corpora: CEN

text:
18 września 2009 do amerykańskich kiosków trafiło pierwsze w historii wydanie kolorowego magazynu z wideoreklamą.

W tygodniku rozrywkowym „Entertainment Weekly” zamieszczono tekturową wkładkę zawierającą wyświetlacz LCD.

Elektroniczny ekran wyświetla reklamy popularnego napoju gazowanego Pepsi oraz zwiastuny programów telewizyjnych amerykańskiej stacji CBS.

Pamięć urządzenia może pomieścić filmy o łącznej długości ok. 40 minut.

W wydaniu "Entertainment Weekly" znalazł się wyświetlacz LCD o rozdzielczości 320x240 pikseli wraz z akumulatorem wystarczającym na 50-60 godzin odtwarzania.

Może on zostać naładowany ponownie za pomocą portu mini-USB.

Jest to pierwszy przypadek zamieszczenia odtwarzacza wideo w magazynie drukowanym.

Poruszające się reklamy napojów Pepsi oraz clipy zachwalające nowe programy telewizji CBS pojawią się na cienkim ekranie wielkości wyświetlacza w telefonie komórkowym.

Reklamy są zaprogramowane w taki sposób, by odtwarzanie rozpoczęło się, gdy czytelnik dotrze do strony, na której zostały umieszczone - mechanizm aktywacji przypomina rozwiązanie znane z grających kartek z życzeniami.

Jesteśmy świadkami pojawienia się pierwszej reklamy wideo w papierowym wydaniu gazety.

Jednak palma pierwszeństwa należy się amerykańskiemu miesięcznikowi „Esquire”, bowiem dla upamiętnienia 75. urodzin tego pisma, wydanie październikowe z zeszłego roku zawiera okładkę z wyświetlaczem wykonanym w technologii e-ink (elektroniczny atrament).

Być może tak właśnie wyglądać będzie przyszłość – nie tylko prasy, ale również i książki.

Koszt takiej okładki w technologii e-ink wyniósł 2$ na sztukę, a cena czasopisma to 6$.

Wracając do magazynu „Entertainment Weekly”, jego wyświetlacz jest wykonany w technologi TFT LCD rozwijanej przez firmę Americhip o nazwie Video-in-Print (VIP).

To dopiero początek rewolucji w branży reklamowej – być może, że niedługo filmy w gazetach będą przypominały ruchome reklamy w Internecie.


corpora: sejm

text:
Projekt

Ustawa

Art. 1

Art. 10.

§ 1. ustawy otrzymuje brzmienie:

Art. 2

Art. 17 ust. 1 ustawy otrzymuje brzmienie.

Art. 3

Art. 63 ustawy otrzymuje brzmienie:

2.

Najwyższa Izba Kontroli w zakresie prowadzonej kontroli może wszcząć i prowadzić dochodzenie, a także prowadzić czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie oraz wnosić i popierać wniosek o ukaranie i środki odwoławcze.

W takiej sytuacji przysługują jej uprawnienia Policji przewidziane w przepisach kodeksu postępowania karnego i ustawy o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Jednakże Najwyższa Izba Kontroli może w danej sprawie z uprawnień tych nie skorzystać i poprzestać na dokonaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 zdanie pierwsze.

3.

Najwyższej Izbie Kontroli przysługują uprawnienia Policji przewidziane w przepisach kodeksu postępowania karnego normujących śledztwo, w śledztwie prowadzonym w sprawie z zakresu kontroli Najwyższej Izby Kontroli.

Jednakże Najwyższa Izba Kontroli może w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1 zdanie pierwsze zastrzec, że nie będzie w danej sprawie korzystać z tych uprawnień.

Art. 4

1.

Cel projektu i przesłanki jego przyjęcia.

Celem projektu jest przyznanie dodatkowych uprawnień Najwyższej Izbie Kontroli polegających na:

przyznaniu jej uprawnień Policji przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania karnego normujących śledztwo (z których może nie skorzystać), z zastrzeżeniem, że śledztwo jest prowadzone w sprawie z zakresu kontroli NIK,

możliwości wszczęcia i prowadzenia dochodzenia (z którego może nie skorzystać), z zastrzeżeniem, że dochodzenie jest prowadzone w sprawie z zakresu kontroli NIK,

W związku z powyższym projektodawca proponuje dokonać zmiany art. 10 par. 1 kodeksu postępowania karnego, wyrażającego zasadę legalizmu materialnego

Projektodawca proponuje nadać nowe brzmienie art. 63 ustawy

o Najwyższej Izbie Kontroli, który obecnie statuuje, że

Według nowego brzmienia przepisu Najwyższa Izba Kontroli, zachowując dotychczasowe uprawnienia uzyskuje, w zakresie śledztwa, uprawnienia Policji przewidziane w przepisach kodeksu postępowania karnego normujących śledztwo, oraz będzie miała możliwość wszczęcia i prowadzenia dochodzenia, jak również

prowadzenia czynności wyjaśniających oraz wnosić i popierać wniosek o ukaranie oraz środki odwoławcze w sprawach o wykroczenie, z tym jednak zastrzeżeniem, że wszystkie te czynności będą prowadzone w ramach ujawnionych w toku kontroli czynów zabronionych mogących stanowić przestępstwa lub wykroczenia.

Co ważne z tych uprawnień NIK może nie skorzystać i złożyć jak dotychczas zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

Projektodawca zakłada, że proponowana zmiana przepisów z całą pewnością wpłynie pozytywnie na efektywniejsze prowadzenie postępowań karnych i postępowań w sprawie o wykroczenia, tym bardziej, że przecież w toku postępowań kontrolnych NIK gromadzi w niezbędnym zakresie materiał dowodowy, który w ramach czynności procesowych może stać się materiałem dowodowym w sprawie.

2.

Cel uchwalenia projektowanej regulacji.

Dzięki projektowanej zmianie ustaw zostanie poszerzony krąg podmiotów mogących prowadzić postępowania w przypadku w/w czynów karalnych.

Przyjęcie takiego rozwiązania z całą pewnością wpłynie pozytywnie na efektywniejsze prowadzenie postępowań karnych i postępowań w sprawach o wykroczenia.

3.

Rozwiązania przyjęte w projekcie.

o Najwyższej Izbie Kontroli, który zakłada, że w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia Najwyższa Izba Kontroli zachowując dotychczasowe uprawnienie w zakresie możliwości zawiadamiania organów powołanych do ścigania przestępstw lub wykroczeń, uzyskuje dodatkowe uprawnienia Policji przewidziane w przepisach kodeksu postępowania karnego normujących śledztwo oraz dochodzenie, jak również możliwość prowadzenia czynności wyjaśniających oraz wnoszenia i popierania wniosku o ukaranie oraz środków odwoławczych w sprawach o wykroczenie z zastrzeżeniem, że te czynności prowadzone będą w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia ujawnione w zakresie kontroli.

4.

Ocena skutków regulacji.

I. Skutki społeczne.

Proponowana zmiana przepisów ustawy kodeks postępowania karnego oraz ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli spowoduje zwiększenie efektywności prowadzenia postępowań w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia.

II.

Skutki finansowe.

III.

Skutki prawne.

Proponowana regulacja poszerzy krąg podmiotów uprawnionych do wszczynania

5.

Ocena skutków regulacji.

Proponowana zmiana ustawy nie rodzi negatywnych skutków finansowych dla budżetu państwa, zaś z pewnością pozytywnie wpłynie na sytuację finansową kontrolowanych podmiotów.

Efektywniejsze prowadzenie postępowań przyczyni się do wyeliminowania niezgodnych z prawem praktyk, które wpływają na kondycję finansową kontrolowanych podmiotów.

b) Wpływ regulacji na rynek pracy.

na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczoś


corpora: wikisources-pl

text:
Blandrata (Biandrata) Jerzy, rodem z Saluzzo, w Piemoncie, sławny lekarz i obrońca socynjanów, zwanych także antytrynitarjuszami, w Siedmiogrodzie i Polsce.

Niepospolitemi wiadomościami w medycynie zdobył on sobie imię głośne i majątek.

Przejąwszy się naukami antitrynitarjuszów, wystąpił Blandrata z twierdzeniami, które już miały na mego ściągnąć odpowiedzialność przed inkwizycją w Pawji, gdyby nie ratował się ucieczką do Genewy (1556 r.), gdzie publicznie przyłączył się do kalwinistów.

Dogmat Trójcy Św. był powodem do częstych dysput między Blandratą a Kalwinem.

Obawiając się losu, który później spotkał Gentilisa, ściętego w 1566 r., a pierwej Serweta, spalonego na stosie 1553 r., Blandrata schronił się do Polski 1558 r., znalazł tu dobre przyjęcie i przez kilka lat był kaznodzieją i przełożonym gmin kalwińskich w Małopolsce.

Kalwin listami swemi starał się szkodzić Blandracie u panów polskich, lecz Mikołaj Radziwiłł, wojewoda wileński, wziął go pod swą opiekę, a włoski reformator tak zręcznie umiał się bronić na kalwińskim synodzie w Pińczowie (1561 r.), że nikt już nie powątpiewał o jego kalwińskiej prawowiernóści.

W 1563 Blandrata został lekarzem nadwornym Jana Zygmunta, księcia Siedmiogrodu, i tak umiał zawładnąć umysłem młodego księcia, że odtąd zupełnie bezpiecznie mógł głosić antytrynitarjuszowskie, właściwie arjańskie zasady.

Wkrótce przeciągnął na swoję stronę proboszcza w Klauzenburgu, Franciszka Davidis i wiele innych osób, a w skutek dysputy, którą miał z kalwinistaini, książę z całym dworem przyjął arjanizm; luterski kaznodzieja nadworny został wydalony, a jego miejsce zajął wyżej wspomniany Franciszek Davidis.

Sejm krajowy, zwołany do Maros-Vasaherly zatwierdził prawa arjanów, jako czwartego, przez rząd uznanego, wyznania.

Mieszkańcy Siedmiogrodu do trzech narodowości należący, węgierskiej, szeklerskiej i sasko-niemieckiej, w znacznej części odpadli od Kościoła i przeszli na stronę reformacji: luterskie wyznanie najwięcej liczyło stronników w narodowości niemieckiej, kalwińskie zaś w dwóch pozostałych.

Po śmierci Jana Zygmunta, który nie zostawił potomstwa, na księcia Siedmiogrodu obrany został Stefan Batory.

Batory zatrzymał przy sobie Blandratę.

Tymczasem Blandrata pokłócił się z F. Davidisem, pierwszym superintendentem unitarjuszów.

Blandrata, jakkolwiek zaprzeczał Bóstwo Jezusa Chrystusa, chciał wszakże, aby mu religijną cześć oddawano; Davidis zaś, konsekwentniejszy od swego nauczyciela, opierał się temu.

Blandrata spodziewał się, że wpłynie na superintendenta przez Fausta Socyna, który, po długich wędrówkach, osiadł później w Polsce (1579 r.), lecz te nadzieje okazały się płonnemi.

Davidis oskarżony przed księciem, stawiony przed synodem w Enyedin (1574), skazany został na dożywotnie więzienie, gdzie niezadługo umarł.

Wkrótce jednak potém Bl., dla osobistych widoków, wyparł się swych stronników, na co Faust Socyn gorzko się skarżył.

Stefan Batory został powołany na tron polski, Siedmiogród zaś przeszedł pod panowanie jego brata Krzysztofa; obaj książęta nie sprzyjali unitarjuszom i, dla położenia końca niepokojom religijnym, powołali jezuitów.

Chcąc więc zatrzymać swoje korzystne stanowisko, Blandrata odstąpił od sprawy dotychczasowych swoich współwyznawców.

Umarł między 1585 a 1592 r.

Nie miał on dzieci i ogromny majątek chciał zostawić swemu synowcowi; ten wszakże, nie mogąc się doczekać śmierci swego dobroczyńcy, czy też obawiając się wydziedziczenia, udusił go.

Ob.

art. Antytrynitarjusze i Socyn.; Klausingii, Diss. de haeret.

misera morte exstinctis, Francti 1756; Sandii, Biblioth.

Antitrinit., Walch, Historiscbe und theologiche Einleitung in die Religionsstreitigkeiten, Jena 1736; Schroeckh, Chr.

Kirchengesch, 5 Bd.

