text:
Sejm

w dniu 25 kwietnia 2012 r.

(pierwszy dzień obrad)

Warszawa

Sprawy formalne

Zmiana porządku dziennego

Komunikaty

Punkt 1. porządku dziennego: Sprawozda-

nie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

wie wezwania Rządu RP do aktywnego

działania na rzecz wprowadzenia

średnie dla rolników między państwa-

mi członkowskimi Unii Europejskiej

– głosowania

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Głosowanie

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Punkt 2. porządku dziennego: Pierwsze

czytanie senackiego projektu ustawy

ustawy o systemie ubezpieczeń społecz-

nych

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

Punkt 2. porządku dziennego (cd.)

Poseł Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska.

.

.

.

.

16

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy

Punkt 3. porządku dziennego: Pierwsze

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

Punkt 4. porządku dziennego: Pierwsze

cyjne

str. str.

TREŚĆ

13. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 25 kwietnia 2012 r.)

str. str.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Punkt 5. porządku dziennego: Pierwsze

o opodatkowaniu niektórych instytucji

ﬁnansowych

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

Punkt 6. porządku dziennego: Sprawoz-

nologiami i usługami o znaczeniu stra-

tegicznym dla bezpieczeństwa państwa,

wego pokoju i bezpieczeństwa oraz

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki

Punkt 7. porządku dziennego: Sprawozda-

a Jersey o wymianie informacji w spra-

wach podatkowych, sporządzonej

w Londynie dnia 2 grudnia 2011 r.

Punkt 8. porządku dziennego: Sprawozda-

kacji Umowy między Rzecząpospolitą

Polską a Jersey w sprawie unikania po-

dwójnego opodatkowania w odniesie-

niu do przedsiębiorstw eksploatujących

rządzonej w Londynie dnia 2 grudnia

Punkt 9. porządku dziennego: Sprawozda-

nego opodatkowania osób ﬁzycznych,

sporządzonej w Londynie dnia 2 grudnia

Poseł Sprawozdawca Marcin Święcicki .

.

.

.

.

56

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Punkt 10. porządku dziennego: Sprawoz-

danie Komisji Finansów Publicznych

datkowych, sporządzonej w Londynie

dnia 6 grudnia 2011 r.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

str. str.

Oświadczenia

(Przerwa w posiedzeniu)

str. str.

lich, Eugeniusz Tomasz Grzeszczak i Wanda Nowicka)

Marszałek:

Otwieram posiedzenie.

Na sekretarzy dzisiejszych obrad powołuję posłów

Ewę Kołodziej oraz Marka Poznańskiego.

poseł Ewa Kołodziej.

Protokół 12. posiedzenia Sejmu uważam za przy-

Komisja Gospodarki przedłożyła sprawozdanie

gami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa

innych ustaw.

minu Sejmu, podjęłam decyzję o uzupełnieniu po-

rządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie

Bardzo proszę, panie pośle, z wnioskiem formal-

nym.

Proszę.

Poseł Dariusz Joński:

Pani Marszałek!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Podczas tego posiedzenia Sejmu będziemy podejmo-

wali decyzje i debatowali nad najważniejszym projek-

tem ustawy – ustawy emerytalnej.

Z tej mównicy

premier Donald Tusk podczas exposé zapewniał i pro-

ponował, aby co 4 miesiące wiek emerytalny przesu-

wać o kolejny jeden miesiąc, co oznaczałoby, że z każ-

dym rokiem pracować będziemy dłużej o 3 miesiące.

Również w kampanii informacyjnej rządu pojawiła

się informacja, że co 4 miesiące będzie przesuwany

wiek emerytalny i wydłużany o jeden miesiąc.

Tym-

czasem, pani marszałek, do Sejmu wpłynął zgoła

inny projekt ustawy, z którego wynika, że co 3 mie-

siące będzie przesuwany wiek emerytalny o jeden

miesiąc.

To oznacza, panie premierze, że albo jest

błąd legislacyjny w tym projekcie ustawy, albo ktoś

celowo to wprowadza i oszukuje.

Dlatego składam

Seniorów celem wyjaśnienia tego, co jest w projekcie,

i tego, co pański rząd przedstawia opinii społecznej,

ponieważ ta informacja dotycząca wydłużenia wieku

emerytalnego została przez pana rząd przedstawio-

na, jak się okazuje, błędnie i ktoś wprowadza w błąd

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Zwołanie Konwentu Seniorów jest w gestii mar-

szałka Sejmu.

Natomiast pan, rozumiem, zgłosił

wniosek formalny o przerwę.

Głosowało 415 posłów.

Za ogłoszeniem przerwy

oddało swój głos 175 posłów, przeciwnego zdania było

Wniosek upadł.

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedłożyła do-

datkowe sprawozdanie o projekcie uchwały w sprawie

Europejskiej.

wania nad tym projektem uchwały.

Właściwe komisje przedłożyły sprawozdanie

(Początek posiedzenia o godz. 14 min 07)

4

Sprzeciwu nie słyszę.

Przypominam, że Klub Parlamentarny Prawo

rządku dziennego o informację rządu RP na temat

nego dotyczącego wspólnej polityki rolnej na lata

2014–2020 z uwzględnieniem celów wspólnej polityki

rolnej, wysokości dopłat bezpośrednich w poszczegól-

nych państwach Unii Europejskiej oraz miejsca rol-

nictwa i rozwoju obszarów wiejskich w przyszłej

polityce spójności na lata 2014–2020 w świetle pa-

kietu rozporządzeń dotyczących polityki spójności.

Przypominam, że zgodnie z art. 173 ust. 4 regu-

laminu Sejmu głosowanie to nie jest poprzedzone

Przystępujemy do głosowania.

mujący informację rządu RP na temat stanowiska

cego wspólnej polityki rolnej na lata 2014–2020

sokości dopłat bezpośrednich w poszczególnych pań-

stwach Unii Europejskiej oraz miejsca rolnictwa

rządzeń dotyczących polityki spójności, zechce pod-

Głosowało 423 posłów.

Za oddało głos 193, przeciw-

nego zdania było 230 posłów, posłów wstrzymujących

Rada Ministrów przedłożyła projekty ustaw:

rych innych ustaw,

— o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

opatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,

wiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby

rupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rzą-

du, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej

czone odpowiednio w drukach nr 329 i 330.

Na posiedzeniu Konwentu Seniorów zgłoszono

o pierwsze czytania tych projektów ustaw.

Są to za-

ty sporne porządku dziennego.

Propozycje uzupełnienia porządku dziennego o te

punkty porządku dziennego poddam kolejno pod gło-

sowanie.

Przyjęcie propozycji uzupełnienia porządku

zastosowanie w tych przypadkach art. 37 ust. 4 re-

gulaminu Sejmu.

Przystępujemy do głosowania...

Proszę?

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Wniosek formalny.)

Bardzo proszę.

Poseł Marzena Dorota Wróbel:

w posiedzeniu Konwentu Seniorów.

W czasie tego po-

siedzenia nie uzyskaliśmy podstawowej informacji,

czym motywowane jest takie przyspieszenie prac,

zwłaszcza nad ustawą dotyczącą Funduszu Ubezpie-

czeń Społecznych.

W związku z tym wnoszę o przerwę,

zwołanie Konwentu Seniorów i uzupełnienie tej infor-

macji, bo uważam, że kluby powinny ją otrzymać.

Platforma Obywatelska przed wyborami do Sej-

mu i Senatu nie sygnalizowała nawet, że dojdzie do

tak drastycznego podniesienia wieku emerytalnego

Polek i Polaków.

Uważamy, że dochodzi być może do

jakiejś manipulacji informacją.

Zastanawiamy się,

czemu ma służyć takie przyspieszenie prac.

Są spe-

kulacje, że chodzi o to, aby ta ustawa została przyję-

ta tuż przed Euro po to, żeby – mówiąc językiem

kolokwialnym – przykryć niekorzystne zmiany, któ-

re proponuje Platforma i obóz rządzący w tejże usta-

wie.

Uważamy, że Polacy powinni być traktowani

w sposób podmiotowy, że obywatelom naszego kraju

należy się po prostu rzetelna, uczciwa i długa dysku-

sja w sprawie tego projektu.

Oczywiście, nie muszę zaznaczać, że jesteśmy

przeciwko wprowadzaniu tych wszystkich zmian, ale

uważamy przede wszystkim, że obywatele państwa

polskiego powinni mieć prawo do rzetelnej dyskusji,

a nie przykrywania jednych tematów innymi tema-

tami.

Stąd mój wniosek.

Dziękuję.

(Oklaski)

13. posiedzenie Sejmu w dniu 25 kwietnia 2012 r.

Porządek dzienny

Marszałek

5

Marszałek:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

Informuję panią, że rzeczywiście okazja do długiej

i bardzo merytorycznej dyskusji będzie w dniu ju-

trzejszym, jeśli tak zdecyduje Izba, ponieważ debata,

którą będziemy prowadzić, jest debatą średnią.

In-

formuję również, że debat średnich, mimo tak krót-

kiego czasu trwania Sejmu tej kadencji, jest więcej

niż kiedykolwiek, w stosunku do tych okresów, kiedy

rządzili inni.

Poddaję ten wniosek pod głosowanie.

przerwy, bardzo proszę o podniesienie ręki i przyci-

śnięcie przycisku.

Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał?

Głosowało 421 posłów.

Za oddało głos 189 posłów,

przeciwnego zdania było 232 posłów, przy braku gło-

sów wstrzymujących się.

Stwierdzam, że wniosek upadł.

o uzupełnienie porządku dziennego o pierwsze czy-

tanie projektu ustawy zawartego w druku nr 329.

nr 329), zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

231 posłów, przeciwnego zdania było 190 posłów, przy

braku głosów wstrzymujących się.

Stwierdzam, że wniosek o uzupełnienie porządku

dziennego został przyjęty.

Przystępujemy do głosowania nad wnioskiem

wy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodo-

wych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emery-

talnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeń-

stwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontr-

wywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,

nicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży

których innych ustaw (druk nr 330), zechce podnieść

rękę i nacisnąć przycisk.

Pan poseł z wnioskiem formalnym?

(Poseł Andrzej Adamczyk: Tak.)

Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję bardzo.

o przerwę, o zwołanie Konwentu Seniorów celem roz-

patrzenia wniosku o wprowadzenie do porządku ob-

rad punktu dotyczącego przeprowadzenia pierwszego

czytania projektu rezolucji wzywającej ministra

transportu, budownictwa i gospodarki morskiej do

podjęcia zdecydowanych działań w kierunku zapew-

nienia bezpieczeństwa funkcjonowania ﬁrm będą-

cych podwykonawcami przedsiębiorstw zajmujących

się realizacją zamówień publicznych, w szczególności

w zakresie budowy dróg i autostrad.

Panie i Panowie Posłowie!

Otóż problem był

przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Konwentu Se-

niorów.

Padła tam informacja, że o sprawie mieliśmy

okazję informować ministra transportu.

19 marca

w ministerstwie transportu odbyło się spotkanie

z udziałem zainteresowanych przedsiębiorców, pana

ministra Nowaka, przedstawicieli Generalnej Dyrek-

cji Dróg Krajowych i Autostrad.

Padły tam pewne

deklaracje wsparcia.

Od tego czasu minął miesiąc

krutowała jedna z ﬁrm realizujących budowę odcin-

ka C autostrady A2 Stryków – Konotopa.

Docierają do nas informacje o zgłaszanych upa-

dłościach kolejnych ﬁrm realizujących inwestycje

drogowe, o zagrożonych bankructwem kilkuset pod-

wykonawcach, o tysiącach miejsc pracy, które ulegną

likwidacji.

miał miejsce protest na drodze krajowej nr 50

w sąsiedztwie realizowanego odcinka autostrady A2

Łódź – Warszawa.

Zapowiadane są kolejne protesty.

(Dzwonek)

Wnoszę...

Marszałek:

Czas minął, panie pośle.

Dziękuję bardzo.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Pani marszałek, wnoszę o przerwę.

Marszałek:

Bardzo dziękuję.

6

Poseł Andrzej Adamczyk:

Szanowni państwo, jesteśmy wybranymi w wol-

nych wyborach reprezentantami…

Marszałek:

Nie wątpimy w to.

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Bardzo dziękuję.

Poseł Andrzej Adamczyk:

…prostych ludzi.

W imieniu tych oszukanych

przez generalnych wykonawców, w imieniu tych, co

do których państwo straciło kontrolę...

(Poseł prze-

mawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Głośniej, nie słychać.)

Marszałek:

Bardzo dziękuję.

Przypomnę jeszcze raz, zwoływanie Konwentu

leży w gestii marszałka, jest jego uprawnieniem.

Był

wniosek formalny o przerwę.

Przypomnę tylko, że ta

sprawa była bardzo szczegółowo omawiana na posie-

dzeniu Konwentu.

Na posiedzeniu Konwentu byli

przedstawiciele wszystkich klubów.

Informuję rów-

nież, że temu projektowi nadano już bieg, został on

skierowany do Komisji Infrastruktury.

Poddaję pod głosowanie wniosek o przerwę.

Kto z państwa jest za ogłoszeniem przerwy, bar-

dzo proszę podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

190 posłów, przeciwnego zdania było 231 posłów, przy

braku głosów wstrzymujących się.

Prezydium Sejmu proponuje, aby Sejm przepro-

wadził debatę średnią w pierwszym czytaniu rządo-

wego projektu ustawy o zmianie ustawy o emerytu-

Prezydium Sejmu proponuje także, aby Sejm wysłu-

chał 10-minutowych oświadczeń w imieniu klubów:

— w pierwszym czytaniu rządowego projektu

ustawy dotyczącego zmian w systemie emerytalnym

służb mundurowych zawartego w druku nr 330,

— w dyskusji nad dokumentami dotyczącymi re -

alizacji „Narodowego programu zwalczania chorób

nowotworowych” zawartymi w druku nr 52.

Prezydium Sejmu proponuje również, aby Sejm

bów w łącznej dyskusji nad sprawozdaniami komisji

między Rzecząpospolitą Polską a Jersey w sprawach

podatkowych.

Prezydium Sejmu proponuje także, aby Sejm wy-

słuchał 3-minutowych oświadczeń w imieniu klubów

— o projekcie ustawy o ratyﬁkacjiUmowymiędzy

Rzecząpospolitą Polską a Baliwatem Guernsey o wy-

mianie informacji w sprawach podatkowych,

stępczej oraz niektórych innych ustaw.

Prezydium Sejmu proponuje również, aby Sejm

bów w dyskusjach nad pozostałymi punktami po-

rządku dziennego.

Za chwilę przeprowadzimy głosowania nad spra-

wozdaniem komisji o projekcie uchwały w sprawie

wezwania rządu RP do aktywnego działania na rzecz

ków między państwami członkowskimi Unii Euro-

pejskiej.

Następnie przeprowadzimy pierwsze czytania

projektów ustaw:

— o zmianie ustawy Kodeks postępowania kar -

nego,

— o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne,

— o opodatkowaniu niektórych instytucji ﬁnan -

sowych.

Następnie rozpatrzymy sprawozdania komisji o pro-

jektach ustaw:

rami, technologiami i usługami o znaczeniu strate-

gicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla

stwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw,

— o projektach ustaw dotyczących ratyﬁkacji

wach podatkowych,

— o ratyﬁkacji Umowy między Rzecząpospolitą

W czwartek rano rozpatrzymy pytania w spra-

wach bieżących oraz informację bieżącą.

zaopiniował propozycję rozpatrzenia na bieżącym

logicznych – cytostatyków i związanymi z tym przy-

padkami wstrzymania terapii, o której przedstawie-

nie wnosił Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokra-

tycznej.

Następnie przeprowadzimy debaty nad projekta-

mi ustaw dotyczącymi zmian w systemie emerytal-

nym – w pierwszej kolejności nad projektem zawar-

tym w druku nr 329, a następnie w druku nr 330.

W dalszej kolejności rozpatrzymy sprawozdania

komisji o uchwałach Senatu w sprawie ustaw:

7

mie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw,

W piątek rano przeprowadzimy głosowania.

W bloku głosowań m.in. przeprowadzimy głoso-

wanie nad wnioskiem o odrzucenie informacji Rady

Ministrów o realizacji działań wynikających z „Kra-

jowego programu przeciwdziałania narkomanii”

w 2010 roku.

Następnie rozpatrzymy przedstawione przez mi-

nistra zdrowia „Sprawozdanie z realizacji »Narodo-

wego programu zwalczania chorób nowotworowych«

w roku 2010 oraz przyjęty przez Radę Ministrów har-

monogram zadań wykonywanych w ramach progra-

mu wieloletniego »Narodowy program zwalczania

chorób nowotworowych« w roku 2011 wraz z kierun-

kami realizacji tego programu na lata 2012 i 2013”.

Informuję, że Senat przyjął bez poprawek nastę-

pujące ustawy:

— o likwidacji delegatur terenowych ministra

— o ratyﬁkacji Umowy między Rządem Rzeczy -

pospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o za-

sadach małego ruchu granicznego, podpisanej w Mo-

skwie dnia 14 grudnia 2011 r.,

— o zmianie ustawy o przygotowaniu ﬁnałowego

Proszę posła sekretarza o odczytanie komuni-

katów.

Sekretarz Poseł Marek Poznański:

— Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii

— Obrony Narodowej – godz. 16,

— Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyﬁka -

cjach – godz. 17,

— Skarbu Państwa – godz. 17,

— Spraw Zagranicznych wspólnie z Komisją do

Spraw Unii Europejskiej – godz. 19,

— Gospodarki – godz. 20.15.

— wspólne posiedzenie Parlamentarnego Zespołu

ds. Polityki Miejskiej i Parlamentarnego Zespołu ds.

Wolnego Rynku – o godz. 15 w sali nr 102,

— Parlamentarnego Zespołu ds. przywrócenia

(...) poprzez CMK – o godz. 16 w sali nr 25 budynek G,

— Parlamentarnego Zespołu Wspierania Inicja -

tyw Kulturalnych – o godz. 17.30 w sali nr 25 budy-

nek G. Dziękuję bardzo.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Rol-

nictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie

tywnego działania na rzecz wprowadzenia rów-

nych i niedyskryminujących zasad podziału

skiej (druki nr 140, 210 i 210-A) – głosowania.

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Bardzo proszę.

Poseł Sprawozdawca

Krzysztof Jurgiel:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

W trakcie drugie-

go czytania w dniu 12 kwietnia 2012 r. zgłoszono

jedną poprawkę.

Wnioskodawca proponuje, aby uzu-

pełnić treść uchwały o zdanie: „Sejm Rzeczypospoli-

tej Polskiej uznaje dotychczasowe działania Rządu

w sprawie zrównania dopłat bezpośrednich za nie-

wystarczające”.

Komisja po przeprowadzonej dyskusji większością

głosów postanowiła negatywnie zaopiniować powyż-

szą poprawkę.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Bardzo dziękuję panu posłowi.

Przechodzimy do głosowania.

Komisja wnosi o przyjęcie projektu uchwały za-

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

wia poprawkę, nad którą głosować będziemy w pierw-

szej kolejności.

W jedynej poprawce wnioskodawcy proponują na

początku trzeciego akapitu projektu uchwały dodać

zdanie w brzmieniu: „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

nania dopłat bezpośrednich za niewystarczające”.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

O głos poprosił pan poseł Jacek Bogucki z klubu

Solidarna Polska.

Bardzo proszę.

Porządek dzienny.

Punkt 1. porządku dziennego – głosowanie

Marszałek

8

Poseł Jacek Bogucki:

Chciałbym zwrócić się do pana premiera Donalda

Tuska, ale niestety wyszedł.

Widocznie dopłaty bez-

pośrednie pana premiera naprawdę nie interesują.

Projekt uchwały miał tytuł: uchwała w sprawie

wezwania Rządu (...), ale na wniosek rządzącej koalicji

„wezwanie” zmieniło się na „wsparcie”.

Rozumiem, że

trudno wam się przyznać do braku aktywności, do

braku robienia czegokolwiek w tej sprawie...

(Poseł Krystyna Skowrońska: Głupstwa pan

plecie.)

...i rozumiem potrzebę kompromisu.

Ale już nie

rozumiem, dlaczego posłowie Platformy Obywatel-

skiej i PSL byli na posiedzeniu komisji przeciwko

poprawce, w której stwierdzony jest fakt oczywisty:

„Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznaje dotychczaso-

we działania Rządu w sprawie zrównania dopłat bez-

pośrednich za niewystarczające”.

No już delikatniej-

szego słowa niż „niewystarczające” do określenia

waszego nieróbstwa (Dzwonek) użyć się nie dało.

(Oklaski)

Dlatego chciałbym spytać pana premiera...

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

...

Donalda Tuska, co zrobił do tej pory w sprawie

zrównania dopłat bezpośrednich.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

Przepraszam, jest jeszcze jedna osoba zapisana do

Bardzo proszę, przedstawiciel Prawa i Sprawie-

dliwości pan poseł Robert Telus.

Bardzo proszę.

Poseł Robert Telus:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Premierze!

Mam pytanie do premiera Tuska.

Nie ma go, wyszedł

ze spotkania.

(Wesołość na sali)

(Głos z sali: Jest.)

To pytanie jest bardzo ważne.

Drodzy państwo,

rozmawiamy o wspólnej polityce rolnej, o dopłatach

rolniczych.

Unia Europejska oszukuje polskich rolni-

ków, a polski premier przez całą tamtą kadencję nie

zrobił nic, aby wywalczyć równe dopłaty bezpośred-

nie dla rolników.

Drodzy państwo, jak się wpisze w Google...

(Głos z sali: Ooo...)

...„kanclerz Merkel” lub „prezydent Sarkozy”, wy-

skakuje mnóstwo wypowiedzi na temat wspólnej

polityki rolnej.

A jeżeli się wpisze w Google – proszę

to sprawdzić – „premier Tusk, rolnictwo”, wyskaku-

je jedna wypowiedź, jeden link...

(Poseł Krystyna Skowrońska: Po to ma ministra

Sawickiego.)

...który dotyczy tego, że rolnicy będą przechodzić

za wcześnie na emeryturę.

(Dzwonek) Nie ma żadnej

wypowiedzi Donalda Tuska, premiera, o tym, aby

walczyć o równe dopłaty.

Marszałek:

Nie zdążył pan zadać pytania, panie pośle.

Dzię-

kuję serdecznie.

Poseł Robert Telus:

Pani marszałek, mam proste pytanie.

Co premier

rządu, co premier Tusk zrobił przez cztery lata tam-

tej kadencji, aby wyrównać dopłaty dla rolników...

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Poseł Robert Telus:

...aby polski rolnik miał takie dopłaty...

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Poseł Robert Telus:

...jak niemiecki rolnik?

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Poseł Robert Telus:

Niemiecki rolnik ma 340 euro...

9

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

...a polski rolnik ma 170 euro.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Ajchlera, Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Bardzo proszę.

Poseł Romuald Ajchler:

Otóż podczas debaty nad projektem tej uchwały mó-

wiliśmy o skali problemu, jakiego dotyczy.

Chciałbym

zapytać ministra ﬁnansów, czy nie jest pan, panie

ministrze, zainteresowany kwotą ok. 40 mld.

Gdyby

rząd skutecznie popracował przez ostatnie cztery

lata, a także wytężył swoje działania w obecnym

i w przyszłym roku, bo do połowy przyszłego roku ta

kwestia ma być rozstrzygnięta, te 40 mld w formie

podatków od rolników wpłynęłoby do budżetu pań-

stwa w nowej perspektywie finansowej.

Czy pan

w ogóle wie, panie ministrze, o jakiej skali środków

mówimy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

woju wsi pana Marka Sawickiego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Marek Sawicki:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Powiem szczerze,

że jestem troszkę zdumiony (Wesołość na sali), że

polska opozycja ma ogromny talent do bicia piany

w Polsce, natomiast, niestety, jest kompletnie niesku-

teczna tam, w Brukseli.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo.)

Nie będę przypominał negocjacji w sprawie cukru

(Wesołość na sali), ale chcę podziękować i Sojuszowi,

i PiS za to, że przynajmniej na forum europejskim,

w komisjach i w Parlamencie Europejskim, wspiera-

ją i mnie, i polski rząd w negocjacjach dotyczących

wyrównania dopłat.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

ką oddało głos 192 posłów, przeciwnego zdania było 227

posłów, przy braku głosów wstrzymujących się.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

Poseł Jacek Bogucki:

Premierze!

Panie Ministrze Rolnictwa!

W ważnej dla

Polski sprawie będziemy wspierać nawet ten nie-

udaczny rząd.

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: A gdzie pytanie?)

Co już przegraliście do tej pory?

Przegraliście

pierwszą bitwę, budżet Unii Europejskiej.

Komisarz

Lewandowski taki przygotował i nie ma zwiększenia

dopłat dla polskich rolników.

Przegraliście drugą

bitwę – polską prezydencję.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Ile jeszcze tych bi-

tew?)

Ani słowa nie udało wam się wywalczyć w Unii

Europejskiej, wypowiedzieć, nawet wykrztusić.

Prze-

graliście trzecią bitwę – pakiet legislacyjny dotyczą-

cy wspólnej polityki rolnej na przyszłość.

W tym pa-

kiecie zrównanie dopłat jest przewidziane w taki

sposób, że przeliczając to stopniowe dochodzenie, pol-

scy rolnicy może w 2050 r. będą mieli tyle, ile inni

rolnicy w Europie.

I to jest to stopniowe dochodzenie,

które proponuje nam Unia.

Nie zrobiliście nic, nie

osiągnęliście w tej sprawie niczego.

(Dzwonek) Jesz-

cze raz ponawiam pytanie do pana premiera: Nie

robiliście nic – to co macie zamiar zrobić?

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Krzysztofa Ardanowskiego, Klub Parlamentarny

Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jan Krzysztof Ardanowski:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Premierze!

Uzyskanie równych, niedyskryminujących warun-

10

ków w ramach wspólnej polityki rolnej nie jest żad-

nym przywilejem czy też partykularnym interesem

dla polskich rolników – jest wsparciem dla polskiej

gospodarki, jest wsparciem dla polskiego społeczeń-

stwa, dla polskich konsumentów w celu zapewnienia

odpowiedniej ilości i jakości żywności po rozsądnych

cenach, akceptowanych również przez uboższą część

społeczeństwa.

Tak precyzyjnie mówi art. 39 trakta-

tów rzymskich.

Chcę również poinformować, że pieniądze z Eu-

ropejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów

Wiejskich, z których ﬁnansowana jest wspólna poli-

tyka rolna, nie mogą traﬁć do Polski na żaden inny

cel.

Jeżeli nie traﬁą w ramach wspólnej polityki rol-

nej, to nie traﬁą do Polski wcale.

W związku z tym

obrona polskich interesów jest obowiązkiem całego

rządu, nie tylko ministra rolnictwa, który – jak po-

kazują dotychczasowe doświadczenia – nie jest w sta-

nie uzyskać równych zasad w rozmowach na forum

Unii Europejskiej.

Dlatego moje pytanie jest adresowane bezpośred-

nio (Dzwonek) do premiera rządu: Jakie działania

zamierzają podjąć premier rządu i pozostali ministro-

wie, by starać się o równe, niedyskryminujące wa-

runki dla polskich rolników?

Nie wszystko jest jesz-

cze stracone, nie traćmy nadziei – w Unii nie zapadły

jeszcze pewne decyzje, więc możemy je jeszcze prze-

forsować po myśli Polski.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Otóż ta uchwała ma traﬁć także do Parlamentu Eu-

ropejskiego, bo głównie chodzi o to, żeby wskazać

nierówności, o których mówiły tutaj koleżanki, mówi-

li koledzy posłowie.

Ale treść tej uchwały jest taka,

jaką przyjmiemy za chwilę, bo ją przyjmiemy.

Panie premierze, chciałbym zapytać: Czy zamie-

a szczególnie w ostatnich 4 latach, włączyć się po to,

aby rolnicy nie byli dyskryminowani, aby dostali

równe dopłaty albo porównywalne dopłaty powierzch-

niowe jak inni?

Stąd moje pytanie: Czy uważa pan,

że tej treści uchwała pomoże panu w dalszych nego-

cjacjach, po to aby zminimalizować te różnice w do-

płatach?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Głos zabierze minister rolnictwa i rozwoju wsi

Bardzo proszę.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Jeszcze raz gorą-

ce podziękowanie za troskę o polskie rolnictwo, ale

przypomnę wam, że od 2007 r. dopłaty dla polskich

rolników wzrosły dwukrotnie.

Nie będę wyliczał do-

datkowych środków, które w ciągu ostatnich 4 lat

uzyskało polskie rolnictwo.

Chcę wam jasno powie-

dzieć, a znający się na rolnictwie to wiedzą, że jest

czas siewu, pielęgnacji i zbiorów.

W sprawie przyszło-

ści wspólnej polityki rolnej decyzje są dopiero przed

nami.

Dopiero odbywa się siew i pielęgnacja.

I wierz-

cie, że i siejemy, i pielęgnujemy prawidłowo, dlatego

zbiór też będzie dobry i z pewnością nam w tym nie

przeszkodzicie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Bardzo dziękuję.

Przystępujemy do głosowania nad całością pro-

ków na dopłaty bezpośrednie dla rolników między pań-

stwami członkowskimi Unii Europejskiej, w brzmieniu

Wsi, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

Głosowało 422 posłów.

Za oddało głos 421, prze-

ciwnego zdania był 1 poseł, przy braku głosów wstrzy-

mujących się.

(Głos z sali: Pewnie się pomylił.)

(Wesołość na sali)

wsparcia Rządu Rzeczypospolitej Polskiej i wezwania

Parlamentu Europejskiego do aktywnego działania

na rzecz uproszczenia wspólnej polityki rolnej, kon-

kurencyjności i postępu oraz wprowadzenia równych

i niedyskryminujących zasad podziału między pań-

stwa członkowskie Unii Europejskiej środków na

dopłaty bezpośrednie dla rolników.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 2. po-

rządku dziennego: Pierwsze czytanie senackie-

go projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks

łecznych (druk nr 288).

Poseł Jan Krzysztof Ardanowski

11

Bardzo proszę posłów, którzy opuszczają salę,

o dokonanie tego w miarę sprawnie.

Panią senator proszę o zabranie głosu.

Senator Grażyna Sztark:

Projektowana ustawa dotyczy zmiany ustawy o eme-

nych i stanowi wykonanie obowiązku dostosowania

nego z dnia 5 lipca 2010 r. stwierdzającego niezgod-

stałego miejsca zamieszkania na obecnym obszarze

Rzeczypospolitej Polskiej, w części odsyłającej do art. 6

zwanej dalej domicylem.

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności

sie przesłanki stałego miejsca zamieszkania na obec-

nym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, w części

Unormowanie to przewidywało, że okresy zatrud-

rodowych, zagranicznych instytucjach i w zakładach,

zgodą właściwych władz polskich), dla celów ustale-

nia prawa do świadczeń, a w przypadku tej konkret-

nej rozpatrywanej sprawy – renty rodzinnej, uwzględ-

nia się pod warunkiem stałego miejsca zamieszkania

zainteresowanego na obecnym obszarze Rzeczypo-

spolitej Polskiej.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie ulega

wątpliwości, że kwestionowany wymóg domicylu jako

warunek uzyskania uprawnień do renty rodzinnej

nie pozostaje w racjonalnym związku z ratio legis

przepisów o rencie rodzinnej.

Renta rodzinna w na-

szym systemie prawnym jest świadczeniem niejako

zastępczym, wtórnym w stosunku do prawa do eme-

ry miał zmarły żywiciel.

Uprawniony członek rodziny

nabywa wprawdzie samodzielnie prawo do renty ro-

dzinnej jako odrębne świadczenie, ale nabywa to pra-

wo w miejsce prawa do świadczenia, które przysługi-

wałoby zmarłemu.

Prawo do renty rodzinnej jest

prawem pochodnym, jednakże jego podstawową

funkcją jest zapewnienie środków utrzymania krew-

nym i powinowatym, którzy nie są w stanie samo-

dzielnie się utrzymać.

Ten alimentacyjny cel renty

rodzinnej powinien być uwzględniany w procesie in-

terpretacji i oceny uregulowań dotyczących tego

świadczenia.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż ustrojo-

dawca wyraźnie, na poziomie konstytucyjnym, zaak-

centował wolność wyboru miejsca pracy, tj. art. 65

ust. 1 konstytucji, i wolności przemieszczania się, tj.

art. 52 ust. 2.

Swoboda przemieszczania się pracow-

ników w obrębie Unii Europejskiej należy do jednej

z podstawowych zasad konstrukcyjnych prawa wspól-

notowego.

Odwoływanie się więc do zasady domicylu

jako przesłanki ograniczającej uzyskanie wypraco-

wanych przez pracownika uprawnień należy zatem

ocenić…

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Sejmu Jerzy Wenderlich)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Bardzo przepraszam, pani senator.

Przepraszam.

Ogłaszam 2-minutową przerwę.

Panią senator serdecznie zapraszam do siebie.

do godz. 14 min 51)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Wznawiam posiedzenie.

Chciałbym jeszcze raz powiedzieć, iż przystępuje-

my do rozpatrzenia punktu 2. porządku dziennego:

Uprzejmie proszę panią senator o przedstawienie

tegoż uzasadnienia.

Senator Grażyna Sztark:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chciałabym prze-

prosić, ale niestety pomyłki się zdarzają.

Mam na-

dzieję, że szybko będziemy mogli to sprostować

i natychmiast przystępuję do prezentacji projektu

ustawy.

Jest to projekt dotyczący zmiany ustawy Ko-

łecznych.

Projektowana ustawa stanowi wykonanie obo-

Marszałek

12

gnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listo-

pada 2010 r., który stwierdził niezgodność norm

prawnych rekonstruowanych z art. 218 §1 ustawy

pkt 1 o raz art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 13 paździer-

nika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a po-

nadto art. 4 ust. 1 protokołu nr 7 do Konwencji o ochro-

nie praw człowieka i podstawowych wolności, sporzą-

dzonego w Strasburgu dnia 22 listopada 1984 r., oraz

watelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w No-

wym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r.

Sentencja tego wyroku została opublikowana

pozycja 1474.

Przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konsty-

tucyjnego o niekonstytucyjności, a zarazem o nie-

zgodności z wyżej wskazanymi przepisami prawa

międzynarodowego, jest art. 218 § 1 ustawy z dnia

6 czerwca o systemie ubezpieczeń przez to, że prze-

pisy te dopuszczają wobec tej samej osoby ﬁzycznej

za ten sam czyn odpowiedzialność za przestępstwo

ustawy systemowej, oraz art. 98 ust. 1 pkt 1 i art. 98

ust. 1 ustawy systemowej przez to, że powołane prze-

mienionej ustawy.

Zaskarżonym przepisom zarzucone zostało naru-

szenie zasady ne bis in idem wywodzonej z art. 2

konstytucji, to jest zasady demokratycznego państwa

prawnego, oraz wyraźnie sformułowanej w przepi-

sach prawa międzynarodowego, a mianowicie art. 4

litycznych.

Przedmiotowy zarzut postawiono z uwa-

gi na to, że w świetle art. 218 § 1 Kodeksu karnego

i art. 24 ust. 1 ustawy systemowej oraz tego ostatnie-

go przepisu i art. 98 ust. 1 pkt 1, a także art. 98 ust. 2

może dojść, po pierwsze, do wymierzenia płatnikowi,

który nie dopełnił obowiązku opłacenia składek na

ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne bądź też

ewentualnie innych składek pobieranych przez ZUS

czy to przez ich nieopłacenie, czy też przez opłacenie

ich w zaniżonej wysokości, sankcji w postaci dodat-

kowej opłaty w wysokości nie wyższej niż kwota nie-

opłaconych składek, po drugie zaś, do wymierzenia

takiemu płatnikowi kary za przestępstwo lub wykro-

czenie.

Przedstawiony stan rzeczy jest konsekwencją bra-

ku normy kolizyjnej, która w razie wymierzenia opła-

ty na zasadzie art. 24 ust. 1 ustawy systemowej sta-

łaby na przeszkodzie pociągnięciu danej osoby do

odpowiedzialności karnej albo do odpowiedzialności

ust. 2 ustawy systemowej lub odwrotnie, w przypad-

ku wymierzenia kary przewidzianej w przepisach

prawa karnego uniemożliwiałaby wydanie decyzji

w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty.

Rozważając powyższe argumenty przytoczone

w pytaniu prawnym, trybunał przypomniał, że zasa-

da ne bis in idem należy do fundamentalnych zasad

prawa karnego i wyraża ona zakaz podwójnego czy

wielokrotnego karania lub stosowania środka repre-

syjnego wobec tej samej osoby ﬁzycznej za popełnie-

nie tego samego czynu zabronionego.

Wielokrotne

wiem naruszenie zasady proporcjonalności reakcji

państwa na naruszanie obowiązku prawnego.

Jak

zostało zaakcentowane w uzasadnieniu wyroku, za-

równo wypowiedzi odwołujące się do polskiej ustawy

zasadniczej, jak i orzecznictwo ukształtowane na

gruncie obowiązujących Polskę umów międzynaro-

dowych przyjmują szerokie rozumienie omawianej

zasady.

Obejmuje ona wobec tego wszelkie sytuacje

zbiegu odpowiedzialności za zachowania prawne

sankcjonowane, a więc tak z mocy prawa karnego,

jak i z mocy innych przepisów prawa publicznego,

w szczególności zatem prawa administracyjnego, je-

żeli tylko przepisy te przewidują środki o charakterze

represyjnym.

Za taki właśnie środek, zdaniem Trybunału Kon-

stytucyjnego, należy uznać dodatkową opłatę, która

może zostać wymierzona płatnikowi zgodnie z art.

24 ust. 1 ustawy systemowej.

Celem, któremu owa

opłata ma służyć, nie jest automatyczne karanie każ-

dego płatnika, który nie wywiązał się w pełni z po-

winności opłacenia składek.

Jego istota nie polega

również na zapewnieniu Funduszowi Ubezpieczeń

Społecznych rekompensaty z tytułu strat poniesio-

nych na skutek nieopłacenia czy też nienależytego

opłacenia składek, jako że to zadanie mają realizo-

mowej.

Opłata dodatkowa ma natomiast dyscyplino-

wać płatnika do prawidłowego wykonania obowiązku

płacenia składek.

Chciałabym podkreślić, że kierując się brzmie-

niem sentencji wyroku z dnia 18 listopada 2010 r.

oraz motywami jego uzasadnienia, proponuje się

nadaniu nowego brzmienia art. 24 ust. 1.

Ze względu

na sposób sformułowania sentencji orzeczenia nie-

odzowne staje się również przywrócenie w systemie

jednostek obejmujących normy karne.

Dlatego też

projekt ustawy zakłada dodanie stosownych przepi-

sów w Kodeksie karnym i ustawie systemowej, przy

czym nowe jednostki redakcyjne będą w swej treści

w pełni odpowiadać obowiązującym przepisom art. 218

§ 1 Kodeksu karnego oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 usta-

wy systemowej.

Dodatkowo zachodzi konieczność

dostosowania odesłań zawartych w art. 218 § 2 i 3

Kodeksu karnego.

Termin wejścia w życie projekto-

Senator Grażyna Sztark

13

wanej ustawy został zsynchronizowany z terminem

wskazanym w punkcie 2 sentencji wyroku.

Warto w tym miejscu również podnieść, iż o na-

ruszeniu zasady ne bis in idem przy stosowaniu art.

24 ust. 1 ustawy systemowej i art. 218 § 1 Kodeksu

karnego oraz art. 24 ust. 1 i art. 98 ust. 1 lub art. 98

może być mowa tylko wówczas, gdy płatnikiem skła-

dek jest osoba ﬁzyczna.

Chciałabym podkreślić, że

analogiczną kumulację sankcji dopuszczały już

w przeszłości przepisy prawa.

Dotyczyło to art. 27

regulowały instytucję tzw. dodatkowego zobowiąza-

nia podatkowego, ustalanego niezależnie od możli-

wości równoległego pociągnięcia podatnika do odpo-

wiedzialności karnoskarbowej za ten sam czyn.

Wy-

rokiem z dnia 29 kwietnia 1998 r., a następnie wyro-

kiem z 4 września 2007 r. sąd konstytucyjny obalił

domniemanie konstytucyjności wymienionych regu-

lacji, co doprowadziło do nadania nowego kształtu

wspomnianej instytucji dodatkowego zobowiązania

podatkowego.

Z dniem 1 grudnia 2008 r. uchylone

zostały m.in. przepisy art. 109 ust. 4–8 ustawy z dnia

Z kolei przepis art. 111 ust. 2 tejże ustawy uzyskał

nowe brzmienie, uwzględniające stanowisko trybu-

nału w tej sprawie.

Zasadne jest wobec tego skorzystanie z konstruk-

cji prawnej zastosowanej w ustawie z dnia 11 marca

stanowienie zawarte w zdaniu drugim art. 111 ust. 2

przedmiotowego aktu normatywnego wyłącza wprost

możliwość podwójnego karania podatników będących

osobami ﬁzycznymi.

Proponowanerozwiązaniespro-

wadzające się do wprowadzenia w art. 24 ust. 1 usta-

wy systemowej zastrzeżenia, z którego to wynikać

będzie, że podleganie odpowiedzialności za przestęp-

stwo lub wykroczenie stanowi negatywną przesłankę

dla wymierzenia dodatkowej opłaty, zrealizuje w zu-

pełności wskazania płynące z rozstrzygnięcia Try-

bunału Konstytucyjnego.

System prawa zostanie

w ten sposób dostosowany do standardów konstytu-

cyjnych oraz wymogów statuowanych przepisami

prawa międzynarodowego, a jednocześnie ZUS nie

zostanie całkowicie pozbawiony instrumentu dyscy-

plinującego, jakim jest dodatkowa opłata.

W wypadku jednostek organizacyjnych, którym

przysługuje przymiot płatnika składek, zakład nadal

przecież będzie mógł wymierzać tego typu sankcje,

natomiast w odniesieniu do osób ﬁzycznych nadal

funkcjonować będą przepisy przewidujące szeroko

rozumianą odpowiedzialność karną.

Rolą ZUS bę-

dzie przy tym takie stosowanie zmienionego art. 24

ust. 1 ustawy systemowej, aby osobie ﬁzycznej nie

została wymierzona dodatkowa opłata, jeżeli może

ona zostać pociągnięta do odpowiedzialności za po-

pełnienie czynu zabronionego.

W analizowanej sytu-

acji ZUS winien zatem odstąpić od wymierzenia do-

datkowej opłaty i złożyć zawiadomienie w trybie

postępowania karnego, względnie wystąpić z wnio-

skiem o ukaranie stosownie do art. 17 § 3 ustawy

ustawy systemowej.

Dziękuję bardzo, panie marszałku, i zwracam się

ustawy bez poprawek i przekazanie do dalszego pro-

cedowania.

Jeszcze raz, panie marszałku, przepraszam za

zaistniałą pomyłkę.

Zdarza się.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Zdarza się.

Dziękuję serdecznie, pani senator.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

watelska mam zaszczyt przedstawić opinię o senac-

kim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks kar-

ny oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Projektowana ustawa stanowi w zakresie swojej

regulacji wykonanie obowiązku dostosowania syste-

mu prawa do orzeczenia Trybunału Konstytucyjne-

go.

Senacki projekt ustawy wprowadza zmiany do

rozdziału XXVIII ustawy Kodeks karny, tj. rozdzia-

łu „Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonują-

cych pracę zarobkową”, oraz do ustawy z dnia 13 paź-

Nowelizacja wyżej wymienionych ustaw wynika

z rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, które

zostało wydane w dniu 18 listopada 2010 r.

Przed-

miotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego było

stwierdzenie o niezgodności przepisów art. 218 § 1

nych.

Artykuły te, dopuszczając wobec tej samej oso-

by ﬁzycznej,notabenezatensamczyn,odpowiedzial-

ność za przestępstwo oraz dodatkową opłatę, są nie-

zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

tj. z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

14

Ponadto przepisy te wykazują niezgodność z art. 4

skich i Politycznych.

Niekonstytucyjność zarzucono

ust. 1 ustawy systemowej, tj. ustawy o systemie ubez-

pieczeń społecznych.

W świetle wyżej wymienionych artykułów Kodek-

su karnego i ustawy systemowej płatnik, który nie

opłacił składek pobieranych przez ZUS w należytej

wysokości, podlega podwójnej sankcji: po pierwsze,

w postaci dodatkowej opłaty w wysokości nie wyższej

niż kwota nieopłaconych składek, po drugie zaś, ka-

rze za przestępstwo lub wykroczenie.

Stanowi to tym

samym naruszenie fundamentalnej zasady prawa

karnego: ne bis in idem, tj.: nie dwa razy w tej samej

sprawie, według której nie można orzekać dwa razy

w tym samym przedmiocie postępowania przeciw

temu samemu oskarżonemu.

Przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak normy

kolizyjnej, która pozwalałaby na weryﬁkacjęwymia-

ru kary.

