corpora: wikisources-pl

text:
Bułany.

Po tatarsku łoś zowie się bułan, stąd i konia maści płowej czyli łosiej zwali Polacy bułanym, bułankiem.

Maść ta była w Polsce lubianą równie jak siwa i kara czyli wrona, to też w pieśniach i poezyi polskiej jest naprzemian mowa o konikach siwych, wronych, wreszcie bułankach.


corpora: openbooks

text:
Stefan Witwicki

Jeszcze Polska nie zginęła…

Mazurek

Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy.

Со nam оbса moc wydarła, mocą odbierzemy.

Co wszczęła rozpacz, tо dokona męstwo.

Marsz, marsz Dąbrowski, Bóg nam da zwycięstwo!

Ojczyzna z grobu wstająca, woła do swych dzieci:

Kto mój syn, kto prawy Polak, niech dо boju leci!

O matko nasza!

О Ojczyzno święta!

My twoje dzieci, my skruszym twe pęta.

Za wolność i kraj rodzinny, spieszmy dо oręża!

Wszak bracia!

nigdy liczba, lecz męstwo zwycięża.

Honor i chwała są po naszej stronie,

Słodko jest zginąć w Ojczyzny obronie!

Ziemio naszych pradziadów, ziemio krwią ich zlana!

Jużeś nasza, już obcego mieć nie będziesz pana.

Pod świętym znakiem Orła i Pogoni!

Przy odwadze niebezpieczeństw żadnych się nie straszym;

Ufność w wodzu, jedność, zgoda, będzie hasłem naszym!

-----

Tekst opracowany na podstawie: Śpiewnik polski, Tom I, wyd.

Księgarnia Polska, Lwów 1878


corpora: sejm

text:
Druk nr 429

Warszawa, 1 marca 2012 r.

SEJM

akcyzowym.

Ustawa

Art. 1

1) w art. 89 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.

Sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze

obowiązany do uzyskania od nabywcy kopii zaświadczenia wydanego przez

Naczelnika urzędu celnego, uprawniającego do nabycia wyrobów akcyzowych

z obniżoną stawką akcyzy określoną w ust. 1 pkt. 9, 10 i 15”;

2) w art. 89 uchyla się ustęp 6, 7, 8, 8a, 9, 10;

3) w art. 89 ust. 14 otrzymuje brzmienie:

sporządza i przekazuje do właściwego naczelnika urzędu celnego,

sprzedaży, miesięczne zestawienie transakcji sprzedaży tych wyrobów

akcyzowych.

2) Zestawienie transakcji określone w pkt 1 zawiera:

b) datę sprzedaży,

c) rodzaj i ilość sprzedanych wyrobów akcyzowych.

3) Do zestawienia sprzedaży, sprzedawca załącza przedłożone przy zakupie

kopie zaświadczeń nabywców uprawniających ich do nabywania wyrobów

4) Sprzedawca zobowiązany jest przechowywać kopie uzyskanych przez

nabywców zaświadczeń oraz kopie zestawień transakcji sprzedaży przez okres

4) w art. 89 uchyla się ustęp 15;

5) w art. 89 ust. 16 otrzymuje brzmienie:

„16.

W razie nieprzedstawienia sprzedawcy przez nabywcę wyrobów

w art. 89 ust. 5, sprzedawca stosuje stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1.”;

6) dodaje się art. 89a o następującej treści:

pkt 9 oraz w art. 89 ust. 1 pkt 10 i 15 z przeznaczeniem ich dla celów

opałowych, składają do naczelnika urzędu celnego oświadczenie co do

posiadanych urządzeń grzewczych zasilanych w/w wyrobami akcyzowymi.”;

2.

Oświadczenie określone w ust 1 zawiera następujące dane:

3) datę i miejsce złożenia oświadczenia;

4) czytelny podpis składającego oświadczenie.

3.

Naczelnik urzędu celnego, wydaje podmiotom określonym w ust. 1

zaświadczenie uprawniające do nabywania wyrobów akcyzowych określonych

pkt 9, 10 i 15.”

Art. 2

skomplikowanych warunków ze strony podmiotów dokonujących sprzedaży tych

podmiotów.

Obowiązki te zostały szczegółowo określone w art. 89 ust. 5 – 15 ustawy

o podatku akcyzowym.

Sprzedawcy paliw objętych akcyzą zobowiązani są w myśl

dotychczasowych przepisów, w szczególności do odbierania od nabywców wyrobów

do sporządzania i przekazywania do organu celnego miesięcznego zestawienia

wskazanych oświadczeń.

Niespełnienie tych warunków, w tym tak nieistotne z punktu

widzenia fiskalnego uchybienia, jak naruszenie terminu do złożenia wyżej

wymienionego zestawienia, skutkuje dotkliwymi sankcjami w stosunku

do sprzedawców wyrobów akcyzowych.

Stosownie bowiem do art. 89 ust. 16

w/w ustawy o podatku akcyzowym, skutkuje to zastosowaniem podwyższonej stawki

akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym.

Rozwiązanie

sprowadzające się do nałożenia obowiązku kontroli prawidłowości wykorzystania

wyrobów akcyzowych nabytych z obniżoną stawką akcyzy na sprzedawców tych

wyrobów, nie wydaje się uzasadnione.

Wątpliwości konstytucyjne budzi przede

wszystkim stosowanie tak dotkliwych sankcji na wypadek dokonania przez

sprzedawców drobnych i nieistotnych fiskalnie uchybień związanych np. z terminem

do złożenia zestawień oświadczeń uzyskanych od nabywców.

Niezasadne jest ponadto

przerzucenie obowiązku kontroli prawidłowości wykorzystania wyrobów akcyzowych

nabytych z obniżona stawką akcyzy na sprzedawców, w miejsce odpowiedniej

kontroli samych nabywców tych wyrobów.

Proponowane w nowelizacji rozwiązanie

zakłada wprowadzenie systemu uzyskania zaświadczeń, przez nabywców wyrobów

akcyzowych z obniżoną stawką akcyzy.

Zaświadczenia te, wydawane będą nabywcom

zainteresowanym wykorzystaniem oleju napędowego dla celów opałowych, przez

organy podatkowe, w oparciu o składane przez nabywców oświadczenie

dokumentujące m.in. ilość, rodzaj i miejsce położenia urządzeń grzewczych

napędzanych olejem opałowym.

Uzyskane zaświadczenie uprawniałoby nabywcę

do wyrobów akcyzowych z obniżoną stawką akcyzy, po przedłożeniu sprzedawcy

kopii uzyskanego uprzednio zaświadczenia.

W razie nieprzedstawienia zaświadczenia,

sprzedawca stosowałby stawkę akcyzy podstawową (tj. bez obniżenia).

Jednocześnie

po stronie sprzedawców pozostałby obowiązek rejestrowania faktu sprzedaży

wyrobów akcyzowych z obniżoną stawką akcyzy i przekazywania do urzędu celnego

comiesięcznych zestawień wskazujących nabywców tych towarów.

Proponowane

w nowelizacji rozwiązanie umożliwi z jednej strony weryfikację przez organy kontroli

skarbowej prawidłowości użycia wyrobów akcyzowych – bezpośrednio u nabywców,

z drugiej zaś, wyeliminuje błędną praktykę obarczania obowiązkiem kontroli

sprzedawców tych wyrobów.

Organy celne w oparciu o złożone przez nabywców

oświadczenia będą dysponowały wiedzą, a co za tym idzie możliwością kontroli

nabywców, co do prawidłowości wykorzystania zakupionych z obniżoną stawką

akcyzy wyrobów akcyzowych.

Rozwiązanie to wyeliminuje jednocześnie wątpliwe

pod kątem zgodności z Konstytucją sankcjonowanie sprzedawców wyrobów

akcyzowych za uchybienia w realizacji obowiązków, związanych z przekazywaniem

zestawień oświadczeń.

Nowelizacja świadomie nie zawiera przepisów

wprowadzających sankcje dla sprzedawców z tytułu nieprawidłowego wykonania,

bądź niewykonania, obowiązków nakładanych mocą nowelizującej ustawy.

Obowiązki

sprzedawców określone ustawą są istotne z punktu widzenia możliwości kontroli

nabywców, tym samym sankcje takie winny zostać wprowadzone.

Odpowiednie

przepisy sankcyjne winny jednak zostać ujęte nie w ustawie o podatku akcyzowym,

lecz w ustawie Kodeks karny skarbowy.

Odpowiedzialność z tytułu naruszenia

obowiązków ustawowych winna mieć charakter karno-skarbowy, a nie wiązać się

z zastosowaniem wyższej stawki akcyzy.

Ponadto sankcje te winny pozostawać

w odpowiedniej proporcji do dokonanego przez sprzedawcę uchybienia.

Warszawa, 16 marca 2012 roku

BAS-WAPEiM-613/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sejmu

wnioskodawców: poseł Andrzej Dera)

akcyzowym (tekst jedn.

Dz.U. 2011 r.

Nr 108, poz. 626, ze zm.) poprzez zmianę

sposobu realizacji uprawnienia do korzystania z obniżonej stawki akcyzy na

wyroby energetyczne wymienionych w art. 89 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i pkt 16

ustawy).

Są to wyroby energetyczne przeznaczone do celów opałowych, zwane

na użytek niniejszej opinii paliwami opałowymi.

2.1.

Badając zgodność projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej,

należy uwzględnić:

92/12/EWG (Dz.U. UE L Nr 9, poz. 12, ze zm., dalej: dyrektywa

horyzontalna),

UE L Nr 283, poz. 51, dalej: dyrektywa energetyczna lub dyrektywa).

2.2.

Dyrektywa energetyczna określa minimalne poziomy opodatkowania,

jakie państwa członkowskie stosują do wymienionych w niej produktów

energetycznych i energii elektrycznej.

