek

zagraniczny, składki na ZUS i FP, wynagrodzenie walutowe, wydatki

rzeczowo-administracyjne, itp.

(3 konsulów – 3 x 419 943 zł, 3 ryczałty krajowe

– 3 x 134 949 zł, 3 ryczałty miejscowe – 3 x 46 400 zł) – łącznie – 1 803 876 zł

rocznie,

9

2) Kosztów przygotowania dodatkowej powierzchni biurowej przeznaczonej do

obsługi interesantów w sprawach MRG (projekt pawilonu – 200 000 zł, budowa

pawilonu – 2 400 000 zł) – ogółem 2 600 000 zł.

Szacowane koszty po stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – 4 992 000 zł.

Składają się na nie:

1) Koszty Urzędu do Spraw Cudzoziemców: 3 040 000 zł , w tym :

a) Rozbudowa infrastruktury informatycznej – 190 000 zł,

b) Wydatki inwestycyjne – 1 400 000 zł,

c) Zwiększenie etatów o 6 osób – 320 000 zł,

d) Koszty utworzenia stanowiska pracy – 30 000 zł,

e) Zasilanie awaryjne – 1 100 000 zł.

Koszty wymienione w pkt 1b, d, e znajdą zabezpieczenie lub zostaną

wygospodarowane we własnym zakresie przez Urząd.

2) Koszty Centrum Personalizacji Dokumentów – do 1 952 000 zł.

Ich wysokość

będzie zależała od liczby zezwoleń, które będzie należało spersonalizować.

Wdrożenie nowego typu dokumentu w urządzeniach personalizujących

kosztować bedzie 122 000 zł.

W przypadku gdy będzie duże zainteresowanie

obywateli rosyjskich, konieczny bedzie zakup 100 000 blankietów – 1 830 000 zł.

3) Nie przewiduje się wzrostu kosztów budżetowych po stronie Straży Granicznej

i Policji.

Straż Graniczna w dalszej perspektywie czasowej rozważa celowość

zwiększenia zatrudnienia na każdym drogowym przejściu granicznym

z Federacją Rosyjską (w sumie 40 osób).

Nie będzie się to wiązało ze

zwiększeniem liczby etatów, a jedynie ze zwiększeniem ukompletowania

w ramach etatu już istniejącego.

Obecnie nie przewiduje się otwierania nowych przejść granicznych do obsługi

małego ruchu granicznego z Federacją Rosyjską.

Istniejące przejścia są

dostosowane do potrzeb MRG.

Do właściwej obsługi przedmiotowego ruchu

niezbędne jest jedynie wykorzystanie specjalnej „nakładki” na system

informatyczny SG „Odprawa” w celu ewidencjonowania czasu pobytu

10

cudzoziemców zgodnie z podpisaną umową o MRG, co nie będzie generowało

dodatkowych kosztów.

W dalszej perspektywie czasowej, w miarę możliwości

finansowych rozważana bedzie budowa nowych przejść granicznych, jednak ich

ewentualne powstanie nie bedzie miało bezpośredniego związku z małym ruchem

granicznym.

Skutki finansowe wynikające z realizacji Umowy będą sfinansowane w ramach

wydatków zaplanowanych na rok 2012 w części 45 – sprawy zagraniczne

Sprawy wewnętrzne, w ramach limitu wydatków ustalonego dla poszczególnych

Wydatki rzeczowe poniesione zostaną w 2012 r.

W kolejnych latach obowiązywania

Umowy ponoszone będą jedynie wydatki osobowe, finansowane w ramach

wydatków zaplanowanych w częściach 45 i 42 kolejnych ustaw budżetowych.

małego ruchu granicznego będzie zależna od liczby mieszkańców rosyjskiej strefy

przygranicznej zainteresowanych otrzymaniem takich zezwoleń; szacuje się, że

liczba ta może wynosić ok. 500.000 osób (Obwód Kaliningradzki zamieszkuje

941.500 mieszkańców), co przy ustalonej w projekcie Umowy kwocie 20 euro

opłaty za wydanie zezwolenia pozwala oceniać wpływy na 10 000 000 euro.

Tryb związania Umową Rzeczypospolitej Polskiej

o zasadach małego ruchu granicznego dotyczy spraw wskazanych w art. 89 ust. 1

cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, trybu postępowania oraz

organów właściwych w sprawach dotyczących małego ruchu granicznego,

11

Ze względu na oczekiwania społeczne związane z wejściem w życie przedmiotowej

Umowy, Strony uzgodniły wstępny termin wejścia w życie na 1 maja 2012 r.

Mając

na uwadze, iż zgodnie z postanowieniem art. 16 ust. 1 Umowy wchodzi ona w życie

trzydziestego dnia od daty otrzymania drogą dyplomatyczną ostatniego pisemnego

zawiadomienia o zakończeniu przez Strony procedur wewnętrznych niezbędnych

dla jej wejścia w życie, wnioskuje się o przyjęcie ustawy ratyfikacyjnej w trybie

pilnym oraz o skrócenie jej vacatio legis do 3 dni.

04/02-kt

r

W arszawa,Tstyczn ia 2OLZ r.

Minister

Spraw Zagranicznych

DPU.

E - sf} -s1.4 - r1,lAM/ b

5M^,t94

dot.: RM-10-9-I2 z25.OL.ZOIZ r.

Pan

Maciej Berek

Sekretarz Rady Ministrów

Sza n ow ny Panie M i nistrze,

w zwiqzku z przedłożonym przez Ministra Spraw Zagranicznych wnioskiem o ratyfikację, za

uprzedniq zgodq wyrażonq w ustawie, Umowy między Rzqdem Rzeczypospolitej Potskiej a

Rzqdem Federacii Rosyiskiei o zasadach matego ruchu granicznego (pismo nr DK-

367/f6/08/tz/7633lot1156 z 23 stycznia folf r.| przekazuję, w załqczeniu, opinię o

zgodności z prawem Unii Europe jskiej projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzqdem

Rzeczypospolitej Polskiej a Rzqdem Federacji Rosyjskiej o zosadach małego ruchu

granicznego.

Z poważaniem

\-/Ł L\

(

/\.f''z -E?-

TI

t,

t,

\J

Podsekętarz

2012.

Warszawa, fi styczniafOt2 r.

Minister

Spraw Zagranicznych

DPUE- 920-sI4-11/AM/3

sH-"lą,i

opinia o zgodności z prawem Unii Europeiskiei projektu ustawy o ratyfikacji Umowy

między Rzqdem Rzeczypospolitej Po|skiej a Rzqdem Federocji Rosyjskiej o zosodach mdłego

t997 r.o działach administracji rzqdowej (Dz. U. z2oo7 r.

Nr 55, poz.437 z późn. zm.) przez

ministra właściwego do spraw cztonkostwa Rzeczypospolitei Polskiei w Unii Europeiskiei

Projekt ustawy iest zgodny z prawem Unii Europeiskiei.

COIJIAIIIEHITE

Me?r{Ay [IpannreJrbcrBoM Pecuydnu rcn florsrua

a ilpanuTeJlbcTBorrr PoccHńcrcofi (De4epaquu

o nopEAI(e MecTHoro npl{rpaHurrHoro IIepeABu?

KeHHq

flpanurelbcTBo Pecrry6nHxu flolrura u IIpanHTeJIbcTBo Poccprńcxoń

oegepaqi{łI, IłMeHyeMbI e n gzulrHefr urełr CropoH aMI,l''

geficrnyx cofjlacno tIoJIoxeHH''M Ąoronopa Mex.{y Pecrry6nuxoń

flolrnra u Poccłrficrcoń (De4epaqneń o 4pyNecTBęHHorr,r n go6pococeAcKoM

coTpyAHI,IqecTBę'' IIoAnHcaHHofo s Mocrcne ff vas, 1992 r.,

I,IcxoAfl H3 xeJraHrrrr rroAAepxr{BaTl u yKpennrrs 4o6pococeAcKl{e

oTHOIIIeHLI'' MeXAy AByMr rOCyAapCTBaMr{, a TaKXe COTpyAHr,rgecTBo B

3KoHoMLIqecroń, topronoź'' TeXHHI{ecxofi , KynbTypHofi i''r 4pyrnx o6lactxx,

xenax co4eńcrnoBaTb pa3BI,ITI.

Irc KoHTaKToB MeXAy xuTeJlaMH

IlpI,IfpaHI{tIHbIx reppuropnń nyTeM ynpoIĄeHIł.''

I noptrAKa pTX B3auMHbIX

noe3AoK,

npI{HpIMarI Bo BHHMaHr,re ocooeHHocrr{ reorpaQuqecKoro noJroxeHr{t

K alurriłgrpa4cxo ń o Glacru Po ccprfi cxo fi @ e4ep aqPln''

corJracnJrncb o HuxecneAyrollleM :

Crarrs t

Hacroaulee Couaurenae onperen{er uoprAox B3auMHoro

n epeABI,lXeH H.fi xHtene ń np nrp aHI{tIHbrX Tepprrropufi ro cygapcrn Crop o H.