— Blandrata napisał kilka rozpraw i wiele listów, z tych Henke wydał 1794 w Helmstädt: Jerzego Blandraty Wyznanie wiary antytrynitarskie.

Pracę jego, Aequipollentes ex Scriptura phrases etc.

Przetłumaczył na polski Grzegorz Pauli z Brzezin.

Przyjmował także udział w przygotowaniu dzieła p. t.

De falsa et vera unius Dei cognitione, w 2 księgach, Albae Juliae 1567. i w łacińskiej refutacji książki Jerzego Majora (ob.), napisanej w obronie dogmatu Trójcy Najśw. (Fritz).

J. N.


text:
Czatownia, schronienie, szylderhaus, czyli budka szyldwacha.

Czatownia, jak również barjery, szlabany, słupy latarni, daszki kasowe i t. p. przedmioty na odwachach, malowane były w dwuch barwach - białej i czerwonej.

(B. Gemb.).

Czatą (z turec.

czete - zasadzka) zwano lózowanie straży w nocy, dobę żołnierską.

„Czatą zbieżeć nieprzyjaciela" znaczyło: czatując napaść.

Czatnik był to stróż nocny obozowy.

Czaty są to zwiady, szpiegowanie nieprzyjaciela za pomocą małych oddziałów.

Niegdyś u rzymian nocna pora dzieliła się na cztery czaty vigiliae; na początku każdej dawano znak trąbieniem, po którym to znaku czatnik obchodził straże, czy są w porządku.


corpora: openbooks

text:
Klemens Junosza

Zając

Był pogodny ranek jesienny.

Na trawie poczerniałej, w rowach przydrożnych, na ciemno zielonej runi oziminy znać było mróz biały: słońce zarumieniło już wschód, zapowiadając dzień jasny i pogodny, jeden z tych pięknych dni, jakimi nas czasem spóźniona jesień obdarza.

Na drodze panował ruch niezwykły.

Na furach i pieszo dążyli chłopi ku miasteczku, niektórzy prowadzili krowy lub woły; owdzie kobieta szamotała się z „gadziną”, szarpiąc ją umocowanym u tylnej nogi postronkiem, tam znów jakaś jejmość z waszecia dumnie spoglądała z wysokości rozklekotanej bryczki, owdzie przemykał na biedce Żydek zaaferowany, okładając biczem wychudzoną szkapinę.

Wszyscy dążyli do jednego celu — a wszystkim było pilno, każdy się śpieszył.

Bo też to i dzień niezwyczajny.

Wtorek po świętym Marcinie, wielki jarmark w Okpiszewie, sławny na całą okolicę.

Na ten dzień ściągali do Okpiszewa z sąsiednich, a nawet z bardziej odległych miasteczek czapnicy, szewcy, bednarze, blacharze, handlarze sukman i kożuchów.

Rozbijali oni swoje kramy i namioty na rynku, ustawiali improwizowane półki, ochrypłym głosem zachwalając i reklamując swój towar.

Wiedzieli oni dobrze, że dzisiejszy dzień to żniwo — a wszyscy chłopi wiedzieli również, że dziś w Okpiszewie, oprócz chyba ptasiego mleka, wszystkiego, co dusza zapragnie, dostanie.

Szklanych paciorków, wstążek, korali, galantych kozików, spinek z lusterkami, grzebyków, którymiby można najtwardszy tynk z murów oskrobywać, obwarzanków, kiełbasy, pierników, śledzi i innych wykwintnych łakoci…

Chłop, choćby miał się zupełnie bez obuwia obywać, nie kupił butów gdzieindziej, tylko na święty Marcin w Okpiszewie, dziewczyna tam kupowała czerwono malowaną skrzynkę na wyprawę, gospodyni chustkę, albo obraz święty na ozdobę izby.

Okpiszewscy Żydzi na dwa tygodnie naprzód przygotowywali zapasy w szynkach, sklepach, kramach; cieszyli i radowali się, żałując zarazem, że ten święty Marcin nie bywa przynajmniej co tydzień.

Na drodze aż się czerniło od fur, można było słyszeć wesołe rozmowy podróżnych, kwik trzody lub też przeciągłe ryczenie krów, oglądających się ciągle za wioską, z której je wyprowadzono.

Wśród pieszych szedł także Michał Gil, gospodarz z Zawadówki, z małżonką swoją Magdą, młodą jeszcze, przystojną kobietą.

Michał szedł zamaszysto, kijem się sękatym podpierał, na plecach miał kobiałkę łubianą, u pasa kozik i krzesiwko, jak na porządnego gospodarza przystało.

Żona dotrzymywała mu kroku o tyle, o ile „gadzina”, prowadzona przez nią na jarmark, nie szarpała postronkiem i nie zbaczała do rowu.

— Widzisz, Michale — mówiła baba — chciało ci się samemu iść na jarmark, ale docekanie twoje!

Ja dziewką byłam jeszcze u ojców, w chałupie, i dlatego żaden jarmark przeze mnie się nie obył — a tera, na swojem gospodarstwie, mam w taki dzień siedzieć, jak zamurowana.

Chłop ręką machnął.

— Zawdy — rzekł — jeno pretensye masz.

Chciałem iść sam, bo jenteres mam taki, co do niego baba tak potrzebna, jak dziura w moście, abo jak nieprzykładając, dyabeł w Częstochowie.

— Ot, zamknij lepiej gębę!

żebyś w złą godzinę nie wymówił!

Jenteres ma!

ciekawość, jaki to jenteres, co może być przez baby?

Chyba kozę pójdziesz odsiadywać.

— Nie będę ja nic odsiadywał, bom nikogo nie zabił, ani jenszej rzeczy nie zrobił, a co do jenteresu… tfy, niech cię marności ogarną!…

— No — a co?

— Musi chyba nie widziałaś?

zając bez drogę przeleciał… i jeszcze pytasz się co?

Magda — dodał ciszej — mnie się widzi, że zawdy lepiej się wrócić.

— Bez głupiego zająca?!

a żeby on skapiał prędzej.

Nie słyszałeś ty, jak ksiądz na jambonie przykazywał, żeby w takie głupie bajdy nie wierzyć?!

— Et, ksiądz księdzem, a zając zającem.

Przepomniałaś to już, jak łońskiego roku na wiosnę, jakem to do lasu jechał i baba mi drogę przeszła, to mi się koło złamało?

— To musi baba w tem winna, żeś woza w domu nie opatrzył.

Sprawiedliwie to powiadają: że kiepskiej tanecznicy to i obrąbek zawadza; jenszy niezguła porządku kiele woza nie dojrzy, a jak mu się w drodze szkoda zrobi, to na babę spędza, albo choć i na zająca.

Chłop zaczął się w głowę drapać.

— Nie — rzekł — nie, Magdusiu, chyba się zawróćmy, po co guza szukać, mówię ci, że będzie nieszczęście.

— No — a jakże z tem jenteresem, co przez baby miał być?!

— Obendzie się.

— Niby jak?

— A tak, mam stare buciska, to w nich, siako tako, do godów przechodzę.

— Ehę!

toś ty taki jenteres miał, buty chciałeś se kupić.

— A ty skąd wiesz?

— Skąd?

musi mi ten zając powiedział, coś go się zląkł, jak złego.

Chłop usiadł nad rowem i usiłował przekonać żonę, żeby nie iść.

— Powiadasz — mówił — że ksiądz zakazuje; no dobrze, o babie zakazował z jambony, bom sam słyszał, ale o zającu nic nie gadał.

— Słuchajno, Michał — odrzekła żona, trącając go potężnie w bok — albo ja ci kiedy krzywa była?

albo ja o twoje dobro nie stojała?

czy ja latawiec, czy ja tobie nie gospodyni, nie żona, twoim dzieciom nie matka?

Czy to nie dbam, nie haruję, jak wół?

— No jużci, to prawda, po sprawiedliwości, ja tam powiadam, żeś rzetelna kobieta, poczciwa, ale też i ja dla ciebie nie pies, krzywdy ode mnie nie masz, choć się przemówimy czasem, to dlatego gnatów ci nie przetrącam, jak insze swoim kobietom, nie skrzywdzę, przyodziewek też masz, jak się patrzy, głodu nie mrzesz.

— Zgrzeszyłabym też, żebym powiedziała, że nieprawda; przemówienie to swoja rzecz, a choć mnie jeszcze po ostatniem przemówieniu plecy bolą i stara Zagnańska musiała mnie wódką z psiem sadłem smarować, dlatego ja sobie nie krzywduję.

Zawdy ty mnie mąż, a ja tobie żona, a co Pan Bóg miłosierny złączył, to nic nie rozłączy, jeno co rydel a motyka.

Wstań, wstań, Michałku, pójdziewa, co se tam będziesz brał do serca, chodź.

Chłop namyślał się.

— Oj, oj! — mówiła dalej kobieta — wszystkie wy chłopy jednakie, a nie przykładając, wszystkie sielmy.

Nie bój się, żebym tak temu dziesięć lat, jesce kiej u ojców w chałupie byłam, żebym tak, na to mówiący, rzekła: chodź, Michałku, tobyś na stado wilków nie patrzył, jeno leciał.

Może nie?

— Ha, albo ja wiem, powiadasz, żebym leciał, i mnie się widzi, żebym leciał — dodał, śmiejąc się.

— Zreśtom, i dziś przecie zły dla cię nie jestem.

Gadasz iść, ha!

rezyk fizyk!

co będzie, to będzie, idę!

— Ot tak to ale!

taki stateczny gospodarz, taki chłop, zeby się głupiego zająca bojał!!

Chodźmy, prosięcinę sprzedamy, choć biednie za siedm rubli, zara sobie chustkę kupię i dzieciom obwarzanków choć z dziesięć, niech tam i one robaczki mają uciechę.

— I ja im kupię, jeno pierwej buty, to je najpierwsza rzecz.

— Najpierwsza rzec, a chciałeś sam kupować, przeze mnie!

— A juści, bo ja chcę wedle nowej mody, foremnie, a ty może…

— Nie pleć, pleciugo, nie pleć.

Toć nieraz sama ci gadałam, żebyś se kupił galante buty nowomodne, jak młode gospodarze noszą, bo patrzeć nie mogę, jak się telepiesz w takich stęporach, rychtyk, jak kuń po grudzie.

Już ja ci sama buty naraję galante, jak się patrzy.

— Ech!

albo to ty na rzemień znawczynia?

— Nie — tylo musi chłop to już na wszystko znawca!

wielga rzec rzemień, aby jeno mocny był, to i ju!

Tak rozmawiając, zbliżyli się do Okpiszewa.

Już na moście był ścisk okropny.

Dzierżawca rogatki kłócił się o kopytkowe, faktorki i przekupki przeglądały wszystkie fury, kilkunastu dziadów śpiewało na całe gardło: jeden o świętym Mikołaju, drugi „kto się w opiekę”, dziesiąty o św. Rochu, obrońcy od morowego powietrza…

Michał dał jednemu dziadowi trzy grosze, na pacierz do Przemienienia Pańskiego, bo mu fatalny zając nie mógł jakoś wyjść z głowy.

Wszakże, wbrew owej wróżbie, interesa odrazu wzięły pomyślny obrót.

Za prosiaka, wedle obliczeń Michałowej, miało być siedm rubli, tymczasem rzeźnik, niewiele się targując, dał za niego dziewięć rubli i złotych dwa, przybił Michałowi rękę, aż się po całym rynku rozległo, i jeszcze litkup zapłacił.

Co prawda, w Okpiszewie na św. Marcin bywali porządni rzeźnicy, aż z pod Węgrowa podobno, czy może z innego końca świata…

Uradowani małżonkowie pragnęli też zaraz załatwić sprawunki.

— Słuchajno, Michał — rzekła baba — mnie się widzi, że pasowałoby ci kaśkiet kupić, takie masz wielkie czapczysko, jak nie przykładając, wronie gniazdo, kozuch na nic zrudział, denko wypłowiało i wstąscyna, ze tylko na śmiecie wyrzucić.

Żyd czapnik podsłuchał rozmowę i wnet chwycił Michała za rękę.

— Aj waj, gospodarzu — zawołał — jaką wy macie rozumną kobietę, aj waj, jaką rozumną!

Co ona w swojej głowie ma, to prawdziwy majątek.

Żeby wy tyle zboża w stodole mieli, co ona ma w swojej głowie rozumu!

to rarytna kobieta jest, na moje sumienie!

