corpora: CEN

text:
Zamiast płaskich telewizorów – smętnie zwisające kable.

Na berlińskich targach IFA niemiecka policja celna ogołociła stoisko koreańskiej spółki Hyundai IT.

I kilkudziesięciu innych firm, pisze Gazeta Wyborcza.

Policjantów w służbowych uniformach wypatrzył w weekend fotoreporter agencji Reuters, gdy na oczach zwiedzających ściągali ze stoiska Hyundaia telewizory.

Powód?

Celnicy dostali sygnał, że na największych targach elektroniki użytkowej Hyundai chwali się technologią opatentowaną przez inną firmę.

A za jej wykorzystanie w telewizorach ponoć nie zapłacił.

– Hyundai miał szansę, by udowodnić, że opłacił licencje.

Wówczas po cichu byśmy odeszli.

Ale nie potrafili tego udowodnić, więc zabraliśmy telewizory – mówi agencji Reuters rzecznik policji celnej Norbert Scheidhauer.

Policja nie podaje szczegółów, Scheidhauer ujawnił jedynie, że zarekwirowano dotąd 170 telewizorów, 140 odtwarzaczy MP3, 21 telefonów komórkowych i 57 nagrywarek DVD, które wystawcy prezentowali na IFA.

– To największa operacja w historii naszego oddziału – twierdzi Scheidhauer.

Jak się dowiedzieliśmy, na celowniku znalazł się też tajwański MSI, producent m.in. minilaptopa Wind.


corpora: wikisources-pl

text: Błaźniwy, na błazna zakrawający, błazeński, głupi.


text:
Białobłocki Jan, ur. około 1600 r., chodził do szkół jezuickich w Jarosławiu, służył wojskowo pod Stanisławem Lubomirskim, podczaszym koronnym, z którym był pod Chocimem 1621 r.

Później był sekretarzem Władysława IV i Jana Kazimierza, królów polskich.

Żył jeszcze 1691 r.

Dla doświadczenia sił autorskich, jak sam mówi, napisał Hymny o Najśw. Pannie z jej godzin wyjęte, na polski język przestawione, Krak.

1646 r. R.

1648 wydał w Krak.

Hymny i prozy polskie, w zwyczajném używaniu i nabożeństwie Kościoła św. katolickiego, w jednę książkę zebrane, z łacińsk. na polski przełożone.

W przedmowie autor wspomina o fundacjach rozmaitych kościołów i klasztorów w dawnej Polsce.

Inne prace Białobł., tyczące się historji wielkich rodów w kraju, ob.

w Encykl.

Więk.

Orgel.

III 391.


text:
Akrabatanea (Ἀκραβαττίνη), powiat na południu Palestyny; imię swoje wziął od wyżyn Akrabbim, w południowo-zachodniej stronie morza Martwego, w Wulg. zwanych ascensus scorpionis, wstępowanie skorpiona (akrabbim znaczy skorpiony czyli niedźwiadki), ob.

Num.

34, 4.

Jos.

15, 3.

Jud.

1, 36.

Judasz Machabeusz pobił tu Idumejczyków (I Machab.

5, 3.).

— Drugi powiat (toparchia) podobnego nazwiska Akrabitena v.

Akrabatena był w północnej stronie Judei, z miastem główném Akkrabbin, na półno.-wschód od Sichem.

X. W. K.


text:
Volumina Legum.

Tom VII

Approbacya granic wsi Łubca

zbiorowy

Konfederacya Generalna (1764)

Approbacya granic wsi Łubca.

Kommissyą Graniczną między niegdy Urodz.

Stefanem Hankiewiczem Pisarzem Dekretowym, iako wsi ziemskiey Łubca y Grabiny w Ziemi Sochaczewskiey leżących dziedzicem, z iedney, a Ur. Marcinem Rostockim Starostą Kapinowskim dnia 28 miesiąca Pazdziernika roku Pańskiego 1688 expedyowaną, oraz przywiley Nayiaśń.

Krola Iana III dnia 29 miesiąca Stycznia r. P.

1689 na Seymie Walnym Warszawskim toż rozgraniczenie od puszczy Kapinowskiey, aby wieczyście trwało, approbuiący, zachęcaiąc do dalszych usług Rzeczyposp.

Ur. Antoniego Rogalskiego rzeczoney wsi Łubca y Grabiny zwaney, teraźnieyszego ex jure quaesito od sukcessorow Hankiewiczowskiech dziedzica y possessora, authoritate praesentis Conventus także pro re onego, y sukcessorow iego approbuiemy, y iako dotąd też granice kopcami oznaczone, exekucyi y possessyi iurisdatorow wsi Łubca y Grabiny, tak przy nich y teraźnieyszego dziedzica Urodz.

Rogalskiego zachowuiąc, one ztwierdzamy.


corpora: openbooks

text:
Jacob i Wilhelm Grimm

Zając i jeż

tłum.

Bolesław Londyński

Powiastka ta wydać się może trochę nieprawdopodobną, a jednak jest prawdziwą, a mój dziadek, któremu ją zawdzięczam, zwykł był mawiać, jeżeli coś opowiadał z przejęciem:

— Prawdziwą musi być, mój drogi, bo inaczej nie mógłbym wam jej powtarzać.

A rzecz się miała tak:

W pewien świąteczny poranek jesienią stał jeż przed wrotami swojego domku, ręce założył jedną na drugiej, przyglądał się figlom porannego wiatru i pośpiewywał sobie piosenkę.

Ale przyszło mu na myśl, że mógłby przejść się nieco po polu i przyjrzeć się zarazem, co też dzieje się z jego rzepą.

I oto odwrócił się, drzwi domku zamknął i puścił się w drogę na pole.

Odszedł jeszcze niedaleko, gdy mu się trafia zając.

Jeż powitał go przyjaźnie: „Dzień dobry”!

Ale zając był bardzo dumnym panem, na pozdrowienie nie odpowiedział, lecz tylko poruszył nosem i zapytał:

— Cóżeś tak wcześnie wybrał się w pole?

— Idę na przechadzkę — odparł jeż.

— Na przechadzkę?

zaśmiał się drwiąco zając.

— Sądziłem, że mógłbyś swych krzywych nóg używać do czegoś lepszego.

Słowa te uraziły jeża niesłychanie, dlatego też odrzekł:

— Widocznie ci się zdaje, że swymi nogami więcej wykonać zdołasz niż ja swoimi?

— Bez wątpienia — kpił zając.

— No to się spróbujmy — jeż na to.

— Założę się, że jeżeli pójdziemy na wyścigi, to ja cię wyprzedzę.

— Ty, swymi krzywymi łapami? — rzekł zając.

— Ależ to można skonać ze śmiechu!

— Chcesz się założyć? — zawołał jeż!

— A o co? — spytał zając.

— O złotego luidora — odparł jeż, wyciągając rękę do zająca.

— Zgadzam się! — rzekł zając — i przybijam!

— Nie mam się co spieszyć — zauważył jeż.

Ja bo dotąd jestem na czczo, więc naprzód muszę pójść do domu i trochę przekąsić.

Za pół godziny stanę na placu, a wtedy możemy zacząć.

Co rzekłszy, jeż odszedł, bo zając nic nie miał przeciwko temu.

W drodze myśli sobie jeż: zając liczy na swoje długie nogi, ale ja go wezmę.

Uważa on się za bardzo dystyngowanego jegomościa, ale jest tylko głupim smarkaczem i musi zapłacić, choćby się nie wiem, co stało.

Wróciwszy do domu, rzecze jeż do żony:

— Żono, ubieraj się prędko, musisz pójść ze mną na pole, założyłem się z zającem o złotego luidora, że mam nogi bardziej rącze niż on, więc musisz być przy tym.

— Ach, drogi mężu — rzekła pani jeżowa: — czyś zmysły stracił?

Jakże możesz zakładać się z zającem?

— Cicho, babo! — rzekł na to jeż — To już moja rzecz!

Dalej, ubieraj się i pójdź ze mną!

Po drodze mówił jeż do żony:

— Teraz uważaj!

Tam, na wielkim polu ma się rozegrać nasz wyścig.

Zając będzie leciał jedną bruzdą, a ja drugą, a bieg rozpoczniemy z góry.

Otóż ty nie masz nic innego do roboty, jak tylko siąść sobie w bruździe tu, na dole, a gdy zając przyleci z drugiej strony, zawołasz: „Ja już jestem!”

Ułożywszy się w ten sposób, doszli do pola.

Jeż wskazał żonie jej miejsce i skierował się w górę pola.

Dowlókłszy się na miejsce, zastał już zająca.

— Możemy zacząć? — zapytał.

— I owszem — odparł zając.

Każdy stanął w swojej bruździe.

Zając zawołał:

— Raz, dwa, trzy! — i pomknął, jak wicher w dół pola.

A jeż ledwie że dał trzy kroki naprzód, kucnął sobie wygodnie w bruździe i siedział z całym spokojem.

Gdy teraz zając w pełnym biegu dolatuje do mety, wita go pani jeżowa tymi słowy:

— Ja tu już jestem!

Zając cofnął się niesłychanie zdziwiony.

Nie przyszło mu nawet na myśl, ażeby to nie był ten sam jego mniemany konkurent bo, jak wiadomo, samica jeża zupełnie tak samo wygląda jak samiec.

Ale zając rzekł: to jakiś nieczysty interes, i dodał:

— Biegnijmy stąd do góry!

Co powiedziawszy, ruszył jak huragan w górę.

Gdy się tam zjawił, woła doń jeż:

— Ja tu już jestem!

A zając rozpalony zawołał z pasją:

— Jeszcze raz — znów na dół!

— I owszem! — odparł jeż.

— Możemy biegać, ile razy zechcesz.

W ten sposób zając przebiegł siedemdziesiąt trzy razy, a jeż ciągle mu dotrzymywał placu.

Za każdym razem, gdy dobiegł do mety, witał go głos jeża albo jeżowej:

— Ja tu już jestem!

Ale za siedemdziesiątym czwartym razem, zając nie doprowadził biegu do końca.

W połowie drogi padł na ziemię, krew trysnęła mu z szyi i dokonał życia na miejscu.

A jeż wygranego luidora, który leżał na kamieniu granicznym, wziął, wywołał żonę z bruzdy i oboje z wielką radością udali się do domu, a jeżeli nie pozdychali, to żyją dotąd.

Od tego czasu zając nie da się wziąć na wyścigi z jeżem.

A nauka z tej powiastki jest taka:

Nikt, choćby się miał za najbardziej doskonałego, nie powinien nigdy podrwiwać sobie z cudzych ułomności.

-----


text:
Anafora, Anaphora, zowie się w liturgjach wschodnich ta część, która odpowiada naszej Mszy od pocałowania pokoju, aż do Postcommunio.

Anafora często się zmienia, stosownie do uroczystości, podczas gdy modlitwy przed (proanaphorica) i po niej (postauaphorica) idące, zawsze pozostają te same.

Ob. Bickell, Conspectus Rei Syror.

literar.

s. 61..., gdzie są wyliczone rozmaite anafory.

X. W. K.


text:
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał karę w wysokości 100 tys. zł, nałożoną na Telekomunikację Polską (TP) za nieprzedłożenie do zatwierdzenia projektu zmiany regulaminu usługi Internet DSL – podał Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE), pisze Puls Biznesu.

Prezes UKE Anna Streżyńska nałożyła karę w lipcu 2007 r.

TP odwołała się od tej decyzji, jednak Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie spółki.

Wskazał, że - zgodnie z Prawem telekomunikacyjnym - na TP ciąży obowiązek przedkładania UKE cenników i regulaminów świadczonych usług.

Musimy się zapoznać z argumentacją sądu.

Od tego zależy podjęcie decyzji, jakie będą dalsze kroki prawne – powiedział dziś Mariusz Loch z biura prasowego TP.


text:
Addeusz Ś.

Addaeus, apostoł syryjski, pierwszy bp. Edessy.

Był on z liczby 72 uczniów Chrystusa, wysłany do Abgara, króla Edessy, przez św. Tomasza Apostoła.

Nawrócił Abgara i Edesseńczyków i wystawił kościół w Edessie[1].

Um.

w Edessie (ok. r. 60) spokojnie, lecz następca jego, św. Aggeusz, poniósł śmierć męczeńską pod jednym z następców Abgara (ok. r. 64).

Te szczegóły znajdujemy w świeżo okrytych pomnikach dawnej literatury syryjskiej, a mianowicie w Doctrina Addaei pisanej przez Larubnę przy końcu w.

I., a przerabianej później.

(Dokumentu tego mamy trzy egzemplarze, z których dwa po syryjsku, w rękopismach z V i VI w., a trzeci po armeńsku, w rękopiśmie z XII w.

Egzemplarze syryjskie (oba wydał Cureton w Ancient Syriae documents.

London 1864) są niekompletne: pierwszego bowiem (z V w.) został się tylko 1 arkusz; w drugim także są braki, lecz te może kiedy wypełnione będą, bo w Petersburgu jest reszta, dotąd nieogłoszona.

Trzeci wreszcie egzemplarz ogłoszony jest w dwóch przekładach: O. Emine (w Langlois, Collection des historiens de l’Arménie tom I Paris, 1867) i O. Alishan (p. t.

Lettre d’Abgar, ou Histoire de la conversion des Edesséens par Laboubnia, Venise, 1868).

Ob. Labubna.

Mylnie więc Euzebjusz i inni Apostoła Tadeusza czynią pierwszym biskupem Edessy.

X. W. K.

↑ Chronicon Edessenum (dzieło VI w.) opisuje pod r. 202 wielką powódź, podczas której upadł kościół.

Wiadomość tę czerpał autor, jak sam powiada, z archiwów edeskich.

Być więc bardzo może, iż to był kościół przez św. Addeusza wystawiony.


text: Cel, celik, celownik (do mierzenia przy strzelaniu z broni ręcznej skałkowej) znajdował się na tylnej części lufy karabinków i pistoletów jazdy polskiej, u broni zaś piechotnej na górnym bączku ruchomym (B. G.).


text:
19. lutego 2010 r. odbędzie się już po raz trzeci Beskidzkie Forum Biznesu - mikrofirma.

Myśl przewodnia spotkania brzmi: Internet w biznesie.

Seminarium biznesowo-szkoleniowe pod patronatem Śląskiego Towarzystwa Marketingowego, Polskiego Towarzystwa Informatycznego, Stowarzyszenia Project Management Polska oraz Regionalnej Izby Handlu i Przemysłu w Bielsku-Białej odbędzie się w sali letniej Beskidzkiego Inkubatora Technologicznego między godz. 9:00 a 16:00.

Wstęp na seminarium jest wolny, wymagana jest jedynie rejestracja.


text:
62.

Słowicze noce, błyskawiczne noce!

Podczas gdy w sennej pomroce

Gwiazdka migoce —

Słoneczne niegdyś chwile,

Jak blask przewodni

Ledwie mi dnieją dziś tyle,

Co w ziemskim pyle,

Zgaszonej światło pochodni.


text:
←Pieśń VI Boska Komedia

Czyściec

Przekład: Antoni Robert Stanisławski.

PIEŚŃ SIÓDMA.