Katalog opodatkowanych produktów

energetycznych jest wskazany w art. 2 dyrektywy, zaś minimalne poziomy

opodatkowania w zał. I do dyrektywy.

Poziomy te zależą zarówno od rodzaju

wyrobu energetycznego, jak i jego zastosowania.

Niższe stawki akcyzy

przewidziano dla:

• paliw silnikowych wykorzystywanych do celów szczególnych (np. do

pracy w rolnictwie, zob. art. 8 dyrektywy oraz tabela A załącznika I),

• paliw do ogrzewania (zob. art. 9 dyrektywy oraz tabela B załącznika I).

Należy podkreślić, że objęcie danego wyrobu niższą stawką akcyzy w

przypadkach określonych w art. 8 i art. 9 dyrektywy nie oznacza „zwolnienia

lub obniżki” w poziomie opodatkowania w rozumieniu art. 6 dyrektywy, który

wskazuje sposoby przyznawania przez państwa członkowskie „zwolnień lub

obniżek” w poziomach opodatkowania.

Przypadki dopuszczalnych „zwolnień

lub obniżek” są enumeratywnie wyliczone w art. 14-17 dyrektywy (np. dla

zakładów energochłonnych) – i przypadek paliw opałowych do nich nie należy.

Dlatego do materii objętej projektem nie odnosi się art. 6 dyrektywy

energetycznej.

Artykuł 5 dyrektywy energetycznej stanowi, iż pod warunkiem

przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania przewidzianych

państwa członkowskie mogą stosować, pod kontrolą fiskalną, zróżnicowane

stawki opodatkowania w następujących przypadkach: (i) gdy zróżnicowane

stawki są bezpośrednio powiązane z jakością produktu, (ii) gdy zróżnicowane

stawki zależą od ilościowych poziomów zużycia energii elektrycznej i

produktów energetycznych wykorzystywanych do ogrzewania, (iii) do

następujących zastosowań: lokalny publiczny transport pasażerski (łącznie z

taksówkami), zbieranie odpadów, siły zbrojne i administracja publiczna, osoby

niepełnosprawne, karetki pogotowia, (iv) gdy rozróżniane będzie zastosowanie

w celach handlowych i niehandlowych produktów energetycznych i energii

elektrycznej określonych w art. 9 i 10.

Jednakże, samo stosowanie niższych

stawek opodatkowania dla paliw opałowych ma oparcie wprost w art. 9 i nie

stanowi zróżnicowania stawki opodatkowania w rozumieniu art. 5 dyrektywy.

Ze zróżnicowaniem stawki opodatkowania w rozumieniu art. 5 mamy do

czynienia dopiero wtedy, gdy np. państwo członkowskie, generalnie stosując

2

niższą stawkę dla paliw opałowych, różnicuje ją ze względu na jakość produktu.

energetycznej.

2.3.

Prawo unijne przewiduje, iż podatek akcyzowy jest nakładany i

pobierany oraz w stosownych przypadkach zwracany lub umarzany zgodnie z

procedurą ustanowioną przez każde państwo członkowskie.

Państwa

członkowskie stosują te same procedury do wyrobów krajowych oraz do

wyrobów pochodzących z innych państw członkowskich (art. 9 zd.

2 i 3

dyrektywy horyzontalnej).

Decydowanie o tym, jakimi środkami podatkowymi

wprowadzone zostaną w życie wspólnotowe ramy dotyczące opodatkowania

produktów energetycznych i energii elektrycznej, jest sprawą poszczególnych

państw członkowskich (motyw 11 preambuły dyrektywy energetycznej).

Katalog opodatkowanych wyrobów energetycznych został odwzorowany

energetycznych należą również m.in. oleje opałowe.

Zastosowanie niższej

stawki akcyzy dla paliw opałowych (co ustawa nazywa: „obniżoną stawką

akcyzy”) znalazło odbicie w art. 89 ust. 5 – ust. 16 ustawy.

Należy podkreślić, iż opiniowany projekt nie zmierza do zmiany

wysokości dotychczasowych stawek, lecz do zmiany sposobu dokumentowania

przez nabywcę paliw, iż ich przeznaczenie jest opałowe.

Wiąże się to z

faktyczną możliwością wykorzystywania części paliw opałowych jako paliwa

silnikowego (olej napędowy), a takie wykorzystywanie nie jest objęte niższą

stawką akcyzy przewidzianą w art. 9 dyrektywy.

Dotychczasowy sposób

dokumentowania polegał, co do zasady, na przedstawieniu przez nabywcę

zbywcy stosownego oświadczenia.

Projekt przewiduje, iż przyszły nabywca

grzewczych zasilanych paliwami opałowymi; na tej podstawie następuje

wydanie zaświadczenie uprawniające do nabywania paliw opałowych według

niższej stawki akcyzy, które to zaświadczenie nabywca przedstawia zbywcy.

Sposób poboru podatku, w świetle prawa unijnego przedstawionego w pkt

2.3 powyżej, jest regulowany w procedurze ustanawianej przez państwa

członkowskie.

Projekt nie wprowadza różnic pomiędzy sposobem uzyskiwania

zaświadczeń przez nabywców polskich i nabywców pochodzących z innych

państw członkowskich.

Projekt nie różnicuje również procedur według

kryterium państwa pochodzenia opodatkowanego wyrobu energetycznego.

Z

3

4.

Konkluzja

4

Warszawa, 16 marca 2012 roku

BAS-WAPEiM-614/12

Pani

Ewa Kopacz

Marszałek Sej


text:
UZASADNIENIE

Projektowana nowelizacja Prawa zamówień publicznych (PZP) dotyczy szeregu zmian, których celem jest ułatwienie przeprowadzania postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, które w szczególności wychodzą naprzeciw oczekiwaniom środowisk naukowo-badawczych oraz kultury i sztuki.

Zaproponowane w projekcie zmiany sprzyjające poprawie sprawnego udzielenia zamówień publicznych dotyczą:

podwyższenia kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych,

Jednocześnie, w projekcie ustawy proponuje się wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finasowania nauki, poprzez wprowadzenie przepisów, które mają na celu uregulowanie udzielania zamówień publicznych, o wartościach mniejszych niż tzw. progi unijne.

Zmiany te mają na celu zapewnienie, że wymienione wyżej zamówienia, aczkolwiek wyłączone z zakresu obowiązywania Prawa zamówień publicznych, będą udzielane, tak jak tego wymaga prawo europejskie, zgodnie z zasadami wynikającymi z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych będzie monitorował realizację projektowanej ustawy – wdrażanych nią mechanizmów oraz wyłączeń – i po 2 oraz 5 i 10 latach od dnia wejścia w życie regulacji, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw nauki oraz ministrem właściwym do spraw kultury i do spraw dziedzictwa narodowego, przedstawi raport w sprawie efektów jej funkcjonowania, w szczególności dane dotyczące wpływu projektowanej regulacji na poziom innowacyjności polskiej nauki oraz na powiększenie się zbiorów muzealnych, a także zwiększenie się udziału zagranicznych artystów w koncertach, festiwalach, widowiskach oraz spektaklach teatralnych organizowanych przez polskie instytucje kultury.

Celem przedmiotowej regulacji jest usunięcie podstawowej bariery w rozwoju innowacyjności i nauki, za jaką środowiska naukowe uznały konieczność udzielania zamówień służących celom prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych w reżimie ustawy – Prawo zamówień publicznych.

W związku z postulowanym przez środowiska naukowe zwolnieniem z konieczności stosowania procedur udzielania zamówień publicznych, oczekuje się, iż w przeciągu 2 lat od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy, poziom innowacyjności w Polsce będzie równy co najmniej poziomowi innowacyjności Czech, po 5 latach Włoch, a po 10 latach Polska pod względem innowacyjności znajdzie się w czołówce państw członkowskich Unii Europejskiej, tuż obok Wielkiej Brytanii, Holandii i Szwecji.

Tym samym Polska, po dwóch latach od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy, powinna znaleźć się w grupie „umiarkowanych innowatorów”, po 5 latach w grupie „innowatorów”, a po 10 w grupie „liderów innowacji”, dla której, wyliczony przez naukowców, w szczególności panią dr Iwonę Cymerman, panów prof. Janusza Bujnickiego, Jacka Radwana oraz Grzegorza Węgrzyna średni próg stosowania przepisów analogicznych do polskiego Prawa zamówień publicznych wynosi ok. 120 500 euro.

Zdaniem środowisk naukowych istnieje bowiem korelacja pomiędzy wysokością dolnego progu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych a poziomem innowacyjności – innymi słowy im wyższy jest ten próg tym bardziej innowacyjna jest nauka i gospodarka danego kraju.

Jeśli tak jest to maksymalne, dopuszczalne dyrektywami podniesienie dolnego progu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych do kwoty od której mają zastosowanie przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych poziom innowacyjności w Polsce powinien się zrównać z poziomem najbardziej innowacyjnych państw członkowskich UE.

(art. 4 pkt 8)

Propozycja podniesienia kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych stanowiła część projektu założeń projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (ZD33), który w dniu 14 maja 2012 r. został przyjęty przez Zespół do spraw Programowania Prac Rządu, a następnie, w dniu 12 września 2012 r. przesłany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych.

Na podstawie decyzji Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r. oraz Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu z dnia 21 marca 2013 r. zmiana przepisu art. 4 pkt 8 ustawy została wyodrębniona z dotychczasowych prac i jako mająca charakter pilny skierowana w oddzielnym trybie do dalszych prac legislacyjnych.

Projektowana regulacja podwyższa kwotę wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych do 30 tys. euro, czyli do poziomu, przy którym zachowana zostanie jeszcze zgodność prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej, w tym z zasadami traktatowymi.

Powyższy próg jest wyższy o ok. 10 tys. euro od średniego progu dolnego stosowanego w 24 innych krajach członkowskich Unii Europejskiej, w których próg ten został ustanowiony.