Crarls,2

1. floHxtlłx, I{c[onb3yeMble B HacTo-EII{eu CorrrauIeHI{Ił, o3HaqaloT

cneAyloIIIee:

a) (<MecTHoe [plirpaHl,ltlHoe nepeĄBl,txtenue>> MHoroKpaTHoe

nepeceT{eHl,Ie noJlbcKo-poccuficxofi focyAapcrseHuoń fpaHHIIbI x(HTeJIflMI{

npłIrpaHH.IHoń TeppI{TopHH rocyqapcTBa oAgoń CropoHst 4:rx npe6bIBaHE-''{

Ha npHI-paHH.IHofi TeppHTopI{,I rocyAapcrna 4pyroń Cropousl c qenbro

norAepxanvLfl. poAcrBeHHbIX, cor{HarrbHbD(, KynbrypHsrx cn.asefi, a raKxe

o6ocgoBaHHBIx 3KoHoMHI{ecKłIX |Ą I{Hbx KoHTaKToB'' KoTopEIe B

f

cooTBeTcTBHI,I c 3aKoHoAaTeJIbcTBoM rocyAapcTBa 3Tofi Apyroń Cropousl He

oTHoc.ETc.lt K rpy.uonoń lu6o npeAnpl,IHltt''łarenrcxoń AefiTeJIbHocTH'' B

TeTłeHHe cpoKa'' He ilpeBbllnarculefo cpoK'' ycTaHoBneHHsrfi HacTo.qqnM

CorrarueH14eM;

b) (npH|paHI{TIHbIe TeppłrTopal{> Teppl,ITopl{H

aAMHHHcrpaTI,IBHbD( o6pa:onauafr Pecny6rrurcn flolsna H Poccr''rficroń

@e4epaqtlĄ, Wa3aHHbIe B rrpnnoxełIĘv }ł!

l, flB.rl''}oueMc.a HeoT}eu.neuofr

q acrblo Hacroslqero CorrailreHr{.fl ;

c) <<4efictnnrelrrłrtń npoes4Hofi AoKyMeHD) - AeńcrsHTeJIbHbIe

AOKyMeHTbI, yAOCTOBeprrcUHe JIHTIHOCTb, AaTOUIHe npaBo Ha nepecetreHHe

focyAapcrseHHoń fpaHI.IIIbI I,l npI,I3HaBaeMbIe Ctoporraul{ B gToM KatIecTBe''

3a r,rcKJrroqeHr{eM AnnJroMarlrqecKoro nacnopra, crryNe6Hofo nacnopra,

n acn opra (yAo cro s epeHnr rr.r qHo cri{ ) r,,r opxxa;

d) (pa3perlreHHe Ha MecrHoe npr{rpaHnqnoe [epeABHx(eHHe>)

(łzuree <pa3perueHue>) _ AoKyMeHT, Bblganaeuufi xI4TeJI.gM npI{fpaHH.IHoń

TeppIłTopIł!{ focyAapcTBa oAHoź Croporru'' ilpeAocTaBJIEIoIqIłił, ul,l npaBo Ha

MHoroKparrtstń Bbe3A'' BbIe3A n npe6rtnaHue Ha rlpnrpauuqHoń TeppI{TopI{!1

rocyAapcrBa Apyrofi Croponbr Ha ycltoBnfix, ycraHoBneHHbrx HacrotIrIHM

CorrlaruenueM;

e) (xHTeJII.,I IIpHrpaHIłtIHblX Teppl4Topląit>> _rpaxAaHe Pecuy6nlrxu

IIol lula, rp ax''qaHe Po c cuźcrofr @ e4ep apk7, |p axAane TpeTBHx l.

o cyAapcTB

v nnqa 6es rpaxAal{crBa, nocrorHHo rrpoxllBaroilIr4e Ha 3aKoHHbIX

ocHoBaHu.flx Ha npl{rpaHnqHbrx TeppuTopr.tfix He MeHee 3 ler.

2. flonoxeHnt Hacrofirrlero CouarueHur raKxe pacnpocrpaHrrorc.f,

Ha cneAylorrlHx JrHrl, Aax(e ecJlr{ oHH nocTo.gHHo IIpoxHBaIoT Ha

np}IfpaHI{.rHoń TeppHTopIłt''I MeHee TpeX neT:

a) cy[pyrn vI .qeTI,I'' B ToM tII{cJIe coBepIueHHoJIeTHI,Ie IĄ

ycbrHoBneHHbre, HaxoAril-lr.iect Ha nxAr.iBeHi{H y JrI{q, yr(a3aHHbrx B

noAnyHKTe e) nyrrrcra 1 gacroxrr1eź cTaTbH;

b) 4etu cynpyl-oB xnreneź nparpaHl{tlnblx TepplzTopt,tfi, g ToM tI},IcJ]e

coBep[reHHoJreTHr{e H ycbIHoBJIeHHEIe, HaxoAqfl{vecg, Ha H)IQIHBeHHr{ TaK}fx

cynpyroB.

Crarsq 3

i.

ParpeureHue Mox(er 6snr BbrAaHo xprren.f,M rrpnrpaHr.rrtHbrx

TeppuTopilń, xoropsle:

a) ntuercr 4eńcrsurelrHuń npoe3AHoil goxyłreur;

b) npeacTaB.f,T AoKyMeHT'' noATBepxAalou{uń łlecro ITX IIocTo''HHoI.o

npo)Kr,rBatnfl, Ha nparpanu.rHofi reppnTopur,r B TeqeHue He MeHee 3 ler;

c) o6ocrryior HaJIHqHe [pnt{I,rH An-f, MHoroKpaTHofo nepecęqeHu''

nojlbcKo-poccuńcrofi rocyAapcrneHnofi IpaHHI{bI, B qacTHocTH'' c I1enbro

,.|

J

ocyulecTBJIeHpIfi poAcTBeHHbrx, collHa-rIbHbIX, KynbTypHbrX, a TaKxe

3KOHOMi{II€CKIID( V HHbIX KOHTaKTOB, KOTOpble B COOTB9TCTBHI4 c

3aKoHoAaTeJTbcTBoM rocyAapcTB CTopoH He oTHocgTc'' I( TpyAoBoń nu6o

npeAIIpHHI,IMaTe[bcKoń Aefi TeIIbH ocTI{''

f .

Xurernu npuIpaHI,IqHbIX TeppI{TopIłń'' o6pau-1aroull,IMc'' c

3aflBJreHr{eM o Bbr.qaqe pa3perrreHl,rr KoMrreTeHTHbrMr{ opfaHaMn Pecny6nnru.r

florsrna.

pa3peureHl4e He BbrAaerc.q B cryqae, ecJrpr oHH:

a) .qBJlfiiorcfl Jrr{r{aMr{, KoTopbre BHeceHbI B llleHreHcxyto

rłHQopvraql{oH}ryro cucTeMy (SIS) B Ilen''f,x oTKa3a I,IM Bo Bbe3Ae;

b) cqI,ITaIoTc'' III4uaMIł'' npeAcTaBn''roIIIHMLI yrpo3y sHyrpeHrreń

6esonacHocTH'' o6uectseHHo}vry nopflAl(y'' 3AopoBbTo HaceJIeHH''.

IĄIlv

MexAyHapoAHbIM oTHolueHugtrł Pecny6rruru flonsnta, Apyrnx tocyAapcTB-

rIJreHoB Enponeficroro Coro3a n, B oco6enHocrpr, BHeceHbi B HaIIHoHELIIbHbIe

6a^:sr AaHHbrx focyAapcrB-rireHon Enponeficxoro Coroga c uenblo 3aKpbirl,It

UM BbE3.IIA HA TCX XC OCHOBAHI,IflX.

3.

Xurenxu [pnrpaHHI{HbIx reppuropłtń, o6pau1aroull,IMc'' c

3a.qBIeHI4eM o BBIAaIre pa3pelueHl.

Iq KoMneTeHTHbIMH opraHaM}'' PoccttńcxoŹ

(De4epaqrłi,t, pa3pelueHHe He BbIAaeTc'' B cJlyqae, ecJILl oHI,l .aBn;ItoTcfl

JIHI{aMu'' Bbe3A KoTopbIM Ha TepplłTopu}o Pocci.tńcroń @eAepaqun He

pa3peueH Ha ocHoBaHI{I''l 3aKoHoAaTenbcTsa Poccuńcxoń @e4epaqlrn.

4.

ĄoxyueHTEI, noATBepxlaioque MecTo nocTof,HHo|o npoxnBaHyLr

Ha npurpaHu''IHoń TeppHTopI,ipI, yKa3aHbI B rlpanoxeHnłr J& f, nsllloueMcfl

H e oTb eMJIenło ń I{acTbIo HacTofl illero Corlaur eH pI''.

Ctarss.4

1.

Pa:peueHue npeAocraBJrrer npaBo xr{TeJrro npr{rpaHla.IHofr

TeppHTopI{H rocyAapcTBa oAHoń CropoHsl Ha Bbe3A 14 npe6rrnaHne Ha

Iipl''ifpanH''{Iroń TeppHTopHI,I focyAapcTBa apyrofi CropoHu xaxAuź pa3 Ao

30 (rppreqaru) 4Heń, HaqlłHafl c AaTbI Bbe3Aa'' oAHaKo c)Ą{MapHblfi cpox

npe6stnaHi,1'' He MoxeT trpeBbllxars 90 (4enxHocro) .qHeń B TeqeHHe Kax(Aoro

nep!{oAa s 6 (urectr) uecxqeB, orcqnTbrBaeMblx c Aarbr nepBoro Bbe3ga.