Gdy powitania uprzejme, radośne

Trzykroć, czterykroć powtórzone były,

Sordel odstąpił i rzekł: „Kto jesteście?”

— „Pierwej niż ku tej skierowano górze

Dusze, co godne podnieść się do Boga,

Już kości moje pogrzebał Oktawjan.

Wirgili jestem; a nie z innej winy

Straciłem niebo, jeno przez brak wiary.”

Tak odpowiedział wonczas Wódz mój drogi.[1]

Jak ten, co nagle widząc rzecz niezwykłą,

Mocno zdziwiony wierzy i nie wierzy,

I mówi do się: ona!... nie, nie ona!...

Takim był Sordel: spuścił wdół powieki

I ukorzony do Mistrza powrócił,

I ucałował tam, kędy zwyczajnie

Niższy wyższego imać się jest gotów.[2]

— „Chwało Latynów — rzecze — Ty, przez kogo

Potęgę swoją język nasz objawił,

O chlubo wieczna rodzinnego kraju!

Jakaż zasługa, czy łaska to sprawia,

Że cię oglądam?...

Jeżelim jest godzien

Słyszeć twe słowa, powiedz, czy przychodzisz

Z piekieł przepastnych i z jakiej dzielnicy?”

— „Przez wszystkie koła królestwa boleści

Przyszedłem ztamtąd — Mistrz odpowie na to,[3]

A idę, mocą niebieską wiedziony.

Nie żem co czynił, jeno żem nie czynił,

Straciłem widok wysokiego Słońca,

Które oglądać tyle jesteś żądny,

A ja niestety zapóźno poznałem.[4]

Jest w piekle miejsce nie męczarnią smętne,

Tylko ciemnością, kędy wyrzekania

Nie jękiem dzwonią, lecz wzdychaniem głuchem.

Tam jestem w gronie niewiniątek małych,

Co zęby śmierci zgryzły je przed czasem,

Nim pierworodnej pozbyły się zmazy.

Tam jestem z tymi, co się nie oblekli

W trzy cnoty święte, lecz wolni od skazy

Poznali inne i wszystkie pełnili.[5]

Ale, gdy możesz i wiesz, wskaż nam, proszę,

Jakbyśmy prędzej mogli dojść do miejsca,

Kędy prawdziwy Czyściec się poczyna.[6]

On rzekł: „Nie mamy miejsca wskazanego;

Wolno mi chodzić do koła i w górę,

A więc, o ile zdążyć tylko mogę,

Jako przewodnik towarzyszyć będę.

Lecz patrz, jak dzień już ku schyłkowi ma się,

A iść na górę nocą niepodobna;

Radzić więc warto o dobrej gospodzie.

Tam, dalej nieco, na prawo są dusze;

Jeśli się zgodzisz, ku nim cię powiodę,

Poznasz je pewnie nie bez przyjemności.”

— „Jakto?

Mistrz rzecze, więc ktoby chciał nocą

Wchodzić na górę, wzbronnem by to było?

Czy sam nie w stanie byłby tego zrobić?”

Zacny Sordello palcem kreśląc ziemię,

Odpowie: „Widzisz?

jednej takiej linji

Nie przejdziesz nawet po zachodzie słońca.[7]

Chociaż przeszkody dla wejścia na górę

Nie masz tu innej prócz ciemności nocy,

Co wikła wolę w niemożności sidła;

Staćby się mogło, że gdy ciemność padnie,

Znówbyście na dół musieli powracać,

I błądząc w koło, przebiegać wybrzeże,

Póki widnokrąg dzień pod sobą kryje.”

Naonczas Pan mój jakoby zdumiony,

„Prowadź nas — rzecze — tam kędyś powiedział,

Że z przyjemnością zabawić możemy.”

Byliśmy jeszcze w pewnem oddaleniu,

Gdym zauważył wyżłobienie w górze,

Właśnie jak nasze doliny się żłobią.

— „Tam, kędy ziemi zapada się łono —

Duch się odezwał — udamy się razem

I poczekamy przyjścia dnia nowego.”

Między płaszczyzną, a urwiskiem góry,

Kręta nas ścieżka wiodła ku dolinie,

Tam gdzie jej krawędź niknie do połowy,

Złoto i srebro, szkarłat i biel czysta,

Indygu barwa jasna i przejrzysta,

Połysk szmaragdu złamanego świeżo,

Wszystkie te blaski padłyby niemylnie

Przy tej doliny i kwieciu i trawie,

Jak zwykle mniejsze przy większem upada.

Lecz tu natura nietylko barwiła,

Jeszcze z lubości tysiąca zapachów

Nową stworzyła woń nieodgadnioną.

Witaj Królowo!

śpiewały tu dusze,[8]

Siedząc dokoła po kwiatach i trawie,

Niewidne wcale na zewnątrz kotliny.

Wtem Mantuańczyk, który nas tu przywiódł,

Rzecze: „Nim słońca resztka się zanurzy,

Nie chciejcie, abym was ku nim prowadził.

Z tej oto skały lepiej rozpoznacie

Ruchy i twarze wszystkich co tam siedzą,

Niżbyście z nimi byli w tym rozdole.

Ten co najwyżej siedzi i ma pozór

Jakby zaniedbał powinności swojej

I co do śpiewu ust nie porusza,

To Rudolf Cesarz: on mógł zgoić rany,

Które dobiły Italję, a teraz

Jużby zapóźno chciał ją dźwignąć inny.[9]

Ten drugi, który pocieszać go zda się,

Panował ziemi, gdzie się woda rodzi,

Którą Mołdawy nurt ku Elbie toczy,

A Elba zasię do morza ją niesie.

Jest to Ottokar, który był w pieluchach

Lepszym niż Wacław syn jego brodaty,

Co czas w rozpuście i próżniactwie trawi.[10]

Ten Małonosek, co zda się naradzać

Z drugim, którego twarz łagodna taka,

Zginął zmykając i hańbiąc lilije.

Patrzcież jak w piersi nieszczęsny się bije![11]

A tamten zasie, obaczcie jak wzdycha

I twarz na dłoni wspiera, jak na łożu;

To świekr i ojciec Francji złej doli:

Znają jej życia zepsucie i brudy,

Ztąd owa boleść, co niemi tak miota!

Ten zaś, co tak barczystym się zdaje

I śpiew swój godzi z tym, męzkiego nosa,

Sznurem cnót wszelkich przepasywał biodra.[12]

I gdyby po nim został na Królestwie

Ów młodzieniaszek, który za nim siedzi,

Przeszłaby dzielność z naczynia w naczynie.[13]

Ale o innych jego spadkobiercach

To się rzec nie da, bo Frydryk i Jakób

Mają królestwa, lecz żaden nie posiadł

Najlepszej cząstki dziedzictwa po ojcu.[14]

Rzadko się zacność człowieka odradza

W gałęziach szczepu, tak chce, Kto ją daje,

Abyśmy o nią zawsze Go błagali.

Słowa me równie tyczą się Nosala,

Jak niemniej tego, Piotra, co z nim śpiewa,

Który żałośnych skarg teraz przyczyną

Jak dla Apulji, tak i dla Prowancji.[15]

Roślina tyle niższa od nasienia,

Ile dziś jeszcze Konstancja może

Chlubić się więcej z męża swego cnoty,

Niż Małgorzata albo Beatricze.[16]

Patrzcie na króla, co był skromnym w życiu,

Samotny siedzi, — to Henryk Angielski:

Ten jest szczęśliwszym w latorośli swojej.[17]

A ten co siedzi niżej między nimi

I w górę patrzy, — to Wilhelm margrabia:

Za jego sprawą Menferrat i Kana

Dziś opłakują wojnę z Aleksandrją.[18]

Przypisy

↑ Wirgiliusz chce powiedzieć, że umarł przedtem niż Chrystus śmiercią swoją odkrył wybranym drogę zbawienia przez Czyściec.

↑ W oryginale jest: „Ed abbracciollo ove'l minor s'appiglia.”

Sordello, uznając niższość swoją i wyższość Wirgiliusza, ucałował kolana jego.

Podobnie Staciusz w Pieśni XXI.

całuje stopy Wirgiliusza: „Già si chinava ad abbracciar li piedi al mio Dottor.”

↑ Wirgiliusz, który jak widzieliśmy w IV.

Pieśni Piekła, siedzi w pierwszem jego kole, żeby dojść do Czyśca, musiał przejść przez wszystkie piekielne kręgi.

↑ Wirgiliusz siedzi w Piekle nie za złe uczynki, ale tylko za to, że nieznając wiary w prawdziwego Boga, nie stosował do niej uczynków swoich.

↑ Trzy cnoty święte, są to cnoty teologiczne: Wiara, Nadzieja i Miłość, nieznane poganom nawet najcnotliwszym.

↑ Teraz dopiero Poeci mają wejść do prawdziwego Czyśca, a dotąd znajdowali się oni w przedsieni jego.

↑ Tu słońce jest oczywiście symbolem łaski Chrystusowej, bez której niepodobna człowiekowi zrobić krok jeden ku doskonałości chrześcijańskiej.

↑ Witaj Królowo (Salve Regina), są to początkowe słowa znanego każdemu katolikowi hymnu.

↑ Rudolf z domu Habsburgów, ojciec owego Alberta, przeciw któremu tak piorunuje Dante w pieśni poprzedzającej, zmarł w r. 1290.

↑ Ottokar i Wacław — królowie czescy.

Ottokar umarł w r. 1277.

↑ Małonosek (Nasetto), to Filip król Francuzki, ojciec Filipa Pięknego; ten, z którym się naradza, to Henryk III., król Nawarry, który córkę swą Joannę oddał w małżeństwo Filipowi Pięknemu.

Ten ostatni nazywa się u Dantego nieco niżej złą dolą Francji (mal di Francia.).

Filip III.

wojując z Piotrem III., królem Aragonji, zmuszony był do ucieczki, którą zhańbił lilje, herbowe godło Francji.

↑ Barczysty a wszelkiemi cnoty ozdobiony — to wspomniany już Piotr III.; ten zaś męzkiego (dużego) nosa (dal maschio naso), to Karol król Sycylji.

↑ Ten młodzieniaszek, to, jak się domyśla Bianchi, Alfons, syn Piotra III., który panował po nim w Aragonji, ale umarł bezdzietny i w młodym wieku.

↑ Fryderyk i Jakób, synowie Piotra III.: pierwszy był królem Aragonji, drugi Sycylji, ale żaden z nich nie posiadał cnót ojca.

↑ Apulja i Prowancja, po Karolu I. Nosalu (nasuto) przeszły w spadku na Karola II., którego rzędy były bardzo uciążliwe.

↑ Konstancja, córka Manfreda, była żoną Piotra III.

Aragońskiego; zaś Karol I. miał naprzód w małżeństwie Beatricze, córkę hr. Rajmunda z Prowancji, a potem Małgorzatę, córkę ks. Burgundji.

↑ Henryk III.

angielski, mało był zdolnym do rządów, ale był człowiekiem dobrej wiary i cnotliwym w życiu prywatnem; syn jego Edward, pozyskał sławę jako wojownik i prawodawca.

↑ Wilhelm, margrabia Montferratu, po śmierci którego, synowie jego, mszcząc się za ojca, który zmarł więziony w Aleksandrji, rozpoczęli wojnę z tem miastem, niefortunną i uciążliwą dla krajów pod ich rządami zostających.

Przekład: Antoni Robert Stanisławski.

PIEŚŃ ÓSMA.

Była to chwila, co serce żeglarza

Porusza żądzą, rozczula wspomnieniem

Dnia, w którym żegnał swych przyjaciół miłych;

Chwila, gdy w duszy nowego wędrowca

Roznieca miłość głos dzwonka daleki,

Co dzień gasnący opłakiwać zda się;

Kiedym zaniechał słuchania i tylko

Na jednę z dusz tych patrzałem, co stojąc

O posłuchanie upraszała ręką.

Stulone dłonie podniosła i oczy

Utkwiwszy na wschód, zdawała się mówić:

Boże!

prócz Ciebie, o nic nie dbam więcej!

Te lucis ante[1] — z ust jej tak pobożnie

Płynął hymn święty, tak słodkiemi dźwięki,

Że od pamięci odchodziłem prawie.

Inne też dusze słodko a pobożnie,

W ślad za nią cały hymn ten powtarzały,

Oczy zwracając ku niebieskim sferom.

O czytelniku!

teraz wzrok ku prawdzie

Wytężaj dobrze: zasłona tak wątła,

Że łatwo za nią przedrzeć ci się będzie.[2]

Widziałem potem jak ta rzesza zacna,

Czekając niby na kogoś w milczeniu,

Patrzała w górę korna i pobladła.

I z wysokości, widzę, dwaj Anieli

Zstępują na dół, każdy dzierżąc w ręku

Miecz płomienisty, z końcem odłamanym.

Jak listki świeżo zrodzone, ich szaty

Trącone skrzydeł zielonemi pióry,

Wiejąc za nimi w powietrzu igrały.

Jeden z nich zawisł tuż prawie nad nami,

Drugi się zpuścił na brzeg przeciwległy,

Tak, że dusz rzesza między niemi stała.

Ich głowy jasne dobrze widne były,

Ale po licach próżno błądzi oko,

Jak siła zbytniem wytężeniem słaba.

— „Oba przychodzą z dzielnicy Maryi,

Rzecze Sordello — by dolinę strzegły

Od węża, który niebawem się zjawi.

A ja, nie wiedząc jaką przyjdzie drogą,

Spojrzałem w koło, i drzący ze strachu,

Do wiernych ramion Mistrza się tuliłem.

A Sordel znowu: „Między wielkie cienie

Spuśćmy się teraz i pomówmy z niemi:

Miło im bardzo będzie was oglądać.”

Trzy kroki, zda się, ledwie postąpiłem,

Już byłem w dole, i widzę — cień jeden

Wciąż patrzy na mnie, jakby chciał mnie poznać.

A już powietrze mierzchło, lecz nie tyle,

By między jego a memi oczyma

Nie rozwidniało, co się naprzód kryło.

On ruszył ku mnie, jam ruszył ku niemu...

Sędzio szlachetny![3] jakżem się ucieszył,

Widząc że jesteś nie w występnych tłumie.

Nie szczędząc wzajem żadnych witań pięknych,

Nino zapytał: „Dawnoż to przybyłeś

Do stóp tej góry przez dalekie wody?”

A ja mu na to: Ach!

okropne miejsca

Przeszedłem, niż tu stanąłem dziś rano.

Jeszczem pierwszego życia nie postradał,

Choć tą wędrówką nabywam już drugie.

Skoro odpowiedź moją posłyszeli,

Sordel i duch też cofnęli się razem,

Jak ludzie nagłem olśnieni zdziwieniem.

Jeden do Mistrza, a drugi się zwrócił

Ku duszy jakiejś siedzącej i wołał:

„Powstań Konradzie, chodź tu i oglądaj

Co w łasce swojej Bóg uczynić raczył.[4]”

A potem do mnie: „Przez dzięki szczególne,

Coś winien temu, który spraw swych dźwignię

Kryje tak szczelnie, że jest niedościgłą,

Gdy staniesz znowu za wielkiemi wody,

Powiedz Joannie, niech szle za mną modły,

Tam, gdzie niewinnych głos jest wysłuchany.