Ponadto celem przepisów Prawa zamówień publicznych jest zapewnienie zgodności prawa polskiego z prawem unijnym, przez które nie można rozumieć wyłącznie przepisów unijnych dyrektyw.

W zakresie zamówień publicznych obowiązują następujące dyrektywy:

Zgodnie z art. 78 ust. 3 dyrektywy 2004/18/WE, art. 69 ust. 2 dyrektywy 2004/17/WE oraz art. 68 dyrektywy 2009/81/WE wysokość progów, od których powstaje obowiązek stosowania dyrektyw jest aktualizowana co dwa lata.

Aktualną wysokość progów unijnych określa rozporządzenie Komisji (WE) nr 1251/2011 z dnia 30 listopada 2011 r. zmieniające dyrektywy 2004/17/WE, 2004/18/WE i 2009/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do progów obowiązujących w zakresie procedur udzielania zamówień (Dz. Urz.

UE L 319 z 02.12.2011, str. 43), którym ustalone zostały następujące wartości progów:

Zatem obecnie najniższy próg unijny dla zamówień klasycznych, których przedmiotem są dostawy lub usługi, wynosi 130 tys. euro, co stanowi równowartość 522 548 zł (bez podatku od towarów i usług).

Przy założeniu, iż ww. kwota stanowiłaby kwotę wartości zamówienia lub konkursu decydującą o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych, to, zgodnie z danymi posiadanymi przez Urząd Zamówień Publicznych 108 012 postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, co stanowi 60% wszystkich postępowań, a kwota 18 089 031 630,45 zł rocznie stanowiąca 40% wartości rynku zamówień publicznych wydatkowana byłaby poza konkurencyjnymi i jawnymi procedurami określonymi Prawem zamówień publicznych, a co najmniej 110 tys. przedsiębiorców (wykonawców) zostałoby pozbawionych możliwości uzyskania zamówienia publicznego w ramach przejrzystych i konkurencyjnych procedur przewidzianych w przepisach Prawa zamówień publicznych.

Tym samym, racjonalne i zasadne jest zachowanie regulacji dotyczących stosowania otwartych i konkurencyjnych procedur przetargowych do zamówień o kwotach wartości mniejszych niż progi unijne.

Zgodnie z motywem (2) dyrektywy klasycznej udzielanie zamówień, na które w państwach członkowskich zawarte zostały umowy w imieniu państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów prawa publicznego, podlega poszanowaniu zasad Traktatu, a w szczególności zasady swobody przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także zasad, które się z nich wywodzą, takich jak: zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnej uznawalności, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości.

Natomiast zgodnie z motywem (1) projektowanej dyrektywy dotyczącej udzielania tzw. zamówień klasycznych1) udzielanie zamówień publicznych przez instytucje państw członkowskich lub w imieniu tych instytucji, musi być zgodne z zasadami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a w szczególności z zasadą swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także z zasadami, które się z nich wywodzą, takimi jak: zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnego uznawania, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości.

W odniesieniu do zamówień publicznych o wartości powyżej określonej kwoty należy jednak ustanowić przepisy koordynujące krajowe procedury udzielania zamówień w celu zagwarantowania, że zasady te mają praktyczne zastosowanie, a zamówienia publiczne są otwarte na konkurencję.

W świetle wskazanych motywów oczywisty jest wniosek, iż zasady traktatowe mają zastosowanie do wszystkich zamówień publicznych, z tym że w stosunku do zamówień przekraczających wartości progów unijnych konieczne jest stosowanie procedur zgodnych z dyrektywami unijnymi.

Jednocześnie, zgodnie z Komunikatem Wyjaśniającym Komisji dotyczącym prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (2006/C 179/02), podmioty zamawiające pochodzące z państw członkowskich są zobowiązane do przestrzegania postanowień i zasad zawartych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w każdym przypadku gdy zawierają umowy w ramach zamówień publicznych objęte zakresem tego traktatu.

Wymienione zasady obejmują swobodny przepływ towarów (art. 34 TFUE), prawo przedsiębiorczości (art. 49), swobodę świadczenia usług (art. 56), niedyskryminację i równe traktowanie, przejrzystość, proporcjonalność i wzajemne uznawanie.

Komunikat ten również określa podstawowe normy dotyczące udzielania zamówień mających znaczenie dla rynku wewnętrznego, dotyczące m.in. obowiązku zagwarantowania odpowiedniego upublicznienia informacji, treści ogłoszenia, zasad udzielenia zamówienia (w tym niedyskryminacyjnego opisu przedmiotu zamówienia, równego dostępu dla podmiotów gospodarczych ze wszystkich państw członkowskich oraz obowiązku określenia terminów w sposób umożliwiający dokonanie wnikliwej oceny i przygotowanie oferty oraz wyrażenie zainteresowania i złożenia ofert przedsiębiorcom z innych państw członkowskich), a także obowiązku, by decyzja o udzieleniu zamówienia była zgodna z zasadami proceduralnymi ustanowionymi na samym początku oraz aby w pełni przestrzegano zasad niedyskryminacji i równego traktowania.

Ponadto, w Komunikacie wskazano na obowiązek wprowadzenia mechanizmu kontroli bezstronności procedur przetargowych skutecznie gwarantującego zgodności z podstawowymi normami sprawiedliwości i przejrzystości.

Jedynym wyjątkiem od obowiązku stosowania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej zasad określonych w Komunikacie są, zgodnie z jego treścią, zamówienia których uzyskaniem „z powodu szczególnych okoliczności, na przykład niewielkiego znaczenia gospodarczego” podmioty gospodarcze z siedzibą w innych państwach członkowskich nie byłyby zainteresowane.

Cele systemu zamówień publicznych ustanowionego jeszcze w 1994 r. ustawą o zamówieniach publicznych (Dz. U. Nr 76, poz. 344) zapewniają realizację wymogów prawa Unii Europejskiej, a przede wszystkim zasad wynikających z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej gwarantujących swobodę przepływu towarów i usług na obszarze krajów członkowskich Unii Europejskiej.

Konieczność zagwarantowania zgodności procedur zamówieniowych z tymi zasadami stanowi uzasadnienie dla obowiązku organizacji, co do zasady, postępowań otwartych, konkurencyjnych, także dla zamówień o wartości poniżej tzw. progów unijnych, a więc progów od których obowiązują dyrektywy 2004/17/WE, 2004/18/WE i 2009/81/WE.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w przypadku każdego zamówienia, niezależnie od jego wartości, zamawiający ponosi pewne stałe koszty jego organizacji i przeprowadzenia, co przy zamówieniach o niewielkiej wartości należy uznać za niesprzyjające wydatkowaniu środków publicznych w sposób oszczędny i efektywny.

Ponadto, w pewnych przypadkach czas potrzebny na przygotowanie i przeprowadzenie postępowania jest wielokrotnie dłuższy niż poszukiwanie wykonawcy.

W przypadku niektórych zamówień, koszty związane z organizacją i przeprowadzeniem otwartego, konkurencyjnego postępowania przetargowego przewyższają zyski wynikające z jego prowadzenia.

Ponadto, dokonywanie zamówień o stosunkowo niewielkiej wartości poza procedurami określonymi Prawem zamówień publicznych, nie może być oceniane jako z zasady naruszające prawo unijne i zasady traktatowe.

Dlatego też niektóre kraje członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska – (przepisem art. 4 pkt 8 ustawy – Prawo zamówień publicznych), wprowadziły dolny próg stosowania przepisów o zamówieniach, tj. określiły wartość zamówienia, poniżej której niezamawiający nie mają obowiązku stosowania przepisów określających procedury udzielania zamówień publicznych.

Powyższe rozwiązanie, polegające na umożliwieniu tzw. bezpośredniego udzielania zamówień o mniejszej wartości jest spotykane, w świetle posiadanych przez Urząd Zamówień Publicznych w takich państwach jak: Bułgaria, Francja, Rumunia, Słowenia, Łotwa i Cypr (dolny próg stosowania przepisów o zamówieniach publicznych nie przekracza 15 tys. euro).

Z kolei w Niemczech zamawiający mogą udzielić zamówienia bezpośrednio, nawet bez namiastki postępowania konkurencyjnego, jeżeli jego wartość nie przekracza 500 euro.

We Włoszech, na Węgrzech, i Słowacji próg wynosi między 20 a 40 tys. euro.

W Irlandii próg, od którego konieczne jest publikowanie ogłoszenia o zamówieniu na publicznym portalu internetowym wynosi obecnie 25 tys. euro, tj. mniej niż próg określony w propozycji nowelizacji.

Jednocześnie należy podkreślić, że jeszcze w 2010 r. próg ten był dwukrotnie wyższy i wynosił 50 tys. euro, został jednak obniżony w celu zwiększenia szans małych i średnich przedsiębiorstw w dostępie do zamówień publicznych w związku z kryzysem gospodarczym.

Z kolei na Litwie zamawiający może udzielić zamówienia bez przeprowadzenia postępowania o zamówienie publiczne, którego wartość nie przekracza 3000 euro.

W Wielkiej Brytanii wymaga się od instytucji rządowych publikacji na centralnym krajowym portalu ogłoszenia o zamówieniu o wartości już od 10.000 funtów (czyli ok. 12 000 euro), zaś instytucje lokalne posiadają swoje własne regulacje o zamówieniach publicznych przewidujące obowiązek prowadzenia konkurencyjnych postępowań od podobnych lub mniejszych kwot.

Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z obliczeniami dokonanymi przez Urząd Zamówień Publicznych średni dolny próg stosowania przepisów o zamówieniach dla 24 krajów członkowskich Unii Europejskiej w stosunku do których UZP przeprowadzał takie obliczenia wynosi ok. 21 000 euro (przy obliczeniach brano pod uwagę próg dla dostaw i usług).

Natomiast, również zgodnie z obliczeniami dokonanymi przez Urząd Zamówień Publicznych, mediana dla 24 krajów unijnych wynosi 15 000 euro.

