corpora: openbooks

text:
Juliusz Słowacki

Zachwycenie

Urywek

Bo mój Stworzyciel znalazł mię na ziemi

I napadł w nocy ogniami złotemi…

Bo Pan, mówiący w objawieniu: Jestem,

Napadł mię w ogniach z trzaskiem i szelestem.

Przetoż się, Panie, wiecznie upokorzę

Pomnąc na ono płomieniste łoże.

Gdy Pan nade mną stał w ognia oponach,

Gdym był jak ptaszek w Pana mego szponach,

Gdy stał nade mną jak ogień straszliwy,

Kiedym się w strachu sądził już nieżywy —

Dlaczegóż bym się, o Panie, zapierał,

Żem drżał i cały z przestrachu umierał…

Dlaczegóż bym się miał zapierać strachu,

Żem drżał jak listek w Pana mego gmachu?

Takiej bojaźni bym nie doznał, Panie,

Choćbym się dostał pod mieczów ścinanie.

Choćbym czuł w sobie to, co ludzie święci,

Tak bym nie stracił wiedzy i pamięci.

Przywalon byłem twej lekkości skałą,

Serce jak ptaszek zlękniony latało.

Światłem zalały się moje alkierze,

A jam był porwan jako lekkie pierze.

I przez wiatr lekki, i przez szelest święty

Byłem pochwycon, a z łoża niezdjęty.

-----


corpora: wikisources-pl

text: Kusz, kus, skóra cielęca albo kozłowa chropawo wyprawiona; szagryn.


text:
IV.

»Skończony twój dzień!

Pożegnaj ty młodość,

Pożegnaj ty miłość,

Ach!

czemże żyć będziesz ?

Czem karmić twe sny ?

— »Skończony twój dzień!

Pożegnaj ty szczęście,

Ach!

gdzież się przytulisz?

Ach, gdzież spoczniesz ty?


text:
Juliusz Słowacki

Ty głos cierpiący podnieś — i niech w tobie…

[Do A. Czartoryskiego]

Krzyknie i naraz poważnie zaśpiewa

Wszystko, co naród sądził, że śpi w grobie

Albo się ze krwią ludzką w krew przelewa.

Bo nie ten, który z rdzy pancerz oskrobie

Albo w mogiły dawnej zajrzy trzewa,

A prochom dawny spoczynek naruszy,

Wiek pomknie — lecz ten, kto się dotknie duszy.

Mów, otwórz drogi Świętemu Duchowi,

Mów, a do niebios bożych pokaż wrota;

Cały się naród z ducha niech wysłowi,

Cały o przyszłość niech się zakłopota;

Niech dusze kładą za siebie, aż nowi

Obaczą się tu, jaśni, jak spod młota

Myncarni złoto wychodzi świecące,

Jagnięta pańskie na słonecznej łące.

Stój!

stój! — gdy przyjdzie w powietrzu ów święty,

Wróci raj, naszą utracony winą,

Liczyć zaczniemy rok nowo zaczęty

Z Panem w jasnościach; pieśni nawet miną,

Poganie ducha pójdą ze zwierzęty

Otaczać obóz ducha, lecz poginą:

Światłość je miasta świętego uderzy,

Odejmie im głos, wzrost grobami zmierzy.

Nie mów — leniwych duchów nie budź rzeszy,

Bobyś obudził ogień nienawiści;

Kto grzeszny teraz, niechaj jeszcze grzeszy,

A kto jest czysty, niech się jeszcze czyści.

Czas bliski, który święte z nas pocieszy,

A złymi pogna jak wiatr chmurą liści;

I będą się jak zwiędły liść sypali

W czarne jeziora, które duch zapali.

Biada tym, które koniec znajdzie świata,

Że jeszcze ciała takie, jak my, noszą;

Biada tym, które raz przez ogień kata

Dla prawdy bożej nie przeszły z rozkoszą;

Biada tym, którzy chcą jednego lata

Owoców, a o męczeństwo nie proszą,

A o dar ducha do nieba kołacą

Jak ty, nie wziąwszy go czynem i pracą.

-----


text:
ROZDZIAŁ SZESNASTY.

BARNES ODKRYWA OBIECUJĄCY ŚLAD.

Nazajutrz po ślubie wyjechali nowożeńcy na Zachód, przyrzekłszy Mrs.

Remsen i Dorze spotkać się pod koniec lata w Białych Górach.

Z początkiem lipca udały się panie Remsen i państwo Rawlston do Jeffersonu, małego miasteczka w New Hampshire u stóp góry Plinjusza.

Około połowy tegoż miesiąca pojechał Randolph do tej samej miejscowości i dotarł pocztą, około ósmej do hotelu Woumbecka, ale został niemile zdumiony, gdy go zaraz u wejścia pozdrowił Thauret, co dowodziło, że rywal jego nie pomijał żadnej sposobności zbliżenia się do Dory Remsen, Thaureta również nie ucieszyło przybycie Randolpha i uznał za stosowne doprowadzić co prędzej do rozstrzygnięcia.

Zdarzyło się tegoż wieczoru, że był sam z Dorą na werandzie i postanowił mówić zaraz, nie oczekując innej sposobności.

— Miss Doro, — zaczął bez wstępu, siadając obok niej — czy pamięta pani naszą rozmowę niedawną, na temat samotności i tęsknoty za towarzyszem?

— O tak! — przyznała otwarcie.

— Czy chcesz ją pan wznowić?

— Jeśli pani zezwoli.

Wszakże musi pani pamiętać, że otrzymałem przyrzeczenie odpowiedzi po ślubie siostry.

— Sądziłam, że będzie mi jej bardzo brakować i poczuję się samotną.

Czyż nie tak?

Brak mi jej, coprawda, ale nie byłam samotna i to zawdzięczam panu właśnie.

Dziękuję bardzo.

Byłeś pan niezmiernie uprzejmy zawsze.

— Czy mówi pani to serjo ? — spytał z ożywieniem.

— Oczywiście!

Czemużbym nie miała wyznać tego co jest prawdą?

— Tak, tak, ale młode damy ukrywają często istotne uczucia swoje, a nawet powiem, że owo tłumienie uczuć uznawane bywa dziś za rzecz wskazaną.

— Tłumienie? — wykrzyknęła ze śmiechem.

— Czy sądzisz pan, że zgodziłabym się kiedykolwiek na jakiś przymus?

— Zaprawdę, nie!

I mam nadzieję, że nie zajdzie potrzeba obrony przeciw temu.

Ale jeśli nie była pani osamotnioną, to może zajmowały ją myśli inne, np. o miłości?

— Ach...

— Właśnie radbym posłyszeć zdanie pani w tej sprawie.

Czy, wyszedłszy za mąż, czułaby się pani bardziej, czy mniej szczęśliwą?

— Trudno odpowiedzieć.

Zależy to od tego, jakim byłby mąż mój... nieprawdaż?

— Przypuśćmy tedy, że my oboje...

— Proszę nie mówić w sposób tak osobisty.

Na to przystać nie mogę, gdyż przyrzekłam.

— Przyrzekła pani?

Nie rozumiem.

— Uczyniłam, powiedzmy, zakład.

Wszakże wolno zakładać się?

Oczywiście, niema w tem nic złego.

Otóż założyłam się z Bobem, to jest z Mitchelem, że do 1. stycznia nie przyrzeknę nikomu ręki swojej.

W razie wygranej, a chcę usilnie wygrać, musi mi Bob wypłacić tysiąc dolarów.

Jestem wszakże młoda i mogę czekać tak niedługo, zresztą.

— A jeśliby konkurent nastawał na odpowiedź niezwłoczną?

— Nicby mnie to nie obchodziło.

Jeśli mnie nie dość kocha, by czekać, obejdę się bez niego.

— A więc nie...

Miss Doro... nie będę pytał... proszę tylko, wiedz pani, że ją kocham do szaleństwa i...

— Dość tego!

Jeśli mnie pan istotnie tak szalenie kochasz, to zgodzisz się zaczekać do Nowego Roku na odpowiedź! — słowa te, wypowiedziane poniekąd oschle, obniżyły nadzieję Thaureta, ale nabrał znowu wielkiej otuchy, gdy rzekła bardzo miękko: — Nie chciałam pana dotknąć, proszę mnie nie uważać za kobietę bez serca, ale chcę wygrać zakład.

Nie tyle mi zależy na pieniądzach, ile na pokazaniu szwagrowi, że potrafię władać sobą.

Jeśli mnie pan kochasz naprawdę, nie zechcesz unicestwić zwycięstwa mego.

— O nie, nie, słodka dziewczyno, niechże się stanie wedle woli pani.

Radbym tylko wiedzieć, czy posiadam jakieś szansę?

— Oczywiście!

Każdy posiada szansę.

Nie mogę panu powiedzieć jak wielkie są pańskie, gdyż chcę wygrać zakład uczciwie.

A teraz: Dobranoc!

Odeszła, a słowa jej ostatnie długo tętniły mu w uszach, napełniając otuchą.

W ciągu ostatnich tygodni Randolph przechodził tortury zazdrości.

Ile razy był sam na sam z Dorą, okazywała mu życzliwość i dobroć, i przybierała często ton, od którego skakało mu serce w piersi, ale nie mógł z niej wydobyć odpowiedzi innej, prócz dawnej, by czekał cierpliwie.

Czekał tedy choć niecierpliwie.

Tymczasem Barnes czynił dalej poszukiwania za związkiem zagadek, które zdawały się wprost kpić z niego.

Jedno tylko było jasne, mianowicie, że Fisher nie miał nic wspólnego z kradzieżą w pociągu.

Wprawdzie szpieg Barnesa wyśledził, że w czasie krytycznym nie było go w Nowym Jorku, ale właśnie przez to została udowodniona niemożliwość współudziału, bowiem polował na kaczki w innej części kraju.

Mógł co prawda być wplątany w kradzież rubinu, a chociaż poza jego obecnością na maskaradzie nie było poszlak innych, nie wyłączył go detektyw poza krąg swych dochodzeń.

Faktycznie nie uczynił Barnes żadnego postępu.

Wkońcu wpadła mu myśl dobra, która wywierała nań pociąg tem większy, im dłużej się nią zajmował.

By ją atoli zrealizować, musiał czekać na powrót Mitchela, będąc zdania, że zaszkodziłby sprawie, napastując go podczas podróży poślubnej.

Nastał już listopad, gdy Mitchel wrócił nakoniec, a Barnes udał się doń niezwłocznie.

— Czy są wieści o rubinie żony mojej? — spytał Mitchel, ściskając serdecznie dłoń jego.

— Nie, przykro mi bardzo, że nic mogłem trafić na ślad klejnotu, natomiast powziąłem postanowienie, które pana może zdziwi.

Przybywam z prośbą o pomoc pańską w sprawie morderstwa.

— Oczywiście, godzę się.

Czyż nie przyrzekłem tego odrazu i czy nie byłem zawsze gotów mówić o tem szczerze?

— Przyznaję w zupełności, ale jak długo sądziłem, że pan jest w to wmieszany, nie mogłem, oczywiście, prosić o współdziałanie.

— Nie masz pan tedy podejrzenia na mnie?

— Nie.

Doszedłem wkońcu do przekonania, że pan jesteś niewinny i żałuję tylko, iż nie nastąpiło to wcześniej.

— Czy możesz mi pan powiedzieć, co go skłoniło do zmiany poglądu?

— Oczywiście.

Wiadomo panu, że podsłuchałem zakład, zaraz potem nastąpiła kradzież i morderstwo.

Nieco później skradziono rubin, a wszystko to odbyło się w terminie przez pana oznaczonym.

Jedną z tych zbrodni musiałeś pan chyba popełnić i to prawdopodobnie kradzież rubinu, za co, w danych okolicznościach, nie podlegasz pan karze.

Czy wnioskowałem niesłusznie?

— Wnioskowanie całkiem słuszne, chociaż nie przyznaję faktów.

— Jestem zdecydowany wyśledzić stosunek tych kradzieży do morderstwa.

Obecnie sądzę, że sprawca rabunku klejnotów w pociągu jest zarazem mordercą.

Posiadam nitkę, za którą dotąd iść nie mogłem.

Ale pewny jestem, że jeśli ją podejmę, zaprowadzi mnie wprost do mordercy.

— Jakaż to nitka?

— Zgubiony guzik z kameą.

Fakt, że w sposób tak dziwny przypomina garnitur pański, musi rzucić światło wyjaśnienia na sprawę.

— Jakiej pomocy spodziewasz się pan stąd?