Nie sądzę, by mnie matka jej kochała,

Kiedy już rąbki odrzuciła białe,

Których nieszczęsna znowu pragnąć będzie.

Przez nią to łatwo zrozumieć, jak długo

Ogień miłości może trwać w kobiecie,

Gdy go nie żywi wzrok lub dotykanie.

Grobu jej przecie tak nie przyozdobi

Żmija, co we tarczy Medjolańskiej siedzi,

Jakby ozdobił mój kogut z Galury.[5]”

Tak mówił duch ten, a na licu jego

Wybiło znamie żarliwości prawej,

Co miarkowana w sercu mu pałała.

Oczy me żądne wciąż biegły ku niebu,

Tam kędy gwiazdy ruch wolniejszy mają,

Jak części koła najbliższe do osi.[6]

Wtem Wódz mój: „Synu!

czemu patrzysz w górę?”

A ja mu: Patrzę na te trzy pochodnie,

Od których cały biegun tam goreje.

A on mi na to: „Cztery gwiazdy jasne,

Cośmy dziś rano widzieli, zapadły,

A na ich miejsce te oto wstąpiły.[7]

Gdy Mistrz to mówił, Sordel go ku sobie

Pociągnął, mówiąc: „Oto wróg nasz idzie;”

I palcem wskazał, w którą patrzeć stronę.

—

Tam, gdzie doliny wał żaden nie broni,

Wąż się ukazał, może ten sam właśnie,

Co matce Ewie podał owoc gorzki.

Pomiędzy kwieciem i trawą gad chytry

Czołgał się, głowę zawracając czasem

I liżąc grzbiet swój, jak zwierz gdy się gładzi.

Że nie widziałem, powiedzieć nie mogę

Jak się niebieskie zerwały sokoły;

Widziałem tylko, że oba leciały.

Wąż umknął, czując, jak skrzydła zielone

Pruły powietrze; a wnet i Anieli

Do miejsc swych równym powrócili lotem.

Tymczasem cień ów, co na głos Sędziego[8]

Zbliżył się do nas, przez ciąg walki cały,

Wzroku odemnie nieoderwał swego.

— „Oby to światło, które cię prowadzi,

Tyle znalazło wosku w twojej woli,

Ile go trzeba aż do niebios szczytu.[9]”

Duch mówić począł — „Gdy wiesz coś pewnego

O Valdimagra, lub sąsiedniej stronie,

Powiedz, bo kiedyś możnym ja tam byłem.

Miano mi było — Konrad Malaspina,

Nie Starożytny, lecz potomek jego.

Wielką miłością swoich ja kochałem,

Dzisiaj ta miłość tu się doskonali.”

— Nigdy nie byłem ja w waszej krainie —

Odrzekłem na to —, lecz gdzież mieszkać można

W Europie całej, by o niej nie wiedzieć?

Sława, co gniazdo wasze czcią otacza,

Więc zna ich każdy, choć tam niebył jeszcze.

I klnę się tobie (jak chcę dojść do szczytu),

Że ród wasz zacny nie pozbył się chwały

Nabytej dobrze i workiem i mieczem;

Obyczaj dawny i skłonność wrodzona

Tak go wywyższa, że choć wódz przewrotny

Świat na manowce prowadzi, — on jeden,

Sam idzie prosto i gardzi złą drogą.

A o mi: „Teraz, idź już; a nim słońce

Siedemkroć wróci do łoża, co Baran

Czterma nogami przykrywa i gniecie,

Uprzejme zdanie, któreś mi wyraził,

Do środka czoła będzie ci przybite

Większemi ćwieki, niźli słowa cudze;

Jeśli wyroków bieg się nie zatrzyma.[10]”

Przypisy

↑ Te lucis ante terminum, są początkowe słowa hymnu św. Ambrożego, śpiewanego podczas nieszporów, dla uproszenia Boga, aby strzegł nas od pokus i widziadeł nocnych.

↑ Prawda, ukryta pod zasłoną następującego opowiadania, łatwą jest do odgadnienia: u samej bramy Czyśca, (obacz Pieśń X.), jeszcze odwieczny wróg ludzi, w znanej postaci węża, usiłuje kusić i wydrzeć im zbawienie; możeby nawet dopiął swego celu, gdyby Bóg w łasce swojej nie posłał aniołów na obronę dusz, szczerze ku niemu się garnących.

Aniołowie niosą w dłoni miecze płomienne, ale z końcami odłamanemi, na znak, że nie przychodzą karać ludzi, a tylko od złego bronić.

↑ Sędzia szlachetny, jest to Nino de' Visconti di Pisa, który był sędzią w Galurze w Sardynji.

Po jego śmierci, żona jego wyszła powtórnie zamąż, za Galeazzo Viscontu di Milano, czego później żałować musiała, bo była o 10 lat starszą od swego drugiego męża.

Z pierwszego małżeństwa miała córkę Joannę, modlitwom której ojciec się przez Dantego poleca.

↑ Konrad Malaspina, władzca Lunigiany.

(Patrz niżej obj.

8.)

↑ Żmija była godłem herbowem rodziny Visconti di Milano, a — kogut godłem Nino sędziego Gallury.

↑ Dante zwracał oczy ku biegunowi południowemu.

↑ Trzy gwiazdy, na które zapatrywał się Dante, są symbolem trzech cnót teologicznych: Wiary, Nadziei i Miłości; podobnież (w pieśni I. Czyśca) widzieliśmy cztery gwiazdy oznaczające tyleż cnót kardynalnych: mądrość, sprawiedliwość, siłę i umiarkowanie.

↑ Widzieliśmy, że Nino zawezwał Konrada Malaspina, aby oglądał, że za łaską Boga, Dante, człowiek żyjący, wędruje przez Czyściec.

Ten Konrad Malaspina, był potomkiem innego Konrada tegoż samego nazwiska, zmarłego w r. 1250, a znanego u historyków pod imieniem Starożytnego (Antico).

— W Lunigianie, posiadłości rodu Malaspina była dolina, która od rzeki ją przebiegającej, nazywała się Valdimagra (dolina Magry).

Ród to był sławny z męztwa i szczodrobliwości członków swoich.

↑ Życzenie to Konrada Malaspina wskazuje, że człowiek o tyle tylko zasłużyć może na łaskę Boga, o ile sam trwać będzie w dobrych chęciach i postanowieniu.

↑ To jest: nim słońce siedmkroć wróci pod znak Barana, czyli, nim siedm lat minie, z bolem i wstydem sam się przekonasz o cnotach i hojności mojego rodu.

Tak Konrad Malaspina przepowiada Dantemu wygnanie, i że on zmuszony będzie szukać przytułku, znajdzie go u jednego z członków tego rodu — u syna Konrada, Marcellego.

Przepowiednia ta sprawdziła się w roku 1306.


text:
Producenci wódki z Rosji i Ukrainy planują ekspansję w Polsce.

Chcą wykorzystać dynamikę rynku i rosnące zainteresowanie Polaków importowanymi alkoholami - napisała „Rzeczpospolita”.

Do podboju polskiego rynku przygotowuje się najlepiej sprzedająca się rosyjska wódka klasy premium Parliament Vodka.

Wczoraj notowana na giełdach w Warszawie i Nowym Jorku firma Central European Distribution Corporation podpisała list intencyjny w sprawie nabycia praw do tej marki.

Prezes firmy William Carey powiedział „Rzeczpospolitej”, że rozważane jest wprowadzenie rosyjskiej wódki do swojej oferty w Polsce i na Węgrzech.

Wejście do polskich sklepów nie byłoby trudne, ponieważ CEDC - do której należą marki Soplica, Bols i Żubrówka - jest największym producentem i dystrybutorem mocnych alkoholi w Polsce.

Firma kontroluje dziś prawie jedną trzecią polskiego rynku.

Spółka rozmawia także z firmą Soyuz-Victan, czołowym producentem wódki na Ukrainie i w Rosji.

Możliwa jest dystrybucja produktów tej firmy w Polsce.

Soyuz-Victan jest szóstą pod względem popularności marką wódki na świecie.

Rosyjska marka, którą zamierza przejąć CEDC, to kolejna wódka ze Wschodu odbierająca udziały w polskim rynku alkoholom.

W lutym ukraińska firma Nemiroff przejęła spółkę Legro z Zabrza, która przez prawie rok importowała do Polski jej produkty.

Nemiroff wprowadził już swoje wódki do dużych sieci handlowych.

Teraz wchodzi na stacje benzynowe.

Barierą we wprowadzaniu nowych marek do Polski jest zakaz reklamy mocnych alkoholi w naszym kraju - zaznaczyła „Rzeczpospolita”.


corpora: sejm

text:
Druk nr 688

Warszawa, 27 lutego 2012 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

(-) Eugeniusz Tomasz Grzeszczak; (-) Stanisław Kalemba; (-) Jan Łopata;

Projekt

USTAWA

z dnia …………………

2012 r.

Art. 1.

miasta.”;

2) w art. 22b

a) w ust. 1 po pkt. 4 dodaje się pkt. 5 w brzmieniu:

„5) odsetki bankowe i odsetki z tytułu nieterminowych wpłat należności i opłat , o których

b) po ust. 2 dodaje się ust. 3, ust. 4 i ust. 5 w brzmieniu:

„3.

Zarząd Województwa prowadzi windykację dochodów, o których mowa w ust.1.”;

przepisy ustawy o finansach publicznych”

Art. 2.

2

UZASADNIENIE

1.

Cel i potrzeba uchwalenia ustawy

Niniejszy projekt zakłada nowelizację art. 7 i art. 22b ustawy z dnia 3 lutego 1995

zm.).

Zmiana powyższa ma na celu zwiększenie przejrzystości dotychczasowych przepisów

oraz rozwianie wątpliwości pojawiających się w orzecznictwie sądów administracyjnych

poprzez jednoznaczne określenie podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w

leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, uregulowanego w art. 7 ust. 2 ustawy.

Ponadto,

proponowana zmiana ma na celu zapewnienie samorządom gminnym płynnej i bezkolizyjnej

realizacji polityki przestrzennej na szczeblu gminy, a także uzupełnia lukę prawną w

przedmiocie należności stanowiących dochód budżetu województwa w postaci odsetek

bankowych i odsetek z tytułu nieterminowych wpłat należności oraz opłat związanych z

wyłączaniem gruntów rolnych z produkcji (art. 22b ust. 1 ustawy)

W obecnie obowiązującym stanie prawnym zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i

leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, określona w art. 7 ust. 1 ustawy dokonuje się co do

przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i

Rozwoju Wsi

1

.

Z kolei przeznaczenie gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu

Państwa na cele nierolnicze lub nieleśne wymaga zgody Ministra Ochrony Środowiska

2

lub

upoważnionej przez niego osoby.

W przypadku pozostałych gruntów leśnych – zgody udziela

marszałek województwa po uzyskaniu opinii izby rolniczej.

Procedura uzyskania zgody

właściwego organu stanowi pierwszy etap i jest konieczna do zmiany przeznaczenia gruntów

oznaczonych powyżej na cele nierolnicze i nieleśne, dokonującego się w miejscowym planie

zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z brzmieniem ustępu 3 art. 7 ustawy, podmiotem uprawnionym do wystąpienia

1

W tekście ustawy: Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

2

3

jest jedynie wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Jednakże w wyniku rozbieżności

interpretacyjnych art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie pojęcia

„interesu prawnego” podmiotów występujących w postępowaniu administracyjnym w

charakterze strony, w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się poglądy

zmianę przeznaczenia gruntów, również właścicielom i użytkownikom wieczystym gruntów

chaosem orzeczniczym i brakiem jasności w stosowaniu norm prawnych w przedmiotowej

kwestii.

Dla przykładu można przytoczyć diametralnie różne wyroki Sądów Administracyjnej

w tej materii.

I tak, w orzeczeniu z dnia 29 lutego 2008 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2/08

należy podniesiony w skardze zarzut, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył art. 10

kpa, art. 61 § 4 kpa i art. 28 kpa poprzez niepowiadomienie o toczącym się postępowaniu

właścicieli działek, których dotyczy wniosek o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia

gruntów.

Stronami postępowania w sprawie, która dotyczy wniosku o zmianę przeznaczenia

gruntów w związku z przystąpieniem do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego jest tylko Gmina, która z takim wnioskiem wystąpiła.”.

Z kolei w orzeczeniu z dnia 6 listopada 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1407/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł: „Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy,

którym mowa w art. 28 k.p.a. mogą być przepisy prawa cywilnego, w szczególności prawa

rzeczowego.

Interes w załatwieniu sprawy zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów

rolnych mają zatem ich właściciele.

Decyzja w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia

gruntów rolnych na cele nierolnicze związana jest z wykonywaniem własności nieruchomości.

Jej brak ogranicza dysponowanie własnością, gdyż utrudnia obrót nieruchomościami, czy też

sprawie byli także wszyscy właściciele (wieczyści użytkownicy) działek wchodzących w skład

spornego obszaru.”

Podobne rozbieżności interpretacyjne powstały również na płaszczyźnie orzecznictwa

Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Otóż w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 roku, sygn. akt

II OSK 1017/09, Sąd orzekł, że „W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd

pierwszej instancji uznał, że właściciel takiego gruntu ma przymiot strony w postępowaniu o

zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że

4

zawierają szczególnych uregulowań dotyczących strony postępowania administracyjnego,

Nr 156, poz. 1118 ze zm.), to należy stosować ogólne przepisy regulujące postępowanie

administracyjne, w tym również art. 28 Kpa.

Z przepisu art. 28 Kpa wynika, że stroną jest

mogą być nie tylko przepisy prawa administracyjnego, ale również przepisy prawa cywilnego,

w szczególności prawa rzeczowego.

Prawo własności bowiem może w wielu przypadkach

stanowić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o przysługujących jej prawach strony

w postępowaniu administracyjnym.”

Natomiast w orzeczeniu z dnia 17 lutego 2010 roku, sygn. akt II OSK 329/09, NSA

zupełnie odmiennie wypowiedział się stwierdzając, że decyzja wydawana przez Ministra

administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt. 1 kpa.

W opinii Sądu, decyzja o wyrażeniu

zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na inne cele dokonującego się w

miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma charakter „specyficzny”,

wynikający z usytuowania tej zgody w systemie prawa jako pewnego rodzaju instytucji

stanowiącej konieczne ogniwo wstępne, aby gmina mogła zrealizować swoje zamierzenia

planistyczne.

NSA podkreślił, iż jest to w istocie „akt swoim celem zbliżony do wymaganej

procesem legislacyjnym zgody innego, współdziałającego organu, na wydanie aktu

normatywnego lub też na zamieszczenie w nim pewnego rodzaju unormowań wiążących się z

koniecznością współdziałania wyspecjalizowanych organów.”

Ponadto Sąd wskazał, że

przedmiotowa decyzja jest wydawana w procesie dochodzenia do ustalenia treści projektu

miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc de facto w procesie

legislacyjnym.

W związku z powyższą interpretacją, Sąd odmówił właścicielom oraz

użytkownikom wieczystym gruntów przymiotu „strony” w postępowaniu o wyrażenie zgody

na zmianę przeznaczenia gruntów wobec braku bezpośredniego (własnego, indywidualnego)

interesu prawnego w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa.