I tak w przypadku wymierzenia opłaty na

kolizyjna uniemożliwiałaby pociągnięcie danej osoby

I odwrotnie, wymierzenie kary na podstawie Kodek-

su karnego wykluczałoby sankcję w postaci dodatko-

wej opłaty.

Wysoka Izbo!

Należy podkreślić, że tego typu

zbiegi odpowiedzialności o charakterze represyjnym

stanowią naruszenie zasady proporcjonalności reak-

cji państwa demokratycznego.

Przywołane środki

karne, tj. dodatkowa opłata i kara za przestępstwo

lub za wykroczenie, spełniają założony dyscyplinują-

cy charakter, ale ponadto tworzą łącznie kumulację

sankcji, ignorując zasadę ne bis in idem.

Pragnę za-

akcentować, że o pogwałceniu tej zasady może być

osoba ﬁzyczna.

Uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytu-

zakresie, projekt ustawy przewiduje rekonstrukcję

dotychczasowych regulacji karnych, tak aby wadliwą

konstrukcję prawną zastąpić mechanizmem zgodnym

z normami konstytucyjnymi oraz prawno-międzyna-

rodowymi.

Nowelizacja polega na nadaniu nowego

brzmienia art. 24 ust. 1 ustawy systemowej, dodaniu

stosownych przepisów w Kodeksie karnym i w ustawie

niu odesłań zawartych w art. 218 Kodeksu karnego.

Proponowana zmiana art. 24 ust. 1 ustawy systemo-

wej wyklucza możliwość kumulacji sankcji wobec oso-

by ﬁzycznej,tj.wymierzaniadodatkowejopłatywprzy-

padku, gdy za ten sam czyn orzeczono już odpowie-

dzialność za przestępstwo lub za wykroczenie.

Zastrzeżenie zawarte w nowym...

(Dzwonek)

Jeszcze sekundkę, panie marszałku.

Dziękuję.

Zastrzeżenie zawarte w nowym kształcie art. 24

ust. 1 pozwoli zatem na wypełnienie wymogów kon-

stytucyjnych, a ponadto zaproponowane rozwiązanie

zapewni ZUS możliwość nakładania dodatkowej

opłaty, która będzie miała na celu dyscyplinowanie

płatnika do prawidłowego wykonywania obowiązku

płacenia składek.

Przy tym należy pamiętać, że za-

kład musi odstąpić od wymierzania dodatkowej opła-

ty, jeśli osoba ﬁzyczna została już pociągnięta do od-

powiedzialności za popełnienie czynu zabronionego.

Celem ustawy jest zagwarantowanie konstytucyj-

ności zapisów ustawy Kodeks karny oraz ustawy

systemowej oraz zgodności z przepisami prawa mię-

dzynarodowego, a tym samym utrzymanie w syste-

mie prawa karnego normy pozwalającej na penalizo-

wanie czynu skierowanego przeciwko prawom pra-

cownika wynikającym ze stosunku pracy, tj. zabez-

pieczenie rzetelnego wywiązywania się przez płatni-

ków z obowiązku opłacania składek.

Klub parlamentarny, w imieniu którego mam za-

szczyt wystąpić, popiera przyjęcie projektu zmiany

pieczeń społecznych i wnosi o skierowanie go do dal-

w kodyﬁkacjach.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Szweda, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Stanisław Szwed:

Nowelizacja ustawy wynika z wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z 18 listopada 2010 r., który orzekł,

czyn podwójnie karać.

Trybunał Konstytucyjny

stwierdził naruszenie art. 2 konstytucji, tj. zasady

demokratycznego państwa prawnego i zasady spra-

wiedliwości społecznej, jak również naruszenie prze-

pisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podsta-

wowych wolności.

Niestety po raz kolejny rozpatru-

jemy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w ostatniej

chwili, mimo że był wyznaczony 18-miesięczny okres

wprowadzenia zmian.

Rząd nie zdążył przedstawić

propozycji zmian i zrobił to Senat.

Dzisiaj musimy

31 maja 2012 r.

Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka

15

Dotychczasowe przepisy stanowiły, że przedsię-

biorca, który nie płaci składek na ubezpieczenie spo-

łeczne, może być podwójnie ukarany – przez ZUS,

który mógł wymierzyć opłatę dodatkową, a także

mógł być skazany za przestępstwo lub wykroczenie.

Opłata dodatkowa wymierzana niesumiennemu

przedsiębiorcy wynosiła 100% kwoty składek nie-

opłaconych w terminie i miała służyć przede wszyst-

kim temu, aby dyscyplinować takich przedsiębiorców,

którzy świadomie nie opłacają składek w terminie.

Inaczej powinien być traktowany przedsiębiorca, któ-

ry systematycznie opłaca składki i incydentalnie,

z przyczyn wynikających np. z trudności ﬁnanso-

wych, nie opłacił w terminie składek, a inaczej taki,

który ma dobrą sytuację materialną, a mimo tego

próbuje oszukiwać Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Z uzasadnienia wynika, że w 2010 r.

ZUS wydał

na podstawie przepisów art. 24 ustawy emerytalnej

ponad 11 tys. decyzji wymierzających dodatkowe

opłaty na kwotę 11 700 tys. zł, zaś w związku z po-

pełnieniem wykroczenia z art. 98 złożył 9250 wnio-

sków, z czego sądy w 7338 przypadkach orzekły winę

i wymierzyły karę grzywny na sumę ponad 5200 tys.

zł.

Z kolei za popełnienie przestępstwa z art. 218 Ko-

deksu karnego sądy wydały 88 wyroków skazujących,

zasądzając na rzecz ZUS-u kwotę 4100 tys. zł.

Jednocześnie ZUS zapewnił, że zmiana przepisów

nie spowoduje uszczerbku ﬁnansowegoZUS-u,ponie-

waż jak dotąd stosowana była zazwyczaj tylko jedna

sankcja: bądź to karna, bądź to administracyjna.

Zmiana, którą proponuje nowelizacja, dotyczy

przede wszystkim art. 24 ustawy o systemie ubezpie-

czeń społecznych i zmierza do tego, aby w stosunku

do osób ﬁzycznych, które za ten sam czyn ponoszą

odpowiedzialność za przestępstwo lub za wykrocze-

nie, nie wymierzać dodatkowej opłaty.

Trudno nie zgodzić się z sentencją wyroku Trybu-

nału Konstytucyjnego, jednak trzeba wyraźnie po-

wiedzieć, że to na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych

będzie spoczywał obowiązek takiego realizowania

tego przepisu, aby w stosunku do tych, którzy świa-

domie oszukują, stosować takie środki, aby nikt nie

myślał, że po zmianie ustawy można nie płacić skła-

dek, z drugiej zaś strony tak stosować prawo, aby nie

doprowadzać do upadku czy likwidacji ﬁrmy tylko za

to, że ktoś jednorazowo spóźnił się z opłaceniem skła-

dek, a takich przypadków jest niestety coraz więcej.

Ta nowelizacja nie rozwiązuje tego problemu, ale

warto się nad tym zastanowić, tak aby Zakład Ubez-

pieczeń Społecznych nie był tylko instytucją opresyj-

ną w stosunku do płatników składek, ale w sytu-

acjach trudnych mógł pomóc przedsiębiorcom.

Klub Prawo i Sprawiedliwość, uznając decyzję

Trybunału Konstytucyjnego i potrzebę dostosowania

przepisów ustawy do wyroku, jest za skierowaniem

kodyﬁkacyjnej.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Zycha, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Przepraszam bardzo, panie marszałku – wcze-

śniej głos zabierze pani poseł Zoﬁa Popiołek z Ruchu

Palikota.

Poseł Zoﬁa Popiołek:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Ja tak krótko,

ponieważ większość przedmówców szczegółowo omó-

wiła problem.

przedstawić opinię klubu w sprawie senackiego pro-

tego w druku nr 288.

Projektowana ustawa stanowi wykonanie obo-

pada 2010 r., sygn. akt P 29/09, stwierdzającego

niezgodność norm prawnych – art. 218 § 1 Kodeksu

o systemie ubezpieczeń społecznych – z powodu tego,

że przepisy te dopuszczają wobec tej samej osoby ﬁ-

zycznej, za ten sam czyn, odpowiedzialność za prze-

stępstwo i dodatkową opłatę i odpowiednio odpowie-

dzialność za wykroczenie i dodatkową opłatę.

Zaskarżonym przepisom zarzucone zostało naru-

szenie zasady ne bis in idem, wywodzącej się z art. 2

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zasada zawie-

rająca zakaz podwójnego karania tej samej osoby za

ten sam czyn należy do fundamentalnych zasad pra-

wa karnego.

Szkoda tylko, że w tak wadliwym brzmieniu

wskazane przepisy tak długo funkcjonowały.

Od wy-

roku Trybunału Konstytucyjnego upłynęło ponad

1,5 roku.

Proponowane rozwiązania są naszym zda-

niem poprawne legislacyjnie i eliminują wadliwość

wzmiankowanych przepisów.

Oczywiste więc jest, że

klub Ruch Palikota pozytywnie opiniuje przedłożony

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Zapraszam pana marszałka Józefa Zycha, Polskie

Poseł Józef Zych:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoki Sej-

mie!

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa

Poseł Stanisław Szwed

16

Ludowego po zapoznaniu się z projektem ustawy

temie ubezpieczeń społecznych oświadcza, iż popiera

projektowane rozwiązania.

W zasadzie można by powiedzieć, że skoro są one

zgodne z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego,

logiczne, potrzebne, to jest to wystarczające do ich

przyjęcia.

Niemniej w imieniu klubu chciałbym zwró-

cić uwagę na dwa zagadnienia, które tu występują:

pierwszym jest problem proceduralny, drugim – pro-

blem już czysto merytoryczny.

Kiedy obserwujemy proces legislacyjny w Sejmie,

a także przygotowanie na szczeblu rządowym, to

trzeba powiedzieć, że w ostatnich co najmniej 10 la-

tach nie spotkałem takiego projektu ustawy, w przy-

padku którego powoływano by się na zasady prawa.

I gdybyśmy przeprowadzili ankietę i zapytali, jaką

rolę w tworzeniu prawa odgrywają zasady prawne, to

pewnie byłyby zasadnicze kłopoty w odpowiedzi na

to pytanie.

A przecież jedną z kluczowych zasad, na

którą Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał

uwagę, jest zasada tworzenia prawa w sposób przy-

zwoity – zasada przyzwoitego tworzenia prawa.

A więc

jeżeli przy tworzeniu prawa narusza się inne zasady,

to oczywiście jest to naruszenie nie tylko jednej za-

sady, ale wielu zasad.

Myślę, że cały problem rozpo-

czął się od studiów, wtedy kiedy zlikwidowano język

łaciński jako obowiązujący właśnie w nauce prawa

rzymskiego, prawa cywilnego i nie tylko.

Dzisiaj, cy-

tując niektóre zasady, gdybyśmy zapytali, co one

praktycznie oznaczają, to wielu prawników miałoby

kłopoty z odpowiedzią na to pytanie.

Sądzę zatem,

że projekty ustaw, które wpływają do Sejmu, powin-

ny być badane także z punktu widzenia zasad prawa,

gdyż jeżeli te zasady są naruszane, to widzimy, jakie

są konsekwencje.

I problem merytoryczny.

Oczywiście, jeśli chodzi

o te przepisy, które wprowadza się w ustawie Kodeks

karny, a dotyczą one właśnie naruszania prawa, to

trzeba powiedzieć, że są to zasady i rozwiązania

słuszne, poza niektórymi kwestiami, na przykład

§ 1a: Kto, wykonując czynności w sprawach z zakre-

su prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie

jące ze stosunku pracy… itd.

Otóż o ile „uporczy -

wość” jest wielokrotnie określona, występuje w orzecz-

nictwie Sądu Najwyższego i można łatwo powiedzieć,

o co chodzi, o tyle określenie „złośliwie” jest już bar-

dzo trudnym zagadnieniem, trzeba to udowodnić,

szczególnie jeżeli chodzi o stosunki pracy.

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Klub Parla-

O zabranie głosu uprzejmie proszę panią poseł

Małgorzatę Sekułę-Szmajdzińską, Sojusz Lewicy

Demokratycznej.

Poseł Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska:

Dziękuję.

przedstawić nasze stanowisko w sprawie projektu

Niniejszy projekt stanowi wykonanie obowiązku

nału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność

norm prawnych zawartych w art. 218 § 1 Kodeksu

Obywatelskich i Politycznych przez to, że dopuszcza-

ją wobec tej samej osoby ﬁzycznej możliwość wymie-

w przypadku gdy za ten sam czyn ponosi ona odpo-

wiedzialność za przestępstwo lub za wykroczenie.

Trybunał Konstytucyjny wskazał na zasadę ne bis in

idem oznaczającą, iż nie można skazywać powtórnie

za ten sam czyn jako na fundamentalną zasadę pra-

wa karnego, bowiem podwójne karanie tej samej oso-

by za ten sam czyn narusza, jak określił to trybunał,

zasadę proporcjonalności reakcji państwa na naru-

szenie obowiązku prawnego.

Co bardzo istotne, wymieniona wyżej zasada

obejmuje wszelkie sytuacje zbiegu odpowiedzialno-

ści za zachowania prawnie sankcjonowane, a więc

jeśli tylko przewidują one środki o charakterze re-

presyjnym.

Tak się właśnie dzieje w sytuacji, gdy

stosowana jest wobec osoby ﬁzycznej dodatkowa

opłata z tytułu nieopłacenia lub opłacenia w zani-

żonej wysokości składek na ubezpieczenie społeczne

lub zdrowotne bądź innych składek pobieranych

K.k. lub kary za wykroczenie określone w art. 98

Proponowane rozwiązanie sprowadza się do wpro-

wadzenia w art. 24 ust. 1 ustawy systemowej zastrze-

żenia, z którego wynika, że podleganie odpowiedzial-

ności za przestępstwo lub wykroczenie stanowi ne-

gatywną przesłankę do wymierzenia dodatkowej

opłaty.

Jednocześnie ZUS nie zostanie pozbawiony

Poseł Józef Zych

17

instrumentu dyscyplinującego, jakim jest dodatkowa

opłata, ponieważ będzie on mógł nadal stosować te

sankcje w stosunku do jednostek organizacyjnych,

którym przysługuje przymiot płatnika składek.

Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej akceptuje proponowane zmiany.

Zwraca

jedynie uwagę na zastrzeżenie, jakie pojawiło się

w opinii prawnej biura analiz, dotyczące interpreta-

cji zwrotu: „ponoszą odpowiedzialność”.

W związku

z powyższym Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokra-

tycznej opowiada się za przekazaniem projektu do

Dziękuję bardzo, pani poseł.

O zabranie głosu uprzejmie proszę pana posła

Andrzeja Dąbrowskiego, Klub Parlamentarny Soli-

darna Polska.

Poseł Andrzej Dąbrowski:

Projektowana ustawa stanowi wykonanie obo-

gnięcia Trybunału Konstytucyjnego, wydanego w dniu

18 listopada 2010 r., stwierdzającego niezgodność

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyj-

ności, a zarazem o niezgodności z wyżej wskazanymi

przepisami prawa międzynarodowego: art. 218 § 1

łane przepisy dopuszczają wobec tej samej osoby ﬁ-

zycznej za ten sam czyn odpowiedzialność za wykro-

ust. 1 wymienionej ustawy.

Zaskarżonym przepisom zarzucone zostało naru-

konstytucji (zasada demokratycznego państwa praw-

nego) oraz wyraźnie sformułowanej w przepisach

prawa międzynarodowego, a mianowicie: art. 4 ust. 1

Rozważając argumenty przytoczone w pytaniu

prawnym, trybunał przypomniał, że zasada ne bis in

nego.

Wyraża ona zakaz podwójnego (wielokrotnego)

karania (stosowania środka represyjnego) tej samej

osoby ﬁzycznej za popełnienie tego samego czynu

zabronionego.

Podwójne (wielokrotne) karanie tej

szenie zasady proporcjonalności reakcji państwa na

naruszenie obowiązku prawnego.

Jak zaakcentowane zostało przy tym w uzasad-

nieniu wyroku, zarówno wypowiedzi odwołujące się

umów międzynarodowych przyjmują szerokie rozu-

mienie omawianej zasady.

Obejmuje ona wobec tego

go, jeżeli tylko przepisy te przewidują środki o cha-

rakterze represyjnym.

Za taki właśnie środek zda-

niem Trybunału Konstytucyjnego należy uznać do-

datkową opłatę, która może zostać wymierzona po-

Mając na uwadze konieczność wykonania orzecze-

nia Trybunału Konstytucyjnego, Klub Parlamentar-

ny Solidarna Polska uznaje wyrok Trybunału Kon-

stytucyjnego i wnosi o dalsze procedowanie na pro-

jektem ustawy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Czy ktoś chciałby zapisać się jeszcze do zadania

pytania?

Nie widzę.

Zamykam listę.

Pierwszy pytanie zadawać będzie pan poseł Ma-

rek Ast, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marek Ast:

wnioskodawców: w uzasadnieniu do projektu ustawy

w punkcie dotyczącym konsultacji jest informacja, że

uwagi do projektu zgłosiły i prokuratura, i Zakład

Ubezpieczeń Społecznych, natomiast nie wiemy, ja-

kie to były uwagi – przychylne i pozytywne czy wręcz

przeciwnie.

Chciałbym się dowiedzieć, jakie to były

uwagi.

Poseł Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska

18

Rzecz dotyczy regulacji, która wkracza w sprawy

pracownicze, łamanie praw pracowniczych.

Nato-

miast znowu jeżeli chodzi o konsultacje, nie ma tam

mowy o konsultacji projektu ze związkami zawodo-

wymi.

Chciałbym wiedzieć, czy takie były.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pytanie zadawać będzie pan poseł Jerzy Kozdroń,

Platforma Obywatelska.

Poseł Jerzy Kozdroń:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Odnoszę wra-

żenie, analizując ten projekt, że postąpimy w myśl

Chciałbym się konkretnie odnieść do art. 24 ust. 1

przepisu, z tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego

wynika jedna zasada, kierowana do organów stosu-

jących prawo: nie wolno za ten sam czyn tej samej

osoby dwukrotnie, ani więcej razy, karać.

Natomiast

z tego przepisu wynika to, że nam się cały system

rozjeżdża w zakresie karania.

Proszę zwrócić uwagę, mówi się tak, że w stosun-

ku do osób ﬁzycznych, które uchylają się od płacenia

składek, które za ten sam czyn ponoszą odpowie-

dzialność karną lub za wykroczenie, nie stosuje się,

nie wymierza się opłaty dodatkowej.

Ponoszą odpo-

wiedzialność, co oznacza to określenie?

Potencjalnie.

A więc to nie są przesłanki negatywne procesowe –

nie wszczynam postępowania, a wszczęte umarzam

– chodzi o przesłanki negatywne umorzenia.

Mówi

się: te, które ponoszą.

I co z tego będzie, jeżeli one

ponoszą odpowiedzialność?

W tej sytuacji w obecnie

obowiązującym systemie prawnym żadnej opłaty do-

datkowej nie moglibyśmy wymierzyć, ponieważ

(Dzwonek) za uchylanie się od płacenia składek

wszystkie osoby ponoszą odpowiedzialność karną.

W związku z tym trzeba by uchylić ten przepis doty-

czący opłat dodatkowych.

Dlatego mam pytanie do rządu...

Panie marszałku, jeżeli mogę jeszcze skończyć...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Bardzo proszę, tak.

Poseł Jerzy Kozdroń:

...czy nie widzi tutaj niespójności tej regulacji.

Bo

możemy pogorszyć sytuację, jeżeli chodzi o tę, jaka w

ogóle jest.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Poseł Stanisław Szwed:

wodniczącym Rady Nadzorczej ZUS.

Pytanie moje

wynika z programu „Sprawa dla reportera”, gdzie

był omówiony przypadek przedsiębiorcy z Rawy, pani

Iwony Świetlik, która prowadziła zakład szycia odzie-

ży, zatrudniała do 90 osób i w pewnym momencie

zalegała z wpłatami na Fundusz Ubezpieczeń Spo-

łecznych.

Obroty ﬁrmy były wielomilionowe, kwota

wynosiła niespełna 190 tys. zł.

Pani występowała do

ZUS z prośbą o rozratowanie, niestety ZUS tego

wniosku nie uwzględnił, zgłosił wniosek o upadłość,

sąd tę sprawę również podobnie potraktował i zakład

upadł.

Mijają dwa lata od upadłości.

Zakład Ubezpie-

czeń Społecznych nie uzyskał ani złotówki z likwida-

cji ﬁrmy,prowadzonejupadłości.

Taknaprawdęjedy-

nym, który zarobił na tym, był syndyk niestety.

Dzi-

siaj nie ma ﬁrmy, nie ma miejsc pracy, nie ma podat-

ków, nie ma składek do ZUS.

ZUS też, tak jak powie-

działem, z tego nie ma żadnej korzyści.

Takich przy-

padków można by było podawać więcej.

Pytanie do pana ministra: Czy jednak nie należa-

łoby przygotować takich zmian w ustawie, żeby

(Dzwonek) dać możliwość ustawową w takich sytu-

acjach, żeby jednak była czy to możliwość wprowa-

dzenia spłacania tego w formie rat, czy jakaś inna

możliwość?

Wydaje się, że absurdalnie na tym przy-

kładzie jest tak, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych

w sposób bezwzględny respektuje prawo, doprowa-

dzając do likwidacji miejsc pracy i do upadłości ﬁrmy.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Jako ostatni pytanie zadawać będzie pan poseł

Jarosław Pięta z Platformy Obywatelskiej.

Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Pięta:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panowie Mini-

strowie!

Po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego

istniał spór pomiędzy Państwową Inspekcją Pracy

a prokuraturą w zakresie funkcjonowania art. 218.

Poruszał tę kwestię budowy normy prawnej pan mar-

szałek Zych.

Ale pytanie moje zmierza do zupełnie

innej kwestii – do kwestii konsultacji.

Wśród wielu

Poseł Marek Ast

19

podmiotów, organów, urzędów, z którymi był konsul-

towany ten projekt, brakuje mi Państwowej Inspekcji

Pracy.

Akurat Państwowa Inspekcja Pracy jest tym

urzędem, który najczęściej korzysta z art. 218.

Moje

pytanie brzmi: Dlaczego pominięto w tym zakresie

Państwową Inspekcję Pracy, która możliwe, że na

tym etapie wyeliminowałaby tę nieszczęśliwą zbitkę

słów „złośliwie” i „uporczywie”, jaka nastąpiła w art.

218?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Teraz – po tym, jak lista posłów zapisanych do

głosu została wyczerpana – poprosiłbym podsekre-

tarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecz-

nej pana ministra Marka Buciora o odniesienie się do

debaty i udzielenie odpowiedzi na pytania.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Pani Senator!

Nie będę ponownie odnosił się do

istoty wystąpienia, przedłożenia, ponieważ zostało

to zreferowane dość szczegółowo i kilkukrotnie,

chcę podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w swo-

im wywodzie w ramach wydawanego wyroku wy-

raźnie zaakcentował, że eliminując niekonstytucyj-

ny mechanizm podwójnego karania, ustawodawca

powinien mieć też na uwadze konieczność zapew-

nienia odpowiednich sankcji gwarantujących rze-

telne wywiązywanie się przez płatników z obowiąz-

ku opłacenia składek.

Ważne jest, żeby rzeczywiście

w ramach nowelizacji nie wyrugować tych możli-

wości, które istnieją.

Tak też rozumiem pytanie

pana posła Kozdronia, który to wyraźnie wskazuje.

Trybunał Konstytucyjny nie powiedział, że te po-

szczególne sankcje są niewłaściwe, tylko ich kumu-

lacja jest niemożliwa.

Gdyby więc poszczególne

sankcje istniały z osobna, to nie byłoby jakiegoś

tutaj zastrzeżenia ze strony Trybunału Konstytu-

cyjnego.

To zastrzeżenie dotyczy sytuacji, w której

w tej samej sprawie karze się podwójnie.

Tak więc

należy dokonać takiej nowelizacji z jednej strony

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a z dru-

giej strony Kodeksu karnego, aby nie dopuścić do

podwójnego karania.

Propozycja Senatu de facto

ruguje opłatę dodatkową w stosunku do płatników

składek będących osobami ﬁzycznymi i to jest, jeśli

chodzi o Radę Ministrów, pewien szkopuł, który

dostrzegamy.

Oprócz tego, że prace nad przygotowaniem pro-

jektu trwały w Senacie, jednocześnie trwały one

również po stronie rządowej i 17 kwietnia tego roku

został przyjęty projekt ustawy o zmianie ustawy

Kodeks karny.

To przedłożenie jest z kolei przedło-

żeniem rządowym, które powinno już wpłynąć do

Sejmu.

My, podobnie jak Senat, staraliśmy się zna-

leźć jakiś pierwowzór, który umożliwiłby rozwiąza-

nie tego dylematu, żeby faktycznie nie karać po-

dwójnie za ten sam czyn.

Z tym że w odróżnieniu od

Senatu poszliśmy trochę inną ścieżką i uznaliśmy,

że należy oprzeć się na rozwiązaniu, które już funk-

cjonuje, a które wynika z ustawy o odpowiedzialno-

ści za naruszenie dyscypliny ﬁnansów publicznych.

Proponujemy więc wprowadzenie mechanizmu, któ-

ry umożliwi w przypadku prawomocnego skazania

mie ubezpieczeń społecznych to, abyśmy mogli uchy-

lić decyzję o nałożeniu opłaty dodatkowej i co z tym

jest związane, zwrot uiszczonej opłaty.

Tak więc

nasza propozycja, z którą będziemy występowali

w ramach prac komisji, jeżeli projekt zostanie skie-

rowany do prac komisji, a jak rozumiem, po wystą-

pieniach klubowych to nastąpi, będzie właśnie

zmierzała w tym kierunku.

Będziemy to omawiać

szczegółowo podczas prac w komisji.

W związku

ale rozumiem też, że wychodzi to naprzeciw wnio-

skowi pana posła Kozdronia.

Tak więc rząd bardzo docenia wystąpienie Sena-

tu i jedynie chcielibyśmy w ramach tej nowelizacji

Kodeksu karnego i ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych dokonać drobnej modyﬁkacji i tu liczy-

my również na przychylność pani senator sprawoz-

dawcy z prac Senatu, jak również na przychylność

posłów.

Właściwie z pytań kierowanych pod adresem

rządu pozostało jeszcze pytanie pana posła Stani-

sława Szweda, który wskazuje konkretną jednost-

kową sprawę.

Ponieważ jest to jednostkowa sprawa,

to wystąpimy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o przedstawienie konkretnych informacji, jak to fak-

tycznie wyglądało, bo rzeczywiście trzeba tę sprawę

prześledzić.

Ale rozumiem, że na tle tej jednostko-

wej sprawy pan senator tak naprawdę zadaje pyta-

nie...

Przepraszam, panie pośle.

Pan poseł zadaje

pytanie dotyczące art. 29 ustawy o systemie ubez-

pieczeń społecznych i, co za tym idzie, modyﬁkacji

związanych z tym artykułem, które są z kolei pro-

jektowane w przedłożeniu poselskim Prawa i Spra-

wiedliwości.

I pan poseł zadaje pytanie, jakie będzie

stanowisko rządu.

Obecnie trwają przygotowania do

przyjęcia tego stanowiska i jak tylko będzie ono go-

towe i zostanie przyjęte przez Radę Ministrów, zo-

stanie ono przekazane do Sejmu, a następnie proce-

dowane w trakcie prac parlamentarnych nad tym

punktem.

Dziękuję bardzo.

Poseł Jarosław Pięta

20

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Czy pani senator chciałaby się odnieść do debaty

jako przedstawicielka wnioskodawców?

Senator Grażyna Sztark:

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Pytanie

dwóch posłów dotyczyło w zasadzie sposobu konsul-

tacji, tego, dlaczego w jednym przypadku nie było

bodajże konsultacji ze związkami zawodowymi.

Chciałabym odpowiedzieć w ten sposób.

Ta sprawa

wróciła do nas po dyskontynuacji i nabrała przyspie-

szenia w związku z tym, że już mija termin – tutaj

się chyba zgodzimy z panem ministrem – w którym

musimy przyjąć tę ustawę.

Oczywiście nie zwalnia

nas to z dotychczas obowiązującej formuły konsulta-

cji.

W związku z tym chciałabym – jest to w przed-

stawionych propozycjach, m.in. Senat również przy-

chyla się do tego – żeby ta ustawa traﬁła w trybie

szybkim do Komisji Nadzwyczajnej, mianowicie ko-

misji kodyﬁkacyjnej.

W związku z tym mam nadzie-

ję po przyjęciu tych wszystkich propozycji – i rządo-

wych, i podmiotów, do których były kierowane kon-

sultacje – na wypracowanie jednego spójnego i dobre-

go projektu ustawy.

Wiem, że nie odpowiadam wprost, panie pośle, ale

mam nadzieję, że w dniu dzisiejszym już zostało ogło-

szone posiedzenie tej komisji.

Liczę na to, że po tym

wszystkim będziemy mogli przedstawić jednolity pro-

jekt ustawy.

Panie marszałku, tyle bym miała do zaproponowa-

powiedziałam, to mam nadzieję, że dzisiaj również będę

mogła wyjaśnić te wątpliwości.

Dziękuję ślicznie.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo, pani senator.

Zamykam dyskusję.

nych, zawarty w druku nr 288, do Komisji Nadzwy-

patrzenia.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 3. po-

rządku dziennego: Pierwsze czytanie senackie-

Matusiewicza w celu przedstawienia uzasadnienia

projektu ustawy.

Senator Andrzej Matusiewicz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panowie Ministro-

wie!

W imieniu Senatu Rzeczypospolitej Polskiej mam

to inicjatywa ustawodawcza Senatu, tzw. inicjatywa

powyrokowa.

Celem projektowanej ustawy jest dostosowanie

nego z dnia 18 października 2011 r. stwierdzającego

1997 r.

Kodeks postępowania karnego z art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który, jak wia-

domo, mówi o prawie dostępu do sądu.

Trybunał

Konstytucyjny orzekł, że art. 632 pkt 2 ustawy Ko-

deks postępowania karnego w zakresie, w jakim

śmierci oskarżonego uniemożliwia zasądzenie na

należności z tytułu udziału w tym postępowaniu ad-

wokata bądź radcy prawnego ustanowionego w cha-

rakterze pełnomocnika, narusza standardy wywo-

dzone z art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej.

Przepis art. 632 pkt 2 K.p.k. wyraża zasadę roz-

działu kosztów procesu w sprawach z oskarżenia

publicznego w wypadku uniewinnienia oskarżonego

lub umorzenia postępowania.

Zgodnie z jego treścią

we wskazanych sytuacjach koszty procesu obciążają

Skarb Państwa, co nie dotyczy jednak należności

nowionego w charakterze pełnomocnika przez okre-

ślone osoby, w tym pokrzywdzonego lub oskarżyciela

posiłkowego, jak również kosztów poniesionych przez

oskarżonego z tytułu obrony, jeżeli on sam skierował

przeciwko sobie podejrzenie popełnienia czynu zabro-

nionego.

Jak wynika z powyższego, art. 632 pkt 2 K.p.k.

nie różnicuje na przykład podstaw umorzenia postę-

powania ani też nie uzależnia sposobu rozstrzygnię-

cia o kosztach procesu od tego, czy do umorzenia

postępowania doszło z przyczyn leżących po stronie

tych podmiotów, które korzystały z profesjonalnej

pomocy prawnej i które ostatecznie zostaną obciążo-

ne jej kosztami.

Wprawdzie w myśl art. 632a K.p.k.

w wyjątkowych przypadkach sąd może orzec, że wo-

bec umorzenia postępowania koszty procesu ponosi

oskarżony w całości lub w części, chociażby właśnie

w zakresie odpowiadającym wydatkom pokrzywdzo-

nego czy oskarżyciela posiłkowego, niemniej wedle

ukształtowanego orzecznictwa sądów powszechnych

oraz Sądu Najwyższego do nałożenia na niego obo-

wiązku zwrotu przedmiotowych kosztów może dojść

wyłącznie wtedy, gdy umorzenie postępowania było

następstwem okoliczności od niego zależnych.

Badając zarzuty sformułowane w skardze konsty-

tucyjnej, Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że

uregulowania dotykające problematyki kosztów po-

stępowania mieszczą się w tzw. prawie do sądu.

W do-

21

tychczasowych wypowiedziach sąd konstytucyjny

niejednokrotnie akcentował, iż pośród czynników

ograniczających ww. gwarancję mogą znajdować się

również bariery ekonomiczne, w szczególności mają-

ce postać wygórowanych opłat bądź wydatków, któ-

rych pokrycie warunkuje wszczęcie oraz prowadzenie

postępowania sądowego.

Ponadto limitujący efekt

mogą mieć takie same reguły ostatecznego podziału

kosztów między stronami postępowania, gdyż to one

decydują o tym, czy ryzyko ekonomiczne zaangażo-

wania w spór sądowy nie będzie nadmierne.

Co więcej, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego

dla uznania danego sposobu ponoszenia kosztów pro-

cesu za ograniczenie prawa do sądu nie ma znaczenia

fakt, że do deﬁnitywnegoobciążeniakosztamidocho-

dzi dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania

względnie jego określonego fragmentu, czyli w istocie

wówczas, gdy prawo do sądu zostało już niejako skon-

sumowane.

Z drugiej strony granice owej swobody,

którą dysponuje ustawodawca, wyznaczone są przez

zasadę proporcjonalności – art. 31 ust. 3 konstytucji.

Innymi słowy, zakres obciążenia kosztami procesu

osoby zainteresowanej uzyskaniem konkretnego roz-

strzygnięcia sądowego powinien pozostawać w propor-

cji do rodzaju dobra, którego naruszenie staje się

przedmiotem postępowania sądowego, możliwości zre-

alizowania ochrony słusznego interesu bez orzeczenia

sądu lub na innej drodze, a wreszcie od wyniku sporu

zgodnego lub niezgodnego ze stanowiskiem osoby, na

którą nałożono obowiązek zapłaty kosztów.

Analizy rozwiązań dotyczących kosztów postępo-

wania należy wobec tego dokonywać z uwzględnie-

niem wymogu rzetelnego procesu.

Regulacje prawne

nie mogą nade wszystko powodować sytuacji, w któ-

rej strona uzyskująca rozstrzygnięcie odpowiadające

twierdzeniu, jakie zgłaszała w toku postępowania

wydatków.

W opinii trybunału zasadą czyniącą za-

dość postulatowi równości i sprawiedliwości jest za-

sada zwrotu kosztów przez tę stronę, której stanowi-

sko nie utrzymało się, zaś osoba, której racje zostały

uznane w wyroku, winna mieć prawo do zwrotu uza-

sadnionych wydatków.

Reasumując, trybunał doszedł do wniosku, że

przepis art. 632 pkt 2 K.p.k. widziany jako przeszko-

da dla zasądzenia kosztów na rzecz pokrzywdzonego,

oskarżyciela posiłkowego w razie umorzenia postę-

powania z powodu śmierci oskarżonego może sku-

tecznie zniechęcić ten pierwszy podmiot do aktyw-

ności procesowej, a tym samym ograniczyć mu dostęp

do sądu.

Ekonomiczna kalkulacja zysków i strat

uwzględniająca także ryzyko ponoszenia kosztów

zastępstwa procesowego, które notabene częstokroć

okazuje się konieczne z uwagi na zawiłość sprawy czy

nieporadność strony, może doprowadzić do tego, że

pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy powstrzyma

się od ustanowienia pełnomocnika.

Z tych więc przy-

czyn zaskarżone unormowanie pozostaje w sprzecz-

ności z postanowieniem art. 45 ust. 1 konstytucji.

Formuła wyroku z dnia 18 października 2011 r., tzw.

rozstrzygnięcie zakresowe, sprawia, że niezbędna

staje się interwencja legislacyjna ustawodawcy.

Na

mocy przedmiotowego orzeczenia z porządku praw-

nego oddelegowana zostanie bowiem jedna z norm

dekodowanych na gruncie art. 632 pkt 2 K.p.k., choć

samo brzmienie tego przepisu nie uległo zmianie.

Warto w tym miejscu przypomnieć, iż art. 632 pkt

2 K.p.k. wyrażał generalną zasadę, zgodnie z którą

nia publicznego ponosi Skarb Państwa, z wyjątkiem

nika przez pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowe-

go, powoda cywilnego, tudzież inną osobę, jak rów-

nież z tytułu obrony oskarżonego, który w danej

sprawie sam skierował przeciwko sobie podejrzenie

popełnienia czynu zabronionego.

W przekonaniu pro-

jektodawcy proste odzwierciedlenie sentencji omó-

wionego wyroku w treści przepisu czy to znowelizo-

wanego art. 632 pkt 2 K.p.k., czy też nowej jednostki

redakcyjnej dodanej w rozdz.

70 działu 14 Kodeksu

postępowania karnego nie byłoby rozwiązaniem pra-

widłowym.

Otóż podkreślić wypada, iż sytuacja umorzenia

postępowania z powodu śmierci oskarżonego nie jest

jedyną, w której brak możliwości zasądzenia na rzecz

pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego kosztów

procesu w postaci należności uiszczonej z tytułu

go w charakterze pełnomocnika godzi w elementarne

poczucie sprawiedliwości i w efekcie narusza prawo

do sądu zagwarantowane na mocy art. 45 ust. 1 kon-

stytucji.

Bez wątpienia analogicznie trzeba ocenić

kilka innych przypadków skutkujących umorzeniem

postępowania karnego, jak choćby przedawnienie

albo wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej

określonej w art. 17 § 1 pkt 7, 8, 11 K.p.k. Są to od-

powiednio: powaga rzeczy osądzonej – res iudicata

oraz przesłanka w postaci sprawy w toku – lis pen-

dens, fakt niepodlegania przez sprawcę orzecznictwu

sądów polskich czy w końcu inna okoliczność wyłą-

czająca ściganie, w tym przykładowo abolicja.

Co prawda art. 632a K.p.k. pozwala w takich sy-

tuacjach kosztami procesu obciążyć oskarżonego,

jednak nie zawsze rozstrzygnięcie takie może zostać

wydane.

Jeszcze raz nadmienić należy, że dyspozycja

tego ostatniego przepisu stanowi wyjątek od zasady

wyrażonej w art. 32 K.p.k., a skorzystanie z niej po-

winno być podyktowane dążeniem do słusznego,

sprawiedliwego rozkładu ciężarów ﬁnansowych po-

stępowania karnego.

22

Trudno przy tym uznać, iż idei tej odpowiadałoby

np. obciążenie oskarżonego kosztami zastępstwa pro-

cesowego, poniesionymi przez pokrzywdzonego lub

oskarżyciela posiłkowego, jeżeli to wyłącznie niedo-

wład organizacyjny organów wymiaru sprawiedliwo-

ści, ich błędy lub ewentualnie inne przeszkody leżące

po stronie owych organów doprowadziły do przewle-

kłości postępowania i w konsekwencji do przedaw-

nienia karalności.

W takim wypadku, podobnie jak

w sytuacji umorzenia postępowania z powodu śmier-

ci oskarżonego, nie można przecież twierdzić, że to

właśnie oskarżony „uległ” w procesie.

Tym samym

obciążenie go kosztami, które pokrzywdzony, oskar-

życiel posiłkowy wyłożył na pokrycie wynagrodzenia

adwokackiego bądź honorarium radcy prawnego, na-

ruszałoby wymóg rzetelnego procesu.

Rozstrzygnięciu zapadłemu w sprawie SK 39/09

z dnia 18 października 2011 r. należy zatem niewąt-

pliwie nadać bardziej uniwersalny walor, niż wyni-

kałoby to ze sposobu sformułowania sentencji.

Pa-

miętać zresztą trzeba, że postępowanie przed Trybu-

nałem Konstytucyjnym zostało w tym przypadku

zainicjowane skargą konstytucyjną, a co się z tym

wiąże – ograniczony był zakres kognicji trybunału.

W świetle powyższego proponuje się, by wykona-

nie orzeczenia z dnia 18 października 2011 r. pole-

gało na zmianie brzmienia art. 632a K.p.k. Skoro

przepis ten dopuszcza w istocie odstępstwo od zasa-

dy przyjętej w art. 632 K.p.k. i zarazem reguluje

kwestię rozdziału kosztów procesu w razie umorze-

nia postępowania, to zasadna jest taka modyﬁkacja

jego treści, aby na jego podstawie, w sprawach roz-

poznawanych w trybie publicznoskargowym, sąd

władny był zasądzić koszty nie tylko od oskarżone-

go, ale także od Skarbu Państwa.

Obecnie jest to

możliwe jedynie w sprawach z oskarżenia prywat-

nego i dlatego też oba tryby zostały w treści art. 632a

K.p.k. wyraźnie wyodrębnione.

Po dokonaniu suge-

rowanej nowelizacji rozróżnienie to straci jednak

jakiekolwiek znaczenie – projektowane brzmienie

już go nie uwzględnia.

Ostatecznie więc to sądy będą podejmowały decy-

zję co do potrzeby rozstrzygnięcia o kosztach procesu

wedle zmienionego przepisu art. 632a K.p.k., a nie

art. 632 pkt 2 K.p.k., w szczególności zaś co do obcią-

żenia Skarbu Państwa kosztami zastępstwa proce-

sowego poniesionymi przez pokrzywdzonego lub

oskarżyciela posiłkowego, i to bez względu na tryb,

w jakim toczyło się postępowanie.

Projektowana ustawa stanowi wykonanie obo-

Trybunału Konstytucyjnego – por. art. 190 ust. 1 kon-

stytucji.

Podstawowym jej skutkiem prawnym będzie

zatem zastąpienie regulacji wadliwej rozwiązaniem

zgodnym ze standardami konstytucyjnymi w zakre-

sie prawa do sądu.

Ponadto projekt przez budowanie

zaufania obywateli do państwa i jego instytucji, a kon-

kretnie do wymiaru sprawiedliwości, wpisuje się

w zasadę demokratycznego państwa prawnego, ma-

jącą swe źródło w art. 2 ustawy zasadniczej.

Proponowana nowelizacja K.p.k. może przyczynić

się do wzrostu wydatków z budżetu państwa w czę-

ści: Sądy powszechne.

Niemniej precyzyjne określe-

nie skali tego zjawiska nie jest możliwe z uwagi na

wskazaną już kompetencję sądów, wyrażającą się

w rozstrzyganiu in concreto o kosztach procesu.

In-

nymi słowy, to od praktyki stosowania art. 632a

K.p.k. w nowym brzmieniu uzależnione będzie, jakie

wydatki poniesie Skarb Państwa tytułem zwrotu

pokrzywdzonemu lub oskarżycielowi posiłkowemu

uiszczonego przez niego wynagrodzenia pełnomocni-

ka w osobie adwokata czy radcy prawnego.

Projekt ustawy został przesłany do zaopiniowania

następujących organom: ministrowi sprawiedliwości,

pierwszemu prezesowi Sądu Najwyższego, Krajowej

Rady Sądownictwa, Naczelnej Radzie Adwokackiej,

Sędziów Polskich „Iustitia”.

Wymienione podmioty

nie zgłosiły żadnych zastrzeżeń odnośnie do projek-

towanego brzmienia art. 632a K.p.k. Przeprowadzo-

no również konsultacje z Helsińską Fundacją Praw

Człowieka.

Fundacja pozytywnie ustosunkowała się

do proponowanej zmiany.

Na posiedzeniu wspólnych komisji senackich: Ko-

misji Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Pra-

worządności i Petycji, przedstawiciel Ministerstwa

Sprawiedliwości poparł projektowane rozwiązanie,

sygnalizując jednocześnie, że w ministerstwie prowa-

dzone są prace nad projektem szeroko zakrojonej

nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, obejmu-

jącej także zmianę art. 632a.

Senat postanowił jed-

nak wystąpić z tą inicjatywą ustawodawczą choćby

z tego powodu, że od 10 listopada 2011 r. nie obowią-

zuje już przepis art. 632 pkt 2 K.p.k., jest luka

w prawie, a przecież postępowania karne z oskarże-

nia publicznego przez cały czas się toczą.

Nie chodzi

tylko o te przypadki najczęściej spotykane, dotyczące

przedawnienia karalności, śmierci oskarżonego, lecz

także o umorzenie postępowania ze względu na zni-

komą szkodliwość czynu, gdzie również ma to zasto-

sowanie.

Wysoka Izbo, proszę o skierowanie projektu do

dalszego procedowania w komisjach sejmowych.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Rozpoczynamy wystąpienia w imieniu klubów.

Otwieram dyskusję.

Witczak, Platforma Obywatelska.

23

Poseł Mariusz Witczak:

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Pre-

zentowana przed chwilą przez wnioskodawcę mody-

ﬁkacja art. 632 wydaje się niezbędna, bowiem rze-

czywiście istnieje sprzeczność między realizacją

kosztów postępowania sądowego a konstytucją.