2. flep no e pa3pell] eHIłe B bl.qaeTc'' XHTe.[io nparpauaqg o ż Teppl{Topl{u

Ha 2-nerHuń cpox, Ho He 6onee cpoKa 4eńcrnnx fipoe3Anofo AoKyMeHTa.

3. flocleAyroqi4e pa3pelueHufl BbIIa}oTc.''

I Ha 5-lerirnń cpoK, Ho He

6olee cpoKa 4eńcrnu.n [poe3AHofo Aoh1rMeHTa'' rrppl ycJIoBnH, qTo JIHIIo''

o6paqaroilIeec'' c 3anpocoM'' HcnoJIb3oBŹuIo npeIEIAyIItee pa3peIIIeHI,Ie B

coorBercrBrlr c Hacrofiulr{u ComaureHueM, a raKxe c co6moAeHr.reM npaBun

4

Bbe3Aa IĄ rtpe6blBaHplr Ha TeppI,ITopI{u focyAapcTBa C.ropoHn,

KoMneTeHrHslń opraH KoToporo BbIAa.

Ii pa3pelueHue.

4.

)Krłreln npn|paHHqHbIX repprłropnń focyAapcTB CropoH,

nMeroll{ue pa3perlreHl,Ie, Mor)''T HaxoAr.ITbcfl B norpaHuvuofr 3oHe

rocyAapcrBa a,pyrofi CropoHsr 6es oQopvrreHur nponycKa Ens, Bbe3Aa

(npoxo4a) u npe6lIBaHI,IlI s sroń 3oHe.

5.

PaspeueHue He AaeT npaBa Ha TpyAoBy}o IĄIIIĄ

npeAilpl{Hl,IMaTenbcKyto Ae''TęnbHocTb, Anf, ocyIiIecTBJIeHI{'' roropofi Ha

reppHropupr rocyAapcrB CropoH rpeGyercx nonyqeHr4e coorBercrByrou{ero

pa3perxeHl{.fi B fiopfiAKe, npeAycMoTpeHHoM 3aKoHoAaTenbcTBoM focyAapcTB

CropoH.

6.

B clyrae ecJIIł xI4TeJII{ [pI,IfpaHH.iHoń TeppHTopI.

Iu rocyAapcTBa

oAHoń C.ropoHrt'' I,IMeIou{pIe oAHoBpeMeHHo pa:}pelueHue v'' gefrcrayroqylo

BI13y rocyAapcTBa łpyroń Croporrrt'' Bbe3XaIoT Ha npI,IfpaHHLIHyIo

TeppI,ITopI{Io focyAapcTBa eroń Rpyrofi CropoHu IIo pa3peIIIeHI,Iro, oHH He

r,rMelor npaBa Bbre3xarE 3a npeAeJrsl erofi rrpnrpanprqnofi TeppplTopnu.

7.

B clyqae ecJII{ xureJrr{ npr{rpaHr,r.rHofi reppnToptrrł rocyAapcrBa

oAnoń Croponst, I{Me}ouIpIe oAHoBpeMeHHo pa3pelueHue pI 4eficrnyrouyro

BI,I3y rocyAapcTBa ''łpyroń CropoHsl'' Bbe3XaIoT Ha npnrpaHl,{I{Hyro

Teppuropurc rocyAapcrBa srofi 4pyrofi Cropouu rro Bia3e, oHr{ HMeror npaBo

BLIexaTb 3a [peAensl eroń npu|paHl{qHofi TeppHTopHH.

8.

Ecnł xCHTeJ''Il4 npurpannquoń TeppaToplłI,r rocyAapcTBa o4Hoń

CropoHsl B nepHoA npe6unaHHa Ha IIpHfpaHI{.IHoń TeppLITopI{H

rocyAapcrBa Apyrofi Croponbr He r4MercT Bo3MoxHocrr{ ee rroKr.{Hyrb B cpoK,

yxasaHHufr B rryHICe 1 Hacroarqeń cTaTbH'' BcJIeAcTBI4e o6croxreJlbcTB

He[peoAolpruoń cI{JIbI, oHl{ MoryT HaXoIHTEc.''

I Ha npnrpaHu.{Hoń

TeppI4TopI{Ił rocyAapcrBa apyrofi Croponrr npu HaJrqHH AoKyMeHTaJrbHoro

IĄnH HHoI.o AocToBepHoro noATBepXAeHIĄfl 3THX o6crogteJlbcTB Ao

oKoHqaHH,''I TaKHX o6crogre[bcTB.

B 3ToM cnyqae H fIpH ycnoBl,IłI

yBeloMneruu''g'' o6 3ToM Ha TeppI.rTopIĄu Pecn1''$npxlł ilolrua _ florparru'']Hofi

cnyx6rr Pecn1,6,urrctr fTolsuJa, a Ha TeppuTopul,r Poccnńcxofr oe4epaunn _

noApa3AeJIeHH.f, TeppnTopna,lbHoro opfana oe4epalrsHolź MHrpaI]HoHHoń

clyx6u, pacnonoxennoro Ha npnfpagtlqHoń TeppnTopl{t{, B oTHouJeHI4I{

ynoMtHyTbIX nliu He npl{MeHr}oTc.{ Mepbr, npenycMoTpeHHbre B [;rs1i1.

2

crarbn 1 0 nacrogruefo CornarueHru.

Crau.a 5

1.

Xturelu npHI-paHH.{Hoń TeppuTopl,IIł'' HMerouple pa3peIIIeHI4e''

BbIAaHHoe KoMneTeHTHbIMi''I opfaHaMn Pecrry6nłIxa |Iollula, MoryT

Bae3xaTb'' HaxoAiltTbc'' u BbIe3XaTb c npłIrparrrqrłofi TeppHTop[IH

Pecuy6rruru |Ionsura, ecJIIł oHI.l:

a) npegcranxr .qefi cTBnreJibHoe pa3perueHue;

b) He flBJrrlorcfl Jir{r{aMr.

I, Koropbre BHeceHbr B [UeHreHcxyro

r,rHQoprurauuoHHylo cucreMy (SIS) B rlentrx orKa3a Hrvr Bo Bte3Ae;

c) He cquTarorcfl nHrIaMr{, [peAcraBnflrorrlnMr.r yrpo3y nHyrpeHuefi

6ęsonacHocTH'' o6qecrseHHoMy nopgAKy'' 3AopoBbro HaceJIeHH'' IĄI|IĄ

MexAyHapoAHbIM oTHoIIIeHHjIr'',l Pecny6IIHKlt flolsuta, .łpyrnx focyAapcTB-

qJieHoB Enponeńcxoro Corcsa IĄ, B oco6eHHocru, He BHeceHbI B

HaIInoHanbHbIe 6a:sl AaHHbiX focyAapcTB-I{IeHon Enponeńcxoro Corosa c

qenbro 3aKpbITi4''I HM Bbe3Aa Ha Tex xe ocHoBaHr,łtrX.

f.

Xturenn [pnI-paHlt.IHoż Tepp}ITopl{l4, I{Me}ol]dne pa3pe[IeHłIe,

BbIAaHHoe KoMneTeHTHIIMI{ opraHaMH Poccprficxoń (De4epaqltn, Mol-rr

Bbe3xaTb, HaXoAHTbcfl u BEIe3xaTb c rlpuFpaHH.IHoń TeppHTopI,IpI

Poccuńcrcoń @eAepaul{Ił'' ecJIH oHI,I:

a) IIpeAcTaBflT 4efictnnreJllHoe pa3peiueHl{e u 4eficrrrłrerrsHrtfr

fipoe3AHoń 4orcyrvreHr;

b) He flBJi''toTc'' JIHIIaMu'' Bbe3A KoTopbIM Ha TeppnTopn}o Poccuńcrofi

(DeAepaqr,rn He pa3pelueH Ha ocHoBaHIĄIĄ 3aKoHoAaTeIbcTBa Poccuńcrofi

@egepaqrłn.

Crarsq 6

l. XHrern npr,rrpann.iuofr TeppnTopr,rw, coBepuarcque noe3AKi,r B

paMKaX MecTHofo npu|paHl{t{Hofo [epeABplxeIIIĄg., MoryT IIepeceKaTb

I]oJibcKo-poccuźcryrc rocyAapcTBeHĘTo fpaHI,Iqy qepe3 rroIpaH14ItHbIe

nepexoAbl'' ycTaHoBneHHbIe B cooTBeTcTBlII{ c ĄoronopoM MexAy

|IpannrelbcTBoM Pecrry6rrnrcn llolrrtla IĄ |IpanarenbcTBolu Poccnńcxoił

@eAepaqi.

In o norpannepexoAax, rroArrr,rcaHHbrM s r.

Mocxne ff tvas.

I99f r.

2.