NSA słusznie zauważył, że „gdy

wniosek gminy o zmianę przeznaczenia gruntów zostanie załatwiony pozytywnie i dojdzie do

sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mieszkańcy w tym

właściciele i użytkownicy gruntów będą mogli wypowiedzieć się na temat treści tego projektu

(…) a w razie podjęcia przez radę gminy uchwały przyjmującej miejscowy plan

zagospodarowania przestrzennego, stosownie do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ,

5

spełnieniu warunków określonych w tym artykule”.

W najnowszym orzecznictwie NSA zdaje się przeważać tendencja do uznania interesu

prawnego właścicieli gruntów objętych wnioskiem o zgodę na ich odrolnienie.

W

uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r.

3

, NSA poparł stanowisko sądu I instancji,

administracyjnej, gdyż rozstrzyga sprawę co do jej istoty, a wiec spełnia wymogi z art. 104

k.p.a”.

Konsekwencją przyjęcia takiej tezy jest stwierdzenie, że postępowanie w wyniku

którego owa decyzja zostaje wydana podlega reżimowi przepisów kodeksu postępowania

administracyjnego, a więc również i norm przewidujących obowiązek organu administracji

publicznej zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Ponadto, Sąd wskazał

gruntów rolnych i leśnych mogą być - obok wnioskodawcy, tj. wójta, burmistrza czy

prezydenta miasta - również właściciele gruntów zainteresowani zmianą ich przeznaczenia na

cele nierolnicze lub nieleśne.

W praktyce, różnorodne interpretacje wpływają negatywnie na tworzenie przepisów

prawa miejscowego, tj. planów zagospodarowania przestrzennego, co przejawia się

przedłużającym się postępowaniem dotyczącym uzgadniania projektu planu w zakresie

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej argumenty, nie ulega wątpliwości, że

wprowadzenie zmiany art. 7 poprzez dodanie ust. 3a wskazującego w sposób enumeratywny,

konieczne.

Skrajnie odmienne rozstrzygnięcia sądów, w sprawach zmiany przeznaczenia

gruntów rolnych na cele nierolnicze, toczących się w trybie procesu uzgodnieniowego

projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawiają, iż niezbędne jest

wprowadzenie ustawowego zapisu, który spowoduje definitywne zakończenie toczących się

sporów.

Ponadto wskazane jest takie dostosowanie prawa, które umożliwi szybkie uchwalanie

planów zagospodarowania przestrzennego skutecznie programującego przestrzeń, a nie tylko

podporządkowującego się żądaniom właścicieli i inwestorów.

Nadrzędność prywatnej

własności nad społecznymi interesami i instytucja zarzutów m.in. do decyzji Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi skutecznie blokuje możliwość uchwalania nowych planów

zagospodarowania przestrzennego ograniczając w ten sposób możliwości rozwojowe gmin.

3

Syg.

Akt II OSK 148/10

6

Na marginesie można dodać, że problematyka powyższa była już poruszana w pierwszym

akcie normatywnym ujmującym w sposób całościowy problematykę ochrony gruntów

leśnych oraz rekultywacji.

W ówczesnym stanie prawnym nie budziło wątpliwości, że stroną

postępowania jest jedynie sam wnioskodawca.

Dopuszczalność uregulowania kwestii legitymacji procesowej strony w akcie

normatywnym jako regulacji lex specialis wobec regulacji art. 28 kpa nie budzi wątpliwości

ani w doktrynie prawniczej ani w orzecznictwie sądowym.

A. Wróbel w Komentarzu do art.

28 kpa

4

słusznie wskazuje, że w przypadku gdy przepisy ustaw szczególnych wymieniają

osoby lub inne podmioty, które są stronami postępowania administracyjnego określonego w

ustawie, organ administracji publicznej jest tymi przepisami związany.

Powyższe stanowisko

potwierdził NSA w wyroku z dnia 28 marca 2007 r.,

5

w którym to dokonał następującej

interpretacji przepisów Prawa Budowlanego: „w postępowaniu w sprawie pozwolenia na

budowę stronami w rozumieniu art. 28 K.p.a. są tylko osoby wymienione w art. 28 ust. 2

ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

- Prawo budowlane”, a także w wyroku z dnia 2 marca 2007 r.

6

,

stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć zastosowanie, zgodnie z jego brzmieniem, wyłącznie w

Proponowana zmiana jest zgodna z Konstytucją RP bowiem nie wpływa na

ograniczenie wykonywania prawa własności nieruchomości objętych wnioskiem o zgodę na

zmianę ich przeznaczenia.

Jak wynika z analizy art. 21 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska

chroni własność i prawo jej dziedziczenia.

„Własność” w tym artykule została potraktowana

bardzo szeroko, a więc bez rozróżniania kto jest jej podmiotem.

Wszelka zatem „własność”

podlega ochronie państwa, zarówno ta, która służy celom produkcyjnym, jak też ta, która ma

zaspokajać osobiste potrzeby właściciela i jego rodziny.

Prawo własności nie jest jednak

prawem bezwzględnym i doznaje określonych w ustawach ograniczeń.

Zgodnie bowiem z art.

64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 K.c. właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem

innych osób zgodnie z jej społeczno - gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia

4

administracyjnego (Dz.U.00.98.1071).

LEX/el., 2012

5

II OSK 208/06, ONSA WSA 2008, nr 1, poz. 12; OSP 2008, z.

3, poz. 3.

6

II OSK 462/06, LEX nr 362459 NSA.

7

społecznego, z tym że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów

szczególnych.

Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być

to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności wyrażającej się

w zakazie nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki.

Ingerencja w sferę prawa

osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia.

Takimi przepisami ustawowymi

dającymi podstawę do ograniczenia prawa własności są m.in. regulacje zawarte w ustawie z

717 ze zm.), upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania

kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wyraża

się samodzielność samorządu terytorialnego w rozwiązywaniu lokalnych zagadnień

dotyczących zachowania ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony

samorządzie gminnym.

Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu

Wobec tego w procesie planistycznym właściciele nieruchomości mogą swoją wolę

uzewnętrzniać na wiele sposobów, poprzez składanie wniosków o zmianę studium lub

miejscowych planów w różnym czasie, przed przystąpieniem gminy do ich sporządzenia i po

ich uchwaleniu, a nawet na etapie prac planistycznych za propozycją poniesienia kosztów z

tym związanych.

Mają także prawo do zaskarżenia studium w sytuacji, gdy uchwalony plan

jest zgodny z postanowieniami studium i bez jego zmiany nie można zmienić postanowień

8

planu, nie ma przy tym znaczenia okoliczność kiedy uzyskali prawo własności określonej

działki.

Pozostawienie organom gminy uprawnienia do uchwalania planów zagospodarowania

przestrzennego (aktów prawa miejscowego) było wyraźną wolą ustawodawcy, przy

jednoczesnym nałożeniu obowiązku przestrzegania reguł stanowienia prawa.

Gmina

samodzielność podlega ochronie sądowej.

Samodzielność gminy może być realizowana

jedynie w granicach dozwolonych prawem.

Art. 7 Konstytucji RP przewiduje bowiem regułę,

Wyłączna kompetencja gminy do planowania miejscowego wyraża się w samodzielnym

kształtowaniu sposobu zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu

planistycznemu, pod warunkiem działania w granicach i na podstawie prawa i nie

nadużywania tego władztwa.

Oczywistym jest, że plan zagospodarowania przestrzennego

może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności (art. 140 K.c.).

Plany ustalają

możliwość (lub zakaz) prawa zabudowy danej nieruchomości, a przez to określają granice

interesu prawnego jednostki.

Ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego zawierają

ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem.

W tak szacowanych granicach właściciel

(użytkownik wieczysty) może korzystać z gruntu, rozporządzać nim i dokonywać jego

zabudowy.

Jednakże postępowanie w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania

przestrzennego przez radę gminy nie jest postępowaniem administracyjnym w sprawie

indywidualnej, lecz postępowaniem legislacyjnym, zmierzającym do tworzenia prawa

miejscowego.

Stąd też bierze się jego specyfika.

Ponadto, tak zakreślone ograniczenia

„własności” są dopuszczalne z mocy art. 64 ust. 3 Konstytucji.

Reasumując należy podkreślić, że zaproponowana zmiana ustawy o ochronie gruntów

rolnych i leśnych nie narusza przepisów ustawy zasadniczej, gdyż na mocy przepisów ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organy gminy zostały upoważnione do

ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia terenów i

zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, a przez to realizacji polityki

przestrzennej gminy.

Na marginesie należy dodać, że wprowadzenie ust. 3a w art. 7 ustawy o ochronie

gruntów rolnych i leśnych w powyższym brzmieniu było już przedmiotem procesu

9

zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw i zostało przyjęte bez uwag

przez Rządowe Centrum Legislacji oraz Komitet Rady Ministrów.

Z kolei dodanie w art. 22b w ust. 1 pkt. 5 ma na celu ujednolicenie prowadzenia spraw z

tego zakresu.

Wprowadzona z dniem 1 stycznia 2011 roku zmiana ustawy polegająca na

likwidacji Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych i przekazaniu dochodów związanych z

wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji do budżetu województwa spowodowała, że w

były na rachunek budżetu samorządu województwa, zamiast na wyodrębniony rachunek

Tym samym dochody z opłat związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji

zmniejszyły się w niektórych województwach nawet o kwotę ok. 120 tys. zł.

prowadzeniem windykacji zaległych i bieżących należności i opłat rocznych związanych z

wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami

województwa, nie ma natomiast regulacji prawnej, która w sposób jednoznaczny

produkcji oraz kształtujące się orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują, że nie ma

jednolitości w tym zakresie.

W czterech województwach w kraju (dolnośląskie, kujawsko-

pomorskie, mazowieckie i opolskie) windykację wspomnianych opłat prowadzą starostowie,

i przekazują te środki w całości na rachunek samorządu województwa.

W takim

postępowaniu budżet samorządu powiatu ponosi dodatkowe wydatki związane z windykacją

tych opłat, bez możliwości ich zwrotu bądź rekompensaty.

W pozostałych województwach

windykację wspomnianych należności i opłat prowadzą dysponenci tych środków, tj.

z produkcji na podstawie rocznych sprawozdań GUS RRW-12 z przebiegu realizacji

produkcji wskazuje, że w województwach, w których windykację przekazano do starostw

dochody z tego tytułu uległy znaczącemu zmniejszeniu o 20-30%.

10

Z kolei propozycja regulacji przedstawiona w art. 22b ust. 4 ma charakter porządkowy,

produkcji stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych, tj. art. 55 i nast. tej ustawy.

Natomiast propozycja zapisu art. 22b ust. 5 wprowadza pięcioletni okres przedawnienia

świadczeń liczony od dnia ich wymagalności, to jest: w odniesieniu do należności – od 60

dnia po tym, jak decyzja stała się ostateczna, a w odniesieniu do opłat rocznych – od 30

czerwca danego roku.

3.

Skutki społeczne.

Projekt niesie za sobą pozytywne skutki społeczne, gdyż w pierwszej kolejności

usprawni procedurę uchwalania nowych miejscowych planów zagospodarowania

przyspieszy zmianę dotychczasowych planów nieprzystających do współczesnych warunków

gospodarczo-inwestycyjnych.

Projektowana zmiana niesie za sobą również pozytywne skutki

w postaci usystematyzowania kwestii legitymacji procesowej strony w postępowaniu w

zwiększenie przejrzystości orzecznictwa sądowego, a przez to pewności prawa.

Ponadto

proponowana zmiana określi – w sposób ostateczny – podmiot uprawniony do dokonywania

Warszawa, 26 kwietnia 2012 roku

BAS-WAPEiM-993/12

Pani Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Opinia w sprawie zgodności poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy

poseł Józef Racki) z prawem Unii Europejskiej

1.

Przedmiot projektowanej regulacji

dalej: ustawa).

Zmiana polegać ma na dodaniu do art. 7 ustępu 3a oraz do art.

22b – punktu 5 w ust. 1 i ustępów 3-5.

Artykuł 7 dotyczy procedury wydawania

Zgodnie z proponowanym przepisem stroną w postępowaniu, które zmierza do

wydania zgody, ma być wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Artykuł 22b

określa dochody budżetu województwa związane z wyłączaniem z produkcji

gruntów rolnych.

Wnioskodawcy proponują rozszerzenie katalogu dochodów o

będących takimi dochodami, oraz wprowadzenie reguł dotyczących windykacji

dochody, oraz dotyczących przedawnienia roszczenia o ich uiszczenie.

Warszawa, 26 kwietnia 2012 roku

BAS-WAPEiM-994/12

Pani Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Warszawa, dnia 23 maja 2012 r.

Poseł na Sejm RP

Józef Racki

Klub Poselski PSL

Pani

Ewa Kopacz

Na podstawie art. 119 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 36 ust. 1a

Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu wnioskodawców zgłaszam

autopoprawkę do projektu ustawy:

który został złożony do Marszałka Sejmu w dniu 11.04.2012 r.:

Autopoprawka

do poselskiego projektu ustawy

1) w art. 4 po pkt. 28 dodaje się pkt. 29 w brzmieniu:

„29) zwartym obszarze projektowanym na cele nierolnicze – rozumie się przez to obszar

gruntów rolnych przewidzianych do zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze, zawarty

w granicach opracowania planu zagospodarowania przestrzennego, wyznaczony na

różnych zasadach zagospodarowania”.

UZASADNIENIE

Przedstawiona propozycja zmiany ustawy zmierza do zdefiniowania pojęcia „zwarty

obszar projektowany na cele nierolnicze”

Grunty wymagające zgody dla zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne określa

stanowiąc m. in. w pkt. 1, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych

przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody Ministra właściwego do spraw

rozwoju wsi.

„zwartego obszaru”, natomiast określenie zawarte w art. 7 ust. 2 pkt. 1 „zwarty obszar

interpretowane w praktyce, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Za zdefiniowaniem tego pojęcia przemawiają więc przede wszystkim rozbieżności w jego

interpretacji, co prowadzi w praktyce do omijania stosowania przepisów ustawy o ochronie

gruntów rolnych i leśnych.

Intencją ustawodawcy było nadanie pojęciu „zwarty obszar”

usytuowanych w granicach opracowania projektu planu zagospodarowania przestrzennego bez

względu na powierzchnię kompleksów gleb klas I-III objętych szczególną ochroną.

W efekcie,

przy wykorzystaniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dającej możliwość

podziału nieruchomości rolnych na działki o powierzchni 30 arów dochodzi do nagminnego

I tak np. w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku II OSK

466/11 - pojęcie "zwarty obszar projektowany" należy interpretować mając na uwadze całe

przedmiotem jest miejscowy plan obejmujący teren przeznaczony na park elektrowni

to zgoda Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Brak takiej zgody, jak zasadnie uznał

ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym”.

obszar objęty zmianą przeznaczenia z terenu rolnego na nierolny przekraczał powierzchnię 0,5

ha – organy planistyczne Gminy Kalwaria Zebrzydowska nie uzyskały żądnej zgody na taką

zmianę przeznaczenia.