Obecne brzmienie art. 632a stanowi następująco:

W wyjątkowych wypadkach, w razie umorzenia po-

stępowania, sąd może orzec, że koszty procesu po-

nosi w całości lub w części oskarżony, a w sprawach

z oskarżenia prywatnego – oskarżony lub Skarb

Państwa.

Proponowana zmiana sprowadza się do

usunięcia wyodrębnienia trybu publicznoskargowe-

go i prywatnego, pozostawiając sądom możliwość

obciążenia kosztami procesu oskarżonego lub Skar-

bu Państwa.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwier-

dził niezgodność wyżej wymienionego artykułu Ko-

zasadniczej w zakresie, w jakim umorzenie postępo-

wania karnego z powodu śmierci oskarżonego unie-

możliwia zasądzenie na rzecz pokrzywdzonego i oskar-

postępowaniu adwokata lub radcy prawnego ustano-

wionego w charakterze pełnomocnika.

Uregulowania dotykające problematyki kosztów

postępowania mieszczą się w tzw. formule związanej

z prawem dostępu do sądu, bowiem bariery ekono-

miczne, w szczególności w postaci wygórowanych

opłat bądź wydatków, których pokrycie warunkuje

wszczęcie oraz prowadzenie postępowania sądowego,

są czynnikiem ograniczającym to prawo.

Taki cha-

rakter mogą mieć także reguły ostatecznego podzia-

łu kosztów pomiędzy stronami postępowania.

Zasadą czyniącą zadość postulatowi równości

i sprawiedliwości jest zasada zwrotu kosztów przez

tę stronę, której stanowisko nie utrzymało się, zaś

Tymczasem w przypadku umorzenia postępowania

na przykład w związku ze śmiercią oskarżonego

– mogą być jeszcze inne przypadki, można to sobie

wyobrazić, na przykład zaistnienie niepoczytalności

oskarżonego w trakcie procesu sądowego – może

dojść do sytuacji, w której kosztami postępowania

mógłby być obciążony poszkodowany, albo sąd mógł-

by zechcieć po części obciążyć poszkodowanego.

Tym-

czasem w przypadku umorzenia tego typu postępo-

wania zaistnieje rzeczywiście pewien dylemat, co

w takiej sytuacji zrobić.

Żadna ze stron nie może rów-

nież być uznana ostatecznie za tę, która wywołała

koszty procesu.

Art. 632 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego

dotyczy postępowania w sprawie oskarżenia publicz-

nego.

Organem wszczynającym postępowanie jest

organ państwa.

Względy słuszności i sprawiedliwości

nakazują przyjęcie stanowiska, że w przypadku umo-

rzenia postępowania z przyczyn niezależnych od po-

krzywdzonego (oskarżyciela posiłkowego) istnieją

podstawy do obciążenia Skarbu Państwa kosztami

procesu wynikłymi z ustanowienia pełnomocnika

przez pokrzywdzonego.

Państwo powinno ponosić

ryzyko czynności organów procesowych i przejmować

obciążenia ﬁnansowe, które z tych czynności wyni-

kają w sytuacjach, o których wcześniej mówiliśmy.

Ryzykiem takim nie powinien być na pewno obarczo-

ny obywatel, który, przyłączając się do zainicjowane-

go przez organ państwowy postępowania karnego,

dochodzi należnej mu od państwa ochrony prawnej.

Ostatecznie to sądy będą podejmowały decyzję co do

z modyﬁkacją tego zapisu, wedle zmienionego przepi-

su art. 632a Kodeksu postępowania karnego, w szcze-

gólności co do obciążenia Skarbu Państwa kosztami

zastępstwa procesowego poniesionymi przez pokrzyw-

dzonego lub oskarżyciela posiłkowego bez względu na

Zaproponowana zmiana stanowi wykonanie obo-

Trybunału Konstytucyjnego, o czym była już wielo-

krotnie mowa.

Nowa regulacja pozostaje w zgodzie

ze standardami konstytucyjnymi w zakresie prawa

do sądu i przyczyni się do umocnienia zaufania oby-

wateli do państwa i jego instytucji.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Parlamen-

tarny Platforma Obywatelska popiera niniejszą mo-

cjach.

Dziękuję serdecznie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

dliwość pan poseł Marek Ast.

Poseł Marek Ast:

wie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy

Przedmiotem projektowanej nowelizacji jest zmia-

na art. 632a.

Ta nowelizacja stanowi, jak już powie-

dziano, wykonanie dyspozycji wyroku Trybunału

Konstytucyjnego, a jej celem jest dostosowanie obec-

nego stanu prawnego do wymogów tegoż wyroku.

Art. 632a reguluje sprawę kosztów procesu w przy-

padku umorzenia postępowania i wprowadza wyją-

tek od zasad ogólnych określonych w art. 632 Kodek-

su postępowania karnego.

Przypomnę, że w przypad-

ku spraw z oskarżenia prywatnego, rzecz oczywista,

w razie umorzenia postępowania kosztami jest ob-

ciążony oskarżyciel, kiedy zaś strony zawarły ugodę,

wówczas te koszty są rozkładane, a w sprawach

z oskarżenia publicznego kosztami jest obciążany

24

Skarb Państwa, z pewnymi wyjątkami.

Jeżeli cho-

dzi o art. 632 w dotychczasowym brzmieniu, to za-

kładał on dwie sytuacje, to znaczy sytuację w wy-

padku spraw z oskarżenia publicznego i odmienną,

jeżeli chodzi o sprawy z oskarżenia prywatnego.

Proponowana nowelizacja jakby to rozróżnienie

znosi.

W świetle nowego brzmienia tego zapisu już

tego rozróżnienia po prostu nie będzie.

Rozumiem,

że tak sformułowana propozycja nowelizacji art. 632a

pozwoli wykonać orzeczenie Trybunału Konstytu-

cyjnego.

Jako klub oczywiście stoimy na stanowisku, że

dostosowanie stanu prawnego do orzeczeń Trybuna-

łu Konstytucyjnego jest obowiązkiem Wysokiej Izby

i te sprawy powinny mieć pierwszeństwo, jeżeli cho-

dzi o proces legislacyjny.

W tej sytuacji w imieniu

klubu oczywiście wnoszę o skierowanie projektu

ustawy do właściwej komisji, tzn. do komisji do spraw

zmian w kodyﬁkacjach.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

bacińskiego, Ruch Palikota.

Poseł Michał Kabaciński:

że już wszystko zostało powiedziane na temat uza-

sadnienia, okoliczności dotyczących wydania orzecze-

nia przez Trybunał Konstytucyjny, ograniczę się je-

dynie do krótkiego wniosku Klubu Poselskiego Ruch

Palikota: popieramy tę inicjatywę.

Wszelkie wątpli-

wości, a na pewno jest ich kilka, na pewno pojawią

się podczas zadawania pytań, myślę, że będą mogły

być wyjaśnione podczas pracy w komisjach.

Dlatego,

tak jak powiedziałem na początku, ograniczę się tyl-

ko do wyrażenia poparcia dla tego projektu.

Ruch

Palikota również wnosi o skierowanie projektu do

O zabranie głosu ponownie proszę pana marszał-

ka Józefa Zycha, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Pan senator omówił wszystkie okoliczności zwią-

zane z nowelizacją bardzo wnikliwie, w sposób czy-

telny, jasny i zasadny.

Całkowicie podzielamy ten

punkt widzenia i uważamy, że rozstrzygnięcie pro-

ponowane w art. 300, przepraszam, art. 632a na tle

dotychczasowych doświadczeń, praktyki i z uwagi na

potrzeby jest uzasadnione.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Małgorzatę Sekułę-Szmajdzińską w imieniu klubu

Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Projekt ustawy

druk nr 289, stanowi wykonanie obowiązku dostoso-

wania systemu prawa do wyroku Trybunału Konsty-

tucyjnego i odnosi się do art. 632 pkt 2 K.p.k., który

dokonuje rozdziału kosztów procesu w sprawach

z oskarżenia publicznego w taki sposób, że w wypad-

ku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postę-

powania koszty procesu ponosi Skarb Państwa, ale

nie dotyczy to należności z tytułu udziału adwokata

rzenie popełnienia czynu zabronionego.

Co bardzo istotne, artykuł ten nie różnicuje pod-

staw umorzenia ani nie uzależnia sposobu rozstrzy-

gnięcia o kosztach od tego, czy do umorzenia doszło

z powodów leżących po stronie wyżej wymienionych

podmiotów.

Tylko wyjątkowo, zgodnie z art. 632a

Kodeksu postępowania karnego, sąd może orzec

w razie umorzenia postępowania, że koszty procesu

ponosi oskarżony.

A co w sytuacji, gdy – o czym roz-

strzygał trybunał – umorzenie postępowania z powo-

du śmierci oskarżonego uniemożliwia m.in. zasądze-

nie na rzecz oskarżyciela posiłkowego należności

z tytułu korzystania przez niego z profesjonalnej po-

mocy prawnej?

Wskazana przyczyna umorzenia po-

stępowania jest niezależna od pokrzywdzonego i nie

świadczy o tym, że przegrał on sprawę.

Co więcej,

istnieją inne przypadki także skutkujące umorze-

niem postępowania karnego, np. ze względu na wy-

stępowanie określonych w art. 17 § 1 K.p.k. negatyw-

nych przesłanek procesowych, takich jak choćby

powaga rzeczy osądzonej czy niepodleganie przez

sprawcę orzecznictwu sądów polskich.

Wówczas

mimo istnienia art. 632a K.p.k. nie zawsze można

obciążyć oskarżonego kosztami procesu.

A przecież

Poseł Marek Ast

25

powinno obowiązywać elementarne poczucie spra-

wiedliwości i prawo do sądu zagwarantowane w art. 45

ust. 1 konstytucji.

Słuszny wydaje się pogląd, że pań-

stwo powinno ponosić ryzyko czynności organów

procesowych i wynikające z tego obciążenia ﬁnanso-

we.

Zdecydowanie ryzykiem tym nie powinien być

obarczony obywatel, który przyłącza się do wszczę-

tego przez państwo postępowania karnego i oczeku-

je od niego ochrony prawnej.

Brak obywatelskiej

aktywności procesowej z powodów ekonomicznych

ogranicza w praktyce dostęp do sądu.

Klub SLD zgadza się ze stanowiskiem, że niezbęd-

na jest modyﬁkacjaprzepisówidącawtymkierunku,

aby w sprawach z oskarżenia publicznego sąd mógł

zasądzać koszty nie tylko od oskarżonego, ale rów-

nież od Skarbu Państwa, co dziś możliwe jest tylko

w sprawach z oskarżenia prywatnego.

W związku

z tym Klub Poselski SLD opowiada się za przekaza-

niem projektu do dalszego procedowania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

O zabranie głosu w imieniu klubu Solidarna Pol-

ska proszę pana posła Andrzeja Derę.

Poseł Andrzej Dera:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec propo-

nowanej zmiany ustawy Kodeks postępowania kar-

nego, którą przygotował Senat.

Projekt ustawy stanowi wykonanie obowiązku

nału Konstytucyjnego.

Powinnością polskiego parla-

mentu jest dostosowanie przepisów, które zostały

zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny

jako niezgodne z konstytucją, do stanu zgodności

z konstytucją.

W tym miejscu chciałbym jeszcze raz

serdecznie podziękować Senatowi, że zajmuje się ge-

neralnie wszystkimi tymi sprawami.

Szczególnie

chciałbym podziękować tym senatorom, którzy w tej

konkretnej sprawie podjęli trud przygotowania pro-

jektu ustawy i dostosowania Kodeksu postępowania

karnego, konkretnego artykułu, do ostatniego orze-

czenia w tej sprawie Trybunału Konstytucyjnego.

Nie będę odnosił się tutaj do samej treści orzecze-

nia Trybunału Konstytucyjnego, bo w bardzo do-

kładny sposób zrobił to pan senator, tu już nie można

nic więcej dodać, nic ująć.

Wszystkie aspekty tego

orzeczenia zostały wskazane przez pana senatora.

Zasadą jest to, żeby dostosowywać system prawa do

orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Odniosę się

jedynie do ostatnich sformułowań, tego, co w tym

projekcie jest robione.

Otóż jest to propozycja, aby to

polegało na zmianie brzmienia art. 632a K.p.k. Sko-

sady, która została przyjęta w art. 632 K.p.k., a za-

razem reguluje kwestię rozdziału kosztów procesu

w razie umorzenia postępowania, to zasadna jest

w sprawach rozpoznawanych w trybie publiczno-

od oskarżonego, ale także od Skarbu Państwa.

Obec-

prywatnego.

Stąd też oba tryby zostały w treści

Po dokonaniu tej zmiany, tej nowelizacji, rozróż-

nienie to straci jakiekolwiek znaczenie, gdyż projek-

towane brzmienie już go nie uwzględnia.

Ostatecznie

by rozstrzygnięcia o kosztach procesu wedle zmienio-

nymi przez pokrzywdzonego lub oskarżyciela posił-

postępowanie.

Nasz klub jest za skierowaniem tego

nych.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przystępujemy do pytań.

listę pytających?

Nie widzę.

Zamykam listę.

sterstwo Sprawiedliwości pracuje nad szerszą nowe-

lizacją Kodeksu postępowania karnego.

Przypomi-

nają nam o tym wnioskodawcy w uzasadnieniu pro-

jektu nowelizacji.

I moje pytanie do pana ministra:

Czy po prostu prace ministerstwa – bo też w uzasad-

nieniu piszecie państwo o tym, że ministerstwo rów-

nież nad art. 232a się pochyla – idą w tym samym

kierunku, co prace Senatu?

Bo jeżeli tak, to wszystko

OK, a jeżeli z kolei w jakimś odmiennym, to będzie

wtedy kłopot.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska

26

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

kowskiego, Ruch Palikota.

Poseł Jerzy Borkowski:

Ja mam dwa krótkie pytania odnośnie do projektu.

Bardzo dobrze, że będzie uzupełniona niewątpliwa

luka prawna, która powstała w tym paragraﬁe, ale

dlaczego w uzasadnieniu nie ma podanych kosztów,

jakie poniesie Skarb Państwa?

Bo niewątpliwie ten

paragraf daje sędziom możliwość zasądzenia, że

koszty umorzonego postępowania pokrywa Skarb

Państwa.

Zasadne wydaje mi się to, że chociaż w przy-

bliżeniu powinny być ustalone koszty.

Wiadomo, że

trudno to ocenić, bo nie wiadomo, ile tych spraw jest,

ale są statystyki, które mówią o tym, i można w ja-

kimś przybliżeniu ocenić, ile będzie to kosztowało

Skarb Państwa.

I drugie pytanie: Czy to nie daje zbyt

dużej wolności sędziom co do orzekania, kto pokryje

koszty postępowania i w jakich przypadkach?

Bo

określenie „wyjątkowe przypadki” jest tak ogólne że

każdy sędzia może bardzo indywidualnie je postrze-

gać, co doprowadzić może do patologii.

Wiadomo, że

każdy będzie się upierał, iż jego sytuacja jest wyjąt-

kowa, tak żeby sędzia zasądzał, że koszty postępo-

wania ma pokryć Skarb Państwa.

Nie wydaje mi się,

żeby nasz budżet był aż tak zasobny, żeby te genero-

wane koszty, bez względu na to, jak one są duże, były

w ten sposób pokrywane.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

I teraz prosiłbym o zabranie głosu sekretarza sta-

nu w Ministerstwie Sprawiedliwości pana ministra

Stanisława Chmielewskiego.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Sprawiedliwości

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Senatorze!

Zanim przystąpię do odpowiedzi na pytania, też chcę

się przyłączyć do podziękowań w związku z pracą,

którą Senat wykonuje.

Jednocześnie pytanie, które

zadał pan poseł Marek Ast, daje mi szansę zabrania

głosu i podzielenia się kilkoma uwagami na kanwie

przygotowanego przez ministra sprawiedliwości pro-

jektu stanowiska rządu odnośnie do senackiego pro-

jektu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego.

Druk nosi datę 29 marca br., jutro odbędzie się po-

siedzenie komitetu Rady Ministrów, a więc organu

przygotowującego projekty na posiedzenia Rady Mi-

nistrów, i ten projekt stanowiska rządu na tym po-

siedzeniu będzie rozpatrywany.

Nawiążę również,

gwoli informacji, do stwierdzenia pana senatora, bo

takie stwierdzenie padło, o konsultacjach w ramach

Ministerstwa Sprawiedliwości.

Ten projekt do nas

wpłynął i służył nam do wypracowania tegoż stano-

wiska, które będzie, zakładam, przyjęte przez Radę

Ministrów.

Wtedy będzie ono dokumentem, dzisiaj

nim się posiłkuję.

Ideowo wspierając ten projekt, bo

tak to w projekcie stanowiska ujęto, chcemy jednak

zwrócić uwagę na kilka problemów.

Jednym z problemów jest sprawa kosztów, którą

poruszył pan poseł Jerzy Borkowski, właśnie brak

oszacowań.

Nie wiemy tego do końca, nie możemy też

przewidzieć, jaka będzie skala postępowań, w któ-

rych umorzenie będzie miało miejsce, i w związku

z tym trudno przewidzieć wprost ten skutek ﬁnan-

sowy.

Dlatego też, pracując nad tą szeroką noweliza-

cją prawa karnego i Kodeksu postępowania karnego,

Komisja Kodyﬁkacyjna Prawa Karnego przy mini-

strze sprawiedliwości również, i to potwierdzam,

zajęła się tematyką wynikającą z wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z 18 października 2011 r. i wypra-

cowała zapis, który chcemy państwu w ramach tego

stanowiska przedłożyć.

Dzisiaj również go przedsta-

wię pod rozwagę w czasie prac w komisjach.

Poparcie,

które uzyskuje projekt senacki, wskazuje na to, że

istnieje taka potrzeba zmiany, a projekt, który chce-

my przedstawić w ramach tej szerokiej nowelizacji,

ma następujące brzmienie: Jeżeli przyczyny umorze-

nia powstały w toku postępowania, sąd może orzec

z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika.

Widzimy tutaj pewną szansę na ograniczenie

kosztów, które jest konieczne w dobie zaciskania

przez nas wszystkich pasa, a jednocześnie na wyjście

naprzeciw potrzebie zachowania prawa do zwrotu

kosztów, zwłaszcza w sytuacji, kiedy następuje śmierć

osoby będącej przyczyną postępowania, mówiąc

wprost, śmierć oskarżonego, ale otwieramy też furt-

kę, dajemy możliwość rozstrzygania wprost tej kwe-

stii w każdej innej sytuacji.

Musimy pamiętać, że oprócz art. 632a w Kodeksie

postępowania karnego jest dzisiaj art. 632 – artykuł

podstawowy, który jednak obliguje sąd do rozpatrze-

nia kwestii kosztów, i to zawsze w pełnym zakre-

sie.

Jesteśmy, działamy w państwie prawa, żyjemy

w państwie prawa i dobrze by było wypełniać luki

w prawie.

Dlatego też myślę, że nasza propozycja nie

będzie w przyszłości kłopotem, odpowiadając na py-

tanie pana posła Asta, zarówno dla komisji sejmo-

wych, jak i dla komisji Senatu.

Godząc te dwa zapisy,

chyba jesteśmy w stanie wypracować dobre rozwią-

zanie, które będzie miało w sobie gwarancje proceso-

we, ale też jednocześnie element bezpiecznego funk-

cjonowania naszego państwa w zakresie wymiaru

sprawiedliwości, bo każdy nieprzewidziany, rozbudo-

wany wydatek może jednak czynić trudności w funk-

cjonowaniu wymiaru sprawiedliwości.

27

Patrząc przez ten pryzmat, powiem tyle, że można

powiedzieć, że w imieniu ministra sprawiedliwości

przychylam się do tego wniosku, aby pracować nad

tym projektem w komisjach, i będziemy go wspierać

zgodnie z tym stanowiskiem, które zostanie przyjęte

przez Radę Ministrów.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

O zabranie głosu proszę przedstawiciela wniosko-

dawców pana senatora Andrzeja Matusiewicza.

Senator Andrzej Matusiewicz:

Na wstępie chciałbym podziękować przedstawicielom

wszystkich klubów sejmowych za poparcie tego se-

nackiego projektu ustawy.

Odpowiadając na pytanie pana posła Jerzego Bor-

kowskiego, jakie to będą koszty, myślę, panie mini-

strze, że da się to ustalić, bo przecież prezesi sądów

rejonowych, sądów okręgowych podają w sprawozda-

niach, w statystykach, ile było umorzeń z tytułu

przedawnienia, z tytułu znikomej szkodliwości czynu

i innych przesłanek z art. 17, bo z praktyki zawodo-

wej wiem, że takie statystyki się prowadzi.

Jest więc

do ustalenia, do sprawdzenia, przynajmniej szacun-

kowo, jakie będą to kwoty.

Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości na

posiedzeniu połączonych komisji senackich – Komisji

Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Prawo-

rządności i Petycji – zapewniał, że w dziale: Sądy

powszechne również są przeznaczone środki związa-

ne z obroną z urzędu, które też są takie szacunkowe,

prawda?

Być może, że ewentualnie, ponieważ minęła

już znaczna część roku budżetowego, można je wy-

gospodarować.

W imieniu wymienionych komisji se-

nackich mam taką prośbę, żeby procedować nieza-

leżnie od zmian w Kodeksie postępowania karnego,

bo dla praktyków jest to naprawdę pilna potrzeba,

żeby ten przepis już funkcjonował.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo, panie senatorze.

Zamykam dyskusję.

cjach w celu rozpatrzenia.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 4. po-

rządku dziennego: Pierwsze czytanie poselskie-

lekomunikacyjne (druk nr 306).

kiego w celu przedstawienia uzasadnienia projektu

ustawy.

Uprzejmie proszę, panie pośle.

Poseł Józef Racki:

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Z upoważnienia

klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego mam za-

szczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy

Prawo telekomunikacyjne.

Projekt zakłada skrócenie

okresu zatrzymywania i przechowywania danych

generowanych w sieci telekomunikacyjnej do 6 mie-

ni na własny koszt zatrzymywać i przechowywać

dane niezbędne do ustalenia lokalizacji telekomuni-

kacyjnego urządzenia końcowego, użytkownika koń-

cowego inicjującego połączenie oraz użytkownika, do

którego połączenie jest kierowane, a także określenia

daty i godziny połączenia, czasu jego trwania, rodza-

ju połączenia oraz lokalizacji telekomunikacyjnego

urządzenia końcowego.

Wskazane wyżej podmioty są

zobowiązane do przechowywania tych danych przez

udanej próby połączenia.

Dane, z wyjątkiem tych,

które zostały zabezpieczone na podstawie innych

przepisów, zostają zniszczone z upływem tego okresu.

Celem omawianego unormowania jest zapewnienie

dostępu do danych służbom, prokuraturze i sądom

w celu przeprowadzania dochodzenia, wykrywania

i ścigania przestępstw.

Regulacja dotycząca obowiązku retencji danych

telekomunikacyjnych, czyli, tłumacząc to pojęcie,

obowiązku przechowywania informacji o połącze-

niach, wkracza w sposób istotny i drastyczny w sferę

prawnie chronionej prywatności każdego obywatela.

W obliczu postępującego rozwoju technik informa-

tycznych gromadzenie i przechowywanie danych re-

tencyjnych jest silnie inwazyjnym narzędziem.

Jak

podkreśla europejski inspektor ochrony danych, za-

trzymywanie i przechowywanie danych o połącze-

niach telekomunikacyjnych i lokalizacji wszystkich

osób w Unii Europejskiej, które używają telefonu lub

Internetu, jest poważną ingerencją w ich prawo do

prywatności.

Tego rodzaju praktyka może powodo-

wać u obywatela poczucie permanentnej inwigilacji,

ponieważ jego aktywność w przestrzeni telekomuni-

kacyjnej jest rejestrowana i zapisywana.

Użytkowni-

cy telefonów czy Internetu często jednak nie mają

świadomości, że informacje o ich aktywności są gro-

madzone i przechowywane na wszelki wypadek.

Na-

Sekretarz Stanu w Ministerstwie

28

leży więc postulować ograniczenie okresu przecho-

wywania tychże danych do minimum.

Odwołując się do sfery prywatności obywatela,

celowe wydaje się ponadto ustalenie, czy zatrzymanie

i przechowywanie danych telekomunikacyjnych speł-

nia konstytucyjny warunek proporcjonalności.

Zgod-

nie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia

prawnym nie jest koniecznie przechowywanie infor-

macji na temat obywateli uzyskanych w toku czyn-

ności operacyjnych ze względu na potencjalną przy-

datność tych informacji.

Wobec powyższego obowią-

zujące przepisy mogą także budzić wątpliwości co do

ich konstytucyjności.

Obowiązek zatrzymywania i prze-

chowywania danych telekomunikacyjnych jest jed-

nak przewidziany przez prawo europejskie, a pań-

stwa członkowskie zostały zobligowane do wdrożenia

unijnych regulacji do krajowych porządków praw-

nych.

Podsumowując niniejszy wątek, wobec koniecz-

ności zgodności polskiego prawa z prawem europej-

skim możemy jedynie mówić o skróceniu czasu prze-

chowywania powyższych danych do określonego

okresu.

Okres przechowywania danych retencyjnych zo-

stał w 2006 r. wydłużony z 12 miesięcy do 24.

Jest to

tym samym maksymalny okres dopuszczalny w unij-

nym prawie.

Należy uznać, iż nie ma uzasadnienia,

by w polskich warunkach prawnych podmioty tele-

komunikacyjne przechowywały przedmiotowe dane

przez tak długi okres, ponosząc koszty, które następ-

nie skutkują odpowiednio wyższymi opłatami za ko-

rzystanie z ich usług.

Warto dodać, iż większość eu-

ropejskich państw wprowadziła regulacje, na podsta-

wie których dane retencyjne są przechowywane

znacznie krócej, np. przez 6 miesięcy – Niemcy, Li-

twa, Luksemburg, Słowacja, Holandia; 12 miesięcy

– Dania, Francja, Wielka Brytania, Hiszpania;

18 miesięcy – Łotwa, Słowenia.

Oprócz Polski okres

24 miesięcy przyjęły także Irlandia i Włochy.

Jako wnioskodawcy projektowanej zmiany Prawa

telekomunikacyjnego wskazujemy ponadto, że wąt-

pliwości co do konstytucyjności przepisów normują-

cych przechowywanie danych telekomunikacyjnych

wyrażał także rzecznik praw obywatelskich oraz pro-

kurator generalny.

Rozwiązania te są również kry-

tykowane przez organizacje pozarządowe oraz pod-

mioty telekomunikacyjne.

Projekt niesie ze sobą pozytywne skutki społecz-

ne.

W obliczu nasilających się protestów społeczeń-

stwa obywatelskiego wobec międzynarodowej umowy

ACTA dotyczącej walki z łamaniem praw własności

intelektualnej oraz handlem podrabianymi towarami

należy szczególną uwagę zwrócić na krajowe prze-

pisy, które w sposób nazbyt inwazyjny wkraczają

w prawa i wolności obywatela.

Szczególne znaczenie

ma tu obszar prywatności sprowadzający się do pro-

blematyki konstytucyjnej ochrony wolności komuni-

kowania się.

Uchwalenie projektowanej ustawy nie spowoduje

konieczności wydania nowych lub zmian istniejących

aktów prawnych, w tym aktów wykonawczych.

Wpro-

wadzone zmiany zgodnie z art. 180a ust. 1 projektu

ustawy Prawo telekomunikacyjne nie spowodują

kosztów budżetowych, ani kosztów dla jednostek sa-

morządu terytorialnego.

Nie mają też wpływy na

rynek pracy, konkurencyjność wewnętrzną ani roz-

wój regionalny.

Operator publicznej sieci telekomu-

nikacyjnej oraz dostawca publicznie dostępnych usług

zatrzymywać i przechowywać dane.

Projekt wprowa-

dzający zmiany w ustawie Prawo telekomunikacyjne

spowoduje jedynie obniżenie kosztów archiwizacji

danych obciążających operatora sieci telekomunika-

cyjnej oraz dostawców usług telekomunikacyjnych.

pejskiej.

Dyrektywa 2006/24/WE Parlamentu Euro-

nych usług łączności elektronicznej lub udostępnie-

niem publicznych sieci łączności oraz zmieniająca

dyrektywę 2002/58/WE w art. 6 przewiduje, iż przed-

miotowe dane są zatrzymywane na okres nie krótszy

połączenia.

Panie Marszałku!

W imieniu Polskiego Stronnic-

twa Ludowego wnoszę o przekazanie przedłożonego

projektu do właściwych komisji.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Przystępujemy do wystąpień klubowych.

Otwieram dyskusję.

żydło w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

Poseł Antoni Mężydło:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mam zaszczyt

jektu ustawy o zmianie ustawy Prawo telekomuni-

kacyjne.

Ustawa ta ma charakter epizodyczny i dotyczy

skrócenia okresu retencji danych teletransmisyjnych

z 24 do 6 miesięcy.

Jednak w przeszłości każda taka

zmiana czy nawet jej próba wywoływały tu, na tej

sali, burzliwą dyskusję i ogromne emocje, czasami

nawet emocje polityczne.

Mimo że merytorycznie jest

to dość błahy problem w Prawie telekomunikacyj-

nym, to dyskusje i spory były wyjątkowo burzliwe.

Czasami wynikały one z niezrozumienia istoty i cha-

rakteru tych danych i mylenia ich z treścią rozmów

telefonicznych czy przesyłanymi treściami interne-

Poseł Józef Racki

29

towymi, czyli z tzw. podsłuchami.

Mimo że na pod-

stawie obowiązku, o którym mowa w ustawie, organy

dbające o bezpieczeństwo i porządek publiczny, w tym

organy dochodzeniowo-śledcze, nie mają aż takich

możliwości, to ingerencja w prywatność obywateli na

tej podstawie jest duża i budzi poważne obawy urzę-

dów dbających o swobody obywatelskie, jak i wątpli-

wości konstytucyjne, jak to jest napisane w uzasad-

nieniu projektu ustawy.

Trzeba się zgodzić, że rze-

czywiście wrażliwość klubu PSL na te wolności ko-

munikowania i prywatność jest dosyć dobrze wytłu-

maczona.

Są jednak jeszcze inne argumenty, które przema-

wiają za takimi rozwiązaniami.

Podczas ostatniej

nowelizacji tego przepisu Prawa telekomunikacyjne-

go zgodnie z przepisami Unii Europejskiej do obo-

wiązku retencji danych włączyliśmy również dane

o połączeniach niezrealizowanych, czyli o próbach

połączeń, jak również internetowe dane teletransmi-

syjne.

Ze względu na ilość danych internetowych

środowiska telekomunikacyjne proponowały skróce-

nie okresu retencji, przechowywania przynajmniej

tych danych internetowych ze względu na zajętość

pamięci komputerowych.

Z uwagi na ich argumenta-

cję można mieć dzisiaj poważne obawy, czy ten obo-

wiązek jest w pełni realizowany.

Jest to zła praktyka

legislacyjna, kiedy uchwala się ustawy, które ze

względów technicznych są nierealizowalne.

Z tą złą praktyką należałoby skończyć i myślę, że

ten projekt wychodzi naprzeciw tamtym oczekiwa-

niom.

Myślę, że teraz przy 6-miesięcznym okresie

przechowywania, retencji danych telekomunikacyj-

nych ten obowiązek będzie mógł być wypełniany

również w stosunku do danych internetowych.

Ostatnio pojawiły się jednak w związku z tym

projektem informacje, że rząd przygotowuje również

projekt ustawy skracający termin retencji danych

teletransmisyjnych do jednego roku.

Dlatego klub

inicjatywę legislacyjną koalicjanta, ze względu na to,

że projekt poselski ma jednak szybszą ścieżkę legi-

slacyjną i ta ustawa będzie szybciej uchwalona.

Nawet jeśli pojawiają się wątpliwości, czy ze

niowo-śledcze działają wolniej – to fakt obiektywny

– niż w innych krajach Unii Europejskiej, skrócenie

czasu retencji do 6 miesięcy nie jest zbyt ryzykowne,

to wziąwszy pod uwagę argumentację przytoczoną

w uzasadnieniu tego projektu, jak i zasady dobrej

legislacji, należy poprzeć tę inicjatywę legislacyjną

PSL w pełnym wymiarze.

Może nawet w ten sposób

zmobilizujemy organy dochodzeniowo-śledcze do spraw-

niejszego i efektywniejszego działania.

I tutaj nie ma

który pod tym względem wolniej działa.

Mogą też pojawić się inne argumenty za propozy-

cją rządową.

Skoro bowiem istnieje taka praktyka,

że przedsiębiorcy telekomunikacyjni ze względów

handlowych w relacjach z klientami przechowują

niektóre dane teletransmisyjne przez okres jednego

roku w celach reklamacyjnych, to dlaczego nie mogą

ich udostępniać organom dbającym o bezpieczeń-

stwo i porządek publiczny?

Jednak ilość danych dla

celów reklamacyjnych jest znacznie mniejsza niż

tych wynikających z obowiązku ustawowego, służą-

cych bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu

państwa.

Poza tym przedsiębiorcy telekomunikacyj-

ni nigdy nie wykorzystają tych danych do ograni-

czenia swobód obywatelskich, tak jak organy do

tego upoważnione.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Klub Parlamen-

tarny Platforma Obywatelska opowiada się za roz-

wiązaniami zawartymi w projekcie i jako przedsta-

wiciel partii obywatelskiej w parlamencie będzie

głosował za skróceniem okresu retencji danych tele-

transmisyjnych do 6 miesięcy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

mowicza, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Adam Abramowicz:

Przed chwilą usłyszeliśmy uzasadnienie tej zmia-

ny.

Jest ona argumentowana dobrem obywatela oraz

tym, żeby nie stwarzać możliwości inwigilowania

w nadmierny sposób Polaków, i to uzasadnienie opar-

te jest o błędne, naszym zdaniem, założenia, dlatego

że dzisiaj Polacy rzeczywiście są inwigilowani, i to

w bardzo dużym stopniu.

Ukazują się dosyć alarmi-

styczne artykułu w prasie, np. w „Polska The Ti-

mes”: „Coraz więcej podsłuchów w Polsce”.

Ich liczba

znacznie wzrosła w ostatnim okresie.

Przypomnę

sprawę dziennikarzy Bogdana Rymanowskiego i Ce-

zarego Gmyza, którzy byli inwigilowani wbrew pra-

wu.

Jeśli się spojrzy na to, jak nasze organy, Policja

i inne instytucje wykonują tę ustawę, też można mieć

do tego wiele zastrzeżeń.

Ale czy zagrożeniem jest na pewno długość okre-

su przechowywania danych? – trzeba by odpowie-

dzieć sobie na to pytanie.

Dyrektywa unijna mówi

o tym, że trzeba przechowywać te dane od pół roku

do 24 miesięcy.

Czy przez pół roku nie można, zakła-

dając złą wolę służb i złe prawo, które reguluje ich

pracę, dokładnie wykonać tych wszystkich złych dla

obywatela rzeczy, które można zrobić w ciągu dwóch

lat?

Jeżeli się zgadzamy na to, żeby przechowywać te

Poseł Antoni Mężydło

30

dane pół roku, to trzeba się zastanowić, czy dwa lata

coś w tej kwestii zmienią.

Proszę państwa – nie zmie-

nią.

Dlatego trzeba się pochylić nad praktyką wyko-

nywania tej ustawy przez nasze służby.

A przypomnę,

że dyrektywa mówiła, iż można te dane gromadzić

i przetrzymywać przez pewien czas, który państwo

określało, jak tutaj mówiono, na 6 do 24 miesięcy

– i rzeczywiście, w kilku państwach europejskich

trwa to 24 miesiące, w kilku innych – 12 miesięcy

wania i ścigania poważnych przestępstw.

Tymczasem w polskim prawie istnieje ustawa

o Policji, która daje naszym organom możliwość się-

gania po te dane nie tylko w wypadku wykrywania

i ścigania poważnych przestępstw, ale np. prewencyj-

nie, co jest zupełnym zaprzeczeniem i tej ustawy,

i dyrektywy Unii Europejskiej.

Trzeba się zastano-

wić, czy danie właśnie takich dużych możliwości

w ustawie o Policji nie zagraża prawom i wolnościom

obywatelskim, i czy nie tu leży problem.

Przywoły-

wany tutaj rzecznik praw obywatelskich w swoim

wniosku idzie dokładnie w tym kierunku, o którym

ja mówię – zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego

te przepisy, które umożliwiają bez kontroli sądu wy-

korzystywanie danych gromadzonych przez operato-

rów telekomunikacyjnych.

Zaskarżył właśnie to,

a nie czas przechowywania tych danych.

Proszę państwa, zobaczmy, jak przez błędne za-

pisy zawarte w ustawie o Policji, o których mówi-

łem, wykonanie tego prawa wygląda w Polsce.

Sta-

tystyka zapytań o dane: w Polsce – 1060 tys. zapytań

na 38,4 mln mieszkańców, co daje wskaźnik 2760;

Francja – 538 437, ale np. Niemcy – 13 348, co daje

współczynnik 16.

Dlaczego tak jest?

Proszę państwa,

wystarczy porównać prawo polskie i prawo niemiec-

kie.

W Polsce Policja może uzyskiwać dane o ruchu

i dane lokalizacyjne bez jakiejkolwiek kontroli, a w Niem-

czech zasadą jest kontrola sądowa.

(Dzwonek) Wyjąt-

kowo w przypadkach niecierpiących zwłoki postano-

wienie prokuratora w ciągu trzech dni podlega za-

twierdzeniu przez sąd.

Po analizie tej statystyki wi-

dać wyraźnie, dlaczego w Polsce jest taka duża ilość

zapytań, a w Niemczech nie.

Trzeba zmienić, proszę

państwa, ustawę o Policji w tym zakresie.

Nie iść

w tym kierunku, w którym państwo idziecie, tylko

zabezpieczyć się w ten sposób, żeby te dane nie mogły

być wykorzystywane bez kontroli sądu.

Dlatego my, jako klub Prawa i Sprawiedliwości,

wnosimy o to, aby tę ustawę przesłać do Komisji In-

frastruktury.

Będziemy nad nią dalej pracować.

My-

ślę, że będzie posłom bardzo przydatna ekspertyza,

jak ta ustawa jest dzisiaj wykonywana przez polskie

służby – Policję i służby specjalne.

To może nam wie-

le powiedzieć, czy warto zmieniać ten okres czy może

warto zmienić ustawę o Policji, a okres zostawić, aby

można było skutecznie ścigać przestępców, a zwłasz-

cza przestępców zorganizowanych i terrorystów.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Elsnera, Ruch Palikota.

Poseł Wincenty Elsner:

likota stanowisko w sprawie ustawy o zmianie usta-

wy Prawo telekomunikacyjne.

Powoli wszyscy przyzwyczajamy się do totalnej

i codziennej inwigilacji.

Mamy świadomość, że w każ-

dym miejscu śledzi nas jakaś kamera, każde połącze-

nie z Internetem można gdzieś zapamiętać, że po

każdej rozmowie telefonicznej pozostaje billing.

Go-

dzimy się, bo terroryści, bo bandyci, bo pedoﬁle.

Dla-

tego wnioskodawca nowelizacji ustawy Prawo tele-

komunikacyjne prosi o tak niewiele: trochę krócej

– nie 24 miesiące, ale tylko 6 miesięcy.

Może więc warto powrócić do sedna sprawy, do

generalnej dyskusji.

Wszak jeszcze w roku 2004 prof.

Adamski w referacie „Problem retencji danych o ru-

chu na tle przepisów ustawy Prawo telekomunikacyj-

ne” mówił: Gromadzenie i przechowywanie danych

stanowiących „prawdziwą kopalnię wiedzy o życiu

prywatnym i zawodowym użytkowników sieci tele-

komunikacyjnych” dla potrzeb ewentualnych postę-

powań karnych jest uznawane za nielegalne.

Narusza

bowiem zasadę proporcjonalności ingerencji państwa

w prawa i wolności obywatelskie gwarantowane przez

Europejską Konwencję Praw Człowieka (art. 8) i Kon-

stytucję RP (art. 31 ust. 3).

A Piotr Waglowski z portalu VaGla.pl w publikacji

„Prawo w sieci.

Zarys regulacji internetu” napisał

w 2005 r.: W Unii Europejskiej nowe prawo uchwa-

lane jest coraz częściej bez szerszych konsultacji spo-

łecznych.

Jeśli chodzi o retencję danych telekomuni-

kacyjnych, z sygnałów płynących z Unii Europejskiej

można wywnioskować, że parlamentarzyści nie zda-

ją sobie sprawy z konsekwencji wynikających z doko-

nywanych właśnie w 2005 r. regulacji.

Dokonano

„politycznej sprzedaży” prawa do prywatności, swo-

body działalności gospodarczej oraz praw konsumen-

tów, w imię obrony świętego Graala, walki z terrory-

zmem i przestępczością – to o dyrektywie 2006/24/

WE wprowadzającej obowiązek gromadzenia danych

telekomunikacyjnych i przechowywania ich nie kró-

cej niż przez 6 miesięcy i nie dłużej niż przez 2 lata

bez specjalnego uzasadnienia.

A pamiętacie państwo, panowie i panie z prawej

strony sali, co proponowaliście w 2005 r., rozpoczy-

nając budowę IV Rzeczpospolitej?

Poselski projekt

(druk nr 103 z V kadencji) – dane dotyczące abonen-

tów należy przechowywać przez 15 lat.

To propono-

waliście, panie pośle Abramowicz.

(Poseł Antoni Mężydło: Pięć.)

Poseł Adam Abramowicz

31

Tak się skończyło, 5 lat, w pierwszej wersji propo-

nowano 15 lat.

I tak, dysponując danymi telekomunikacyjnymi

tylko z ostatnich dwóch lat, przodujemy w Europie.

W 2011 r. Policja, prokuratura i pozostałe uprawnio-

ne służby pobierały informacje o naszych rozmowach

i połączeniach internetowych prawie 2 mln razy.

Te

dane też są nieaktualne, to są dane z lat 2009–2010 r.

W 2011 r. – 1,8 tys., prawie 2 mln.

Przy czym ta in-

gerencja w naszą prywatność rośnie w zastraszają-

Skąd te liczby?

Wszak wmawiają nam, że wskaźniki

przestępczości spadają.

Bo dane z retencji dostępne

są bardzo łatwo, bez kosztów i konieczności uzasad-

niania, bez jakichkolwiek kontroli sądu lub prokura-

tora.

Policja i niektóre inne służby mogą z nich ko-

rzystać nie tylko w działaniach operacyjnych, doty-

czących groźnych przestępstw, ale również w enig-

matycznie brzmiących „celach prewencyjnych”.

Klub Poselski Ruch Palikota oczywiście poprze

proponowane skrócenie czasu retencji danych teleko-

munikacyjnych.

Ale jesteśmy zdania, że to za mało.

Uregulowania wymagają na przykład następujące

kwestie: rozszerzenie obowiązków dotyczących nisz-

czenia danych nie tylko przez operatorów, ale rów-

nież uprawnione służby.

Opinia publiczna ma prawo

znać dokładniejsze statystyki dotyczące wykorzysta-

nia billingów: kto je pobiera, w związku z jakimi po-

stępowaniami, z jakim skutkiem itd.

Poza tym reten-

cja to nic innego, jak wykonywanie obowiązków

i zadań państwa na rzecz porządku publicznego

i bezpieczeństwa przez w większości podmioty pry-

watne i powinno się rozważyć możliwość wprowadze-

nia odpłatności za gromadzenie tych danych i ich

wykorzystanie.

To na pewno nieco zahamowałoby

ten „pęd” służb do poznania, z kim i kiedy rozma-

wiamy.

Minister Boni przygotowuje również swoją nowe-

lizację Prawa telekomunikacyjnego.

Jednak nie ocze-

kiwałbym od niego szczególnej wrażliwości, jeżeli

chodzi o bezpieczeństwo naszych danych.

Jestem

właśnie po lekturze przygotowanego przez Minister-

stwo Administracji i Cyfryzacji raportu „Państwo

2.0.

Nowy start dla e-administracji”.

Generalny in-

spektor ochrony danych osobowych nie pojawia się

w raporcie ani razu, dlatego sprawę dalszej noweli-

zacji Prawa telekomunikacyjnego i innych ustaw

będziemy omawiać w powołanym przeze mnie zespo-

le parlamentarnym.

Przyjrzymy się tam wszystkim

patologiom związanym z wykorzystaniem naszych

danych osobowych i monitorowaniem naszej aktyw-

ności w Internecie i w innych formach komunikacji,

na przykład telefonicznej czy internetowej.

Do oma-

wianego projektu zgłosimy natomiast poprawkę do-

dającą brakujące w nowelizacji (Dzwonek) przepisy

przejściowe.

Takie działanie sugerował w swojej opi-

nii Sąd Najwyższy.

Ruch Palikota rekomenduje skierowanie projek-

cyjne do dalszych prac w komisji sejmowej.