KounereHrHble opraHbr rocyAapcrB CropoH ocyurecrBJr.rlor

KoHTponb 3a JIHIIaMn, nepecexarolquMl4 nonbcKo.pocclrńcxyto

focyAapcTBeHHyro fpaHr,iqy B paMKax MecTHofo npHrpaHH.rHofo

IIeperBLIxeHI{t, B coorBercrBr{H c 3aKoHoAareJibcrBoM rocyAapcrn CropoH,

oIHaKo IIITaMubI o npoXo)ItIeHIIu nofpaHl,IqHoro KoH''Ipon'' Ha pa3pelue}J.ufl IĄ

geńcrenreJlbHbie npoe3AHble AoKyvteHTbI rrpu BBe3Ae I4 BbIe3Ae He cTaB''Tcfi.

6

Crarss,T

i.

KounereurHble opraHbr rocyAapcrB CropoH B TeqeHpre 90

(genrHocra) Ariefr c MoMeHTa noAnlrcaHurr Hacroflrrlero Corraurenplfi

o 6 N,te HH saroTc'' no Aunno MaTI{qecKuM KaH€Lnau o6pa: qaMu pa:}p eru eiru ń.

2.

Kouuerenrnbre opraHbr rocyAapcrB CropoH yBeAoMnfror Apyr

Apyra o6 H3MeHeHLIflx B o6pa:qax pasperueHnfi He MeHee qeM 3a 30

(rpn4r.1arr) aHeń ''a.o aX BBeIeHI4''.

c o.ĄHoBpeMeuuofr nepe4avefi HoBbIX

o6pasqon paspenerłltfi .

Crarrs 8

1.

KouuereHTHble opraHbr rocyAapcrn Cropon BbrAaror pa3perlreHu B

Bo3MoxHo xoporruń cpoK'' He fipeBblluarou{prń 60 (urecrra4ecx.ra)

KŹLneHAapHbIx gHeź co AH'' npuH.rTlt.rt 3a''BIeHH'' IĄ Heo6XoAI,IMbIx

AoIIonHHTeJIbHbIX AoKyMeHTog.

B HcKfl}oIłuTejIbHbIx cnr{a.''

Ix 3ToT nepnoA

Mox(er 6srrr yBerprqeH ao 90 (4enxuocra) xaneH4apHLrx gHefi.

2.

|Io4po6uue npaBuna BsIAaqH paspeureuuń, a TaKxe c6opa IĄ

o6pa6orxrł AaHHsIX, cBfi3aHHbIX c nsl4avefi pasperneHnń, onpe.ąen''toTc.fl

KoMnereHTHbIMH opraHaMr.r rocyAapcrB CropoH B coorBercrBul{ c

3aroHoAareJrbcrBoM rocyAapcrn CropoH.

3.

KounereHTHblMIł opranaMu rocyAapcTB Cropou,

ynonHoMoI{eHHbIMu npI,IHI{MaTb 3a''BJIeHH''fi o BbIAaqe pa3peneHlĄfl, a TaKxCe

BbrAaBaTb pa3perueHr4r, fl BnflroTcr :

a) anq xnrelefi [pI,IfpaHI{.IHoń TeppnToplłu Pecrry6nuxu flonrrua:

- flocolscrso Poccuficxofr @eAepaqnl.r s Pecuy6rnr<e flo,rrula,

- ferłepalEuoe KoHcynbcrso Poccnńcxoń (De4epaqnn s r.fgaHbcKe;

b ) .qn'' xprrel eń [puIpaHl-{qHo fi Teppl''IToplrn Po cctłfi c xo fi oe4ep aqnr,r :

- KoHcyr Pecny6nura floltura B r.

Ka-naHuHrpage.

.

Crarrq 9

1.

C6op 3a npr4eM u paccMorpeHr{e 3aqBJienr4lr o BbrAar{e pasperueHl4t

cocraBJrrrer 20 (Anagqarr) erpo.

f .

Or onJrarbr ocno6oNAeHbr cneAyorqne Kareropur,r nnu:

a) nuqa B Bo3pacre lo 16 Jrer r.r crapue 65 ner;

b) xureJrl{ npnrpanr.r.rHofi TeppnTopr.rpr Pecry6nurcn flonsura

HeTpyAocnoco6gsle HHBaJIHAsI'' a TaICXe JIHIda'' conpoBo)KAaroĘIłe

yKa3aHHyTo KaTefopl{}o fpaxĄaH'' L,l x{uTeJIII iipulpaHl,Iqgofr TeppuTopl{ll

.,

I

Poccprńcr<oź @e4epaunlł HHBaJII,IAII nepnoń v nropoń rpyfln'' AeTI,t-

r4HBarrr{Abr, a raKxe JIHqa, conpoBoxIarctrIne yKa3aHHbie Kareropl{H

rpaxqaH.

3.

Konneresrnlre opraHbr rocygapcrB CropoH o6venuBalorc.a no

AulnoMaruirecKaM KaHarraM o6pa:qaun AoKyt\,reHToB, noATBepx.qalolqHx

IIpHHaAnexHocrL nuq K Kareropr{flM, yKa3aHHbrM B rroArryHxre b) rryHrra 2

HacTofiIIIeń crarsn.

Cra''rux 10

l.

Jlrrqa, coBepuarolIłI4e noe3AKI4 B paMI(aX MeCTHoro npafpaHplt{Horo

nepe4BnxeHnq, npr{ Bbe3Ae H npedsrnanvr Ha reppr{Topl''Iu rocyAapcrBa

Ipyroź Cropouu o6x:agrt co6nroAarr 3aKoHoAaTeJIbcTBo AaHHofo

rocyAapcTBa.

f.

K JIr{IraM, HapyruHB[rHM rrpaBr,rna MecrHoro npnr-paHnqHoro

[epeABHxeHI{fl, ycraHoBneHHble Hacrorrrr{HM ComarueHneM, rocygapcrBo

rcaNAoń as CropoH [ppIMeH''eT Mepbl oTBeTcTBeHHocTI{'' npeAycMoTpeHHble

efo 3aKoHo.uaTeJIbcTBoM.

3.

KołrneTeHTHbIe opIaHbI focyAapcTo Croporr nu$opr'',rnpyroT Apyr

Apyfa no AH[noMaTHqecKI,IM KaHaIIaM o HopMax 3aKoHoAaTejIBcTBa cBoIłX

FOCyAapCTB, KaCaIOIUHXC'' OTBeTCTBeHHOCTT{ 3a HapyureHr4e npaBi,In

MecTHofo npurpaHuqHofo uepeABuxeHlĄfl'', u o6 ux I,I3MeHeHll.trx.

Crarrx 1I

1.

Xrłre;rr nparpaHn.iHofi Teppl,ITopna'' pa3peIIIeHHe HJiH

Aeźcrsure.ilrHslń npoe:4Hoil AoKyMeHT KoTopofo 6slln yTpaqeHbI''

noBpexAeHbl vln:n ucnopqeHbl Bo BpeMfi npe6slsaHlrx Ha IIpHfpaHn.IHoź

TeppHTopi{u l-ocyAapcTBa .upyroń CropoHu.

o6xsaH He3aMeAJIHTenbHo

yBeAoMI{Tl o6 3ToM Qaxre'' Ha TepppITopI,IIł Pecny6lrłxu flolsura

IlorpaHuuHylo cnyx6y Pecny6ll,tttit flollrua, a Ha Teppi,ITopHI{ Poccnńcrcoń

@e4epaqnrł noApa3AeJIeHIłe reppnTopnanlHoro opraHa Mnrri.rcrepcTBa

BHyTpeHHI,IX Aen Poccr,rńcrcoź @egepaqiłłt, pacnonoxeHHoe Ha

npnfpaHnqHoń TeppHTopHĘ KoTophle 6ecuarHo BbIAarcT cnpaBKy,

noATBepXAaroĘ}To Qaxt TaKofo yBeAoMneHI4g.

2.

B uenflX non}nłeHu-fl HoBoro npoe3AHofo AoKyMeHTa )KHTeflfiM

upllrpaHl''l.IHoń TeppI4TopHH npeAocTaBl''eTc'' npaBo [pI{ HajII{IłHn crlpaBKn,

yuotrłxryroń B nyHKTe 1 Hacro.srqeń crarra.

o6parłlruca B 6lrłrxafiuree

KoHcynbcKoe r{peXAeHue ŁII7IĄ AHnnoMaTuqecKoe IIpeAcTaBHTenbcTBo

8

rocyAapcTBa HX |paxAaHcTBa IIJIłI tlocToflHHofo npo}GIBaHI4g'' Aaxe ecJiH

TaKo Bo e p ac ilonox(eHo B He llpe.ueno B I]pIłrpaHIłI{HBIx TeppHTopI{ź.

3.

Xnrenr rrpurpaHn.{Hofi reppuTopr,ru, ynoruxnyruti B nyHKre 1

HacTo''Iqeń ctatlu, Bble3xaeT B focyAapcTBo nocToflHHoro [po)IuBaHufl Ha

ocHoBaHHH cnpaBKH'' ynoMgnyroń B rryHKTe 1 uacroguleń crarrrr'' H HoBol-o

AeficrsureJlbHofo npoe3AHofo AoKyMeHTa.