— Nie scekaj, Zydzie — rzekła Michałowa — jeno daj kaśkiet, rzetelny kaśkiet z daszkiem.

— I to macie recht, na co jemu staromodne czapke?

taka czapka barania, jak konewka, to ciężkie jest, trzeba zdrowe szyje, żeby mogła udźwignąć głowę z takim baranem!

trzeba bydlęce szyję na taki interes!

— Magduś — rzekł Michał — a może lepiej zamiast kaśkieta capkęby kupić, tera do zimy idzie, mróz, cy do lasu, cy jak, zawdy cieplej.

— Macie recht, gospodarzu — rzekł Żyd, wybierając ogromną czarną czapę baranią — macie recht!

Tera do żyme idzie, kto nosi kaszkiet, żeby wiater jego świszczył po uszach!

Ja wam co powiem: letki człowiek, letka czapka!

Po czem poznać siłę w koniu?

po ogonie, a po czem poznać osobę?

po głowie!

a że każde głowe jednakowe jest, to trzeba poznać po czapce!

Kto nosi kaszkiet?

pisarczyk od wójta!

a kto nosi taką czapkę?

sam wójt!

Aj waj!

aj waj, czekajcie, niech no ja wam wybiorę kawałek czapki w dobrym gatunku, coś fajn!

To mówiąc, Żyd wsadził Michałowi na głowę olbrzymie czapczysko i, natychmiast zwracając się do Michałowej, zapytał:

— Gospodyni!

pani gospodyni!

słuchajcie no, gdzie się wasz chłop podział?

gdzie un się podział, wasz chłop, co tu stojał niedawno, gdzie un się podział?!

— A dyć stoi przed tobą — rzekła z gniewem baba — gdzie się miał podziać, toć się w ziemię przecież nie zapadł!

— Na moje sumienie, ja jego nie poznałem w tej nowej czapce, żebym tak nieszczęścia nie widział; tu stojał sobie chłop, zwyczajny chłop, jak dużo chłopów jest, a teraz taki gospodarz, taka osoba, że na całą gibernię takiego nie zdybować!

Ja, jak żyję na świecie, nie widziałem, żeby który wójt tak wyglądał.

Ale też to jest kawałek czapki!

aj, waj!

jaki to kawałek czapki jest!

— No, Magda!

jak? — zapytał Michał — jak ty mi raisz… kaśkiet, czy czapkę?

— A no, albo ja wiem, może według zimy i czapkę, a na św. Jan kupisz se kaśkiet, jak zechcesz.

— Aj, aj, sprawiedliwie pani gospodyni powiada, bardzo sprawiedliwie, ja nawet nie wiem, gdzie wy na wsi taki rozum zdybali!

Na moje sumienie!

Po długim targu, odchodzeniu, zawracaniu kilkakrotnem Michał został właścicielem wspaniałej czapki, która, zdaleka szczególniej, wyglądała rzeczywiście, jak wronie gniazdo.

Pani Michałowa sprawiła sobie chustkę bardzo piękną, w której barwy czerwona, zielona i żółta kłóciły się z sobą zawzięcie i, nareszcie, przed zmrokiem jeszcze, zrobiony został najważniejszy sprawunek… buty.

Szewc z czerwonym nosem, znany na wszystkich jarmarkach handlarz obuwia, zaklął się na wszystkie świętości, na żonę, dzieci, na zbawienie duszy, że rzemień na butach jest mocny, jak żelazo, a fason najświeższy, warszawski; że podkówek najlepszy kowal obcęgami nawet nie oderwie i że, nareszcie, w tem wspaniałem obuwiu można stać w wodzie przez rok i sześć niedziel i nie przemoczyć się wcale.

Zapewnił, że z tego samego towaru robił buty dla dwóch młynarzów i rybaka, przyczem opowiedział bardzo ciekawą historyę.

Jeden z jego klientów, kupiwszy buty, takie same właśnie, jak Michał sobie wybrał, łowiąc ryby na jeziorze, utonął, i dopiero w pół roku później woda wyrzuciła go na brzeg.

Cygan, który właśnie tamtędy przechodził, pozazdrościł topielcowi tak pięknych butów i ściągnął je, potem dostał się do sądu i w tychże samych butach przesiedział dwa lata w kryminale; ale nie dość na tem, bo, wyszedłszy z kryminału, sprzedał je Żydowi za cztery złote podobno.

Doprawdy, od takiego majstra, jak ów szewc, nie żal przynajmniej kupować, bo to i majster dobry i człowiek wymowny, umie towar zachwalić i uszanować każdego, nie targuje się, jak Żyd; jak może co opuścić z ceny, to opuści i da statek porządny, co się zowie, i nie obedrze człowieka.

Jarmark powiódł się Michałostwu.

Prosiaka sprzedali dobrze, kupili piękną chustkę, czapkę, buty, obwarzanków dla dzieci, a oprócz tego Michałowa zaopatrzyła się w duży garnek gliniany, polewany, o jakim już oddawna marzyła; kupiła także soli oraz kilka pierniczków dla swego »raka zatraconego«, najmłodszego Antosia, którego bardzo kochała.

Sprawunki zawiązała w chustkę, a Michał przymocował nowe buty u kobiałki, potem wstąpili do Lejbusia, napili się na drogę wódki, zjedli śledzia prosto z beczki, parę bułek i poszli do domu.

Pokrzepiwszy siły, zyskali także i na humorze.

Szli żwawo.

Kiedy już minęli most, baba odezwała się.

— A co, Michałku, musi moja prawda, że tak jest, jak ksiądz przykazuje, a twój głupi zając poleciał se w krzaki, jak zwyczajnie zając, i przeszkody ci żadnej nie uczynił.

— Et, co ty tam wiesz.

Zwyczajnie jak baba, gadasz jeno po próżności — aby gadać.

— Tak, tera to ci baba, a przepomniałeś, jak to było dziesięć lat temu?

Magduś — słonko!

Magduś — kwiatek!

Magduś — kochanie; a tera to baba!

Ej, żeby mi tak garnka nie szkoda, co go trzymam w garści, tobym cię tak dzbęknęła po łbie, ażby ci się babka przyśniła, paskudny chłopie!

— Tobie jeno do dzbękania, to najpierwsze, to nie kobiecka rzecz, moja Magduś.

— Aj, aj, jaki ty mądrala, Michałku!

u ciebie wszyćko nie kobiecka rzec!

a miałbyś ty buty, żeby nie ja?

miałbyś taką capkę galantą?

przedałbyś może prosioka za dziewięć rubli i złotych dwa, żeby nie moja głowa, nie kobiecka głowa?

— No — juści, możebym i przedał…

— Ale… przedołbyś! — kumedya! — a kupiłeś co dla Jantosia, ty ojcze!

cobyś to niby za dzieciami w ogień wskoczył?!

— Ano juści, kupiłem obwarzanków za cały złoty, to i dla Jantosia będzie.

— A ja kupiłam dla niego jeszcze coś…

— Bo u ciebie Jantoś oczko w głowie, a mnie kużde dziecko wraz.

— Toć i ja matka — jeno Jantoś najmniejszy i rychtycek taki na gębie, jak ty, Michałku.

Chłop się rozrzewnił.

— Aj, Magdusiu, jagódko — rzekł — musi ty tylko tak gadasz se bez żarty…

— A juści!

Sprawiedliwie to w pieśni śpiewają, co kużdy chłop to jak pies; choćby jemu duszę oddać, zawdy sceka…

— Cich!

cich, kobieto!… ja powiadam po sprawiedliwości, co takiej baby, jak ty, Magduś, w świecie posukać.

Ot, wiesz co, jagódko moja, mrok się już robi, chłodno jakoś, możebyśmy do Pohulanki zaszli, odpoczęli krzynkę…

Jankiel tam dobrą wódkę ma — a po drugie, ludzie z jarmarków idą, kumów się spotka…

— Ej, już cię coś ciągnie?

— Ciągnie, albo i nie ciągnie, ale zawsze tak, o suchym pysku, z jarmarku wracać, to jakoś, mi się widzi, nie pasuje…

— Paskudny pysk, co zawdy do mokrości ciągnie!

— Widzis ją!

jaka ci!

A pamiętasz, jakeś gadała dawniej: „mój Michałek ma miodową gębę?” — a tera to ci paskudny pysk!

— Gęba gębą, to swoja rzecz… a pysk co inszego.

— Dlatego wstąpmy, wstąpmy, Magdusiu… co se będziesz nozyska zrywała na piechotę… na Pohulance swojak się znajdzie, to do samej chałupy podwiezie…

— A swojej kobyły to żałowałeś.

— Bo moje kobylsko z parobkiem rubla dziś zarobi, a rubla na drodze nie zdybie.

Nie bój się, dobrze zerkasz na wojtkową łąkę, co ją chce przedać; ale radaby dusza do raju, jeno grzechy nie puszczają, pieniędzy nie będziemy mieli tyla, co potrza — to dobry i rubel.

— Oj ty!

ty!

rubel to ci dobry — a na Pohulance dwa stracisz.

— Co?

stracę?

choćbym i stracił, to swoje — a z kim?

z tobą.

Co to, ja kompaniów szukam, czy co?

Czy to my źle żyjewa ze sobą?

Ot, chciałbym se krzynkę pohulać, to i idę, a z kim idę?

z żoną, z Magdusią moją, z mojem kochaniem, psiakość!

— No, to chodź, jeno ci to przykazuję, nie siedź!

Zara, aby się tylko fura trafiła, pojedziem.

— Pojedziem, jagodo, pojedziem.

— Boć tam i dzieciska Bóg wie jak…

— No — siostra się przy nich ostała…

— Co siostra… zawdy to nie matka…

Na progu stał pan Jankiel, szynkarz z Pohulanki, i witał swoich gości.

— Aj, waj! — zawołał — co ja widziałem?!

Złoto, srebro, perłów widziałem, a Michała z Michałową nie widziałem!

Aj!

takie gość!

takie gość!

w Pohulance to wielki rarytas je!

wielgie mecyje!

Chodźcie do izby, tam je Mateusz Drozd z waszej wsi, i Walko jest, i Michał jest, wszystkie są! — czy to dziś nie święty Marcin?

nie zabawa?!

Michałostwo weszli do karczmy, w której było już pełno ludzi.

Janklowa nie mogła obsłużyć wszystkich gości, taki był popyt na gorzałkę, piwo i miód.

Kumowie ściskali się, całowali, zapewniali się nawzajem o swojem przywiązaniu i czułości.

Na dobitkę, ni stąd ni zowąd, znaleźli się jacyś dwaj wędrowni muzykanci, a widząc, że ludzi jest dość i zarobek być może, zaczęli stroić skrzypce.

Młodzieży tego tylko było trzeba.

Zaraz znalazł się jakiś elegant, gospodarski syn, tupnął podkówkami, chwycił wpół zapłonioną dziewuchę i, krzyknąwszy hu!

ha!

puścił się w tany.

Za jego przykładem poszli inni, i wnet obszerna karczma Jankla zamieniła się na salę balową.

Michałowej usiąść nie dano; była to kobieta przystojna, wesoła, gospodyni porządna; za honor sobie miał każdy, kto mógł, z nią tańczyć.

A i ona sama zabawić się także lubiła.

Zmęczona, wymknęła się do sieni — a ponieważ umówiła się z Mateuszem, że na jego furmance powrócą, więc też wyszła przed karczmę, upakowała w wozie wszystkie sprawunki i okryła je dobrze słomą.

Było już późno; noc pogodna, choć zimno; księżyc płynął po niebie wysoko i rzucał blade promienie na poczerniały dach karczmy, na wioskę, las i rzekę, wijącą się między łąkami.

Przy koniach nie było nikogo, — jedni poszli tańczyć, inni pić, inni wreszcie przypatrywać się zabawie.

Szkoda było babinie zostawić sprawunków na łasce losu; wgramoliła się więc na wóz, otuliła się chustką i pilnowała, w nadziei, że wyjdzie ktoś z karczmy i będzie dawał baczenie na wozy.

I dumało się babinie o tym zającu, co im dziś przez drogę przeleciał, o jarmarku, o butach, o chustce, o Michale swoim, który chłop dobry jest, ale czasem lubi się zabawić zanadto, — o dzieciach, a najbardziej już o tym jasnowłosym Jantosiu-pieszczochu, który wciąż lubi za nią łazić, jak nie przymierzając cielę za krową, i, choć ma dopiero dwa lata, już gada: „matulu”, tak jak najstarszy.