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

go głos zabierze poseł Józef Racki.

Bardzo proszę, panie pośle.

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoki Sejmie!

nictwa Ludowego wnoszę o przekazanie przedłożo-

nego projektu, który wcześniej omawiałem, do wła-

ściwej komisji, to jest do Komisji Infrastruktury.

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Przedłożony po-

komunikacyjne autorstwa klubu poselskiego Polskie-

go Stronnictwa Ludowego zasługuje na to, żeby go

wesprzeć.

Dziękuję temu klubowi, posłom z tego klu-

bu, za podjęcie tematu, bo temat jest głębszy niż

wskazywałaby na to sama regulacja.

O głębokości

problemu mówili moi przedmówcy – to jest kwestia

dostępności zasobów retencyjnych, sposobu ich wy-

korzystywania, niszczenia itd.

A więc jest to problem,

którym Wysoka Izba musi zająć się w sposób komple-

mentarny, bo sama zmiana Prawa telekomunikacyj-

nego polegająca na skróceniu okresu przechowywa-

nia danych jest krokiem w dobrym kierunku, ale

niewystarczającym.

Należy zatem zgodzić się z fak-

tem, że zatrzymywanie i przechowywanie danych

o połączeniach telekomunikacyjnych, o lokalizacji, bo

w tych danych telekomunikacyjnych jest także infor-

macja na temat miejsca pobytu użytkownika telefonu

bądź Internetu, jest poważną ingerencją w swobody

Poseł Wincenty Elsner

32

obywatelskie i w prywatność każdego z obywateli

Rzeczypospolitej.

I nie należy dziwić się, że obywate-

le, Polacy mają poczucie permanentnej inwigilacji.

Ich aktywność jest rejestrowana, zapisywana i prze-

chowywana ponad miarę – przez 24 miesiące, czyli

przez ten najdłuższy przewidziany stosownymi regu-

lacjami prawnymi Unii Europejskiej okres.

A więc

czyżby Polska była tym krajem, w którym poziom

zagrożenia bezpieczeństwa publicznego jest najwyż-

szy w Unii Europejskiej?

Ja z taką tezą zgodzić się

nie mogę, i pewnie tak nie jest.

Wiedza jest gromadzona w przypadku wszystkich

użytkowników telefonów komórkowych i Internetu.

Ona jest gromadzona na tzw. wszelki wypadek, a więc

tak właściwie każdy obywatel Rzeczypospolitej jest

potencjalnym przestępcą, bo z tego punktu widzenia

ta regulacja tak może być nazwana.

Nie należy zatem

tego stanu rzeczy dalej tolerować.

Dobrze, że z inicja-

tywą zmian stosownych przepisów ustawy Prawo

telekomunikacyjne wyszedł klub Polskiego Stronnic-

twa Ludowego, bowiem w roku 2006, przypomnę, czy

do roku 2006 mieliśmy 12-miesięczny okres rejestro-

wania i przechowywania danych telekomunikacyj-

nych.

Wydłużyliśmy to dwukrotnie, do 24 miesięcy.

I zadam pytanie, na które pewnie odpowiedź jest

znana.

Czy poziom bezpieczeństwa publicznego w Pol-

sce poprawił się, czy pogorszył?

Czy to miało jakikol-

wiek wpływ na poziom bezpieczeństwa publicznego

w Polsce?

Otóż nie sądzę.

A materiały, które są gro-

madzone przez ﬁrmy telekomunikacyjne, stały się

źródłem łatwo dostępnym dla różnych działań nieko-

niecznie związanych z bezpieczeństwem państwa

polskiego.

Zresztą byliśmy świadkami kilku skanda-

li o charakterze publicznym, które kończyły się w są-

dach powszechnych.

A więc należy wesprzeć tę inicjatywę, należy po-

przeć skrócenie tego do 6 miesięcy, do tego minimal-

nego okresu, który jest uregulowany przepisami Unii

Europejskiej.

Powiem, że 6 miesięcy przyjęły przecież

najbardziej cywilizowane, najbardziej demokratycz-

ne kraje Unii Europejskiej.

W tej grupie są Niemcy,

jest Holandia, Luksemburg, ale także kraje z naszej

części Europy, które wstąpiły później do Unii Euro-

pejskiej, a więc Litwa czy też Słowacja.

Czy chcemy

się zaliczać do państw, gdzie obowiązuje 24-miesięcz-

ny okres gromadzenia danych, takich jak Włochy?

Ja

rozumiem, że we Włoszech to pewnie ma swoje uza-

sadnienie, bo wiemy, z jakimi organizacjami prze-

stępczymi, przynajmniej do niedawna, mieliśmy tam

do czynienia, a być może one jeszcze funkcjonują

w sposób niezagrożony do dnia dzisiejszego.

Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej popiera tę inicjatywę, będzie pracował we

wskazanej komisji nad doskonaleniem tego przepisu.

Oczywiście zastanowimy się też nad tym, czy nie na-

leżałoby się pokusić o inicjatywę co do szerszego za-

kresu regulacji dotyczących całego problemu.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

Polska.

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Rębek:

kacyjne (druk nr 306).

Projekt ustawy ma na celu skrócenie okresu, w któ-

rym operator publicznej sieci telekomunikacyjnej

nikacyjnych zobowiązani są do zatrzymywania i prze-

chowywania danych telekomunikacyjnych, które

określa art. 180c ustawy z 16 lipca 2004 r.

Czynności

te operator wykonuje na własny koszt.

Wymienione

dane niezbędne są do ustalenia zakończenia sieci,

telekomunikacyjnego urządzenia końcowego, użyt-

kownika końcowego inicjującego połączenie, do któ-

rego kierowane jest połączenie.

Dane te określają

datę i godzinę połączenia, czas jego trwania, rodzaj

połączenia oraz lokalizację telekomunikacyjnego

urządzenia końcowego.

W obecnym stanie prawnym operatorzy usług te-

lekomunikacyjnych zobowiązani są do retencji tych

danych telekomunikacyjnych przez 24 miesiące, li-

cząc od dnia połączenia lub nieudanej próby połącze-

nia.

Rozpatrywany projekt skraca ten czas do 6 mie-

sięcy.

Projektodawcy oceniają, iż obowiązek przecho-

wywania informacji o połączeniach wkracza w istot-

ny i drastyczny wręcz sposób w sferę prawnie chro-

nionej prywatności obywatela.

Stwierdzają równo-

cześnie, że obowiązujące przepisy mogą budzić wąt-

pliwości co do ich konstytucyjności.

Zważywszy jed-

nak na fakt, że obowiązek ten przewidziany jest

przez prawo europejskie, projektodawca proponuje

jedynie skrócenie okresu przechowywania powyż-

szych danych.

Warto zaznaczyć, iż generalny inspek-

tor ochrony danych osobowych popiera tę inicjatywę,

lecz równocześnie wskazuje, że nie stanowi ona ca-

łościowego rozwiązania problematyki retencji da-

nych.

W dalszym ciągu brak będzie unormowań za-

pewniających kontrolę nad sposobem wykorzystania

danych retencyjnych.

Nie zostanie zrealizowana wy-

tyczna określona w dyrektywie z roku 2006, mówią-

ca o tym, że zatrzymywanie tych danych może nastę-

pować wyłącznie w celu dochodzenia, wykrywania

i ścigania poważnych przestępstw.

Myślę, Wysoka

Poseł Ryszard Zbrzyzny

33

Izbo, że szczególnie w tej kwestii winniśmy podjąć

prace.

Tutaj moi przedmówcy wspominali np. o tym, iż

naganne przykłady z Włoch wskazują, że tam być

może jest uzasadnienie dla 24-miesięcznego okresu.

Myślę, że w Polsce również jest uzasadnienie dla ta-

kiego okresu, gdybyśmy mieli tymi kategoriami to

oceniać.

Niezwykle negatywną opinię dotyczącą omawia-

nego projektu przedstawia przewodniczący Krajowej

Rady Prokuratury, który stwierdza, że proponowana

zmiana może zniweczyć cele postępowania karnego

w zakresie wykrywania przestępstw i ścigania ich

sprawców.

To bardzo mocne, bardzo jednoznaczne

stwierdzenie.

A chcę dodać, że w skład Krajowej Rady

Prokuratury wchodzi również minister sprawiedli-

wości, wchodzi prokurator generalny, wchodzą posta-

cie, które rzeczywiście mają wielki wpływ na polski

wymiar czy też na organy ścigania.

W sposób podobny do tego, jak to ocenił przewod-

niczący Krajowej Rady Prokuratury, lecz mniej sta-

nowczy, wypowiada się w tej kwestii prokurator ge-

neralny, który stwierdza, iż zaproponowany przez

projektodawców okres 6-miesięczny może się okazać

po prostu niewystarczający.

konieczność zapewnienia właściwym organom ściga-

nia skutecznego wykrywania przestępstw, jak też

zapobiegania przestępstwom, w ocenie Klubu Parla-

mentarnego Solidarna Polska niezasadne jest skra-

canie okresu przechowywania danych retencyjnych

do 6 miesięcy.

Myślę, że winniśmy pracować nad za-

gadnieniami związanymi szczególnie z wykorzysta-

niem tych danych retencyjnych.

W tym kształcie,

przedłożonym przez projektodawców, Klub Parla-

mentarny Solidarna Polska tego projektu nie poprze.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Do pytań zapisało się 10 posłów.

Zamykam listę posłów zapisanych do pytań.

Jako pierwszy zada pytanie poseł Jerzy Borkow-

ski, Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Borkowski:

nych przepisów prawa operator publicznej sieci tele-

komunikacyjnej oraz dostawca publicznie dostępnych

naszych połączeń.

Zobowiązani jesteśmy również

dyrektywą Unii Europejskiej, która mówi – i naka-

zuje nam to – o przechowywaniu danych przez okres

od 6 miesięcy do maksymalnie 24 miesięcy.

Mam pytanie dotyczące kwestii, jak te dane są

wykorzystywane i czy ktoś to nadzoruje, w jaki spo-

sób i na jakiej podstawie operatorzy udostępniają te

dane.

Prawo Unii Europejskiej wyraźnie wskazuje,

że dane te mają służyć w przypadku przestępstw wy-

łącznie poważnych, zaś w naszym kraju, w naszym

krajowym prawie nie ma takiego zapisu.

Nie ma też

organu kontrolującego, który sprawdziłby, czy opera-

torzy wywiązują się ze swojego obowiązku w sposób

zgodny z prawem, czy niszczą odpowiednie dokumen-

ty po 24 miesiącach, czy należycie chronią zawarte

w nich dane osobowe i prywatne każdego z nas.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

Pytanie zada pani poseł Alicja Olechowska.

Bardzo proszę.

Poseł Alicja Olechowska:

Dziękuję bardzo.

Jeśli chodzi o przechowywanie danych teletransmi-

syjnych na cele organów działających na rzecz bez-

pieczeństwa i porządku publicznego, to jest jasne, że

jest w miarę łatwa forma udostępnienia tych danych

na żądanie organów, ale chciałabym zapytać, jak to

się ma w przypadku, kiedy nasze urządzenia teleko-

munikacyjne służą osobom, które działają właściwie

jak przestępcy podczas nękania czy stalkingu.

Jeśli

jest wnoszone do prokuratury oskarżenie o nękanie

czy stalking, wówczas bardzo często okazuje się, że

prokuratura nie jest w stanie dojść do danych zapi-

sanych na podstawie rozmów telefonicznych i SMS-

-ów, by przeprowadzić dochodzenie.

Najłatwiejszą

formą odrzucenia takiego zaskarżenia jest po prostu

umorzenie śledztwa i informacja o tym, że odsłucha-

nie danych telekomunikacyjnych czy SMS-ów było

niemożliwe, mimo że oﬁara w swoim aparacie ma

setki SMS-ów i zaznaczonych rozmów z określonego

numeru.

Co w takim razie daje zabezpieczenie tych

rozmów wyłącznie na cele tych organów?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Pytanie zada pan poseł Henryk Siedlaczek, Plat-

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Rębek

34

Poseł Henryk Siedlaczek:

wy Prawo telekomunikacyjne zakłada skrócenie cza-

su przechowywania danych retencyjnych z 24 do

6 miesięcy.

Niewątpliwie należy zgodzić się z autora-

mi projektu, że tak długi okres przechowywania in-

formacji odnośnie do wykonywanych przez klienta

sieci połączeń jest niezaprzeczalnie istotną ingeren-

cją w sferę prywatności człowieka.

Jednakże jako że

nie uczestniczyłem w dyskusji nad projektem ustawy,

chciałbym zapytać jednak tak absolutnie ze zwykłej

ciekawości i ze świadomością, iż długie przechowy-

wanie informacji o połączeniach to rzeczywiście ol-

brzymia ingerencja w sferę prywatności, czy jednak

nie zachodzi obawa, że 6 miesięcy to okres zbyt krót-

ki, aby organy ścigania za pomocą danych retencyj-

nych mogły skutecznie zapobiegać przestępstwom

lub je wykrywać?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos w celu zadania pytania zabierze pan poseł

Proszę uprzejmie.

Poseł Jerzy Rębek:

blicznej sieci telekomunikacyjnej oraz dostawca pu-

blicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych są

zobowiązani na własny koszt zatrzymywać i prze-

chowywać dane.

Ja mam takie oto pytanie: Jakiej

skali są to koszty?

Czy wnioskodawcom znane są

koszty, jakie ponoszą ﬁrmy telekomunikacyjne?

To

jest pierwsze pytanie.

Druga kwestia jest taka: Jakie są praktyki w tej

samej kwestii w krajach Europy Zachodniej?

Czy tam

również obowiązują podobne rozwiązania?

Kolejna rzecz dotyczy tego, co często tutaj podno-

szą przedstawiciele pracodawców.

Otóż pracodawcy

twierdzą, że wszystkie te wrażliwe dane są zdecydo-

wanie zbyt łatwo dostępne, jeśli chodzi o retencję.

Jakiej skali jest to problem?

Czy jest jakiś miernik

tego, w ilu, powiedziałbym, nieuzasadnionych przy-

padkach takie dane rzeczywiście zostały przekazane

służbom, które zajmują się ściganiem przestępców.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Pytanie zada pan poseł Andrzej Adamczyk, Pra-

wo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Panie Marszałku!

Panie i Panowie Posłowie!

Kie-

dy słyszę zapewnienia ze strony przedstawiciela Plat-

formy Obywatelskiej, że przecież dzieje się to w duchu

obrony obywatela, to taką postawę można skomen-

tować jedynie sienkiewiczowskim: „Diabeł się w or-

nat ubrał i ogonem na mszę dzwoni”.

Bo oto jest py-

tanie do wnioskodawców: Dlaczego nie ingerujecie

państwo w pozwolenie na sprawdzanie obywatela, ale

chodzi tylko i wyłącznie o skrócenie retencji, skróce-

nie czasu przechowywania danych?

Czas przechowy-

wania danych nie ma przecież wielkiego wpływu na

inwigilację, wpływ ma brak decyzji.

Każdy policjant,

każdy przedstawiciel służby może pytać, z kim oby-

watel w danym czasie…

(Poseł Józef Racki: Nie każdy.)

Tak, każdy, panie pośle, nie ma ograniczeń.

Tutaj

jest element bantustanu, dlatego pozwoliłem sobie

odnieść się do tych zapewnień, do tej hipokryzji, do

zapewnień dotyczących interesu obywatela.

Nasuwa się więc pytanie, czy ta nowelizacja wy-

nika z oczekiwań operatorów, którzy w sposób znacz-

ny mają nadzieję zmniejszyć koszty związane z tzw.

retencją, czyli przechowywaniem danych.

Być może,

jak mówią złośliwi, obawiacie się państwo, że nieba-

wem trzeba będzie zdać relacje z tego, z kim i w ja-

kich sprawach się prowadziło różne rozmowy.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Palikota.

Bardzo proszę.

Poseł Maciej Banaszak:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Ostatnio rzecz-

nik Policji stwierdził, że liczba zapytań służb do ope-

ratorów wzrosła w związku z możliwością przenosze-

nia numeru do dowolnego operatora.

Zatem instytu-

cje uprzywilejowane do kontroli billingów obywatela

muszą wystąpić do wszystkich operatorów z zapyta-

niem, do jakiej sieci przynależy dany numer.

Tym

tłumaczy się w ostatnich latach wzrost zapytań.

Mam pytanie: Na ile zatem realnie wzrosła liczba

kontroli obywateli, nie uwzględniając zapytań o przy-

należność abonenta do operatora sieci telekomunika-

cyjnej?

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

wo i Sprawiedliwość.

35

Poseł Adam Abramowicz:

zadać pytanie przedstawicielowi wnioskodawców.

Porównuję dwa kraje: Polskę i Niemcy na podsta-

wie danych z 2009 r.

W Polsce okres, w którym jest

obowiązek przechowywania danych, wynosi 24 mie-

siące, w Niemczech – 6 miesięcy.

Policja i inne do

tego powołane instytucje wykonały w 2009 r. w Pol-

sce 1060 tys. zapytań, co daje wskaźnik 2760 na

100 tys. mieszkańców, a w Niemczech – 13 348 za-

pytań, co wynosi 16 – słownie: szesnaście – na 100 tys.

mieszkańców.

Czy w związku z tym jest ważny

i stanowi zagrożenie okres przechowywania da-

nych?

Przypomnę, że jest on w Polsce cztery razy

dłuższy niż w Niemczech, a zapytań jest w Polsce

170 razy więcej niż w Niemczech.

W Niemczech mamy

kontrolę sądową, nie można zapytać o te dane bez

kontroli sądowej, a w Polsce można.

Czy warto zmie-

niać ten okres i tym samym pozbawiać się możliwości

walki z przestępczością, czy nie lepiej skupić się na

ustawie o Policji i innych ustawach i zabronić funk-

cjonariuszom służb sięgania po te dane bez uzasad-

nienia?

To takie pytanie i prośba o reﬂeksję i zasta-

nowienie się.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Polska.

Bardzo proszę.

strony rządowej: Skąd się wzięła ta liczba z zeszłego

roku: 1400 tys. zapytań o billingi?

Czy nastąpił

wzrost przestępczości w Polsce, czy rząd coraz bar-

dziej zaczyna inwigilować ludzi?

Jakie konkretnie

służby mogą obecnie zapytać o te dane?

Czy ktoś to

nadzoruje?

Czy rząd prowadzi statystyki niesłusz-

nych zapytań, takich gdy stwierdzono, że ktoś niepo-

trzebnie czy w błahej sprawie zapytał o billingi?

Czy

coś takiego jest w ogóle nadzorowane?

Mam tutaj pytanie do posła wnioskodawcy: Dla-

czego państwo zakładają, żeby z 24 miesięcy od razu

zmniejszyć to do 6 miesięcy, a nie np. do 12?

Czym

się państwo kierowali, że akurat stwierdzili państwo,

że lepiej te dane przechowywać tylko 6 miesięcy?

Czy

były prowadzone konsultacje z ﬁrmami telekomuni-

kacyjnymi?

Czy państwo może wiedzą, czy skoro te

ﬁrmy z jednej strony mówią o wzroście kosztów, ob-

niżą później te koszty w abonamencie w związku

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

W celu zadania pytania głos zabierze pan poseł

Dariusz Cezar Dziadzio, Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

W obecnym sta-

nie prawnym operatorzy są zobowiązani do przecho-

wywania przez 24 miesiące tzw. danych retencyjnych.

Wnioskodawca wnosi o skrócenie tego okresu z 24 do

6 miesięcy, niżej podobno się już nie da.

Usłyszałem

tutaj, że wszelkie koszty przechowywania i udostęp-

niania danych leżą po stronie operatorów.

Mam takie

pytanie: Czy wnioskodawca wykonał symulację, jakie

są koszty przechowywania tych danych, lub ewentu-

alnie to wie oraz na ile przyniesie realne oszczędno-

ści operatorom obniżenie tego okresu do 6 miesięcy?

Czy wpłynie to w ogóle na obniżenie kosztów połą-

czeń telekomunikacyjnych?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję bardzo.

Głos zabierze podsekretarz stanu w Ministerstwie

Administracji i Cyfryzacji pani minister Małgorzata

Olszewska.

Bardzo proszę.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

Małgorzata Olszewska:

Szanowny Panie Marszałku!

Szanowni Państwo

Posłowie!

Ponieważ skierowano pytanie do rządu,

postaram się odpowiedzieć na nie w następujący spo-

sób.

Rząd już od jakiegoś czasu zajmował się proble-

mem dotyczącym dostępu do danych retencyjnych.

Jak państwo wiedzą, 29 września pan minister Ci-

chocki, również na skutek wystąpień rzecznika praw

obywatelskich, przygotował sprawozdanie z pracy

zespołu do spraw pozyskiwania danych retencyjnych.

W ramach tego zespołu został zaproponowany cały

pakiet zmian, jakie należałoby wprowadzić do pol-

skiego prawa po to, żeby tym wszystkim problemom,

o których dzisiaj tutaj rozmawiamy, można było za-

radzić.

Na skutek tego raportu i dyskusji, która tak na-

prawdę cały czas się toczy, jeżeli chodzi o dostęp do

danych retencyjnych, takie prace prowadzone są rów-

nież w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji.

Cho-

36

ciażby na stronach internetowych Ministerstwa Ad-

ministracji i Cyfryzacji znajdziecie państwo informa-

cje o prowadzonych pracach w ramach Kongresu

Wolności w Internecie.

Powołana została specjalna

grupa do spraw ochrony danych osobowych i prywat-

ności w sieci.

Składa się ona z przedstawicieli zarów-

no administracji, jak i strony społecznej.

W ramach

tego dialogu chcielibyśmy zebrać i usystematyzować

wszelkie niezbędne propozycje zmian, jakie są po-

trzebne po to, żeby te obowiązki i m.in. dostęp do

takich danych, jak dane retencyjne, były w Polsce

uregulowane w sposób wyważony.

Jeżeli chodzi o liczbę zapytań, rzeczywiście jest

ona bardzo wysoka.

Natomiast proszę zwrócić uwa-

gę, że zgodnie z polskim prawem numery będące

numerami prepaid nie podlegają rejestracji.

W związ-

ku z tym na pewno część z tych zapytań dotyczy nu-

merów, które tak naprawdę nie funkcjonują w sie-

ciach operatorów, i to powoduje, że jest problem

z ustaleniem, z jakiego numeru telefonu nastąpiło

połączenie.

Proszę też zwrócić uwagę, że dostęp do

danych retencyjnych nie oznacza dostępu do treści

komunikatu.

To jest bardzo ważne przy ocenie tego,

jak ten obowiązek funkcjonuje, bo dostęp do komu-

nikatu, czyli już do treści korespondencji, wynika

z zupełnie innych uregulowań.

Jeżeli chodzi o kwestię kontroli wykorzystywania

takich danych, to również w raporcie pana ministra

Cichockiego zostały zaproponowane konkretne roz-

wiązania dotyczące powołania specjalnych pełnomoc-

ników w ramach poszczególnych służb po to, żeby

zwiększyć nadzór i kontrolę wykorzystywania tych

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję, pani minister.

Głos zabierze przedstawiciel wnioskodawców pan

poseł Józef Racki.

Dlaczego 6 miesięcy, a nie 18, 24?

Z danych, które

nam udostępniono, wynika, że 90% zapytań służb

o dane telekomunikacyjne dotyczy okresu ostatnich

6 miesięcy.

Gdyby było zwiększenie wydajności pra-

cy tych służb, to prawdopodobnie w ciągu tych

6 miesięcy te dane, które są niezbędne, zostałyby

wykorzystane.

Chciałbym również powiedzieć o tym, o czym już

tutaj mówiono, że mam nieco inne dane ściągnięte

również z Internetu, że w ubiegłym roku sądy, pro-

kuratura, Policja i inne służby sięgały po nasze dane,

jeśli chodzi o połączenia, 1 856 880 razy, to jest pra-

wie pół miliona razy więcej niż w 2010 r. i 800 tys.

razy więcej niż w 2009 r.

Stąd nasza determinacja

dotycząca przyśpieszenia realizacji, zmian zapisów.

Koszty ponoszone przez operatorów w zakresie

gromadzenia i przechowywania danych telekomuni-

kacyjnych oraz realizacja zapytań o udostępnienie

tychże danych odbijają się negatywnie na odbiorcach

usług telekomunikacyjnych.

U nas obowiązuje taka

zasada, że udostępniamy te dane nieodpłatnie.

Na-

tomiast ze strony internetowej udało mi się ściągnąć

dane dotyczące tego, że w Finlandii – co prawda może

w ogóle nie jest to porównywalne z naszym krajem

– za udostępnienie każdego wniosku pobiera się opła-

tę, i to dość wysoką, sięgającą 256 euro.

Chodzi o to,

co padało z tej trybuny, że gdybyśmy wprowadzili od-

płatność korzystania z danych, to prawdopodobnie ci,

którzy korzystają z tych danych, również zastanowi-

liby się, czy warto sięgać po dane, które być może nig-

dy nie będą wykorzystane.

Dobrze się składa, że rząd pracuje nad projektem

ustawy i pani minister jest obecna podczas naszej

debaty.

Myślę, że dane, o których mówiliśmy w trak-

cie wystąpień, będą wzięte pod uwagę w trakcie dal-

szych prac nad przedłożonym projektem.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję bardzo panu posłowi.

Zamykam dyskusję*

)

.

Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezy-

kacyjne, zawarty w druku nr 306, do Komisji Infra-

struktury w celu rozpatrzenia.

rządku dziennego: Pierwsze czytanie poselskie-

instytucji ﬁnansowych (druk nr 277).

skiego w celu przedstawienia uzasadnienia projektu

ustawy.

Bardzo proszę.

Poseł Dariusz Joński:

Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej,

którzy przygotowali projekt ustawy o podatku od

niektórych instytucji ﬁnansowych, mam przyjem-

ność przedstawić ten projekt w tej chwili.

Warto na wstępie zaznaczyć, że projekt, który

będę prezentował, został przygotowany i złożony

nie został przedstawiony Wysokiej Izbie, nie był też

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

*

)

37

rozpatrywany.

W związku z tym ponowiliśmy złoże-

nie tego projektu, ale mamy również nadzieję, że rząd

rozważy wprowadzenie podatku, jaki proponuje się

teraz w tym projekcie.

deﬁcyt ﬁnansów publicznych, w celu uzyskania do-

datkowych przychodów budżetowych wskazane jest

opodatkowanie instytucji ﬁnansowych, a nie kolejne

podwyżki podatku od towarów i usług, co obciąża

osoby najuboższe.

W okresie gdy obniżono podatek

dochodowy od osób prawnych do 19%, instytucje ﬁ-

nansowe nie tylko nie zwiększyły zatrudnienia, ale

wręcz przeciwnie – dokonały jego redukcji.

Działające na rynku polskim banki w większości

osiągają bardzo dobre wyniki ﬁnansowe.

Kiedy po-

patrzyliśmy na wyniki netto za ostatnie lata, to zo-

baczyliśmy, że w 2007 czy w 2008 r. te wyniki oscy-

lowały w granicach 13 mld zł, w 2010 r. zysk sekto-

ra wyniósł ok. 11 mld zł.

Natomiast zgodnie z dany-

mi opublikowanymi na stronie Komisji Nadzoru

Finansowego za 2011 r. to było blisko 16 mld zł.

Jeżeli popatrzymy na informacje i publikację Głów-

nego Urzędu Statystycznego dotyczące osób zatrud-

nionych w tym sektorze, w sektorze: działalność

ﬁnansowa i ubezpieczeniowa, to okaże się, że śred-

nie wynagrodzenie za I i II kwartał 2011 r. oscylo-

wało w granicach 6 tys. zł, a więc było to wynagro-

dzenie blisko o 80% wyższe niż przeciętne wynagro-

dzenie na rynku.

Przez ostatnie kilka miesięcy rząd Platformy i PSL

proponował, z uwagi na trudną sytuację ﬁnansową,

m.in. podniesienie podatku VAT z 22 do 23%, szukając

ok. 6 mld oszczędności.

Doskonale zdajemy sobie spra-

wę, że podniesienie podatku VAT o 1% uderzyło po

kieszeni przede wszystkim tych najuboższych, tych

najbiedniejszych, przede wszystkim ich to dotknęło.

Ceny towarów i usług poszybowały w górę i tego się

nie da zatrzymać przy każdej podwyżce VAT.

Tym

samym oczywiście może być 6 mld oszczędności dla

budżetu, ale kosztem Polek i Polaków.

(Poseł Andrzej Orzechowski: To oszczędności.)

Wcześniej obniżono zasiłek pogrzebowy.

To tutaj mi-

nister Rostowski szukał oszczędności rzędu 800 mln zł.

Nie tak dawno rozmawialiśmy o podatku od kopalin,

który ma przynieść ok. 2 mld zł oszczędności.

Za

chwilę tematem rozmów będzie reforma emerytalna

i propozycja wydłużenia wieku emerytalnego o 7 lat

wię?

Dlatego że proponujemy poszukać środków ﬁ-

nansowych wśród tych, którzy te środki mają.

Jeśli

posłowie Platformy i PSL tak ochoczo podnoszą ręce

za podniesieniem podatku VAT o 1%, to dlaczego

mają ich nie podnieść za specjalnym podatkiem na

czas kryzysu, o czym za chwilę jeszcze powiem, dla

ﬁnansjery?

Bo przecież zyski, m.in. instytucji ﬁnan-

sowych i banków, wskazują na to, że te pieniądze są.

W czasie kryzysu instytucje ﬁnansowe również po-

winny odprowadzić środki ﬁnansowe do budżetu.

W projekcie ustawy tym bankom, które cały zysk

przeznaczą na zwiększenie funduszy własnych, pro-

ponuje się zwolnienie z podatku.

Nie chcemy opodat-

kować wszystkich.

Jeśli cały zysk zostanie przekaza-

ny na zwiększenie funduszy własnych, wtedy, krótko

mówiąc, ten podatek nie jest odprowadzany.

Projekt

ustawy reguluje opodatkowanie aktywów niektórych

instytucji ﬁnansowych, tak jak mówiłem, na okres

nia 2015 r.

Pierwotnie w projekcie ustawy był 2012 r.,

ponieważ składaliśmy ten projekt w poprzedniej ka-

dencji, stąd też ta zmiana.

A więc na okres 3 lat.

Kogo dotyczyłby ten podatek?

Według naszego pro-

jektu byłyby to przede wszystkim banki krajowe

nia 1997 r.

Prawo bankowe, oddziały banków zagra-

nicznych, oddziały instytucji kredytowych, krajowe

zakłady ubezpieczeń, oddziały zagranicznych zakładów

również główne oddziały zagranicznych zakładów ubez-

pieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji, fundu-

sze inwestycyjne.

Ten podatek dotyczyłby tych instytu-

cji.

Wiem, że parę tygodni wcześniej debatowano, poja-

wiły się pytania, co ze SKOK-ami.

Jesteśmy otwarci.

to jesteśmy gotowi na ten temat rozmawiać.

W tej chwi-

li naszą propozycją jest, aby opodatkowaniu podlegały

m.in. te instytucje.

Ile wynosiłby ten podatek?

Ten podatek wynosił-

by 0,25% podstawy opodatkowania.

Środki uzyskane

z tego podatku byłyby przekazywane, wpływy z po-

datku od niektórych instytucji ﬁnansowych, o któ-

rych mówiłem przed momentem, zwiększyłyby Fun-

dusz Rezerwy Demograﬁcznej.

Krótko mówiąc, zo-

stałyby w całości przekazane na system emerytalny.

Szacujemy, że przy odprowadzeniu 0,25% byłoby to

ok. 2 mld zł.

Zwolnienia i ulgi podatkowe.

Tak jak mówiłem

przed chwilą, zwalnia się – mówi o tym wyraźnie art. 9

naszego projektu ustawy – banki, które cały zysk za

rok obrachunkowy przeznaczą na zwiększenie fun-

duszy własnych.

Nie odprowadzałyby one tego po-

datku.

deﬁcytﬁnansówpublicznych,całkiemrealnejestza-

grożenie przekroczenia progu ostrożnościowego, brak

jest ze strony ministra ﬁnansów jakichkolwiek pro-

pozycji polegających na systemowych rozwiązaniach,

konieczne staje się podjęcie takich działań legislacyj-

nych, które przyczynią się do zmniejszenia tego za-

grożenia.

Należy zaznaczyć, że kraje Unii Europej-

skiej podejmują określone działania systemowe celem

zapobieżenia skutkom kryzysu.

Brak radykalnych

działań może doprowadzić do zbliżenia się do wszel-

kich granic i progów ostrożnościowych lub przekro-

czenia ich, co będzie oznaczać katastrofę dla budżetu

państwa i większe konsekwencje, jeśli chodzi o ob-

szary społeczne.

Podejmowane przez rząd z inicjatywy ministra

ﬁnansów działania polegające na podwyżce VAT-u,

Projekt ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych

Poseł Dariusz Joński

38

o której mówiłem, nie tylko nie rozwiązują narasta-

jącego zagrożenia, ale także uderzają w warstwy

najuboższe.

W związku z tym słuszniejsze jest wpro-

wadzenie opodatkowania instytucji ﬁnansowych,

a nie kolejnych podwyżek podatku od towarów i

usług, o których również usłyszeliśmy w zapowie-

dziach przedstawiciela ministra ﬁnansów, które, jak

doskonale zdajemy sobie sprawę, obciążają osoby naj-

mniej zarabiające.

Sojusz Lewicy Demokratycznej proponuje wpro-

wadzenie podatku od instytucji ﬁnansowych na czas

określony.

Wspominam o tym w kontekście projektu

Prawa i Sprawiedliwości, który nie tak dawno był

procedowany.

Tamta propozycja miała charakter sta-

ły, bez ograniczenia czasowego, a nasz projekt wpro-

wadza to ograniczenie do 3 lat.

Proponujemy także

tę mniejszą stawkę, o której przed sekundą mówiłem,

jak również składanie zeznania podatkowego w ter-

minie 30 dni od zatwierdzenia sprawozdania ﬁnan-

sowego.

W poprzednim projekcie Prawa i Sprawiedli-

wości było to 10 dni.

Uważamy, że termin 30-dniowy

jest lepszym rozwiązaniem.

Zważywszy na koniecz-

ność prawidłowego obliczenia zobowiązania podatko-

wego, termin miesięczny na sporządzenie zeznania

podatkowego wydaje się racjonalny.

Projekt zawiera również delegację dla ministra ﬁ-

nansów w celu wydania rozporządzenia w zakresie

sposobu rozliczenia podatku i składania deklaracji

podatkowej.

Delegacja w projekcie Sojuszu Lewicy De-

mokratycznej jest zgodna z konstytucyjną zasadą for-

mułowania wytycznych dla organów wydających akt

wykonawczy.

Projekt SLD rozpisuje w delegacji, co ma

zawierać akt wykonawczy i jaki cel ma spełniać.

W projekcie, który mam przyjemność prezento-

wać, przyjęto zasadę, że w pierwszym roku podatko-

wym podlegania ustawie zaliczki nie będą odprowa-

dzane.

Dopiero w kolejnym roku podatkowym wpro-

wadza się obowiązek odprowadzania zaliczek na

podatek.

Podstawą do wyliczenia tych zaliczek jest

ostatnie rozliczenie podatkowe, tzw. zeznanie podat-

kowe.

Podstawą wyliczenia zaliczek powinno być

więc ostatnie złożone zeznanie podatkowe.

Zważywszy na trudną sytuację ﬁnansową oraz

problemy w zakresie stabilności ﬁnansów państwa,

wprowadzenie takiego podatku może przyczynić się

do polepszenia kondycji ﬁnansówpublicznych,szcze-

gólnie w okresie kryzysu ﬁnansowego.

Dziękujębar-

dzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

bierze pan poseł Marcin Kierwiński.

Bardzo proszę.

Poseł Marcin Kierwiński:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mam przyjemność

zaprezentować stanowisko klubu Platforma Obywa-

telska w sprawie poselskiego projektu ustawy o opo-

datkowaniu niektórych instytucji ﬁnansowych.

Dwa miesiące temu debatowaliśmy nad bardzo

podobnym, niemal identycznym projektem, złożonym

przez posłów Prawa i Sprawiedliwości.

Można nawet

stwierdzić, iż projekt posłów SLD jest jedynie uprosz-

czoną wersją już dyskutowanych propozycji, choć

nadal powielającą wszystkie wątpliwe rozwiązania,

które już raz odrzuciliśmy.

Dwa miesiące temu klub Platforma Obywatelska

głosował za odrzuceniem projektu PiS.

Przez te dwa

miesiące nie zaszło nic takiego, aby uznać wprowa-

dzenie nowego podatku za słuszne i zasadne.

Klub

Platforma Obywatelska będzie głosował przeciw za-

proponowanym rozwiązaniom.

Pozwólcie państwo,

że w kilku słowach uzasadnię tę decyzję.

Podstawowym zastrzeżeniem jest z całą pewno-

ścią czysto ﬁskalny charakter proponowanych roz-

wiązań.

Proponuje się wdrożenie na okres 3 lat do-

datkowego podatku, którego cel nie został nawet

luźno powiązany z celem stabilizacji sektora ﬁnan-

sowego.

Oczywiste wydaje się, iż dodatkowe obliga-

toryjne opłaty, jeżeli miałyby zostać wprowadzone,

powinny zwiększać stabilność sektora instytucji ﬁ-

nansowych.

Większa stabilność to gwarancja więk-

szego bezpieczeństwa dla wszystkich konsumentów.

W świetle obecnej sytuacji na rynkach ﬁnansowych

i planowanego zwiększenia wymogów kapitałowych

dla banków jednoczesne wprowadzenie dodatkowego

obciążenia ﬁskalnegowydajesiębyćconajmniejkon-

trowersyjne.

Środki zgromadzone w drodze ewentu-

alnego dodatkowego podatku mogłyby i powinny

zostać przeznaczone na pokrycie kosztów przyszłych

kryzysów ﬁnansowych.

Taki cel jednak nie został

określony w tym projekcie ustawy.

Kolejne zastrzeżenia budzi fakt, iż proponowany

podatek nie dość, że nie zwiększa stabilności na ryn-

ku instytucji ﬁnansowych,tobędziezcałąpewnością

znaczącym obciążeniem dla polskiego sektora ban-

kowego.

Wdrożenie tych rozwiązań może doprowa-

dzić do zwiększenia kosztów udzielania kredytów,

a więc, co chyba naturalne, do zmniejszenia ich licz-

by, a byłaby to niewłaściwa tendencja.

Z dużym praw-

dopodobieństwem możemy stwierdzić, iż banki i in-

stytucje ﬁnansowe ciężar zwiększonych kosztów ﬁ-

nansowych będą się starały przerzucić na swoich

klientów.

Tak więc podatek pośrednio najbardziej

uderzy w zwykłych, indywidualnych konsumentów,

także tych najbiedniejszych.

Nie pomogą tutaj sztucz-

ne zapisy art. 10, mówiące, że warunki umów cywil-

no-prawnych nie mogą zostać zmienione, bo oczywi-

39

ste jest to, że banki w przypadku nowych umów

będą te warunki po prostu zmieniać, a więc gdy

zwykły konsument będzie chciał wziąć kredyt,

weźmie go na nowych warunkach, z całą pewno-

ścią znacznie gorszych niż te, które ma teraz.

Kolejnym budzącym wątpliwości aspektem pro-

jektu jest wybiórczy sposób doboru instytucji ﬁnan-

sowych, które mają podlegać opodatkowaniu.

Bardzo

cieszy mnie deklaracja przedstawiciela wnioskodaw-

ców o ewentualnym włączeniu SKOK-ów, ale prawda

stwo tych SKOK-ów, a przecież aktywa SKOK-ów,

będące podstawą tej idei opodatkowania, są bardzo

podobnego rodzaju i pochodzenia co aktywa wielu

banków.

Projektodawcy nie przedstawili żadnych

uzasadnień dla takiego wyłączenia, więc skąd ten

pomysł na nierówność podmiotów?

Wątpliwości budzi także umieszczenie w zapropo-

nowanym katalogu podmiotów funduszy inwestycyj-

nych.

Fundusze inwestycyjne korzystają z podmioto-

wego zwolnienia od podatku dochodowego od osób

prawnych, dlatego że są niczym innym jak prawnie

uregulowaną masą majątkową.

Stąd nałożenie na

fundusz inwestycyjny podatku, obliczanego od war-

tości aktywów funduszu, będzie oznaczało opodatko-

wanie uczestników funduszu, czyli klientów tego

funduszu.

Kolejnym ważnym zastrzeżeniem do projektu jest

faktyczny brak uzasadnienia.

Uzasadnieniem do tej

ustawy jest praktycznie sama ustawa.

Przynajmniej

została ona...

Uzasadnienie jest de facto przepisa-

niem ustawy.

W uzasadnieniu brakuje jakichkolwiek

analiz makroekonomicznych, realnej oceny wpływu

proponowanych rozwiązań na instytucje ﬁnansowe

i cały rynek ﬁnansowy.

Nawet wysokość potencjal-

nych wpływów związanych z wdrożeniem ustawy

jest, jak określono, trudna do oszacowania.

Bez do-

kładnych analiz mamy więc wdrażać ustawę, a nie

wiemy, jakie wpływy ma generować.

To trochę dziw-

ne.

Teraz w wystąpieniu wnioskodawców usłyszeli-

śmy trochę uzasadnienia odnośnie do wielkości tego

podatku – 0,25% wartości aktywów instytucji ﬁnan-

sowych.

Usłyszeliśmy trochę uzasadnienia, ale czemu

0,25%, a nie 0,37%, jak proponowało Prawo i Spra-

wiedliwość, albo inna wartość?

Tego typu rzeczy

powinny być dokładnie przeanalizowane.

W projekcie

jest bardzo dużo drobnych niedookreśleń.

Myślę, że

należałoby je sprecyzować.

(Dzwonek) Nie określono

na przykład rodzaju aktywów będących przedmiotem

opodatkowania, nie określono precyzyjnie podstawy

opodatkowania, terminu płatności podatku itd.

Podsumowując, projekt ustawy o opodatkowaniu

niektórych instytucji ﬁnansowych jest projektem

nieprzygotowanym i niedopracowanym.

U jego pod-

staw zabrakło realnych analiz co do skutków jego

wprowadzenia zarówno dla sektora ﬁnansowego,jak

i dla ludzi i podmiotów korzystających z usług ﬁnan-

sowych oraz dla całej gospodarki.

Czysto ﬁskalny

charakter tego projektu, oderwany od dbałości o sta-

bilność sektora ﬁnansowego, powoduje, iż klub Plat-

forma Obywatelska uważa proponowane rozwiązania

za szkodliwe.

Będziemy głosowali za odrzuceniem

omawianego projektu.

W tym miejscu w imieniu Klubu Parlamentarne-

go Platforma Obywatelska składam wniosek o odrzu-

cenie tego projektu w pierwszym czytaniu.

Bardzo

dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

dliwość głos zabierze pan poseł Paweł Szałamacha.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Paweł Szałamacha:

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Panie i Pa-

nowie!

Opowiadamy się za skierowaniem tego pro-

jektu do prac w komisji.

Powody są oczywiste, powo-

dy nie zmieniły się przez te dwa miesiące.

Po pierw-

sze, należy dokonać korekty modelu gospodarczego

funkcjonującego w Polsce, ale także w Europie przez

ostatnich 15–20 lat, głębokiej korekty tego modelu

gospodarczego, określanego w skrócie mianem kon-

sensusu waszyngtońskiego, polegającego na napę-

dzaniu wzrostu gospodarczego jedynie za pomocą

sektora ﬁnansowego, wzrastającego zadłużenia bu-

dżetów narodowych i gospodarstw domowych.

Nale-

ży dokonać korekty regulacyjnej, należy dokonać

w Polsce korekty własnościowej i należy dokonać tak-

że korekty podatkowej.

Mówimy tylko o tym jednym

elemencie tej układanki.

Dlaczego Platforma Obywatelska opowiada się

przeciwko temu projektowi?

Notabene przypomnę

państwu sytuację sprzed miesiąca, sprzed półtora mie-

siąca, kiedy minister Rostowski po raz kolejny zapo-

wiedział projekt stosownej regulacji, stosownej opłaty,

nad którą rzekomo pracuje Ministerstwo Finansów

i której możemy spodziewać się w Wysokiej Izbie.

Oczy-

wiście już nie wierzę w to, że kiedykolwiek doczekamy

się czegoś takiego.

Natomiast w tym czasie Platforma

odrzuca projekty zmierzające w tym kierunku.

Dla-

czego Platforma je odrzuca?

Otóż Platforma mental-

nie jest w pełni zanurzona w systemie gospodarczym,

który pęka, który odchodzi.

Myśli w kategoriach roku

1990, roku 1991, kiedy po zimnej wojnie otworzyły się

rynki ﬁnansoweikiedywpełnidokonywanokolejnych

fal deregulacji, liberalizacji, znoszenia barier inwesty-

cyjnych, wyścigu ku dołowi, jeżeli chodzi o stawki

podatkowe.