W tym miejscu podkreślić należy, iż żaden z krajów członkowskich Unii Europejskiej nie podjął decyzji o tym, by obowiązek stosowania otwartych i konkurencyjnych procedur przetargowych określonych powszechnymi przepisami dotyczył wyłącznie zamówień o wartościach nie mniejszych od tzw. progów unijnych.

Obecnie w Polsce próg stosowania ustawy wynosi 14 tys. euro i był ustanowiony w 2007 r. przepisami ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 czerwca 2007 r.

Poprzednio próg ten wynosił 6 000 euro i jego podniesienie było niejako rekompensatą za równoczesne zniesienie progu pośredniego (60 000 euro), powyżej którego obowiązywał m.in. przepis o publikacji ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych.

Próg publikacji ogłoszeń o zamówieniach został obniżony, ale równocześnie ponad dwukrotnie wzrosła wartość zamówienia nie podlegającego PZP.

Powyżej przedstawiony „próg pośredni” wynoszący 60 tys. euro został wprowadzony do Prawa zamówień publicznych art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r.

(Dz. U. Nr 79, poz. 551) zmieniającej m.in. ustawę z dniem 25 maja 2006 r. natomiast uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.

(Dz. U. Nr 82, poz. 560) zmieniającej ustawę – Prawo zamówień publicznych z dniem 11 czerwca 2007 r., co oznacza, iż obowiązywał jedynie przez rok.

Tym samym należy jednoznacznie stwierdzić, iż w ocenie prawodawcy rozwiązanie to nie okazało się zasadne.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz rozwiązania obowiązujące w innych krajach Unii Europejskiej, a także doświadczenia dotyczące funkcjonowania „progu pośredniego”, proponuje się podniesienie podstawowego progu, od którego powstaje obowiązek stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych, z 14 000 euro do 30 000 euro.

Próg ten będzie wprawdzie niższy niż w niektórych krajach unijnych (np. w Luksemburgu), jednakże będzie wyższy o ok. 15 tys. euro od mediany wartości dolnego progu dla 24 krajów unijnych.

Równocześnie będzie on dwukrotnie wyższy niż próg obowiązujący w Bułgarii, Francji, Rumunii, Słowenii, Łotwie, Cyprze i 60-krotnie wyższy niż w Niemczech.

Uzasadniając projektowaną wysokość progu, od którego powstaje obowiązek stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych, warto również zwrócić uwagę na różnice w cenach żywności oraz średnim wynagrodzeniu w Polsce w porównaniu z pozostałymi krajami UE.

Przykładowo, zgodnie z danymi Eurostatu za 2011 r. poziom cen żywności wynosi 49% średniej unijnej zaś wg innych danych średnie wynagrodzenie w Polsce jest 3 razy niższe niż we Francji czy Irlandii, 4 razy niższe niż w Niemczech, 6 razy niższe niż np. w Danii.

Tym samym, próg stosowania ustawy zostaje podniesiony do kwoty odpowiadającej około 15% wartości kwot progowych określonych dyrektywami Unii Europejskiej, które dotyczą zamówień publicznych.

Dokonano także zestawienia wartości progów stosowania procedur udzielania zamówień publicznych w krajach Unii Europejskiej znajdujących się w sytuacji gospodarczej zbliżonej do Polski (na podstawie najbardziej zbliżonych wskaźników PKB per capita), z wykorzystaniem Raportu Eurostatu ,,Podstawowe dane na temat UE.

Edycja wiosna 2013”.

Zgodnie z danymi zawartymi w Raporcie w Polsce PKB na jednego mieszkańca w 2011 r. wyniósł 9600 euro.

Krajami, które posiadają zbliżoną wartość PKB na jednego mieszkańca do Polski są Bułgaria (5200 euro PKB per capita), Rumunia (5 600 euro PKB per capita), Łotwa (9800 euro PKB per capita), Węgry (10 000 euro PKB per capita), Litwa (10 200 euro PKB per capita), Estonia (11 900 euro PKB per capita), Słowacja (12 700 euro PKB per capita), Czechy (14 900 euro PKB per capita).

Jako wartość zbliżona została przyjęta wartość o 5000 euro niższa lub o 5000 euro wyższa od wartości PKB per capita dla Polski.

Powyżej wskazane kraje członkowskie UE, znajdujące się w sytuacji gospodarczej zbliżonej do Polski, posiadają następujące wartości progów zamówień lub konkursów decydujących o obowiązku stosowania procedur dotyczących udzielania zamówień publicznych:

L.p.

Państwo

Wysokość dolnego progu

1.

BUŁGARIA

45 000 BGN (ok. 23.000 euro) dla robót budowlanych oraz 15 000 BGN (ok. 7669 euro ) dla dostaw i usług

2.

RUMUNIA

15 000 euro

3.

ŁOTWA

3 000 LVL (ok. 2124,3 euro) dla zamówień na usługi i dostawy oraz 10 000 LVL ( ok. 7081 euro) dla zamówień na roboty budowlane

4.

WĘGRY

8 000 000 HUF (ok. 29325,5 euro) dla zamówień na dostawy i usługi oraz 15 000 000 HUF (ok. 54985,34 euro) dla zamówień na roboty budowlane

5.

LITWA

Zamówienia o wartości nie przekraczającej 10.000 LT (czyli ok. 2900 euro) mogą być udzielane bezpośrednio

6.

ESTONIA

10 000 euro

7.

SŁOWACJA

10 000 euro dla zamówień na dostawy i usługi oraz 20 000 euro dla zamówień na roboty budowlane

(wartość w danym roku kalendarzowym lub w okresie trwania umowy, jeżeli zamówienie zostało udzielone na okres dłuższy niż jeden rok)

8.

CZECHY

1 000 000 CZK (ok. 39 915 euro) dla usług i dostaw oraz 3 000 000 CZK (ok. 119 746 euro) dla robót budowlanych

Średnia dla wartości progów wskazanych w powyższej tabeli wynosi odpowiednio:

– dla zamówień na dostawy i usługi: 14 616,73 euro,

– dla zamówień na roboty budowlane: 31 589,04 euro.

Należy zaznaczyć, iż w przypadku takich państw jak Rumunia, Estonia i Litwa, w których wartość progu nie jest zróżnicowana pod względem rodzaju przedmiotu zamówienia (roboty budowlane czy dostawy i usługi) wzięto pod uwagę wartość jednolitego progu zarówno przy wyliczeniu średniej dla zamówień na dostawy i usługi, jak i wyliczaniu średniej dla zamówień na roboty budowlane.

Zgodnie z posiadanymi przez Urząd Zamówień Publicznych informacjami (szacunki), podwyższenie progu, od którego stosuje się ustawę PZP do 30 tys. euro spowoduje, iż ok 25% zamówień dotychczas zamieszczanych w Biuletynie Zamówień Publicznych (44 724 zamówień o łącznej wartości ok. 3 583 915 900 zł), nie będzie udzielanych na podstawie zasad i procedur określonych przepisami ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Należy również zauważyć, iż podniesienia kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych do 30 tys. euro stanowi jeden z elementów, których celem jest usunięcie zbędnych barier w udzielaniu zamówień publicznych oraz odformalizowanie procedur.

Nie jest to jednak element najważniejszy, a równocześnie wiążący się z ryzykiem, zwłaszcza w przypadku dalszego podnoszenia omawianego progu, uznania polskiego prawa za niespójne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z traktatowymi zasadami dotyczącymi swobodnego przepływu towarów, prawa przedsiębiorczości, swobody świadczenia usług, niedyskryminacji i równego traktowania, czy przejrzystości.

Ponadto, dalsze podnoszenie kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych, w sytuacji, gdy procedury wewnętrzne zamawiającego dotyczące udzielania zamówień podprogowych nie będą przejrzyste lub jednoznaczne, a także w przypadku gdy będą umożliwiały udzielenie zamówienia z naruszeniem zasady niedyskryminacji lub swobodnego przepływu towarów i usług, rodzi ryzyko nie tylko ograniczenia dostępu do zamówień i konkurencji, ale także ryzyko występowania zachowań korupcyjnych.

Jednocześnie podkreślić należy, iż wzrost konkurencji będący przede wszystkim efektem jawności i przejrzystości postępowań (np. publikacji ogłoszeń) w każdej sferze gospodarki, w tym w sferze zamówień publicznych, zawsze przekłada się na obniżenie cen, przy równoczesnym podniesieniu lub utrzymaniu jakości.

Tym samym, ograniczenie jawności i przejrzystości postępowań wpłynie negatywnie na konkurencyjność, może spowodować wzrost cen, co się bezpośrednio przełoży na nieefektywność ekonomiczną postępowań prowadzonych inaczej, niż według procedur określonych Prawem zamówień publicznych.

Uzasadniając fakt, iż podniesienie kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych nie stanowi najważniejszego elementu dotyczącego usuwania barier w dostępie do zamówień publicznych, należy przytoczyć dane dotyczące czasu trwania postępowań – przeciętny czas trwania postępowania o wartości zamówienia poniżej progów unijnych w 2012 r. wyniósł 31 dni, a średnio najkrócej trwała procedura udzielenia zamówienia przy wykorzystaniu trybu przetargu nieograniczonego.

Jednocześnie podkreślić należy, według danych z Raportu Komisji Europejskiej „Ocena skutków i skuteczności przepisów Unii Europejskiej dotyczących zamówień publicznych”, Polska jest na trzecim miejscu pod względem szybkości udzielanych zamówień wśród państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a na rynkach Unii Europejskiej średni czas udzielenia zamówienia dla wszystkich procedur to 108 dni licząc od wszczęcia postępowania do wyboru oferty najkorzystniejszej.