Okrutnie dobry dzieciak i mądry, — po ławce do komina wylezie i patyczkiem z ukropu, z garnka potrafi wyjąć kartofel… taki dowcipny rak!…

Zadumała się kobiecina o tem, że ma tyle lnu do międlenia, że całą zimę prząść będzie na nowym kołowrotku, że z tego przędziwa naszyje koszul dla chłopa, dla starszych dzieci, dla Jantosia…

A to płótno będzie śliczne, cienkie, równe, wybielone na słońcu…

Jantoś pomoże jej rozciągać je na łące, skoro już wiosenne słonko przygrzeje, — ten Jantoś, taki ładny, taki mądry, który o wiośnie już pewnie gęsi paść potrafi…

Jak kto się urodzi zdolny, to go długo uczyć nie trzeba; dość mu jednego słowa, dość mu raz dobrze pięścią w kark, a reszty sam się domyśli — odgadnie…

Chłodno jest na dworze, wiatr jesienny się wzmaga.

Babina otuliła się w chustkę, wkopała nogi w słomę i — duma.

Zmęczona podróżą, zmęczona tańcem, śni… czuje senność, oczy jej się kleją — marzy…

Zdaje jej się, że siedzi w ciepłej izbie, przy kominie, na którym ogień bucha wesoło; kartofle się gotują, w ryneczce skwierczy, jak nieszczęście, słonina…

Ona sama siedzi przy kołowrotku i przędzie.

Jantosiowi swojemu bajkę opowiada; starsza dziewczyna pierze drze pod piecem, chłopak sobie wiatraczek z gontów robi, a Michał podrywkę na ryby szykuje…

Tak dobrze w tej chałupie, spokojnie…

W karczmie tymczasem bawią się, aż szyby brzęczą, wędrownym muzykantom pot oczy zalewa, Jankiel z wielkiej krętaniny chałat z siebie zrzucił.

Mateuszowym konikom przykrzy się stać przed karczmą; zmęczone i głodne, chciałyby się dostać do stajenki, zjeść świeżego siana, a później rozciągnąć się na słomie, wypocząć.

Schyliły łby ku ziemi, pożywienia węszą, krok za krokiem posuwają się naprzód, aż już karczmę minęły, a ujrzawszy się na drodze do Zawadówki, parsknęły raźno i pobiegły wyciągniętym kłusem…

Muzyka brzmiała w karczmie tak głośno, że turkotu wozu nikt nie słyszał, a szkapiny, śpiesząc do domu, pędziły po równym, twardym gościńcu.

Mateusz kiwał się senny za stołem, Michał, ożywiony zabawą i kilkoma kielichami gorzałki, o Bożym świecie zapomniał.

— Graj, muzyka! — wołał, obejmując wpół którąś z licznych swoich kumoszek — graj! — i, zawinąwszy połę od sukmany na ręku, przyśpiewywać zaczął:

Oj, w kalinowym lesie,

Oj, dyabeł babę niesie!

— Macie tez co śpiewać… — odezwała się kuma — jeszcze, chowaj Boże, w złą godzinę…

— Czekajta dalej — zawołał —

Ale upadł i jęknął,

Bo mu zara grzbiet pęknął!

— To ci galanta baba być musiała — odezwał się jakiś chłop — i som dyabeł nie mógł jej podźwignąć!…

— Wiadomo — wtrącił inny — baba to je ciężar…

— A musi to wy lekkie, jak piórko?… wiater-by was zdmuchnął!…

— Aj, wiater!

wiater!… — dorzucił Mateusz półsenny — słyszyta, jak huczy w kuminie?

Pewnie się kto obwiesił…

— Ziąb śkaradny na świecie!

— Ziąb? — zawołał Michał, podskakując, — co mi ta ziąb!

Niech się psi zimna boją, bo na dworze siedzą, a człowiek, skoro je w chałupie…

Ej, moja Małgorzato,

Nie zważaj ty se na to!

Bo, choć na dworze zima,

Ale za piecem lato!

Hu!

ha!

— Mateusie!

Mateusie! — wrzasnął młody parobczak, wpadając nagle do karczmy.

— A co?

półkwaterek ci dać?…

Lej, Janklu, nie pytaj!

ja rzetelnie zapłacę… do jednego grosa…

— Ale…

Mateusie!…

— Co ta będziesz gadał po próżności… pij, kiedy ci dają, i tylo!

— Juści, pij!…

Tu nie pij — jeno waszych kuniów niema przed karczmą!

— Ukradli! — krzyknął odrazu wytrzeźwiony Mateusz — nieszczęście moje wielkie!

Michał urwał swą piosnkę w połowie nuty.

— Ludzie, ratujta! — zawołał Mateusz — goń, kto w Boga wierzy!

ratujta moją chudobę!

Hej, Jankiel, psiawiaro!

kto tu był obcy?

to musi twoje wspólniki!…

— Co to wspólniki!… jakie wspólniki?… ja was za potwarz do sądu podam!… widzita go!… ja wam pokażę, co to jest takie kalumnie zrobić!!!…

Co?… wspólniki?… kto tu złodziejski wspólnik jest?…

Mateusz nie zważał na te krzyki.

— Chłopcy! — rzekł — kto w Boga wierzy, siadajta na kunie wierzchem i gońta!

Nagrodzę, rzetelnie nagrodzę!…

Oj!

moje bydlątka kochane, od źrebiąt odchowane!… moja chudoba jedyna!…

Lamentujący Mateusz został przed karczmą, przy wozach, a chłopi, dosiadłszy koni, rozbiegli się na wszystkie strony.

Michał na koniu swego sąsiada Marka pognał za złodziejami napowrót ku miastu.

*

Na drugi dzień pod wieczór powrócił dopiero do wsi.

Smutny, zbiedzony, głodny, nieśmiało wszedł do chałupy.

— Toć Boga pochwal przynajmniej… — rzekła do niego żona — przecie katolik jesteś…

— Niech będzie pochwalony… — odrzekł.

— Gadałem ci o zającu, nie chciałaś słuchać, a tera nieszcęście… ni prosioka, ni pieniędzy, ni butów, ni capki — i jeszcze Mateuszowe kunie ukradli…

Będę ja tera wiedział, jak to babskiego gadania słuchać… jak to na zająca nie zważać…

Kobieta rozśmiała się.

— Ej… nie śmiej się, babo! — krzyknął groźnie — bo mnie mankulia porwie, i jesce co złego komu zrobię!…

Nie zaczepiaj mnie… pókim dobry!

Baba wstała z ławki i rzekła:

— No, nie pomstuj jeno; co się stało, to stało, to się nie wróci — a tera chodźno do kumory, pokażę ci przybytek…

Chłop wszedł i ze zdumieniem, zobaczył swoje buty nowe i czapkę i z niemniejszem zdumieniem dowiedział się, że Mateuszowe konie od wczorajszej nocy są w domu.

— Pamiętajże se tera — mówiła, śmiejąc się, baba — żebyś sam chodził buty kupować, to przynajmniej złodzieje nie będą boso chodzili.

— Ej, Magduś!

Magduś! — jagodo… — dobra ty kobieta, ale… zawdy to je kiepsko, jak człowiekowi zając bez drogę przeleci!…

-----

Tekst opracowany na podstawie: Klemens Junosza, Froim - Zając, nakł.

Gebethner i Wolff, Warszawa 1907.


text:
←Część pierwsza Milczenie

Część druga

Cyprian Kamil Norwid

DRUGA CZĘŚĆ, WŁAŚCIWA:

GRAMATYCZNA, FILOZOFICZNA I EGZEGETYCZNA

II

Niech panowie gramatycy zechcą wytłumaczyć wszystkim lingwistom Europy i Ameryki, tudzież wszystkim osobom umiejętnym:

*

*

*

III

Przypisy

↑ Głosi się wprawdzie, iż Pitagoras względem uczniów swoich używał słowa-władzy mistrzowskiego, a co śród kilkuset osób razem żyjących mogło miewać swoje administracyjne zastosowanie.

- Lecz tego inaczej u "PRZYJACIELA MĄDROŚCI" brać nie można.

Mowa zaś jest o przystępujących do pitagorejsltiej inicjacji, nie o spółzamieszkatych.

C. N.

↑ Podobno dopiero za panowania Ozjasa stanowi się epoka istotnej jawności proroctw przez harangi zupełnie publiczne i przez pismo.

Uprzednia zatem epoka nie taką samą musiata być.

C. N.

↑ Cyganie bardzo się kryją z ich rzeczywiście starożytnymi tradycjami, a te w zrubasznionych wielce formach i szczupło u nich znajdują się; lecz gdy z jednej wsi byli gwałtownie wyganiani i gdy ogniska zalano im, stara drżąca Cyganka powróciła, wzięła zimny jeden węgielek i schowała go w swoje napierśne odzienie.

Kmieć sędziwy, to widząc, rzekł: "Trzeba niezbyt twardo ludzi tych wydalać, bo mogą być pożary w okolicy..."

C.N.

↑ W autografie brak odpowiedniej noty autorskiej.

(Przyp. edyt.)


text:
A.

Na Introit.

Boże Stwórco nasz Panie!

przed Tobą padamy;

Usłysz nasze wołanie, pokornie błagamy,

Ofiarę zaczynamy nowego zakonu,

Niosąc ją przez kapłana do twojego tronu.


text: Ciążebny, zafantowany, zaaresztowany, zajęty przez ciążacza.


text:
Absolut.

Nowsza filozofja wyrazu tego używa na oznaczenie Boga, jako bytu bezwzględnego, w przeciwieństwie do świata, jako bytu względnego i zależnego.

Słowo absolvere, od którego ten wyraz pochodzi, znaczy: 1) uwolnić od czegoś i 2) uzupełnić, dokonać; podług więc dwóch tych znaczeń, absolut oznacza to, co nie jest od innych rzeczy zależne, zawarunkowane, ale w sobie i przez się bytujące, a nadto doskonałe.

Znaczenia te zatém odpowiadają pojęciu Boga, jako Istoty Najwyższej i Najdoskonalszej.

Filozofja pogańska bliską była takiego pojęcia absolutu, osobliwie też filozofja grecka Platona i Arystotelesa, ale nie doszła do niego całkowicie.

Bóg jej bowiem albo rozpływał się w świecie, albo też tak był ze skończonością połączony, że nie był od niej zupełnie niezależnym, a zatém nie był bezwzględnym bytem, Absolutem.

Nowsza filozofja, używająca ustawicznie tego wyrazu, skażone jego ma pojęcie: rozumie bowiem przezeń albo powszechny nieosobisty rozum, albo powszechne życie, objawiające się w świecie (ob.

a.

Bóg, Filozofja, Panteizm).

N.


Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 121 NOTY BIBLIOGRAFICZNE Addenda 1999 Ksià˝ki/Books Starowieyski M., ks., S∏ownik wczesnochrzeÊcijaƒskiego piÊmiennictwa Wschodu.

Literatury arabska, armeƒska, etiopska, gruziƒska, koptyjska, syryjska [A Dictionary of Ancient East-Christian Writing.

Arabic, Arme- nian, Ethiopian, Coptic and Syriac Literatures], IW PAX, Warszawa 1999, 266 pp.

A Dictionary presenting Old Christian Writers, anonymous books and an outline of the history of Arabic, Armenian, Ethiopian, Coptic and Sy- riac Christian Literatures.

Tadeusz Kowalski 1889-1948.

Materia∏y z Posiedzenia Naukowego PAU w dniu 19 czerwca 1998 r.

[Tadeusz Kowalski 1889-1948.

Proce- edings of the Scientific Session of Polish Academy of Arts at 19 June 1998], “W S∏u˝bie Nauki” No.

4 1999, Polska Akademia Umiej´tnoÊci, Kraków 1999, 82 pp.

Contents: J. Wyrozumski, Przedmowa [Foreword], pp.

7-8; A. Zaborski, Tadeusz Kowalski - pierwszy i ostatni nowoczesny orientalista polski [Tadeusz Kowalski - Polans’s First and Last Modern Orientalist], pp.

9-18; P. Hübner, Tadeusza Kowalskiego koncepcja organizacji nauki pol- skiej po drugiej wojnie Êwiatowej [Tadeusz Kowalski’s Concept for the Or- ganisation of Polisf Science and Scholarship after the Second World War], pp.