Taxoń BbIe3A AonXeH 6rlrs

ocyqecTBneH B Bo3MoxHo KopoTKr,re cpoKH c MoMeHTa [onyqeHr,l-E cnpaBKH

o6 yrpare.{oKyMeHTa.

Crarts If

1.

Kaxlaq n: CropoH, no coo6paNeHt{''M oXpaHbI focyAapcrseHHoń

6e:onacHocrl{, o6ulecrseHHoro nopflAKa Hnr{ 3AopoBbr HaceJreHu-n, Moxer

noJIHOCTbIO HJII4 qaCTUr{HO npHOCTaHOBLITb [pHMeHeHHe HaCTOflUlerO

Cornaurenn-s.

Peurenlte o npprocraHoBJreHHLr HanpaBJr;lercfl B Qoprr.re

nHcbMeHHofo yBęAoMneHlL[ no AlInnoMaTHr{ecKHM KaHaJIaM 4pyroń

CropoHe He no3AHee 48 qacoB Ao BcTynneHlłfi 3Tofo pe[IeHi,l-''I B cl{Jly.

2.

CropoHa, npuHflBlua.a perueHr{e o npnocraHoBrr eHvrw npr.rMenenlur

HacToflIqero CornaIIIeHH.n no npEI{HHaM.

yKa3aHHbIM B IIyHKTe 1 Hacroxu{eż

crarbt{, B roM x<e nop-{Al(e yBeAoM Jrrer Apyryro Cropouy o soso6HoBJrenr{r{

rrpr4MeHeH ufl Hacr o flu{ero CorlaueHux.

Crarss 13

HIł oAHo I,I3 noJloN(eHufi HacToflIqero CorrraIUeHH'' He orpaHI.

It{HBaeT

IIpaBa raxloń rłs CropoH oTKa3aTb B BbIAaqe pa3peueHl,If, aHIIynpIpoBaTb

HIILI orMeHHTb eto, orKa3arb Bo Bbe3Ae Ha reppuTopr{}o HJIr{ B upe6unaHun

Ha TeppnTopl{lr cBoero FocyAapcTBa XI{Ten}o llpurpagnqgoń TeppHTopI,IH

focyAapcTBa łpyroń CropoHu'' ecJI}I 3To npeAycMoTpeHo

3aKoHoAaTeJIbcTBoM flepBofo focyĄapcTBa.

Crarrx 14

Pa:uor,tacrłg'' oTFioc''Iu]Iiecfi K To]lKoBaHI.

Iro

Hacrogulero CotlarueHlu, pa3peuarorcfl nyreM

neperoBopoB Mex(Ay CropoHavl.r.

IĄIIV npI{MeHeHI,ł}o

KoHcynbrat\uit vt

Crarsq 15

flo s:allN,{HoM}'' corJlacnlo Cropon B Hacrofirrlee Cor,rauer{He MoryT

6rrrs BHeceHbr n3MeHeHr4q.

Crarrs 16

1.

Hacroxqee ConaiIIeHI{e BcTyIIaeT B cnJry ga 30-ń AeHb c AaTbI

nonyqeHur ilo Ar4nnoMaTi4qecKI''IM KaHaJraM rrocJle.qHero nI{cbMeHHoro

yBeAoMneHI''I''{ o BIIIIoJIHeHAII CropoHałrn BHyTpI{|ocygapcTBeHHsIX

npoueAyp, Heo6xo4uMbrx Anx efo BcrynneHWs B cłny.

2.

Hacrogulee CorlailieHae 3aKlloqaeTc'' Ha HeonpeAeleHHrtń cpoK.

KaN''Ąag ns CropoH MoXeT npeKpaTurr geńcrnue HacToflIl{efo CouarueHng,

HanpaBHB [I,Icbt\,IeHHoe yBeAoMneHIłe apyrofi Croporre.

B 3ToM cnyqae

ComaureHlłe nperpalqaeT csoe AeńcTBHe no ncTeIIeHlII''I 60 eHeń c AaTbI

fionr{eHu.q TaKoro yBeAoMneHur.

ConepueHo B r.

Hocrb e.

(( łt{ > o1ŁŁooń s- 20tt r.

B AByx 3K3eMrrJltpax, Kax.qsrfi Ha noJrbcKoM i{ pyccKoM r3brKax, npn.rev o6a

TCKCTA I,IMCTOT O.UHHAKOBYIO CHNV.

3A.

fIPABPITEJIbCTBO

PE CIYETI''IKI,I NOJIb III A

3.

Ą NPABI4TEJIbCTBO

P O C CUfr CK Ofr o EAE PATIVTM

{l^A"t-^ X^*t

10

TIPI,IJIOXEHI4E }Ib 1

x ComaureHulo MexAy

IlpanurenrcTBoM Pecrry6lrłxn flonsura

u fIpanureJIBcTBoM Poccptńcxoź

<De4epaqlru o nopflAre MecrHoro uprrrpaHuqHoro

nepęAB}I)KeHu.''

I

IIEPEtłEHb

aAM r{ H Hcrparl{ B Hrtx o6 pa ro sa H u fi Pecuy 6.n n rcu flo.n s ura

n Poccn ńcroń <Deqepa qIł H'' cocTa BJIR roułHx npl|rpa H Iłq Hyro

TeppHTopHK)

Ha reppuTopl,IłI Pecrry6nnrIł |Ionsura:

IIor''łopcxoe BoeBoAcTBo :

flyuxłrń pańoH;

ropoA fAsrss;

ropo4 Conor;

ropoA fAaHrcx;

f4aHscxtłń pańou;

Hoao4nypcxHfi pafion;

Iv{arrr6ypcruń pafioH;

B aprurnHcxo -Ma:ypcKoe BoeBoAcrBo :

ropoA 3ns6noHr,

Srs6roHrcxnfi pafioH;

Epauencxrłfi pafion;

Jlrr4:6apxcruń pafioH;

Eaprouruqrcr,rń pańoH;

ropoA Olrurrstr;

onrutuucltufi pańoH;

KeHrurutłcxt,tń pańoH;

MpoHroncxlrfi pańoH;

BeHroxescxnń pafroH;

fHxcHttxIłń pańou,

folAancxufi pańoH;

orreuxIłń pańoH.

Ha reppuTopnl{ Pocctłńcxoń @e4epaIIHH:

KanunuHrpaAcr{a{ o6nacrr.

11

IIPI4JIOXEHI4E Ns 2

x CorlaureHulo Mexc.

Ęy

flpanxrelbcrBoM Pecny6nuxn lloltrua

u fIpaYvteJIBcTBoM Poccłrń cxofi @e4ep aIJIĄH

o IIop''AKe MecTHoI]o npIłfpaHLILIHofo

rrepeABI{xeHvfl.

TIEPEI{EHb

AOKyMeHTOB, nOATBepX(AarcUIrrX MeCTO nOCTOfl HHOrO npO2KHBaHHs

Ha npIłrpa HnqHoń TeppI|TopI{Ił :

1.

Ha TeppnTopHpt Poccl,tficxoń (Degepaquu:

a) [acnopT rpaxAaHlłHa Poccrłficroń cDegepaquu c orlterxoń o

perlrcTpal{I4r''I no MecTy xureJibcTBa B HaceJreHHoM rIyHKTe, pac[onoxeHHoM

Ha npnrpaHpr.IHoń TeppHTopHI,I ;

b) BpeMeHHoe yAocToBepeHlłe IHt{HocTu rpDKAaHHHa PoccIłficxofi

@e4epaql{H c oTMerrofi o pefl,IcTpa:-3:alĄ IIo MecTy XHTenbcTBa B HaceJIeHHoM

[yHKTe, pacilonoxeHHoM Ha llpl{fpaHleqHoń TepppITopHH;

c) cntlgereJlbcTBo o pefl,IcTpaIJIĄH IIo Mecry xnTejlbcTBa B HaceJIeHHoM

rryHKTe, pacnoJlox(enHoM Ha ripurpaHnqHoń TeppnTopua;

d) BbItIHcKa H3 4ovonoń KHHrIł'' 3aBepeHHatr opfaHaMa

pefrrcTpaqHoHHofo ytieTa fpa)KAaH Poccprńcrcofi @e4epaqltH,

yAocToBepEIoIqa''I QaKr IIpoxłIBaHl{.f, B HaceJIeHHoM fIyHKTe''

p acn onox eHH o M H a npH rp aHr,rrrHołr TepplrTopHH ;

e) BI{A Ha xl4TeJrbcrBo r.IHocrpaHHoro rpaxlaHuHa HJIH nprua 6e:

npax.(aHcTBa c orverxoź o peri{cTpal{I{H no MecTy xI{TeJIEcTBa B

HaceJIeHHoM tIyHKTe'' pacnoJloxenHoM Ha npnrpaHptqrroń TeppHTopHH.

2.

Ha Teppl''Topłrił Pecny6nuxlr |Iolsura:

a) y4ocroBepeHr4e nnqHocrn;

b) cnpanKa KoMrrereHTHbrx opraHoB Pecny6nurcl,I IIons[Ia o Mecre

fro cTotHHofo npoxvBaHufl ,

c) xapra npe6smauIł


corpora: wikisources-pl

text:
Deus mirabilis, fortuna mutabilis.