Należy także zauważyć, iż najważniejsze regulacje dotyczące zwiększenia udziału przedsiębiorców w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych poprzez usunięcie zbędnych barier zniechęcających ich do bardziej powszechnego i aktywnego ubiegania się o realizację zamówień publicznych zostały zawarte w projekcie założeń projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Natomiast dalsze podnoszenie kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych będzie możliwe wyłącznie w przypadku zagwarantowania, iż przy udzielaniu tego rodzaju zamówień zachowane zostaną ww. zasady traktatowe.

Wyłączenie dostaw lub usług służących wyłącznie do celów naukowych oraz zakresu działalności kulturalnej

Proponuje się, by rozszerzyć treść art. 4 Prawa zamówień publicznych, regulującego kwestie wyłączeń spod obowiązku stosowania przepisów ustawy, o zamówienia w zakresie nauki i kultury, o ile ich wartość jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, co zapewnia zgodność projektowanego przepisu z przepisami dyrektywy klasycznej.

Działalność kulturalna

Celem projektowanej regulacji jest ułatwienie udzielania zamówień w zakresie kultury poprzez odbiurokratyzowanie postępowania dotyczącego zakupu rzeczy lub usług.

Zauważyć należy, iż zgodnie z motywem 25 dyrektywy 2004/18/WE „udzielanie zamówień publicznych na pewne nadawcze usługi audiowizualne powinno umożliwiać uwzględnienie aspektów o znaczeniu kulturalnym i społecznym, co sprawia, że zasady udzielania zamówień nie mają zastosowania”, a tym samym przedmiotowe rozwiązania prawne czynić zgodnymi z przepisami ww. dyrektywy klasycznej.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w przedmiotowym obszarze z zasady występuje brak konkurencyjności, zwykle instytucje kultury chcą zakupić konkretne dzieło sztuki lub zaangażować konkretnego artystę, tym samym projektowane regulacje powinny zostać ocenione jako zgodne z prawem Unii Europejskiej.

Z uwagi na dość obszerną dokumentację, jaką należy sporządzić np. przygotowując kontrakt z artystą lub twórcą, tj. zaproszenie do negocjacji, wymagane od wykonawców oświadczenia i dokumenty, pełnomocnictwa, szczegółowe protokoły z postępowania, wyłączenie przedmiotowych postępowań spod reżimu Prawa zamówień publicznych powinno usunąć bariery biurokratyczne i przyczynić się do znacznego powiększenia się zbiorów muzealnych, a także zwiększenie udziału zagranicznych artystów w koncertach, festiwalach, widowiskach oraz spektaklach teatralnych organizowanych przez polskie instytucje kultury.

Dodatkowo należy zauważyć, że projektowane przepisy są niezwykle ważne dla funkcjonowania muzeów w zakresie udzielania zamówień dotyczących zakupów muzealiów oraz dzieł sztuki.

Stosowane dotychczas postępowanie w trybie z wolnej ręki (art. 67) jest postępowaniem czysto formalnym, gdyż dane dzieło jest jedno, oryginalne, a wartość ustalana jest z góry przez kolekcjonerów prywatnych lub na aukcjach.

Nie ma tu zasady konkurencyjności, więc stosowanie ustawy jest niezasadne.

Ponadto należy podkreślić, iż w przypadku organizacji wystaw w instytucjach kultury, instytucje kultury organizując wystawę, znając jakość i profesjonalizm artysty chcą właśnie jego pracy, a ogłoszenie postępowania przetargowego, tj. stosowanie Prawa zamówień publicznych, tego nie gwarantuje.

Ze względu na indywidualny charakter każdej wystawy i renomę artystów należy mieć pewność co do profesjonalnego wykonania prac w celu osiągnięcia oczekiwanego efektu.

Autorzy prezentowanych dzieł dokonują aranżacji wystawy do ostatniej chwili, nie jest więc możliwe ścisłe określenie zakresu planowanych do wykonania prac.

Tym samym wybór wykonawcy w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego przez instytucje kultury, jakim jest organizacja profesjonalnej wystawy, a w skrajnych przypadkach może skutkować opóźnieniem jej otwarcia.

Zgodnie z przedmiotowym projektem ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej zostanie uzupełniona o przepisy, zgodnie z którymi podmiot prowadzący działalność kulturalną, udzielając zamówienia wyłączonego spod reżimu Prawa zamówień publicznych na podstawie projektowanych przepisów, będzie obowiązany do zamieszczenia ogłoszenie o udzielanym zamówieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej.

Ponadto proponuje się, by podmiot ten był również obowiązany do niezwłocznego zamieszczania w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej informacji o udzieleniu przedmiotowego zamówienia.

Informacja ta będzie musiała obejmować nazwę (firmę) albo imię i nazwisko podmiotu, z którym zawarł umowę o wykonanie zamówienia, albo informację o nieudzieleniu tego zamówienia.

Jednocześnie proponuje się wprowadzenie w przedmiotowych przepisach regulacji obligującej zamawiającego do udzielania przedmiotowych zamówień w sposób zapewniający przejrzystość, równe traktowanie podmiotów zainteresowanych wykonaniem zamówienia oraz z uwzględnieniem okoliczności mogących mieć wpływ na jego udzielenie.

Równocześnie, w celu zapewnienia ochrony konkurencji oraz tajemnicy przedsiębiorstwa, proponuje się wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym podmiot prowadzący działalność kulturalną nie będzie mógł udostępniać informacji związanych z udzieleniem zamówienia stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli podmiot zainteresowany wykonaniem zamówienia, nie później niż przed zawarciem umowy o wykonanie tego zamówienia, zastrzegł, że informacje te nie mogą być udostępniane.

Działalność naukowa

Celem projektowanej regulacji, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom i postulatom środowisk naukowych jest ułatwienie udzielania zamówień w zakresie nauki poprzez odbiurokratyzowanie postępowania dotyczącego zakupu rzeczy lub usług.

Podkreślić należy, iż obecnie obowiązujące przepisy Prawa zamówień publicznych, w ocenie środowisk naukowych przyczyniają się do spowolnienia procesu badawczego, braku możliwości pełnego wykorzystania dofinansowania projektów naukowych oraz ograniczenia możliwości prowadzenia unikatowych badań na unikalnych na świecie urządzeniach badawczych.

Proponowane rozwiązanie pozostaje w zgodzie z art. 7 dyrektywy klasycznej, który nakłada obowiązek stosowania jej przepisów od kwot na jej podstawie ustalonych, czyli do zamówień o wartości nie mniejszej tzw. progów unijnych.

Odnośnie do zamówień o wartościach mniejszych państwa członkowskie Unii Europejskiej mają swobodę, ograniczoną wszakże zasadami traktatowymi, w kształtowaniu uregulowań wewnętrznych.

Jednakże istniejące polskie procedury dotyczące zamówień o wartości mniejszej niż progi unijne są wzorowane na procedurach określonych w dyrektywach, zostały ocenione przez zamawiających ze środowisk naukowych i badawczych jako zbyt skomplikowane i pracochłonne, a tym samym stanowiące jeden z powodów występowania problemów przy udzielaniu zamówień publicznych i w konsekwencji prowadzące do znacznego spowolnienia prac badawczych.

Środowiska naukowe podkreślają również, że procedury określone w Prawie zamówień publicznych są bardzo czasochłonne, 31-dniowy średni czas trwania postępowania w sprawie zamówienia o wartości poniżej progów unijnych obejmuje bowiem wyłącznie czas samego postępowania, tj. czas od jego wszczęcia do zawarcia umowy, nie uwzględnia jednak czasu, który jest konieczny, by przygotować takie postępowanie.

W szczególności ww. okres 31 dni nie uwzględnia czasu niezbędnego na dokonanie analizy rynku, ustalenie wartości zamówienia, przygotowanie opisu przedmiotu zamówienia, jak również uzgodnienie istotnych postanowień umowy, co w przypadku omawianych zamówień, w sytuacjach mniej skomplikowanych zamówień, zajmuje co najmniej miesiąc.

W omawianym okresie naukowcy zostają w sposób istotny zaangażowani w prowadzone działania administracyjne, kosztem czasu przeznaczonego na badania, co jak podkreślają, ma niezwykle negatywny wpływ na ich pracę.

Z punktu widzenia nauki, przerwy w pracy mogą mieć znaczący wpływ na opóźnienia w prowadzonych projektach badawczych i uzyskanie oczekiwanych wyników.

Jednocześnie środowiska naukowe podkreślają, iż na skutek konieczności stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych polscy badacze nie mogą konkurować w skali europejskiej i globalnej o granty naukowe i zlecenia z innowacyjnego przemysłu, przez co więzi pomiędzy polską nauką a komercjalizacją badań w gospodarce nie mogą być rozwijane w pełni.

Tym samym, w ocenie środowisk naukowych, stosowanie obecnie obowiązującego Prawa zamówień publicznych, które blokuje prowadzenie innowacyjnych badań, przyczynia się do marnowania potencjału zdolnych polskich naukowców oraz marnowania aktywów w postaci funduszy Unii Europejskiej zainwestowanych w nowoczesne laboratoria i budynki uczelni oraz instytutów naukowych.

Dodatkowo, w ocenie środowisk naukowych – przepisy obecnie obowiązującej ustawy – pozycja Polski w międzynarodowych rankingach innowacyjności spada, bowiem jej regulacje nie są dostosowane do realiów badań naukowych i nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy, a między wysokością progu wartości zamówień, od której zależy obowiązek stosowania Prawa zamówień publicznych, a poziomem innowacyjności występuje korelacja wprost proporcjonalna zależność – im wyższy próg tym wyższa innowacyjność gospodarki i nauki.

Projektowana regulacja, traktująca w szczególny sposób zamówienia w zakresie nauki, może pozornie budzić kontrowersje, gdyż jest unikatowa, ale odnotowania wymaga, iż większość zamówień udzielanych poniżej progu unijnego dotyczyła będzie zakupu odczynników i podstawowego wyposażenia pracowni badawczych, tym samym nie powinno wystąpić ryzyko dotyczące wystąpienia korekt przy wydatkowaniu środków unijnych, nieobjętych procedurami określonymi w Prawie zamówień publicznych.