Nietrafny jest zarzut Rady Miejskiej, jakoby zgoda była wymagana tylko

jest tylko to, że teren objęty przez zmianą planu miejscowego jako grunt rolny o powierzchni

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2225/10 stwierdził –

„w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że

ustawowe określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" nie zostawia pola

dotyczyć - jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie - z gruntu rolnego lub

swoje przeznaczenie), bez wliczania w to obszaru wokół niej, czy też obszaru, z którego działka

A zatem rozbieżności w definiowaniu tego pojęcia w orzecznictwie prowadzą do jego

autointerpretacji przez rady gmin podczas tworzenia miejscowych planów zagospodarowania

przestrzennego.

Ponadto przepis art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu

przestrzennym stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie

zagospodarowania.

przestrzennego stanowi, że ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać

gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wymagających

zgody organów wymienionych w ust. 2, dokonuje się miejscowym planie zagospodarowania

przestrzennego, więc użyte art. 7 ust. 2 tej ustawy pojęcie „zwarty obszar projektowany do

takiego przeznaczenia” należy rozumieć jako obszar gruntów rolnych przewidzianych do

wyznaczony na rysunku projektu planu zagospodarowania przestrzennego liniami

Proponowana zmiana pozwoli zatem przeciwdziałać dzieleniu zwartych terenów rolnych

na mniejsze obszary wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze

Zmiana ta usprawni i jednocześnie przyśpieszy procedurę sporządzania miejscowych

planów zagospodarowania przestrzennego.

Warszawa, 29 maja 2012 roku

BAS-WAPEiM-1303/12

Pani Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

autopoprawkę (przedstawiciel wnioskodawców: poseł Józef Racki) jest

definicję zwartego obszaru projektowanego na cele nierolnicze.

W myśl tej

definicji pojęcie to dotyczy „obszaru gruntów rolnych przewidzianych do

planu zagospodarowania przestrzennego, wyznaczonego na rysunku projektu

różnych zasadach zagospodarowania”.

Artykuł 7 dotyczy procedury wydawania

Warszawa, 29 maja 2012 roku

BAS-WAPEiM-1304/12

Pani Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Europejskie


text:
Akty strzeliste

do błogosławionéj Boga-Rodzicy,

najpewniejszéj ludzi strapionych Pocieszycielki.


text: Buzdygan (tur.), gatunek buławy wojskowej, gałka osadzona na krótkim drzewcu, jako znak władzy wojskowej.


text:
Charles Baudelaire

Wino samotnika

tłum.

Adam [Zofia Trzeszczkowska] M-ski

Powłóczyste spojrzenie kokietki ponętnej,

Które śliźnie się ku nam jak promień wieczoru

Blady — słany przez księżyc drżącemu jezioru,

Kiedy w nim przejrzeć pragnie swój wdzięk obojętny;

Ostatni wór dukatów w chciwym gracza ręku,

Lubieżny pocałunek chudej zalotnicy,

Muzyka nerwująca, a pełna tęsknicy,

Jak echo dalekiego cierpień ludzkich jęku,

Flaszo głęboka!

wartoż to wszystko twej treści?

Ostrych balsamów, jakie łono twoje mieści,

I hojnie spragnionemu poecie użycza?

Ty mu dajesz nadzieję i miłość, i życie,

I dumę — ten skarb wszelkiej biedy — co na szczycie

Triumfu nas umieszcza i w rząd bogów wlicza!

-----


text:
A.

a.

= Aleksander Kraushar.

A.

= Anna z Krajewskich Nakwaska.

(A.)

= A. Około-Kułak ks. (w „Kurjerach Wileńskim i Litewskim po r. 1905).

A. A. K. = Aleksander Krajewski.

Abgar Oswald = Franciszek-Ksaw.

Zacharjasiewicz.

Abgar Sołtan = Kajetan Sołtan-Abgarowicz.

Abul = Władysław Latke.

Acer = D-r Tadeusz Jaworski.

Acernus = Sebastjan-Fabjan Klonowicz.

Adamko = Adam Zdziarski.

Adamowicz Aleksander = Karol-Godfried Wojda („Praktische Polnische Grammatik, Berlin 1794).

Adin = Adolf Inlender.

(Ad. Now.)

= Adolf Nowaczyński.

Aer = Adam Rzążewski.

Aesticampianus = Jan Sommerfeld.

A. F. A. = Adam-Ferdynand Adamowicz D-r prof.

Agawa = Edmund Liwski.

Agricola = Mikołaj Akielewicz (Wilno).

Agi-Wdaj (Jadwiga) = A. Pospiszylowa.

Agrykola = Henryk Merzbach.

A. H. = Jerzy Herwegh.

A. hr. Ł.

= Anna hr. Łubieńska.

A. J. = Józef Arciszewski (Wilno).

A. J. = Aleksander Jodziewicz (Kraj petersburski“ 1905-1907, „Dziennik wileński“ 1916.

Ajo = Józef Rogosz.

Ajram = Marja Livery.

A. K. = Adolf Kamieński.

A. K. B. = A. Biernikowicz, Wilno.

Aksel = Ignacy Baliński.

Al. Ar.

= Aleksander Arct.

Albert = Wojciech Sowiński.

Albert Wojciech = Teofil Wiśniowski.

Alces = Marja z hr. Łosiów baronowa Hągenowa.

Aleksander = Aleksander Rembowski.

Aleksota = Aleksander Beytel.

Aleksota = Janina Siedlaczkówna.

Aletawybo = Jakób-Fryderyk Hofman.

Alf = Alfred Szczepański.

Alf = Ludwik Abramowicz, publicysta wileński od r. 1905.

Alf = Witold de Verbno Łaszczyński.

Alfarli = Wincenty Lutosławski.

Algirdas = Lucjan Uziębło, dziennik „Słowo“ warsz., koresp. z Wilna.

Algoss = Grzegorz Glass.

Aliquis = Tadeusz Czapelski.

Alita = Marja Piraska.

A. Jod.

= Aleksander Jodziewicz, „Tygodnik Ilustrowany“ warszawski 1907, „Dziennik Wil.“ 1918-19, „Gazeta Krajowa“ 1920, Rzeczpospol.“ (wyd.

wil.

1921).

Alkar = Aleksander Kraushaar.

Alkiert = Stanisław-Wiktor Zaleski.

Allegretto = Antoni Miller.

Almaviva = Adolf Neuwert-Nowaczyński.

Almawiwa = Melanja Rajchmanowa.

Almess = Aleksander Messyng.

Alper = Albert Zipper.

Alphonse del Ambra = Jan Amborski.

Alrysa = Domańska.

Amadeusz = Stanisław Dydyński.

A. Marjan = Marjan Laskownicki.

Ambroszkiewicz = Józef Korzeniowski.

Amicus = Wincenty Bieroński.

A. M. L. = Anna z hr. Mycielskich Lisicka.

Amer = Kazimierz Laskowski.

Am...ski = fdam Niemirowski.

Anda = Anna Augustynowiczowa z Czemeryńskich.

Andrejczykow Józef = Józef Podmilczak.

Andrysowicz = Józef Łukaszewicz.

Andrzej Laurenty = A. Szydłowski.

Andrzej Marek = Marek Arnstejn.

Andrzej Pankracy = J. Andrzejewski.

Andrzej z Kobylina = Andrzej Glaber.

Andrzej z Rzucowa = Andrzej Krygier.

Anemos = J. Wichrowski.

D’ Angeberg et.

= Leonard Chodźko.

Anhelli = Ks. Szczęsny Feliński.

A. n. n. = Adolf Neuwert-Nowaczyński.

Anna z Krakowa = Anna Szugt z Terleckich.

Anna M.

= Zuzanna Morawska.

Anonim = Andrzej-Maksymiljan Fredro.

Anonim = Juljan Ursyn-Niemcewicz.

Anonim = Kazimierz Podernia, „obszar języka litewskiego“.

Anonim = Walery Przyborowski.

Anonym = Hugo Kołłątaj.

„Do Stanisława Małachowskiego...

Anonyma listów Kilka“ w 1788.

Anonym = Jan z Czarnkowa.

Anserinus = Stanisław Gąsiorowski.

Antek z Hal = A. Błachowski.

Antek z Koła = Antoni Sarnecki.

Antianarchista = Eustachy Lewicki.

Antoni z Bolechowa = Antoni Petrykiewicz.

Antoni J.

= D-r Antoni-Józef Rolle.

Antoni z Nowosiołki = Antoni Marcinkowski.

Antoni od Niepokalanego Poczęcia = Antoni Marzęcki.

Antoni z pod Siedlec = Antoni Radgowski.

Antoni z nad Wisły = Antoni Jeziorański.

Antoni Zygmunt = Zygmunt Papara.

Antonina z nad Warty = Antonina Olszowska.

Antoszka = Antonina z Geldów Smiszkowa.

A. R. = Aleksander Rembowski.

A. R. = A. Rondomański.

ar = Rondomański (Wilno).

Arbuzowski Bonifacy = Szczęsny Morawski.

Ariel = Wincety Lutosławski.

Ariel St.

= Stanisława Wolska.

Artemiusz = Aleksander Weryha-Darewski.

Artomius Piotr = Piotr Krzesichleb.

Arwin = Jan-Kazimierz Zieliński.

Arwor = Kazimierz Laskowski.

Aryc X.

= Ignacy Cyraski ks. (w Kurjerach Wil.

Lit.)

Aryel = Bierzyńska.

Aryman = Marcin Sachs.

Aryos = Marjan Kukiel.

A. z S.

= Antoni Komar (w Kurjerach Lit.

i Wil.)

As.

= Jan Kasprzycki., humorysta w Wilnie, w r. 1909 redaktor „Plotki“.

As.

= Adolf Stroner.

As = Aleksander Świętochowski.

A. S. J. = Aleksander Jodziewicz (Rzeczposp.

1921).

Aseret = Teresa Gałęzowska.

Askier = Alfred Kobierzycki.

Aspiro = Cecylja Niewiadomska.

Ast = Adam Staszczyk.

Astaroth = Karol-Henryk, Wachtel.

A. S. Dr = Aleksander Świętochowski, tak podpisał w r. 1876: Dumania Pesymisty, Lublana.

Augurus = Heftler.

Au-Lir = Teofil Lenartowicz.

Auszlawis = Michał Baliński.

Autor Bazyli = Franciszek Pik.

Autor „Anny“ = Michał Czajkowski.

Autor „Antologji Polskiej“ = Władysław Bełza.

Autor Bitwy pod Raszynem = Walery Przyborowski.

Autor „Bruna“ = Tomasz Olizarowski.

Autor „Chowanny“ = Bronisław Trentowski.

Autor „Czarnej Księgi“ = Władysław Czaplicki.

Autor dawnego autoramentu = Placyd Jankowski.

Autor Gawęd Ambrożewicza = Michał Kątkowski.

Autor filozofji praktycznej = F. Mańkowski.

Autor Gawęd i Domków na Rybakach = Marceli Rostkowski.

Autor „Kilku obrazów towarzyskich“ = Józef Ignacy Kraszewski.

Autor „Kirgiza“ = Gustaw Zieliński.

Autor „Kłopotów starego komendanta“ = Albert Wilczyński.

Autor „Kłosów z rodzinnej niwy“ = Antoni Pietkiewicz.

Autor „Koliszczyzny i Stepów“ = Michał Grabowski.

Autor „Królowej przedmieścia“ = Konstanty Krumłowski.

Autor „Książeczki o Wiśle“ = K. Krynicki.

Autor Lirenki = Teofil Lenartowicz.

Autor „Listopada“ = Henryk Rzewuski.

Autor „Listów człowieka szalonego“ = Andrzej Niemojewski.

Autor Listów z Krakowa = Hilary Meciszewski.

Autor „Listów zzagranicy“ = Stefan Witwicki.

Autor „Litwini w Litwie“ Otton Zawisza.

Autor „Marzycieli“ = Józef Rogosz.

Autor „Mohorta“ = Wincenty Pol.

Autor „Na Irtyszu“ = Władysław Czaplicki.

Autor „Nocy Świętojańskiej“ = A. Staszczyk.

Autor „Obrazów Śląskich“ = Feliks Kozubowski.

Autor „Ogrodów północnych“ = Józef Strumiłło.

Autor „Ostatniej ofiary“ = Józef Ciechoński.

Autor „Pamiątek starego szlachcica“ = Henryk Rzewuski.

Autor „Pamiątek z Litwy“ = Antoni Kruman.

Autor „Pamiętników księdza Jordana“ = Kazimierz Bujnicki.

Autor „Pamiętników kwestarza“ = Ignacy Chodźko.

Autor „Pamiętników kuratora magazynów“ = Antoni Marcinkowski.

Autor „Pamiętników więźnia stanu“ = Florjan Bohdanowicz.

Autor „Pana Czarlińskiego“ = Hieronim Derdowski.

Autor „Pana Jana ze Świsłoczy“ = Jan Chodźko.

Autor „Plotek i Prawd“ = Mieczysław Pawlikowski.

Autor „Podr. do J.“ = Zygmunt Niedźwiedzki.

Autor „Poglądu na literaturę polską“ = A. Ślizień.

Autor „Pojaty“ = Feliks Bernatowicz.

Autor „Pomieszania Jarosza Bejły“ = Filipowicz.

Autor pomysłów o potrzebie reformy towarzyskiej = Ant.

Ostrowski.

Autor „Popychadła“ = Jan Szutkiewicz.

Autor „Powieści cmentarnych“ = Adam Chodyński.

Autor „Powieści o Horożanie“ = Władysław Czaplicki.

Autor „Skarg Jeremiego“ = Kornel Ujejski.

Autor „Sobótki“ = Seweryn Goszczyński.

Autor „Strof“ = Aleksander Kraushar.

Autor „Świstka krytycznego“ = Stanisław Potocki.

Autor „Szarej godziny“ = Maurycy Mann.

Autor „Szczścia w fmeryce“ = Franciszek Ksawery Turczyński.

Autor „Szwedów w Polsce“ = Michał Czajkowski.

Autor „Tamtego“ = Gabrjela z Piotrowskich Błocka.

Autor „Ukrainy i Zaporoża“ = Jan Nepom.

Czarnowski.

Autor „Wieczorów pod lipą“ = Lucjan Siemieński.

Autor „Wizyty w sąsiedztwo“ = Franciszek Morawski.

Autor „Wrażeń Ciechocińskich“ = Henryk Goldstein.

Autor „Wspomnień kapitana“ = Wiktor Wiszniewski.

Autor „Wspomnień z r. 1848“ = Juljan Falkowski.

Autor „Zydów i kahałów“ = Kalikst Wolski.

Autorka „Gospodyni litewskiej“ = Wincentyna z Zółkowskich Zawadzka.

Autorka „Henryka i Floretty“ = Johanna Widulińska.

Autorka „Karoliny“ = Klementyna Hofmanowa z Tańskich.

Autorka „Księżniczki“ = Zofja Urbanowska.

Autorka „Kucharza wielkopolskiego“ = Marja Śleżańska.

Autorka „Odwiedzin babuni“ = Anna z Krajewskich Nakwaska.