(Bóg cudowny, los zmienny).

(1655).

Potop nieszczęść kraj zalał.

Zwróciły się przeciw niemu wszystkie potęgi sąsiednie, zdawało się, że wybiła ostatnia godzina.

Rozdwoiła się kozaczyzna i część została przy Polsce, ale reszta z Chmielnickim rozpoczęła wojnę na nowo, mając zapewnioną teraz pomoc Moskwy.

Wkroczyły i moskiewskie wojska, a nie znajdując oporu, zagarnęły Wilno i Kijów, posuwały się coraz dalej.

Na domiar złego zdrajca Radziejowski, oburzony na króla, iż śmiał sądzić go za samowolę, uciekł do Szwecji i, aby się zemścić na Janie Kazimierzu, podmówił szwedzkiego króla Karola Gustawa do najechania Rzeczypospolitej.

Opowiadał, że kraj czeka wyzwolenia z pod rządów niedołężnego monarchy, że nikt Szwedom w Polsce nie stawi oporu.

I spadła od północy nowa nawałnica na kraj nieprzygotowany do obrony, już wyczerpany wojną z Kozakami, zakłócony niezgodą, zatruty zdradą własnych synów.

Można było mniemać, iż spełniły się proroctwa Skargi: w pętach i poniżeniu opłakiwać będą Polacy winy swoje.

Nadziei znikąd: książę pruski, hołdownik Polski, zdradził pierwszy, łącząc się ze Szwedami za obiecane korzyści.

A potem Opaliński poddał Wielkopolskę, Polak, senator, wysoki urzędnik.

Janusz Radziwiłł, hetman wielki litewski — Litwę.

Rzeczywiście nikt się nie bronił.

Warszawa stawiła opór, ale słaby, i została zdobyta.

Król uciekł.

Potop szwedzki zalał kraj cały, podpłynął aż pod Kraków.

Tutaj Stefan Czarniecki mężnie stawił mu czoło, lecz utrzymać się nie mógł: trzeba było opuścić ostatnią stolicę.

Zajął ją Szwed zwycięzca, dumny i tryumfujący pan całej Polski, którą zdobył tak małym kosztem, że pogardę czuł tylko dla narodu, przekładającego zdradę i jarzmo niewoli nad poświęcenie życia w obronie ojczyzny.

Dygnitarze krakowscy opuścili miasto: wstyd im było nowemu panu spojrzeć w oczy, i niebezpiecznie: kraj zdobyty orężem — słuchać musi.

Wszedł Karol Gustaw z pychą na wawelski zamek, nowe dziedzictwo swoje.

Chce zwiedzić groby królów — poznać poprzedników.

Oprowadzać go musiał Szymon Starowolski, kanonik, zacny Polak, pisarz i poeta, który w utworach swoich na wzór Skargi opłakiwał nieszczęścia kraju.

Na niego przypadł ciężki obowiązek.

Wiedzie zdobywcę w posępnem milczeniu, wskazuje mu nagrobki, wymienia imiona, czasem krótko odpowie na pytanie.

— To Łokietek — objaśnia, gdy stanęli przy grobowcu dzielnego Piasta, i dodaje z dumą po chwili namysłu: — Trzy razy wygnany z kraju, trzy razy na tron powrócił, od obcego pana naród swój uwolnił, w koronie umarł.

— Wasz Jan Kazimierz raz wypędzony, nie powróci — zaśmiał się Szwed szyderczo.

— Deus mirabilis, fortuna mutabilis — odpowiedział mu odważnie Starowolski.

Było to pierwsze złowrogie dla Szweda proroctwo.


text:
* * *

Aforyzmy i Praeludia.

I.

Nie myślę pisać żadnego programu, nie wątpię, że to, co wypowiem, już wypowiedziane zostało, ale do konkluzyi, poniżej złożonych, doszedłem drogą zupełnie samoistną, drogą, której rozwój a może i manowce można śledzić począwszy od pierwszych moich, jeszcze niepewnych, krytycznych zarysów (Chopin und Nietzsche i Ola Hansson) aż do chwili, w której poglądy moje nabrały dzisiejszej stanowczości.

Nie myślę dawać wyczerpującego systemu, są to raczej luźne aforyzma, poglądy, które na razie narzucam, a które w dalszym ciągu rozwijam i uzupełniam, tak, że w końcu — zdaje mi się przynajmniej — daję całokształt mojego poglądu na sztukę.

Poglądu, nie programu — i to poglądu, który razem ze mną dzieli garść artystów, których dzieła odtworzyć i ich zrozumienie uprzystępnić pragnę.

Tem się tłomaczy, że wyrażam się w liczbie mnogiej...

To właśnie stanowi zasadniczy punkt naszej estetyki.

Jest on zarówno święty i czysty, czy to, gdy odtwarza największe zbrodnie, odkrywa najwstrętniejsze brudy, czy też, gdy oczy w niebo wraża i światłość Boga przenika.

II.

Zasadniczą podstawą całej tak zwanej »nowej« sztuki, wszystkich prądów i kierunków w sztuce, jest zatem pojęcie duszy, jako potęgi osobistej, duszy kroczącej od jednej wieczności do drugiej, duszy, która raz poraz nieznaną potęgą zmuszona idzie na ziemię, wraca z powrotem na łono wieczności i znowu się ucieleśnia, bogatsza, silniejsza, więcej uświadomiona niż pierwszym razem, i tak bez końca, aż wreszcie dochodzi do świadomości całej swej potęgi, przenika najtajniejsze rzeczy, obejmuje najodleglejsze i najskrytsze związki, t. j. staje się geniuszem, t. j. odsłania się w swoim absolucie, w całym przepychu swej »nagości«.

Po za tą ciasną i małą świadomością, po za tem świadomem Ja, po za tem wszystkiem, czem w zwykłem życiu starczyć musimy, po za tak zwaną logiczną koordynacyą i assocyacyą wrażeń, (koniecznych, by się przystosować i zastosować do zewnętrznych warunków życia), kryje się olbrzymia, transcendentalna świadomość wszystkich stanów, jakie dusza dotychczas przeżyła, świadomość wszystkich światów, w których łonie całe wieki śniła, świadomość wszechżycia, wszech potęg i tajemnic przyrody.

A więc w pojęciu naszem jest dusza ludzka absolutną świadomością, pozostaje nią i nadal po swem wcieleniu się, ale drobna tylko cząstka tej absolutnej świadomości przejawia się w mózgu jako osobiste Ja, drobna część przejawia się rzadko w snach, wizyach, w chwilach niezwykłych a potężnych napięć ducha, jeszcze drobniejsza wyłania się z uświadomienia najtajniejszych a dawniej znanych tajemnic jako cud, a niezmierne obszary, białe bezkresne świętości jej absolutu są nam nieznane.

Tak!

Po za ciasnem kółkiem świadomych stanów naszego Ja jest ocean wewnętrzny, morze tajni i zagadek, kędy się wichrzą dziwaczne burze, są tam kryjówki Sezama, pełne nieprzebranych skarbów i cudów i rzeczy w słowa nieujętych.

Raz na chwilę spadnie w te ciemności przez jednę tysiączną sekundy krwawa błyskawica, a wtedy z grozą i przerażeniem zamykamy oczy, bo świadomość tych rzeczy mózg rozsadza.

Są w naszej duszy dziwnie splątane i powikłane krużganki, grobowce wspomnień życia przed życiem, podziemne kurytarze, do których nigdy jeszcze nie wnikło światło.

Tylko w ciemnych nocach płonących snów tryśnie raz po raz zielony płomień, rozlegnie się dźwięk jakby najbardziej oddalone, najtajniejsze echo, błyśnie przeczucie gdyby odbicie bladej gwiazdy w rozkipieniu ciemnych fal.

Ale rzadko, rzadko roztwiera się ta głębia przed oczyma człowieka; ślizgamy się dalej po cienkiej skorupce lodu, pod którym spoczywa mistyczne mare tenebrarum i niezważamy na te jakieś dalekie a niepojęte wspomnienia i przeczucia, co gdyby cienie zamorskich cyprysów po szklistej powierzchni naszej świadomości się przesuną.

Są jednak ludzie, rzadcy ludzie, dążący ustawicznym powrotem na ziemię do wcielenia ostatniego ideału człowieka: geniusza.

Są ludzie, przed których oczyma przesuwa się to wszystko, co dusza ich przeżyła, są ludzie, w których daleko potężniej absolutna dusza się uświadamia, aniżeli w innych, ludzie, którzy w niezmiernem pogłębieniu widzą czarowne obrazy i raje nie z tego świata, słyszą melodye i dźwięki, o jakich ludzkie ucho nie śniło, roztopy barw, jakich zwykłe oko dostrzedz nie może.

Ten człowiek to twórca.

Tym rzadkim ludziom, dano jest dojrzeć błyski tego zagadkowego bytu, rzeczywistego bytu, dano im jest wnikać w nieznane potęgi duszy, dano im jest jednem słowem uświadomić sobie stany duszy jako absolutne, szeroko po za obrębem tej drobnej jej cząsteczki, którą stanowi nasze świadome Ja.