19-28; E. Dziurzyƒska, Podró˝e naukowe Tadeusza Kowalskiego w Êwietle materia∏ów archiwalnych [Tadeusz Kowalski’s Scientific Expe- ditions in the Light of Archival Materials], pp.

29-53; A. Sulimowicz, Wp∏yw Tadeusza Kowalskiego na rozwój ˝ycia kulturalnego i spo∏ecznego w ¸ucku i Haliczu [An Impact of Tadeusz Kowalski on the Development of Cultural Life in ¸uck and Halicz], pp.

55-61; K. Kowalski, Tadeusz Kowal- ski - oczami syna [Tadeusz Kowalski through the Eyes of his Son], pp.

63- -66; A. Kowalska-Lewicka, Tadeusz Kowalski w oczach córki [Tadeusz Kowalski through the Eyes of his Daughter] pp.

67-78; Summary, pp.

79-82.

2000 Ksià˝ki/Books Abbas A., Poezja arabska (druga po∏owa XIX – pierwsza po∏owa XX wieku) [Arabic Poetry (Second Half of 19th-First Half of 20th Centuries)], Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznaƒ 2000, 201 pp.

The monograph is devoted to the description of development of modern Arabic poetry and con- sists of the following parts: Chapter 1: Arabic Poetry of Nahda Period; Chap- ter 2: Romantic Trends in the Modern Arabic Poetry; Chapter 3: Romantic Themes in the Arabic Poetry from the Interwar Period; Chapter 3: Language, Style and Forms of the Arabic Poetry from the Interwar Period.

Ba∏czewski M., Gry i zabawy Turków osmaƒskich na podstawie polskich i obcych êróde∏ od schy∏ku Âredniowiecza do koƒca OÊwiecenia [Plays and Games of Ottoman Turks in the Light of Polish and Foreign Sources form the End of the Middle Ages to the End of Enlighment], Wydawnictwo Aka- demickie “Dialog”, Warszawa 2000, 237 pp.

A well-documented book on the knowlegde of Poles about the different amusements in Ottoman Turkey.

It contains 5 chapters: Motorial plays and games and intellectual games; The dances of Dervishes; Turkish music and instruments; Amusements in public ceremonials and forms of private life; Erotics of Ottoman Turks.

The Author concentrates also on the influence of Turkish amusements on the Polish cul- ture.

Bielawski J., Ibn Chaldun [Ibn ŒaldËn], Wiedza Powszechna, Warsza- wa 2000, 160 pp.

A monograph dealing with one of the greatest thinkers of Arabic World.

Part one is devoted to the life and works of Ibn ŒaldËn and contains the following chapters: His works and their description; The histo- ry and the “new science” of society; Economic views of Ibn Khaldun; Onto- logy and Epistemology; Education; The works of Ibn Khaldun and their pla- ce in the history of scientific thought.

Part two contains the selection from the works of Ibn Khaldun translated from Arabic: Geography; History; So- ciety and state; Religion and politics; Economy; Science of society; Theory of being and of knowledge.

Danecki J., Wspó∏czesny j´zyk arabski i jego dialekty [Modern Arabic Language and Its Dialects], Wydawnictwo Akademickie “Dialog”, Warsza- wa 2000, 171 pp.

The book is devoted to the modern Arabic language and the linguistic situation in the Arabic World.

It contains the following chap- Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 122

ters: The history of literary Arabic and its dialects; The linguistic situation in the Arab World; Middle-Arabic language; The division of Arabic dialectal area; Specific traits of Arabic dialects; Modern literary Arabic.

Drozd A., M.M. Dziekan, T. Majda, PiÊmiennictwo i muhiry Tatarów polsko-litewskich (Katalog zabytków tatarskich.

Tom III), [The Writings and the Muhirs of Polish-Lithuanian Tatars (The Catalogue of Tatar Herita- ge], Res Publica Multiethnica, Warszawa 2000, 166 pp.

The book is devo- ted to the written heritage of Polish-Lithuanian Tatars.

The Introduction contains four articles on the history of Tatar literature in Poland as well as their folk traditions and beliefs.

The second part offers a detailed description of Tatar manuscripts from Polish and foreign collections with photographs.

There are the manuscripts of tefsirs, the Koran, kitabs, khama’ils, tedshvids and amulets.

Górska E., Studium kontrastywne sk∏adni arabskich i polskich wspó∏cze- snych tekstów literackich [A Contrastiv Study of the Syntax of Arabic and Polish Contemporary Literary Texts], Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiel- loƒskiego, Kraków 2000, 343 pp.

This is a very interesting and pioneering study of contrastive syntax of Polish and Arabic from the translatological and linguistic point of view.

The work presents a critical analysis of Polish translations of contemporary Arabic prose.

The Author analyses the structu- ral, the syntaxic and the semantic equivalence of Polish and Arabic in the context of several grammatical constructions.

KoÊcielniak K., ks., XX wieków chrzeÊcijaƒstwa w kulturze arabskiej.

Tom pierwszy.

Arabia staro˝ytna.

ChrzeÊcijaƒstwo w Arabii do Mahometa (+632) [20 Centuries of Christianity in Arabic Culture.

Volume I. Ancient Arabia.

The Christianity in Arabia until Mahomet (+632)], Wydawnictwo UNUM, Kraków 2000, 180 pp.

The monograph is a presentation of the hi- story of Christianity in the Arabic Peninsula (North Arabia and South Ara- bia) from its beginnings to the times of Mahomet.

It consists of two parts.

One is devoted to the history of Ancient Arabia in the light of historical wri- tings and the Bible, and the other one to the development of Christian com- munities and beliefs in this region.

Koz∏owska J., Yacoub G., åwiczenia z arabskiej frazeologii [The Arabic Phraseology.

Exercises], Wydawnictwo Akademickie “Dialog”, Warszawa 2000, 93 pp.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 123

Kryczyƒski S., Tatarzy litewscy.

Próba monografii historyczno-etno- graficznej [The Lithuanian Tatars.

A historical-Etnographic Monograph] (“Rocznik Tatarów Polskich”, vol.

V), Gdaƒsk 2000, 278 pp.

This is the se- cond edition of a monograph dealing with all aspects of the culture and histo- ry of Polish-Lithuanian Tatars.

The book first appeared as the third volume of “Rocznik Tatarski” (The Tatar Annual) in 1938 and until our times rema- ins the most authoratative monograph about this ethnos.

The book contains a summary in French.

There are the following chapters: Histoire de la colo- nisation; Les traditions de race et de familie; Noms des lieux et noms des per- sonnes; Le caract±re physique et psychique; Les métieres traditionnels; La culture matérielle; La vie religieuse; Les écoles et les livres sqacrÈs; Le lan- gage et l’écriture; Les rites; Les cimeti±res; La magie et la médicine popu- laire.

Kultury pozaeuropejskie i globalizacja.

Zderzenia, ed.

by J. Zdanowski, [Non-European Cultures and Globalization.

Clashes, ed.

by J. Zdanowski], Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2000, 302 pp.; The book contains 16 articles which are the proceedings of a conference held in Bia∏obrzegi near Warsaw at 25 III 2000.

The following articles are devoted to the problems of Arab World: A. Mrozek-Dumanowska, Globalizacja a idea Pax Islamica [The Globalization and the Idea of Pax Islamica], pp.

92-114; J. Danecki, Rozwój j´zyka arabskiego w epoce globalizacji [Development of Arabic Language in the Age of Globalization], pp.

128-154; A. Barska, LokalnoÊç i globalnoÊç – kulturowa aktywizacja kobiet w Algierii [Regionality and Globality – Cultural Activization of Women in Algeria], pp.

257-75; B.

Mi- chalak-Pikulska, Mi´dzy tradycjà a nowoczesnoÊcià – kobiecy ruch arty- styczny w Kuwejcie [Between Tradition and Modernity – the Artistic Move- ment of Women in Kuwait], pp.

276-286.

Lewicka B. P., ·Çfi‘ Ibn ‘AlÈ’s Biography of the Mamluk Sultan QalÇwËn, “Dialog”, Warszawa 2000, 448 pp.

The book is a contribution to studies on Mamluk military institutions, Mamluk culture and Mamluk so- ciety.

The main body of the work constitutes a critical edition of an Arabic manuscript preceded by a detailed introduction.

Machut-Mendecka E., Studies in Arabic Theatre and Literature, Acade- mic Publishing House DIALOG, Warsaw 2000, 201 pp.

This is a pioneer- ing book devoted to rich literature of the contemporary Arab World dealing with prose and drama.

It outlines a colourful and exciting, even though fre- quently dramatic, picture of life of contemporary Arabs.

There are chapters Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 124

devoted to modern Arabic drama in Egypt, Iraq, Tunisia and Syria, its inspi- rations and conceptions, to the literary autobiography in Arabic literature and the work of the Lybian writer Ibrahim al-Koni.

Malinowski M., Spo∏eczeƒstwo Kordoby w czasach Kolumba, inkwizycji i rekonkwisty (prze∏om XV i XVI wieku) [The Society of Cordoba in the Age of Columbus, Inquisition and Reconquista (The Turn of XVth and XVIth Centuries] Wydawnictwo Adam Marsza∏ek, Toruƒ 2000, 147 pp.

The book presents a very interesting picture of the society on the turn of XVth and XVIth centuries mainly from the Spanish point of view, based on the mate- rials from several Spanish archives in Cordoba.

Michalak-Pikulska B., Zarys wspó∏czesnej nowelistyki krajów Pó∏wyspu Arabskiego.

Wybrane zagadnienia i teksty êród∏owe [An Outline of Con- temporary Short Story Writings of the Arabian Peninsula.

Selected pro- blems and Source Readings], Ksi´garnia Akademicka, Kraków 2000, 175 pp.

The book is a collection of studies and texts in Polish, English and Ara- bic.

Above all it is an anthology (in Arabic) of short stories from Kuwait, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, United Arab Emirates, Oman and Yemen, preceded by an Introduction and biographical notes on the authors cited.

Mrozek-Dumanowska A., Wspó∏czesny ruch odnowy islamu.

W poszuki- waniu w∏asnej to˝samoÊci kulturowej [Contemporary Movement of Revita- lization of Islam.

In the Search of Cultural Identity] (Prace Monograficzne Zak∏adu Krajów Pozaeuropejskich PAN), Wydawnictwo ASKON, Warsza- wa 2000, 96 pp.

An attempt to present the roots of contemporary revitalisa- tion movements in Islam with their fundamentalistic elements.

Orient w kulturze polskiej [Orient in Polish Culture], Wydawnictwo Akademickie “Dialog”, Warszawa 2000.

Contents: M.M. Dziekan, Âwiat arabski, Chiny i staro˝ytna Mezopotamia w badaniach polskiej orientali- styki [Arabic World, China and Ancient Mesopotamia in Polish Oriental Re- searches], pp.109-116; J. Kamocki, Zderzenie obyczajów i zwyczajów mu- zu∏maƒskich Tatarów ze zwyczajami ludowymi chrzeÊcijaƒskiej ludnoÊci polskiej [The Clash of Manners and Customs of Muslim Tatars and the Folk Customs of Christian Poles], pp.

139-154; A. Drozd, Z badaƒ nad staropol- skimi zapo˝yczeniami w literaturze Tatarów [From the Researches on Old- -Polish Borrowings in the Tatar Literature], pp.

145-154.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 125

Or∏owska E., Geografia regionalna w kulturze arabsko-muzu∏maƒskiej (VIII-XIV w.)

[Regional Geography in Arabo-Islamic Culture (VIII-XIV Centuries)], Silesia, Wroc∏aw 2000, 148 pp.

The aim of the monograph is to present the Arab and Muslim contribution to geography which marked a de- finite stage in the history of geographical thought and knowledge.

It consists of seven chapters dealing among others with the development of geogra- phical horizons of the Islamic World in the Middle Ages, the classical school of Arabic geographers as well as the beginnings of regional geography and the picture of Slavic World in the Arabic geographical literature.

Spotkania Arabistyczne III.

Materia∏y konferencji naukowej Kraków, 21 paêdziernika 1998, Fundacja Arabistyczna im. A. Czapkiewicza, Kraków 2000, 83 pp.

E. Górska, Wprowadzenie, 7-8 pp.; idem, Preface, 9-10 pp; W.P. Turek, A…mad-Paraklet-Mani.

Spojrzenie na kontrowersyjny werset 61,6 Koranu [Ahmad-Paraclete-Mani.