Autorka „Pamiątki po dobrej matce“ = Klementyna Hofmanowa z Tańskich.

Autorka „Pierścionków babuni“ = Karolina Wojnarowska z Rylskich.

Autorka „Ragany“ = Łucja Rautenstrauchowa z Giedrojciów.

Autorka „Reginki“ = Bronisława Porawska.

Autorka „365 obiadów“ = Lucyna Ćwierczakiewiczowa.

Autorka „W imię Boże“ = Gabryela Puzynina z Güntherów.

Au. Wi.

chi.

fi = August Wilkoński.

Autorka „Wieczorów czwartkowych“ = Marja Zaleska.

Autorka „Znakomitości“ = Zofja Urbanowska.

Autorka „Zofji i Emilji“ = Elżbieta Jaraczewska.

Avanti = Grzegorz Glass.

Ayram = Marja Ruszczeńska.

(Az) = Aleksander Zaborowski. (w Kur.

Lit.

Wil.).

Azarycz Ludwik = Stanisław Trembecki.

(—ąż) = Jarosław Pieniążek.


text: anszlak, ‘podstęp’, z niem. Anschlag: »rozmaitych anszlaków dziwnie używają (Turcy)«, Rej, Zwierciadło; zachodzi nierównie częściej u niego hanszlak: »dziwnych sztuk a hanszlaków«, »nadobny hanszlak uczyniła«, tamże; »rozmaitych hanszlaków«, Zwierzyniec; »takimi anszlakami i wywrotami obrotnymi«, Grzegorz Pauli O różnicach 1564 r.; w Setniku Grabowieckiego z r. 1590 nawet handszlak.


text:
choja, choin(k)a, chojar, w nazwach miejscowych Chojnice; ‘drzewo iglaste, młode’, ‘igliwie jego, gałęzi’; prasłowo; u nas zwykłym trybem (por. chory, ochota) z pierwotnego chwoja, por. chojka i chwojka r. 1472 dla ‘szawiny’; rus.

chwoja i chwoj (‘gałęzi’, ‘igliwie’, ‘chróst’), bułg. chwojna, ‘jałowiec’, czes. chwuoje, lit.

skuja, ‘szyszka’ (łotew.

o ‘chróście sosnowym’); od tegoż pnia, co i chwiać (p.).

Zwyczaj choinki na Boże Narodzenie przybył do nas od Niemców, u których dopiero od 18. wieku spowszechniał.


text:
XI.

A łzy — w djamenty.

Obłok tęsknoty, w puch lekki rozbit


text:
Prezes największego chińskiego koncernu paliwowego, Sinopec Corp, Chen Tonghai nagle zrezygnował ze stanowiska, tłumacząc się problemami osobistymi - poinformowały chińskie władze i zarząd firmy.

Sinopec, znana także pod nazwą "China Petroleum & Chemical Co.", jest jedną z najlepiej prosperujących w branży i największą azjatycką rafinerią.

Firma jednak zmaga się w ostatnich latach z problemami finansowymi, głównie z powodu rosnących cen ropy naftowej na rynku światowym i rządowej kontroli, która blokuje możliwość ograniczenia kosztów.


text:
Aleksy święty.

Najdawniejsze martyrologja żadnej wzmianki nie czynią o tym świętym.

Pierwszy dopiero Józef Hymnograf, który um.

r. 683, w jednym z hymnów greckich podaje legendę znaną, że Aleksy, syn zacnego rzymianina, poślubiwszy z woli rodziców szpetnego rodu dziewicę natychmiast po weselnych godach, przed nocą, opuścił swoją oblubienicę i rodziców, że uciekłszy z Rzymu, wiele lat spędził w obcej ziemi, na służbie przy kościele poświęconym N. Pannie, a następnie wróciwszy do Rzymu żył jako żebrak w domu ojca i dopiero w chwili śmierci poznanym był od swoich.

Później znajduje się taż sama legenda, barwiona rozmaitemi szczegółami, u pisarzy greckich i łacińskich, podług których św. Aleksy miał żyć i umrzeć za czasów Papieża Innocentego I (402—417).

Wskazują Edessę, jako miejsce, dokąd się schronił po ucieczce z Rzymu i gdzie miał spędzić lat 17, a potém w Rzymie żył jeszcze lat 17.

W Rzymie był bardzo wcześnie zbudowany kościół i klasztor na wzgórzu Awentyńskiém, pad wezwaniem tego świętego.

Niektórzy krytycy błądzą, przenosząc historję św. Aleksego do Konstantynopola; inni znów mylą się, biorąc św. Aleksego za jedno ze św. Janem Kalybitą z Konstantynopola.

Martyrologjum rzymskie, wspominając 17 Lipca św. Aleksego, dodaje, że ojcem jego był senator rzymski Eufemjan i że ciało jego przez Innocentego I, Papieża, z wielką czcią przeniesione zostało do kościoła św. Bonifacego, gdzie zasłynęło wieloma cudami.

Grecy obchodzą pamiątkę św. Aleksego 17 Marca, w którym to dniu miał być pogrzebiony (ob.

Bolland. pod d.

3 Kwietnia).

(Schrödl).


text:
←Pieśń V Boska Komedia

Czyściec

Pieśń VI

Dante Alighieri Pieśń VII→

W dalszej wędrówce Wergili i Dante spotykają wielkiego poetę i trubadura, Sordella.

Patrząc na serdeczne powitanie dwóch poetów - Dante wygłasza gwałtowną inwektywę przeciw niezgodzie i złu panoszącemu sie w Italii, a szczególnie we Florencji.

1 Kiedy zakończy grę kosterów grono,

Pobity, jeszcze nie wstając od stoła,

Próbuje rzutów z twarzą nachmurzoną.

4 Zwycięzcę gawiedź prowadzi wesoła:

Ten bieży naprzód, a ten z tyłu goni,

Ten mu zabiega z boku, a ten z czoła.

7 On, idąc, temu i temu się skłoni;

Da na odczepne, gdy kto zbyt naciska,

I tak od ciżby natrętnej się broni.

10 Tak szedłem, a tłum następował z bliska;

Tu przyrzekając, tam skłaniając głowy,

Umykałem się spośród zbiegowiska.

13 Oto Aretyn, ten, co mu z surowej

Ręki śmierć zadał Ghin Tacco zuchwały.

Inny utonął, idący na łowy.

16 Tam ręce w górę wzniósł, błagalny cały,

Frydryk Novello; pizańczyk z nim czwarty,

Który przyczynił Marzukowi chwały.

19 Widziałem Orsę; przy nim duch wydarty

Ciału, jak świadczył sam, z cudzej potwarzy,

Nie z własnej winy pokarania wartej.

22 Piotr de la Brosse to był, a niechże zważy

Brabantka, póki ziemski byt ją cieszy,

Aby nie zaszła między brzydsze twarzy.

25 Gdym z owej duchów otrząsnął się rzeszy,

Co dba tak wielce o modlitwę ludzi

W nadziei, że im zbawienia przyśpieszy,

28 „O Światło moje — rzekłem — czyż mię łudzi

Słowo twej pieśni, mówiąc: »Przeznaczenie

Cofnąć modłami —próżno człek się trudzi«?

31 A o to właśnie nawołują cienie;

Czyżby ich prośba miała być jałowa

Lub mi niejasne twej myśli znaczenie?"

34 Więc Mistrz tak do mnie: „Jasna moja mowa

Ni tych proszących nadzieja omyli,

Jeśli roztropnie wyłożysz me słowa.

37 Sprawiedliwości szczyt się nie nachyli,

Że czego oni oczekują w kaźni,

Płomień miłości zmyje w jednej chwili.

40 Gdziem o tych rzeczach rozprawiał wyraźniej,

Tej mieć nie mogła modlitwa krzepkości,

Gdyż módlca działał z Bogiem w nieprzyjaźni.

43 Dziś nie rozstrzygaj ważnej wątpliwości,

Aż przyjdzie pani, co ci światłem progi

Między rozumem a prawdą wymości.

46 O Beatryczy mówię; pośród drogi

Ku wierzchołkowi zaznasz jej widoku;

Tam żywot wiedzie radosny i błogi".

49 „Wodzu mój — rzekłem — przyśpieszajmyż kroku;

Już utrudzenia, jak wprzód, nie doznaję,

A coraz dalej pada cień od stoku".

52 „Pójdziemy — odrzekł — póki słońca staje

I póki ścieżek noc nam nie zacieni,

Choć podróż dłuższa, niż ci się wydaje.

55 Nim szczytu dojdziesz, jeszcze się zrumieni

Niebo od słońca, które tak się chyli,

Że już na tobie nie łamie promieni.

58 Samotną duszę spostrzegam w tej chwili,

Wyglądającą, jakby nas czekała:

Jej nas przewództwo pewno nie omyli".

61 Podejdziem.

Jakże dumna i wspaniała

Byłaś, z lombardzkiej ziemi maro blada,

W toczeniu źrenic taka opieszała!

64 Do przechodzących słowem nie zagada,

Puszczając mimo; tylko okiem śledzi

I patrzy jako lew, co się pokłada.

67 Mistrz, przystąpiwszy, słowa me wyprzedzi,

Prosząc, by drogę wskazała nieznaną.

Mara nie raczy dać wprost odpowiedzi,

70 Ale o kraj nasz zapyta i miano.

Więc Wódz mój: „Mantua..." — zaczął.

Na dźwięk ony

Duch, jakby nagle w połu go złamano,

73 Rzucił się, cały ku nam wychylony:

„Jam Sordel!

Mantua wspólna nam rodzica!"

I objął jeden drugiego ramiony.

76 Biedna Italia, bólu gościnnica,

Śród wielkiej burzy — bez sternika nawa;

O, już nie pani ludów — nierządnica!

79 Uczcić rodaka, patrz, jak biegła żwawa,

Na same ziemi radzinnej odgłosy

Pełne słodyczy, jedna dusza prawa!

82 A twoi żywi wzajemnymi ciosy

Gubią się i żrą nieustannym bojem

W obrębie muru jednego i fosy!

85 Spojrzyj, nieszczęsna, po wybrzeżu twojem

I murach; potem spojrzyj na swe łono:

Jestże kąt, co by cieszył się pokojem?

88 Cóż, że ci uzdę krótko przykrojoną

Włożył Justynian, gdy łęk siodła pusty:

Bez tego mniej byś była powstydzoną!

91 Ludu, coś winien czcić boże dopusty,

Było-ć utrzymać na siodle cesarza,

Pomniszli, co rzekł Bóg Chrystusa usty?

94 Patrz, jak się krnąbrna stała bestia wraża,

Odkąd ująłeś ręką za jej wodze,

Ale jej w lędźwie nikt kolca nie wraża.

97 Albercie Niemcze, teraz mści się srodze,

Żeś o niekarnym zapomniał biegunie

I boku jego nie poddał ostrodze.

100 Sąd sprawiedliwy z gwiazd niech rychło runie

Na krew twą; kary nowość niech zasłynie;

Budź twych dziedziców grozę, leżąc w trunie.

103 Twojej i ojca przypisać to winie —

U siebie władzy chciwym, że, niestety,

Ogrodziec państwa zamienion w pustynię.

106 Patrz na Monteki, patrz na Kapulety,

Patrz na Orwieckich panów, gnuśny człecze,

Ci już zdławieni, tym grożą sztylety.

109 Spójrz, jakie dybią na twą szlachtę miecze:

Przynieś ratunek, ułagodź rozpacze;

Spójrz, jak o siebie Santafior ma pieczę.

112 Przyjdź i posłuchaj, jak twa Roma płacze;

Z pustego łoża biada głos jej wdowi:

„Cezarze ty mój, kiedyż cię obaczę?..."

115 Patrz na poddanych, jak się żreć gotowi;

Jeśli już nie dbasz o krew, co się toczy,

Sromaj się hańby, co twe imię słowi.

118 Boski Jowiszu, coś umarł ochoczy

Na krzyżu, przebacz grzeszne me pytanie:

Czyś zwrócił indziej sprawiedliwe oczy?

121 Lub to jest próba, jaką tu z otchłanie

Twej rady zsyłasz gwoli zbawczych planów,

Wyżej leżących niż ludzkie poznanie?

124 Ziemia Italii jest pełna tyranów,

Chłop lada jaki zmienia się w Marcela,

Zaledwie wejdzie między partyzanów.

127 Florencjo moja, nie trać ty wesela:

Zarzut podobny ciebie nie dotyka,

Dzięki ludowi, co mój głos podziela.

130 Rozum lada kto ma, lecz go zamyka,

Aby z cięciwy nie wypadł nie w porę:

Twój lud go nosi na końcu języka.

133 Nie wszystkie barki urząd dźwigać skore;

Twój lud się za to nieproszony zrywa:

„Ciężar podajcie sam!...

Na się go biorę!"

136 To dość dla szczęścia; bądźże mi szczęśliwa!

Masz skarby, pokój masz i masz rozsądek;

Że prawdę mówię, w skutkach się wykrywa.

139 Aten i Sparty państwowy porządek

Niczym zapewne w porównaniu będzie

Z twoim; ty jesteś podobna do prządek,

142 Które tak mają pożytek na względzie

I tak opacznie czynią, że rozkręci

Listopad to, co październik uprzędzie.

145 Ileż to razy za naszej pamięci

Zmianę twych ustaw ludzie już widzieli,

Twoich urzędów, monet i pieczęci.

148 A jeśli pamięć światła ci udzieli,

Poznasz, żeś jako złożona niemocą

Niewiasta, co się wije na pościeli,

151 By ulżyć bólom niedospaną nocą.

←Pieśń VI Boska Komedia

Czyści


text:
buch!

buchnąć, buchać (płomieniem), wybuch, wybuchnąć; buszny, 'pyszny' (z taką samą przenośnią, p. pycha), buchasty od bucha, 'wzdęte ubranie', 'pycha'.

I tu, jak zawsze, 'brzęk' i 'wzdętość' od jednego pnia przezywano, p. brzęk.

Prasłowo w obu znaczeniach; rus.

buchat', buchnut', 'bić (buchnąć)', i buchnut', 'nabrzmieć'; czesk. bouchati, 'bić', i nabouchaný (jak u nas, i o 'brzuchaczu'), a buchta o 'pieczywie' (u nas przejęte w 16. w.: «wieśniacy buchty rozdęte drożdżami warzą«).

Dziś u nas bucha i busznić się, 'pycha', 'pysznić się', tylko między Kaszubami w obiegu w 15. i 16. wieku było ogólne; brak w litew.

całego pnia; jest w niem., nord. baus, 'pyszny', busil-kinna, o 'pyzatej kobiecie', dawne būs, dziś Bausbacken, 'pyza', Bausch, 'nabrzmiałość', bōsi, dziś böse, 'zły', z 'bujny.'

To samo z nagłosowem p-, p. pycha.


text:
Połączenia krajowe jak w roamingu?

Kilka tygodni temu media obiegła informacja o możliwości wprowadzenia opłat za odebrane połączenia w telefonii komórkowej.

Kolejne informacje potwierdzają plany wprowadzenia w życie nowego standardu.

Brytyjski dziennik Daily Mail powołując się na słowa Viviane Reding, unijną komisarz do spraw telekomunikacji, poinformował o możliwości wprowadzenia przez Unię Europejską opłat za odebrane rozmowy telefonicznie.