I ta zachodzi różnica pomiędzy twórczością wczorajszą, a tą, która dla nas jest ostatecznym, a upragnionym ideałem, do którego zdążamy:

Dla twórcy, jakiego znamy, istniał człowiek jako istota skończona, po za którego osobistem, świadomem Ja nie było żadnych tajemnic, żadnych głębi, który odpowiadał i cierpiał za swe czyny, bo dobrze »wiedział«, co robi i do czego dąży, jednem słowem człowieka, świadomego przyczyn i skutków, mogącego w każdej chwili wytworzyć sobie świadomie tą a tą przyczynę, która te i te skutki za sobą pociągnie.

Tworzył więc człowieka z wolną wolą.

Dla nas istnieje człowiek jako istota, w którego motywach, uczuciach, we wszystkiem, co robi, przejawia się tylko drobniuteńka część nieskończonej, absolutnej świadomości, a którego świadome Ja jest tylko pianą, raz po raz przez ocean na brzeg wyrzuconą.

A jeżeli twórca dotychczasowy kładł nacisk na świadome, logiczne łączenia myśli, operował assocyacyami myśli, tak jak pośrednio za pomocą zebranych już doświadczeń i praw w mózgu się łączą, operował rzeczami zewnętrznemi, które uważał za coś absolutnego we fałszywem pojęciu, że »zewnątrz« i »wewnątrz« zupełnie się pokrywa,

to przeciwnie:

przedstawiciel nowej sztuki całkiem odwraca się od tego »zewnątrz«, jako od rzeczy przypadkowej, zmiennej, włania się w siebie, chwyta w swej duszy rzeczy słowem nie ujęte, szuka po za złudnym obrazem t. z. rzeczywistości całą drobniuteńką sieć pobudek, wpływów i oddziaływań wzajemnych, jakie zachodzą pomiędzy całą przyrodą a człowiekiem, jednem słowem nie da się mamić świadomości, a wszystkich przyczyn szuka po za jej obrębem.

Twórca znany odtwarzał »rzeczy«, twórca nowy odtwarza swój stan duszy; tamten porządkował rzeczy i wrażenia, tak jak do jego mózgu wpływały, wierząc w ich objektywność, ten przeciwnie odtwarza tylko uczucia, jakie te rzeczy wywołują.

Dlatego też ta przejrzystość, rozumność, ta — ta klasyczność starej produkcyi, a naodwrót ta osławiona nibyto nielogiczność nowej twórczości, ten bezrozum, »chorobliwość« i — least not least »idyotyzm«.

STRESZCZAM:

Dusza jest absolutem, a drobniuteńkim jej przejawem to świadome Ja.

Absolutna świadomość — (a więc w ludzkiem pojęciu bezmierne obszary nieświadomości) — to absolutny geniusz.

Cała tęsknota ludzka, dążenia do »ideału«, pragnienie doskonalenia się, to była właśnie tęsknota za uświadomieniem sobie coraz to nowych, coraz to dalszych obszarów absolutnej duszy.

Wszelka doskonałość dokonywała się tem, że człowiek zamykał oczy na »realną« rzeczywistość, zagłębiał się w siebie, badał i śledził zjawiska własnej swej duszy, a światło, promieniejące z tego ogniska wszechbytu, rozjaśniało mu wszelkie tajnie i zagadki.

Tak doszli do nadludzkiej potęgi indyjski mahatma, biblijny prorok, egipski mag, średniowieczny »czarownik« i nasz Słowacki w »Królu Duchu«.

To, co przeszkadzało w doskonaleniu się, co tamowało coraz to szersze uświadamianie się absolutu, to było opętanie ludzkości przez straszną, złośliwą ułudę, przez Mayę, której się Hindus tak bał, przez fantom rzeczywistości.

Wskutek tego zaślepienia wyrwał człowiek centralny obraz zjawisk ze swej duszy, wyrzucił go na zewnątrz, zatracił poczucie tego, co uczynił, i zrobił ze zjawiska duszy złudnego fetysza: absolut.

I w ten sposób stworzył dwie rzeczywistości, jedną zewnętrzną i drugą wewnętrzną.

Może to było potrzebne, by utrzymać »gatunek« przy życiu, potrzebne, by się przystosować do życia, ale na tem ucierpiała wewnętrzna, jedyna, pierwotna rzeczywistość: dusza.

Człowiek przeniósł rzeczywistość po za siebie, i to co w nim było absolutne, stało się po za nim przypadkowem, porozrywanem, bez związku.

Bo w chwili, kiedy musiał tą fikcyjną rzeczywistość przyjmować za pomocą zmysłów, tracił i zamącał w sobie absolutną świadomość wszechrzeczy.

Musiał porozrywać na części to, co jest ciągłem i jednem.

Musiał czas podzielić na kawałki, bo biedna jego świadomość pracuje w przestankach i już czasu po za sekundę nie chwyta; z ciągłości czasu wyławiał tu i owdzie oderwane kawałki i nazwał to przyczyną i skutkiem.

A mając te dwie fikcyjne dane, zabił w sobie świadomość absolutnej ciągłości bytu i wytworzył wolę i odpowiedzialność.

Na tym fikcyjnym wniosku oparł cały gmach swych moralnych i społecznych zasad.

Dalej musiał rozerwać wszystkie rzeczy w przestrzeni, bo zmysł wzrokowy również niezmiernie ograniczony — musiał rozerwać całość na części, bo mózg za słaby, by módz cośkolwiek w całej jego nierozerwalności objąć — gdy słyszał dźwięk, nie czuł równocześnie jego woni, nie widział jego kształtów.

I to porozrywanie, przekształcenie, wykoszlawienie wszystkich zjawisk nazwał realnością,

a wierne odtworzenie tej fikcyjnej realności w tym samym porządku, systemie, szeregach, przekształceniach w niedołężnym mózgu, nazwał realizmem.

Cała dotychczasowa sztuka z małym wyjątkiem tej, którą tworzył geniusz, była sztuką realną.

Podział jej na idealną i realistyczną opiera się li tylko na pewnych danych etycznej i religijnej natury.

Sztuka jest objawieniem duszy,

Cała dotychczasowa sztuka — sztuka realistyczna — była bezdrożem duszy.

STRESZCZAM DALEJ:

Dusza jest jedyna i niepodzielna, jej uświadomiona cząsteczka potrzebuje tych kilku biednych zmysłów, ale po za zmysłami tkwi jeden niepodzielny organ, w którym miliony zmysłów się przenikają, w którym każde zjawisko objawia się we wszystkich swych wartościach, objawia się jako jedność i absolut.

Dźwięk jest tam równocześnie barwą i wonią i wszystkiem tem, na co w mowie niema wyrażenia.

Jest to pojęcie czegoś nieuchwytnego; każde wrażenie przestaje być przedmiotem myśli, a staje się samem sobą: fenomenem.

W tej głębi, w absolutnej świadomości tracą wartość wszystkie assocyacye myślowe, stworzone za pomocą zmysłów, a kojarzą się nowe, jedynie rzeczywiste związki i połączenia uczuciowe.

Po za zmysłową assocyacyą dźwięku li tylko z dźwiękiem, barwy li tylko z barwą, istnieje uczuciowa assocyacya najróżnorodniejszych wrażeń, bo mają ten sam pokład uczuciowy: w chwili, kiedy spłynęły do duszy, skojarzyły się nierozerwalnie równą intenzywnością.

Do tej głębi, do tej absolutnej świadomości dotrzeć, do niej wniknąć pragniemy.

Za pomocą nie zmysłowego, ale uczuciowego kojarzenia wrażeń roztworzyć pragniemy nowe widnokręgi, odsłonić rzeczy tajne i dotychczas w słowa nieujęte.

Metoda, jaką się na razie posługujemy, to oddawanie i odtwarzanie uczuć, myśli, wrażeń, snów, wizyj, bezpośrednio jak się w duszy przejawiają, bez logicznych związków, we wszystkich ich gwałtownych przeskokach i skojarzeniach.

Bo po za tem, co się biednemu mózgowi mieszczaństwa śmiesznym idyotyzmem wydaje, kryje się zawsze głębia.

III.

Dwojaka jest droga, by sztuką życie ogarnąć.

Jedna szeroka, wydeptana, bezpieczna i wygodna, druga kręta, prowadząca przez przepaście, pełna śmiertelnych niebezpieczeństw.

Zupełnie jak w bajce.

Wygodna droga, to droga mózgu, droga biednych pięciu zmysłów, które obejmują życie tylko w jego przypadkowościach, w jego smutnej a głupiej codzienności.

Stroma, przepaścista droga, to droga duszy, dla której życie ciężkim snem a bolesnem przeczuciem jakiegoś innego życia i zaświatu, przeczucie innych związków i innych głębi, jak te, do których biedny, biedny nasz mózg dotrzeć może.

Różne są te drogi, bo mózg to dzień powszedni, dzień pracy i znoju, to matematyka, to logika, a dusza to rzadki dzień świąteczny, coś, czego ani regułą ani logiką objąć nie można, to chwała i wniebowstąpienie rodu ludzkiego.