Teraz są skutki tego modelu gospodar-

czego.

Naszym zdaniem należy dokonać korekty tego

Poseł Marcin Kierwiński

modelu gospodarczego.

Ten model gospodarczy jest

już przeszłością.

Jeżeli nie zaczniemy dokonywać tej korekty teraz,

być może na tyle, na ile możemy w Polsce, to możemy

spodziewać się kolejnych fal kryzysu, ponieważ to, co

jest proponowane także poza granicami naszego kraju

– ale taka jest też ﬁlozoﬁai takajestpolitykaministra

Rostowskiego – to jest zachowywanie się w ramach tej

logiki.

Oczywiście trudno jest wyjść poza taki schemat

myślenia, jeżeli było się wychowywanym i jeżeli jest się

związanym intelektualnie, mentalnie, więzami towa-

rzyskimi, także gospodarczymi, z tym sposobem funk-

cjonowania gospodarki.

To jest powód podstawowy,

makro, dla którego należy wprowadzić podatek banko-

wy i dla którego ten podatek bankowy prędzej czy póź-

niej zostanie w Polsce wprowadzony, także z tego po-

wodu – i ten argument pojawiał się podczas dyskusji

nad naszym projektem – że sektor ﬁnansowy nauczył

się nie płacić podatku CIT, nauczył się zgodnie z pra-

wem, korzystając z technik, które sam wymyślał, ko-

rzystając z przeforsowywanych czy przelobbowywanych

rozwiązań podatkowych, w pełni określać sam swoją

podstawę opodatkowania i decydować o tym, ile podat-

ku płaci.

My opowiadamy się za modelem gospodarki zrów-

noważonej, tam, gdzie jest miejsce dla przemysłu, dla

tego, czego oczywiście Platforma nie rozumie i nie

lubi de facto, zamykając, parcelując sektor stocznio-

wy, dla rolnictwa, dla przetwórstwa rolno-spożyw-

czego, ale także dla sektora ﬁnansowegorzeczjasna,

ale ten sektor ﬁnansowy musi znać swoje miejsce,

musi poniekąd na tej mapie gospodarczej nie wywie-

rać ponadproporcjonalnego wpływu na decyzje władz

publicznych, decyzje obywateli, decyzje organizacji

ponadnarodowych.

Jakie są różnice pomiędzy tym, co proponuje SLD,

i tym, co my proponowaliśmy, które chciałbym po-

krótce omówić, ale które nie są jednak na tyle waż-

kie, ażebyśmy nie orędowali za skierowaniem tego

projektu do prac parlamentarnych?

Otóż trudno nam

jest zrozumieć, dlaczego to ma być podatek epizo-

dyczny, tylko na 3 lata.

Uważamy, że powinno to być

stałe źródło dochodów budżetowych.

Jeżeli jest on

sensowny w okresie wychodzenia z kryzysu, to tym

bardziej powinien być stałym źródłem dochodów

w tym wymiarze, w tej stawce, która jest propono-

wana.

My proponowaliśmy wyższą stawkę, ale jeste-

śmy gotowi do rozmów, do dyskusji.

(Dzwonek) Już

kończę.

Kolejna różnica jest w drobiazgach, jak prze-

znaczenie tego podatku na Fundusz Rezerwy Demo-

graﬁcznej.

Rozumiem, że to są preferencje klubowe.

My uważamy, że powinien on być raczej źródłem do-

chodów budżetu, zgodnie z zasadą jednolitości docho-

dów budżetowych, ale to jest drugorzędna różnica.

Różnice co do terminu płatności podatków uznałbym

za kwestie wtórne.

Z tych wszystkich przyczyn, a także z przyczyny,

którą potwierdzę, całkowitej niewiarygodności urzę-

dującego ministra ﬁnansów, który od kilku lat zapo-

wiada nam różnego typu opłatę bankową, z którą to

będziemy opowiadać się i będziemy głosować za skie-

rowaniem tego projektu do pracy w komisjach.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Palikota.

Bardzo proszę.

Poseł Wincenty Elsner:

wić stanowisko klubu dotyczące projektu ustawy o opo-

Ruch Palikota opowiada się za wprowadzeniem

podatku bankowego.

Sektor ﬁnansowypowinienpar-

tycypować w kosztach kryzysu – to sprawa bezdysku-

syjna, zwłaszcza że źródeł kryzysu ostatnich lat upa-

trywać można w niefrasobliwej polityce kredytowej

banków w wielu krajach.

Podatnicy wielu krajów

zmuszeni byli wspierać w ostatnich latach sektor ban-

kowy wieloma miliardami euro i dolarów.

Na szczę-

ście nie w Polsce, co nie oznacza, że polskie banki są

bez winy.

Rozdawane jeszcze niedawno na prawo

i lewo kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich

stały się pułapką dla wielu młodych ludzi marzących

o własnym mieszkaniu, młodych ludzi spłacających

dzisiaj raty niekiedy nawet dwukrotnie wyższe, niż

się tego spodziewali.

I gdy porównamy sytuację ro-

dzin z takim trudem spłacających 787 mld zł kredy-

tów, w tym 318 mld kredytów mieszkaniowych,

z rekordowymi zyskami banków, wynoszącymi w 2011 r.

15,6 mld zł netto, to mamy świadomość, że to nie

banki ponoszą koszty kryzysu.

Statystyczny Polak

jest zadłużony na 16,5 tys. zł.

Komisja Europejska jeszcze w 2010 r. poparła ideę

podatku od transakcji ﬁnansowych, tzw. Financial

Transaction Tax.

Głównym celem podatku jest mi-

nimalizacja ryzyka związanego z działalnością sek-

tora ﬁnansowego, partycypacja w kosztach związa-

nych z kryzysem ﬁnansowym i pozyskanie dodatko-

wego źródła ﬁnansowaniadlagospodarekkrajowych.

Ten podatek poprzemy.

A co proponuje nam projekt autorstwa SLD, pre-

zentowany przez pana posła Jońskiego?

Populistycz-

ny, odgrzany z poprzedniej kadencji projekt opodat-

kowania aktywów niektórych instytucji ﬁnansowych.

Projekt wpisujący się w logikę klasyka ﬁnansów An-

drzeja Leppera, który zapytany kiedyś, skąd brać

pieniądze, odparł bez namysłu: z bankomatów.

Pan

poseł Joński twórczo rozbudował tę tezę.

Pieniądze

Poseł Paweł Szałamacha

są w bankach i trzeba trochę ich stamtąd zabrać.

Ale

to nie bankom zabiera pan pieniądze...

(Poseł Dariusz Joński: Jak to?)

…bo banki natychmiast przerzucą koszty nowego

podatku na swoich klientów, podwyższając np. i tak

już wysokie prowizje bankowe.

I nie pomogą tu żad-

ne zaklęcia w postaci art. 10 projektu ustawy mówią-

cego, że wprowadzenie podatku określonego niniejszą

ków świadczenia usług ﬁnansowychiubezpieczenio-

wych wykonywanych w oparciu o umowy cywilno-

prawne.

Właśnie, panie pośle Joński, to są umowy cywil-

noprawne, sam pan to pisze.

I nie ma tu nic do po-

wiedzenia pański art. 10.

Chcecie państwo z SLD opodatkować aktywa fun-

duszy inwestycyjnych.

Co to oznacza?

Obniżenie war-

tości jednostek uczestnictwa funduszy poprzez do-

datkowe ich opodatkowanie.

Nakładacie państwo

z SLD nowy podatek na miliony ciułaczy gromadzą-

cych swoje oszczędności w rozlicznych funduszach

inwestycyjnych.

W kogo jeszcze uderza podatek autorstwa SLD?

Na pewno nie w ﬁnansowych gigantów obecnych na

polskim rynku.

Uderza przede wszystkim w małe

banki, polskie banki, banki spółdzielcze.

Podobne

uderzenie w polskie banki spółdzielcze proponował

kilka tygodni temu PiS.

Teraz SLD.

Ruch Palikota

nie godzi się na to.

Ruch Palikota poprze podatek bankowy, który

faktycznie będzie płacony przez banki, podatek ma-

jący charakter stabilizujący system bankowy, poda-

tek o charakterze antyspekulacyjnym.

Prezentowany przez pana posła Jońskiego projekt

jest skrajnie niedopracowany.

Zawiera masę błędów

merytorycznych, formalnych i legislacyjnych.

Jest

bublem prawnym, powiedzmy to jasno.

Nie warto zagłębiać się w szczegóły.

Zainteresowa-

nych odsyłam do druku nr 4250 i do druku nr 4250-A

z lutego 2011 r. z poprzedniej kadencji.

Już rok temu

nie pozostawiono na projekcie suchej nitki.

Dzisiaj,

w niezmienionej formie, z tymi samymi błędami, pro-

jekt wraca, jest przedstawiany po raz drugi.

Błędnie sformułowany jest nawet tytuł ustawy.

W polskim prawodawstwie mówimy o podatkach, nie

o opodatkowaniu, panie pośle Joński.

Tytuł powinien

brzmieć: ustawa o podatku od niektórych instytucji

ﬁnansowych.

Jaki miałby być skutek ﬁskalny zapowiadanego

podatku?

Tylko ﬁskalny, bo o innych celach podatku

nie ma w uzasadnieniu ani słowa.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Można policzyć.)

Wnioskodawca mówi o 2 mld zł, ale zaraz potem

samokrytycznie zastrzega się, że tak naprawdę to nie

wiadomo.

Ruch Palikota jest za podatkiem od transakcji

bankowych, zgodnym z polityką unijną w tej sprawie.

Jest prawdopodobne, że budżet zostanie zasilony pie-

niędzmi z tego podatku jeszcze w tym roku.

Nato-

miast wnioskujemy o odrzucenie projektu ustawy

autorstwa Sojuszu Lewicy Demokratycznej, ustawy

de facto fundującej milionom klientów banków nowy

podatek.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

nictwo Ludowe.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jan Łopata:

stawić opinię o projekcie ustawy zawartym w druku

nr 277 o opodatkowaniu niektórych instytucji ﬁnan-

sowych i stanowisko wobec niego.

Wysoki Sejmie!

W dniu 16 lutego 2012 r., czyli

całkiem niedawno, omawialiśmy w Wysokiej Izbie

ﬁnansowych, który w swej idei, ale i w wielu propo-

zycjach technicznych rozwiązań był tożsamy z pro-

jektem omawianym dzisiaj.

Zarówno wówczas, jak

i dzisiaj, jak zdołałem się zorientować po wystąpie-

niach moich przedmówców, nie było i nie ma zgody

– nie licząc projektodawców – na to, by proponowane

rozwiązanie wprowadzić do obiegu prawnego w Pol-

sce.

Podobne stanowisko chcę wyrazić w imieniu

klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Ustawa, a w zasadzie projekt, reguluje opodatko-

wanie aktywów niektórych, podkreślam: niektórych,

instytucji ﬁnansowych, tj. banków krajowych, od-

działów banków zagranicznych i oddziałów instytucji

kredytowych, krajowych zakładów ubezpieczeń, za-

kładów reasekuracji, funduszy inwestycyjnych.

Ten

projekt, podobnie jak wspomniany przeze mnie po-

przedni, już omawiany, pomija niektóre rodzaje insty-

tucji ﬁnansowych, ma niestety charakter wybiórczy

i jest sprzeczny z zasadą równości opodatkowania.

W katalogu podmiotowym podatników brak, o czym

już była mowa, spółdzielczych kas oszczędnościowo-

-kredytowych.

W katalogu podatników zagranicznych

zaś brak zakładów ubezpieczeniowych państw człon-

kowskich Unii Europejskiej prowadzących działalność

w Polsce oraz banków transgranicznych.

Projekt zakłada opodatkowanie wymienionych

instytucji ﬁnansowychwokresieod1stycznia2013r.

do dnia 31 grudnia 2015 r., a podstawę opodatkowa-

nia stanowiłaby suma aktywów wykazana w rocznym

sprawozdaniu ﬁnansowympodatnika.

Stawkapodat-

Poseł Wincenty Elsner

ku miałaby wynosić 0,25% podstawy opodatkowa-

nia.

Należy podkreślić, że projektodawcy przewidują,

iż wpływy z tego podatku zwiększą Fundusz Rezer-

wy Demograﬁcznej.

Tegodotyczykolejnanaszauwa-

ga – wyrażamy dezaprobatę o charakterze podstawo-

wym.

Jak pokazują doświadczenia ostatniego kryzy-

su ﬁnansowego, w przypadku wystąpienia sytuacji

kryzysowej należy być przewidującym i liczyć się z ko-

niecznością udzielenia instytucjom ﬁnansowymznacz-

nego wsparcia ze środków publicznych.

Poza tym Fun-

dusz Rezerwy Demograﬁcznej,jakpokazujerównież

doświadczenie, nie jest jakimś zaklętym nienaruszal-

nym funduszem.

Wydaje się, że środki zgromadzone w drodze da-

niny publicznej powinny zasilać rezerwę, którą moż-

na by wykorzystać w sytuacjach, jakie obserwowali-

śmy w poprzednich latach.

Rozwiązania te były ade-

kwatne do rozwiązań proponowanych na forum Unii

Europejskiej.

Dałoby to dużą szansę na zwiększenie

stabilności sektora ﬁnansowegoinaograniczenielub

nawet wyeliminowanie konieczności ﬁnansowania

przez sektor publiczny działań pomocowych dla tych

instytucji ﬁnansowych.

Wysoka Izbo!

Koncepcja nałożenia podatku, podsta-

wy opodatkowania, jakim miałyby być aktywa instytu-

cji ﬁnansowych, również nasuwa szereg wątpliwości.

Jest to koncepcja obciążenia podatkiem w zależności

od skali prowadzonej działalności.

Tak szeroko ustalo-

na podstawa opodatkowania i wysoki poziom odprowa-

dzanego podatku bardzo realnie może wpłynąć na

wysokość prowadzonej akcji kredytowej w bankach,

a w bankach spółdzielczych, o czym tutaj przed chwilą

była mowa, w szczególności.

Należy również zauważyć, że jeśli chodzi o plano-

wane zwolnienia, to w zapisie art. 9 projektu ustawy

obejmują one wyłącznie banki, a to oznacza, że te

zwolnienia są proponowane również selektywnie, co

budzi także zastrzeżenie w odniesieniu do zgodności

z prawodawstwem europejskim.

Chciałbym jeszcze poczynić dwie uwagi.

Miano-

wicie, nie można zgodzić się z opodatkowaniem fun-

duszy inwestycyjnych.

Jest to tylko instytucjonalna

forma zbiorowego inwestowania w oznaczone aktywa

i w ramach oznaczonej strategii.

Nie jest wyjaśnione,

dlaczego forma zbiorowego inwestowania miałaby

być obciążona dodatkowym podatkiem, zaś inwesto-

wanie samodzielne, indywidualne – nie.

To kolejne

selektywne działanie, o którym mówiłem,.

Na zakończenie wątpliwość związana z art. 10

projektu, który stanowi, że wprowadzenie podatku

stawy do zmiany warunków usług ﬁnansowych.

Co do intencji rozumiem – pomysłodawcy chodzi-

ło o zabezpieczenie przed przerzuceniem kosztów na

dotychczasowych klientów.

Jednak zasada ta może

być niestety bardzo szeroko zastosowana (Dzwonek)

i może prowadzić do wielu sporów między klientem

a instytucją.

Wysoki Sejmie!

Z wymienionych przeze mnie

względów, ale i z innych szczegółowych powodów de-

cyzja klubu jest taka, jak wspomniałem na początku

– nie możemy poprzeć projektowanej ustawy.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

bym oświadczyć, że klub poselski, będąc autorem

tegoż projektu ustawy, ze zrozumiałych względów

poprze ten projekt i będzie rekomendował przekaza-

nie go do odpowiednich komisji sejmowych celem jego

dopracowania.

Mam nadzieję bowiem, że ta debata,

wpłynie na doskonalenie tego prawa.

Być może w kilku

aspektach nie do końca jest ono doprecyzowane, ale

przecież po to jest pierwsze, drugie, trzecie czyta-

nie i jeszcze Senat, żeby projekt do końca był do-

pracowany.

Po wystąpieniach szczególnie przedstawicieli klu-

bów Platformy Obywatelskiej i Ruchu Palikota odno-

szę wrażenie, że projekt tej ustawy nie do końca zo-

stał odczytany.

(Głos z sali: Zrozumiany.)

A jeżeli został przeczytany, to pewnie niezbyt

uważnie, bo nie podejrzewam posłów tych klubów, że

czytali bez zrozumienia.

Aż tak daleko tutaj w ocenie

zjawiska nie chciałbym się posunąć.

Chciałbym jed-

nak przypomnieć, że w momencie kiedy debatowali-

śmy w Wysokiej Izbie nad ustawą o opodatkowaniu

jednej ﬁrmy przemysłowej w Polsce, jednej jedynej –

mam tu na myśli podatek od kopalin, czytaj: miedzi

i srebra – to nikt z przedstawicieli szczególnie klubu

Platformy Obywatelskiej nie wniósł zarzutu, że to

jest nierówne traktowanie podmiotów gospodar-

czych.

A więc okazuje się, że można bezkrytycznie

opodatkować działalność gospodarczą czy przedmiot

działalności gospodarczej jednego sektora, czy jedne-

go przedsiębiorstwa, a nie można drugiego, a szcze-

gólnie jeżeli wywodzi się z sektora ﬁnansów publicz-

nych.

Przecież przedmiotem działalności gospodar-

czej sektora ﬁnansów publicznych jest działalność

ﬁnansowa,obrótﬁnansowy.

A więcjeżeliniemożemy

tej działalności opodatkować, to pytanie, co w tej Wy-

sokiej Izbie jeszcze możemy według tejże koalicji rzą-

dzącej?

Jeśli ktoś dzisiaj wnosi tutaj zarzut, że tak

Poseł Jan Łopata

właściwie nie doprecyzowano przedmiotu opodatko-

wania, to odsyłam do ministra ﬁnansów.

Wytłuma-

czy państwu, co oznacza sprawozdanie ﬁnansowe

z roku obrotowego i w którym miejscu w tym spra-

wozdaniu są zdeﬁniowane aktywa.

(Poseł Marcin Kierwiński: Jakie aktywa?)

Są zdeﬁniowane w odpowiednim miejscu w spra-

wozdaniach ﬁnansowych, a podstawa wymiaru opo-

datkowania to jest 0,25%, jeżeli ktoś nie potraﬁliczyć

procentów, to jest to 25 setnych procentu wartości

tych aktywów.

A więc proszę to przeliczyć, z mini-

strem ﬁnansów razem.

To jest zdeﬁniowane bardzo,

ale to bardzo precyzyjnie.

Znowu odsyłam do ustawy

o opodatkowaniu kopalin.

Tam jest taka precyzja, że

każdego dnia od 17 kwietnia br. KGHM nalicza ok.

10 mln zł – podkreślam, 10 mln zł – dlatego że pro-

dukuje miedź w koncentracie.

Tam jest znakomita

deﬁnicja wysokości podatku.

Odsyłam do praktyki,

do tego, co już ma miejsce od 17 kwietnia br.

Oczywiście chcemy pomóc rządowi Rzeczypospo-

litej w zablokowaniu wzrostu długu publicznego.

Dług publiczny rośnie szybciej niż przyrost produktu

krajowego brutto.

Nie daj Boże, nie byłoby wzrostu

PKB, to dzisiaj bylibyśmy już bankrutem Europy.

Na

szczęście jest przyrost PKB, ale jeszcze szybciej rośnie

dług publiczny i najwyższy czas, najwyższa pora, żeby

te proporcje się odwróciły, żeby wzrost PKB był większy

niż przyrost długu publicznego.

Za waszego pontyﬁka-

tu dług publiczny w Polsce się zwielokrotnił, a więc

mamy dwa razy większy dług publiczny…

(Poseł Andrzej Orzechowski: Dlatego że wy podej-

mowaliście takie decyzje.)

…niż przed czterema laty.

A więc pora zastanowić

się nad tym.

Chciałbym przypomnieć, że w ustawie

budżetowej, którą uchwaliliście tutaj, w Wysokiej

Izbie, koszt obsługi długu publicznego wynosi 43 mld

zł.

To jest więcej niż przychody uzyskiwane od

wszystkich obywateli, od wszystkich podmiotów go-

spodarczych w Polsce razem wziętych.

Jest to więcej niż z CIT-u.

A więc tutaj chcemy te

proporcje, które mają miejsce, odwrócić.

Także przy-

pominam, że dług publiczny w stosunku do PKB za

rok 2011, oczywiście przy bardzo sprytnych zabie-

gach księgowych, osiągnął 53,6%.

Mało tego, w dużej

części dług publiczny jest denominowany w obcej wa-

lucie.

I, co nie daj Boże, kiedy osłabi się poważnie

złoty, to tak właściwie bez żadnych ruchów na kapi-

tałach ten dług publiczny przekroczy zaczarowany

próg 55%.

A więc pora (Dzwonek) na otrzeźwienie,

pora na poważną debatę o stanie ﬁnansów publicz-

nych.

I kwestia ostatnia, panie marszałku.

My dyspo-

nujemy przychody z tegoż podatku na Fundusz Re-

zerwy Demograﬁcznej, ale mamy świadomość tego,

że ta koalicja rządowa, Platforma Obywatelska i Pol-

skie Stronnictwo Ludowe, ma znakomitą umiejętność

ogałacania wszystkich rezerw celowych.

Fundusz

Rezerwy Demograﬁcznej przecież został stworzony

po to, żeby zabezpieczać system emerytalny po roku

2020.

I co?

W ostatniej kadencji Platforma Obywatel-

ska i PSL ten fundusz ogołociły do zera.

My chcemy

ten fundusz wzmocnić.

A więc, reasumując, Klub Poselski SLD postuluje

do Wysokiej Izby, wnosi o skierowanie projektu usta-

wy do dalszego procedowania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Polska.

Bardzo proszę.

niektórych instytucji ﬁnansowych.

Daleko nam w wielu sprawach do SLD, ale po wy-

słuchaniu wypowiedzi przedstawicieli klubu PO,

jeszcze dalej nam do was.

Bo przecież to te instytucje,

te ﬁrmy,koncerny,któreosiągająnajwyższedochody

w Polsce i transferują je za granicę, powinny płacić

odpowiednie do osiąganych zysków podatki w Polsce

– tu, w kraju.

W tym projekcie i my widzimy wiele

niedociągnięć, wiele rzeczy, które należałoby popra-

wić, wiele błędów, mamy wiele uwag, ale panom po-

słom z rządzącej koalicji coś się pomyliło.

Nie jest tak,

że mają dziś głosować nad tą ustawą – mamy zaczy-

nać prace nad ustawą.

Przypomnę, że jeśli chodzi

o samodzielną ustawę, nie o zmiany w ustawie, osta-

teczny kształt może być zupełnie inny od przedłoże-

nia.

Wszelkie uwagi mogą być uwzględnione, błędy

mogą być poprawione.

Dlatego klub Solidarna Polska

jest za pracą nad rozwiązaniami, które doprowadzą

do opodatkowania instytucji ﬁnansowych w Polsce.

W naszej deklaracji programowej uchwalonej nie-

dawno na kongresie założycielskim znalazły się na-

stępujące zdania: Konieczne jest wprowadzenie spe-

cjalnego podatku od tych koncernów, które osiągają

duże zyski w Polsce, lecz transferują je za granicę, do

swoich właścicieli.

Solidarna Polska opowiada się za

podatkiem od instytucji ﬁnansowych oraz od super-

marketów.

Odpowiednia konstrukcja podatku wyklu-

czy możliwość unikania opodatkowania zysku w Polsce

i transferu środków przed opodatkowaniem do państw

właścicieli wielkich korporacji.

Jeśli ten projekt nie jest w stanie przed tym zabez-

pieczyć, to przecież w toku prac komisji jesteśmy

w stanie wprowadzić odpowiednie zapisy i popra-

wić go.

Szkoda, że ustawa jest przez klub Sojuszu Lewicy

Demokratycznej przewidziana tylko na czas określo-

Poseł Ryszard Zbrzyzny

ny.

To powinien być stały obowiązek tych, którzy

w Polsce zarabiają, którzy osiągają duże zyski, a podat-

ku odpowiedniego nie płacą.

Tak więc nie trzeba tej

ustawy popierać – trzeba zacząć nad nią pracować.

Wysoka Izbo!

Szanowni Państwo!

W wypowiedzi

jednego z przedstawicieli koalicji rządzącej usłysza-

łem, że trzeba te pieniądze odkładać na inny cel, na

wsparcie instytucji ﬁnansowych, gdy nadejdzie jesz-

cze większy kryzys.

I usłyszałem to z przerażeniem.

Czyżbyście prze-

widywali jeszcze większy kryzys w Polsce niż teraz,

pod waszymi rządami?

W tych latach chcecie nam

zaproponować jeszcze gorszą sytuację gospodarczą

Polski?

To by potwierdzało wypowiedź jednego z waszych

ministrów podczas prac nad budżetem państwa, kie-

dy mówiliśmy, że zabierane są pieniądze choćby

z Funduszu Rezerwy Demograﬁcznej, choćby z wal-

ki z bezrobociem.

Wtedy padła taka sama odpowiedź:

bo te pieniądze być może będą potrzebne na skutki

walki z kryzysem.

Z przerażeniem słucha się takich słów, bo to zna-

czy, że rządzący nie mają żadnych pomysłów.

Dlatego

zastanawiamy się, czy w tym, co mówicie, w tych pro-

pozycjach odnośnie do podatków, choćby – jak pada-

ło to ze strony Ruchu Palikota i koalicji rządzącej –

podatku bankowego, jakkolwiek by go nazywać, jest

rzeczywiście zapowiedź jakichkolwiek rozwiązań,

które macie zamiar wprowadzić, czy to jest po prostu

demagogia i hipokryzja z waszej strony.

Bo jak po-

wiedziałem, daleko nam jako klubowi Solidarnej Pol-

ski do lewicy w wielu kwestiach, ale jeszcze dalej nam

do demagogii i hipokryzji rządzących.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Lista posłów wygłaszających oświadczenia w imie-

niu klubów została wyczerpana.

Do pytań zapisało się 12 osób.

Nie widzę.

Jerzy Borkowski.

Bardzo proszę.

Poseł Jerzy Borkowski:

przez SLD ustawa już w samym tytule, według mojej

oceny, wykazuje daleko idącą niesprawiedliwość.

Bo

co znaczy owo opodatkowanie różnych instytucji ﬁ-

nansowych?

W polskim systemie prawnym podat-

kiem jest to, co spełnia podstawowe cechy, tzn. jest

przymusowe, bezzwrotne i powszechne.

Wprowadze-

nie go ma na celu doprowadzić do ustabilizowania lub

poprawy ﬁnansów państwa.

W tym przypadku ten

podatek nie jest powszechny, bo tylko enumeratyw-

nie w art. 2 wylicza się osiem instytucji objętych tą

propozycją, pomijając m.in. spółdzielnie, kasy i tzw.

SKOK-i.

Moje pytanie jest takie: Dlaczego państwo w pro-

ponowanej ustawie pominęliście instytucję zwaną

bankiem SKOK?

Jest to złamanie zasady powszech-

ności i faworyzuje pewne instytucje na tle innych.

Kolejne naruszenie tej zasady jest w treści, gdzie

w art. 9 mówi się o zwolnieniu z przedmiotowego

podatku, daje się jednakże taką możliwość tylko

i wyłącznie bankom.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Pytanie zada pan poseł Zbigniew Kuźmiuk, Pra-

wo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę, panie pośle.

pytania do wnioskodawców, tylko raczej do rządu, do

pani minister.

Wprawdzie pani minister jeszcze nie

zabierała dzisiaj głosu w tej sprawie, ale podczas po-

przedniego procedowania nad projektem ustawy zło-

żonym przez Prawo i Sprawiedliwość słyszeliśmy

wypowiedź, że resort ﬁnansówjesttemurozwiązaniu

przeciwny.

To jest zadziwiająca sytuacja, ponieważ propozycje

rządu w różnych sprawach podatkowych raczej Pola-

ków nie oszczędzają.

Podwyżka stawek VAT o jeden

punkt procentowy, która zaowocowała bardzo wysokim

impulsem inﬂacyjnym–wtedyprzedstawicielekoalicji

nie zastanawiali się, jak obronić przed skutkami tej

podwyżki zwykłych ludzi.

Ci zwykli ludzie dzisiaj płacą

to w cenach towarów i usług i nikt nie troszczy się o ich

los.

Natomiast dzisiaj wysłuchałem przedstawicieli oby-

dwu partii koalicyjnych, jak pochylają się z troską nad

losem banków, których ewentualnie to dodatkowe ob-

ciążenie miałoby dotknąć.

To jest rzeczywiście zadzi-

wiające.

Zastanawiam się, skąd ta swoista obrona Czę-

stochowy, jeżeli chodzi o system bankowy w Polsce.

Po

wielekroć były tu prezentowane dane dotyczące docho-

dów banków w ostatnich latach, w szczególności w kry-

zysowym ponoć roku 2011.

(Dzwonek) Wtedy dochody

netto sięgały 16 mld zł i były wyższe o 1/3 – już koń-

czę, panie marszałku – niż w roku 2010.

Pojawia się

pytanie: Dlaczego jest taki opór przed sięgnięciem

do tych głębokich kieszeni?

Dlaczego akurat ten

Poseł Jacek Bogucki

sektor ma się nie składać na wychodzenie naszych

ﬁnansów publicznych z zapaści?

To jest zadziwiają-

ce.

Mam nadzieję, że na te pytania odpowie pani

minister.

Dlaczego państwo tak bronicie tego sekto-

ra ﬁnansowego przed złożeniem się na koszty spo-

wolnienia gospodarczego w Polsce?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

forma Obywatelska.

Bardzo proszę, pani poseł.

Prosimy.

Poseł Alicja Olechowska:

Przepraszam bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Pani Minister!

Szczerze powiedziawszy, uważnie przysłuchiwałam

się propozycji tego projektu, wystąpieniu pana posła

Jońskiego i pana posła Zbrzyznego i zastanawiam się

tylko nad tym, że skoro SLD tak doskonale przygo-

towało się do tego projektu ustawy, to dlaczego ta

ustawa jest taka, że tak powiem, mizerna, jeśli cho-

dzi o jakiekolwiek wyjaśnienia.

W tej ustawie po pro-

stu nie ma żadnego uzasadnienia ani żadnej opinii,

panie pośle Zbrzyzny.

W gruncie rzeczy z jednej stro-

ny co nieco pan mnie przekonał, mówiąc o tym, że

można byłoby poszukać tych pieniędzy właśnie

w instytucjach ﬁnansowych, ale z drugiej strony

przecież istnieje poważna obawa co do tego, że to by

się rykoszetem odbiło na podatnikach, na klientach

instytucji ﬁnansowych.

Acozatymidzie,spodziewa-

łam się, że to uzasadnienie, które pan nam tu zapre-

zentował, nie będzie tylko w formie wolnej dyskusji,

ale także jakichś uzasadnień merytorycznych, popar-

tych przez środowiska związane z bankowością lub

środowiska analizujące bankowość.

Chciałabym za-

pytać także o to, jakich aktywów ma dotyczyć ewen-

tualna pana propozycja, bo rzeczywiście określenie

tego procentu podatku może wydawać się znikome

(Dzwonek), ale właściwie nie wiadomo, czego dotyczy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Obywatelska.

Bardzo proszę, panie pośle.

sposób oprzeć się wrażeniu, że uzasadnienie posel-

skiego projektu ustawy o opodatkowaniu niektórych

instytucji ﬁnansowych zawiera pewne błędy.

Nie

można na jego podstawie określić celu proponowanej

regulacji.

Brak w nim danych dotyczących podstaw

przyjętych rozwiązań w zakresie wysokości stopy

podatku czy podstawy do jego naliczania.

Ważniejszą

kwestią jest jednak zakres podmiotowy instytucji

objętych projektem ustawy.

Brak w nim spółdziel-

czych kas oszczędnościowo-kredytowych czy zakła-

dów ubezpieczeniowych państw członkowskich Unii

Europejskiej.

Idąc dalej, wśród instytucji zwolnio-

nych od obowiązku uiszczania podatku wymienia się

banki, które zysk za rok obrotowy przeznaczyły na

zwiększenie funduszy własnych, a pomija się pozo-

stałych płatników podatku.

Proszę więc o wyjaśnie-

nie powodów takich, a nie innych zapisów omawianej

ustawy.

Jakimi kryteriami kierowano się przy okre-

śleniu podmiotowego zakresu poszczególnych zapi-

sów projektu oraz czy wymienione przeze mnie po-

minięcia, niektóre z nich, były zamierzone, a jeśli

tak, to jak projektodawca (Dzwonek) uzasadnia tego

typu wyłączenie?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Henryk Siedlaczek, Platforma Obywatelska.

Proszę bardzo.

Poseł Henryk Siedlaczek:

o opodatkowaniu niektórych instytucji ﬁnansowych

w projektowanym art. 9 zdecydowali się wprowadzić

ulgę podatkową dla banków, które zysk za rok obra-

chunkowy przeznaczyły na zwiększenie funduszy

własnych.

Chciałbym w związku z tym zapytać, ja-

kimi przesłankami kierowali się projektodawcy, nie

przyznając takiej możliwości innym podmiotom ob-

jętym nowym obowiązkiem podatkowym.

Ponadto chciałbym zapytać, czy autorzy nie oba-

wiają się, że w związku z nałożeniem podatku na

wymienione w ustawie instytucje ﬁnansowe jego

kosztami w efekcie zostaną obciążeni nowi klienci.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

Poseł Zbigniew Kuźmiuk

Poseł Krzysztof Kłosowski:

debatowaliśmy nad projektem bardzo podobnym au-

torstwa Prawa i Sprawiedliwości, dzisiaj debatujemy

nad projektem Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Pro-

jekty te są bardzo, bardzo...

(Głos z sali: Są inne.)

Są one tożsame.

Nie wiem, samo nasuwa się py-

tanie, czy nie pisaliście tych projektów razem, bo one

są bardzo, bardzo podobne.

(Głos z sali: To nie jest projekt socjalny.)

Jednakże moje pytanie dotyczy czegoś innego.

Dlaczego, znając już projekt Prawa i Sprawiedliwości,

nie ujęliście jednak we własnym projekcie SKOK-ów

oraz banków transgranicznych?

To jest dla mnie bar-

dzo ważne pytanie.

Drugie pytanie jest takie.

W projekcie Prawa

i Sprawiedliwości stawka wynosiła 0,39%, u was

0,25.

Jaka była metodologia ustalenia takiej stawki,

bo rozumiem, że to nie jest promocja?

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Platforma Obywatelska.

(Gwar na sali)

Panowie w ławach poselskich, proszę o spokój.

Poseł Andrzej Orzechowski:

Szanowny Panie Marszałku!

Szanowna Pani Mini-

ster!

Wysoka Izbo!

Rozmawiamy na temat tego dodat-

kowego podatku i pojawiają się tutaj określenia takie,

jak głębokie kieszenie.

Może wreszcie należałoby zde-

ﬁniować, o co chodzi z tymi głębokimi kieszeniami.

Powstaje też wrażenie, że instytucje ﬁnansowe nie są

wcale opodatkowane, a to oczywiście jest nieprawda, bo

są normalnymi podmiotami gospodarczymi i są opo-

datkowane.

Natomiast wyraźnie trzeba powiedzieć, że

chodzi o całkiem nowy podatek, o bardzo niewydajnej

podstawie opodatkowania.

Tak bym powiedział.

A kon-

struując systemy podatkowe, trzeba patrzeć na wydaj-

ność, szczególnie podstawy opodatkowania.

Przedstawiciel SLD mówił dosyć długo na temat

długu publicznego.

Każdy ekonomista o tym wie

– a myślę, że nie tylko ekonomista – że dług publicz-

ny powstaje nie przez działanie w jednym roku, w cią-

gu dwóch lat czy nawet pięciu lat.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Pięć lat.)

Ten dług publiczny, który w ostatnich 4 latach tak

przyrósł, co pan wypominał, to jest głównie efekt

działań z lat 2001–2005, z tego okresu, a także z lat

2005–2007.

A rząd w poprzedniej kadencji bardzo

skutecznie zabiegał o to, aby ten dług publiczny nie

był zbyt duży.

Mam pytanie do wnioskodawcy, bo mówił on

o tym i pomylił zresztą (Dzwonek) wpływy z podatku

z oszczędnościami.

Wydaje mi się, że potrzeba więcej

profesjonalizmu, jeśli rozmawiamy na temat podat-

ków.

Chciałbym zapytać: Czy nie sądzi pan wniosko-

dawca, że nastąpi tutaj zjawisko przenoszenia kosz-

tów podatku i czy tak naprawdę tym podatkiem w kon-

sekwencji nie zostaną obciążone gospodarstwa domo-

we, i to te z niskimi i średnimi dochodami?

Chciałbym też zapytać, czy wnioskodawca nie

obawia się, że opodatkowanie aktywów będzie powo-

dowało, że instytucje ﬁnansowe będą próbowały mi-

nimalizować te aktywa, zmniejszać, a to może ozna-

czać zmniejszenie bezpieczeństwa systemu bankowe-

go.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Piotr Polak:

Banki uginają się pod ciężarem swoich zysków, więc

jakoś sobie poradzą z nowym podatkiem, który według

ministra Rostowskiego ma zasilić fundusz stabilizacyj-

ny w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.

Czyje to słowa, pani minister?

Prezesa Narodo-

wego Banku Polskiego pana Marka Belki, który

w ten sposób skomentował nowy pomysł.

Czyj?

Mi-

nisterstwa Finansów i pana ministra Rostowskiego.

Jak to więc jest, pani minister, z tym opodatkowa-

niem, z tym pomysłem pana ministra i ministerstwa

dotyczącym opodatkowania banków?

Czy minister-

stwo jest za opodatkowaniem banków, czy jest temu

przeciwne?

Czy minister Rostowski blefował, mówiąc

o tym podatku, chyba miesiąc temu, w marcu, czy

mówił prawdę?

Jeśli mówił prawdę, pani minister, to

skąd, dlaczego słyszymy dzisiaj tyle hipokryzji w wy-

stąpieniach posłów Platformy Obywatelskiej?

Pytanie brzmi: Jak sprawa opodatkowania ban-

ków wygląda np. w kraju o wiele bogatszym, najbo-

gatszym na świecie, w Stanach Zjednoczonych?

Czy

to prawda, że chyba od 2010 r. tam właśnie banki

i instytucje ﬁnansowe są obciążone, opodatkowane

podatkiem w wysokości 0,15%, co przynosi budżeto-

wi państwa kilkadziesiąt miliardów dolarów?

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Palikota.

Bardzo proszę.

Poseł Piotr Chmielowski:

stytucje ﬁnansowe są przedsiębiorstwami.

Nagle poja-

wiła się kwestia tego, że zaczęły dużo zarabiać.

Oczy-

wiście nikt się nie zastanawia nad tym, jakimi metoda-

mi zarabiają, tylko nad tym, że jak ktoś ma dużo, to

trzeba wymyślić nowy podatek.

Oczywiście trzeba ten

podatek przypisać do pewnego rodzaju struktury zara-

biania pieniędzy przez te instytucje.

Wobec tego SLD,

zamiast pomyśleć, co opodatkować, to przedstawia swój

w sumie chwalebny, ale niestety nietraﬁony projekt.

Moje pytanie jest skierowane do pani minister.

Cho-

dzi mi o taką rzecz.

Czy nie byłoby właściwe uniemoż-

liwienie bankom pobierania tych dziesiątek przeróżne-

go rodzaju prowizji, zamiast wprowadzać podatek?

Jeżeli nie będą mogły pobierać prowizji, to znaczy, że

będą mogły kupować i sprzedawać pieniądz, bo po to

są.

Wtedy będzie jednoznaczność, jeżeli chodzi o grę

rynkową, ile kosztuje kredyt, ile kosztuje lokata itd.

Dzięki takiemu opracowaniu sytuacji nie trzeba by było

wprowadzać żadnych podatków, żadnych dodatkowych

PIT-ów itd.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Polska.

debacie i dziwię się, z jaką zapalczywością posłowie

Platformy, PSL-u i Ruchu Palikota bronią banków.

Pro-

szę państwa, na biednego nie traﬁło.

W zeszłym roku

było to ponad 15 mld zysku.

Czy jeżeli choć troszeczkę

uszczkniemy z tego torcika dla społeczeństwa, to stanie

się już państwu tragedia?

Dziwię się państwu, że dla

was jedyną motywacją już jest to, że banki koniecznie

muszą te koszty przerzucić na obywatela.

Niejako

wskazujecie bankom drogę, a po co?

Mam pytanie do pani minister.

Czy w ministerstwie

trwają jakieś prace związane właśnie z opodatkowaniem

instytucji ﬁnansowych?

Najakimonesąkonkretnieeta-

pie i w jakim idą kierunku?

Czy pan minister Rostowski

zapowiadał to tylko pod publiczkę, czy jednak faktycznie

państwo, w przeciwieństwie do własnych posłów, chcecie

także opodatkować te instytucje ﬁnansowe?

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Marcin Kierwiński, Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę.

Poseł Marcin Kierwiński:

Panie Marszałku!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Mam dwa bardzo konkretne pytania dotyczące tego

projektu.

Pierwsza sprawa.

W odniesieniu do jakiego

sprawozdania ﬁnansowego należy ustalać wartość

sumy aktywów?

Czy chodzi o sprawozdanie ﬁnanso-

we za ostatni rok obrotowy, czy za ostatni rok podat-

kowy?

To à propos precyzyjności zapisów.

Wydaje mi

się, że podstawa opodatkowania stanowi kluczowy

element, jeżeli chodzi o obliczanie prawidłowej wyso-

kości kwoty podatku.

Drugie pytanie.

Powstanie – jeżeli oczywiście ten

podatek zostanie wprowadzony – obowiązek podat-

kowy.

Jaka będzie ewentualna sankcja za niezapła-

cenie tego podatku?

Jeżeli jest obowiązek, to za jego

niedopełnienie musi się pojawić też jakaś sankcja.

To takie dwa bardzo konkretne pytania.

Prosił-

bym wnioskodawców o odpowiedź.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

stabilności instytucji ﬁnansowych.

Czy prawdą jest,

panie pośle występujący w imieniu wnioskodawców,

że z podatku mogą być zwolnione instytucje ﬁnanso-

we, które dokonają pełnego odpisu z zysku na kapi-

tały własne, a więc tym samym podniosą możliwości

kredytowe czy zwiększą możliwości obrotu ﬁnanso-

wego swoich ﬁrm?

Być może zamysłem wnioskodaw-

ców było to, żeby była większa płynność ﬁnansowa

tych instytucji i żeby tym samym większa była też

możliwość pozyskania kredytów inwestycyjnych czy

też rozwojowych, być może przy mniejszych niż do

tej pory stopach procentowych.

Czy taki był więc za-

mysł wnioskodawców?

To po pierwsze.

Po drugie.

Czy prawdą jest, że w roku 2003 Sojusz

Lewicy Demokratycznej obniżył podatek CIT z 27%

na 19%?

Oczywiście to też dotyczy przecież instytucji

ﬁnansowych.

Czy z tego tytułu, że w instytucjach

ﬁnansowych pozostało praktycznie około 1/3 wypra-

cowanych zysków, instytucje te obniżyły stopy pro-

centowe udzielanych kredytów, czy też podwyższyły

stopy procentowe dla oszczędzających w tych insty-

tucjach ﬁnansowych, czytaj: bankach?

Czy też może

stworzyły nowe miejsca pracy?

Bo z tego, co wiemy,

to miejsca pracy w sektorze ﬁnansowo-bankowymsą

bardzo wysoko płatne i chciałbym, żeby wszyscy oby-

watele tak dużo zarabiali, jak zarabia się w bankach.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

ła wyczerpana.

Głos zabierze sekretarz stanu w Ministerstwie

Finansów pani Maria Elżbieta Orłowska.

Bardzo proszę.

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Finansów

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Bardzo dzięku-

jemy za tę interesującą debatę.

Mieliśmy do czynienia

z wypowiedziami wielu posłów, wnioskodawcy, sta-

nowiskami wielu klubów poselskich.

Jednoznacznie

określono zakres tego projektu i wiele uwag krytycz-

nych, które dotyczą jego sformułowania na obecnym

etapie, jest ewidentnych.

Podobnie jak w poprzedniej kadencji, czyli już

w roku 2009, projekt był oceniany, było wypracowa-

ne stanowisko rządu, były bardzo szczegółowe kon-

sultacje międzyresortowe, jak i wewnątrz resortu

ﬁnansów.

W owym czasie stanowisko rządu było ne-

gatywne.

Główne zarzuty, które były skierowane pod

adresem tego projektu, były następujące: wskazany

katalog podmiotów będących podatnikami tego typu

podatków, objęcie regulacją funduszy inwestycyjnych

– i wielu posłów odniosło się do tej kwestii – pominię-

cie w tym katalogu SKOK-ów, podstawa opodatko-

wania i sposób jej określania, a także brak uwzględ-

nienia ryzyka podejmowanego przez ten typ instytu-

cji, brak korelacji i spójności z przepisami Ordynacji

podatkowej i wiele innych tego typu zastrzeżeń.