— Jak długo uważałem pana za winnego, sądziłem, że pan kłamiesz, mówiąc, iż siódmy guzik garnituru, z głową Szekspira znajduje się w posiadaniu żony pańskiej.

Dlatego uznałem za rzecz konieczną posiąść go zpowrotem.

Teraz atoli, gdy uważam pana za niewinnego morderstwa, przyszła mi myśl inna.

W chwili, gdym panu oznajmił o znalezieniu guzika, chciałeś go pan obejrzeć, przed udzieleniem wyjaśnień, potem zaś zwróciłeś go pan z uśmiechem uspokojenia.

Gdyby był dla pana niebezpieczny, trzebaby na to niesłychanego panowania nad sobą, by przybrać wyraz tak swobodny i oddać mi ten przedmiot.

Otóż radbym uzyskać odpowiedź, po czem poznałeś pan zaraz, że guzik nie zalicza się do pańskiego garnituru?

— Mr. Barnes!

Przedewszystkiem wiedziałem dobrze, że istnieją tylko trzy takie, ponieważ zaś miałem je, czułem się bezpiecznym.

Atoli zachodzi pewna różnica pomiędzy guzikami.

Czy masz pan swój przy sobie?

— Tak, proszę!

— Zatrzymaj go pan.

Gdy Miss Remsen zamawiała te guziki, dała polecenie, by na każdym, we włosach danej postaci wycięto maleńką literkę, a mianowicie: R. na włosach Romea, albowiem zwała mnie: „Roy”, zaś K. na włosach Julji, gdyż zwałem ją „królową”.

Z pozoru liter tych nie widać, ale spojrzawszy przez szkło powiększające, łatwo je potem dostrzeże każdy gołem okiem.

Weź pan, proszę, to szkło i obejrzyj swój guzik w miejscu, gdzie zaczynają się włosy na karku.

No i cóż pan widzisz?

— Na miłość boską! — wykrzyknął detektyw.

— To rzecz wielkiej wagi!

Mam tutaj głowę Julji, przeto powinnaby być litera: K. Wydaje mi się, że usiłowano nawet wyciąć tę literę, ale dłuto ześliznęło się, odrywając część kamienia.

Litera jest zniekształcona.

Wątpię, czy mógłbym to dojrzeć gołem okiem.

— Masz pan rację.

Swego czasu szukałem tylko tej litery, a nie znalazłszy jej, byłem całkiem spokojny.

— Guzik sporządził wyraźnie ten sam człowiek, który ciął garnitur pański.

Snycerz, albo człowiek, w którego posiadanie dostało się to, powinien i musi nawet wyjaśnić mi, w jaki sposób kamea znalazła się w pokoju zamordowanej.

Pan zaś zechce mi powiedzieć, skąd te rzeczy pochodzą.

— Uczynię to pod warunkiem, że bez względu na wynik dochodzeń pańskich przyrzekniesz mi pan nie przedsiębrać niczego przed dniem 1. stycznia, o ile to nie będzie wprost niezbędne.

— To znaczy, że nie mam nikogo aresztować?

— Tak właśnie.

Możesz mi pan dać z całym spokojem to przyrzeczenie, bowiem gwarantuję, że człowiek ten nie ujdzie pan.

Znam go.

— Jakto?

Znasz go pan? — wykrzyknął Barnes, zdumiony, że Mitchel to przyznaje.

— Tak jest, znam go.

To znaczy posiadam przekonanie wewnętrzne.

Wiedząc, że jestem niewinny, zyskałem wielką nad panem przewagę i śledziłem odtąd bez przerwy danego osobnika.

Zebrałem dużo doskonałych poszlak, ale nie wystarczają one jeszcze do aresztowania.

Jeśli pan pójdziesz tym śladem, dotrzesz napewno do odkrycia i ujęcia zbrodniarza.

— Proszę mi wymienić nazwisko.

— Nie, lepiej będzie, jeśli bez porozumienia dojdziesz pan do tego samego wyniku.

Pracuj pan raźnie i sam.

Radbym bardzo, by rzecz została załatwiona w dzień 1. stycznia.

— Dlaczegóż to?

— W tym dniu wygram zakład i wydam ucztę, która mi sprawi dużo przyjemności, jak sądzę.

Proszę także nie zapomnieć, że przegrałem do pana kolację i zapraszam na dzień 1. stycznia.

Jeśli zdołasz pan ująć w tym czasie ptaszka, tem lepiej.

— Wezmę się z całym zapałem do roboty, ale zechciej pan podać mi adres jubilera, który dostarczył wiadomych guzików.

Mitchel napisał nazwisko i adres firmy paryskiej, podał Barnesowi kartkę i jął zaraz pisać na drugiej.

— Mr. Mitchel! — wykrzyknął detektyw.

— Jest to wszakże ta sama firma, w której kupiłeś pan pańskie kamienie, tak bardzo podobne do skradzionych.

Nawiązałem z tymi ludźmi korespondencję, ale odpowiedzieli, że nic o tem nie wiedzą.

— Wiem dobrze.

Stało się to na zlecenie moje! — odparł Mitchel z uśmiechem, a Barnes nabrał raz jeszcze przekonania, że walczył z człowiekiem, pamiętającym o każdym szczególe.

— Byłem pewny, żeś pan zanotował firmę, widniejącą na rachunku, i poprosiłem, by nie dawano żadnych informacyj.

Ale odnośnie do tego guzika nie mogłem sam zasięgnąć żadnych wyjaśnień.

Będzie to możliwe na miejscu, a list niniejszy dopomoże panu niewątpliwie.

Rozstali się zaraz, zadowoleni wzajemnie z wyniku rozmowy.


text:
WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

Sygn. akt P 105/08.

Maria Gintowt-Jankowicz,

Mirosław Granat,

Marian Grzybowski,

Mirosław Wyrzykowski – sprawozdawca,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

czy art. 647, art. 6471 § 4 i art. 658 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.

– Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) są zgodne z art. 2 Konstytucji,

Marek Kotlinowski

Maria Gintowt-Jankowicz

Mirosław Granat

Marian Grzybowski

Mirosław Wyrzykowski


corpora: CEN

text:
Wahadłowiec "Discovery" wystartował w piątek, 28 sierpnia 2009 o godz. 23:59 czasu lokalnego (czasu EDT), 03:59:37 czasu UTC (29 sierpnia o godzinie 05:59 czasu polskiego) z Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego na przylądku Canaveral na Florydzie rozpoczynając 128 lot programu wahadłowców.

Jego celem jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS), gdzie powinien dolecieć za dwa dni w poniedziałek.

Na pokładzie promu znajduje się siedmioosobowa załoga, w tym 52-letni astronauta ze Szwecji Christer Fuglesang reprezentujący Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) oraz Nicole M. Stott, która wróci na promie Atlantis i pozostanie na stacji przez najbliższe dwa miesiące jako członek Ekspedycji 20 (stałej załogi stacji), zastąpi powracającego na Ziemię Timothy'ego Koprę.

Amerykańska agencja kosmiczna NASA dwukrotnie przekładała start promu kosmicznego Discovery do lotu na stację orbitalną.

Pierwotnie start był zaplanowany na 25 sierpnia 2009 o godzinie 5:36 czasu UTC.

Opóźnienie to wynik kontroli technicznej i wynik wykrycia niewielkiej usterki oraz warunków atmosferycznych.

Po usunięciu usterki i dzięki sprzyjającym warunkom atmosferycznym misja STS-128 szczęśliwie wyruszyła w kosmos, aby wynieść na orbitę 7 ton zaopatrzenia dla międzynarodowej stacji kosmicznej.

Celem misji promu Discovery jest dostarczenie na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej za pomocą modułu logistycznego "Leonardo" zapasów żywności, części zamiennych, środków, aparatury naukowej i sprzętu laboratoryjnego oraz wystarczająco dużo zaopatrzenia do dalszego czasowego potrzymania sześcioosobowej stałej załogi orbitalnej stacji kosmicznej.

Dostarczy także specjalną zamrażarkę do przechowywania próbek biologicznych i piec, do topienia m.in. metalowych próbek.

"MELFI-2", bo tak nazywa się laboratoryjna zamrażarka generuje temperaturę do -80° stopni Celsjusza, będzie już drugim tego typu urządzeniem na ISS.

MPLM Leonardo (z ang. Multi-Purpose Logistics Module) to moduł zaopatrzeniowy, jest dużym hermetycznym modułem służącym do wynoszenia ładunków za pomocą wahadłowców na ISS.

Moduł ten na czas trwania misji jest przyłączany do stacji do jednego z węzłów Unity, a po zakończeniu misji wraca na Ziemię w ładowni wahadłowca.

W misji STS-128 zostanie użyty MPLM „Leonardo”.

NASA dysponuje 3 takimi modułami.

Oprócz Leonardo jest jeszcze Raffaello i Donatello.

Moduły logistyczne MPLM służą do przenoszenia ładunku na Stację Kosmiczną.

Po połączeniu promu kosmicznego do Stacji, MPLM jest przenoszony na pomocą ramieni kosmicznych do punktu dokowania (obecnie jest to nadirowy węzeł Harmony).

Następnie załoga wchodzi do modułu.

Jest on hermetyczny, a więc nie ma potrzeby używania skafandrów kosmicznych, po czym przystępuje do rozładunku modułu.

W ten sposób następuje transfer ładunku na ISS.

Pod koniec misji wahadłowca MPLM (wypełniony sprzętem wracającym na Ziemię oraz śmieciami) odłączany jest od Stacji i przenoszony z powrotem do ładowni promu.

Dzięki temu możliwy jest transfer potrzebnego ładunku i sprzętu z i na ISS.

Podczas trzynastodniowej misji wahadłowca Discovery zaplanowano 3 spacery kosmiczne (EVA).

Podczas jednego z nich zostanie zdjęty pusty zbiornik amoniaku, który wróci na Ziemię.

W czasie misji STS-128 astronauci przygotują ISS na przyjęcie ostatnich europejskich modułów ISS nazwanych Node 3 ("Tranquility") i "Cupola".

W 2010 roku NASA ma nadzieję całkowicie ukończyć budowę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Także w tym samym roku promy kosmiczne przejdą na emeryturę.

Trwają prace nad opracowaniem nowego środka transportu ludzi i surowców w kosmos.

Wraz ze zbliżającym się końcem programu wahadłowców pojawia się pomysł umieszczenia modułu logistycznego MPLM na stałe.

Dzięki temu ISS zyskałaby bardzo potrzebną dodatkową przestrzeń.

Krążą plotki o Donatello, że poleci raz na ISS - i tam już pozostanie jako PLM - Permanent Logistics Module.

Jeśli pomysł zostanie zatwierdzony, to stało by się to najprawdopodobniej w trakcie misji STS-133 lub STS-134, która być może będzie ostatnią misją programu wahadłowców.


text:
Anna (święta), matka N. Panny, żona św. Joachima, zdawna czczoną jest w Kościele.

Wymowny Jan Damascenus (Orat 2 de nativ.

b.

Mariae) główną myśl swojego wysławiania tak streszcza: „Należy się bardzo wielbić tę, która z łaskawości Bożej wydała taki owoc, z którego Jezus na świat przyszedł.“ Justynjan, cesarz, około 550 r. zbudował w Konstantynopolu kościół pod jej wezwaniem.

R.

710 miano przenieść zwłoki świętej z Palestyny do Konstantynopola, i od tego czasu wiele kościołów na zachodzie szczyci się z posiadania jej relikwji.

Święto jej obchodzi się 26 Lipca.

Na obrazach przedstawiają ją zazwyczaj jako poważną matronę, zabierającą się do nauczania w zakonie pańskim dziecięcia swego Marji.

Jest patronką małżonków.

Cf. Bolland.

27 Julji.

N.


text:
Ulubione baśnie

Artur Oppman

Nr. 2 MOJE KSIĄŻECZKI Nr. 2

* * *

OR - OT

ULUBIONE BAŚNIE

KOPCIUSZEK — KOT W BUTACH

O CZTERECH MUZYKANTACH

WYDAWNICTWO M. ARCTA W WARSZAWIE

Drukarnia

Zakładów

Wydawniczych

M. ARCT, S. A.

w Warszawie.

KOPCIUSZEK

Była sobie raz sierotka,

Złą macochę miała;

Pracowała jak służąca

I w kuchence spała.

Na cmentarzu pod mogiłą

Spoczęła jej mama,

I sierotka na tym świecie

Pozostała sama.