Podkreślić należy, iż szczegółowe wytyczne dla programów operacyjnych, aczkolwiek różne, zawierają postanowienia odnośnie do stosowania m.in. zasady konkurencyjności czy transparentności w przypadku zamówień nieobjętych reżimem ww. ustawy.

Stosowne postanowienia znajdują się również w zawieranych umowach o dofinansowanie konkretnych projektów finansowanych ze środków unijnych.

Podkreślić także należy, iż w strategii „Europa 2020” jako cel wymienia się m.in. osiągnięcie wzrostu gospodarczego dzięki bardziej efektywnym inwestycjom w edukację, badania naukowe i innowacje, co nie będzie jednak możliwe bez dokonania kompleksowych zmian m.in. w polskim prawodawstwie.

(art. 4 pkt 3 lit. e)

W celu pełnego dostosowania przepisów regulujących zakres przedmiotowy stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych do regulacji dyrektywy klasycznej, proponuje się by w art. 4 pkt 3 lit. e dotychczasowy zwrot „których rezultaty nie stanowią wyłącznie jego własności” zastąpiono zwrotem: „z których korzyści nie przypadają wyłącznie zamawiającemu dla potrzeb jego własnej działalności”.

Pozostała część przepisu pozostała bez zmian.

Projektowana zmiana ułatwi stosowanie przedmiotowego wyłączenia w praktyce i zlikwiduje powstające na jego tle wątpliwości interpretacyjne.

Wprowadzenie terminu „korzyści” wyeliminuje wątpliwości co do tego, że prace badawcze, których wyniki zostaną opublikowane i udostępnione do wykorzystania wszystkim zainteresowanym podmiotom będą mogły być nabywane poza procedurami określonymi w Prawie zamówień publicznych bez względu na sposób zapłaty wynagrodzenia na rzecz wykonawcy tych prac.

Jednocześnie projektowana zmiana utrzyma dotychczas obowiązującą zasadę, wynikającą wprost z dyrektywy klasycznej, iż w przypadku gdy dana usługa w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych nie jest w całości opłacana przez zamawiającego, tj. współfinansowana przez podmioty prywatne, nie mają do niej zastosowania przepisy Prawa zamówień publicznych.

(art. 93 ust. 1b)

Proponuje się uzupełnienie obowiązującego art. 93 uPzp o fakultatywną przesłankę unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dotyczącą sytuacji, gdy środki służące sfinansowaniu zamówienia nie zostały przyznane.

Proponuje się, aby przedmiotowa przesłanka unieważnienia postępowania została skonstruowana w sposób analogiczny, jak obecnie obowiązująca (art. 93 ust. 1a) przesłanka umożliwiająca unieważnienie postępowania, które miało być finansowane ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), i które zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia, ale ostatecznie nie zostały mu one przyznane.

Tym samym, przesłanką unieważnienia postępowania, oprócz ww. nieprzyznania środków służących sfinansowaniu zamówienia na badania naukowe i prace rozwojowe będzie przewidzenie jej przez zamawiającego odpowiednio w (1) ogłoszeniu o zamówieniu – w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego albo licytacji elektronicznej, albo (2) w zaproszeniu do negocjacji – w postępowaniu prowadzonym w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki, albo (3) w zaproszeniu do składania ofert – w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania o cenę.

Proponowane rozwiązanie stanowi odzwierciedlenie stanowisk przedstawianych przez środowiska naukowe wskazujących na późne przekazywanie środków na naukę w roku budżetowym, co uniemożliwia szybkie wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Podkreślić należy, iż przesłanka ta będzie miała charakter fakultatywny, tj. zamawiający będzie mógł udzielić zamówienia także w sytuacji nieprzyznania przedmiotowych środków, o ile będzie dysponował innymi środkami, które będzie mógł przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.

Rozszerzenie przesłanki zastosowania zamówienia w trybie z wolnej ręki w zakresie zamówień na dostawy rzeczy wytwarzane w celach badawczych, doświadczalnych i rozwojowych, dotyczącej sytuacji, gdy mogą być one świadczone tylko przez jednego wykonawcę.

(art. 67 ust. 1 pkt 1a)

Proponowany przepis stanowi odzwierciedlenie art. 31 pkt 2 lit a) dyrektywy klasycznej, zgodnie z którym procedurę bez uprzedniego ogłoszenia można zastosować w przypadku zamówień publicznych na dostawy jeżeli przedmiotem zamówienia są produkty wytwarzane jedynie do celów prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych; przepis ten nie obejmuje produkcji seryjnej mającej na celu osiągnięcie rentowności rynkowej lub pokrycie kosztów badań i rozwoju, i dotychczas był implementowany jedynie w ramach procedury negocjacji bez ogłoszenia.

Proponowane rozwiązanie ułatwi instytucjom naukowym udzielanie zamówień na dostawy nabywane w celach badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych, m.in. wtedy, gdy przedmiot zamówienia powinien pochodzić od konkretnego wykonawcy.

Zamawiający będą mieli większą elastyczność w zakresie wyboru odpowiedniego trybu udzielenia zamówienia w zależności od zidentyfikowanych potrzeb.

(art. 67 ust. 5)

Projektowana regulacja jest adresowana przede wszystkim do instytucji kultury, które stosując tryb zamówienia z wolnej ręki angażują do swoich produkcji artystycznych najwybitniejszych artystów nie tylko z Polski, ale także z zagranicy.

W praktyce obecne przepisy ustawy stawiają polskie instytucje kultury przed koniecznością egzekwowania np. od światowej sławy dyrygenta pisemnego oświadczenia o tym, że potrafi on dyrygować, czy też od wybitnego twórcy utworów muzycznych o tym, że jest on w stanie skomponować operę.

Stosowanie przepisów dotyczących składania oświadczeń w przedstawionych sytuacjach jest odbierane jako przejaw braku zaufania i nie sprzyja promocji polskich scen sal koncertowych oraz nie buduje prestiżu narodowych instytucji kultury.

Projektowany przepis zwolni zamawiającego z żądania od sławnych, powszechnie uznanych i od lat aktywnie działających w obszarze danej dziedziny sztuki wykonawców składania oświadczeń o tym, że zdolni są do wykonania zamówienia (tj. że w istocie posiadają umiejętności potrzebne w profesji np. reżysera, dyrygenta, śpiewaka czy kompozytora), że mają wiedzę i doświadczenie albo dysponują potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do jego wykonania.

Jednocześnie, z uwagi na swój wąski charakter i specyfikę grupy wykonawców, projektowany przepis nie wpłynie negatywnie na poziom konkurencyjności.

Projektowana regulacja może przyczynić się do szybszego zawierania umów z najwybitniejszymi artystami.

Przepisy zmieniające

W związku ze zmianą wysokości dolnego progu stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych konieczne jest wprowadzenie zmian w ustawach, których przepisy nie zawierają odwołania do regulacji art. 4 pkt 8 Prawa zamówień publicznych, lecz posługują się kwotą określoną w przedmiotowym przepisie.

Przepisy przejściowe

Przepisy projektowanej ustawy nie będą miały zastosowania do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy oraz do umów w sprawach zamówień publicznych zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy – do tych postępowań i umów stosować się będzie przepisy dotychczasowe.

Przepisy dotychczasowe będzie się także stosować do umów w sprawach zamówień publicznych zawartych po dniu wejścia w życie przepisów ustawy w następstwie postępowań o udzielenie zamówień publicznych wszczętych przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy.

Z uwagi na to, iż proponowana zmiana przepisu art. 4 pkt 8 ustawy – Prawo zamówień publicznych dotyczy nie tylko zamówień, ale także stosowania przepisów ustawy do konkursów, konieczne jest uregulowanie także przepisu przejściowego określającego zasadę zastosowania przepisów dotychczasowych do konkursów wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Ponadto, z uwagi na to, iż przepisy ustawy zmieniającej ustawę – Prawo zamówień publicznych zmieniają inne ustawy, w przepisach przejściowych posłużono się ogólnymi sformułowaniami „zamówienie publiczne” i „konkurs”, bez wskazywania, iż są to zamówienia, o których mowa w Prawie zamówień publicznych, tym samym przepisy te będą miały zastosowanie również do zamówień i konkursów, o których mowa w ustawach zmienianych.

Wejście w życie proponowanych przepisów

Proponuje się, aby projektowana ustawa nowelizująca ustawę – Prawo zamówień publicznych weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia.

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Projekt bezpośrednio oddziałuje na zamawiających oraz wykonawców, w szczególności na małe i średnie przedsiębiorstwa, a także na zamawiających i wykonawców z dziedzin nauki, kultury i sztuki.

Konsultacje społeczne

2.1.

Dolny próg stosowania Prawa zamówień publicznych

Business Centre Club,

Europejska Unia Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Klasy Średniej Unicorn,

Forum Związków Zawodowych,

Fundacja im. Stefana Batorego,

Fundacja Instytutu Rozwoju Regionalnego,

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw,

Izba Projektowania Budowlanego,

Komitet Polityki Naukowej,

Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich,

Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich,

Krajowa Izba Gospodarcza,

Krajowa Rada Izby Architektów RP,

Krajowa Rada Spółdzielcza,

Kujawsko-Pomorska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa,

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność 80”,

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”,

Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa,

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,

Polska Akademia Nauk,

Polska Akademia Umiejętności,

Polska Izba Inżynierów Budownictwa,

Polska Izba Ubezpieczeń,

Polska Rada Biznesu,

Polski Związek Pracodawców Budownictwa,

Polski Związek Producentów Kruszyw,

Pracodawcy RP,

Rada Główna Instytutów Badawczych,

Stowarzyszenie – Polski Kongres Drogowy,

Śląska Izba Budownictwa,

Związek Pracodawców Producentów Materiałów dla Budownictwa,

Związek Rzemiosła Polskiego.