5 kwietnia 2012 r.

Kancelaria Prezesa Rady Mi-

nistrów zwróciła się do ministra ﬁnansów ponownie

o wypracowanie stanowiska rządu.

Obecnie trwają prace uzgodnieniowe nad wypra-

cowaniem stanowiska rządu, niemniej jednak już na

tym etapie mogę jednoznacznie powiedzieć, że stano-

wisko ministra ﬁnansówbędzienegatywne,podobnie

jak było negatywne wobec poprzedniego projektu,

który, jak wielu posłów podkreśliło, był niezwykle

podobny, jeśli chodzi o zakres i oczekiwania, wobec

projektu PiS prezentowanego kilka tygodni temu.

Proszę państwa, w kontekście tej konkretnej de-

baty należy podkreślić prace, które w tej chwili są

prowadzone – i są bardzo zaawansowane – w resorcie,

w Ministerstwie Finansów.

Będzie to jednocześnie

odpowiedź na kilka pytań tu sformułowanych.

Przede

wszystkim odpowiedź dla pana Piotra Polaka, który

jednoznacznie zapytał, jak mają się prace związane

z opodatkowaniem instytucji ﬁnansowych, dla pana

Zbigniewa Kuźmiuka, przedstawiciela PiS, i pana

posła Piotra Szeligi.

Proszę państwa, jeśli chodzi o Bankowy Fundusz

Gwarancyjny, prace nad projektem są bardzo za-

awansowane.

Jak bardzo?

Jest on po wszystkich

uzgodnieniach międzyresortowych, został zgłoszony

do prac i rozważenia przez komitet stały Rady Mini-

strów.

Jest jedna rozbieżność, która zatrzymała pro-

cedowanie, przekazanie tego projektu pod obrady

Rady Ministrów, ale jesteśmy przekonani, że w naj-

bliższym tygodniu zostanie to rozstrzygnięte i pro-

jekt traﬁ pod obrady Rady Ministrów.

Może w ogromnym skrócie odniosę się do, powie-

działabym, podstawowych koncepcji tego projektu.

Proszę państwa, jest to projekt, który nakłada na

banki dodatkową opłatę – jest to fundusz stabiliza-

cyjny, który jest jednoznacznie określony co do za-

kresu i celu funkcjonowania w tym sektorze.

Jeśli

chodzi o fundusz gwarancyjny, obecnie ustawa, któ-

ra opisuje jego działanie, wskazuje jednoznacznie

opłatę, tzw. opłatę roczną, która zapewnia stabiliza-

cję w przypadku gwarancji depozytów.

Obecna sta-

bilizacyjna opłata, powiedziałabym, fundusz stabili-

zacyjny jest poświęcony innym celom i będzie wyzna-

czany przez Radę Bankowego Funduszu Gwarancyj-

nego, jeśli chodzi o proporcje podziału, czyli to, jaka

część tej opłaty będzie przeznaczona na fundusz sta-

bilizacyjny, a jaka część będzie przeznaczona na obec-

ne działania.

Jesteśmy przekonani, że oczywiście będzie to do-

datkowe obciążenie dla banków, jednocześnie będzie

to zapewnienie stabilności tego sektora w przypadku,

gdyby zaistniała konieczność skorzystania ze zgro-

madzonych tam środków.

Było również pytanie dotyczące tego, jak wygląda

sytuacja w Stanach Zjednoczonych.

Proszę państwa,

na to pytanie odpowiemy na piśmie.

Niemniej jednak

proszę zwrócić uwagę, że w czasie kryzysu w Stanach

Zjednoczonych rząd bardzo efektywnie włączył się

w pomoc bankom i w pomoc instytucjom ﬁnanso-

wym.

Fundusz stabilizacyjny Bankowego Funduszu

Gwarancyjnego ma właśnie zapewnić kontrybucję

z sektora, powiedziałabym, prywatnego w celu odcią-

żenia na wypadek trudności i konieczności dokapita-

lizowania banków.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: O jakiej sumie rocznie

obciążającej banki mówimy?)

Proszę państwa, projekt ustawy mówi jednoznacz-

nie, że limit wysokości tej opłaty jest wyznaczony

ustawą, natomiast Rada Bankowego Funduszu Gwa-

rancyjnego wyznaczy proporcje, która część tej opła-

ty będzie przeznaczona na fundusz stabilizacyjny,

a która będzie przeznaczona na zagwarantowanie

depozytów, czyli będzie pełniła rolę obecnej opłaty.

Jaka to jest kwota?

Oczywiście będzie to miało cha-

rakter acykliczny.

Chodzi o to, żeby zgromadzić fun-

dusze wtedy, kiedy będzie lepszy okres, i mieć je na

wypadek trudności.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Ale to będzie kilka-

dziesiąt milionów rocznie, nie więcej.)

Czy to jest kilkadziesiąt milionów rocznie?

Pro-

ponuję, żeby to sprawdzić szczegółowo.

Jeśli chodzi

o pytanie zadane teraz z sali, na pewno możemy od-

nieść się do niego na piśmie.

Niemniej jednak jest to

bardzo istotna kontrybucja, która zapewni stabil-

ność.

Bardzo dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

poseł Dariusz Joński.

Bardzo proszę.

Poseł Dariusz Joński:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Szanowni Pano-

wie Posłowie!

Szanowne Panie Posłanki!

Otóż te

wszystkie uwagi i propozycje, które zostały przez

państwa złożone, mogą zostać przyjęte w trakcie prac

nad projektem w komisji.

Nie ma żadnego problemu,

jeśli chodzi o nazwę, nie ma żadnego problemu, żeby

rozmawiać o włączeniu do katalogu tych instytucji

również SKOK-ów.

Myśmy nie włączyli tych SKOK-

-ów tylko i wyłącznie dlatego, że projekt był złożony

dużo wcześniej.

Wiemy, że takie propozycje pojawiły

się w momencie, kiedy obradowano nad projektem,

mówię o projekcie Prawa i Sprawiedliwości.

Dlatego

dzisiaj, w czasie prezentowania tego projektu ustawy,

od razu powiedziałem, że jesteśmy gotowi wziąć to

pod uwagę i umieścić tu również SKOK-i.

Jeśli będą

inne propozycje, to bardzo proszę.

Słyszę, że wprowadzenie ustawy może być kon-

trowersyjne.

Pan poseł Kierwiński powiedział, że

może być to obciążeniem dla sektora bankowego.

A kiedy państwo podnosiliście m.in. o ten 1% podat-

ku VAT, to wtedy nie uszczuplaliście kieszeni tych

najbiedniejszych, tych najuboższych, kiedy ceny to-

warów i usług szły w górę?

Uszczuplaliście.

Wtedy

wspólnie podnosiliście ręce: i PiS, przepraszam, i Plat-

forma, i Polskie Stronnictwo Ludowe.

Teraz jeszcze

słyszę, że przeciwny podatkowi bankowemu jest rów-

nież Ruch Palikota.

A przecież nie bez kozery poda-

wałem te zyski sektora bankowego i sektora instytu-

cji ﬁnansowych.

16 mld zł za rok ubiegły to ogromny

zysk.

W poprzednich latach zyski nie były może tak

wysokie, ale podobne.

Chodzi tutaj o kwotę 2 mld zł.

2 mld to m.in. tyle, ile 1/3 samego podatku VAT pod-

noszona o 1/3, z 22 do 23%.

Pojawiło się pytanie, czy ten właśnie podatek po-

winien być powszechny.

On jest powszechny.

Czy

powinny być SKOK-i?

Powiedzieliśmy: tak, podczas

debaty na posiedzeniu komisji możemy oczywiście to

przyjąć.

Pojawiło się pytanie, dlaczego nie ma opinii

banków i instytucji ﬁnansowych.

Niemiejmyzłudzeń

– jeśli chodzi o banki i instytucje ﬁnansowe,tożadna

opinia nie będzie pozytywna.

Wszystkie banki i in-

stytucje ﬁnansowe będą temu przeciwne.

Notabene

kiedy przyjmowaliśmy podwyżki innych podatków

czy też nakładaliśmy specjalne podatki, jak chociaż-

by podatek miedziowy, to przedstawione wtedy opi-

nie były negatywne, m.in. opinie KGHM, a nawet

Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu.

Ale co

z tego, skoro podatek został dopchnięty kolanem,

m.in. właśnie dzięki głosom PSL i Platformy Obywa-

telskiej.

Więc opinie opiniami.

Czy nie obawiamy się, że podatek dotknie nowych

klientów?

Jeden z posłów zapytał, czy dotknie no-

wych.

Nie wiem, dlaczego akurat nowych.

W tym

projekcie ustawy zapisujemy odpowiedni przepis.

przy tej liczbie banków, przy takiej konkurencji ża-

den bank nie pozwoliłby sobie dzisiaj na zwiększenie

różnego rodzaju opłat, bo po prostu przestałby funk-

cjonować, przestałby być konkurencyjny.

Wiem, że

przedsiębiorcy, którzy teraz na mnie patrzą...

Patrzę

na pana posła, który się z tym nie zgadza, pewnie ma

swoją opinię w tej sprawie.

Niewątpliwie przedsię-

biorcy będą popierać przedsiębiorców i bankowców.

(Głos z sali: Dotknie to klientów banków.)

Mówimy, że dotknie to w dużej mierze przede

wszystkim instytucje ﬁnansowe, banki – ich to bę-

dzie dotyczyło.

Proszę się nie obawiać, że dotknie to

klientów.

Klientów banków to nie dotknie – jeszcze

raz to potwierdzam – dlatego że przy obecnej konku-

rencji nie ma takiej możliwości.

(Gwar na sali)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Dariusz Joński:

Było też pytanie dotyczące sankcji grożących za

niezapłacenie tego podatku.

Te sankcje wynikają z prze-

pisów ogólnych skarbowych.

Nie chciałbym już tego

rozwijać.

Sądzę, że poseł, który zadawał to pytanie,

wie, o co chodzi.

Pojawiło się pytanie dotyczące CIT-u i obniżki

CIT-u, tego, jaki to miało wpływ na instytucje ﬁnan-

sowe.

Oczywiście kiedy CIT został zmniejszony do

19%, to instytucje ﬁnansowe nie tylko nie zwiększy-

ły zatrudnienia, ale wręcz przeciwnie, dokonały jego

redukcji.

Tak to wyglądało.

Co do pytania dotyczącego tego, jak banki mogą

uniknąć tego podatku, myśmy to jednoznacznie za-

pisali.

Banki mogą być zwolnione z tego specjalnego

podatku, ale tylko i wyłącznie wtedy, kiedy cały zysk

funduszy własnych, krótko mówiąc, na rozwój.

Wte-

dy tak, są zwolnione z podatku.

Swoją drogą można

by było zapytać pana ministra ﬁnansów, co zrobiły

banki z zyskiem za ubiegły rok.

Chodzi o 16 mld.

Co

zrobiły z tym zyskiem?

Czy czasem nie odprowadziły

do spółek córek za granicę?

To jest pytanie.

Przecież

sektor bankowy w większości jest zagraniczny.

Po-

szukujemy oszczędności i zaglądamy – już nie chcę

mówić – do głębokich czy płytkich kieszeni, do kie-

szeni tych najuboższych, bo podnosimy VAT, zmniej-

szamy o połowę zasiłek pogrzebowy, co daje raptem

50

800 mln wpływu do budżetu.

Mówię o tym, co zrobił

minister ﬁnansów.

Wprowadzamy m.in. podniesienie

podatków, szukamy innych rozwiązań, rząd chce wy-

dłużyć wiek emerytalny o 7 lat.

Dlaczego mówi o tym Platforma i PSL, ale rów-

nież Ruch Palikota, co może dziwić, bo akurat w Eu-

ropie lewica generalnie dba o to, żeby ten podatek

bankowy był i żeby banki płaciły, skoro dobrze wie-

my, że nie przechodzą przez turbulencje ﬁnansowe?

Chodzi o to, żeby zadbać również o budżet, a tu oka-

zuje się, że jeśli za chwilę pan minister ﬁnansów

przyjdzie i będzie chciał podwyższyć podatek VAT

o kolejny procent, to państwo – mówię przede wszyst-

kim o Platformie i PSL – bardzo chętnie podniesiecie

ręce do góry.

Jeśli zaś chodzi o podatek bankowy,

podatek od ﬁnansjery, to już tego bronicie, mówiąc,

że ten projekt ustawy nie jest jeszcze do końca spre-

cyzowany, że tak na dobrą sprawę być może pan mi-

nister ﬁnansów przygotuje nowy.

Jak słyszymy, po

raz kolejny są zapewnienia, że jest on w przygotowa-

niu, ale jeszcze nikt go nie widział.

Kiedy trzeba,

można to przygotować w ciągu 2 tygodni, a kiedy

chodzi o projekt podatku bankowego, to pan minister

Rostowski może jedynie potwierdzać, że przygotowu-

je, i nic poza tym.

Bardzo proszę o przekazanie tego projektu do dal-

szego procedowania w komisji.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Zamykam dyskusję.

nie ustawy o obrocie z zagranicą towarami,

pieczeństwa oraz o zmianie niektórych innych

ustaw (druki nr 229 i 304).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Sprawozdawca Alicja Olechowska:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

danie Komisji Gospodarki o projekcie ustawy o zmia-

logiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla

dzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz o zmia-

nie niektórych innych ustaw.

Na posiedzeniu w dniu 30 marca 2012 r. projekt

został skierowany do Komisji Gospodarki w druku

nr 229 część 1 i 2.

Omawiany projekt jest implemen-

tacją prawa unijnego.

Komisja Gospodarki dwukrot-

nie zajmowała się tym projektem na posiedzeniach

nadzwyczajną, która obradowała w dniu 11 kwietnia.

Podkomisja dyskutowała nad poszczególnymi roz-

wiązaniami zawartymi w tym projekcie.

Chciałabym

krótko zwrócić uwagę na kilka zmian w stosunku do

pierwotnego przedłożenia.

W omawianym projekcie było bardzo wiele popra-

wek, które miały charakter legislacyjny, redakcyjny

i porządkujący.

Chciałabym pokrótce omówić tylko

te zmiany, które były najważniejsze, uznając, iż te,

które przed chwilą wymieniłam, były właściwie po-

rządkujące.

Pierwsza z nich jest zawarta w pkt 3 i dotyczy art. 3

pkt 8g, gdzie została dodana deﬁnicja użytkownika

końcowego.

Jest to novum w tym projekcie, ponieważ

nie jest wprowadzona ta deﬁnicja na potrzeby prawa

unijnego, ale na potrzeby naszej krajowej ustawy.

Na posiedzeniu podkomisji nadzwyczajnej, a tak-

że na posiedzeniach Komisji Gospodarki byli obecni

przedstawiciele samorządu gospodarczego.

Była to

Polska Izba Producentów na rzecz Obronności Kraju.

Polska izba producentów miała zamiar wnieść kilka

poprawek.

Odniosła się do prac nad projektem usta-

wy pod względem merytorycznym, starała się wnieść

kilka poprawek, ale tylko jedna poprawka uzyskała

pozytywną rekomendację komisji.

Została przyjęta,

a dotyczyła art. 9 ust. 6 pkt 2.

Izba zaproponowała,

by co do kwestii wniosku, oprócz umowy, był dołą-

czony list intencyjny i zapytanie ofertowe.

To właściwie, Wysoka Izbo, najważniejsze zmiany,

które zostały wprowadzone do tej ustawy.

Proszę

więc Wysoką Izbę o przyjęcie tego sprawozdania.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Informuję panie i panów posłów, że Sejm ustalił,

go wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu

klubów.

bierze pani poseł Maria Małgorzata Janyska.

Bardzo proszę.

Poseł Dariusz Joński

51

Poseł Maria Małgorzata Janyska:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

rocie z zagranicą towarami, technologiami i usługa-

mi o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa

Obywatelskiej po dokonanej analizie i poprawkach

wniesionych w podkomisji i komisji rekomenduje

przyjąć jako uzasadniony.

Projekt ten był już omawiany na posiedzeniu Sej-

mu w dniu 28 marca.

Przypomnę jednak pokrótce

cel i uzasadnienie, jakie przyjął klub Platformy Oby-

watelskiej w propozycji przyjęcia zmian.

A więc celem

projektowanych zmian jest obowiązek implementacji

odpowiednich zmian prawa unijnego do prawa pol-

skiego oraz uporządkowanie i poprawa dotychczaso-

wych przepisów dotyczących obrotu towarami o zna-

czeniu strategicznym z zagranicą.

Przypomnieć zatem należy, że w wyniku przyję-

cia projektu ustawy nastąpi zapewnienie skuteczno-

ści postanowień rozporządzenia Rady nr 428/2009

z 5 maja 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy sys-

tem kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tran-

zytu w odniesieniu do produktów podwójnego zasto-

sowania.

Nastąpi wdrożenie dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady nr 43 z dnia 6 maja 2009 r.

duktów związanych z obronnością we Wspólnocie

oraz wspólnego stanowiska Rady nr 944 z 8 grudnia

2008 r. określającego wspólne zasady kontroli wywo-

zu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego.

Warto przywołać ponownie informacje Minister-

stwa Gospodarki w związku z celowością tych zmian,

które mówią również o szeregu rozbieżności istnieją-

cych na dziś pomiędzy przepisami prawa Unii Euro-

pejskiej a przepisami dotychczasowej ustawy.

Przy-

pomnę, są to rozbieżności o charakterze deﬁnicyj-

nym, dotyczące charakteru form obrotu, przypadków

uzyskiwania zezwoleń na tranzyt produktów podwój-

nego zastosowania oraz świadczenia usług pośred-

nictwa w zakresie tych produktów, wskazania orga-

nów mających obowiązek wykonywania zadań państw

członkowskich Unii Europejskiej, procedur obrotu

uzbrojeniem pomiędzy państwami członkowskimi

Unii Europejskiej i odniesienia do kryteriów obo-

wiązkowych przy wydawaniu decyzji i zezwoleń na

wywóz uzbrojenia.

Podkreślany był również brak możliwości wystę-

powania według obecnych uregulowań prawnych

o wydanie zezwolenia na obrót z zagranicą przez

podmioty inne niż osoby ﬁzyczne lub prawne mają-

ce siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

chodziło o jednostki organizacyjne podległe Mini-

sterstwu Obrony Narodowej i ministerstwu spraw

wewnętrznych.

Wskazywano również na zbyt re-

strykcyjne przepisy, jeśli chodzi o certyﬁkację we-

wnętrznych systemów kontroli, na nieuzasadnione

stosowanie ustawy Kodeks postępowania admini-

stracyjnego, co powodowało przewlekłości biurokra-

tyczne.

A zatem należy podkreślić ponownie, jeszcze

raz, że proponowana ustawa o zmianie dotychcza-

sowej ustawy jest konieczna do podjęcia, gdyż doty-

czy kontroli międzynarodowej wymiany towarów,

czyli istotnego elementu polityki i bezpieczeństwa

państwa, jak również możliwości eksportu polskie-

go uzbrojenia.

Proponowane zmiany zostały przez Komisję Go-

spodarki w pierwszym czytaniu zarekomendowane

do odrzucenia.

Sejm skierował ponownie zmianę

ustawy do prac w komisji, która powołała w tym celu

podkomisję nadzwyczajną.

Od tego momentu można

stwierdzić, że zaczęła się właściwa, merytoryczna

praca nad przedstawioną ustawą o zmianie ustawy

pierwotnej.

Na posiedzeniu podkomisji zgłoszono szereg po-

prawek, które były analizowane i przyjęte oraz reko-

mendowane komisji do przyjęcia.

Komisja ostatecznie

na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia przyjęła sprawoz-

danie.

I właściwie na koniec można tylko stwierdzić, że

szkoda, iż tak merytorycznie nie można było praco-

wać od pierwszego posiedzenia komisji, na którym

wpłynął proponowany projekt zmian.

Klub Platforma Obywatelska jest za przyjęciem

proponowanego projektu ustawy ze zmianami, któ-

re zostały zaakceptowane przez komisję.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos zabierze pan poseł Marek Polak, Prawo i Spra-

Proszę bardzo.

Poseł Marek Polak:

Dziękuję bardzo.

szczyt i przyjemność wyrazić stanowisko naszego

Jak sama nazwa wyraźnie wskazuje, ustawa ta

zawiera regulacje w dziedzinie obrotu szeroką grupą

produktów i towarów podwójnego zastosowania o zna-

czeniu strategicznym, mogących być wykorzystywa-

nych do produkcji broni konwencjonalnej lub broni

masowego rażenia.

Przeciwdziała zagrożeniu użycia

tych towarów w sposób niezgodny z przeznaczeniem,

52

zagrażający bezpieczeństwu państwa, a także okre-

śla metody oraz sposoby kontroli nad międzynarodo-

wą wymianą przedmiotowych towarów.

Celem uchwalenia projektowanej ustawy jest po-

trzeba, w celu uzyskania spójności, dostosowania

istniejących rozwiązań krajowych do prawa unijnego,

które wprowadza wspólnotowy system kontroli wy-

wozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu materiałów

podwójnego zastosowania oraz upraszcza obrót uzbro-

jeniem pomiędzy państwami członkowskimi Unii

i warunki transferów produktów związanych

z obronnością we Wspólnocie.

Określa również

wspólne zasady kontroli wywozu militarnych tech-

nologii i sprzętu wojskowego.

Panie i panowie posłowie naszego klubu dostrze-

gają zasadność i potrzebę wdrożenia w życie propo-

nowanych regulacji.

Z uwagi jednak na rangę i sze-

roki zakres wprowadzanych zmian ubolewamy nad

sposobem i metodami wdrażania ich w życie.

Proce-

dury i zasady prawidłowej legislacji przy tylu tak

istotnych zmianach wymagają opracowania nowego

projektu, na co wyraźnie wskazali, podtrzymując

niezmiennie swoje stanowisko, przedstawiciele Biura

Analiz Sejmowych.

Uzasadnienie przez rząd odstą-

pienia od opracowania nowej ustawy zawarte w sło-

wach – cytuję: „Wiązałoby się to ze znacząco więk-

szym zakresem prac”, daje czytelne świadectwo po-

dejścia rządu do zasad oraz procedur procesu legisla-

cyjnego.

Dostrzegamy jednak, jak już wspomniałem, po-

trzebę wdrożenia w życie proponowanych rozwiązań,

ale też widzimy konieczność dbania o staranne prze-

strzeganie norm tworzenia dobrego prawa i dobre

imię Sejmu, a sposób prowadzonych prac i metody

wdrażania tych rozwiązań w życie nie pozwalają nam

głosować inaczej niż wstrzymać się od głosu.

I tak

też zrobimy.

Dziękuję państwu za uwagę.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję.

kota.

Bardzo proszę.

Poseł Jacek Najder:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Mam zaszczyt

przedstawić stanowisko klubu Ruch Palikota wobec

sprawozdania komisji dotyczącego projektu ustawy

nie niektórych innych ustaw, druki nr 229 i 304.

Jak czytamy w uzasadnieniu ustawy, celem tej

nowelizacji jest zapewnienie skuteczności postano-

wień rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2009 z dnia

tu w odniesieniu do produktów podwójnego zasto-

sowania oraz wdrożenie dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady 2009/43/WE z 6 maja 2009 r.

duktów związanych z obronnością we Wspólnocie,

a także wdrożenie wspólnego stanowiska Rady 2008/

944 z 8 grudnia 2008 r., określającego wspólne za-

sady kontroli wywozu technologii wojskowej i sprzę-

tu wojskowego.

Już w poprzednim przypadku omawiania tej kwe-

stii podnosiliśmy zarzut, że zgodnie z § 84 rozporzą-

miałoby to naruszać konstrukcję lub spójność usta-

wy, albo ustawa była już poprzednio wielokrotnie

nowelizowana, to zasadą jest, że opracowuje się nowy

projekt, nie zaś opasłą nowelizację.

Zgodnie więc

z tymi przytoczonymi zasadami powinniśmy opraco-

wać zupełnie nową ustawę, ale oczywiście nie mamy

na to czasu, bo termin transpozycji prawa Unii Eu-

ropejskiej do krajowego porządku prawnego w oma-

wianym przypadku upłynął przecież 30 czerwca 2011 r.

Jest więc oczywiste, że nie dość, że mamy w tym

przypadku nieodpowiedni projekt, to jeszcze jest on

spóźniony.

Ale nie może to przecież usprawiedliwiać

strony rządowej tak skandalicznie pośpiesznie pro-

cedującej nad nim w komisjach, w podkomisjach.

Dziwny i niezrozumiały jest też fakt, że pomimo

wyraźnych sugestii czy nawet żądań posłów z pra-

wej strony, opozycyjnych, aby projekt traﬁł do Ko-

misji Obrony Narodowej, tak się nie stało.

Argumen-

ty strony rządowej, że jest to przecież ustawa regu-

lująca obrót, handel, więc jest to domena Komisji

Gospodarki...

No to super.

Aczkolwiek zastanawiam

się, czy jest to argument racjonalny.

Nie handlujemy

przecież ołówkami.

Żywię głęboką nadzieję, że takie

działanie jest tylko przeoczeniem czy też wynikiem

nadmiernego pośpiechu, a nie działaniem z preme-

dytacją, bo przecież nie chciałbym podejrzewać, że

w tak opasłej nowelizacji, nad którą procedowano

w takim pośpiechu, ktoś próbuje coś zapisać.

Nie

chciałbym też nawet podejrzewać, iż mogłoby się

okazać, że przemysł zbrojeniowy np. Stanów Zjed-

noczonych uzyska dzięki temu nadmierny dostęp do

rynków i że mogłoby się to odbywać ze szkodą dla

polskiej zbrojeniówki czy przemysłu zbrojeniowego

Unii Europejskiej.

Taki skandaliczny pośpiech, złamanie zasad le-

gislacji i naciski na komisję nie zasługują na jakie-

kolwiek usprawiedliwienie.

Klub Ruch Palikota nie

może zagłosować inaczej jak przeciw.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Marek Polak

53

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Bardzo proszę, panie pośle.

dla bezpieczeństwa państwa, druk nr 229.

Ustawa niewątpliwie jest bardzo ważnym doku-

mentem.

Rząd przedłożył tę ustawę – przypomnę

tutaj, nawiązując do swego przedmówcy – już kilka

tygodni temu, natomiast w Komisji Gospodarki były

różne, można tak powiedzieć, przepychanki i straci-

liśmy trochę czasu.

Można się było pochylić nad tą

ustawą.

Wtedy opozycja, korzystając z tego, że było

mniej posłów koalicyjnych, po prostu przegłosowała

w komisji odrzucenie tego projektu w pierwszym czy-

taniu.

Na szczęście Sejm był innego zdania i Wysoka

Izba, że tak powiem, przywróciła ten projekt.

Dzisiaj

sprawa jest bardzo ważna, bo jest prawdą, że ustawa

nie tylko implementuje postanowienia prawa unijne-

go, lecz także dokonuje przecież bardzo ważnych po-

prawek w zakresie naszych przepisów krajowych.

Stara ustawa, jak wszyscy doskonale wiemy, mia-

ła wiele błędów, i na dzień dzisiejszy całkiem już zde-

wątpliwie materiał omawianej ustawy jest bardzo

trudny, podzielam tę opinię, obejmuje też bardzo

wrażliwe kwestie, ponieważ obrót towarami strate-

gicznymi, uzbrojeniem, produktami podwójnego za-

stosowania jest w każdym z państw Wspólnoty Eu-

ropejskiej – również w Polsce – jednym z bardzo

strategicznych elementów.

Na pewno państwo za-

wsze powinno oddziaływać w tym zakresie i pilno-

wać tegoż obrotu.

Celem projektu ustawy jest uproszczenie przepi-

sów i wprowadzenie klarownych reguł, jeżeli chodzi

o obrót towarami strategicznymi.

Poza tym, jeżeli

chodzi o zbrojeniówkę i produkcję, coraz większy jest

tu sektor prywatny i także te rozwiązania są regulo-

wane w ustawie.

Myślę, że ta ustawa zawiera szereg

udogodnień i uproszczeń w zakresie zezwoleń.

Wpro-

wadza nie tylko te przepisy, ale również ułatwienia

w eksporcie polskiego uzbrojenia, produkowanego

przede wszystkim przez polskie przedsiębiorstwa.

Zapewni to miejsca pracy, jak również dochody do

budżetu państwa.

Oczywiście można mówić, że na-

stąpiło to zbyt późno, ale lepiej późno, niż gdyby w ogó-

le tej ustawy nie było.

Przecież moglibyśmy w ogóle

zablokować eksport polskiej broni i materiałów po-

dwójnego zastosowania.

Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego przedsta-

wia jedną poprawkę, która została skonsultowana

z Ministerstwem Gospodarki.

Poprawka dotyczy

art. 1 pkt 18 lit. d i odnosi się do art. 23 ust. 5 obo-

wiązującej ustawy, który określa uprawnienia do od-

stąpienia od wymagań, które powinno spełniać oświad-

czenie końcowego użytkownika.

Uzasadnione to jest

tym, aby istniała możliwość odstąpienia od takiego

wymogu, jeżeli są spełnione przesłanki.

Brak takiego

uprawnienia może powodować znaczące problemy

w uzyskaniu przez polskich przedsiębiorców od za-

granicznych kontrahentów oświadczenia końcowego

użytkownika, a w konsekwencji może doprowadzić

do braku możliwości eksportu lub ograniczenia eks-

portu.

Taką poprawkę pozwolę sobie za chwileczkę

złożyć na ręce pana marszałka.

W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowe-

go stwierdzam, że będziemy głosować za przyjęciem

ustawy zgodnie ze sprawozdaniem komisji oraz wnie-

sioną poprawką i bardzo proszę o poparcie tej po-

prawki.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Cezary Olejniczak:

Dziękuję.

Dariuszu Bogdanie!

Szanowni Państwo!

Mam za-

szczyt w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy

Demokratycznej przedstawić stanowisko klubu w spra-

wie sprawozdania Komisji Gospodarki o projekcie

jekt ustawy przewiduje rozszerzenie zakresu podmio-

towego zmienianej ustawy o jednostki organizacyjne

ność prawną.

Takie rozszerzenie zakresu podmioto-

wego w porównaniu z obecnie obowiązującą ustawą

umożliwi uczestniczenie w obrocie także takim pod-

miotom jak jednostki organizacyjne Ministerstwa

Obrony Narodowej i Ministerstwa Spraw Wewnętrz-

nych.

Zmiany ustawy w zakresie przedmiotowym doty-

czą przede wszystkim wprowadzenia nowej formy

obrotu, to jest transferu wewnątrzunijnego, oraz

określenia zasad jego dokonywania, wprowadzenia

54

w odniesieniu do obrotu uzbrojeniem zezwoleń gene-

ralnych oraz wprowadzenia w ramach transferów

wewnątrzunijnych instytucji świadectwa wiarygod-

nego odbiorcy uzbrojenia mającego siedzibę na tery-

torium Rzeczypospolitej Polskiej, a także zmian w za-

kresie kontroli tranzytu towarów podwójnego zasto-

sowania i usług pośrednictwa – nastąpi ograniczenie

tej kontroli do sytuacji określonych w rozporządzeniu

Rady (WE) nr 428/2009, wprowadzenia obowiązku

uwzględnienia przy licencjonowaniu obrotu uzbroje-

niem kryteriów wskazanych przez wspólne stanowi-

sko Rady.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Istotnym elemen-

tem proponowanych zmian w tej ustawie jest dosto-

sowanie terminologii do tej zawartej w rozporządze-

niu nr 428/2009, dyrektywie 2009/43 /WE i wspól-

nym stanowisku Rady 2008/944.

W tekście całej

ustawy nastąpi zmiana wyrazów „towary podwójne-

go zastosowania” – wpisaliśmy, że będą „produktami

podwójnego zastosowania”.

Zmiany, które proponuje ustawa dla przemysłu

obronnego i dla handlowców w tej branży, są koniecz-

ne.

Ustawa jest potrzebna, czekają, tak jak rozma-

wialiśmy na posiedzeniach komisji, przedsiębiorcy

z tej branży.

Tylko jako klub Sojusz Lewicy Demo-

kratycznej – już przed miesiącem wyrażaliśmy swoje

stanowisko – protestujemy wobec procedowania ta-

kiego, jakie miało miejsce w przypadku tej ustawy.

Państwo dokładnie wiedzieli, że do 30 września 2011 r.

należało przyjąć tę ustawę.

Można domyślać się,

z jakiej przyczyny nie zostało to zrealizowane.

Był

rok wyborczy, były inne ważne sprawy dla koalicji

rządzącej – za wszelką cenę wygrać wybory i utrzy-

mać się u władzy na następną kadencję.

Wobec takiego procedowania klub Sojusz Lewicy

Demokratycznej wstrzyma się od głosu nad tą usta-

wą.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos zabierze w imieniu Solidarnej Polski pan

poseł Patryk Jaki.

Bardzo proszę.

Nie ma pana posła.

W tym punkcie obrad do pytań zapisało się trzech

posłów.

zapisać się?

Nie widzę.

Zamykam listę.

tania.

Panie pośle, bardzo proszę.

(Głos z sali: Nie ma.)

Pan poseł Marek Polak – bardzo proszę o zabranie

głosu…

(Głos z sali: Piotra nie ma.)

…i zadanie pytania.

Poseł Marek Polak:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Pomimo ogrom-

nej liczby zmian koniecznych do uzyskania zgodności

prawa krajowego z prawem unijnym rząd odstąpił od

opracowania projektu nowej ustawy, decydując się na

nowelizację już istniejącej.

Obranie takiej drogi legi-

slacyjnej zwalnia między innymi z obowiązku prowa-

dzenia konsultacji.

Chciałbym zapytać przedstawiciela rządu: Opinii

jakich środowisk, instytucji, resortów czy organów

należałoby oczekiwać w przypadku opracowania no-

wego projektu ustawy i czy nie istnieje obawa, że

brak tych opinii przy tak licznych zmianach nie

wpłynie negatywnie na jakość i skuteczność noweli-

zowanej ustawy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

skie Stronnictwo Ludowe.

Bardzo proszę.

Poseł Krzysztof Borkowski:

Mam trzy pytania, które pozwolę sobie zadać.

Tutaj,

w Wysokiej Izbie, padało bardzo dużo słów krytycz-

nych odnośnie do tego, że jest złe procedowanie, że

zbyt późno, że należałoby napisać nową ustawę.

wi trzy pytania.

Pierwsze pytanie.

Ustawa przewiduje w art. 7 ust.

2 wydanie zezwoleń generalnych na obrót uzbroje-

niem z zagranicą.

Czy ministerstwo planuje wyda-

wanie takich zezwoleń?

Następne pytanie: Dlaczego

w art. 11 ust. 1 zniesiono wymóg posiadania certyﬁ-

kowanego wewnętrznego systemu kontroli dla przed-

siębiorców dokonujących obrotu produktami podwój-

nego zastosowania?

Pytanie trzecie.

Obecnie zarów-

no eksporter, jak i ﬁrma, która wspomaga eksporte-

ra, na przykład spedytorzy, są zobowiązani uzyskać

zezwolenia w istocie w odniesieniu do takiej samej

transakcji obrotu.

Czy zrobiono coś w celu eliminacji

takiego powielania obowiązku uzyskania zezwoleń?

To są pytania może trochę szczegółowe, ale po-

nieważ, jeszcze raz podkreślam, opozycja bardzo

nas krytykuje, pozwolę zwrócić się do pana ministra

Poseł Cezary Olejniczak

55

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Gospodarki

Dariusz Bogdan:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chciałbym odpo-

wiedzieć na pytania.

Pan poseł Marek Polak zadał pytanie dotyczące

procedowania nad ustawą, różnic w opiniowaniu

przy wolumenie podmiotów społecznych, które opi-

niowałyby ustawę w przypadku nie nowelizacji,

a nowej ustawy.

Chciałbym powiedzieć, że noweli-

zacja była opiniowana przez Polską Izbę Producen-

tów na rzecz Obronności Kraju, jak również Krajo-

wą Izbę Gospodarczą.

Gdyby był przygotowywany

nowy projekt ustawy, dokładnie taki sam byłby ka-

talog czynników społecznych opiniujących ustawę.

W przypadku Polskiej Izby Producentów na rzecz

Obronności Kraju, jak również Krajowej Izby Gospo-

darczej nie zgłoszono uwag do ustawy w czasie kon-

sultacji społecznych.

Pan Jacek Najder z Ruchu Palikota mówił o skan-

dalicznym procedowaniu nad ustawą.

Pragnę zwró-

cić uwagę na dwa dosyć istotne elementy.

Mianowicie

pierwsze czytanie w komisji trwało 5 min, potem,

chociaż było zgłoszonych sporo uwag przez Biuro Le-

gislacyjne Sejmu, posiedzenie podkomisji trwało

1 godz. 10 min, natomiast komisji – niecałą godzinę.

Nie przypominam sobie, żeby ktokolwiek, czy to prze-

wodnicząca podkomisji, czy też przewodniczący Ko-

misji Gospodarki, ograniczał czas.

Nie pamiętam

również, aby pan poseł miał jakiekolwiek wątpliwości

albo zgłaszał jakieś poprawki.

Natomiast co do wej-

ścia w życie ustawy, dyrektywa unijna zakłada ter-

min 30 czerwca tego roku.

Teraz pytania pana posła Borkowskiego.

Pierw-

sze dotyczyło zezwoleń generalnych, tego, czy mini-

sterstwo planuje wydawanie takich zezwoleń.

Chcę

powiedzieć, że zezwolenia generalne wydaje się w po-

staci rozporządzeń.

Ministerstwo Gospodarki prze-

widuje wydanie takich zezwoleń.

Zostanie wydane

zezwolenie na transfer wewnątrzunijny uzbrojenia

do certyﬁkowanychodbiorcówwpaństwachUniiEu-

ropejskiej.

Ponadto przewidujemy objęcie tym zezwo-

leniem takich przypadków obrotu uzbrojeniem, jak

targi, wystawy, pokazy oraz na potrzeby konserwacji

i naprawy, gdy odbiorcą uzbrojenia jest pierwotny

dostawca.

Pytanie dotyczące certyﬁkowanego wewnętrzne-

go systemu kontroli i przypadków odstąpienia od

tego systemu.

Chcę powiedzieć, że ustawa dotyczy

dwóch przypadków – towarów podwójnego zastoso-

wania, jak również uzbrojenia.

Odstępujemy od we-

wnętrznego systemu kontroli tylko i wyłącznie w przy-

padku towarów podwójnego zastosowania, natomiast

utrzymujemy wciąż wewnętrzny system kontroli

w odniesieniu do samego uzbrojenia.

Uważamy, że

obniży to koszty funkcjonowania polskich przedsię-

biorców.

Zadając kolejne pytanie, pan poseł chciał się do-

wiedzieć, czy po zmianie ustawy też tak będzie, jak

obecnie, kiedy to zarówno eksporter, jak i ﬁrma,któ-

ra wspomaga eksportera, np. spedytorzy, są zobowią-

zani uzyskać zezwolenie.

Ustawa przewiduje, że już

takiej konieczności nie będzie.

Poprzez zmianę deﬁ-

nicji usługi pośrednictwa wyeliminowano koniecz-

ność uzyskiwania zezwoleń przez ﬁrmy spedycyjne

świadczące usługi transportowe lub usługi agencji

celnych na rzecz polskich przedsiębiorców.

Bardzo

serdecznie dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję, panie ministrze.

Głos zabierze sprawozdawca komisji pani poseł

Alicja Olechowska.

Bardzo proszę.

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Sprawozdanie Komisji Gospodarki zawiera wszyst-

kie dotychczasowe ustalenia, jak również na najbliż-

szym posiedzeniu Komisji Gospodarki zostanie

omówiona poprawka zgłoszona przez klub PSL i co

do tej poprawki zajmiemy oczywiście jako komisja

stanowisko na następnym posiedzeniu Sejmu.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek

Zamykam dyskusję.

ki, proponuję, aby Sejm skierował ten projekt ponow-

nie do Komisji Gospodarki w celu przedstawienia

sprawozdania.

56

Przystępujemy do rozpatrzenia punktów 7.,

7.

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicz-

nych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rzą-

(druki nr 278 i 308).

8.

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicz-

wie unikania podwójnego opodatkowania w od-

niesieniu do przedsiębiorstw eksploatujących

cie międzynarodowym, sporządzonej w Londy-

9.

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicz-

ﬁzycznych,sporządzonejwLondyniednia2grud-

nia 2011 r. (druki nr 280 i 310).

Proszę pana posła Marcina Święcickiego o zabra-

nie głosu w celu przedstawienia sprawozdań komisji.

Panie pośle, bardzo proszę.

Poseł Sprawozdawca Marcin Święcicki:

Panie Marszałku!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

połączonych Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji

Finansów Publicznych o trzech rządowych projek-

tach ustaw: o ratyﬁkacji Umowy między Rzecząpo-

międzynarodowym, sporządzonej w Londynie dnia

Marszałek Sejmu w dniu 3 kwietnia skierowała

do Komisji Finansów Publicznych i Komisji Spraw

Zagranicznych do pierwszego czytania wszystkie

trzy wyżej wymienione projekty ustaw.

Komisje na

posiedzeniu w dniu 12 kwietnia przeprowadziły

pierwsze czytanie wszystkich trzech wspomnianych

wyżej projektów i przez aklamację wnoszą o przyjęcie

ich bez poprawek.

Pozwolę sobie najpierw na maleńkie wyjaśnienie.

Wyspa Jersey – co to takiego jest?

Nie jest to pań-

stwo, jest to terytorium zależne od Wielkiej Brytanii,

które jednakże nie jest częścią Wielkiej Brytanii, ale

ma zapewnioną ochronę wojskową i bezpieczeństwa

przez Wielką Brytanię.

Również królowa brytyjska

jest głową państwa, ale Jersey ma swój własny par-

lament, własny rząd, własne ustawodawstwo.

Zwią-

zane jest również walutowo z Wielką Brytanią – funt

Jersey wymienia się na funta brytyjskiego w skali

1:1.

Jersey nie jest częścią Unii Europejskiej, nie ma

też żadnej umowy stowarzyszeniowej z Unią Euro-

pejską, ale na podstawie protokołu nr 3 aktu przy-

stąpienia Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do

Wspólnot Europejskich wchodzi w obszar unii cel-

nej Unii Europejskiej.

Natomiast Jersey nie ma obowiązku przyjmowa-

nia dyrektyw podatkowych czy prawa korporacyjne-

go, czy dyrektyw dotyczących prania brudnych pie-

niędzy, przyjmowanych przez Unię Europejską.

Jeśli chodzi o te trzy umowy, to ich podpisanie

zgodnie z konstytucją wymaga upoważnienia w for-

mie ustawowej udzielanego przez Sejm i Senat, dla-

tego że dotyczą one materii regulowanej przez nasze

ustawy.

Jeśli chodzi o pierwszą umowę dotyczącą wymiany

informacji, to jest to umowa krótka, składająca się

z dwóch artykułów.

Jeden artykuł upoważnia prezy-

denta do podpisania tej umowy i drugi artykuł mówi

Co jest najważniejszego w pierwszej umowie z Jer-

sey dotyczącej wymiany informacji?

Dotyczy ona

wymiany informacji w sprawach podatkowych, doty-

czących podatku dochodowego, podatku od osób ﬁ-

zycznych i podatku od produktów.

Jest to umowa

oparta na modelowych umowach przygotowanych

przez OECD.

Na podstawie tej umowy Polska może

otrzymać od Jersey i Jersey od Polski wszelkie infor-

macje dotyczące podstawy wymiaru podatku, jakie

mogą być potrzebne do prawidłowego przeprowadze-

nia postępowania podatkowego w Polsce.

Umowa ta,

proszę państwa, zakłada również możliwość uczest-

nictwa przedstawicieli obu stron w kontroli podatko-

wej w charakterze obserwatorów, z pełnym dostępem

do przeprowadzanej kontroli, z możliwością wykorzy-

stania wszelkich informacji zebranych w czasie kon-

troli do prawidłowego wymiaru podatku przez jedną

ze stron.

Umowa zakłada również pewną poufność danych.

One mogą być wykorzystane tylko do celów podatko-

wych, nie mogą być wykorzystane np. do celów poli-

tycznych.

Umowa ta też nie umożliwia screeningu,

przeszukiwania wszelkich danych.

Muszą one doty-

czyć konkretnego przypadku, konkretnego postępo-

wania podatkowego.

W tych ramach można żądać

informacji, czy też żądać kontroli.

W sumie umowa

umocni naszą bazę informacyjną umożliwiającą ścią-

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak

57

ganie podatków, ustalenie prawidłowości deklarowa-

nych podstaw opodatkowania.