Smutno było niebożątku

Na szerokim świecie,

Boć pieszczoty macierzyńskiej

Potrzebuje dziecię.

Nikt biedactwa nie uściska,

Ani nie przytuli,

Jak mamusia, co swą córkę

Kochała najczulej.

Dwie macocha miała córki,

Brzydkie i złośliwe;

Obie one za nic miały

Dziewczę nieszczęśliwe.

Nigdy jej nie całowały,

Nie wzięły w objęcia,

I Kopciuszkiem ją nazwały,

I drwiły z dziewczęcia.

Gdy macocha ją wybiła

Lub nadokuczała,

Do mogiły swojej matki

Dziewczynka biegała.

Tam modliła się do Boga

I z płaczem prosiła,

By ją zabrał do niebiosów,

Gdzie jej mama miła.

Tamby sobie z aniołkami

Po niebie latała

I szczęśliwie dni pędziła

Sieroteńka mała.

Wtedy srebrny gołąbeczek

Przelatywał z góry

I trzepotał nad Kopciuszkiem

Śnieżystemi pióry.

Na pobliskiem siadał drzewku,

Skarg dziewczęcia słuchał;

A gdy ujrzał łzy sieroty,

To żałośnie gruchał.

Ten gołąbek był duszyczką

Jej matki rodzonej,

Co leciała na głos dziecka

Do tej ziemskiej strony.

Opuszczała jasne niebo

I aniołów roje,

By zobaczyć i pocieszyć

Drogie dziecko swoje.

Raz na ucztę król zaprosił

Macochę z córkami.

Wszystkie zaraz się zajęły

Pięknemi strojami.

Ubrały się, jak królewne,

W suknie atłasowe,

A na szyi zawiesiły

Sznury brylantowe.

Do karety pysznej wsiadły,

Na bal pojechały.

A sierotce samej jednej

Zostać się kazały.

— Siedź, kopciuchu, — tak mówiły —

Tutaj przy kominie

I zielony groch ten łuskaj,

Zanim noc przeminie.

Gdy roboty tej nie zrobisz,

Nim z balu wrócimy,

To się z tobą, ty niecnoto,

Pięknie rozprawimy!

Gdy z macochą pojazd zniknął,

Smutek zdjął ją srogi.

Poszło dziewczę zapłakane

Na grób matki drogiej.

I tak mówi: Mamo miła,

Jak mi źle na świecie!

Czemuż zwiędnąć tak nie mogę

Jak to polne kwiecie?

Albo zgasnąć jak gwiazdeczka

Na błękitnem niebie?

Wtedy smutna moja dusza

Poszłaby do ciebie!

A wtem leci gołąbeczek,

Na drzewinie siada,

Do płaczącej sieroteńki

Ludzkim głosem gada:

— Nie płacz, dziecię, dola twoja

Wkrótce się odmieni,

Bo syn pana tego kraju

Z tobą się ożeni.

Zaraz wybierz się na zamek,

Na złote pokoje;

Ja dostarczę ci wszystkiego,

Dam wspaniałe stroje.

Będziesz jaśniej promieniała

Od słonka jasnego,

Będziesz, Zosiu, królowała,

Boś ty warta tego.

I na ziemię spada z drzewa

Sznur diamentów wielki,

Cudna suknia promienista,

Śliczne pantofelki.

Kapelusik z białem piórem

I welon powiewny,

Słowem, wszystko, czego trzeba

Do stroju królewny.

A gdy tylko się dzieweczka

W owy strój ubrała,

Już kareta w cztery konie

Na Zosię czekała.

Dzielne siwki parskające

Biły kopytami,

A na koźle krakus siedział

W magierce z piórkami.

Szybko konie popędziły,

Ot, już zamek pana.

A na zamku przy kapeli

Drużyna zebrana.

Tańczą wszyscy, bankietują,

Grajki tną mazura;

Lecą, lecą dziarskie pary,

Jak tęczowa chmura.

Wszedł Kopciuszek do komnaty,

Jasność od niej bije.

Obie siostry i macocha

Wyciągają szyje,

Patrzą na nią z podziwieniem

I dwór patrzy cały.

Lecz Kopciuszka przebranego

Wcale nie poznały.

A wtem patrzą... młodzian dziarski

Zbliża się i kłania.

Suknia na nim lśni od złota,

Zboku miecz podzwania.

Do mazura ją zaprasza,

Ochoczo wywija;

A Kopciuszek się uśmiecha,

Śliczny jak lilija.

Ten młodzieniec to był właśnie

Tej ziemi królewicz,

Który sobie narzeczonej

Szukał pośród dziewic.

Kiedy spojrzał na Kopciuszka,

To poznał w tej chwili,

Że z nią całe swoje życie

Przeżyłby najmilej.

Już dwunasta na zegarze

Oddawna wybiła.

Już do domu wracać

Musi sleroteńka miła.

Lecz po schodach szybko biegnąc,

Potknęła się trochę,

Gdyż pragnęła rozgniewaną

Wyprzedzić macochę.

Wtedy spadł z jej drobnej nóżki

Pantofelek mały,

Złotą nicią i perłami

Haftowany cały.

Sam królewicz wnet go podniósł.

A nazajutrz rano

W cztery strony tego kraju

Dworzan rozesłano.

I królewicz sam pojechał,

By szukać dziewuszki,

Co ma liczko tak czarowne

I tak małe nóżki!

Jedzie dzionek, jedzie drugi,

Do drzwi wszystkich puka,

Ale ślicznej swej tancerki

Nadaremno szuka.

Już przejechał pół królestwa,

Przejrzał dwory, chaty,

Lecz nie znalazł tej dziewicy,

Piękniejszej nad kwiaty.

Wreszcie trafił na ów dworek,

Gdzie żyła sierota.

Swego konia arabskiego

Uwiązał u płota.

Do pokoju wchodzi dumnie,

Błoć to on królewicz!

O trzewiczka przymierzenie

Prosi pięknych dziewic.

Mierzy jedna, mierzy druga,

Na nic się nie zdało.

Żadna z nich się nie pochlubi

Taką nóżką małą.

A wtem wchodzi nasz Kopciuszek,

Na krzesełku siada

I bez trudu pantofelek

Na swą nogę wkłada.

Zadziwiły się złe siostry,

Macocha zazdrości,

I tak krew się w nich wzburzyła,

Że pękły ze złości.

Lecz królewicz się ucieszył,

Prosi o jej rączkę.

Na paluszek wsuwa zaraz

Złocistą obrączkę.

Na konika bierze swego

I do zamku jedzie.

A dwa białe gołąbeczki

Fruwają na przedzie.

Te gołąbki to duszyczki

Rodziców sieroty,

Co zawiodły swą córeczkę

Na dwór króla złoty.

Wnet na dworze wyprawiono

Takie sute gody,

Że strugami ciekły wina,

A rzekami miody.

I ja byłem na weselu,

Miód i wino piłem,

Potem całą tę historję

Wierszem nakreśliłem.

KOT W BUTACH

Żył raz sobie stary młynarz.

Miał trzech synów, jak dębczaki;

Byli zdrowi, pracowici,

Przytem chwaty i junaki.

Lecz najlepszy, najweselszy

I różowy jak poranek

Był młynarza syn najmłodszy,

Co na imię zwał się Janek.

Stary młynarz zachorował

I zakończył życie swoje.

Nad dobrego ojca trumną

Dzieci łez wylały zdroje.

A gdy żal ich ustał nieco,

To się spadkiem podzielili.

Brat najstarszy młyn wziął z chatką,

Gdzie od dzieci wszyscy żyli.

Średni dostał osła Burka,

Co na mlewo nosił zboże.

Jak cierpliwie kłapouszek

Brał na grzbiet swój wór po worze!

A najmłodszy, dobry Janek,

Co go zwali Jaś-sierota,

W całym spadku dostał tylko,

No!

zgadnijcie!...

Dostał kota!

Kot był duży, ładny, biały,

Łowił w młynie myszy, szczury;

Bardzo mądre miał spojrzenie,

Ostre zęby i pazury.

Biedny Janek siadł na progu

I tak smutnie myśli sobie:

— Na szerokim Bożym świecie

Co ja z kotem moim zrobię?...

Stach. młyn dostał, Wawrzek osła,

Toć zarobią, ile trzeba;

A mnie zawsze braknąć będzie

Choćby nawet kęsa chleba!

Gdy tak Janek duma sobie,

Kot go w nogę trącił nosem;

Biały łebek wzniósł do góry

I przemawia ludzkim głosem:

— Nic się nie bój, miły panie,

I miej zawsze w przyszłość wiarę;

Kup mi tylko mocny worek

I wygodnych butów parę.

Spojrzyj śmiało i wesoło,

Chmurną troskę spędź z oblicza;

Gdy usłuchasz mojej rady,

Zrobię z ciebie królewicza!

Jaś-sierota razem z kotem

Do miasteczka zaraz śpieszy.

Kupił buty, kupił torbę.

Strój go kotka wielce śmieszy.

Jeszcze dodał mu kapelusz,

By miał cały strój prawdziwy.

W tem ubraniu nasz Białasek

Tak wyglądał, jak myśliwy.

— Dowidzenia — kotek rzecze, —

Dowidzenia, miły panie!

Wiem, że blisko są zajączki,

Muszę iść na polowanie.

I na łąkę poszedł bujną,

W torbę włożył liść kapusty.

Sam czatuje za kamieniem...

A tu zając skacze tłusty.

Patrzy, wącha, włazi w worek

I kapustę smacznie chrupie.

A kot worek cap czem prędzej

I już złapał zwierzę głupie.

Potem torbę wziął na plecy,

Idzie żwawo do stolicy.

Na królewski wchodzi zamek,

Gdzie król siedzi w swej świetlicy.

— Królu — rzeknie — wielki królu!

Hołd swój śle ci książę Janek

I zajączka ci przysyła,

Co go złowił w ten poranek.

Król zajączki bardzo lubił,

Więc uprzejmie podziękował.

— Radbym — powie — z twoim panem

W jego zamku poucztował.

Jutro z rana go odwiedzę,

Razem z córką mą, królewną;

O wizycie go zawiadom,

I niech czeka mnie na pewno.

Ledwo błysnął złoty ranek,

Szóstka siwków pędzi żwawo.

Na rumakach droga uprząż

W blaskach słońca lśni jaskrawo.

A w karocy król z królewną,

W złotej szacie i w koronie!

Wtem się rozległ krzyk Białaska:

— Gwałtu!

ludzie!

pan mój tonie.

Zbóje w drodze go napadli

I do naga zrabowali!

Do tej rzeki go rzucili

I uciekli znowu dalej.

Król posyła odzież księciu.

— Niechaj przyjmie miłość wasza!

Dobrotliwie się uśmiecha,

Do karety go zaprasza.

A królewna piękna córa,

Gdy spojrzała na sierotę,

Co miał oczy takie modre,

Co miał włosy, jak len, złote,

Zaraz się w nim zakochała,

Szczerze Janka polubiła,

Grzecznie rączkę mu podała

I uprzejmie z nim mówiła.

Kot tymczasem biegnie naprzód,

Wszystkich z pola wnet zwołuje:

— Moi dobrzy, pamiętajcie,

Co mój pan wam nakazuje:

— Gdy karoca tu przystanie

I ktokolwiek was zapyta:

— Czyj ten bór jest, czyja łąka,

Łan pszenicy, albo żyta,

Niechaj każdy z was odpowie,

Że to wszystko księcia Jana,

Bo inaczej wnet go spotka

Sroga kara króla pana.

Jakoż wkrótce król nadjeżdża.

Czyj ten piękny kawał ziemi?

—

— Księcia Jana! — wszyscy kmiecie

Rzekną głosy wnet zgodnemi.

— Czyje lasy? — król zapyta —

I ta rola zaorana?

Znów wieśniacy odpowiedzą:

— To jest wszystko księcia Jana!

— O, mój książę — władca rzeknie —

To masz, widzę, powiat cały.

Przy ogromnych takich dobrach

Musisz zamek mieć wspaniały?

Kot tymczasem wpadł do zamku

Straszliwego czarownika,

Co na obiad i śniadanie,

Jak kot myszy, ludzi łyka.

— Czy to prawda, mości panie —

Do olbrzyma rzeknie śmiało

— Że się sztuką czarodziejską

Możesz zmienić w myszkę małą?

— Cha!

cha! — zaśmiał się czarownik —

Czy ja mogę?

ot, pytanie!

I maleńka szara myszka

Wnet biegała tuż przy ścianie.