A Look on the Controversial Verse 61,6 of the Koran], pp.

11-26; A. Bieniek, Rola Êwiata arabskiego w dziele odzyskiwania przez ∏aciƒski Zachód dziedzictwa kulturowego staro˝ytnoÊci [The Role of the Arabic World in the Process of Transfering the Heritage of Atiquity to Modern Europe], pp.

27-43; J. Gil-Siemiƒska, Struktura poezji i poezja struktury – metrum Al-ŒalÈla [Structure of Poetry and Poetry of Structure – Al-ŒalÈl’s Metrics], pp.

45-52; S. Guliƒski, Dzia∏alnoÊç turec- kiego bractwa bektaszytów w Egipcie [The Bektashis in Egypt], pp.

53-68; A. Kulawik, Technika narracji w opowiadaniach Mu…ammada Taymura [Narrative Discourse in Mu…ammad Taymur’s Short Stories], pp.

69-77 pp.; Abstracts, pp.

79-83.

Szymaƒska J., Polscy wydawcy przek∏adów z literatur orientalnych w XX wieku [Polish Editors of the Translations from Oriental Literatures in XX Century], Dialog, Warszawa 2000, 231 pp.

A book consists of six chap- ters: The Oriental Tradition in Poland to the end of XIXth Century; The hi- story of Oriental Studies in Poland; Oriental literatures and Polish Publishers; An overview of Oriental literatures translated into Polish; Notes on translations from Oriental languages; The estetical values of the books edited.

Very important is the Annex containing the bibliography of Polish translations from Oriental languages in the years 1900-1999.

Yacoub G., Arabsko-polski s∏ownik zwrotów i wyra˝eƒ [Arabic-Polish Phrasebook], Agade, Warszawa 2000, 64 pp.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 126

Artyku∏y/Articles “Jednota.

Miesi´cznik religijno-spo∏eczny poÊwi´cony polskiemu ewan- gelicyzmowi i ekumenii”, Warszawa 2000, No.

8-9 [A Special Volume de- voted to the problems of Christian-Muslim dialogue].

Zagadnienia dialogu chrzeÊcijaƒsko-muzu∏maƒskiego [Problems of Christian-Muslim Dialo- gue], pp.

8-12; B.R. Zagórski, ABC islamu [ABC of Islam], pp.

13-19.

A. Aduszkiewicz, Islam – zapomniany d∏ug Europy [Islam—a Forgotten Debt of Europe], pp.

22-23; J. Wronecka, Mistycyzm arabsko-muzu∏maƒski [Arab-Islamic Mysticism], pp.

24-26; Równe wobec Boga.

Rozmowa z dr Joannà Wroneckà..., [Equal in the Face of God.

An Interview with Dr. Joan- na Wronecka...], pp.

26-29; A. Rzepecka, Polsko-muzu∏maƒskie ma∏˝eƒ- stwa mieszane [Polish-Muslim Marriages], pp.

30-33; K. Skuza, Âwi´ta przestrzeƒ islamu [Sacred Space of Islam], pp.

34-37; A. Skowron-Nalbor- czyk A., Muzu∏manie w Austrii [Muslims in Austria], pp.

38-41; M.M. Dzie- kan, Tatarzy – polscy muzu∏manie [Tatars—the Polish Muslims], pp.

41-44; B.R. Zagórski, Czy powinniÊmy baç si´ islamu?

[Should We Be Afraid of Is- lam?], pp.

44-46.

Ba∏czewski M., Obraz ˝ycia codziennego u Turków osmaƒskich w pi- Êmiennictwie polskim (cz.

I) [The Everyday Life Image of Ottoman Turks in Polish Literature (part I)], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

1-2, pp.

45-60.

Barska A., Les espaces d’activités socio-culturelles des femmes en Algérie, “Africana Bulletin” 2000, vol.

48, pp.

113-137.

Chazbijewicz S. [sygn.

Selim Mirza-Juszeƒski Chazbijewicz], Pisarze tatarscy [The Tatar Writers], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, pp.

22-23.

Chazbijewicz S. [sygn.

Selim Mirza-Juszeƒski Chazbijewicz], Szlachta tatarska w Polsce [The Tatar Nobility in Poland], “˚ycie Tatarskie” 2000, No.

10, pp.

21-22.

Chazbijewicz S., Podstawy wiary i doktryny muzu∏maƒskiej, cz.

I [The Basis of Islamic Religion and Doctrine, part I], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, pp.

9-11.

Chazbijewicz S., Âwiat – Krym [World—Crimea], “˚ycie Tatarskie” 2000, No.

10, pp.

10-11.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 127

Danecki J. [with Madajczyk, M.K. Byrski and K. Gawlikowski], Dysku- sja: Azja w XX wieku [A Dispute: Asia in 20th Century], “Dzieje Najnow- sze” XXXII, z.

1, 2000, pp.

5-29 D∏u˝ewska A., Les activités extérieurs des femmes de Gabes et d’Oudref (Tunisie), “Africana Bulletin” 2000, vol.

48, pp.

139-160.

Dudek A., Rozwój turystyki indywidualnej jako antidotum na globaliza- cj´ ruchu turystycznego na przyk∏adzie parku narodowego Ichkeul w Tune- zji.

Komunikat [The Development of Individual Touristics as Antidotum to- wards the Globalisation of Tourism.

The Example of Ichkeul National Park in Tunisia], in: A. Bàkiewicz (ed.), Gospodarka i spo∏eczeƒstwo w dobie globalizacji, “Dialog”, Warszawa 2000, pp.

211-216.

Dziekan M.M., Islam – “piecz´ç religii” [Islam—“the Seal of Reli- gions”], in: Orient - kolebka religii Êwiatowych, Uniwersytet Warszawski, Instytut Orientalistyczny, Warszawa 2000, pp.

25-31.

Dziekan M.M., O symbolice roÊlin w islamie [Symbolic Function of Plants in Islam], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, pp.

239-243.

Dziekan M.M., Polacy a Êwiat arabski, cz.

I [Poles and the Arab World.

Part I], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, p.

15.

Dziekan M.M., Tatars, in: Poland 2000.

An Encyclopedic Guide, PWN, Warszawa 2000, pp.

580-581.

Górska Ewa, Duch jest jeden, wspólny [The Spirit is One and Common], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, p.

17.

Hopwood D., Great Britain and the Formation of the Arab League, “Ac- ta Asiatica Varsoviensia” 2000, No.

13, pp.

15-26.

Kaczmarek H., Galicyjski turysta w Egipcie [A Tourist from Polish Ga- licia in Egypt], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

1-2, pp.

19-43.

Kapiszewski A., Broadening Political Representation in the Oil Monar- chies of the Persian Gulf.

Are These Regimes Moving Toward Democracy?, “Hemispheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

25-36.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 128

Khan, F., Czy islam jest religià miecza?

[Is Islam a Religion of the Sword?], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, pp.

14-15.

Khatib al-, M., Ma∏˝eƒstwa chrzeÊcijaƒsko-muzu∏maƒskie w Europie Zachodniej a dialog pomi´dzy chrzeÊcijaƒstwem a islamem [The Marriage between Muslims and Christians as a Part of the Dialogue of Cultures], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, pp.

217-224.

Knopek J., AktywnoÊç polskich rycerzy, pielgrzymów i podró˝ników w Afryce Pó∏nocnej do poczàtku XX wieku [The Activity of Polish Knights, Travellers and Pilgrims in North Africa until the Beginning of 20th Centu- ry], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, pp.

169-188.

Ko∏odziejczyk A., Warszawski mizar [The Warsaw Mizar], “Âwiat Isla- mu”, listopad 2000, pp.

18-19.

Konopacki J., Dzieje islamu.

Podbój Hiszpanii [The History of Islam.

The Conquest of Spain], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, pp.

8-9.

Konopacki M., O gdyƒskim Tatarze pro memoriam [A Tatar from Gdy- nia.

Pro Memoriam], “˚ycie Tatarskie” 2000, No.

10, pp.

24-25.

KoÊcielniak K., ks., Rola apokryfów w procesie przenikania idei demo- nologii biblijnej do Koranu [The Role of Apocryphs in the Process of Pene- tration of the Idea of Biblical Demonology into the Quran], “Przeglàd Orien- talistyczny” 2000, No.

1-2, pp.

61-81.

Kuwicka-Kamiƒska J., Bóg chrzeÊcijan i Bóg muzu∏manów.

Analiza se- mantyczna koranicznych i biblijnych okreÊleƒ Boga: mi∏osierny, litoÊciwy [The God of Christians and the God of Muslims.

The Semantic Analysis of Quranic and Biblical Descriptions of God: The Merciful and the Compassionate], “Âwiat Islamu” listopad 2000, pp.

3-4.

Machut-Mendecka E., Magia w kulturze islam [Magic in the Culture of Islam] “Albo Albo.

Problemy Psychologii i Kultury”, 2000, No.

4, pp.

103- -111.

Machut-Mendecka E., Mekka-miejsca odrodzenia [Mecca - the Places of Rebirth] “Albo Albo.

Problemy Psychologii i Kultury”, 2000, No.

3, pp.

110-119.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 129

Machut-Mendecka E., Spojrzenie Szeherezady.

Mit wschodniej ksi´˝- niczki [The Glance of Sheherezada.

The Myth of Eastern Princess] “Albo Albo.

Problemy Psychologii i Kultury”, 2000, No.

1, pp.

87-96.

Majcher A., Feministka Zajnab al-Ghazali?

[The Feminist Zaynab al- -Ghazali?], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, pp.

244-254.

Majcher A., Feminizm, fundamentalizm.

Przypadek egipski [Feminism, Fundamentalism.

The Case of Egypt], in: A. Bàkiewicz (ed.), Gospodarka i spo∏eczeƒstwo w dobie globalizacji, “Dialog”, Warszawa 2000, pp.

255- -263.

Majda T., Mgr Alina Barbara Mrozowska (1927-1999) [Alina Barbara Mrozowska M.A. (1927-1999)], “Afryka Azja Ameryka ¸aciƒska” 2000, vol.

77, pp.

115-117.

MiÊkiewicz T., Zalety i wartoÊci postu w ramadanie [Merits and Values of Fasting in Ramadan], “Âwiat Islamu”, listopad 2000, pp.

5-6.

Mrozek-Dumanowska A., The Differences in the Reception of Democra- cy between the North and the South.

The Case of Islam, “Hemispheres.

Stu- dies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

65-74.

Nazmi A., Qur’an and the Contemporary Historical Events.

A Histori- cal Study on the Scripture, “Rocznik Orientalistyczny” 2000, vol.

LIII, 1, pp.

43-51.

Obeidat H., Bliskowschodnia polityka Polski [Polish Politisc in the Mid- dle East], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, nr 1-2, pp.

3-17.

Pachniak K., Kategorie dobra i z∏a w islamie [The Category of Good and Evil in Islam] “The Peculiarity of Man”, Zak∏ad Antropologii Historycznej Instytutu Archeologii UW, Warszawa-Kielce 2000, No 5, 191-199 pp.

Pachniak K., Wàtki muzu∏maƒskie w R´kopisie znalezionym w Saragos- sie Jana Potockiego [Islamic Threads in “Manuscript Found in Saragossa” of Jan Potocki], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

1-2, pp.

97-104.

Rek∏ajtis E., Elements of the Lebanese Identity in Recent Biographical Studies, “Hemispheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

85-103.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 130

Rozmus D., Al-Baranis – plemi´ czy termin?

[Al-Baranis—a Tribe or a Term?], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

1-2, pp.

132-138.

Sidorowicz S., CzystoÊç rytualna w islamie [Ritual Purity in Islam], “Li- teratura Arabska.

Dociekania i Prezentacje” 2, Warszawa 2000, pp.

7-46.

Skar˝yƒska-Bocheƒska K., L’amour et la mort dans la poésie d’Adonis.

“L’amour est une aile, la mort est une aile”, “Rocznik Orientalistyczny” 2000, vol.

LIII, 1, pp.

53-77.

Strachota K., Fundamentalizm islamski w Azji Centralnej na przyk∏adzie Kotliny Fergaƒskiej [Islamic Fundamentalism in Central Asia on the Exam- ple of Ferghana Valley], “Afryka Azja Ameryka ¸aciƒska” 2000, vol.

77, pp.

91-98.

Surdykowska S., The Spiritual Aspect of Jihad and Khomeini’s Doctri- ne, “Acta Asiatica Varsoviensia” 2000, No.