Podobne rozwiązania funkcjonują m.in. w USA.

Tygodnik Polityka informował już kilka tygodni temu, że najdalej za dwa, trzy lata użytkownicy telefonów komórkowych będą musieli płacić także za odbierane rozmowy.

Wprowadzenie nowego standardu ma być ratunkiem dla operatorów komórkowych na wprowadzane, przez europejskich regulatorów telekomunikacyjnego rynku, coraz mniejszych stawek rozliczeniowych między operatorami.


text:
Bourdaloue Ludwik, ur. w Bourges 20 Sierp.

1632 r., w 15 roku życia wstąpił do towarzystwa Jezusowego, którego stał się ozdobą i chlubą.

Stefan Bourdaloue, ojciec Ludwika, człowiek pełen zacności i zdolny adwokat, z tęm większą pociechą zgodził się na wybór syna, że i sam, będąc młodzieńcem, pragnął być członkiem Tow. J.

— Młody Bourdaloue, przeznaczony do wykładania filozofji i teologji moralnej, brał udział w dysputach naukowych, a powodzenie, z jakiém występował, skłoniło przełożonych do wskazania mu kazalnicy, jako najodpowiedniejszej jego zdolności i talentom.

Przez parę lat kazywał na prowincji (1665—1669), poczém wezwany został do Paryża.

Bourdaloue nietylko ziścił powzięte o nim nadzieje, ale je przewyższył.

Trzydzieści cztery lata kazał, a każdy rok utrwalał wzrastającą sławę, zwiększał liczbę wielbicieli.

Mówca starał się uczyć i przekonywać: to stanowi jego główną zaletę, ztąd też płyną i usterki, jeżeli miał jakie.

Nie goniąc za pochwałami, nie usiłując rozczulać, szedł prosto i stanowczo do celu, nie troszcząc się o kwiaty po drodze; waży nie frazesy, ale myśli.

Posługuje się stylem, jako szatą przystojności, nie zaś elegancji, a ze spokojem i godnością gromadząc dowody do dowodów, dąży do przekonania słuchacza, do działania na jego rozum tak, jakby łącznie się strzegł poruszyć jego serce, lub wstrząsnąć jego wyobraźnię.

Siła jego wymowy leży w gromadzeniu dowodów i ich ścisłym związku; kazania jego obmyślane wedle doskonałego planu, rozkład materji wyborny: opuszcza jedne, cytuje drugie dowody, z wyrachowaniem; myśli się mnożą, bez powtarzania.

Czy opisuje, czy dowodzi, lub zbija, wszystko łączy się w jedność; dowolności i zboczeń nie dopatrzysz.

Sposób mówienia naturalny i poważny, wyrażenia najpowszechniejsze pięknieją, skoro je wymawia; zdania Ojców, wyjątki z Pisma św. nabierają jasności.

Moralne jego nauki proste, umie zachować granicę we wszystkiém, nie zamienia rad ewangelicznych na przykazania, słabości ludzkie maluje z przerażającą prawdą.

Znając dobrze serce ludzkie, w jedném i témże kazaniu uczy wielkich i prostaczków, bogatych i ubogich; tenże sam przedmiot dostarcza mu materji do kilku przemówień, a zawsze nowych, każde późniejsze kazanie w tym samym przedmiocie przewyższa poprzedzające; dla tego też Ludwik XIV powiedział: „Wolę słuchać tego, o czém Bourdaloue mówi powtórnie, niż innego nowe rzeczy prawiącego.“ Ktokolwiek z młodych kaznodziei chce stosowny robić wybór przedmiotu, umiejętny zachować podział, dowieść co założy, nietylko uczenie, ale i żywo rzecz przedstawić, odeprzeć zarzuty, usunąć wątpliwości, wytykać wady, bez dotykania osobistości, przedstawić jasno prawdy chrześcjanizmu, bez przesady i affektacji, niech studjuje kazania Bourdalou; jest on, pod każdym z powyższych względów, wzorem doskonałym.

Ustępuje wszakże Fenelonowi i Bossuetowi w namaszczeniu i głębokości uczucia.

Zdanie też La Harpe’a, że B. był wielkim człowiekiem, ale nie wielkim kaznodzieją, ma przeciwko sobie zdanie powszechne.

Nieraz słuchacze przerywali mowę kaznodziei, nie mogąc powstrzymać się od uznania prawdy tego, co prawił; jasność, z jaką się tłumaczył, żywość przedstawienia, połączona z wysłowieniem gorącém, porywała umysły.

Głos miał donośny i przenikający.

B. starannie opracowywał każde kazanie, w całym zbiorze jego kazań jedno tylko, na poniedziałek wielkanocny, mniej jest wykończone.

Wydawcy nie wiele mieli trudu w przygotowaniu ich do druku.

Mieszczą się one w 12 tomach: I zawiera kazania adwentowe; II, III i IV tom — wielkopostne, miane wobec króla; pomiędzy niemi do najlepszych należą: na czwartą niedzielę, na piątek V tygodnia i na wielki piątek.

W t.

V do VIII kazania na niedzielę po Trzech Królach i na 24 niedziel po Świątkach, kazania na nied.

XVI, XVII i XXI, o pysze, o duchu religji chrześcjańskiej, o darowaniu uraz, są znakomite; IX i X tom zawiera kazania o tajemnicach.

Mówca tłumaczy je jasno i z prostotą; obok dogmatu stawia naukę moralną, jaka z niego wypływa.

Zdaje się, że niepodobna nad tego kaznodzieję mówić jaśniej, zrozumiałej i praktyczniej o dogmatach naszej wiary.

Dwa ostatnie tomy zawierają 16 panegiryków, sześć przemówień zakonnych i dwie mowy pogrzebowe.

W panewkach, wysławiając wielbionych, z zapałem missjonarza podnosił przykłady moralne dla naśladowania; panegiriki też jego są, jak sam powiada, „zbiorem przepisów życia.“ W mowach pogrzebowych trzyma się zwykłej metody: dowodzi więcej jak wzrusza, kilka zaledwie myśli w świetnej występuje szacie.

Najmniej w tym rodzaju wymowy celował, sam to wyznawał.

Domówienie, jakiem kończy mowę pochwalną nad Henrykiem Bourbon, mianą w formie modlitwy, jak i zakończenie drugiej nad Ludwikiem Bourbon, jest niepospolite śmiałością, z jaką przedstawia znikomość rzeczy ziemskich i chwałę wiecznej nagrody.

Voltaire powiedział o B.: „Jest to pierwszy kaznodzieja, u którego rozum jest zawsze wymownym.“ Bourdaloue był nadto wybornym przewodnikiem dusz.

Gardził światem, umiał jednak uszanować to, co należało; przykazań Kościoła i reguły swego zakonu ściśle przestrzegał.

Surowy dla siebie samego, umiał być pokornym wśród powszechnych hołdów, jakiemi go obsypywano; szczerość i prostotę dziecięcą łączył z roztropnością doświadczonego męża.

Cisnęli się do niego wielcy owego czasu ludzie, i wielu téż miał przyjaciół pomiędzy nimi.

Nie zapominał dla tego o ubogich i przygarniał ich z miłością; jako gorliwy kapłan służył chorym, korzystał z ostatnich chwil, dla podania krótkich, ale zbawczych rad; do łoża możnych i wielkich przystępował, wprzód do tego się sposobiąc.

Był poszukiwanym spowiednikiem.

Niezmordowany, w konfesjonale przepędzał od pięciu do sześciu godzin dziennie, Ani za surowy, ani za łagodny, na każdym wywierał wrażenie swojej pokory i miłości.

W ostatnich latach pragnął opuścić Paryż i zamieszkać w domu la Flèche, ale napróżno o to prosił.

Potrzeba było zezwolenia jenerała.

List, jaki w tym celu napisał, okazuje, jak był pokornym i posłusznym podwładnym.

Nie otrzymując zezwolenia, przestał nalegać, kazał, słuchał spowiedzi, pracował bez przerwy do końca życia.

11 Maja 1704 r. zachorował; po odprawieniu Mszy św. czując się coraz gorzej, zaczął się gotować do śmierci, um.

13 Maja, mając 72 lat wieku.

Staraniem O. Bretonneau wyszły dwie edycje dzieł Bourdalou, pierwsza w 16 tom.

in 8-o, więcej poszukiwana, i druga w 18 in 12-o. Podług tej ostatniej drukowano pisma Bourdalou w Lyonie, Rouen, Tuluzie, Amsterdamie.

Nowe wydanie w Wersalu in 8, i J. P. Migne w 3 tomach 1864.

Na język polski tłumaczył następujące dzieła ks. Jerzy Devin, jezuita: Nauki duchowne na Adwent, Post w., Wielkanoc, na Boże Ciało, o Kommunji i t. d.

Kalisz 1772; Życie J. Chrystusa w Sakr. ołtarza zawarte, w 8 kazaniach pokazane, 1770; Męka Zbawiciela naszego J. Chrystusa, 1769 i 1772; Święty Jan Chrz., albo zebranie krótkich kazań na cały Adwent, 1769; Uwagi różne o stanie zakonnym, 1772; Myśli do dostąpienia zbawienia 1770 t.

2; ks. Piotr Konitzer przełożył Kazania niedzielne, Kalisz 1784 t.

4.

Ćwiczenia duchowne Ś. O. Ignacego, na 8 dni rozłożone, przez W. X. L. B. francuzkim językiem wydane, tłum.

X. J. Devin, Kalisz 1769, Wilno l773; Krótkie zebranie kazań W. X. L. Bourdaloue S. J., okazujące najprzód krótką osnowę każdego kazania, potém wszystkie dowody, toż tychże dowodów rozłożenie, przełożone na ojczysty język od kapłana F(rancisza) L(ipskiego) tegoż zakonu, w Kaliszu 1773, 8, 2 t. (zawiera analizę kazań niedzielnych, postnych, adwentowych, o tajemnicach i na święta).

Kazania przygodne księdza B., Kalisz 1775.

Cf. De Backer, Bibl. des écriv.

d. l. comp. de Jes.

2 ed.

(Lutz).

W. F.


text:
Henryk Sienkiewicz

Sachem

W mieście Antylopie, położonym nad rzeką tegoż nazwiska, w stanie Teksas, spieszył kto żyw na przedstawienie cyrkowe.

Zajęcie mieszkańców było tym większe, że od czasu założenia miasta pierwszy raz zjechał do niego cyrk tancerek, minstreli i linochodów.

Miasto było niedawne.

Piętnaście lat temu nie tylko nie stał tu ani jeden dom, ale w całej bliższej okolicy nie było białych.

Natomiast w widłach rzeki, na tym samym miejscu, na którym stoi Antylopa, wznosiła się osada indyjska zwana Chiavatta.

Była to stolica Czarnych Wężów, którzy w swoim czasie dali się tak we znaki granicznym osadom niemieckim: Berlinowi, Gründenau i Harmonii, że osadnicy dłużej nie mogli wytrzymać.

Indianie bronili wprawdzie tylko swego „terytorium”, które rząd stanowy Teksasu przyznał im na wieczne czasy najuroczystszymi traktatami; ale cóż to mogło obchodzić kolonistów z Berlina, Gründenau i Harmonii?

Pewnym jest, że odbierali oni Czarnym Wężom ziemię, wodę i powietrze, ale natomiast wnosili cywilizację; czerwonoskórzy zaś okazywali im wdzięczność na swój sposób, to jest zdzierając im skalpy z głów.

Taki stan rzeczy nie mógł trwać.

Osadnicy więc z Berlina, Gründenau i Harmonii zebrali się pewnej nocy księżycowej w liczbie czterechset i wezwawszy na pomoc Meksykanów z La Ora, napadli na uśpioną Chiavattę.

Tryumf dobrej sprawy był zupełny.

Chiavatta została spaloną, a mieszkańcy bez różnicy wieku i płci w pień wycięci.

Ocalały tylko małe oddziałki wojowników, które w tym czasie wyszły na łowy.

Z samego miasta nie ocalił się nikt, głównie dlatego, że miasto leżało w widłach rzeki, która jak zwykle na wiosnę rozlawszy otoczyła osadę nieprzebytą tonią wód.

Ale toż samo widlaste położenie, które zgubiło Indian, podobało się Niemcom.

Z wideł źle uciekać, ale dobrze się w nich bronić.

Dzięki tej myśli zaraz z Berlina, Gründenau i Harmonii rozpoczęła się emigracja do wideł, w których też w mgnieniu oka, na miejscu dzikiej Chiavatty, powstała ucywilizowana Antylopa.

W pięć lat liczyła ona dwa tysiące mieszkańców.

Szóstego roku znaleziono z drugiej strony wideł kopalnię żywego srebra, którego eksploatacja podwoiła liczbę mieszkańców.

W siódmym roku, z mocy prawa lynch powieszono na placu miejskim dziewiętnastu ostatnich wojowników z pokolenia Czarnych Wężów, schwytanych w pobliskim Lesie Umarłych — i odtąd nic nie stało na zawadzie rozwojowi Antylopy.

W mieście wychodziły dwa „Tagblatty” i jedna „Montagsrevue”.

Kolej żelazna łączyła je z Rio del Norte i San Antonio; na Opuncia-Gasse wznosiły się trzy szkoły, z tych jedna wyższa.

Na placu, na którym powieszono ostatnich Czarnych Wężów, zbudowano zakład filantropijny; pastorowie w kościołach uczyli co niedziela miłości bliźniego, poszanowania cudzej własności i innych cnót potrzebnych ucywilizowanemu społeczeństwu; pewien przejezdny prelegent miał nawet raz na Kapitolu odczyt O prawach narodów.

Bogatsi mieszkańcy przebąkiwali o potrzebie założenia uniwersytetu, do czego i rząd stanowy musiałby się przyczynić.

Mieszkańcom dobrze się działo.

Handel żywym srebrem, pomarańczami, jęczmieniem i winem przynosił im znakomite zyski.

Byli uczciwi, rządni, pracowici, systematyczni, otyli.

Kto by w późniejszych czasach odwiedził już kilkunastotysięczną Antylopę, ten by w bogatych kupcach miejscowych nie poznał tych niemiłosiernych wojowników, którzy piętnaście lat temu spalili Chiavattę.

Dzień schodził im po sklepach, warsztatach, biurach; wieczory spędzali w piwiarni „Pod Złotym Słońcem” przy ulicy Grzechotników.

Słuchając tych głosów trochę powolnych i gardłowych, tych: „Mahlzeit!

Mahlzeit!”, tych flegmatycznych: „Nun ja wissen Sie, Herr Müller, ist das aber möglich?”, tych dźwięków kufli, szumu piwa, tych plusków przelanej piany na podłogę, widząc ten spokój, powolność, patrząc na te filisterskie, zalane tłuszczem twarze, na te rybie oczy, można by mniemać, iż się jest w jakiej piwiarni w Berlinie lub Monachium, nie zaś na zgliszczach Chiavatty.

Ale w mieście wszystko już było ganz gemütlich i o zgliszczach nikt nie myślał.