Kot się szybko rzucił na nią,

Schrupał myszkę do kosteczki.

Potem witał miłych gości,

Uchyliwszy swej czapeczki.

Uczta była już gotowa.

Król z królewną siadł za stołem.

Przy królewnie książę Janek

Obiadował z nimi społem.

A po uczcie król tak rzecze:

— Lubię ciebie, książę Janie!

Swą ci córkę dam za żonę,

Z nią królestwa pół we wianie.

Wnet odbyło się wesele.

Suto na niem jedli, pili.

A mądrego kota w butach

Wszyscy bardzo polubili.

Jaś od króla pół królestwa,

Jako posag, zaraz dostał.

Tak, jak Białas przepowiedział,

Królewiczem Janek został.

O CZTERECH

MUZYKANTACH

Żył raz brytan stary,

Wiernuś się nazywał.

Dosyć się już strudził,

Teraz odpoczywał.

Dawniej z swoim panem

Wybiegał na łowy

I gonił zające

Wśród szumnej dąbrowy.

Pilnował mu domu

I dzionkiem i nocą,

I gospodarzowi

Wierną był pomocą.

Lecz się już zestarzał,

Nogi mu nie służą,

Szerść powyłaziła,

Zębów ma niedużo.

Już po całych nocach

Stróżować nie może

I woli spać w sieni,

Niżeli na dworze.

Raz usłyszał Wiernuś,

Jak gospodarz gada:

— Chyba już brytana

Pozbyć się wypada!...

Zestarzał się bardzo,

Już darmozjad z niego,

Trzeba będzie kupić

Brytana innego.

Gdy to pies usłyszał,

To pomyślał sobie:

— Niema tu co czekać,

Już ja wiem, co zrobię.

Pójdę w świat szeroki

Poszukać schronienia,

Gdy mi tu żałują

Kąta i jedzenia.

Idzie Wiernuś drogą.

Już dom z oczu znika.

Idzie; wtem na drodze

Osła napotyka.

— A!

dzieńdobry, kumie!

Jak się waćpan miewa?...

I usiedli w cieniu,

Bo słonko dogrzewa.

Gawędzą przyjaźnie,

Pies się osłu żali.

A pan Buruś na to:

— Pójdę z tobą dalej.

Póki byłem silny,

Ciężko pracowałem;

Wory pełne zboża

Do młyna dźwigałem.

Lecz gdym się postarzał,

Mój pan mnie wyrzucił

I zagroził kijem,

Gdybym kiedy wrócił.

Podróżują razem

Psisko i oślina.

Patrzą... aż tu drogą

Wlecze się kocina.

Przez wytartą skórę

Kości wyglądają.

— Gdzie to waszeć dąży?

—

Wędrowcy pytają.

— Idę w świat szeroki,

Gdzie poniosą oczy...

I z przygasłych ślepków

Łza mu się potoczy.

— Myszek ani szczurów

Łowić już nie mogę.

Niewdzięczni mnie ludzie

Wygnali na drogę.

— A to chodź-że z nami,

Kolego kochany!...

I wędrują razem

Przez łąki i łany.

Gwarzą sobie w drodze,

Na świat narzekają.

Aż tu kogucika

W drodze spotykają,

— Moi państwo mili!

A gdzież to idziecie?

Może też ze sobą

I mnie zabierzecie?

Zabić mnie dziś chciała

Niedobra kucharka,

Na rosół dla pana

Wpakować do garnka.

Więc uciekłem z domu,

Idę w świat daleki;

Użyczcie mi swojej

Przezacnej opieki!

Zgodzili się chętnie

Osieł, kot i psina.

I wędruje razem,

Tułacza drużyna.

Noc ich zaszła w lesie,

Spać zmęczeni legli.

A wtem w oddaleniu

Światełko spostrzegli.

Zbliżają się cicho,

W okno spoglądają.

A tam straszni zbóje

Siedzą całą zgrają.

Przy sutej wieczerzy

Zapijają wino;

Każdy wzrok ma krwawy,

Twarz czerwono-siną.

Osieł na okienku

Oparł przednie nogi.

Brytan wlazł na niego;

Na psa kot ubogi.

Kogut na grzbiet Mruczka

Frunął cichuteńko,

Tak że zasłonili

Calutkie okienko.

Dopieroż się wtedy

Rozległa muzyka!

Kot miauczy, pies wyje,

Osiełek poryka.

Kogut „kukuryku“

Wrzeszczy, ile mocy,

Jakby całe piekło

Zbudziło się w nocy.

Porwali się zbóje

Wielce wystraszeni,

Z oświetlonej izby

Uciekli do sieni,

A z sieni do lasu

Cwałem popędzili.

A dzielni muzycy

Do domku wkroczyli.

Podjedli obficie

I popili winem.

Potem kot legł sobie

W kuchni pod kominem.

Pies na samym progu

Położył się w sieni,

A osieł na dworze

Wśród bujnej zieleni.

A tymczasem zbóje

Wysłali jednego.

Idzie pocic utku

Do domku swojego;

Potknął się o Burka,

A ten buch!

go nogą.

Zbój do sieni biegnie,

Pies go ugryzł srogo.

W kuchni kot czatował:

Wnet na zbója skoczy;

Skrwawił mu pazurem

Czoło, nos i oczy.

A kogut na grzędzie

W mig narobił krzyku:

— Hej!

łapać złodzieja!

Łapać!

kukuryku!

Wraca zbój do lasu,

Dziwy opowiada:

— Dom nasz zamieszkała

Złych duchów gromada.

Jeden pchnął mnie nożem,

Drugi dał mi kije,

Trzeci tak podrapał,

Że już ledwo żyję.

A czwarty wciąż wołał,

Żeby mnie trzymali.

Niema tu co robić,

Chodźmy, bracia, dalej.

Poszli wszyscy zbóje

Dom zbudować nowy.

A czwórka skoczyła

Po rozum do głowy.

Zostali się w domku,

Suto jedli, pili,

Tak im dobrze było,

Że do stu lat żyli.


text: butel, z niem. Büttel, 'pachołek', 16. w.; tak tłumaczą liktorów rzymskich; por. bedel.


text:
30.

Owo...

„Potem“ nic dawało Krystjanowi spokoju.

Pracując przez dzień cały, wyszedł dopiero o siódmej z instytutu fizjologicznego, zjadł skromną kolację w małej restauracyjce przy Lothringerstrasse, wrócił pieszo do domu, legł na sofie znużony i zasnął.

Zbudził się wśród głębokiej nocy.

W całym domu było cicho.

Zaświecił i spojrzał na zegarek.

Było pół do dwunastej.

Po chwili namysłu postanowił iść do Karen, niemal pewny, że jeszcze nie śpi, gdyż teraz czasem haftowała do drugiej w nocy.

Twierdziła, że musi coś zarobić, coprawda nie bardzo się o zbyt troszcząc.

Przeszedłszy podwórze, wszedł po ciemnych schodach na trzecie piętro i stanął przy otwartem oknie kurytarza.

Noc była duszna, przepaście czarnych murów rozwierały się w nieskończoność.

Strome ich skały, wyrastające z ziemi, kędyś w głąb zapadłej, zwieńczone były gromochronami, z niektórych szedł jeszcze dym i polatywały iskry.

W lewo od schodów było mieszkanie Hofmannów.

W chwili, gdy własnym kluczem otworzył mieszkanie Karen, wydało mu się, że go ktoś woła od nich właśnie.

Spojrzał.

Było to złudzenie.

Karen leżała w łóżku.

— Za czemże tak późna nocą? — burknęła.

— Każdy radby wypocząć trochę.

— Przebacz, — rzekł uprzejmie — sądziłem jednak, że moglibyśmy jeszcze pogwarzyć.

— Na cóż się zda, pytam, to paplanie po nocy? — rzuciła gniewnie i roześmiała się przez nos.

Usiadł na skraju łóżka.

— Karen, musisz mi opowiedzieć, co się stało po śmierci Adama Larsena?

Nie wychodzi mi z głowy owo twoje: potem.

Oczywiście można to sobie mniej więcej wyobrazić.

Znam już twe życie na tyle, by to odgadnąć.

— Nie, tego nie odgadniesz... — przerwała wzgardliwie — tego sobie nie wyobrazisz... założę się.

— Tembardziej radbym usłyszeć! — nalegał.

Milczała, nastrojona wrogo, on zaś uświadomił sobie nagle, że uporny instynkt wzbrania jej wpuścić go w swój świat, a wszystko co uczynił nie starczy, by pokonać niedowierzanie, tkwiące w niej głęboko.

Zesmutniał tedy, bezradny.

— Dzisiaj położyłam się o siódmej, — rzekła, błyskając oczyma — czułam się niedobrze, zachoruję pewnie.

Krystjan spojrzał na nią z mimowolnem naleganiem i niepokojem.

Karen zamknęła oczy.

— Nie dręcz... nie dręcz... nie dręcz! — jęknęła.

Zerwał się, przerażony:

— Czyż cię dręczę?

Przebacz, idę już.

— Zostań!

Oparła policzek na złożonych dłoniach i podciągnęła wyżej pod kołdrą kolana.

Biła od niej fala ostra, ale nie odpychająca.

Jęła opowiadać, patrząc przed siebie.

Stało się tosamo co zawsze, dziewczęta mówią co innego, kłamią poprostu, wymyślają nie istniejące romansy.

O, nie zawsze tosamo od A do Z... straszliwie tosamo.

Prosiła, by został.

Jeśli już tak koniecznie chce, opowie wszystko.

Ale nie pamięta początku...

Coprawda niema w tem początku, podobnie jak i romansu.

— Czyż nie miałaś innego wyjścia po śmierci Larsena? — zapytał, siadając z powrotem.

— Czyż nie znalazł się nikt pośród jego kolegów i krewnych, któryby się tobą zajął?

Zaśmiała się urągliwie:

— Co?

Pleciesz głupstwa!

Koledzy jego nie znali mnie prawie.

Na pogrzeb przybył brat, taki sobie uczciwy pan ze złotym łańcuszkiem na kamizelce, dający dwadzieścia fenigów napiwku i nie chciał wogóle patrzeć na mnie.

Byłam w obczyźnie, nie znałam języka, a cały mój majątek wynosił trzydzieści franków.

Z tem rozpoczęłam.

Skąd wziąć roboty i co wogóle robić?

Wszakże nic uczyłam się niczego!

Iść do służby?

Czyścić trzewiki i szorować podłogi?

Dziękuję, zaznałam czegoś lepszego.

Zresztą wszystko mi teraz było obojętne.

Zostałam w Akwisgranie kelnerką.

Ładne zajęcie.

Nie sposób dać o tem pojęcia.

Ileż się nachodzić musi jedna para nóg, ile nasłuchać nikczemności jedna para uszu?

Żarcie z odpadków, barłóg psi, ciągłe podejrzenia... można się wściec.

Poszłam do domu publicznego, po czterech miesiącach do innego.

Miałam długi.

Sama nie wiem, jak się to stało.

Życie, mieszkanie, odzież, wszystko liczy się potrójnie, trzeba płacić za każde kichnięcie.

Człowiek pragnie uciekać, zanim stanie się coś strasznego.

Przychodzi laki panek, pyszałek, rzuca złotówkami, wydobywa z toni, idziesz z nim.

Trzeciego dnia katastrofa.

Pukanie.

Co takiego?

Policja...

Biorą panka, a ty z wielkim jeno trudem zdołasz ujść cało.

Cóż dalej?

Szukasz dachu nad głową, łóżka, cieplej strawy i czegoś do picia.

Jest się napiętnowaną, nikt ci nie dowierza, coś popycha z tyłu, coś ciągnie z przodu i tak, niepostrzeżenie znalazłeś się człowieku na dnie.

Owinięta szczelniej kołdrą ciągnęła po chwili dalej ponuro:

— Tak się to mówi... na dnie.

Ale nie koniec na tem, pod dnem jednem jest drugie, trzecie, a trudno nawet wypowiedzieć, jak to wygląda, trudno sobie wyobrazić, czy zapamiętać.

Mieszkasz w norze, trzy razy droższej, niżby wypadało, jesteś własnością wszystkich i każdy cię brać może.

Zresztą obojętne, salon, czy taka nora.

Za każdem otwarciem drzwi dreszcz cię przenika.

Legniesz w końcu spoczywać.

Cóż z lego?

Wszakże jutro tosamo.

Brudne, cuchnące kawiarnie, tesame ciągle twarze, tasama hałastra.