Stanowi ona jedną z wielu umów, które Polska

zamierza w tej sprawie zawrzeć z tymi wszystkimi

krajami czy terytoriami, czy jurysdykcjami, które

stanowią raje podatkowe.

Nie zawieramy z tymi kra-

jami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania,

takich klasycznych, pełnych umów, których elemen-

tem jest również wymiana informacji, dlatego że te

kraje czy te terytoria, czy te jurysdykcje ciągle jesz-

cze przy zawieraniu takiej pełnej umowy mogłyby

wykorzystywać jakieś schematy podatkowe, które by

prowadziły do unikania płacenia pełnego podatku.

Jeśli chodzi o drugą umowę, to dotyczy ona eks-

ploatacji statków morskich i statków powietrznych.

Jest to krótsza umowa, ma tylko 7 artykułów, a naj-

ważniejszy z nich stanowi, że ﬁrmy zarejestrowane

na terytorium drugiej strony są opodatkowane w kra-

ju, gdzie faktycznie sprawowany jest zarząd.

Tak

więc można dokonać kontroli tego, czy np. zarząd ﬁr-

my przewozowej, morskiej czy lotniczej, prowadzącej

transport międzynarodowy, zarejestrowanej w Jer-

sey faktycznie tam obraduje, podejmuje uchwały,

funkcjonuje, czy funkcjonuje w Polsce.

Przytoczę może najważniejszy punkt tej umowy.

Art. 5 ust. 1: Zyski z eksploatacji w transporcie mię-

dzynarodowym statków morskich lub statków po-

wietrznych podlegają opodatkowaniu tylko na tery-

torium tej umawiającej się strony, na której teryto-

rium znajduje się miejsce faktycznego zarządu przed-

siębiorstwa.

To jest najważniejsze postanowienie tej

umowy.

Wreszcie umowa trzecia dotyczy unikania po-

dwójnego opodatkowania osób ﬁzycznych.

Obejmuje

ona podatek od osób ﬁzycznych, proszę państwa.

Za-

wiera 16 artykułów, dotyczy dochodów z pracy.

Tu

jest pewna nowość, mianowicie jeżeli ktoś np. wyje-

dzie na wyspę Jersey pracować okresowo tylko do 183

dni, to może być opodatkowany tylko w kraju, nie

będzie płacił tam podatku.

Z kolei odrębnie uregulowana jest sprawa opodat-

kowania wynagrodzenia dyrektorów, członków rad

nadzorczych i tego rodzaju podobnych ciał.

Mogą być

oni opodatkowaniu w miejscu rezydencji, ale tu też

stosuje się tę zasadę unikania podwójnego opodatko-

wania, czyli część podatku, która została zapłacona

w jednym kraju, upoważnia do zwolnienia w drugim

kraju, ale ten drugi kraj też może opodatkować zgod-

nie ze swoimi stawkami.

Przewiduje się również porozumienie dotyczące

rent i emerytur, mianowicie podatek będzie pobiera-

ny tylko w jednym kraju, w jednej jurysdykcji miano-

wicie tam, gdzie jest rezydencja danego emeryta czy

rencisty.

Jest to może o tyle istotne, że – nie wiem,

czy państwo to wiedzą – na wyspie Jersey jest dość

liczna Polonia, mieszka tam ok. 5 tys. Polaków, więc

jakby ktoś chciał się przenieść do Polski, tu pobierać

emeryturę wypracowaną w Jersey, to będzie płacił

podatek tylko w Polsce, tam gdzie będzie przebywał.

Umowa zawiera standardowe paragrafy dotyczące

unikania podwójnego opodatkowania, czyli jest taka

technika, jako jedna z możliwych, że podatek zapła-

cony w jednym kraju zalicza się do opodatkowania

w drugim kraju.

Zawiera również interesujący para-

graf utworzony w oparciu o modelowe rozwiązania

OECD, mianowicie art. 13, tzw. procedurę wzajem-

nego porozumienia się, którą można wszcząć również

z inicjatywy samej osoby zainteresowanej.

Jeśli ktoś

uzna, że jest jednak podwójnie opodatkowany, nie-

zgodnie z tą umową, może wnioskować o porozumie-

nie się organów podatkowych w obu krajach, tak żeby

one stwierdziły, czy faktycznie nie doszło do podwój-

nego opodatkowania.

W związku z tym kraje muszą

się porozumieć co do tego, jaki ma być ostateczny

wymiar podatku, i ewentualnie zwrócić nadpłaconą

kwotę.

Proszę państwa, te trzy umowy nie powodują żad-

nych zmian w naszym ustawodawstwie, nie wyma-

gają żadnych zmian w naszych rozwiązaniach praw-

nych.

Jeśli chodzi o skutki dla budżetu, ocenia się, że

będą tu pewne pozytywne skutki.

Stanowi to część

porządkowania naszych relacji międzynarodowych

w zakresie ochrony przed unikaniem podatków, jak

również ochrony obywateli przed płaceniem podwój-

nych podatków.

W imieniu dwóch komisji jeszcze raz wnoszę

o przyjęcie wspomnianych projektów trzech ustaw.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Dziękuję panu posłowi Święcickiemu za przedsta-

wienie sprawozdań komisji.

Informuję, że Sejm ustalił, że w łącznej dyskusji

Jako pierwszy w imieniu Klubu Parlamentarnego

Platforma Obywatelska głos zabierze pan poseł Ja-

rosław Charłampowicz.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jarosław Charłampowicz:

Panie Marszałku!

Panie i Panowie Posłowie!

Przed nami pakiet rządowych projektów ustaw, któ-

re mają za zadanie ograniczenie unikania opodatko-

wania i tym samym ograniczenie skali nadużyć po-

datkowych mieszkańców Polski i Jersey.

Pierwszym krokiem w tym kierunku było podpi-

sanie 2 grudnia 2011 r. w ambasadzie polskiej w Lon-

dynie trzech umów podatkowych, tj. umowy o wy-

w sprawie unikania podwójnego opodatkowania osób

Poseł Sprawozdawca Marcin Święcicki

58

ﬁzycznych oraz umowy w sprawie unikania podwój-

nego opodatkowania w odniesieniu do przedsię-

biorstw eksploatujących statki morskie lub statki

Wejście w życie przedmiotowej umowy między

Rzecząpospolitą Polską a Jersey spowoduje wykre-

ślenie tego terytorium z listy krajów stosujących

szkodliwe praktyki podatkowe.

Zdaniem resortu ﬁ-

nansów wszystkie zawarte umowy spełniają aktual-

ne kryteria OECD.

Umowa o wymianie informacji w sprawach podat-

kowych dotyczy w przypadku Polski podatku docho-

dowego od osób ﬁzycznych, jak i prawnych oraz po-

datku od towarów i usług, natomiast w przypadku

Jersey – podatku dochodowego oraz podatku od dóbr

i usług.

Jeśli chodzi o umowę w sprawie unikania

siębiorstw eksploatujących statki morskie lub statki

powietrzne, jest to umowa, która reguluje unikanie

podwójnego opodatkowania osób wykonujących pra-

cę na statkach morskich lub powietrznych w trans-

porcie międzynarodowym.

Zawarte umowy są zgodne z prawem Unii Euro-

pejskiej, a także z obowiązującym w Polsce ustawo-

dawstwem.

Nad realizacją tych umów będzie sprawo-

wał nadzór minister ﬁnansów.

Przepisy mają zasto-

sowanie do organów polskiej administracji podatko-

wej, podjęta umowa stanie się częścią funkcjonujące-

go w tym zakresie systemu i nie będzie miała nega-

tywnego skutku dla dochodów sektora ﬁnansów

publicznych.

Wobec powyższych argumentów staje

się zasadne podjęcie ustaw o ratyﬁkacji tych trzech

wie unikania podwójnego opodatkowania, o wymia-

nie informacji w sprawach podatkowych oraz w spra-

wie unikania podwójnego opodatkowaniu w odnie-

sieniu do przedsiębiorstw eksploatujących statki

narodowym.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

Poseł Krzysztof Popiołek:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

dliwość przedstawiam opinię o projekcie ustawy o ra-

tyﬁkacjiUmowymiędzyRzecząpospolitąPolskąaJer-

sey o wymianie informacji w sprawach podatkowych,

sejmowy nr 278).

Umawiające się strony deklarują

wymianę niezbędnych informacji dotyczących nastę-

pujących podatków: w przypadku Polski – podatku

dochodowego od osób ﬁzycznych, podatku dochodo-

a w przypadku Jersey – podatku dochodowego, po-

datku od towarów i usług.

Umowa, o której dzisiaj

rozmawiamy, została zredagowana na podstawie mo-

delowej umowy OECD o wymianie informacji w spra-

wach podatkowych, która gwarantuje skuteczną

wymianę informacji.

Z tekstu uzasadnienia do usta-

wy można z grubsza zapoznać się z systemem podat-

kowym obowiązującym na wyspie Jersey.

Na tym

przykładzie widać, jak łupieżczy jest polski system

podatkowy w stosunku do naszych przedsiębiorców

i obywateli.

Umowa respektuje wewnętrzne przepisy

prawne Polski i Jersey, zatem informacje niezgodnie

z wewnętrznymi przepisami umawiających się stron

nie będą udostępniane.

Terytorium Jersey pozostaje

nadal rajem podatkowym dla działalności handlowej

spółek i osób ﬁzycznychposiadającychudziaływspół-

kach niehandlowych lub prywatnych spółkach usłu-

wy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Polska

nie posiada informacji o skali działalności przenoszo-

nych z Polski do Jersey w celu uniknięcia opodatko-

wania.

Wejście w życie takiej umowy pozwoli uzyskać

miarodajną informację w tym zakresie.

Umowa za-

bezpieczy nas przed unikaniem opodatkowania w sy-

tuacji, gdy ktoś tylko zarejestruje swoją działalność

na Jersey, a faktycznie zarząd ﬁrmypozostaniewPol-

sce.

Wtedy taka spółka podlega opodatkowaniu

w Polsce.

Zatem fakt istnienia umowy będzie działał

prewencyjnie wobec prób prowadzenia tego typu nie-

legalnych interesów.

Podpisana umowa zapewnia

poufność uzyskanych informacji – nie mogą być one

wykorzystane do celów innych niż podatkowe.

W przy-

padku przestępstwa podatkowego umowa pozwoli

uzyskać informacje od dnia jej wejścia w życie nieza-

leżnie od tego, jakiego okresu podatkowego będą one

dotyczyły.

Umowa ogranicza się do udzielenia infor-

macji na żądanie i nie obejmuje automatycznej wy-

miany informacji.

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie

wnosi uwag do przedłożonego projektu ustawy i bę-

dzie głosował za jego przyjęciem.

Drugi z przedłożonych projektów dotyczy ustawy

wania w odniesieniu do przedsiębiorstw eksploatują-

cych statki morskie lub statki powietrzne w trans-

porcie międzynarodowej, sporządzonej w Londynie

rządzona umowa o unikaniu podwójnego opodatko-

wania ogranicza się do dwóch rodzajów działalności

gospodarczej – eksploatacji statków morskich lub

statków powietrznych w transporcie międzynarodo-

wym.

Została ona przygotowana w oparciu o wybra-

ne postanowienia modelowej konwencji OECD w spra-

wie podatku od dochodów i majątku.

Dotyczy ona

Poseł Jarosław Charłampowicz

59

polskiego podatku dochodowego od osób ﬁzycznych i

osób prawnych, a dla terytorium Jersey dotyczy po-

datku dochodowego.

Najistotniejszym postanowieniem umowy jest roz-

graniczenie prawa do opodatkowania z zysków trans-

portu międzynarodowego w ten sposób, że zyski osią-

gane z eksploatacji w transporcie międzynarodowym

gają opodatkowaniu tylko na terytorium tej strony

umowy, na której znajduje się miejsce faktycznego

zarządu przedsiębiorstwa.

Sprowadza się to do tego,

że w przypadku osiągnięcia na terytorium RP zysku

z transportu międzynarodowego przez przedsiębior-

stwo posiadające siedzibę zarządu na Jersey Polska

odstąpi od opodatkowania tych zysków.

Jak wynika

z uzasadnienia do ustawy, Polska dotychczas opodat-

kowywała tego rodzaju dochody w pełnej wysokości.

W związku z tym utracimy dochody z tego tytułu.

Tymczasem w dalszej części uzasadnienia jego auto-

rzy, oceniając skutki ﬁnansowe wejścia w życie umo-

wy, twierdzą, że nie będzie miała ujemnych skutków

dla sektora ﬁnansówpublicznych.

Proszęzatempana

ministra o doprecyzowanie tej kwestii.

Niezależnie od odpowiedzi, Klub Parlamentarny

ciem projektu ustawy w przedłożonym brzmieniu.

Trzeci z przedłożonych projektów to projekt usta-

wy o ratyﬁkacjiUmowymiędzyRzecząpospolitąPol-

ską a Jersey w sprawie unikania podwójnego opodat-

kowania osób ﬁzycznych, sporządzonej w Londynie

dnia 2 grudnia 2011 r., druk sejmowy nr 280.

Przedłożony projekt ustawy wraz z załączoną

umową reguluje bardzo istotne kwestie podatkowe

dotyczące osób ﬁzycznych, które podejmują pracę na

terytorium jednej ze stron umowy.

Umowa dość pre-

cyzyjnie reguluje sytuacje, jakie mogą zaistnieć na

linii podatnik będący osobą ﬁzycznąistronyumowy.

Znalazły się w niej również uregulowania prawne

dotyczące płacenia podatków przez artystów i spor-

towców w powiązaniu z miejscem wykonywania ich

działalności.

Umowa reguluje również kwestie podatkowe

w zakresie wypłacanych rent i emerytur, które pod-

legają zwolnieniu z opodatkowania w państwie źró-

dła.

(Dzwonek) Umowa zapewnia osobie możliwość

odwołania się od działań jednej lub obu umawiają-

cych się stron, które w jej rozumieniu są niezgodne

z regulacjami zawartymi w tej umowie.

Mam nadzieję, że zawarta umowa da naszym ro-

dakom pracującym na wyspie Jersey pewną ochronę

prawną i stworzy większe poczucie bezpieczeństwa

teraz, podczas świadczenia pracy, a w przyszłości

jako emerytom.

Klub Parlamentarny Prawo i Spra-

wiedliwość opowiada się za przyjęciem projektu usta-

wy.

Dziękuję.

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Głos zabierze pan poseł Maciej Mroczek z Klubu

Poselskiego Ruch Palikota.

Poseł Maciej Mroczek:

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Klub Poselski

Ruch Palikota popiera przedłożone projekty ustaw –

druki sejmowe nr 278, 279 i 280 – w wersji zaprezen-

towanej przez posła sprawozdawcę.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Udzielam głosu pani posłance Genoweﬁe Tokar-

skiej, która przedstawi stanowisko Klubu Parlamen-

tarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Genowefa Tokarska:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

nictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stano-

wisko w sprawie projektów ustaw o ratyﬁkacjitrzech

umów między Rzecząpospolitą Polską a Jersey, spo-

rządzonych w Londynie 2 grudnia 2011 r.

Są to: pro-

jekt ustawy o ratyﬁkacji umowy o wymianie infor-

macji w sprawach podatkowych – druk nr 278, pro-

jekt ustawy o ratyﬁkacji umowy w sprawie unikania

nr 279, a także projekt ustawy o ratyﬁkacji umowy

ﬁzycznych – druk nr 280.

Projekty omawianych

ustaw są wyrażeniem zgody na dokonanie przez pre-

zydenta Rzeczypospolitej Polskiej ratyﬁkacji tychże

umów.

Zgodnie z rozporządzeniem ministra ﬁnansów

toriów stosujących szkodliwą konkurencję podatko-

wą przyjęcie powyższych umów spowoduje wykreśle-

nie Jersey z listy krajów stosujących szkodliwe prak-

tyki podatkowe.

Zapisy podpisanych umów to uregulowania funk-

cjonujące już w większości zawartych przez Polskę

umów z innymi krajami, to uregulowania funkcjonu-

jące zarówno w modelowej umowie OECD o wymianie

informacji w sprawach podatkowych, jak i modelowej

konwencji OECD w sprawie dochodu i majątku.

Wymiana informacji między umawiającymi się stro-

nami następuje na żądanie, czyli na wniosek.

Umowy

szczegółowo deﬁniujązakreswymienianychinformacji,

określają cele, dla których udzielana jest informacja,

Poseł Krzysztof Popiołek

60

zasady prowadzenia kontroli podatkowych za grani-

cą, ustalają zasady poufności przekazywanych infor-

macji w celu zabezpieczenia praw i interesów podat-

nika w toku weryﬁkacji podstawy opodatkowania,

określają również formę rozliczenia kosztów udziela-

nych informacji i podkreślają zasadę prowadzenia pro-

cedury wzajemnego porozumiewania się w przypadku

powstania problemów lub zaistniałych wątpliwości.

Umowy są realizacją naszego, polskiego prawa

wewnętrznego, również w celu unikania podwójnego

opodatkowania.

W przypadku Polski umowy dotyczą

podatków dochodowych od osób ﬁzycznych i osób

padku Jersey – podatku dochodowego i podatku od

dóbr i usług.

Postanowienia projektów umów nie są sprzeczne

z prawem Unii Europejskiej i nie mają ujemnego

skutku dla dochodów sektora ﬁnansów publicznych.

Minister ﬁnansów będzie sprawował nadzór nad ich

realizacją.

Stosowanie umów poprawi stosunki gospodarcze

między stronami, a więc Polską i Jersey, a w przy-

padku umowy w sprawie unikania podwójnego opo-

datkowania w odniesieniu do przedsiębiorstw eksplo-

atujących statki w transporcie międzynarodowym

z pewnością będzie przychylnie przyjęte przez przed-

siębiorstwa prowadzące tę działalność.

Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja

Spraw Zagranicznych po rozpatrzeniu tych projek-

tów ustaw wniosła, by Wysoki Sejm przyjął projekty

ustaw zawarte w drukach nr 278, 279 i 280 bez po-

prawek.

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego jest za przyjęciem proponowanych projektów

ustaw.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

prezentujący Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokra-

tycznej.

projektów ustaw o ratyﬁkacji trzech umów między

Rzecząpospolitą Polską a Jersey: o wymianie infor-

macji w sprawach podatkowych, w sprawie unikania

w sprawie unikania podwójnego opodatkowania osób

ﬁzycznych.

Umowy zostały sporządzone w Londynie

2 grudnia 2011 r.

Wysoki Sejmie!

Dotychczasowe relacje pomiędzy

wyspą Jersey a Rzecząpospolitą Polską w zakresie

wymiany informacji i unikania podwójnego opodat-

kowania były niedookreślone.

Wyspa Jersey, pomimo

wchodzi w skład Zjednoczonego Królestwa i prowadzi

we własnym zakresie politykę ﬁskalną.

Polityka ta

powodowała, że wyspa określana była jako jeden

z bardzo atrakcyjnych rajów podatkowych.

Zawarcie

umowy, po jej ratyﬁkacji,spowoduje,żeJerseyzosta-

nie wykreślona z polskiej listy krajów stosujących

szkodliwe praktyki podatkowe.

Zasadnicze znaczenie ma umowa o wymianie in-

formacji podatkowej.

Dotychczas nie byliśmy wza-

jemnie związani takimi umowami, jednakże ciągle

rosnąca liczba Polaków mieszkających lub rezydują-

cych na Jersey, tam pracujących i zakładających swo-

je ﬁrmypowoduje,żetakieinformacjesąbardzoistot-

ne.

Umowa szczegółowo opisuje zasady porozumiewa-

nia się instytucji obydwu krajów w tej sprawie.

Duże znaczenie mają również umowy w sprawie

nych, jak też przedsiębiorstw eksploatujących statki

narodowym.

Osoby ﬁzycznebędąwzajemniechronio-

ne przed podwójnym opodatkowaniem w związku ze

stosunkiem pracy oraz emeryturą i rentą, dochody

te będą opodatkowane tylko w państwie rezydencji.

Natomiast zyski osiągane z eksploatacji statków, za-

równo w transporcie morskim, jak i powietrznym,

będą opodatkowane w kraju, w którym znajduje się

Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej po-

piera zapisy przedłożonych umów i będzie głosował

za ich ratyﬁkacją.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Andrzej Romanek:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panowie Ministro-

wie!

Te trzy projekty ustaw – skądinąd istotne, jed-

nak tak naprawę niedużo, poza jednym z nich, zmie-

niające obowiązujący system prawny – są ważne.

Oczywiście mając na uwadze kwestie dotyczące cho-

ciażby unikania podwójnego opodatkowania osób

ﬁzycznych,teregulacjejednostronnewnaszychusta-

wach podatkowych są już poniekąd uregulowane,

ustabilizowane i można było wszystkie te regulacje

Poseł Genowefa Tokarska

61

wykorzystać, ale rzeczą oczywistą jest, że nadrzęd-

ność tych regulacji, umów międzynarodowych nad

prawem krajowym, jest jakby kwestią pozadyskusyj-

ną.

Dobrze, że ta regulacja, jeśli chodzi chociażby

o osoby ﬁzyczne,pojawiłasię.

Przyczympodkreślam,

daleko idących zmian w tej materii, jeżeli chodzi

o nasze regulacje krajowe, nie ma.

Wybrano tu me-

todę rozliczenia proporcjonalnego.

Można było wy-

brać inną metodę.

Przez projektodawcę przyjęta jest

taka regulacja i dobrze, że taka została przyjęta.

Na-

tomiast chciałbym zwrócić uwagę na ważną rzecz, co

zresztą zostało w tej regulacji podkreślone, chodzi

o kwestię rezydencji.

W przypadku Jersey nie jest to

uregulowane.

W związku z tym ta umowa ma istotne

znaczenie, bo rodzi daleko idące konsekwencje, jeśli

chodzi o kwestię zapłaty podatku.

Dobrze, że w tej umowie, jeżeli chodzi o osoby ﬁ-

zyczne, znalazł się zakres podmiotowy... przepra-

szam, przedmiotowy, to znaczy, jakie rodzaje podat-

ków będą w tej kwestii regulowane… przepraszam,

dochodów.

Szkoda, że jeśli chodzi o tę materię, nie

uwzględniono innych dochodów, ale z uzasadnienia

tego projektu wynika, że jest to jakby podstawą do

dalszych działań politycznych zmierzających do ob-

jęcia tą umową szerokiego wachlarza innych docho-

dów, jeżeli chodzi o wzajemną relację pomiędzy Rze-

cząpospolitą Polską a Jersey.

Chciałbym zwrócić

uwagę na kwestię skutków ﬁnansowych.

Mając na

uwadze chociażby liczbę Polonii, która przebywa na

tejże wyspie, a jest to ok. 5 tys. osób, jak tu sam pan

przedstawiciel wnioskodawców podkreślił, stwierdza

się, iż ta ustawa nie rodzi żadnych skutków ﬁnanso-

wych.

Wydaje się, że nie są to zbyt daleko idące kon-

sekwencje ﬁnansowe.

W tej sprawie rzeczywiście

można się z projektodawcą zgodzić.

Natomiast z bardzo prostego powodu inaczej jest,

jeśli chodzi o drugą regulację, dotyczącą spraw eks-

ploatacji, tzn. przedsiębiorstw eksploatujących statki

morskie i statki powietrzne.

Otóż jest to regulacja

odmienna od dotychczas obowiązującej, dlatego że

ustanawia miejsce rezydencji podatkowej wedle loka-

lizacji siedziby zarządu danego podmiotu.

Jeśli o to

chodzi, ma to istotne znaczenie, bo jest to regulacja

czy wbrew temu, co pisze się w uzasadnieniu, może

wywołać skutki ﬁnansowe.

Chyba nie do końca jest

tak, że tych skutków ﬁnansowych nie wywoła.

Nie

podano nam informacji dotyczącej siedzib zarządów

spółek operujących w tej materii i w tym zakresie

zarówno na wyspie, jak i w Polsce.

Skoro jednak re-

gulacja ta jest odmienna, jest tu priorytet prawa mię-

dzynarodowego nad prawem krajowym i wyraźnie

stwierdza się, że jest ona odmienna i będzie to płaco-

ne wedle siedziby spółki, to nie wiem, czy jest ona

korzystna dla naszego kraju, czy też jest bardziej ko-

rzystna dla spółek i przedsiębiorstw mających siedzi-

by na terenie tejże wyspy.

Jeśli o to chodzi, informa-

cji w tym uzasadnieniu nie mamy.

Dobrze byłoby,

panie ministrze, jakąś krótką informację podać od-

nośnie do tych operatorów transportu morskiego czy

powietrznego, czy ma to jakieś znaczenie dla naszego

budżetu in plus czy też in minus.

Bo być może jest to

dla budżetu in plus, o czym my nie wiemy, a dobrze

byłoby wiedzieć.

Wiemy, jakie przedsiębiorstwa ope-

rują w tym zakresie.

Być może tych przewoźników,

jeżeli chodzi o statki powietrzne i statki morskie, nie

ma aż tak wielu, więc ta informacja mogłaby być pro-

sta.

Jersey nie jest potęgą, jeżeli chodzi o kwestie

morskie czy lotnicze.

My też potęgą w tej materii nie

jesteśmy, aczkolwiek nasza przewaga nad tą wyspą

jest chyba – tak mi się wydaje – znacząca.

W związku

z tym warto byłoby podać wysokość ewentualnych

dodatkowych wpływów do naszego budżetu z tego

tylko tytułu.

Szanowni państwo, jeżeli chodzi o informację, to

jest to rzecz niezwykle istotna.

Bo rzeczywiście ta

regulacja pozwala nam, naszym organom podatko-

wym, pozyskiwać niezbędne informacje, a nawet

prowadzić postępowanie wyjaśniające (Dzwonek) na

terenie wyspy Jersey, co jest istotne dla nas z punktu

widzenia dotychczasowego charakteru tej wyspy,

która jest postrzegana jako raj podatkowy.

Możemy

pozyskiwać informacje i wykorzystywać je na potrze-

by ustalania wysokości należnego podatku.

Jest to

rzecz niezwykle ważna i cieszę się, że takie pełne,

kompleksowe rozwiązanie znalazło się przy okazji

tych dwóch regulacji, podkreślam: cząstkowych re-

gulacji.

Wierzę, że dalsze prace w tej materii między

wyspą Jersey a Polską pozwolą na pełną regulację

w kwestiach praw podatkowych, bo myślę, że w kwe-

stiach praw informacyjnych czy informacji regulacja

jest pełna, choć króciutka, ale nie potrzeba chyba

większej.

Klub Solidarna Polska będzie popierał rozwiąza-

nia przyjęte w tych trzech regulacjach.

Dziękuję

uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przystępujemy do zadawania pytań.

Czy wszyscy państwo posłowie, którzy chcieliby

zabrać głos w tym punkcie, zapisali się do głosu?

Jeśli tak, to zamykam listę.

Jako pierwszy pytanie zada pan poseł Krzysztof

Popiołek z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawie-

dliwość.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Krzysztof Popiołek:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Mam takie pytanie.

W uzasadnieniu do projektu czy-

tamy, że dochody osób ﬁzycznych na wyspie Jersey

Poseł Andrzej Romanek

62

są opodatkowane stawką 20%.

W Polsce stawka ta

wynosi 18% minus kwota wolna od podatku.

Wyglą-

da na to, że w Polsce ten system podatkowy jest ła-

godniejszy dla podatników.

Nie wiem, jakie tam są

jeszcze ulgi podatkowe, bo w uzasadnieniu było to

opisane enigmatycznie.

Mam pytanie, czy nasi rodacy posiadający status

rezydentów na wyspie Jersey mogą się rozliczać, czy-

li składać końcowe sprawozdanie PIT, w Polsce.

Jeśli

nadpłacą podatek, to czy Polska będzie im wtedy

zwracać, czy pozostaje to na wyspie Jersey?

Dzięku-

ję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Romuald Ajchler:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

Otóż w ślad za informacjami o wyspie Jersey, które

poseł sprawozdawca raczył przedstawić Wysokiej

Izbie, chciałbym, panie pośle, uzupełnić, iż nawet

polskie rolnictwo ma dosyć znaczące korzyści z tej

współpracy, gdyż została tam wyhodowana jedna z lep-

szych ras bydła mięsnego, które później pan minister

Sawicki z powodzeniem sprzedaje, tak że chodzi nie

tylko o sprawy związane ze statkami, bo ta wyspa ma

znaczący wpływ także na polskie rolnictwo, ale to

tak nawiasem mówiąc.

Do tej pory, do momentu podpisania tych umów,

nad którymi dzisiaj debatujemy, wyspa była zalicza-

na do rajów podatkowych, bo tak generalnie była

odbierana, stąd moje pytanie.

(Dzwonek) Oczywiście

każda umowa ma to do siebie, że jest strona, która

może stracić, ale jest też strona, która może zyskać.

To pytanie już się tutaj przewijało.

Czy podpisanie

tej umowy w jakikolwiek sposób wpłynie na poprawę

naszych spraw związanych z ﬁnansamipublicznymi?

Nie ukrywam, że pracuje tam wiele osób, ale są tak-

że ﬁrmy, które zostały tam zarejestrowane.

Chciałbym zapytać o jeszcze jedną rzecz.

Otóż,

panie ministrze, zostanie podpisana umowa.

Czy bę-

dziecie państwo mogli żądać 5 lat wstecz od momen-

tu podpisania, tak jak to się czyni w sprawach podat-

kowych, informacji na tematy, które państwa intere-

sują?

Rozumiem, że takiego zapisu w tej umowie nie

ma.

Z powodu wszelkiej ostrożności chciałbym wła-

śnie o to zapytać.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Udzielam głosu panu posłowi Zbigniewowi Ma-

tuszczakowi z klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Zbigniew Matuszczak:

Dziękuję bardzo.

cjonuje kilkanaście specjalnych stref ekonomicznych.

Mają one szczególne ulgi i zwolnienia dla przedsię-

biorców, natomiast te projekty umów nie regulują tej

kwestii.

Chciałem spytać, czy obywatel Jersey bądź

rezydent, który ma tam siedzibę przedsiębiorstwa,

będzie inwestował, utworzy przedsiębiorstwo świad-

czące usługi publiczne, które na Jersey są opodatko-

wane, będzie mógł korzystać z tych ulg i zwolnień,

które są w specjalnych strefach ekonomicznych, czy

będzie musiał płacić na wyspie podatek wyrównaw-

czy?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Jako ostatni pytanie zada pan poseł Andrzej Ro-

manek z Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska.

Mam kilka pytań, tak szybciutko, żeby zdążyć.

Otóż pierwsze pytanie, kwestia dotycząca dal-

szych prac, zmierzających do tego, aby na podstawie

tych częściowych regulacji stworzyć pełną regulację,

zmierzającą do zawarcia pełnej umowy w kwestiach

unikania podwójnego opodatkowania.

Czy takie pra-

ce będą podjęte, po jakim czasie, jakieś próby tych

umów, jak one będą w życiu, w praktyce spełniały

swoją rolę?

Druga kwestia, z uwagi na to, że rzeczywiście

niektóre przedsiębiorstwa, nie zakładam, że te, o któ-

rych tu mowa, często w rajach podatkowych zakła-

dają swoje siedziby, z uwagi na tę regulację, albo będą

mogły, w tym kontekście, ewentualnie chociażby z uwa-

gi na wysokość podatku zakładać tam swoje siedziby

czy je tam przenosić, czy nie ma obawy, że przedsię-

biorstwa, które mają siedzibę w Polsce, przeniosą

swoje siedziby z uwagi na przykład na kwestie wyso-

kości podatku?

Czy takiej obawy nie ma i czy w tym

kontekście nie ma takiej sytuacji (Dzwonek), że in

plus będzie wynik tej umowy czy też in minus?

Czy

macie taką wstępną informację, że to będzie in plus

czy in minus, na korzyść czy na niekorzyść naszego

budżetu?

63

Ostatnie pytanie.

Jak dalece zaawansowane są

prace na Jersey, dlatego że zgodnie z art. 12, przy-

najmniej tej informacji, trzy miesiące od dnia noty-

ﬁkacjitaregulacjamiędzynarodowawejdziewżycie.

Jak to wygląda na Jersey?

Czy oni się spieszą czy

działają pomału?

Czy może być tak, że my to wszyst-

ko przygotujemy, a oni to wprowadzą w życie, ratyﬁ-

kują za lat kilka, więc będzie to akt nieobowiązujący?

Czy macie w tej materii panowie jakąkolwiek wiedzę?

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

O udzielenie odpowiedzi na zadane pytania popro-

szę podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

pana Macieja Grabowskiego.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Dziękuję za zain-

teresowanie tymi ustawami i tymi umowami, za te

pytania.

Po pierwsze, chciałem wyjaśnić, że pisaliśmy to uza-

sadnienie oczywiście w najlepszej wierze, czerpiąc z na-

szej wiedzy, stąd takie uzasadnienie tam się znalazło.

Nawiązuję m.in. do wypowiedzi pana posła Po-

piołka.

W czym rzecz?

Jeżeli w tej chwili mamy pew-

ne regulacje dotyczące ﬁrm żeglugowych i ﬁrm że-

glugi powietrznej, biorąc pod uwagę te trzy umowy

naraz, możliwość stwierdzenia, czy faktyczny zarząd

tego przedsiębiorstwa jest wykonywany na Jersey czy

w Polsce, to de facto mamy większą w tej chwili,

w moim przekonaniu, możliwość ściągania podat-

Powiedzmy, gdybyśmy sobie wyobrazili, że polskie

przedsiębiorstwo żeglugowe ﬁkcyjniesięrejestrujena

dzić, czy rzeczywiście ten zarząd jest tam wykony-

wany i czy rzeczywiście ta ﬁrma stamtąd ma ten

mi byłaby opodatkowana tylko w jednej z umawiają-

cych się stron, czy też jest to ﬁkcyjne działanie, wy-

łącznie w celu uniknięcia opodatkowania.

Wydaje mi

się, że jak się patrzy na całość tych regulacji, to w tej

chwili będziemy mieli mocniejszą, że tak powiem,

legitymację do tego czy też większe uprawnienia do

tego, żeby było rzeczywiste opodatkowanie; przedsię-

biorstwo, które powinno być opodatkowane w Polsce,

zostanie opodatkowane.

Czy w tej chwili takie sytu-

acje mają miejsce?

Tego nie wiem.

Dlatego trudno

było mi wskazać, że będą to dodatkowe dochody do

budżetu, bo po prostu tego nie wiemy.

Natomiast są-

dzę, że sam mechanizm ma też oczywiście taki pre-

wencyjny charakter, bo gdyby nie było takiej regula-

cji, to wówczas zawsze byłoby ryzyko, że przedsiębior-

stwa będą szukały takich miejsc, takich jurysdykcji,

gdzie trudniej jest sięgnąć polskiemu ﬁskusowi.

Jeśli natomiast chodzi o pytanie o rezydentów, to

polscy rezydenci, którzy są na Jersey, jeżeli ta ustawa

i ta umowa wejdą w życie, będą opodatkowani wy-

łącznie w kraju rezydencji, czyli wyłącznie na Jersey.

A więc problemu ze zwracaniem podatku nie będzie,

bo zgodnie z tymi umowami decyduje rezydencja.

Było pytanie pana posła Ajchlera, jeśli chodzi o dzia-

łanie tych umów od dnia wejścia w życie.

W zakresie

przestępstw podatkowych możemy zgodnie z tymi

umowami dostać informację 5 lat do tyłu, czyli w przy-

padku postępowań, które mają charakter przestępstw

podatkowych, ta umowa działałaby 5 lat do tyłu,

a w przypadku wykroczeń – od dnia wejścia w życie

tych umów.

W stosunku do jurysdykcji, które i przez nas, i przez

OECD, i przez inne państwa są określane jako raje

podatkowe, naszą celową polityką jest to, żeby naj-

pierw zawierać umowy o wymianie informacji, tak

by polski ﬁskus miał możliwość sięgania do tych in-

formacji.

W końcu te relacje i inwestycyjne, i handlo-

we w stosunku do takich jurysdykcji czasami mają

charakter wyłącznie, powiedziałbym, deklaratywny,

zresztą podobnie jak inne kraje, żeby zawierać pełną

umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W tej

chwili mamy taką politykę, żeby wobec tych jurys-

dykcji zawierać w zasadzie wyłącznie umowy o wy-

mianie informacji.

To jest nasza polityka i z pewno-

ścią w najbliższych latach nie mamy zamiaru, żeby

rozszerzać te nasze umowy na pełne umowy, tak jak

poważnych krajów.

Co do ratyﬁkacji, to Polska ratyﬁkuje tego typu

umowy w drodze ustaw, stąd nasza dzisiejsza dysku-

sja, natomiast wiele krajów, w tym Jersey, ma bardzo

uproszczone procedury ratyﬁkacyjne, które na pew-

no wyprzedzą naszą procedurę ratyﬁkacyjną,podob-

nie zresztą jak wiele innych krajów, więc akurat w tym

przypadku obawy, którą pan poseł wyraził, z pewno-

ścią nie ma.

Cóż jeszcze?

Czy jest ryzyko, że polskie ﬁrmy się

przeniosą?

Sądzę, że jeżeli ﬁrma realnie zmieni swo-

ją siedzibę i rzeczywiście zarząd ﬁrmy realnie prze-

niesie się na wyspy, to będzie to decyzja biznesowa

tego przedsiębiorstwa.

Biorąc natomiast pod uwagę

i koszty funkcjonowania takiego zarządu na tej wy-

spie, i inne sprawy, choćby infrastrukturalne, komu-

nikacyjne itd., wydaje mi się, że to ryzyko jest bardzo

niewielkie, bo biorąc pod uwagę cały kontekst, zresz-

tą niezwiązany wyłącznie z systemem podatkowym,

ale cały kontekst gospodarczy, nie sądzę, żeby realnie

było to w interesie jakichś wielu polskich ﬁrm.

Może

będą jakieś takie jednostkowe sytuacje, ale nie wy-

daje mi się, żeby to było istotne zagrożenie.

Odpowiedziałem chyba na wszystkie pytania.

Dziękuję bardzo.

64

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję bardzo, panie ministrze.

Do trzeciego czytania projektów ustaw przystąpi-

my w bloku głosowań.

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

pana posła Marcina Święcickiego.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Sprawozdawca Marcin Święcicki:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

nych komisji: Komisji Finansów Publicznych i Komi-

sji Spraw Zagranicznych, o rządowym projekcie usta-

wy o ratyﬁkacji Umowy między Rzecząpospolitą

Marszałek Sejmu skierowała projekt tej ustawy

do obu wspomnianych wyżej komisji w dniu 3 kwiet-

nia bieżącego roku.

Komisje w dniu 12 kwietnia prze-

prowadziły pierwsze czytanie wspomnianego projek-

tu ustawy i wnoszą przez aklamację o przyjęcie pro-

jektu przez Wysoką Izbę bez poprawek.

Wyspa Guernsey wraz z kilkoma innymi towarzy-

szącymi jej wyspami, podobnie jak i Jersey, nie sta-

nowi państwa, lecz jest terytorium zależnym od Wiel-

kiej Brytanii i na podstawie protokołu nr 3 do aktu

akcesyjnego Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do

nego Unii Europejskiej, co oznacza, że zachowuje

swobodną wymianę towarów i ma wspólne cła dla

krajów trzecich, poza Unią Europejską, natomiast

nie jest zobowiązana do przyjmowania dyrektyw

Unii Europejskiej.

Wyspę zamieszkuje 65 tys. miesz-

kańców, w tym jest również Polonia.

Nie udało mi się

ustalić, jak liczna, ale zjawisko to tam występuje.

Jeśli chodzi o umowę dotyczącą wymiany infor-

macji podatkowych, obejmuje ona trzy rodzaje podat-

ków: podatek od osób ﬁzycznych, podatek od osób

widuje możliwość uzyskania informacji na tematy

dotyczące tych podatków, pełnej informacji pocho-

dzącej od banków, od ﬁrm, z zakresu działalności

gospodarczej, pozwala również na wniosek jednej ze

stron na wszczęcie kontroli i przesłuchania odpo-

wiednich osób i zbadanie dokumentów drugiej strony.

Umowa zakłada poufność przeprowadzanych kontro-

li i zbieranych informacji, które mogą być wykorzy-

stane tylko do celów podatkowych.

Jak już była

mowa, można zasięgać tych informacji i prowadzić

kontrolę dotyczącą dokumentów sięgających 5 lat

wstecz, jeśli jest podejrzenie popełnienia przestęp-

stwa, a jeśli chodzi o zwykłe postępowania podatko-

we, dotyczyć to będzie podatków i informacji dostęp-

nych po wejściu w życie tej umowy.

Umowa, podobnie jak i umowa z wyspą Jersey,

jest oparta na modelowych konwencjach OECD.

Wejdzie w życie, jeśli chodzi o samą ustawę, 14 dni

od uchwalenia, natomiast zatwierdzenie, wejście

w życie w ogóle, nastąpi po ratyﬁkacji przez wyspę

Guernsey.

Proszę państwa, umowa, jak już była

mowa, nie wymaga żadnych zmian w polskim usta-

wodawstwie.

Umocni ona naszą architekturę współ-

pracy podatkowej, ﬁskalnej z innymi krajami.

Jest

kolejnym elementem uszczelniania systemu kontro-

li prawidłowości postępowań podatkowych i wymia-

ru podatku.

lenie przez Wysoką Izbę ustawy dotyczącej ratyﬁka-

cji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Baliwa-

tem Guernsey o wymianie informacji w sprawach

podatkowych.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

czeń w imieniu klubów.

Oświęcimski reprezentujący Klub Parlamentarny

Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Konstanty Oświęcimski:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

forma Obywatelska odnośnie do druku nr 281, to jest

do projektu ustawy o ratyﬁkacjiUmowymiędzyRze-

cząpospolitą Polską a Baliwatem Guernsey o wymia-

nie informacji w sprawach podatkowych, sporządzo-

Występujący przede mną pan poseł sprawozdawca

dosyć szczegółowo omówił tę umowę o ratyﬁkacji,tak

samo zasady, jakie ta umowa przynosi, jak również

naświetlił, można powiedzieć, geograﬁcznie samą tę

wyspę – Baliwat Guernsey.

Mam nadzieję, że ta umo-

wa przyczyni się do tego, iż te raje podatkowe, które

jeszcze do niedawna tak nas ogarniały, skurczą się.

Oczywiście to jest pozytywna informacja dla naszego

ustawodawstwa i mam nadzieję, że będzie spożytko-

wana w celu wymiany informacji podatkowych.

65

Konkludując, klub Platforma Obywatelska jak

najbardziej popiera powyższą ustawę i wnosi o jej

uchwalenie.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

piołkowi z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawie-

dliwość przedstawiam opinię co do projektu ustawy

Polska w roku 2005 umieściła Baliwat Guernsey

na liście krajów i terytoriów stosujących szkodliwą

wego od osób prawnych.

Transparentna polityka

administracji Guernsey w zakresie wymiany infor-

macji podatkowej pozwala Polsce na podpisanie umo-

wy o wymianie informacji w sprawach podatkowych.

Umawiające się strony deklarują wymianę niezbęd-

nych informacji dotyczących następujących podat-

ków: w przypadku Polski podatku dochodowego od

warów i usług, a w przypadku Guernsey – podatku

dochodowego i podatku od zysków ze sprzedaży nie-

ruchomości.

Podpisanie umowy spowoduje wykreśle-

nie Guernsey jako terytorium z listy krajów stosują-

cych szkodliwe praktyki podatkowe.

Podobne umowy

według załączonego do ustawy uzasadnienia zawar-

ło wiele krajów świata.

Baliwat Guernsey pozostaje

rajem podatkowym dla wszelkiej działalności gospo-

darczej i usługowej poza dochodami osiąganymi

z obrotu i najmu nieruchomości i dochodów instytu-

cji ﬁnansowych.

Umowa zawiera szereg istotnych regulacji pozwa-

lających zweryﬁkować deklarowaną podstawę opo-

datkowania w odniesieniu do dochodów uzyskanych

za granicą chociażby poprzez uchylenie tajemnicy

bankowej.

Umowa respektuje wewnętrzne przepisy

prawne Polski i Baliwatu Guernsey, delegując deﬁ-

niowanie większości pojęć do prawa wewnętrznego

ze względu na różnorodność ich specyﬁki.

Zawiera

również ogólną zasadę, że strona proszona udziela

informacji dla celów podatkowych nawet wtedy, gdy

strona proszona nie potrzebuje ich dla własnych ce-

lów.

Umowa gwarantuje zachowanie poufności pozy-

skanych informacji podatkowych.

Świadomość za-

warcia takiej umowy będzie miała działanie prewen-

cyjne wobec tych osób, które zechciałyby wykorzystać

zerową stawkę podatkową do prowadzenia nielegal-

nych interesów.

Dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedli-

wość poprze przedłożony projekt ustawy.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Teraz udzielam głosu panu posłowi Maćkowi

Mroczkowi z Klubu Poselskiego Ruch Palikota.