Mając na względzie fakt, iż projektowane przepisy były już, jako propozycje zawarte w projekcie założeń (ZD33), przedmiot konsultacji społecznych i wysokość progu nie budziły istotnych wątpliwości, a także mając na względzie decyzję Rady Ministrów, zgodnie z którą projekt ustawy powinien zostać jej przedłożony w II kwartale 2013 r., skrócono termin na zgłaszanie uwag do 21 dni.

Uwagi do projektu zgłosiły następujące podmioty: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Polska Akademia Umiejętności, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, Polska Akademia Nauk, Pracodawcy RP oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan wyraziła poparcie dla projektowanego podniesienia progu stosowania ustawy PZP.

Polska Akademia Umiejętności wyraziła niezadowolenie z powodu zakresu zmian objętych przedmiotowym projektem wskazując, iż szkodliwe dla nauki polskiej jest utrzymywanie jednego z najniższych progów wśród krajów członkowskich (stanowisko to zostało wyrażone w stosunku do projektu, w którym zaproponowano próg 20 000 euro).

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej oraz Pracodawcy RP w opiniach kierowanych do projektu postulują podniesienie progu.

FNP zgłosiła uwagę, iż projektowana zmiana jest niewystarczająca (j.w dotyczyło to progu 20 000 euro), wskazując, iż przyjęcie unijnych progów byłoby najwłaściwsze.

Polska Akademia Nauk zaproponowała alternatywnie:

a) całkowite wyłączenie stosowania PZP dla jednostek naukowych udzielających zamówień na dostawy, których przedmiotem są rzeczy wytwarzane wyłącznie w celach badawczych oraz na usługi badawczo-

-rozwojowe, których wyniki nie są zastrzeżone przez zamawiającego,

b) zwolnienie z obowiązku stosowania ustawy PZP dla zamówień związanych z realizacją badań naukowych do progu 130 tys. wynikającego z dyrektyw unijnych.

Pracodawcy RP poddali pod rozwagę wprowadzenie progu na poziomie 40 tys. euro.

Względy przemawiające za niepodnoszeniem na tym etapie rozwoju kraju progu, od którego stosuje się ustawę PZP zostały szeroko omówione w uzasadnieniu do projektu.

Dodatkowo wymaga wskazania, iż podwyższenie kwoty wartości zamówienia lub konkursu, od której jest uzależniony obowiązek stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych do 30 tys. euro zostało poprzedzone przeprowadzeniem przez Urząd Zamówień Publicznych szerokiej analizy rozwiązań stosowanych w innych krajach członkowskich Unii Europejskiej i wpływu tej zmiany na system zamówień publicznych oraz stanowi kompromis pomiędzy oczekiwaniami zamawiających w zakresie przyśpieszenia i odformalizowania udzielania zamówień publicznych a zapewnieniem zgodności polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej, efektywnością wydatkowania środków publicznych, ograniczeniem ryzyka korupcji i zagwarantowaniem potencjalnym wykonawcom przejrzystych i konkurencyjnych procedur ubiegania się o zamówienia publiczne.

Pozostałe uwagi konsultantów społecznych wykraczają poza zakres projektowanej regulacji, proponując dokonanie zmian w ustawie PZP mających na celu dostosowanie przepisów ustawy do potrzeb nauki polskiej lub wręcz wyłączenie jej stosowania do zamówień dotyczących badań naukowo-rozwojowych.

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej zaproponowała także zmianę przepisów w zakresie „planowanego nabycia”.

W założeniach do projektu zmiany PZP, znajduje się m.in. propozycja mająca na celu doprecyzowanie zakazu dzielenia na części „planowanych zamówień publicznych na dostawy lub usługi”, co wychodzi naprzeciw zgłaszanym w uwagach oczekiwaniom.

Polska Akademia Nauk zwróciła uwagę na niedostosowanie ustawy PZP do specyficznej działalności jednostek naukowych, brak możliwości negocjacyjnej i elastyczności uregulowań dotyczących postępowania przetargowego.

Przekazano także uwagi niektórych komitetów oraz jednostek naukowych PAN, które dotyczą:

– niedostosowania procedur PZP do tempa badań, co uniemożliwia realizację zakupów służących do ich prowadzenia,

– przewyższania kosztów administracyjnych (w tym nakład pracy) ponoszonych przez jednostki naukowe, niewspółmiernych do efektów osiąganych w wyniku stosowania ustawy PZP,

– zarzutu wobec instytucji naukowych dzielenia zamówienia na części i nadmiernego wykorzystywania trybów pozaprzetargowych,

– wątpliwości interpretacyjnych w zakresie stosowania wyłączenia zawartego w art. 4 pkt 3 lit. e ustawy PZP,

– skrócenia terminów składania ofert dotyczących nabywania dostaw i usług na potrzeby prowadzenia działalności badawczej,

– wyłączenie stosowania ustawy do przypadków, gdy składane wnioski konkursowe z góry przewidują określonych podwykonawców prac projektowych.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w swoim wystąpieniu przedstawiło propozycję nowelizacji ustawy PZP, która zawiera rozwiązania postulowane przez środowisko naukowe w zakresie:

– zmiany art. 4 pkt 3 lit. e,

– rozdzielania zaplanowanych zamówień lub zaniżania ich kosztów w celu uniknięcia stosowania ustawy,

– rozszerzenia przesłanek stosowania zamówienia z wolnej ręki.

Zaproponowane zmiany zostały przeanalizowane w toku dalszych prac nad projektem założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (ZD33), który został ponownie skierowany do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji społecznych.

Skierowany do konsultacji społecznych projekt założeń zawiera postanowienia uwzględniające częściowo postulaty środowisk naukowych i badawczych, następnie znaczna część tych postanowień została zawarta w regulacjach niniejszego projektu ustawy.

Ponadto propozycja podniesienia dolnego progu stosowania ustawy konsultowana była, za pośrednictwem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, m.in. z Zakładem Narodowym im. Ossolińskich, Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie, Akademią Sztuk Pięknych w Gdańsku, Biblioteką Narodową, Instytutem im. Adama Mickiewicza, Muzeum Sztuki w Łodzi, Filmoteką Narodową, Narodowym Centrum Kultury, Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Teatrem Wielkim, Operą Narodową, Filharmonią Narodową oraz z Dyrektorem Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Wojciecha Kilara w Dzierżoniowie.

Projekt ustawy obejmujący podwyższenie dolnego progu, od którego jest uzależnione stosowanie Prawa zamówień publicznych, został także przekazany Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

2.2.

Pozostałe regulacje – projekt założeń z dnia 12 września 2012 r.

W projekcie założeń projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych, który do konsultacji społecznych został wysłany w dniu 12 kwietnia 2013 r., zostały zawarte propozycje rozwiązań, których odzwierciedleniem są projektowane przepisy.

Projekt założeń wysłano następującym podmiotom:

Business Centre Club,

Wojewoda Kujawsko-Pomorski – Przewodnicząca Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego w Poznaniu

Związek Pracodawców Producentów Materiałów dla Budownictwa,

Do projektu założeń w wersji z dnia 12 kwietnia 2013 r., zawierającego rozwiązania odzwierciedlone w niniejszym projekcie ustawy, uwagi zgłosiły następujące podmioty:

Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa,

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej,

Izba Projektowania Budowlanego,

Państwowa Akademia Umiejętności,

Business Centre Club,

Pracodawcy RP,

grupa naukowców (dr Iwona Cymerman – Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie; prof. dr hab. Janusz M. Bujnicki – Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie i UAM w Poznaniu, członek Akademii Młodych Uczonych PAN; prof. dr hab. Jacek Radwan –Wydział Biologii UAM i Wydział Biologii i Nauk o Ziemi UJ; prof. dr hab. Grzegorz Węgrzyn – Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego),

Polska Akademia Nauk,

Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa zgłosiła uwagi w zakresie nieobjętym niniejszym projektem ustawy.

Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej zgłosiła uwagi natury ogólnej, iż propozycje dotyczące unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania środków na badanie nie rozwiązują problemów naukowców.

Izba Projektowania Budowlanego pozytywnie oceniła rozwiązania dotyczące unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania środków na badania naukowe.

Izba Projektowania Budowlanego zaproponowała jednocześnie, by analogiczne rozwiązania, jak przy unieważnianiu postępowania w przypadku nieprzyznania środków na badania naukowe, wprowadzić w przypadku nieprzyznania zamawiającemu dofinansowania z innych środków UE, co może zachęcić zamawiających do wcześniejszego rozpoczęcia przygotowań do wszczęcia postępowania.

Pozostałe uwagi dotyczyły rozwiązań nieobjętych niniejszym projektem ustawy.

Centralny Instytut Ochrony Pracy zgłosił uwagi dotyczące rozwiązań nieobjętych niniejszym projektem ustawy.

Państwowa Akademia Umiejętności krytycznie odniosła się do propozycji unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania finansowania instytucji naukowej, gdyż ryzyko nieprzyznania tego finansowania jest tak wysokie, iż prawdopodobieństwo unieważniania postępowań oznacza wysokie ryzyko opóźnienia dostaw, co będzie miało negatywne konsekwencje dla efektywności procesu badawczego.

Business Centre Club przedstawił uwagi niedotyczące rozwiązań nieobjętych niniejszym projektem ustawy.

Pracodawcy RP pozytywnie ocenili propozycję wprowadzenia przesłanki unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania środków służących sfinansowaniu zamówienia publicznego.

W przedmiotowym projekcie ustawy uwzględnione zostały zgłoszone uwagi dotyczące:

Wśród przedstawionych w opinii propozycji, wskazano także na możliwość udzielenia zamówienia z wolnej ręki w przypadku tzw. zakupów okazyjnych w związku z krótkoterminowymi szczególnie korzystnymi okolicznościami umożliwiającymi udzielenie zamówienia po cenie znacznie niższej od cen rynkowych.