A ulica, tak zwany rejon.

Ciągłe i zawsze nocą.

Znasz każde okno, każdą rynnę, latarnię.

Gapisz się, kręcisz, wyszczerzasz zęby i wykrzywiasz się.

Chodzisz, .stajesz i zerkasz na policjanta.

Rzucasz się na każdego mężczyznę, bez względu czy ma schodzone obcasy, czy paraduje we futrze, obiecując mu raj na ziemi.

Jeśli cię minie i zostawi, radabyś mu wydrapać oczy, jeśli weźmie, masz ochotę napluć mu w twarz.

To jest właśnie rzecz główna.

Każdy ma swe utrapienia, ale to, czego się doznaje od ludzi... ach, mówię ci!

Te ostatnie słowa wykrzyknęła tak przeraźliwie, że zatętniły rozpaczniej jeszcze, niż owo, tragiczne: „Potem“.

Krystjan wyprostował się i wbił spojrzenie ponad lampą, w jeden punkt ściany.

Karen mówiła dalej, zwrócona ku podłodze:

— Stręczycielka oszukuje i okrada na wszystkie strony.

Gospodarz napotkany za dnia robi minę, jakby chciał dać kopniaka, a skrada się cichaczem do drzwi o zmierzchu.

Kupiec sprzedaje towar z łaski, za drogie pieniądze.

Policjant o byle co robi awanturę, dybiąc na to, by mu wetknąć talara.

Knajpiarz kredytujący dręczy, gdy niema pieniędzy, a naciąga, gdy je zwietrzy w kieszeni.

O kochanku nie mówię nawet, jest konieczny i gdy jeden idzie do ula, trzeba brać drugiego.

Żaden nie był gorszy chyba, niż Karolek Wyrwidąb.

Ale najokropniejszą męką jest sam interes, sami klijenci.

Pankowie i prostacy, młodzi i starzy, skąpi i hojni, wszystko to ścierwo na śmietniku.

Przekonać się można co znaczy obłuda i łajdactwo, widać brudne dusze, pełne strachu, kłamstwa, chciwości i prostactwa.

Nie wstydzą się tu, bo to nie potrzebne już i wyłazi z nich świństwo wszelakie.

Widzisz przed sobą człowieka bez czci i wiary i poznajesz marne, a ohydne cielsko.

Ot poprostu, wyżłop całą kałużę, a przekonasz się, jak to smakuje.

Jeden katuje ciężarną żonę swoją, drugi głodzi dzieci, inni, to zapity student, wyrzucony oficer, bojaźlwy[1] klecha, czy mieszczuch opasły, a cała ta hołota, razem wzięła, to tylko marne, ohydne cielsko.

Zaśmiała się boleśnie, urągliwie i mówiła dalej:

— Karolka Wyrwidęba poznałam po wyjściu ze szpitala.

Nie miałam wówczas nikogo.

Przedtem odsiedziałam trzy tygodnie więzienia z powodu tego, przeklętego sierżanta Maksa.

Pewnego wieczora zjawił się w kawiarni „Pod Słowikiem“ jakiś młodzik, student jakoby i stawiał moc szampana.

Mnie sobie właśnie upatrzył, a niebieskie banknoty latały w powietrzu.

Odrazu wiedziałam, że to sprawa niewyraźna.

Karolek wziął go na bok i wyklarował, że te pieniądze skraść musiał ojcu.

Przyznał się.

Karolek nie popuścił i razem z Waldemarasem Obszarpańcem przyrzekli, że go zaprowadzą do palarni opjum, gdzie jest raj ziemski.

W nocy, u mnie zaczął ten żółtodziób skowyczeć i płakać okropnie.

Żal mi się go zrobiło, toteż ostrzegłam coprawda szorstko, że wszystko będzie miało zły koniec.

Dobył z kieszeni pieniądze.

W życiu nie widziałam tylu banknotów razem.

Były kradzione, ja zaś radziłam, by je zwrócił.

Jął błagać, bym wzięła i kupiła sobie coś, albo zużyła wedle woli.

Drżałam na całem ciele, a ten nieszczęśnik padł na kolana, nie przestając błagać.

Nagle wszedł Karolek.

Skrył się gdzieś w pobliżu, o czem nie miałam pojęcia.

Młodzik atoli posiniał, będąc pewnym, że to ja właśnie ukryłam go.

Na szczęście trzasnął mnie w skroń, tak że wszystko przed oczyma wydało mi się krwawą łuną, potem zaś jeszcze kopnął silnie.

Padłam na ziemię w drugim końcu pokoju, wstać nie mogąc.

Biedny młodzik wiedział teraz, że jestem niewinna.

Adalberta, tak zwał się ów młodzik, ucapił Karolek za kark i poszli obaj.

Adalbert nie stawił wcale oporu.

Nie przyszedł nazajutrz, nie było go w dniu trzecim ni czwartym, wogóle znikł raz na zawsze.

Zapytałam Karolka co z nim zrobił, on zaś powiedział, że go zaprowadził na okręt, odchodzący do Ameryki.

Domyśliłam się wszystkiego i jęłam znowu pytać, ale Karolek oświadczył, że jeśli nie będę milczeć, zabije mnie poprosili i koniec.

Milczałam tedy.

Możliwe jest, że Adalbert pojechał... całkiem możliwe.

Nie słyszałam już o nim potem i prawdę mówiąc, nie bardzo mnie to obeszło.

Każdego dnia trzeba walczyć o własną skórę, a zawsze było taksamo i taksamo...

Usiadła w łóżku, chwyciła silnie ramię Krystjana.

Oczy rozbłysłe wbiła weń i syknęła przez zaciśnięte zęby:

— Ale wówczas nie wiedziałam tego wszystkiego tak jasno.

Dopóki się w tem tkwi, człowiek nie wie, co to jest i że nie można tak żyć.

Nie chce się dopuścić myśli, że człowiek jest potępiony, siedemkroć potępiony!

Pocóż mnie zabrałeś?

Czemu tak się stać musiało?

Krystjan nie rzeki słowa.

Słyszał jakiś dziwny świst powietrza.

Po chwili puściła go, a raczej odepchnęła, tak że wstał, ona zaś opadła na poduszki.

Krystjan myślał:

— Wszystko nadaremne!

Przygnębienie jego poszło w rozpacz.

Nadaremnie... szedł świst przez powietrze... nadaremnie, nadaremnie!

Nagle rzekła Karen głosem czystym, jakiego u niej nie słyszał dotąd:

— Chcę mieć perły maiki twojej!

— Co? — zdziwił się, sądząc, że źle zrozumiał.

A Karen powtórzyła tonem zgoła dziecięcym:

— Chcę mieć perły matki twojej!

Bredziła, oczywiście i wiedziała dobrze, że bredzi.

Ani przez sekundę nie uważała za rzecz możliwą spełnienie tego pragnienia.

— Skądże ci to przyszło na myśl? — spytał szeptem, przystępując bliżej.

— Cóż to znaczy właściwie?

— Nigdy jeszcze nie pragnęłam tak czegoś! — powiedziała tymsamym, czystym głosem, leżąc nieruchomo.

— Radabym je przynajmniej zobaczyć.

Jak wygląda rzecz taka?

Chciałabym to wziąć w rękę.

Czy perły istnieją naprawdę?

Jeżdźże do niej i powiedz, że Karen chce obejrzeć te perły.

Może ci ich pożyczy? — zaśmiała się obłędnie.

— Może ci da na chwilę.

To możliwe! — wbiła w sufit oczy rozbłyśnione na nowo.

— Wówczas, sądzę, byłoby inaczej z nami!

— Skądże wiesz o perłach matki mojej? — spytał oszołomiony.

Wysunęła porywczo szufladę stolika nocnego i wzięła fotografję.

Krystjan sięgnął po nią gwałtownym ruchem, mimo że mu podawała wizerunek.

— Voss mi to podarował! — oświadczyła.

Krystjan spojrzał na fotografję i położył ją bez słowa.

— Tego właśnie chcę! — rzekła, a rysy jej przybrały wyraz obłędny dziecięcej, nieprzytomnej chciwości, przepojonej zuchwalstwem.

W rozbłysłych oczach był uśmiech, potem roześmiała się głośno.

— Tego tylko chcę!

Lizałabym to, ukryłabym we wnętrznościach, tak by nikt nie wiedział, ani widział.

O tak, chcę mieć perły matki twojej, na chwilę bodaj...

Nic nie mogło wstrząsnąć Krystjanem silniej nad ów obłędny bełkot, nad to nierozsądne, bezprzytomne żądanie.

Podszedł do okna, wyjrzał w ciemń i rzekł zwolna, z rozmysłem:

— Dobrze, będziesz je miała!

Karen nie dała odpowiedzi.

Leżąc wyciągnięta, zamknęła oczy.

Słów jego serjo nie wzięła wcale, a gdy wyszedł, jęła w milczeniu urągać mu i urągać sobie.

Nazajutrz rano pojechał Krystjan koleją podziemną na dworzec anhalcki i kupił bilet trzeciej klasy do Frankfurtu.

Trzymał w ręku małą torbę podróżną.

Przypisy


text:
Jacob i Wilhelm Grimm

Jednooczka, Dwuoczka, Trzyoczka

tłum.

Bolesław Londyński

Pewna kobieta miała trzy córki, najstarszą nazwano Jednooczką, bo miała tylko jedno oko pośrodku czoła, średnia była Dwuoczka, bo pod względem oczu nie różniła się od innych ludzi, najmłodszą zaś zwano Trzyoczką, bo pomiędzy parą oczu miała jeszcze trzecie oko na czole.

I dlatego właśnie, że Dwuoczka nie różniła się od innych ludzi, matka i obie siostry nie mogły jej znieść.

Poniewierały nią, dawały jej najgorszą odzież, głodziły, karmiąc ją ledwie resztkami własnego posiłku i dokuczały jej w ogóle, jak tylko mogły.

Miały one kozę, z którą Dwuoczka musiała chodzić na trawę co rano o głodzie, tak mało jej siostry jeść dawały.

I oto pewnego razu siadła sobie nad rowem i płacze tak rzewnie, że dwie strugi spływają jej z oczu.

Nagle staje przed nią jakaś kobieta.

— Co ci Dwuoczko, czego płaczesz? — zapytała.

— Jakże nie mam płakać?

Dlatego, że mam parę oczu, jak inni ludzie, siostry mszczą się na mnie, głodzą, zadają mi najcięższą robotę, w najgorsze suknie mnie ubierają, a dziś nie dały mi nic prawie do jedzenia, i aż mdleję z głodu.

A na to mądra kobieta rzecze:

— Nie płacz, Dwuoczko, dam ci radę, ażebyś nigdy głodną nie była.

Ile razy jeść ci się zechce, powiedz do swojej kozy:

— „Kózko, pójdź!

— Głód mój skróć” — to zaraz stanie przed tobą czysto nakryty stół, a na nim znajdziesz tyle smacznego posiłku, że możesz najeść się do syta.

Gdy się najesz, powiedz tylko:

— „Kózko, już!

— Stolik złóż!” — a stolik zniknie ci zaraz z oczu.

Co powiedziawszy, mądra kobieta odeszła.

Chcąc się przekonać, czy to prawda, Dwuoczka, że właśnie była bardzo głodna, rzekła do swojej kozy:

I w tej chwili widzi przed sobą stolik nakryty białym obrusem, na nim talerz, nóż, widelec, srebrna łyżka, a przed talerzem obfita i smaczna strawa.

Dwuoczka odmówiła krótką modlitwę i zabrała się do jedzenia.

Najadłszy się, idąc za radą mądrej kobiety, rzecze do kózki:

— „O, to mi się podoba!” — pomyślała sobie wesoło dziewczyna.

Wieczorem, wróciwszy do domu, zastała malutką miskę z lichą strawą, pozostawioną jej przez siostry, ale nie dotknęła jej nawet.

Nazajutrz poszła z kozą, również wzgardziwszy strawą domową.

Z początku nie zwrócono na to uwagi, ale gdy się to powtarzało coraz częściej, siostry zaczęły podejrzewać Dwuoczkę, że musi gdzieś dostawać posiłek, bo przecież wyżyć by inaczej nie mogła.

I uradziły, że nazajutrz pójdzie z nią na łąkę Jednooczka, ażeby wyśledzić, czym się też ona karmi i kto jej pomaga.

Tak się też stało.

Zaledwie Dwuoczka wybrała się z kózką w drogę, zbliża się do niej Jednooczka i rzecze:

— Pójdę ja dziś z tobą, bo chcę się przekonać, czy koza dobrze jest pasiona i czy ma dosyć paszy.