Dla mózgu dwa razy dwa jest cztery, dla duszy może być milion, ponieważ nie zna interwali, ani w czasie, ani w przestrzeni, Dla mózgu istnieje przedmiot tylko w czasie i w przestrzeni, dla duszy istnieje bezprzedmiotowa, bezprzestrzenna i bezczasowa istota rzeczy.

Niepojęte dla mózgu dokonywa się w duszy, która obnaża wszystko z przypadkowości formy, w jakiej się ono mózgowi przedstawia.

Widzi tylko rzeczy niespożyte, to, co odwiecznym strumieniem płynie niezależnie od wszystkich przetwarzań i zmian od jednego bieguna wieczności do drugiego, bez końca, bez brzegu.

Widzi to, co się ciągnie przez wszystkie czasy i wszystkie rodzaje: »matrix« wszelkich zjawisk.

Dusza jest organem obejmującym rzeczy nieskończone i bezobszarne, organem, w którym spływają się ze sobą niebo i ziemia — dusza to ustawicznie do wnętrza skierowany wzrok, to stan, w którym całe na milionowe cząstki rozbite życie jednoczy się w jedno wielkie słońce, milionowe członki jednoczą się w jedno olbrzymie ciało, a miliony stuleci stapiają się w jednej sekundzie.

Mózg — to materyalizm w zakresie wiedzy, to nauka o najmniejszym odporze siły, to psychofizyka — to socyalizm i niezliczone systemy ekonomiczne, które rodzą się, aby uszczęśliwić — ha, ha — uszczęśliwić człowieka przez kolektywizm pracy, to sztuka bezmyślna, sztuka jednego łokcia ręki i dobrych oczu, sztuka, przed którą tłum się korzy.

Artysta, cieszący się posiadaniem jednego łokcia ręki i paru dobrych oczu odtwarza wszystko »tak jak jest«.

A więc typy ludzi, z dobrze narysowanemi nosami, praczki przy studni, centki światła rozlewające się na grzbiecie jakiejś starej szkapy, wilki na stepie, czasami step śnieżny, czasami bez śniegu.

No i tak w nieskończoność.

Dla takiego artysty jest kobieta — aby użyć jednego z najzwyklejszych przykładów — istotą nieskończenie szlachetną, albo prostem bawidełkiem, jest zwykłą Marysią, albo prerafaelityczną Kunigundą, kokotą, albo sztywnie zesznurowaną, nieprzystępną Miss.

Inaczej dla artysty, który idzie drogami duszy.

Kobieta Ropsa, to straszliwa, kosmiczna potęga.

Jego kobieta, to kobieta, która w mężczyźnie obudziła chuć, przykuła go do siebie podstępną a fałszywą pieszczotą, wychowała go na jednożeńca, wydelikaciła jego instynkty, ujęła żywioł jego żądzy w nowe formy i wszczepiła mu w krew jad szatańskiego bólu.

I w bolesnej ekstazie tworzenia odzyskał Rops dawno zgubione węzły, łączące nas z średniemi wiekami.

To już nie mężczyzna, który zastawia życie za śmieszną cenę pięciominutowej rozkoszy, nie cierpi już więcej dla kobiety, ale rośnie w dzikiej nienawiści do tej strasznej niszczącej siły, staje się fanatycznym oskarżycielem, któryby najchętniej skazał kobietę na stos, byle uwolnić świat od tego »największego zła«.

Dla artysty tłumu miłość to albo nieludzko płaski romantyzm ulubieńców naszej publiczności, albo pieprzno-komiczna i nudna erotyka Guy de Maupassanta, albo ckliwo-słodka poezya szlafroczków, dostarczana modystkom przez Piotra Nansena, albo syropowo-wstrętna pornografia Gabriela d'Anunzio.

Dla artysty-wybrańca miłość to bolesna, pełna trwogi świadomość nieznanej strasznej siły, która dwie dusze rzuca na siebie i pragnie je zlać w jedno, to intenzywne cierpienie, w którem dusza się łamie, bo czynu Nowego Testamentu, czynu tego stopienia się w jedno, czynu absolutnego androgynizmu dokonać nie może.

Dla takiego artysty miłość to niesłychana świadomość strasznej jakiejś głębi, przeczucie jakiegoś otchłannego dna w duszy, na którem życie tysiąca generacyi się przelewa, tysiące wieków ich mąk i udręczeń, ich szał rozrodczy i żądza bytu.

Tak pojął Munch miłość i taką chwilę szału, bólu, strachu grozy odtworzył w swej »Madonnie«[1]).

Portret artysty jednego łokcia ręki to w najlepszym razie wierna, kolorowana fotografia.

Portret Schumanna przez Feliksa Vallotona, to »dusza« Schumanna, gdy błąka się i płacze w introdukcyi do sonaty »fis-mol«, gdy przeraźliwie krzyczy w chorem »Cupio dissolvi« we »Vision«, gdy w nowoletce »fis-mol« zatacza błędne kręgi, błądzi tam i napowrót, aby nagle zawieść w dzikich podskokach tarantelowy taniec św. Wita.

A w duszy takiego artysty-wybrańca niema granic pomiędzy tonem a dźwiękiem.

Zupełnie różnorodne uczucia zlewają się w jeden oddźwięk równowartościowy, muzyka staje się linią, dźwięk zapachem: »Les parfums, les couleurs et les sons se repondent«.

Oczywiście: to wszystko szaleństwo, anormalne, niezdrowe, chore — he, he...

Bo zdrowe społeczeństwo, któremu trzeba dawać jasną, wytłomaczoną, dostatecznie przeżutą strawę, nienawidzi głębi, wyszydza każdą tajemnicę i obwołuje wszystko to, czego pojąć nie może jako szaleństwo.

I rzeczywiście nigdy jeszcze nienawiść pospólstwa do duszy nie była tak silną jak dziś, pod absolutnem panowaniem nauk przyrodniczych, pieniędzy i prostytucyi.

Z wściekłą zapamiętałością prześladuje się i tępi jej objawy.

W nauce nastąpiło wielkie odkrycie i jeden wielki okrzyk: Faktów!

faktów!

faktów!

Crookes, Zöllner, Wallace, Ulrici uchodzą za waryatów.

W polityce i życiu publicznem brud, głupota, obstrukcya, pieniądz i dążenie do »szczęścia«.

W sztuce naturalizm w najszerszem znaczeniu jako wyraz »rzeczywistości«.

Die »Phantasie ist Notbehelef« woła papież naturalistów, Liebermann.

A więc pozostaje wedle słynnej formułki zolowskiej: temperament.

Lecz i temperament jest tylko frazesem.

Do sztuki, jaką czas nasz ukochał, potrzeba w literaturze noteski, w sztuce dobrego oka i pewnej ręki.

Zwykły żołnierz nie potrzebuje więcej — i dziwna rzecz, że najwięcej znamienne objawy naszych czasów: militaryzm i naturalizm spotykają się ze sobą w swoich dążeniach, oba oznaczają zanik indywidualizmu i uniformowanie koszarowe.

Niegdyś uprawiali sztukę tylko ci, którzy mieli łaskę Bożą, prorocy, którzy kryli się w jaskiniach, ażeby oddawać się straszliwym wizyom oswobodzonej duszy, anachoreci, żyjący na puszczy i w samotności.

W czasach greckich poeta był ekstatykiem, myślenie było świętością, a Sokrates nie czuł zimna, gdy bosą nogą stał w śniegu, podczas natchnienia myśli.

Artysta średniowieczny przygotowywał duszę przez długie modlitwy i posty.

W kurczowem skupieniu całej swej istoty błagał Ducha św. o łaskę, zanim rozpoczął dzieło.

Dzisiejszy artysta potrzebuje innego rodzaju przygotowania: stał się reporterem, a najsilniejszą ostrogą do tworzenia — to brak pieniędzy.

Nowożytny artysta musi przedewszystkiem odpowiedzieć jednemu ważnemu warunkowi: musi być głupi, musi się stać ucieleśnioną głupotą, — jeżeli nią już nie jest.

Nie wolno mu myśleć, musi się oduczyć myślenia, jeżeli nie jest już kretynem, nie wolno mu widzieć w naturze nic więcej, jak tylko to, co może dać dobra fotografia.

Lecz niezależnie od tego profanum vulgus idą kapłani, którzy składają ofiarę duszy, garstka, w której tradycya czasów przeszłych o świętości myślenia i świętości sztuki żyje silniej, niż kiedykolwiek, garstka, która tworzy tylko w chwilach najintenzywniejszego wezbrania duszy i jej najboleśniejszego wybuchu, nowi prorocy, którzy przepowiadają wieczny powrót duszy, pełni łaski mistycy, którzy ogarniają świat nie okiem i uchem, lecz tajemniczym organem duszy, syntetyzującym organem, który widzi tylko rzeczy wieczne, niespożyte i dociera do rdzeni ich.

Dwóch takich artystów, pełnych łaski Bożej zamierzam Polakom przedstawić, Edwarda Muncha i Gustawa Vigelanda.

Przypisy

↑ Patrz artykuł o Munchu.