13, pp.

75-84.

Weiss H., Zakat in Northern Ghana: Not an Institution but a Goal to be Achieved, “Hemispheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

141-157.

Zdanowski J., Ibn Sa’ud and the Persian Gulf in 1902-1939, “Acta Asia- tica Varsoviensia” 2000, No.

13, pp.

109-122.

Recenzje/Reviews Abu-Manga, Al-Amin, Hausa in the Sudan.

Process of Adaptation to Arabic, Köln 1999, “Hemispheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

159-161 (S.

Pi∏aszewicz).

Alangari H., The Struggle for Power in Arabia.

Ibn Saud, Hussein and Great Britain, 1914-1924, Ithaca Press 2000, “Acta Asiatica Varsoviensia” 2000, No.

13, pp.

123-124 (J. Zdanowski).

Baaklini A., Denoeux G., Springborg R., Legislative Politics in the Arab World.

The Resurgence of Democratic Institutions, London 1999, “Hemi- spheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

171-172; “Acta Asiatica Varsoviensia” 2000, No.

13, pp.

124-126 (J. Zdanowski).

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 131

Dziekan M.M., Polacy a Êwiat arabski, Gdaƒsk 1998, “Przeglàd Orien- talistyczny” 2000, No.1-2, pp.

141-142 (H.A. Jamsheer).

Fakhry M., A Short Introduction to Islamic Philosophy, Theology and Mysticism, Oxford 1997, “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, no.

1-2, pp.

144-145 (K.

Pachniak).

Filipskí J. (ed.), ¯e‰tí a sloven‰tí orientalisté, afrikanisté a iberoameri- kanisté, Praha 1999, “Rocznik Orientalistyczny” 2000, t. LIII, z.

1, pp.

173- -174 (M.M. Dziekan).

Gombár E., Moderní deˇjiny islámskích zemí, Praha 1999, “Rocznik Orientalistyczny” 2000, vol.

LIII, 1, pp.

171-172 (M.M. Dziekan).

Górska E., Skoczek M., Hasan A., Dydaktyka j´zyka arabskiego, War- szawa 1999, “Biuletyn Glottodydaktyczny” 2000, No.

6., pp.

139-142 (A. Zaborski).

Kallas E., Qui est arabophone, Gorizia, “Rocznik Orientalistyczny” 2000, vol.

LIII, 1, pp.

154-155 (A. Zaborski).

Knysh A., Islamic Mysticism.

A Short History, Leiden 2000, “Hemi- spheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

168-170 (J. Zdanowski).

Laizer S., Martyrs, Traitors and Patriots.

Kurdistan after the Gulf War, London-New Yersey 1996, pp.

143-144 (H.A. Jamsheer).

Mantel-Nieçko J., Zàbek M. (eds.), Róg Afryki.

Historia i wspó∏cze- snoÊç, Warszawa 1999, “Africana Bulletin” 2000, vol.

48, pp.

242-244 (E. Puchnarewicz).

Rawas, Isam Al-, Oman in Early Islamic History, Ithaca Press 2000, “Hemispheres.

Studies on Cultures and Societies” 2000, No.

15, pp.

167- -168 (J. Zdanowski).

Rybiƒski A., Tuaregowie z Sahary, Warszawa 1999, “Afryka Azja Ame- ryka ¸aciƒska” 2000, vol.

77, pp.

126-127 (M. Solarz).

Vorbrich R., Górale Atlasu marokaƒskiego.

PeryferyjnoÊç i przejawy marginalnoÊci, Wroc∏aw 1996, “African Bulletin” 2000, vol.

48, pp.

258- Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 132

-259 (A. Barska).

Zàbek M., Arabowie z Dar Hamid, spo∏ecznoÊç w sytuacji zagro˝enia ekologicznego, Warszawa 1988, “Africana Bulletin” 2000, vol.

48, pp.

248-251 (E. Puchnarewicz); “Afryka Azja Ameryka ¸aciƒska” 2000, vol.

77, pp.

125-126 (M. Solarz).

Przek∏ady/Translations Abd as-Sabur, Salah, Prolog [The Prologue], p.

18; Cisza i skrzyd∏o [The Silence and the Wing] , p.

44; WyjÊcie [Exit], p.

82, “Przeglàd Orientali- styczny” 2000, No.

1-2.

Charrat, al-, Edward, Wzgórze Apollina [The Hill of Apollo], transl. from Arabic by J. Koz∏owska, “Dialog”, Warszawa 2000, 129 pp.

Dammu, Jean, Upadek [The Fall], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, p.

204 (M.M. Dziekan).

Ibn Qayyim al-µawziyya; O ˝yciu pozagrobowym w KitÇb a r-rË…

Ibn Qayyima al-µawziyyi [On the Life beyond the Grave in KitÇb ar-rË… of Ibn Qayyim al-µawziyya], translated and introduced by Iwona Màczka, “Lite- ratura Arabska.

Dociekania i Prezentacje” 2, Warszawa 2000, pp.

47-108.

Al-ŒËrÈ, ·ukrÈ, Historia FinyÇnËsa [The Story of Finyanus], translated and introduced by A.

P∏onka, “Literatura Arabska.

Dociekania i Prezenta- cje” 2, Warszawa 2000, pp.

111-141.

Idris, Jusuf, Zimowy zmierzch nad mostem [The Winter Evening on the Bridge], “Przeglàd Orientalistyczny” 2000, No.

3-4, pp.

225-228 (B. Pro- chwicz-Studnicka).

Miód i kolokwinta.

Antologia poezji staroarabskiej (VI-VII w.)/Aryun wa-‰aryun.

MuÆtÇrÇt min a‰-‰i‘r al-ΔÇhilÈ [Colocynth and Honey.

A Selec- tion from the Jahili Poetry], selected and introduced by Marek M. Dziekan, translated by Marek M. Dziekan, Barbara Wrona and Janusz Danecki, Kur- tiak i Ley.

Wydawnictwo Artystyczne, Koszalin 2000, 94+72 pp.

Munif, Abd ar-Rahman, Na wschód od Morza Âródziemnego (fragmen- ty) [East of Mediterranean (Fragments)], translated and introduced by Ma- rek M. Dziekan, “Literatura Arabska.

Dociekania i Prezentacje” 2, Warsza- wa 2000, pp.

143-158.

Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 133

Ksià˝ki o islamie i Êwiecie arabskim t∏umaczone na polski z j´zyków obcych/Books on Islam and the Arab World translated into Polish Bensimon D., Eglal E., ˚ydzi i Arabowie.

Historia wspó∏czesnego Izra- ela [Israëliens.

Des Juifs et des Arabes], transl. from French by R. Gromac- ka and K. Pruski, Cyklady, Warszawa 2000, 405 pp.

Mernissi F., Sny o wolnoÊci.

Dzieciƒstwo w haremie [Dreams of Tre- spass], transl. from English by E. Skweres, Philip Wilson, Warszawa 2000, 214 pp.

Rashed R., R. Morelon (ed.), Historia nauki arabskiej.

1.

Astronomia teoretyczna i stosowana [Histoire des sciences arabes.

1.

Astronomie, the- oretique et appliquée], transl. from French by J. Danecki, J. Koz∏owska, E.

Or∏owska, K. Pachniak, “Dialog”, Warszawa 2000, 372 pp.

Riley-Smith J.R. (ed.), Historia krucjat [The Oxford Illustrated History of the Crusades], transl. from English by K. Pachniak; Introduction by J.

Da- necki, Appendix to the Polish Edition by J. Hauziƒski, 468 pp.

Salat.

Muzu∏maƒska Ksià˝ka do Modlitwy [Salat.

Islamic Book of Pray- er], transl. from English, Stowarzyszenie Muzu∏maƒskie Ahmadiyya, War- szawa 2000, 98 pp.

Stefoff R., Saddam Husajn.

Absolutny w∏adca Iraku [Saddam Hussein absolute ruler of Iraq], transl. from English by M.M. Dziekan, Politeja, War- szawa 2000, 135 pp.

Prepared by Marek M. Dziekan Studia Arabistyczne i Islamistyczne 9, 2001 134


text:
da, spójka, ludowe, ‘ale’: »da ja nie pojadę.«, »nie wieliczka ta zbroja, da dobreńka«, częściej ta, zamiast tej powszechnej u innych Słowian spójki: cerkiewne da, ‘tak’, ‘ale’, ‘niech’ (da bądet, ‘niech będzie’), rusk. da, daże, ‘nawet’, najbardziej na Południu; jest jakimś przypadkiem od pnia zaimkowego do-, di- (pruskie din, ‘jego’), od którego najrozmaitsze spójki po innych językach: greck, dē i ēdē, łac. -do w quando, dē w dēnique, ‘nakoniec’; w słowiańskiem może w de (p. gdzie).

Da jako spójka może w biblji: «dal niż (zamiast daliż?) ja mogę syna mieci?«, por. ludowe: dali i to być może.

— Bez znaczenia przyśpiew ludowy: da, danaż, itp.


text:
Charles Baudelaire

Zmora

tłum.

Adam [Zofia Trzeszczkowska] M-ski

Puszcze, wy mnie trwożycie na kształt katedr szczytów,

Wasz szum jest niby organ; nasze zaś jak groby

Wyklęte serca — pełne starych cierpień zgrzytów —

Wtórzą echem, gdy hymny śpiewacie żałoby.

Wstrętnyś mi, Oceanie!

Twe wrzawy i rzuty

Odnajduję w mym duchu.

Straszny śmiech goryczy

Zwyciężonego — pełen łkań — zniewagą struty —

Słyszę w potężnym śmiechu, jakim otchłań ryczy.

Jakbym cię kochał, Nocy, bez tych gwiazd widoku,

Które mówią do duszy tak znanym językiem,

Bom żądny próżni, cienia, nagości!

Lecz dzikiem —

Jest to pragnienie, skoro na samym tle mroku,

Z ócz mych odbite, znanym spojrzeniem patrzące,

Żyją od dawna znikłych już istot tysiące!

-----


text:
Kolejny udany debiut na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Kurs praw do akcji spółki Komputronik wzrósł o blisko 30% do 49 złotych 90 groszy.

Komputronik jest polskim dystrybutorem sprzętu i oprogramowania komputerowego oraz elektroniki użytkowej.

W ofercie spółki znajdują się wyroby wszystkich ważniejszych producentów sprzętu komputerowego na świecie.

Spółka prowadzi dystrybucję poprzez sprzedaż hurtową i detaliczną.

Sprzedaż detaliczna odbywa się w ramach sieci własnych sklepów, sklep internetowy, Dział Klientów Biznesowych, sklepy patronackie oraz sieć autoryzowanych dealerów komputerowych o statusie Komputronik Partner.

Pieniądze z emisji spółka chce wydać na rozwój i inwestycje.

Jest to 33 debiut na warszawskim parkiecie w tym roku.


text:
Bryz, bryzy, bryzeczki - szamerunki, opustki, buchty haftowane, wyszywane, przetykane, różnobarwne, kędzierzawe, w stroju osobliwie niewieścim, a stąd i same suknie kobiece, kędzierzawe i pstro haftowane, tak niekiedy były nazywane.

Gors u koszuli i mankiety bryzami również mianowano.

Wspominają o bryzach nieraz pisarze polscy wieku XVI i XVII.


text:
Charles Baudelaire

Don Juan w piekle

tłum.

Antoni Lange

Kiedy Don Juan zstąpił ku brzegom pustkowi

Kocytu — i obola spłacił Charonowi,

Jakiś żebrak z źrenicą dumną i wyniosłą

Ramieniem swoim chciwym chwycił każde wiosło.

Pokazując otwarte suknie, nagie łona,

Pod czarnym się błękitem wiły niewiast grona

I, niby stado owiec, danych na ofiarę,

Długim jękiem swe krzywdy wspominały stare.

Sganarella ze śmiechem żądał swej zapłaty,

A wszystkim, co błądzili przez te śmierci światy,

Don Luiz pokazywał drżeniem swojej dłoni

Syna, który urągał jego siwej skroni.

Elwira — wiotka, czysta, piękna w swej żałobie,

Małżonka i kochanka wraz — w jednej osobie,

Zdała się go o uśmiech prosić ostateczny,

Gdzie promieniał wdzięk pierwszej jej przysięgi wiecznej.