Dwuoczka od razu domyśliła się, że tu o nią chodzi a nie o kozę, wprowadziła więc siostrę w wysoką trawę i rzecze:

— Siądźmy tu, Jednooczko, to ci coś zaśpiewam.

Jednooczka usiadła tym chętniej, że i długa droga i ciepłe słońce już ją zmęczyły, a Dwuoczka śpiewała:

„Piękna trawko, powiedz mi, czy już Jednooczka śpi?”

—

I oto Jednooczka zmrużyła swoje oko jedyne i zasnęła.

Co widząc, Dwuoczka rzecze co prędzej do kózki:

Na to zjawił się stolik z posiłkiem, dziewczę podjadło obficie i rzecze:

— „Kózko, już, Stolik złóż!”

W jednej chwili wszystko znikło bez śladu.

Wtedy Dwuoczka obudziła siostrę i rzecze:

— Jednooczko, miałaś pilnować kozy, a zasnęłaś.

Gdyby nie ja, to koza mogłaby latać po całym świecie.

Pójdź, wracajmy do domu.

Poszły do domu, gdzie Dwuoczka znów zostawiła strawę nietkniętą.

Postanowiono tedy, że na drugi dzień, pójdzie z nią Trzyoczka paść kozę.

I tak się stało.

Dwuoczka wprowadziła siostrę w trawę i zaczęła śpiewać, gdy już usiadły:

„Piękna trawko, powiedz mi, czy te już…”

Miała zaśpiewać: Trzyoczka śpi, ale pomyliła się i zaśpiewała:

„Piękna trawko, powiedz mi, czy też już Dwuoczka śpi?”

Skutkiem tej pomyłki, Trzyoczce zamknęła się para bocznych oczu, ale środkowe zostało otwarte, czego Dwuoczka nie spostrzegła.

Tym jednym okiem otwartym, siostra, podpatrzyła cały jej manewr z kózką i za powrotem do domu opowiedziała wszystko matce.

Matka zgniewała się okrutnie i niewiele myśląc, poderżnęła gardło biednej kózce, która padła bez życia.

Dla Dwuoczki nastały znowu ciężkie chwile, tym bardziej, że i siostry i matka mściły się na niej za stratę kozy.

Ale razu pewnego, gdy głodna i sponiewierana siadła nad drogą, zalewając się łzami, staje przed nią owa mądra kobieta i pyta:

— Czego płaczesz Dwuoczko?

— Jakże nie mam płakać — odpowie dziewczę — kiedy matka zarżnęła kozę, która mnie zawsze na wezwanie karmiła i teraz znowu muszę głód znosić i poniewierkę.

— Nie martw się, Dwuoczko, dam ci dobrą radę — odrzekła mądra kobieta.

Poproś sióstr, ażeby z zabitej kozy dały ci same wnętrzności, nic więcej!

Gdy je otrzymasz, zakop je w ziemi przed samym progiem mieszkania waszego, a to ci szczęście przyniesie.

Mądra kobieta zamilkła a Dwuoczka idzie do domu i prosi siostry:

— Kochane siostrzyczki, dajcie mi choć część naszej kozy, dajcie mi choćby same jelita, same wnętrzności, ja się i tym zadowolę.

Siostry roześmiały się i rzekły:

— Jeśli o wnętrzności chodzi, to weź je sobie!

Dwuoczka zabrała wnętrzności kozy i wieczorem z całą ostrożnością, nie spostrzeżona przez nikogo, zakopała je w ziemi przed progiem mieszkania.

Nazajutrz, gdy wszyscy wstali, patrzą, a przed domem stoi prześliczne, rozłożyste drzewo o srebrnych liściach i złotych jabłkach.

Tak pięknego drzewa nikt chyba nie miał na całym świecie!

Ale ani matka, ani siostry Dwuoczki nie wiedziały, skąd się to drzewo wzięło, ona jedna tylko była pewna, że to stało się skutkiem zakopania przez nią w ziemi wnętrzności kozy.

I rzecze matka do Jednookiej:

— Wleź no, moje dziecko, na drzewo i narwij nam tych złotych jabłek.

Jednooka spełniła rozkaz matki z wielką ochotą, gdy jednak dotknęła się którego jabłka, ono wraz z gałęzią cofało się w górę.

Próbowała je pochwycić na rozmaite sposoby, ale nadaremnie.

Nawet żadnej gałązki ułamać nie zdołała.

— Ach, trudno jej z tym jednym okiem! — rzekła matka.

Wejdźże ty, Trzyoczko, to narwiesz nam tego dobrego cały fartuszek.

Wlazła Trzyoczka na drzewo, ale i z nią powtórzyło się toż samo.

Ani jedno jabłuszko, ani jedna gałązka nie dały się ująć i dziewczyna po wielkich trudach, śladem siostry Jednookiej, zleźć musiała zawstydzona na ziemię.

W końcu sama stara wlazła na drzewo, ale i ona chwytała jabłka i gałęzie w ten sposób, że zawsze trafiała w próżnię.

Co widząc, Dwuoczka rzecze:

— Wejdę i ja także, może będę szczęśliwszą od was.

Siostry zaczęły wprawdzie urągać jej parze oczu, ale Dwuoczka szybko wdrapała się na drzewo, a złote jabłuszka wcale nie cofały się przed nią, owszem nazrywała ich pełen fartuszek.

Matka wzięła je od niej, ale zamiast podziękować, i ona i siostry jeszcze bardziej zaczęły dokuczać dziewczynie, że udało się jej to zrobić, czego one dokonać nie mogły.

Gdy pewnego razu stały wszystkie przed domem pod drzewem, nadjechał jakiś młody rycerz.

— Dwuoczko, jesteś tak brudna i obdarta, że schowaj się czym prędzej, bo byśmy się musiały wstydzić za ciebie.

Co mówiąc, narzuciły na nią pustą beczkę, która właśnie stała pod drzewem, a trochę zerwanych jabłek cisnęły także za nią.

Gdy się rycerz przybliżył, okazało się, że był to bardzo piękny mężczyzna, który jął się przyglądać drzewu o srebrnych liściach i złotych owocach z wielkim podziwem i zapytał:

— Do kogo należy to piękne drzewo?

Kto by mi dał jedną gałązkę z tego drzewa, temu dam w zamian to, czego sam zechce.

Na to oświadczyły siostry Jednooczka i Trzyoczka, że drzewo jest ich własnością i że chętnie ofiarują mu jedną gałązkę.

Daremnie jednak obie, wśród nadzwyczajnych wysiłków, starały się ułamać gałązkę lub zerwać jabłko z drzewa.

Rycerz więc rzecze:

— Rzecz dziwna, drzewo należy do was, a wy nie macie nad nim żadnej władzy?

Zaledwie powiedział te słowa, Dwuoczka wyrzuciła z beczki parę jabłuszek, które zatoczyły się do stóp rycerza.

Bo Dwuoczka rozgniewała się, że siostry podały jej drzewo za swoją własność.

Rycerz, spostrzegłszy jabłka, zdziwiony pyta, skąd się wzięły?

Jednooczka z Trzyoczką odparły na to, iż mają jeszcze jedną siostrę, ale nie mogą jej pokazać, bo ma tylko parę oczu, jak inni ludzie.

Ale rycerz zażądał koniecznie, ażeby mu ją pokazano i zawołał:

— Dwuoczko, pokaż się!

I Dwuoczka natychmiast wylazła z beczki.

Rycerza olśniła jej nadzwyczajna piękność i rzekł:

— Dwuoczko, ty niezawodnie będziesz mogła udzielić jedną gałązkę z tego drzewa?

— O tak! — odparła.

— Chętnie to uczynię, gdyż drzewo jest moją własnością.

Co powiedziawszy, wlazła na drzewo, złamała gałązkę pełną srebrnych liści i złotych jabłek, i podała ją rycerzowi.

— Cóż ja ci mam dać za to? — zapytał rycerz.

— Ach — odparła Dwuoczka, — głód i pragnienie mi dokucza, smutek i nędza mnie dręczą od świtu do późnej nocy, i gdybyś mnie wziął z sobą i stąd uwolnił, byłabym szczęśliwa!

Na to rycerz posadził ją na swoim koniu, zawiózł do siebie, tam dał jej piękne szaty, napoił, nakarmił, rozweselił, a że mu się ogromnie podobała, zaręczył się z nią i wkrótce potem wyprawił huczne wesele.

Gdy Dwuoczkę zabrał rycerz z sobą, obie siostry o mało się nie pochorowały z zazdrości, ale pocieszała je myśl, że mają przecież cudne drzewo, a chociaż nie mogą zrywać z niego owoców, to jednak każdy będzie przed niem stawał i sławę ich rozgłaszał po świecie.

— „Kto wie, gdzie dla nas pszenica kwitnie?” — mówiły sobie na pociechę.

Ale nazajutrz drzewo znikło, a z nim zniknęły nadzieje!

A gdy Dwuoczka wyjrzała przez okno swego pokoju, spostrzegła, ku wielkiej radości, że drzewo podążyło jej śladem i tuż przed jej oknem stoi.

Dwuoczka przez długie lata była szczęśliwą.

Pewnego razu przyszły do niej dwie ubogie kobiety z prośbą o wsparcie.

Dwuoczka przyjrzała im się z uwagą i poznała obie siostry: Jednooczkę i Trzyoczkę, które tak zbiedniały, że musiały chodzić od domu do domu i żebrać o jałmużnę.

Ale Dwuoczka przyjęła je z radością, wyświadczyła im dużo dobrego i tak dbała o nie, że z całego serca żałować poczęły, że tak źle obchodziły się z nią za młodu.

-----


text:
Casiri Michał, uczony orjentalista, zakonnik maronicki, ur. w Tripoli, w Syrji, 1710, przybył do Rzymu i tam wyświęcony 29 Września 1784.

R.

1748 udał się do Hiszpanji, wezwany do bibljoteki królewskiej w Madrycie, a potém w Eskurjalu; um.

w Madrycie 12 Marca 1791.

Najznakomitszą jego pracą jest Bibliotheca arabico hispana, Madryt 1760—1770, 2 t. in-f., obejmuje ona spis wszystkich rękopismów arabskich (z licznemi wypisami), jakie znajdują się w Eskurjalu.

Dzieło to nieodzowne dla każdego zajmującego się literaturą wschodnią.


text: Deresz, 1) wino cierpkie, kwaśne; 2) koń sierści białej pomiesz. z żótłą.


text:
damaszek, damaszkowy, adamaszek, damascenki (śliwy), demeszka, ‘szabla’, od nazwy miasta syryjskiego Damaszku (-ēnus końcówka dla oznaki miejsca, pochodzenia, jak nasze -ēn); e samogłoski tureckie.

Powszechnie europejskie, włos.

damasco; ad- z rodzajnikiem arabskim, w 16. wieku u nas jak i w łacinie średniowiecznej.


text:
222.

Bogu zdaj twej wiedzy pieczę.

Bowiem, jak w locie, ptak z nad niwy,

Ogląda wszelkie ziemskie dziwy;

Tak, z ciała duch twój gdy uciecze,

Dowiesz się wszystkiego, człecze —

Tylko nie bądź niecierpliwy.


text:
Stefan George

(Łaskawi jako książęta…)

tłum.

Stefan Napierski

Łaskawi jako książęta, jak oni, wzgardliwi,

I którzy światy dźwigamy z pordzewiałych zawiasów,

Czuwaćże mamy, schorzali, zgonu znużeniem szczęśliwi,

Z wiedzą, że brak najwyższego nam w zamęcie czasów —

Że, miłości przysięgli i wierni kapłani,

Poszukiwać musimy jej w ukrytym szlochu,

Oczami, które płomień wydrąża i rani —

A gdy wreszcie posiądziem skarb, strzeżony w lochu,

Iż on, ledwie uwieńczon, uczczony, zaznany,

Wyblakły i skruszony, już zmysłom ucieka…

A wszystkie bóstwa nasze — to cienie i piany!

Wiem: serce zamrzeć może, które krwią ocieka,

Gdy słów nie zazna, co je uciszą w rozpaczy:

Każdy obraz, budzący popłoch lub błaganie,

Przez was tylko jest wielki, przez was jeno znaczy…

Lustro bóstwa jest trwalsze niż strugi szlochanie.

-----


text:
Blount Karol, anglik.

Ojciec jego Henryk i brat starszy Tomasz słynęli z nauki; Karol także zdobył sobie sławę, ale smutną.