Tego wieczoru ludność spieszyła oto do cyrku, raz dlatego, że po twardej pracy rozrywka jest rzeczą równie godziwą, jak przyjemną, po wtóre, że mieszkańcy dumni byli z jego przyjazdu.

Wiadomo, że cyrki nie zjeżdżają do lada mieściny, przybycie więc trupy Hon.

M. Deana stwierdzało poniekąd wielkość i znaczenie Antylopy.

Była jednak i trzecia, a może najważniejsza, przyczyna ogólnej ciekawości.

Oto Nr 2 programu mówił, co następuje: „Spacer na drucie zawieszonym na piętnaście stóp nad ziemią (z towarzyszeniem muzyki) wykona słynny gimnastyk Czerwony Sęp, sachem (wódz) Czarnych Wężów, ostatni potomek królów pokolenia i ostatni z pokolenia: 1) Spacer.

2) Skoki Antylopy.

3) Taniec i pieśń śmierci”.

Jeżeli gdzie, to w Antylopie ten sachem mógł obudzić najwyższe zajęcie.

Hon.

M. Dean opowiadał „Pod Złotym Słońcem”, iż przed piętnastu laty, w przejeździe do Santa Fe, znalazł na Planos de Tornado umierającego starego Indianina z dziesięcioletnim chłopakiem.

Stary umarł istotnie z ran i wycieńczenia, przed śmiercią jednak opowiedział, iż młody chłopiec był synem zabitego sachema Czarnych Wężów i następcą jego godności.

Trupa przygarnęła sierotę, który z czasem stał się pierwszym jej akrobatą.

Zresztą Hon.

M. Dean dopiero „Pod Złotym Słońcem” dowiedział się, że Antylopa była niegdyś Chiavattą — i że słynny linochód będzie się popisywał na grobach ojców.

Wiadomość ta wprowadziła dyrektora w doskonały humor, mógł bowiem teraz na pewno liczyć na great attraction, byle umiał tylko dobrze efekt wyzyskać.

Rozumie się, że filistry z Antylopy cisnęli się do cyrku, aby importowanym z Niemiec żonom i synom, którzy ani razu w życiu nie widzieli Indianina, pokazać ostatniego z Czarnych Wężów i powiedzieć: „Patrzcie, oto takich w pień wyrżnęliśmy przed laty piętnastu”.

Ach, Herr Jeh!

— Miło jest usłyszeć taki wykrzyk podziwu zarówno z ust Amalchen, jak i małego Fryca.

W całym też mieście powtarzano bez ustanku: „Sachem, sachem!”.

Dzieci od rana zaglądały przez szpary w deskach, z twarzami rozciekawionymi i przerażonymi zarazem, starsi zaś chłopcy, ożywieni już bardziej wojowniczym duchem, wracając ze szkoły maszerowali groźnie, sami nie wiedząc, dlaczego to robią.

Godzina ósma wieczór.

Noc cudna, pogodna, gwiaździsta.

Powiew zza miasta przynosi zapach gajów pomarańczowych, które w mieście mieszają się z zapachem słodu.

W cyrku bije łuna światła.

Ogromne smolne pochodnie, zatknięte przed główną bramą, palą się i kopcą.

Powiew chwieje pióropuszami dymu i jaskrawego płomienia, który oświeca ciemne kontury budowli.

Jest to świeżo wzniesiona szopa drewniana, okrągła, ze śpiczastym dachem i z gwiaździstą amerykańską chorągwią na szczycie.

Przed bramą tłumy, które nie mogły się dostać lub nie miały za co kupić biletów, przypatrują się wozom trupy, a głównie płóciennej zasłonie wielkich drzwi wchodowych, na których wymalowana jest bitwa białych z czerwonoskórymi.

W chwilach, w których zasłona się uchyla, widać oświecone wnętrze bufetu z setkami kufli szklanych na stole.

Ale oto ściągają zasłonę na dobre i tłum wchodzi.

Puste przejścia między ławkami poczynają tętnić krokami ludzkimi i wkrótce ciemna, ruchliwa masa pokrywa wszystkie przejścia od góry do dołu.

W cyrku widno jak w dzień, bo chociaż nie zdołano przeprowadzić do niego rur gazowych, to natomiast olbrzymi żyrandol, złożony z pięćdziesięciu lamp naftowych, oblewa arenę i widzów potokami światła.

W tych blaskach widać opasłe, przechylone w tył dla folgi podbródkom głowy piwoszów, młode twarze kobiece i śliczne, zdziwione buzie dziecinne, których oczy niemal nie wychodzą na wierzch z ciekawości.

Zresztą wszyscy widzowie mają miny ciekawe, zadowolone i głupie, jak zwykle publiczność cyrkowa.

Wśród szmeru rozmów, przerywanych okrzykami: „Frisch Wasser!

frisch Bier!” — wszyscy z cierpliwością oczekują zaczęcia.

Na koniec dzwonek się odzywa, ukazuje się sześciu masztalerzy w palonych butach i staje w dwóch szeregach przy wejściu z areny do stajen.

Przez te szeregi wpada rozhukany koń bez uzdy i siodła, a na nim jakby obłok muślinu, wstążek i tiulu.

Jest to tancerka Lina.

Rozpoczynają się harce przy odgłosie muzyki.

Lina jest tak piękna, że młoda Mathilde, córka piwowara z Opuncia-Gasse, zaniepokojona jej widokiem, pochyla się do ucha młodego grocernika Flossa z tejże ulicy i pyta z cicha: czy ją kocha jeszcze?

Tymczasem koń galopuje i oddycha jak lokomotywa, bicze klaskają, błazny, których kilku wpadło za tancerką, wrzeszczą i biją się po twarzach, tancerka miga jak błyskawica; brawa się sypią.

Co za przepyszne przedstawienie!

Ale Nr 1 mija prędko.

Nadchodzi Nr 2.

Wyraz: sachem!

sachem!

przebiega z ust do ust między widzami.

Na błaznów, bijących się ciągle po twarzach, nikt już nie zważa.

Wśród ich małpich ruchów masztalerze wnoszą wysokie na kilkanaście stóp drewniane kozły i stawiają po dwóch stronach areny.

Muzyka przestaje grać Yankee Doodle, a gra posępną arię Komandora z Don Juana; zaciągają drut między kozłami.

Nagle snop czerwonego bengalskiego światła pada od strony wejścia i oblewa krwawym blaskiem całą arenę.

W tym to blasku ukaże się straszliwy sachem, ostatni z Czarnych Wężów.

Ale cóż to?…

Wchodzi nie sachem, jeno sam dyrektor trupy, Hon.

M. Dean.

Kłania się publiczności i zabiera głos.

Ma on zaszczyt prosić „łaskawych i szanownych gentlemanów, oraz piękne i niemniej szanowne ladies o nadzwyczaj spokojne zachowywanie się, niedawanie brawa i zupełną ciszę, albowiem wódz jest nadzwyczaj rozdrażniony i dzikszy niż zwykle”.

Słowa te sprawiają niemałe wrażenie i dziwna rzecz, ci sami honoratiores Antylopy, którzy przed piętnastu laty wycięli Chiavattę, doznają teraz jakiegoś nader niemiłego uczucia.

Przed chwilą, gdy piękna Lina wykonywała swe skoki na koniu, cieszyli się, że siedzą tak blisko, tuż koło parapetu, skąd tak dobrze można wszystko widzieć, a teraz spoglądają z pewnym utęsknieniem na górne sfery cyrkowe i wbrew prawom fizyki znajdują, że im niżej, tym duszniej.

Ale ten sachem czyżby jeszcze pamiętał?

Przecież wychował się od młodych lat w trupie Hon.

M. Deana, złożonej przeważnie z Niemców.

Czyżby jeszcze nie zapomniał?

Wydawało się to nieprawdopodobnym.

Otoczenie i piętnaście lat zawodu cyrkowego, pokazywania sztuk, zbierania oklasków musiały wywrzeć swój wpływ.

Chiavatta, Chiavatta!

A toż oni, Niemcy, także są nie na swojej ziemi, daleko od ojczyzny i nie myślą o niej więcej, niż na to business pozwala.

Przede wszystkim trzeba jeść i pić.

O tej prawdzie musi pamiętać tak dobrze każdy filister, jak i ostatni z Czarnych Wężów.

Rozmyślania te przerywa nagle jakiś dziki świst w stajniach — i na arenie ukazuje się oczekiwany niespokojnie sachem.

Słychać krótki pomruk ciżby: „To on!

to on!” — i potem cisza.

Syczy tylko bengalski ogień, który przy wejściu palą ciągle.

Wszystkie spojrzenia kierują się na postać wodza, który oto ma wystąpić w cyrku na grobach ojców.

Indianin zasługuje rzeczywiście, by nań patrzono.

Wydaje się dumny jak król.

Płaszcz z białych gronostajów — oznaka wodza — pokrywa jego wyniosłą postać i tak dziką, że przypomina źle oswojonego jaguara.

Twarz ma jakby wykutą z miedzi, podobną do głowy orła, a w tej twarzy świecą zimnym blaskiem oczy prawdziwie indyjskie, spokojne, niby obojętne — a złowrogie.

Wodzi on nimi po zgromadzeniu, jakby chciał sobie upatrzyć ofiarę.

Bo zresztą uzbrojony jest od stóp do głów.

Na głowie jego chwieją się pióra, za pasem ma topór i nóż do skalpowania, w ręku tylko zamiast łuku trzyma długi drąg, który służy do chwytania równowagi podczas chodzenia po drucie.

Zatrzymawszy się na środku sceny, nagle wydaje okrzyk wojenny.

Herr Gott!

to okrzyk Czarnych Wężów.

Ci, którzy wycinali Chiavattę, pamiętają dobrze to straszne wycie — i co dziwniejsza, ci, którzy przed piętnastu laty nie ulękli się tysiąca tak wyjących wojowników, pocą się teraz przed jednym.

Ale oto dyrektor zbliża się do wodza i mówi do niego, jakby chciał go ułagodzić i uspokoić.

Dziki zwierz uczuł munsztuk — namowa skutkuje, bo po chwili sachem kołysze się już na drucie.

Zapatrzony w żyrandol naftowy, postępuje naprzód.

Drut ugina się silnie; chwilami nie widać go wcale, a wtedy Indianin zdaje się wisieć w powietrzu.

Idzie jakby pod górę; jeszcze postępuje naprzód, cofa się i znów idzie, chwytając równowagę.

Wyciągnięte jego ręce, pokryte płaszczem, wyglądają jak olbrzymie skrzydła.

Chwieje się!… pada! — nie!

Krótkie, urwane brawo zrywa się jak wicher i milknie.

Twarz wodza staje się coraz groźniejsza.

W jego wzroku utkwionym w lampy naftowe błyszczy jakieś straszne światło.

W cyrku niepokój, ale ciszy nikt nie przerywa.

Tymczasem sachem zbliża się do drugiego końca drutu — staje — i niespodzianie z ust jego wyrywa się pieśń wojenna.

Szczególna rzecz!

Wódz śpiewa po niemiecku.

Ale łatwo to zrozumieć.

Pewno zapomniał języka Czarnych Wężów.

Zresztą nikt na to nie zważa.

Wszyscy słuchają pieśni, która wzmaga się i potężnieje.

Jest to półśpiew, pół jakieś wołanie niezmiernie żałobne, dzikie i chrapliwe, pełne drapieżnych akcentów.

Słychać słowa następujące:

„Po wielkich deszczach co rok pięciuset wojowników wychodziło z Chiavatty na ścieżki wojny lub na wielkie łowy wiosenne.

Gdy wracali z wojny, zdobiły ich skalpy; gdy wracali z łowów, przywozili mięso i skóry bawole, a żony witały ich z radością i tańczyły na cześć Wielkiego Ducha.

Chiavatta była szczęśliwa!

Niewiasty pracowały w wigwamach, dzieci wyrastały na piękne dziewczęta i dzielnych wojowników.

Wojownicy umierali na polu sławy i szli polować z duchami ojców do Srebrnych Gór.

Topory ich nie broczyły się nigdy w krwi niewiast i dzieci, bo wojownicy Chiavatty byli szlachetnymi mężami.

Chiavatta była potężna.

Aż przyszły blade twarze zza mórz dalekich i wrzuciły ogień do Chiavatty.

Bladzi wojownicy nie pokonali Czarnych Wężów w boju, ale zakradli się nocą jak szakale i noże ich zbroczyły się w piersiach uśpionych mężów, niewiast i dzieci.

I oto nie ma Chiavatty, bo na jej miejsce biali wznieśli swoje kamienne wigwamy.

Wymordowane pokolenie i zniszczona Chiavatta wołają o zemstę”.

Głos wodza stał się chrapliwy.

Teraz, kołysząc się na tym drucie, wydawał się jak jakiś czerwony archanioł zemsty, unoszący się nad głowami ciżby ludzkiej.

Sam dyrektor widocznie był zaniepokojony.

W cyrku zrobiła się śmiertelna cisza.

Wódz wył dalej:

„Z całego pokolenia zostało jedno dziecko.

Było ono małe i słabe, ale przysięgło Duchowi Ziemi, że się zemści.

Że ujrzy trupy białych mężów, niewiast, dzieci — pożogę, krew!…”

Ostatnie słowa zmieniły się w ryk wściekłości.

Po cyrku poczęły się zrywać szmery podobne do nagłych powiewów wichru.

Tysiące pytań bez odpowiedzi cisnęło się do głów.

Co zrobi ten wściekły tygrys?

co zapowiada?

jak dokona zemsty? — on? — sam jeden? — zostać czy uciekać?

czy się bronić — i jak?

— Was ist das?

was ist das? — rozległy się wystraszone głosy kobiece.

Nagle nieludzkie wycie wyrwało się z piersi wodza, zakołysał się silniej, wskoczył na drewniany kozieł, stojący pod żyrandolem, i wzniósł drąg.

Straszna myśl przeleciała jak błyskawica przez głowy: rozbije świecznik i zaleje cyrk potokami płonącej nafty.

Z piersi widzów wyrwał się jeden okrzyk.

Ale cóż to?

Z areny wołają: „Stój!

stój!…”.

Wodza nie ma!

zeskoczył, znikł w wyjściu.

Nie spali cyrku?

Gdzież się podział?

Oto wychodzi, wychodzi znowu, zziajany, zmęczony, straszny.

W ręku niesie blaszaną miskę i wyciągając ją ku widzom, mówi błagalnym głosem:

— Was gefällig für den letzten der Schwarzen Schlangen!…

Kamień spada z piersi widzów.

Więc to wszystko było w programie, więc to była sztuka dyrektora?

efekt?

Sypią się półdolary i dolary.

Jakże odmówić ostatniemu z Czarnych Wężów w Antylopie, na zgliszczach Chiavatty!

Ludzie mają serca.

Po przedstawieniu sachem pił piwo i jadł knedle „Pod Złotym Słońcem”.

Otoczenie wpływ widocznie wywarło.

Zyskał wielką popularność w Antylopie, zwłaszcza u kobiet.

Robiono nawet plotki…

-----


text: bakałarz, liczne urobienia; od pierwszego stopnia »akademickiego«: bacca laureatus, ‘gronem ozdobiony’; bacca, prasłowo (w nazwie Bakcha), o ‘gronie winnem’ pierwotnie.