Propozycja ta nie mogła zostać uwzględniona z powodu niezgodności takiego rozwiązania z prawem Unii Europejskiej; możliwość udzielenia zamówienia z wolnej ręki w przypadku tzw. zakupów okazyjnych jest możliwa tylko w przypadku zamówień sektorowych.

Negatywnie w przedstawionej opinii została oceniona propozycja wprowadzenie przesłanki unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania środków służących sfinansowaniu zamówienia publicznego.

Wskazano, iż negatywnym skutkiem tego rozwiązania będzie ponoszenie dodatkowych kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji przetargowych zarówno po stronie zamawiających, jak i wykonawców.

Polska Akademia Nauk wskazała jako trudną do przyjęcia przesłankę dopuszczalności unieważnienia postępowania w przypadku nieprzyznania środków służących sfinansowaniu zamówienia publicznego, ze względu na ponoszenie w większości przypadków dodatkowych kosztów związanych z przygotowaniem postępowań przetargowych, które zostaną unieważnione z powodu braku wygranej w konkursie.

Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich zaproponowała:

doprecyzowanie wyłączenia usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług badawczych, o których mowa w art. 4 pkt 3 lit. e ustawy PZP oraz uznała za celowe zwolnienie wszystkich zamówień w zakresie usług badawczych z obowiązku stosowania ustawy; w przedmiotowym projekcie ustawy uwzględnia postulat w zakresie doprecyzowania art. 4 pkt 3 lit. e, natomiast wyłączenie zamówień w pozostałym zakresie stoi w sprzeczności z prawem Unii Europejskiej;

wyłączenie zamówień w zakresie badań i rozwoju powyżej kwot stanowiących progi unijne spod obowiązku stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych; uwzględnienie jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej;

rozszerzenie przesłanek trybu zamówienia z wolnej ręki przez instytucje naukowe, gdy unieważnieniu ulegnie nie dwa lecz jedno postępowanie w trybach podstawowych;

Jednocześnie, do przedmiotowego projektu ustawy odniósł się Business Centre Club, który zasadniczo pozytywnie zaopiniował projektowane regulacje, przy czym wskazał, iż dolny próg od wysokości którego jest uzależniony obowiązek stosowania Prawa zamówień publicznych, powinien być równy średniej wysokości progów w krajach członkowskich Unii Europejskiej, tj. wynosić 21 tys. euro, a regulacja art. 93 ust. 1b wymagała będzie ostrożności i uwagi zamawiających, bowiem sam przepis daje duże uprawnienia zamawiającym.

Wedle szacunkowego wskazania, wejście w życie projektowanych przepisów spowoduje zmniejszenie się liczby zamówień udzielanych w trybach określonych Prawem zamówień publicznych o ok. 45 tys. (25%) w skali roku.

W postępowaniach wyłączonych z ustawowego obowiązku stosowania procedur konkurencyjnych może zmniejszyć się presja zamawiających na udzielanie zamówień z zastosowaniem trybów wyzwalających rywalizację przedsiębiorców i tym samym prowadzących do uzyskiwania określonych efektów ekonomicznych.

Z drugiej strony, podwyższenie progu może nie przełożyć się na istotne zmniejszenie obciążenia pracą pracowników zamawiających, albowiem zawieranie umów o zamówienie publiczne i ich realizacja, niezależnie od ich wartości, wymaga wykonania określonej pracy przez odpowiednie służby administracji publicznej.

Jednocześnie Urząd Zamówień Publicznych przeprowadził symulację skutków wyłączenia obowiązku stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych w zależności od wysokości progu tego wyłączenia wraz z informacją o liczbie zamówień współfinansowanych ze środków pochodzących z Unii Europejskiej (zaprezentowaną w tabeli poniżej).

1

2

3

4

5

6

od 56274,4 zł do…

(bez VAT)

od 14 tys. euro do…

(bez VAT)

liczba ogłoszeń dotyczących zamówień mieszczących się w przedziale wartości kolumny 1 i 2 (3)

% ogłoszeń

liczba ogłoszeń o wartości mieszczącej się w przedziale kolumny 1, dotyczących zamówień współfinansowanych z UE

(do całkowitej liczby ogłoszeń poniżej progów)

80 392 zł

20 000 euro

20 195

11%

1 307 058 184,80 zł

3 044

2%

187 055 742,96 zł

100 490 zł

25 000 euro

34 279

19%

2 508 123 602,09 zł

4 807

3%

333 453 144,39 zł

120 588 zł

30 000 euro

44 724

25%

3 583 915 893,20 zł

6 083

3%

461 936 253,36 zł

160 784 zł

40 000 euro

60 631

34%

5 631 153 264,81 zł

7 805

4%

678 675 105,61 zł

200 980 zł

50 000 euro

72 124

40%

7 531 804 010,50 zł

9 028

5%

878 354 222,32 zł

241 176

60 000 euro

80 170

45%

9151757138,74

9 908

6%

1 052 885 927,05 zł

281 372

70 000 euro

86 794

48%

10 704 530 345,31 zł

10 675

6%

1 222 621 202,41 zł

522 548 zł

130 000* euro

108 012

60%

18 089 031 630,45 zł

12 923

7%

1 992 682 852,09 zł

20 098 000 zł

poniżej progów,

od których zastosowanie mają dyrektywy UE

126 244

w tym:

- 42 417 roboty budowlane

- 44 331 – dostawy

- 39 496 usługi

70%

w tym:

- 24 % roboty budowlane

- 25% – dostawy

- 22% usługi

43 273 886 029,32zł

w tym:

- 26 522 524 076,94 zł roboty budowlane

- 9 141 701 554,70 zł – dostawy

- 7 609 660 397,68 zł usługi

16 561

w tym:

- 6 490 roboty budowlane

- 3 602 – dostawy

- 6 469 usługi

9%

w tym:

- 4 % roboty budowlane

- 2 % – dostawy

- 4 % usługi

8 787 054 018,10 zł

w tym:

- 7 228 168 002,98 zł roboty budowlane

- 690 238 603,87 zł – dostawy

- 868 647 411,25 zł usługi

Wpływ regulacji na rynek pracy

Zmniejszenie się liczby postępowań o udzielenie zamówienia publicznego udzielanych na podstawie zasad ustawowych może wpłynąć pośrednio na funkcjonowanie przedsiębiorstw oraz na rynek pracy.

Zmniejszenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego o 45 tys. (szacunki) oraz związane z tym zmniejszenie się obowiązków sprawozdawczych dotyczących udzielonych zamówień publicznych nie wpłynie znacząco na zmniejszenie się ilości obowiązków pracy osób zajmujących się udzielaniem zamówień, tj. nie powinno wpłynąć w bezpośredni sposób na stan zatrudnienia u zamawiających.

Podkreślić należy, iż udzielanie zamówień poza procedurami określonymi w Prawie zamówień publicznych, nie jest równoznaczne z brakiem obowiązku przestrzegania określonych procedur oraz zasad dotyczących wydatkowania środków publicznych.

Zmniejszenie się liczby ogłoszeń o zamówieniu o 45 tys. (szacunki) o wartości: ok. 3 583 916 000 zł nie powinna wpłynąć zasadniczo na zatrudnienie i rynek pracy przedsiębiorców (wykonawców).

Jednocześnie należy wskazać, iż opierając się na stanowisku środowisk naukowych, w długofalowej perspektywie, projektowane zmiany powinny przyczynić się w znaczącym stopniu do wzrostu innowacyjności, co ma zawsze przełożenie na wzrost zatrudnienia i pozytywny wpływ na rozwój przedsiębiorstw.

Projektowane przepisy mogą ograniczyć dostęp wykonawcom do zamówień publicznych na zasadach niedyskryminacyjnych i wpłynąć na konkurencyjność gospodarki i funkcjonowanie przedsiębiorstw.

Przedsiębiorcy, których głównym obszarem działalności gospodarczej jest realizacja drobnych zamówień publicznych, będą zobowiązani do dostosowania się do zmiany formuły i procedur dotyczących ubiegania się o uzyskanie zamówienia, w zależności od indywidualnych regulacji obowiązujących u poszczególnych zamawiających.

Przykładowo, informacja o zamówieniach o wartości nieprzekraczającej 30 tys. euro (bez podatku od towarów i usług) może nie być już publikowana w Biuletynie Zamówień Publicznych, a więc zmiana skutkować może utrudnieniem dostępu wykonawców do informacji o udzielanym zamówieniu.

Obciążenia administracyjne

Wprowadzane regulacje dotyczące wysokości dolnego progu stosowania ustawy mogą wpłynąć na zmniejszenie poziomu obciążeń administracyjnych po stronie zamawiających.

Jednakże, z uwagi na brak danych wyjściowych, nie jest możliwe precyzyjne określenie zakresu wpływu projektowanej regulacji na obciążenia administracyjne zamawiających.

Podkreślić należy, iż zmniejszenie obciążeń będzie zależało przede wszystkim od wewnętrznych regulacji dotyczących procedur i zasad udzielania zamówień o wartościach zezwalających na niestosowanie Prawa zamówień publicznych, które obowiązują u zamawiających, których realizacją zamówienia jest zainteresowany dany wykonawca.

W tym miejscu należy zauważyć, iż zamawiający dla zamówień niepodlegających procedurom określonym w Prawie zamówień publicznych, w tym zamówień w zakresie kultury i nauki, może stworzyć wewnętrzne procedury dotyczące udzielania zamówień o wartości nieprzekraczającej 30 tys. euro lub zamówień w zakresie kultury i nauki o wartości mniejszej niż progi unijne, wymagające przedkładania większej liczby dokumentów w krótszych terminach, niż to wynika z ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Regulacja nie będzie oddziaływać na rozwój regionalny.

Wskazanie źródeł finansowania

07/31r