Ur.

1654, z natury uzdolniony, wszedł w szeregi niedowiarków i wrogów chrystjanizmu, którzy w owym czasie w Anglji szerzyli deizm (ob.).

W tym duchu wystąpił w dziele napisaném przeciwko nieśmiertelności duszy, De anima mundi, Londyn 1679, które biskup londyński potępił.

R.

1680 przełożył dwie pierwsze księgi Żywota Apolonjusza z Tyany (ob.), napisane przez Filostrata.

Książkę zniszczono, ale niektóre z niej ustępy przeszły do notat przy tłumaczeniu francuzkiém Filostrata przez Castilhona (Berlin 1774, 4 vol.).

W tym samym duchu napisał Wielką Djanę efezką (1680) i Wyrocznie rozumu (Londyn 1693), które to ostatnie dzieło ukazało się dopiero w parę miesięcy po jego śmierci.

Nie mogąc otrzymać pozwolenia na zaślubienie swojej bratowej, w której się kochał namiętnie, odebrał sobie życie wystrzałem z pistoletu 1693.

Więcej o nim szczegółów ob.

Biogr. univer.

de Michaud, t. IV p.

599.

(J. C.)

X. M-i.


text:
FILUŚ, MILUŚ I KIZIA

Poranek Filonka

Na baliku

Filuś tańczy

Grzeczny Mruczuś

Przygoda w kuchni

Kotek łakomy

Przy pracy

Karuzel

Pastereczka

Bijatyka

Miluś buty czyści

Powinszowanie Lizusia

Filuś-śmiałek

W ślepą babkę

Filonek mówi dzieciom „dobranoc”[1]

Poranek Filonka.

Przejdźcie góry, przejdźcie lasy,

Na calutkim Bożym świecie

Szcześliwszego pewno kotka,

Niż Filonek — nie znajdziecie.

Nasz Filonek, kotek bury,

Ma futerko w żółte łaty,

I jest sobie jedynaczkiem

U swej mamy i u taty.

W domku u nich często bieda:

Myszki bardzo pomądrzały!

Czasem tata nie ułowi

Ani jednej przez dzień cały.

Ale nigdy się nie smuci,

Choćby bieda nie wiem jaka...

Bo mu serce rozwesela

Widok syna jedynaka.

Ledwo ranek zorzą błyśnie,

Ledwo zejdzie jasność słonka,

Śpieszy mama, śpieszy tata,

Do syneczka, do Filonka.

Mama ślicznie przyśpiewuje,

Albo cudną prawi bajkę,

A zaś tata w kamizeli

Tańczy z synkiem, paląc fajkę.

Na baliku.

Byłem dzisiaj na baliku.

— Gdzie?

— Ot, powiem wam pocichu,

Że to balik był u kotków,

A odbywał się na strychu.

Każdy kotek przybył z damą,

W krawat cudnie przystrojony,

Damy także strojne, tylko...

Wyglądały im ogony.

Idą w taniec z tęgą miną,

Kołem para tuż przy parze,

A kulawy kot Pietraszek

Gra na starej im gitarze.

Tnie hołubce Dusiszczurek,

Z wdziękiem śliczna Kizia pląsa,

A Matysek przyśpiewuje

I pokręca sobie wąsa.

Idą polki i kadryle,

Idą walce i mazury,

Uciekają z piskiem w jamy

Wszystkie myszy, wszystkie szczury.

A co wrzasku, a co śmiechu,

Co wesela i ochoty!

Anibyście nie wierzyli,

Jak to ślicznie tańczą koty!

Filuś tańczy.

Raz Filonek wszedł do sali,

Skąd płynęły skoczne dźwięki;

Właśnie brały lekcje tańca

I panicze, i panienki.

Pierwszy Miluś, z białym gorsem,

Wdzięcznie ujął się pod boki,

I podniósłszy lewą nóżkę,

Śmiało daje sus szeroki.

Przy nim śliczna Kizia-Mizia,

W żółtej szarfie, w wielkiej kryzie,

I w sukience tańczy białej...

— Czy widzicie Kizię-Mizię?

Dalej Lizuś i Trojaczek,

Trzymając się za pazurki,

Naśladują żwawo skoki

Wesołego Łupiskórki.

Filuś tańczy razem z niemi,

Rad, aż śmieją mu się oczy;

Przy muzyce, przy wesołej,

Wiodą kotki tan ochoczy.

Grzeczny Mruczuś.

Spójrzcie, jaki Mruczuś grzeczny,

Chociaż jeszcze tak maleńki!

Jakto sobie ślicznie siedzi,

Wdziawszy kurtkę i spodeńki.

Tata musi łapać myszy,

Mama dość ma pracy w domu;

Ciągle bawić się z Mruczusiem,

Sami wiecie, niema komu.

Mruczuś, choć tak jeszcze mały,

Doskonale to rozumie;

Nie przykrzy się mamie, tacie,

Sam się bawi jako umie.

To z biczyka sobie trzaska,

To piłeczkę w górę rzuca,

To — wio!

woła, i na sznurku

Ciągnie raźno swego kuca.

Mama zajrzy raz i drugi,

Uśmiechnie się do syneczka,

I przyniesie na miseczce

To bułeczki, to znów mleczka...

Mruczuś wesół, rad zajada,

Nie krzywi się, nie narzeka...

Ejże, dzieci!

Czyżby kotek

Miał być mędrszy od człowieka?

Przygoda w kuchni.

Będą dzisiaj naleśniki!

Już kucharka cukier tłucze,

Mama poszła po rodzenki,

U śpiżarni wiszą klucze!

Tak od rana Filuś woła

Na Minetkę i Kasperka.

I wąsiki oblizuje...

I na komin chciwie zerka.

Filuś strasznie jest łakomy!

W całym domu wszyscy wiedzą,

Że z talerzy wylizuje,

Czego inni nie dojedzą.

Pfe!

Jak brzydko!

Aż niemiło

Mówić mi o takim kocie!

Wolałbym sam myszy łapać,

Albo siedzieć gdzie na płocie.

Co się mama nie nagniewa,

Nie naprosi, nie nasarka...

Ledwo skończy, aż mój Filuś

Smyk do kuchni i do garnka.

Wtem raz wbiega: coś się skwarzy...

Pęchu, węchu — to słoninka!

Miluś woła towarzyszy,

Do pyszczka mu idzie ślinka.

Jak nie chwyci łapką całą,

Jak nie wrzaśnie wniebogłosy:

— Aj!...

Aj!...

Aj!...

Aj!... kotki za nim,

Bo wetknęły także nosy.

Zobaczyła to kucharka...

Jak nie krzyknie na nich zgóry:

— A łasuchy!

A niecnoty!

A marsz z kuchni w mysie dziury!

Byłoż bólu!

byłoż pisku

Byłaż potem wstydu siła...

A w dodatku, i kucharka

Coś na drogę przyłożyła...

Kotek łakomy.

Nigdy z tego niema zysku,

Gdy kto macza nos w półmisku,

Bo i pod stół czasem spadnie,

I łakomym być — nieładnie!

Raz w niedzielę, jak należy,

Rozłożono obrus świeży.

Obiad gotów, więc za stołem

Posiadały kotki kołem.

Już przed każdym talerz stoi,

Już Minetka chlebek kroi,

Już i pani gospodyni

Chce nalewać zupę z dyni.

Tylko jeden kot Matysek

Wciąż pogląda na półmisek;

Jakiś miły zapach czuje

I wąsiki oblizuje.

Kot Matysek z tego głośny,

Bo łakomiec jest nieznośny,

Więc też pani gospodyni

Taką nań zasadzkę czyni.

Przed talerzem nieboraka

Żywiutkiego stawia raka

Pod serwetą na półmisku.

— Na bok z noskiem, mój Matysku!

A Matysek ślinkę łyka,

Do półmiska się przymyka.

Myśli sobie: — Przedni sosek:

Muszę w nim umaczać nosek!

—

Obejrzał się dookoła:

— Jedzą; nikt nie patrzy zgoła.

Więc myk z noskiem do serwety,

A rak — cap go!

Gwałtu rety!

Gwałtu rety!

— Kot nasz wrzeszczy,

A tu rak nie puszcza kleszczy!

Kot się rzuca, kot się zżyma,

A tu rak go za nos trzyma.

Próżno łapką go odpycha,

Miauczy, parska, pluje, kicha,

Aż i z bólu i z tej trwogi

Pod stołowe upadł nogi.

A dokoła śmiech wybucha.

Takto, kiedy kot nie słucha!

Mój Matysku, niema zysku,

Ten, kto macza nos w półmisku!

Przy pracy.

GŁOS.

Każda się opłaca,

Nawet kotków praca.

CHÓR.

Hej, dalej, koteczki,

Bierzcie koneweczki!

Będziem nosić wodę

Z naszej modrej rzeczki.

GŁOS.

Żaden trud nie marny,

Mój ty kotku czarny!

CHÓR.

Będziemy podlewać

W ogródku grządeczki.

GŁOS.

Każdy jako może,

Niech w pracy pomoże!

CHÓR.

Zieleni się grządka,

Będziem mieć kwiateczki!

Karuzel.

Nasz Matysek kot wesoły,

Hej, ha, hej!

Poszedł sobie z przyjacioły,

Hej, ha, hej!

Poszedł sobie na zabawkę,

Na karuzel, na huśtawkę,

Hej!

Gra muzyka, trzeszczą sznury,

Hej, ha, hej!

Uciekają myszy, szczury,

Hej, ha, hej!

Posiadały kotki rzędem,

Zadziwione takim pędem,

Hej!

Aż tu idzie pies kulawy,

Hej, ha, hej!

— Przyjmijcież mnie do zabawy!

Hej, ha, hej!

Aż tu idzie trzeci, czwarty,

Mopsy, kundle, wyżły, charty,

Hej!

— Naprzykrzyły się nam kłótnie,

Hej, ha, hej!

— Niech muzyka żwawo utnie!

Hej, ha, hej!

— Dalej, razem siadać proszę,

Zapłacicie po trzy grosze,

Hej!

Jak się zbierze cały złoty,

Hej, ha, hej!

Pohulają sobie koty,

Hej, ha, hej!

Co zostanie, to gromada

Na tabaczkę da dla dziada,

Hej!

Pastereczka.

Grzeczna panna, Kizia-Mizia,

Strój pasterski wdziała na się,

I usiadłszy na murawie,

Tekturowe owce pasie.

Słonko świeci na błękicie,

W młodym gaju szumią drzewa,

Kizia-Mizia patrzy w niebo,

I piosenki sobie śpiewa:

— „Miau!

Miau!...

Owieczki moje,

Miau!

Miau!...

Wilczków się nie boję,

Miau!

Miau!...

Wilczki w boru siedzą,

Miau!

Miau!...

Owiec mi nie zjedzą.

Bijatyka.

Miluś buty czyści.

GŁOS.

Gdzie te nóżki chodziły,

Co te butki zrosiły?

CHÓR.

A mój miły panie,

Chodziły po łanie.

A na łanie stoi rosa

W majowe zaranie!

GŁOS.

Chodziły po łące,

Goniły zające,

A na łące trawka młoda,

I kwiatki pachnące!

GŁOS.

Chodziły na pole,

Na tę czarną rolę,

Deptały tam krasne maczki

I modre kąkole!

Powinszowanie Lizusia.

Droga Mamo!

Już za tydzień

Będą Twoje imieniny.

Życzę, żebyś zawsze miała

Dużo myszek i słoniny.

Przyjmij, Mamo, te życzenia

Od Lizusia, Twego synka,

Który chciałby się dowiedzieć,

Jak smakuje Ci słoninka?...

Droga Mamo!

najserdeczniej

Całuję Twe cztery łapki,

A pamiętaj o Lizusiu,

I przyślij mu choć ochłapki!

Jaki głód jest na tej stancji,

Tego nawet nie opiszę;

Droga Mamo, na pociechę,

Przyślij mi choć udko mysze!

Ach, tak mi zapachniał nagle

Przewyborny ten traktament,

Żem podskoczył, stół potrącił...

Wszystek rozlał się atrament.

Wbiega Kizia, wala łapki,

Opiera je na papierze...

Mamo droga, wybacz plamy,

Bo Cię zawsze kocham szczerze.

Filuś-śmiałek.

Już dawno mówią o tem:

Żyją z sobą, jak pies z kotem.

Ale Filuś nie dowierzał,

I przymierzał.