Wyprostowany — zbrojny — jakiś mąż z kamienia

Przecinał podziemnego ciemną głąb strumienia:

Lecz bohater — na szabli oparty zuchwale,

Nie widział nic — spokojnie patrząc w czarne fale.

-----


text:
RACIA.

Spojrzcie, jak zgodnie dwaj braciszkowie,

Bawią się z sobą, do mety biegą!

Żaden przykrego słówka nie powie,

By nie obrazić braciszka swego!

Jeden drugiemu ustąpi ładnie,

Radby mu nawet przychylić nieba!

Dziateczki moje!

o!

tak przykładnie,

Pomiędzy sobą zawsze żyć trzeba!

Bo miłość bratnia i zgoda złota,

To najpiękniejsza w dziecięciu cnota!


text:
Wincenty Korab-Brzozowski

Powinowactwo cieni i kwiatów o zmierzchu

tłum.

Stanisław Korab-Brzozowski

Przekład z Vincent de Korab (Wincentego Brzozowskiego)

O, korowody umarłych Cieni

Wśród wirowań eterów przestrzeni,

O, płynące kaskady

Pod zamyślonych iw czarne arkady!

O, bez skrzypcowych łkań

Tańce gwiazd pod oponą niebiosów,

O, pląsy, pełne migotań i drgań

Świetlaków wśród kwiecia zapomnień i wrzosów!

*

Lubisz Kamelie,

— Ofelio?

Akacjowe puchy,

Czekające na wiatrów podmuchy,

— Lenoro?

Na szkarłatach królewskich Lilie,

— Alix?

Tuberozy, co czarem odurzeń tchną,

— Ninon ?

*

— Ofelia, Lenora, Alix, Ninon —

Wśród wirowań eterów przestrzeni,

*

Księżyca łódź pomyka w dal,

Unosząc Kwieciarkę w zaświaty —

Mróz warzy Kwiaty,

— Kamelie, akacje, lilie, tuberozy —

Najdroższych Kwiatów jakżeż jej żal!

*

-----


text:
Podróż do środka Ziemi

Rozdział X

Juliusz Verne

Obiad był gotów; profesor po długiej przymusowej dyecie, jaką odbył w czasie podróży morskiej, jadł ogromnie, jakby chcąc powetować straconą sposobność.

– Jedzenie przyrządzone było więcej na duński niż isladzki sposób; lecz gospodarz nasz przeciwnie, bardziej Islandczyk niż Duńczyk, uprzejmością swoją przypomniał mi bohaterów starożytnej gościnności swego kraju: dla nas, zapomniał zupełnie o sobie.

Rozmowa toczyła się w języku krajowym, który stryj przeplatał niekiedy niemczyzną, a p. Fridriksson łaciną, abym i ja mógł cośkolwiek zrozumieć.

Uczeni mężowie, zajmowali się kwestyami naukowemi; zauważyłem jednak, że profesor Lidenbrock bardzo był wstrzemięźliwym i oględnym w mowie, a wzrokiem wciąż mi zalecał milczenie, w przedmiocie naszych projektów.

Pan Fridriksson pytał najprzód stryja o rezultat jego poszukiwań w bibliotece.

– Wasza biblioteka! – zawołał tenże – wasza biblioteka nie posiada ani jednej książki prawdziwie ciekawej.

– Jakto! – odpowiedział p. Fridriksson – mamy przeszło ośm tysięcy tomów, z których wiele szacownych i rzadkich dzieł, pisanych w starym skandynawskim języku, a oprócz tego wszystkie nowości, w jakie corocznie Kopenhaga nas zaopatruje.

– A z kądże u licha pan wziąłeś te ośm tysięcy tomów?

bo ja widziałem zaledwie…

– Oh!

panie Lidenbrock, rozrzucone są one po całym kraju; nasza stara lodowa wyspa łaknie nauki i szuka jej wszelkiemi sposobami.

Sądzimy, że lepiej jest aby książka zużyła się w ręku czytelników, niż żeby pruchnieć miała bezużytecznie pod pyłem w bibliotecznej szafie, zdala od wzroku ciekawych i chciwych wiedzy.

Dla tego też, biblioteka nasza chętnie rozpożycza swe skarby na każde żądanie.

Książki przechodzą z rąk do rąk, po kilkakroć nieraz czytane, i dopiero po dwóch lub trzech latach, na swe półki powracają.

– Gdy tymczasem – rzekł stryj z pewnym przekąsem i niezadowoleniem – cudzoziemiec ciekawy…

– Ależ kochany profesorze, cudzoziemcy mają własne biblioteki u siebie!

Trudno, czekając na ich przybycie, dozwolić aby nasz wieśniak pozostawał w ciemnocie, tem więcej, gdy jak mówiłem, zamiłowanie nauki coraz jest widoczniejszem w Islandyi.

Dla tego też, w roku 1816 założyli Towarzystwo Literackie, które dotąd w kwitnącym znajduje się stanie, a uczeni wszystkich krajów mają sobie za zaszczyt liczenie się do grona jego członków.

Towarzystwo nasze przedewszystkiem zajmuje się wydawnictwem książek przeznaczonych do kształcenia naszych ziomków, i tym sposobem rzetelne krajowi wyświadcza usługi.

Gdybyś pan zechciał zostać naszym ziomkiem korespondentem, panie Lidenbrock, zrobiłbyś nam prawdziwą przyjemność.

Stryj, który już był członkiem może jakich stu uczonych towarzystw, na wielką pociechę p. Fridriksson i tym jeszcze razem przyjął godność sobie ofiarowaną.

– Teraz powiedz mi pan, jakie książki spodziewałeś się znaleźć w naszej bibliotece, a może potrafię dać ci o nich wiadomość, lub informacyę.

Wlepiłem badawczy wzrok w profesora, uważając że waha się z odpowiedzią, jednak po chwilowym namyśle rzekł:

– Radbym, panie Fridriksson, wiedzieć, czy w liczbie starych dzieł waszych, nie posiadacie jakich pism znanego mędrca Arne Saknussemm?

– Arne Saknussemm! – odpowiedział profesor islandzki – mówisz pan o tym mędrcu XVI-go stulecia, który sławą napełnił swą epokę, jako znakomity naturalista, chemik i podróżnik?

– Tak jest, o niego właśnie pytam.

– Człowiek ten w równym posiadał stopniu odwagę i geniusz.

– Widzę że pan go znasz doskonale.

Stryj rozpływał się z radości, słysząc taką pochwałę swego bohatera; pożerał wzrokiem pana Fridrikssona.

– Ależ dzieła jego? – spytał nareszcie rozciekawiony.

– Ah!

jego dzieła!… niestety!

nic z nich nie posiadamy.

– Jakto!

w całej Islandyi?

– Nie ma ich ani w Islandyi, ani nigdzie.

– A to dla czego?

– Bo Arne Saknussemm prześladowany był z przyczyny herezyi, a przeto w roku 1573 wszystkie dzieła jego zostały w Kopenhadze spalone ręką kata.

– Bardzo dobrze!

wybornie!

doskonale! – wołał stryj, a pan Fridriksson zgorszony temi wykrzyknikami, patrzał nań ze zdziwieniem.

– Tak!

tak!

wszystko się wyjaśnia pomaleńku!

teraz już rozumiem, dla czego Saknussemm wyklęty i prześladowany, w niezrozumiałym kryptogramie zagrzebał tajemnicę swego odkrycia!

– Jaką tajemicę?

jakiego odkrycia? – pochwycił p. Fridriksson.

– To jest, nie tajemnicę… nie odkrycie… bąkał stryj.

– Posiadałżebyś pan jaki dokument?…,

– Oh!

nie… broń Boże!

ja tylko tak… robiłem przypuszczenia…

P. Fridriksson, widząc pomięszanie swego gościa, przez delikatność nie nalegał dłużej, a zwracając rozmowę do innego przedmiotu, rzekł:

Spodziewam się, że pan nie opuścisz naszej wyspy, przed obejrzeniem i zbadaniem wszystkich jej bogactw mineralogicznych.

– Zapewne – odrzekł stryj – szkoda tylko, że tak późno przybywam; przedemną było tu już wielu uczonych naturalistów.

– Tak jest, panie Lidenbrock; uczone prace pp.

Olafsen i Povelsen, dokonane z rokazu króla; badania uczonego Troil; missya naukowa pp.

Gaimard i Robert, na francuskiej korwecie la Recherche, i niedawno jeszcze dokonane badania uczonych przybyłych tu na fregacie la Reine-Hortense, dzielnie przyłożyły się do poznania Islandyi.

Lecz wierzaj mi pan, że wiele jeszcze jest do zrobienia.

– Tak pan sądzisz – rzekł stryj z udaną dobrodusznością, tając zapał błyszczący w jego oczach.

– Ależ zapewne, ileż tu jeszcze gór, lodowisk i wulkanów całkiem nieznanych; ot, nie szukając nawet daleko, widzisz pan tę górę ogromną, daleki horyzont zalegającą, – to Sneffels.

– Ah! – rzekł stryj – Sneffels!

– Jeden z najciekawszych wulkanów, którego krater najmniej dotąd był zwiedzanym.

– Czy to jest krater wygasły?

– Oh!

najzupełniej i to już od lat pięciuset.

Stryj gwałtownym ruchem założył nogi jedna na drugą, obawiając się wyskoczyć z radości do góry, a udając krew zimną, powiedział:

– Otóż, rad bym rozpocząć moje badania geologiczne od tej góry Seffel…

Fessel… czy jak ją tam pan nazywasz.

– Sneffels – poprawił go nieoceniony pan Fridriksson.

Cała ta część rozmowy toczyła się po łacinie; rozumiałem więc wszystko i zaledwie utrzymać potrafiłem moją powagę, patrząc na stryja, któremu radość z ócz tryskała, a udawał niewiniątko, robiąc najkomiczniejsze grymasy.

– Tak, pańskie słowa zachęcają mnie do tego; popróbujemy dostać się na Sneffels, a może nawet zbadać jego krater.

– Żałuję mocno, rzekł p. Fridriksson – że zajęcia moje nie pozwalają mi oddalić się ani na chwilę; towarzyszyłbym panom z przyjemnością i pewnym dla siebie pożytkiem.

– Oh!

nie, oh!

nie – żywo odpowiedział stryj – nie radzibyśmy przeszkadzać nikomu… zapewne, że obecność tak uczonego jak pan jesteś człowieka, bardzoby dla nas była korzystną, ależ pańskie lekcye…

Zdaje mi się, że poczciwy Islandczyk, w prostocie ducha nie poznał się na złośliwości i fałszu mego stryja.

– O!

radzę panu, szanowny profesorze Lidenbrock, zacząć badania od tego wulkanu; znajdziesz pan obfite żniwo dla ciekawych i nieznanych spostrzeżeń.

Lecz powiedz mi pan, jak myślisz dostać się na półwysep Sneffels?

– Morzem, przez zatokę.

Zdaje mi się, że to najkrótsza droga.

– Zapewne, byłby to projekt najlepszy, szkoda tylko, że do wykonania niepodobny.

– A toż dla czego?

– Dla bardzo prostej przyczyny, że w całem mieście ani jednego czółna nie mamy.

– Tam do licha!

– Trzeba będzie iść lądem, wciąż trzymając się wybrzeża morskiego; droga to wprawdzie dłuższa, ale też bardziej interesująca.

– To w takim razie wypada postarać się o przewodnika.

– Mam go już właśnie na myśli.

– Człowieka pewnego i roztropnego?

– Tak jest, jednego z mieszkańców półwyspu.

Trudni się on polowaniem na edredony, jest bardzo zręczny i będziecie panowie z niego zadowoleni z pewnością.

Po duńsku mówi doskonale.

– A kiedyż mógłbym się z nim rozmówić?

– Choćby jutro, jeśli pan żądasz.

– Czemuż nie dziś jeszcze?

– Bo dopiero jutro tu przybędzie.

– Ha!

to trzeba do jutra poczekać – rzekł stryj z tajonem westchnieniem!

Ważna ta i zajmująca rozmowa zakończyła się gorącemi podziękowaniami profesora Niemca, profesorowi Islandczykowi.

Podczas tego obiadu, stryj dowiedział się ważnych dla siebie rzeczy o Saknussemmie i jego rękopismach, a co najważniejsza, to że p. Fridrikson nie mógł nam towarzyszyć dla braku czasu, i że jutro będzie już miał przewodnika na swoje rozkazy.