Skoro tylko psa gdzie zoczy,

To podejdzie, to uskoczy,

Ale z drogi mu nie schodzi

Pan dobrodziej!

Jeden, drugi, kundys krzepki,

Ani dbał o te zaczepki;

Psu nie honor bić się z kotem,

— Co mu po tem?

Przestrzegały inne koty:

Porzuć, Filuś, swoje psoty,

Bo się kiedy tak zahaczysz,

Że... zobaczysz!

Ale Filuś, harda sztuka,

Z psami wciąż zaczepki szuka,

I po nosie — trzep ich z boku...

Psy... już w skoku!

Już dobrały się do skóry...

— Aj aj! — wrzeszczy Filuś — gbury!

Toż od takiej znajomości

Bolą kości!...

A psy na to: — To nauka!

Znajdzie guza, kto go szuka...

A za taką awanturę

Biorą w skórę!

W ślepą babkę.

CHÓR KOTKÓW.

A gońże nas, babko, a gońże nas wkoło,

Hej!

kotki, po pracy bawmy się wesoło!

MILUŚ.

Powiedzże nam, babko,

Z jakiego ty kraju,

Czy od Wisły modrej,

Czyli od Dunaju?

CHÓR KOTKÓW.

A ta ślepa babka, stara już nieboże,

Ani jednej myszki ułowić nie może!

MILUŚ.

Powiedz-że nam, babko,

Gdzieś ty wędrowała?...

Czy nie od Karpatów,

Gdzie Wisełka biała?

A gońże nas raźno!

a gońże nas wkoło!

Hej, kotki, po pracy bawmy się wesoło!

Czyś ty od Karpatów,

Czyli od Dunaju,

Witajże nam, babko,

W tym ojczystym kraju!

MILUŚ.

Z jakiej ty granicy,

Czyli od Krakowa,

Czy też od Kruszwicy?

Filonek mówi dzieciom „dobranoc”.

Dobranoc, dziateczki!

Już idę spać,

Bo jutro do pracy znów trzeba wstać;

Do jutra, do rana, już żegnam was,

Dobranoc, dziecinki, czas spocząć, czas!

Gdy wszystko odetchnie już błogim snem,

Ja siądę podumać w gniazdeczku mem,

A gwiazdka, co z nieba na ziemię lśni,

To o was, dziateczki, opowie mi.

I złotem swem okiem obejmie wraz

I kotka w książeczce i dziatki, was!

Bo wszystko twór Boży — i kotek, i kwiat,

I dziecię, i ptaszek — i cały ten świat!

A skoro już pierzchnie tej nocy cień

I znowu słoneczny zabłyśnie dzień,

Z Kiziunią, Milusiem, co siedzą tam,

Dzieńdobry znów powiem, dzieńdobry wam!

Kto dobrze tym kartkom przypatrzył się,

Ten więcej niż wczoraj, dziś pewno wie;

Z obrazków i z piosnek, ze słów i z farb

W serduszku i główce ma nowy skarb.

Przypisy

↑ Spisy treści dodane przez zespół Wikiźródeł.


corpora: sejm

text:
Druk nr 321

Warszawa, 29 marca 2012 r.

SEJM

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 29 marca 2012 r.

1)

) w art. 32 uchyla się ust. 3–5 i 7.

UZASADNIENIE

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 października 2010 r. (sygn. akt P 37/09)

stwierdzającego, że art. 32 ust. 4, 5, 6 i 8 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie

wyroku – 29 października 2010 r.), a jego pełny tekst, wraz uzasadnieniem: OTK ZU

z 2010 r.

Nr 8A, poz. 79.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

Przepisy te regulują postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na

odmowę udostępnienia przez IPN do wglądu dokumentów znajdujących się w zasobach IPN.

Dotyczą one postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz sądem

kasacyjnym.

Przepisy te przewidują, że:

„4.

Sąd administracyjny rozpoznaje skargę na posiedzeniu niejawnym.”,

przed sądami administracyjnymi nie stosuje się.” (art. 106 § 2: „Po złożeniu sprawozdania,

2

Instytutu Pamięci.

Skarżącemu doręcza się odpis wyroku.”,

„8.

Do skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio ust. 4–6.”.

Odnośnie do wszystkich ustępów, a w szczególności ust. 4, TK zwrócił uwagę, że

ustawa o IPN, w art. 39, przewiduje możliwość ograniczenia dostępu do niektórych

dokumentów pod warunkiem, że zostały one wyodrębnione, a dostęp do nich mogą mieć

tylko osoby wyznaczone.

Wyodrębnione dokumenty stanowią zbiór tajny, przechowywane są

w archiwum IPN i podlegają szczególnej ochronie.

Ograniczenie nałożone na dostęp do tak

zastrzeżonych zbiorów podyktowane być musi bezpieczeństwem państwa.

W pozostałym

zakresie ustawa o IPN, w art. 36, zapewnia dostęp do dokumentów zgromadzonych przez

materiału prasowego.

Jeżeli żaden z dokumentów czy zbiorów danych nie ma charakteru

tajnego i może być udostępniany innym osobom niż wnioskodawca zainteresowany wglądem

do kopii dokumentów go dotyczących, to trudno jest wskazać, jaka wartość lub jakie dobra

mają być chronione poprzez ograniczenie jawności postępowania, jawnego rozpoznania

sprawy.

Dlatego też, TK nie znalazł uzasadnienia funkcjonowania w porządku prawnym

regulacji ograniczającej prawo do rozpoznania sprawy w postępowaniu jawnym, tym bardziej

że ograniczenie to jest nieproporcjonalne w stosunku do wartości, jakie mają być chronione.

Jednocześnie TK zwrócił uwagę, że „jednym z elementów prawa do sądu i

sprawiedliwości proceduralnej wyznaczającej granice swobody regulacyjnej prawodawcy jest

uprawnienie strony do bycia wysłuchanym i przedstawienia swojego stanowiska.

Uprawnienie to rozciąga się na skuteczność ochrony praw w postępowaniu sądowym i

pozwala na utrzymanie zasady kontradyktoryjności”.

Przepis art. 32 ust. 5 ustawy o IPN jest konsekwencją uregulowania zawartego w art.

32 ust. 4 – wyłączającego jawność postępowania.

Skoro jednak TK nie znalazł podstaw do

uznania tego wyłączenia za konstytucyjnie dopuszczalne, to konsekwentnie nie znalazł

również podstaw do uznania za zgodne z konstytucyjnie gwarantowanym prawem do sądu

ograniczenia wynikającego z ust. 5, tym bardziej że ograniczenie to nie znajduje oparcia w

art. 31 ust. 3 Konstytucji, nie jest bowiem możliwe ustalenie, jakie dobro ma być chronione

wprowadzonym ograniczeniem.

Odnośnie do art. 32 ust. 6 TK zauważył, że jedynym uprawnionym do otrzymania

uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego jest Prezes IPN.

Skarżący,

3

niezależnie od wyniku sprawy, nigdy nie ma możliwości uzyskania wyroku wraz z

uzasadnieniem, tym bardziej że WSA zobligowany jest do sporządzenia uzasadnienia jedynie

w sytuacji uwzględnienia skargi.

Nieuwzględnienie skargi znosi obowiązek sporządzenia

uzasadnienia wyroku.

Tymczasem – zdaniem TK – z samej sentencji wyroku strony

postępowania dowiedzą się tylko o uwzględnieniu lub oddaleniu skargi, nie poznają

natomiast podstawy prawnej i faktycznej takiego rozstrzygnięcia.

Nie poznają motywów,

jakimi kierował się WSA, podejmując określony kierunek rozstrzygnięcia.

Nie będą

wiedziały, w jakim stopniu zarzuty podniesione w skardze do WSA przez stronę, niebędącą

Prezesem IPN, były zasadne, a w jakim chybione.

Uzasadnienie wyroku sądu stanowi dla

skarżącego jedyne źródło informacji co do motywów, prawnych, i faktycznych, które

przesądziły o przyjęciu przez sąd określonego rozstrzygnięcia.

Z drugiej strony uzasadnienie

jako element, który musi towarzyszyć rozstrzygnięciu sądowemu, uznawane jest za

konieczny składnik w świetle prawa do odwołania oraz kasacyjnego modelu postępowania

przed sądem drugiej instancji.

Bardzo trudno sformułować skargę do sądu drugiej instancji

nie znając motywów wyroku sądu pierwszej instancji.

Ponadto, uzasadnienie sądowe pełni

kilka funkcji: wymusza samokontrolę sądu, dokumentuje argumenty przemawiające za

przyjętym rozstrzygnięciem, jest podstawą kontroli przez organy wyższych instancji, służy

indywidualnej akceptacji orzeczenia, umacnia poczucie zaufania do wymiaru

sprawiedliwości, wzmacnia bezpieczeństwo prawne.

Sprawiedliwość proceduralna nakazuje obowiązek wprowadzania takich

mechanizmów postępowania, które zapewniałyby przejrzystość postępowania.

W kontekście

rozpoznawanej sprawy instrumentem takim pozostaje obowiązek uzasadnienia wyroku, co

Wprowadzone w art. 32 ust. 6 ustawy o IPN ograniczenie, w zakresie, w jakim nie służy

realizacji ustawy lustracyjnej, nie jest niezbędne dla realizacji którejkolwiek z wartości

wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Ponadto, przepis art. 32 ust. 6 jest niezgodny z

Z podobnych powodów za niezgodny z Konstytucją został uznany art. 32 ust. 8

nakazujący odpowiednio stosować zakwestionowane przepisy do postępowania przed NSA.

4

uchyleniu w art. 32 zakwestionowanych ustępów.

Należy tylko zwrócić uwagę, że jedna z

nowelizacji ustawy, która miała miejsce już po zaskarżeniu tych norm, a jeszcze przed

wydaniem wyroku TK nadała przepisom wyrażającym owe normy nową numerację (ustawa z

dnia 18 marca 2010 r.).

Stąd, w konsekwencji proponuje się uchylenie w art. 32 ustępów 3, 4

i 5.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wspomniana nowelizacja, zmieniając numer

ustępu o treści „Do skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio ust. 4–6.”, z 8 na 7, nie

wprowadziła stosowanych zmian w samym ustępie, a ściślej w odesłaniu, które powinno

obecnie brzmieć „…stosuje się odpowiednio ust. 3–5”.

Przyczyną tego błędu jest

prawdopodobnie pośpieszne uchwalenie poprawki zgłoszonej w trakcie drugiego czytania w

Sejmie (druk 2847-A, poprawka nr 7).

Nie mogło być bowiem celem ustawodawcy odesłanie

do obecnego ust. 6, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie może przesyłać akt do IPN,

skoro przekazuje sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, celem ponownego

rozpoznania.

W konsekwencji proponuje się, zamiast pozostawienia w odesłaniu samego

ust. 6, uchylenie całego ust. 7.

4.

Konsultacje

Opinie w sprawie projektu przedstawili: Minister Sprawiedliwości, Przewodniczący

Krajowej Rady Sądownictwa, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokuratoria

Generalna Skarbu Państwa, Krajowa Rada Prokuratury oraz w trakcie pierwszego czytania

Zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Wszyscy poparli projekt.

sporządzenia lub wydrukowania dodatkowego egzemplarza uzasadnienia dla strony.

Warszawa, 11 kwietnia 2012 r.

BAS-WAPEiM-882/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Ścigania Zbrodni o przeciwko Narodowi Polskiemu (przedstawiciel

wnioskodawcy: senator Bohdan Paszkowski)

Projekt ustawy zakłada uchylenie art. 32 ust. 3 – 5 i 7 ustawy z dnia 18

2010 r. (sygn. akt P 37/09, Dz. U. z 2010 r.

Nr 201, poz. 1335) orzekł o

niezgodności art. 32 ust. 4 – 6 i 8 tej ustawy z artykułami: 78, 31 ust. 3, 32 ust. 1

oraz 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Zakwestionowane przez TK przepisy przewidują

rozpatrywanie na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej oraz skargi na

decyzję Prezesa IPN utrzymującą w mocy decyzję administracyjną odmawiającą

udostępnienia dokumentów.

TK orzekł, że w omawianym przypadku

postępowaniu jawnym nie znajduje uzasadnienia.

Proponowane uchylenie

przepisów ustawy o IPN ma stanowić wykonanie obowiązku dostosowania

2

jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Warszawa, 11 kwietnia 2012 r.

BAS-WAPEiM-883/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

Projekt ustawy o zmianie ustawy – o Instytucie Pamięci Narodowej