Pani Marszałkini!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

projekt ustawy o ratyﬁkacji umowy między Rzeczą-

pospolitą Polską a Baliwatem Guernsey o wymianie

w wersji zaprezentowanej przez posła sprawozdawcę.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Głos zabierze pani posłanka Genowefa Tokarska

z Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa

Ludowego.

wisko w sprawie projektu ustawy o ratyﬁkacji Umo-

wy między Rzecząpospolitą Polską a Baliwatem Gu-

ernsey o wymianie informacji w sprawach podatko-

(druk nr 281).

Podobnie jak w przypadku umów dotyczących

Jersey przedkładany projekt ustawy o ratyﬁkacji

umowy jest wyrażeniem zgody Wysokiej Izby na do-

konanie przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

ratyﬁkacji tejże umowy.

Zawarcie tej umowy, podob-

nie jak w poprzednim przypadku, i jej ratyﬁkacja

spowoduje zmianę statusu Guernsey, czyli wykreśle-

nie tego terytorium z listy krajów stosujących szko-

dliwe praktyki podatkowe.

Ta umowa również jest

wzorowana na umowie OECD o wymianie informacji

czy podatku dochodowego od osób prawnych, podat-

ku dochodowego od osób ﬁzycznych,atakżepodatku

Poseł Konstanty Oświęcimski

66

sey podatku dochodowego oraz podatku od zysków

ze sprzedaży nieruchomości.

Umowa deﬁniujepojęciaocharakterzefundamen-

talnym, niezbędne dla zachowania intencji umawia-

jących się stron.

Określa zasady udzielania informa-

cji, ich zakres, określa cele podatkowe, dla których

informacja jest pozyskiwana, oraz ustala zasady roz-

liczania kosztów wynikających z wymiany informa-

cji.

Nie będzie miała ujemnego skutku dla dochodów

sektora ﬁnansówpublicznych,niejestsprzecznazobo-

wiązującym w Polsce prawem ani prawem Unii Eu-

ropejskiej, stanowi rozwiązanie już funkcjonujące

w Polsce w umowach z innymi krajami.

Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja

Spraw Zagranicznych wnoszą o przyjęcie projektu

ustawy z druku nr 281 bez poprawek.

Klub Parla-

mentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy De-

mokratycznej przedstawi pan poseł Ryszard Zbrzyzny.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Klub Poselski So-

jusz Lewicy Demokratycznej oczywiście popiera ten-

że projekt ustawy i całą umowę, o której traktuje ta

ustawa, bowiem ten projekt wpisuje się w strategię

przyjętą przez OECD i Unię Europejską, jeśli chodzi

o kwestie podatkowe, wzajemnej informacji i elimi-

nowania z gry podatkowej tych regionów, tych kra-

jów, tych terytoriów, które stosują niedozwolone

praktyki.

Nie sposób przy tej okazji nie pokazać dro-

gi przez mękę, jaką przechodziła ta idea.

Otóż w 1996 r.

OECD podjęła działania na rzecz właśnie wypraco-

wania środków ograniczających zakłócenia wywoły-

wane przez szkodliwą konkurencję podatkową.

Póź-

niej, po dwóch latach opracowano raport, w którym

podzielono kraje na trzy grupy, mianowicie państwa

członkowskie OECD, które się podporządkowały za-

sadom przyświecającym tej idei, kraje tzw. rajów po-

datkowych, gdzie nie ma podatków, brakuje informa-

cji, przejrzystych przepisów itd., i państwa pozostałe,

perspektywiczne w sensie możliwości dostosowania

się poprzez dialog do tych standardów.

I dopiero

w 2002 r. powstał ostateczny tekst modelowej umowy

stanowiącej wzorzec OECD dla skutecznej wymiany

informacji – chodzi tu o ograniczenie skali nadużyć

podatkowych.

Ten wzorcowy model jest wsadem do

umów międzynarodowych podpisywanych właśnie

w ramach tej idei, o której wspomniałem na początku.

W roku 2009, a więc 7 lat później, z kolei mamy

trzy listy krajów opracowane przez OECD, mianowi-

cie są to: lista biała – to jest pełna współpraca podat-

kowa, i na tej liście oczywiście jest Rzeczpospolita

Polska, kraje Unii Europejskiej i jeszcze wiele innych

krajów, lista szara – kraje, które zobowiązały się do

stosowania tych praktyk, niemniej jednak nie do koń-

ca z nich się wywiązują, ale jest szansa na to, że te

zobowiązania zostaną dopełnione do końca, i lista

czarna – państwa, które odmawiają współpracy

w dziedzinie ﬁskalnej.

To na tej liście do niedawna

była także wyspa Guernsey.

Niemniej jednak od roku

2009 OECD uznało, że wyspa ta spełnia standardy

przewidziane modelową umową stanowiącą wzorzec

OECD, i umieściła tę wyspę na białej liście.

A więc

ustąpiły przesłanki, które nie dały możliwości zawar-

cia między innymi przez Rzeczpospolitą jakiegokol-

wiek porozumienia czy umowy o wymianie informa-

cji w sprawach podatkowych.

Skoro ustały, to jest

pora na to, żeby skonsumować tę sytuację, i tą kon-

sumpcją jest umowa podpisana w roku 2011 z przed-

stawicielami wyspy Guernsey na temat wymiany

informacji w sprawach podatkowych.

(Dzwonek) Po-

wiem, że władze tej wyspy podpisały już taką umowę

z ponad 20 krajami, które spełniają wszystkie stan-

dardy.

A więc transparentna polityka, którą ta wyspa

zaczęła prezentować, jeśli chodzi o wymianę informacji

podatkowych, spowodowała zmianę statusu tej wyspy,

wykreślono ją z listy czarnej, jest ona na liście białej,

a więc Polska powinna – i dobrze, że podpisała tę umo-

wę – wpisać się w tę wielką rodzinę krajów, które odpo-

wiadają standardom przyjętym przez OECD.

Klub Poselski SLD, jak powiedziałem na począt-

ku, nie zgłasza żadnych poprawek i popiera tęże usta-

wę.

Dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

bu Parlamentarnego Solidarna Polska.

Pani Marszałek!

Panowie Ministrowie!

Wysoka

Izbo!

Tak jak podkreśliłem w poprzednim wystąpie-

niu, rzeczywiście te regulacje dotyczące kwestii wy-

miany informacji w sprawach podatkowych są nie-

zwykle istotne, o wiele ważniejsze – co zresztą przy-

znał sam pan minister – niż kwestie dotyczące sa-

mych merytorycznych, materialnych umów między-

narodowych, bo, szczerze mówiąc, pewne kwestie są

regulowane w naszych wewnętrznych aktach praw-

nych.

Ale chcę zwrócić uwagę na kilka kwestii.

Jeżeli zerkniemy na art. 2 regulacji, to widzimy

w nim, że strona proszona o pomoc nie jest zobowią-

zana do udzielenia informacji, które nie znajdują się

w posiadaniu jej organów lub też nie znajdują się

Poseł Genowefa Tokarska

67

w posiadaniu osób pozostających w ich właściwości

miejscowej.

Gdy zerkniemy dalej, do słownika, mamy

tam kwestie dotyczące chociażby określenia „środki

gromadzenia informacji”.

Rozumiem, że w tym poję-

ciu mieszczą się przepisy prawa krajowego umawia-

jących się stron, w oparciu o które te informacje,

które nam jako stronie umawiającej się byłyby po-

trzebne, będą przez umawiającą się stronę gromadzo-

ne.

Rodzi się oczywiście pytanie, czy te regulacje

wewnętrzne chociażby w zakresie podatkowym stro-

ny umawiającej się, czyli baliwatu, są tak daleko idą-

ce jak chociażby w Polsce, czy my możemy w oparciu

o te ich wewnętrzne regulacje pozyskiwać materię

istotną dla nas z punktu widzenia naszego postępo-

wania podatkowego.

To jest tym istotniejsze, że

w artykule zawierającym ten słownik – mam na uwa-

dze art. 4, deﬁnicje – w ust. 2 mówimy, że stosujemy

prawo na dzień złożenia tak naprawdę chyba wnio-

sku, bo inaczej tego określić się nie da.

Oczywiście to

jest ze wszech miar uzasadnione, bo prawo ma to do

siebie, że cechuje je – szczególnie polskie, nie wiem,

jak jest w tamtej umawiającej się stronie – duża dy-

namika, co może powodować, że te regulacje dalece

się zmienią i one mogą być dalece niekorzystne.

My

na to wpływu nie mamy, to jest rzeczą oczywistą, bo

to jest prawo krajowe regulowane i w oparciu o to

prawo krajowe będzie pozyskiwana informacja na

nasze potrzeby.

Kolejna wątpliwość, jaka się pojawia, to jest kwe-

stia dotycząca art. 5.

Chodzi o to, że strona wniosku-

jąca musi wykazać, że wykorzystała wszystkie środ-

ki, inne środki.

Oczywiście rozumiem, że umowy

międzynarodowe posługują się pewnymi niedookre-

ślonymi pojęciami.

One są czasami tak niezmiernie

pojemne, że trudno powiedzieć, o co tak naprawdę

stronom chodziło.

To jest ważne, dlatego że we wnio-

sku właśnie trzeba wykazać, że wykorzystaliśmy

wszystkie środki.

Rozumiem, że istotą, jeżeli chodzi

o umawiające się strony, jest to, że wykorzystywali-

śmy środki wewnętrzne w oparciu o nasze wewnętrz-

ne, krajowe procedury, nasze wewnętrzne prawo, bo

inaczej byłoby to zupełnie nieracjonalne.

Ważny też jest art. 5 ust. 4 – zagwarantowanie

przez każdą z umawiających się stron możliwości

upoważnienia przez właściwe organy do sięgnięcia

do ważnych informacji nam potrzebnych.

(Dzwonek)

Szczególnie chodzi tu o kwestie prawa bankowego.

Musimy mieć świadomość, że tajemnica bankowa

często w wielu krajach jest tajemnicą bardzo rygory-

stycznie przestrzeganą, bardzo restryktywnie, a za-

tem jest pytanie, które by się tu pojawiało – myślę,

że zadam je potem w części przeznaczonej na pytania

– czy mamy świadomość, jak dalece umocowane są

tu organy chociażby podatkowe baliwatu w tym za-

kresie, jak daleko można sięgać po te informacje

w ramach chociażby prawa bankowego, czy te unor-

mowania są analogiczne do polskich, czy też nie.

I jeszcze jedna rzecz, na którą zwróciłem uwagę

i warto by ją podnieść.

To kwestia dotycząca odmowy,

możliwości odrzucenia wniosku, kiedy upoważnienie

do żądania informacji byłoby sprzeczne z porządkiem

publicznym, nie porządkiem prawnym.

W związku

z powyższym, czy to jest przejęzyczenie, które się tu

pojawiło, bo jest to pojęcie tak szerokie, że umawia-

jąca się strona może odmówić, powołując się na jakąś

normę ogólną, bliżej niedoprecyzowaną, mając na

uwadze kwestię bezpieczeństwa publicznego?

Tak

więc na tę kwestię chciałbym zwrócić uwagę.

Czasu

mamy niewiele, więc, że tak się wyrażę, na najważ-

niejsze rzeczy tylko zwróciłem uwagę, ale jeżeli bę-

dzie okazja, to w części przeznaczonej na pytania

jeszcze ewentualnie wrócę do nich, a przynajmniej do

niektórych z nich.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

stępujemy do pytań.

Zanim zamknę listę, chciałabym zapytać panie

pisać do głosu.

danie pytania na 1 minutę.

Panie ministrze, występując w poprzednim punkcie

obrad, powiedział pan o prowadzeniu ostrożnej poli-

tyki przez Polskę, jeśli chodzi o podpisywanie umów

o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Natomiast

pan poseł sprawozdawca poinformował nas, że na

zespole wysp Baliwat Guernsey pracują również Po-

lacy.

Czy w tym kontekście nie powinniśmy jednak

podpisać umowy o unikaniu podwójnego opodatko-

wania w odniesieniu chociażby do osób ﬁzycznych?

I następne moje pytanie: Czy zatem jeśli nie ma ta-

kiej umowy, to pracujący tam nasi rodacy zgodnie

z prawem muszą płacić podatek tam, na wyspie, i u nas,

w Polsce?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Kolejne pytania zada pan poseł Ryszard Zbrzyzny

z Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Poseł Andrzej Romanek

68

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję bardzo.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Korzystając z obec-

ności pana ministra Grabowskiego, chciałbym zapy-

tać o sytuację na wyspie Guernsey?

Mamy informacje

takie: inﬂacja – 2,9%, praktyczne żadne bezrobocie,

bo 0,9% to praktycznie jest to w granicach statystycz-

nego błędu, podatek od dochodu osób ﬁzycznych–20%,

a więc właściwie zbliżony do naszego, natomiast oso-

by prawne podlegają trzem stawkom – 20% od docho-

du osiąganego od posiadanych nieruchomości, a więc

obrotu, najmu, hotelarstwa itd., 10% od dochodu in-

stytucji ﬁnansowych, reszta – zerowa stawka podat-

kowa.

Nie występują tam podatki od majątku, od

kapitału, od nieruchomości ani podatek VAT, a więc

podatek pośredni, który ma istotne znaczenie w na-

szym budżecie, w budżecie państwa polskiego.

Nie

ma podatku od dywidend, odsetek, a więc nie ma po-

datku Belki, od należności licencyjnych, opłat za

usługi techniczne oraz usługi zarządcze.

Obowiązu-

je tam stawka zerowa, a więc praktycznie nie ma

podatku.

I chciałbym zapytać: Jak społeczność tej

wyspy funkcjonuje?

Z czego się utrzymuje (Dzwonek),

z czego utrzymują się instytucje, bowiem wyspa ma

pełną samodzielność, pełną autonomię, oprócz jednej

kwestii, kwestii obronności?

Dziękuję za uwagę.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Poseł Anna Nemś:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Chciałabym zapytać, czy na dzień dzisiejszy prowa-

dzicie państwo jeszcze jakieś prace, które zmierzają

do podpisania następnych umów, i czy ministerstwo

bada, jaki wpływ mają na stronę ﬁnansową, na bu-

dżet Polski umowy podjęte i ewentualnie przyszłe.

Mówię o naszym budżecie, mówię o stronie ﬁnanso-

wej.

Czy takie symulacje w ministerstwie są prowa-

dzone?

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ostatnie pytanie w tym punkcie zada pan poseł

Andrzej Romanek z Klubu Parlamentarnego Solidar-

na Polska.

Bardzo proszę, panie pośle.

Może będę się powtarzał, ale żeby zadośćuczynić tej

części, chciałbym zadać pytanie.

Otóż jaka jest pew-

ność, czy wiedza pana ministra, że rzeczywiście dru-

ga umawiająca się strona zapewni właśnie to, o czym

mówiłem, czyli możliwość dostępu do informacji,

szczególnie w kwestiach dotyczących prawa banko-

wego?

Wiem, że to nie jest Szwajcaria, ale jednak te

przepisy, to prawo bankowe ma istotne znaczenie

z punktu widzenia bardzo restryktywnych, często

wewnętrznych regulacji.

Druga kwestia, która zwróciła moją uwagę, to ta

norma ogólna, porządek publiczny.

Czy nie obawia

się pan, panie ministrze, że powołując się na tę nor-

mę porządku publicznego, będzie odmowa udzielenia

informacji?

Czy takie pojęcie w tego typu umowach

międzynarodowych, wiem, że to jest wzorcowa umo-

wa, czy to jest jakiś lapsus językowy, czy nie powinno

być jednak: porządek prawny, a nie publiczny?

Poję-

cie porządku publicznego jest bowiem pojęciem dosyć

szerokim, wychodzi poza kwestie, ewentualnie poza

te prawne i można by się na nie powołać, ogranicza-

jąc możliwość dostępu do informacji.

Mam nadzieję,

że się mylę, ale bardzo proszę o informacje w tym

zakresie.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

O udzielenie odpowiedzi na zadane pytania bar-

dzo proszę podsekretarza stanu w Ministerstwie Fi-

nansów pana Macieja Grabowskiego.

od razu po kolei na te wszystkie pytania.

Pierwsze

pytanie zadał pan poseł Popiołek.

Rzeczywiście za-

mierzamy podpisać jeszcze dwie umowy z tą wyspą,

podobnie jak z wyspą Jersey, w tym umowę dotyczą-

cą dochodów osób ﬁzycznych.

Natomiast w tej chwili

sytuacja wygląda tak, że jeżeli osoba ﬁzyczna zmie-

niła rezydencję podatkową, to wówczas nie podlega,

nie jest zobowiązana do opłacania podatku dochodo-

wego od osób ﬁzycznych w Polsce.

Natomiast będzie

tak, jak powiedziałem, podobnie jak z wyspą Jersey.

W ubiegłym roku ratyﬁkowaliśmy również podobne

umowy z Wyspą Man.

Tak więc tutaj sytuacja, mam

nadzieję, będzie podobna i te rozmowy wkrótce się

zakończą.

69

Jeśli chodzi o pytanie pana posła Zbrzyznego, rze-

czywiście system podatkowy tej wyspy, podobnie

zresztą jak wyspy, o której mówiliśmy pół godziny

temu czy wcześniej, jest zupełnie odmienny od tego,

nentalnej, jeśli tak mogę powiedzieć.

Z czego się

utrzymuje?

Rozumiem, że podobnie, jak wyspa Jer-

sey, Guernsey jest przede wszystkim centrum usług

ﬁnansowychiteusługiﬁnansowetutajkreują,żetak

powiem, dobrobyt tej społeczności.

Bez tych usług

ﬁnansowych,awięcbeztychspecjalnychzachęt,któ-

re określały tę wyspę jako raj podatkowy, ona pewnie

by się nie rozwinęła.

Rozumiem, że być może, w związ-

ku z ogólną tendencją zmierzającą do zwiększenia

przejrzystości w sprawach podatkowych itd., model

rozwojowy tych wysp może być zachwiany.

To jest

jednak ogólnoświatowa tendencja, tu nie chcę o tym

szerzej mówić, ale wydaje się, że te, powiedziałbym,

nadzwyczajne w pewnym sensie zyski związane

z takim systemem prawnoﬁskalnym,którytawyspa

oferuje, zmierzają ku końcowi.

Wydaje się, że przy-

szłość tej wyspy leży gdzieś indziej i jej model rozwo-

jowy pewnie będzie się zmieniał.

Jeśli chodzi o nowe umowy – dotyczyło tego pyta-

nie pani poseł – w tej chwili negocjujemy ok. 20 umów,

różnych.

Są umowy dotyczące wymiany informacji

podatkowych, jest też kilka ważnych umów dotyczą-

cych unikania podwójnego opodatkowania.

Mówię:

umów, ale czasami są to konwencje, czasami są to

zupełnie nowe umowy, a czasami są to protokoły do

istniejących umów.

Wszystkie wymagają podobnego

wysiłku negocjacyjnego i jakiejś staranności itd., i też

długiego procesu legislacyjnego.

Natomiast jeśli chodzi o skutki, odróżniłbym tutaj

dwie sprawy.

Po pierwsze, nasza polityka polega na

tym, żeby w stosunkowo krótkim czasie doprowadzić

do pewnego stanu, w którym, powiedziałbym, nad-

zwyczajne furtki umożliwiające agresywne planowa-

nie podatkowe będą zamknięte.

I należy to zrobić

stosunkowo szybko wobec tych krajów, do których,

powiedziałbym, potencjalnie wyciek podatków może

być największy.

Po prostu jeżeli nie w jednym kraju,

to w związku z inną jurysdykcją te podatki będą mo-

gły wypływać.

To jest jeden kierunek.

Drugi kierunek to jest oczywiście to, że wszystkie

te umowy mają mieć również charakter prewencyjny,

choćby ta umowa, o której mówimy w tej chwili.

Je-

żeli mamy dostęp do informacji, nawet potencjalnej,

to z pewnością może to wpłynąć na zachowanie po-

datników, tych, którzy próbowaliby uniknąć zobo-

wiązania podatkowego w sposób sztuczny.

Natomiast

nie posiadamy pełnych symulacji co do…

One po pro -

stu byłyby wysoce nie…

Jak by to powiedzieć, z jed -

nej strony byłyby łatwe do podważenia, a z drugiej

strony trudne byłoby, aby ten szacunek był rzeczy-

wisty, poparty jakimiś twardymi liczbami.

Natomiast

wiemy, że są takie jurysdykcje, gdzie jest kilka tysię-

cy polskich przedsiębiorstw, które są tam zarejestro-

wane wyłącznie w celach podatkowych.

Jeżeli dopro-

wadzimy do ratyﬁkacji umów z takim krajem, to

prawdopodobnie te ﬁrmypoprostuznikną,albobędą

próbowały szukać gdzie indziej możliwości ominięcia

podatków czy legalnej redukcji zobowiązania podat-

kowego, albo po prostu opodatkujemy ich w kraju.

A więc bardzo trudno jest tutaj przeprowadzić pełny

rachunek.

Jeśli chodzi o pytanie pana posła Romanka, to

myślę, że problem w przypadku takich umów polega

na tym, że de facto zawierają one pewną dozę zaufa-

nia między jurysdykcjami.

Oczywiście jest tak, że

nasza możliwość bezpośredniego oddziaływania na

taką jurysdykcję jest ograniczona w przypadku, nie

wiem, jakiejś trwałej, stałej odmowy np. w sprawie

wymiany informacji czy dostępu do informacji, nato-

miast pamiętajmy, że Polska jest również członkiem

założycielem forum, które utworzyło się przy OECD.

Jest to forum wymiany i przejrzystości w sprawach

podatkowych i sposobem działania tego forum jest

stałe monitorowanie nie tylko przepisów prawnych,

które dotyczą członków tego forum – Guernsey też jest

członkiem – ale również sposobu wdrażania w życie

tych przepisów.

Inaczej mówiąc, forum może wywrzeć

potencjalny nacisk polityczny na państwo, które nie

kooperuje.

Jeśli chodzi o Polskę, to np. w pierwszych

miesiącach tego roku byliśmy poddani takiemu pre-

view, jak to się mówi, czyli analizie, czy nasze usta-

wodawstwo i czy nasz system są dostatecznie spójne

z wymaganiami OECD w zakresie przejrzystości

i w zakresie wymiany informacji, wszyscy inni człon-

kowie również.

W czym rzecz?

Chodzi o to, że nie

jesteśmy tutaj w izolacji, jest cała społeczność mię-

dzynarodowa, w każdym razie znaczna część społecz-

ności międzynarodowej, która jest w to zaangażowa-

na.

Jeżeli byłyby przypadki takiej trwałej, stałej

odmowy współpracy, to z pewnością to światowe fo-

rum zajmujące się tymi sprawami mogłoby być na-

szym sprzymierzeńcem, wywrzeć nacisk na taką

jurysdykcję.

Jeśli chodzi o ten art. 5 i sformułowanie: porządek

publiczny, to rzeczywiście jest to sformułowanie

wzięte wprost z konwencji OECD.

W dotychczasowej

praktyce nie mieliśmy z tym, chodzi o to sformuło-

wanie, problemu.

Sformułowanie to znajduje się

w większości naszych umów.

To chyba najkrótszy

komentarz, który mógłby rozwiać wątpliwości pana

posła.

Jest to zgodne z konwencją, doświadczenie po-

kazuje, że nie było z tym do tej pory problemów.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Czy pan poseł sprawozdawca chciałby zabrać

głos?

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

70

Poseł Marcin Święcicki:

Chciałbym tylko odpowiedzieć na tę ogólną uwagę

pana posła Zbrzyznego dotyczącą opodatkowania na

Guernsey i Jersey.

Mianowicie pod presją Unii Euro-

pejskiej, pod presją OECD te raje podatkowe stopnio-

wo starają się jednak przestawiać swój system podat-

kowy tak, żeby był on zgodny z wymaganiami Unii

Europejskiej czy z pewnymi standardami międzyna-

rodowymi.

Na przykład na Jersey pewne podatki

płaci się od pewnych usług podatkowych do 10%, pła-

ci się podatki osobiste, płacony jest podatek od osób

ﬁzycznych.

RównieżostatnioWielkaBrytaniacofnę-

ła przywileje, którymi objęte były towary przywożo-

ne z Guernsey, a zwolnione z VAT-u.

Jest pewien

proces dochodzenia tych krajów do minimalnych

standardów wymaganych przez Unię Europejską

i OECD, i te umowy, które tutaj zawieramy, również

są tego wyrazem.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

nia br.

Nikt się więcej, jak rozumiem, nie zgłasza.

Jako pierwsza oświadczenie wygłosi pani posłan-

ka Elżbieta Gapińska z Klubu Parlamentarnego

Platforma Obywatelska.

Nie ma.

W takim razie pani posłanka ZoﬁaŁawrynowicz,

także z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywa-

telska.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Zoﬁa Ławrynowicz:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

15 marca 2012 r.

w Warszawie w siedzibie Polskiej Agencji Informacji

i Inwestycji Zagranicznych odbyła się konferencja

prasowa, podczas której ogłoszona została decyzja

o wyborze Stargardu Szczecińskiego jako lokalizacji

nowego zakładu produkcyjnego.

Inwestorem jest nie-

miecki koncern Tognum, światowy lider w branży,

specjalizujący się w produkcji silników wysokopręż-

nych, systemów napędowych i energetycznych.

Na

terenie Parku Przemysłowego Nowoczesnych Tech-

nologii powstanie fabryka, w której produkowane

będą elementy do silników diesla.

W zakładzie za-

trudnienie znajdzie ok. 220 osób.

Szacowana war-

tość inwestycji to 90 mln euro.

Dodatkowego presti-

żu inwestycji dodaje fakt, że plany rozwojowe star-

gardzkiego zakładu oprócz produkcji obejmują uru-

chomienie w nim centrum badawczo-rozwojowego

zajmującego się mechanicznymi i elektronicznymi

komponentami silników.

Jest to kolejna, po prowa-

dzonych przez ﬁrmy Bridgestone i Cargotec, inwe-

stycja międzynarodowa, która znalazła dla siebie

idealne warunki rozwojowe w Polsce z lokalizacją

w Stargardzie.

W prace przy pozyskaniu inwestycji zaangażowa-

ne były: Polska Agencja Informacji Inwestycji Zagra-

nicznych, Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna

oraz Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów

zachodniopomorskiego urzędu marszałkowskiego,

które wspierały stargardzki magistrat w pracach nad

projektem inwestycyjnym Tognum.

Tak duża kolejna inwestycja przyczyni się do

zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności re-

gionu i zadziała stymulująco na zachodniopomorską

gospodarkę i rynek pracy.

To również kolejny strate-

giczny krok służący dalszemu zwiększaniu potencja-

łu produkcyjnego w Polsce i Europie.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Nie widzę pana posła Penkalskiego.

Annę Nemś z Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

nia obchodzimy Światowy Dzień Ziemi.

Szacuje się,

że w bieżącym roku w obchodach tego święta uczest-

niczyło blisko 200 mln osób ze 140 krajów na kuli

ziemskiej.

Sama idea święta, promującego postawy z zakresu

ochrony środowiska oraz uświadamiającego ludziom

ekologiczne problemy naszej planety, narodziła się pod

koniec lat 60. ubiegłego wieku w Stanach Zjednoczo-

nych.

Zaproponował ją na poświęconej ochronie śro-

dowiska konferencji UNESCO amerykański ekolog

i wielki miłośnik przyrody John McConnell.

Jego pio-

nierski pomysł spotkał się z tak dużym zainteresowa-

niem władz San Francisco, że burmistrz tego miasta

uroczyście proklamował pierwsze oﬁcjalne obchody

Dnia Ziemi.

Niedługo potem pomysłodawca tego świę-

Oświadczenia poselskie

dwadzieścia lat później, dopiero po upadku żelaznej

kurtyny.

Organizowane od 1990 r. odbywają się za

każdym razem pod innym hasłem przewodnim, zwią-

zanym nierozerwalnie z najistotniejszymi problemami

ekologicznymi naszej planety.

Światowy Dzień Ziemi

w 2012 r. w naszym kraju jest obchodzony pod hasłem

„Dobra energia dla wszystkich”.

Przypadł podczas

ogłoszonego przez ONZ Międzynarodowego Roku

Organizatorzy tegorocznego Światowego Dnia

Ziemi chcieli zwrócić szczególną uwagę na koniecz-

ność zapewnienia wszystkim ludziom równego dostę-

pu do źródeł energii, ale również na ochronę środo-

wiska naturalnego poprzez zrównoważone wykorzy-

stywanie tradycyjnych zasobów energii, propagowa-

nie i wprowadzanie czystszych technologii, podkre-

ślanie znaczenia i wykorzystywanie na szerszą skalę

odnawialnych źródeł energii, których ogromny po-

tencjał nie jest nadal w pełni wykorzystywany w go-

spodarce światowej.

Szacuje się, iż odnawialne źródła

energii zaspokajają obecnie tylko 8% światowego zu-

życia energii, z czego przykładowo energia wodna

tylko 6,5%.

Trzeba koniecznie podkreślić, iż polski ﬁnał Świa-

towego Dnia Ziemi gromadzi co roku tysiące uczestni-

ków, głównie rodzin, dzieci i młodzieży szkolnej, którym

szczególnie bliska jest idea ochrony środowiska natu-

ralnego naszej planety.

Tegoroczny festyn ﬁnałowytego

święta zaplanowano na 24 czerwca, a odbędzie się on

w parku na Polu Mokotowskim w Warszawie.

Głów-

nym i niezmiennym założeniem tego plenerowego fe-

stynu jest jego interdyscyplinarność.

Podczas jego

trwania mają okazję zaprezentować się rządowe i sa-

morządowe instytucje promujące ochronę bądź zajmu-

jące się ochroną środowiska, jednostki organizacyjne

polskich Lasów Państwowych, parki narodowe, kra-

jobrazowe oraz bardzo wiele różnych organizacji po-

zarządowych działających w sferze promocji postaw

z zakresu ochrony środowiska i szeroko pojętej edu-

kacji ekologicznej.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę o wygłoszenie oświadczenia pana posła

Andzela.

Też nie widzę.

Pan poseł Grzegorz Adam Woźniak jest obecny,

oczywiście z Klubu Parlamentarnego Prawo i Spra-

Bardzo proszę o wygłoszenie oświadczenia.

Poseł Grzegorz Adam Woźniak:

sto świadkami likwidowania szkół, szczególnie ma-

łych, na terenach wiejskich.

Obecny rok szkolny jest

chyba rekordowy pod tym względem.

Tymczasem

wiejska szkoła, niekoniecznie mała, pełni w swoim

środowisku rolę nieocenioną.

Zdarza się, że jest jedy-

nym ośrodkiem nauki, kultury i sportu.

Na przykładzie historii szkoły w Borowiu w po-

wiecie garwolińskim, która obchodzi 125-lecie istnie-

nia, chcę państwu zaprezentować znaczenie placów-

ki oświatowej na terenach wiejskich.

Początki nauczania dzieci w Borowiu sięgają

pierwszej połowy XVII w., kiedy to w drewnianym

domu zamieszkał nauczyciel sprowadzony przez

księdza.

W 1603 r. nauczycielem tym był Andrzej

Borowski.

Pierwsze zapiski urzędowe o szkole w Borowiu wy-

stępują w „Księdze głównej” założonej 31 grudnia

1887 r. i prowadzonej w języku rosyjskim i tę datę

szkoła o 3 oddziałach, nauczająca religii, języka rosyj-

skiego, arytmetyki, kaligraﬁi i rysunku, wiadomości

o przyrodzie, geograﬁi, historii Rosji oraz śpiewu.

Jedynym nauczycielem został wtedy Aleksander Sasi-

mowski, który wywarł znaczący wpływ na jej rozwój.

W 1932 r. oddano do użytku nowy budynek szkol-

ny.

Mieściło się w nim 7 sal.

W szkole tej naukę roz-

poczęło 331 uczniów.

Zwróćcie państwo uwagę, jak

wiele się tam działo.

Odbywały się liczne konferencje

dla nauczycieli, dwudniowe wycieczki, jednodniowe

piesze wycieczki po okolicy, prężnie działał chór

szkolny, sekcja biblioteczna, koło teatralne, Koło

Młodzieży „Siew”, Spółdzielnia Uczniowska, Szkolne

Koło Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, od-

bywały się też sądy koleżeńskie oraz poranki dysku-

syjne poświęcone aktualnym sprawom Polski.

Uczniowie opiekowali się również ogródkiem przy-

szkolnym, powstało Koło Absolwentów.

Za pieniądze oﬁarowaneprzezSpółdzielnięUczniow-

ską w roku szkolnym 1936/1937 został zakupiony

sztandar szkoły.

1 września 1939 r. z powodu wybuchu wojny na-

ukę przerwano, a budynek, oprócz mieszkania kie-

rownika, zamieniono na koszary dla 1.

Pułku Strzel-

ców Konnych w Garwolinie oraz dom noclegowy dla

uciekinierów.

W tym czasie prowadzono tajne na-

uczanie na kompletach, które kończyły się egzami-

nem przed komisją złożoną z nauczycieli Liceum im.

Marszałka Józefa Piłsudskiego w Garwolinie.

Wiele

osób biorących udział w tajnym nauczaniu zdało eg-

zamin dojrzałości i niemal natychmiast po uzyskaniu

przez Polskę niepodległości kontynuowało eduka-

cję na wyższych uczelniach.

Systematyczną naukę

w szkole 11 września 1944 r. podjęło 354 uczniów

w 4 klasach gimnazjalnych.

Decyzją Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszaw-

skiego w roku 1945 powstało Samorządowe Gimna-

Poseł Anna Nemś

Oświadczenia poselskie72

zjum w Borowiu, którego dyrektorem został ponow-

nie mianowany Aleksander Sasimowski.

Z jego ini-

cjatywy oraz dzięki pomocy byłego nauczyciela szko-

ły w Borowiu i ówczesnego wiceprezesa Rady Mini-

strów Piotra Jaroszewicza w latach 1965–1967 po-

wstał nowy budynek szkolny z salą gimnastyczną,

9 salami lekcyjnymi, świetlicą oraz kuchnią.

W 1968 r. długoletni kierownik szkoły Aleksander

Sasimowski przeszedł na emeryturę, a funkcję kie-

rownika zaczął pełnić Henryk Kargol.

W 1974 r.

szkoła w Borowiu została przemianowana na Gmin-

ną Szkołę Zbiorczą, a Henryk Kargol został powoła-

ny na stanowisko gminnego dyrektora szkół.

Kolejnym dyrektorem została Zoﬁa Tchórzewska.

W roku 1982 do Zbiorczej Szkoły Gminnej przynale-

żały szkoły podstawowe w Borowiu, Głoskowie, Lali-

nach i Iwowem, punkty ﬁlialnewChrominieiwBrzu-

skowoli oraz Państwowe Przedszkole w Borowiu.

Stulecie szkoły w 1987 r. stworzyło okoliczność

nadania jej imienia i ufundowania nowego sztanda-

ru.

Uroczystość nadania imienia Aleksandra Sasi-

mowskiego uświetniła obecność jego żony Władysła-

wy Sasimowskiej, obecna była również córka.

W 1997 r. utworzono Zespół Oświatowy w Boro-

wiu, w skład którego weszły Publiczne Przedszkole

i Publiczna Szkoła Podstawowa.

Funkcję dyrektora

pełnił wtedy pan Ryszard Zawadka.

W związku z reformą szkolnictwa w 1999 r. po-

wstało Publiczne Gimnazjum w Borowiu.

W 2001 r.

Zarząd Gminy Borowie funkcję dyrektora tego gim-

nazjum powierzył Marii Hryszkiewicz, a funkcję

dyrektora Zespołu Oświatowego w Borowiu – Agniesz-

ce Bany.

W 2004 r. pełnienie obowiązków dyrektora

Publicznego Gimnazjum w Borowiu wójt gminy prze-

kazał pani Barbarze Zawadce.

W 2007 r. na mocy

uchwały Rady Gminy Borowie do Zespołu Oświato-

wego w Borowiu włączono Publiczne Gimnazjum

w Borowiu.

Jednocześnie wójt gminy Borowie Wie-

sław Gąska pełnienie obowiązków dyrektora powie-

rzył pani dr Renacie Krupie.

W styczniu 2008 r. zakończono budowę komplek-

su sportowego, w którym znalazły się pełnowymia-

rowa hala sportowa, siłownia, zaplecze.

Dzięki ini-

cjatywie wójta Wiesława Gąski szkoła stała się dys-

ponentem nowoczesnego i dobrze wyposażonego obiek-

tu sportowego.

Dzień nadania jej imienia i przekazania sztanda-

ru gimnazjum 27 maja 2009 r. był jednym z najważ-

niejszych w historii szkoły.

(Dzwonek)

Zespół Oświatowy stale się rozwija, rozpoczęto

budowę nowej siedziby Publicznego Przedszkola

w Borowiu oraz podjęto decyzję o nadaniu imienia

nowo budowanej placówce.

Inspirację do nazwy dała

baśń „Jaś i Małgosia”.

Obecnie dzieci uczą się i bawią

w przestronnych oraz słonecznych salach z nowym

wyposażeniem i zapleczem sanitarnym.

Już kończę, pani marszałek.

W 2011 r. szkoła otrzymała nowe boisko wielo-

funkcyjne z nawierzchnią poliuretanową, szatnią

oraz zapleczem sanitarnym, z którego po zajęciach

mogą korzystać również mieszkańcy.

Biorąc pod uwagę całokształt przedstawionych

działań, musimy zauważyć, jak ważne społeczne

funkcje spełnia taka placówka w środowisku wiej-

skim, jak ważnym jest środkiem nie tylko kształcenia

i wychowania, ale i kształtowania tożsamości kultu-

rowej, poczucia wspólnoty lokalnej i narodowej, waż-

nym ośrodkiem, w którym koncentruje się życie

wspólnoty.

Warto i trzeba pamiętać o tym, nim po-

dejmie się kolejną decyzję o zamknięciu „nierentow-

nej” szkoły.

Szkoły takie jak ta w Borowiu i jak wiele

innych w Polsce dobrze służą kształtowaniu, wycho-

waniu i krzewieniu szeroko pojętej kultury w ośrod-

kach, które od tych dóbr często są odcięte.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

conia z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywa-

telska.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Moje wystąpienie

dotyczy efektów wciąż trwającego rozwoju szpitala

nowosądeckiego.

W najbliższy piątek, to jest 27 kwiet-

nia, odbędzie się uroczystość otwarcia lądowiska dla

śmigłowców.

Na tę inwestycję szpital przeznaczył

łącznie 1600 tys., z czego 1300 tys. otrzymał z Unii

Europejskiej.

Należy podkreślić, że nie są to jedyne

środki na inwestycje, ponieważ szpital jest w trakcie

tworzenia ośrodka onkologicznego.

Od roku 2010

szpital realizuje inwestycję pod nazwą „Ośrodek on-

kologiczny wraz z przebudową pomieszczeń oraz za-

kupem wyposażenia dla bloku operacyjnego”, po

której zakończeniu planowane jest uruchomienie od-

działów o proﬁlach onkologicznych.

W ośrodku znaj-

dzie się miejsce dla przychodni onkologicznej, oddzia-

łu chemioterapii, oddziałów łóżkowych przygotowa-

nych do przyjęcia około 120 pacjentów, centralnej

sterylizacji oraz bloku operacyjnego.

Na ośrodek on-

kologiczny składają się dwa budynki i trzeci, tzw. C.

Wszystkie trzy są praktycznie wykończone.

Budowa

powinna zakończyć się we wrześniu 2012 r.

Szpital po-

zyskał na tę inwestycję środki w wysokości 24,8 mln

z Unii Europejskiej oraz kwotę ponad 16 mln z urzę-

du marszałkowskiego.

Szpital złożył już wniosek do

ministra zdrowia o doﬁnansowanie wyposażenia

ośrodka.

Aplikuje o całą linię do radioterapii, m.in.

akcelerator liniowy, oraz o sprzęt diagnostyczny do

onkologii, m.in. tomograf komputerowy, rezonans

Poseł Grzegorz Adam Woźniak

magnetyczny.

Koszt wyposażenia to ok. 45 mln, na-

tomiast koszt budowy ośrodka to 28 mln.

Realizacja tych wielomilionowych inwestycji jest

skutkiem dobrego zarządzania placówką, co przekła-

da się na wysoki poziom usług medycznych.

Chciałbym serdecznie podziękować władzom wo-

jewództwa, dyrekcji szpitala za zaangażowanie i ﬁ-

nansowe wsparcie inwestycji.

Wspólny wysiłek wielu

osób, profesjonalne podejście do pacjenta, wysoka

jakość usług medycznych i sprawne zarządzanie to

ważne czynniki, które poza inwestycjami przesądza-

ją o skutecznym i sprawnym funkcjonowaniu szpita-

la.

Należy jednak podkreślić, że nawet najlepiej do-

posażony szpital z nowoczesną aparaturą nie spełnił-

by swojej roli, gdyby nie zaangażowanie wykwaliﬁ-

kowanej kadry.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Teraz oświadczenie wygłosi pan poseł Lucjan Ma-

rek Pietrzczyk.

Przepraszam bardzo, przedtem pan poseł Piotr

Polak z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawie-

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Oświadczenie moje

poświęcone będzie Leonowi Wilmańskiemu w 70. rocz-

nicę jego tragicznej śmierci.

w Bałdrzychowie k. Poddębic w chłopskiej wielodziet-

nej rodzinie.

W roku 1928 ukończył szkołę powszech-

ną w Poddębicach.

Edukację kontynuował w gimna-

zjum matematyczno-przyrodniczym w Łodzi, które

ukończył w roku 1933.

W marcu 1936 r. rozpoczął służbę wojskową

Józefa Poniatowskiego stacjonującej w Kutnie.

W roku

1937 odbył w Krakowie kurs radiotelegraﬁczny.

To

właśnie w tym mieście zdecydował, że swoją przy-

szłość zwiąże z lotnictwem.

Dalsze szkolenie konty-

nuuje w Krośnie.

W czerwcu 1939 r. otrzymuje przy-

dział do pułku lotniczego w Warszawie.

24 sierpnia

zostaje przeniesiony do 22. plutonu radionawigacyj-

nego przy Brygadzie Bombowej, a 2 września, tuż po

wybuchu wojny, do 21. plutonu radionawigacyjnego

w Dęblinie.

Stamtąd zostaje ewakuowany na wschód.

Dociera do granicy z Rumunią, którą przekroczył

18 września.

Do 5 listopada przebywa w obozach dla

internowanych w Urziceni i Balcic.

Następnie przez

Maltę dociera do Lyonu we Francji.

Od marca 1940 r. jest już w Anglii.

Tutaj przecho-

dzi liczne szkolenia: strzelca i strzelca radiotelegra-

ﬁsty.

Po roku kończy szkolenia i 12 kwietnia 1941 r.

otrzymuje przydział do 301.

Dywizjonu Bombowego.

Pierwszy lot z 24 na 25 kwietnia na Wellingtonie Mk

IC to chrzest bojowy i bombardowanie niemieckich

okrętów w porcie Le Havre.

Na szczególne wspomnienie zasługuje lot z dnia

6 maja z celem bombardowania Hamburga.

Nad Mo-

rzem Północnym bombowiec, którym leciała załoga

z Leonem Wilmańskim, została zaatakowana przez

niemiecki myśliwiec.

Uszkodzony bombowiec po dwóch

godzinach dzięki wysiłkom całej załogi wrócił do

bazy.

Za ten bohaterski czyn załoga, w tym Leon Wil-

mański, została odznaczona Srebrnym Krzyżem Or-

deru Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.

W listopadzie 1941 r. zgłasza się i zostaje włączo-

ny do składu 138. dywizjonu specjalnego.

To w skła-

dzie tego dywizjonu na bombowcu Halifax odbywa

nocne loty do Polski, dostarczając armii podziemnej

broń, amunicję, leki, a także przerzucając cichociem-

nych.

Były to trudne loty, wykonywane nocą bez żad-

nej osłony.

Taka służba trwa do kwietnia 1942 r.

W międzyczasie sierżant Wilmański jest honorowany

jeszcze trzykrotnie Krzyżem Walecznych, a wśród

polskich żołnierzy ma opinię mistrza swojego fachu

– doskonałego łącznościowca.

faxa z Wilmańskim na pokładzie startuje do lotu nad

terytorium Austrii.

Pogoda była fatalna.

Tej nocy

oprócz tego samolotu nie wystartował żaden inny.

Do

celu nie dolecieli, rozbili się w Alpach Bawarskich,

w pobliżu wsi Kreuth, w pasmie górskim Blauberge.

Zginęła załoga w składzie: kapitan Antoni Voell-

nagel, pierwszy pilot Ryszard Zygmuntowicz, radio-

operator Leon Wilmański, mechanik Czesław Mą-

dracki, przedni strzelec Mieczysław Wojciechowski,

despatcher Bronisław Karbowski oraz Anglicy: dru-

gi pilot Walter Farley i strzelec James Pulton.

Na

pokładzie oprócz załogi byli także agenci sowieckiego

NKWD.

Po wojnie wszyscy zostali ekshumowani

i pochowani na alianckim cmentarzu w Dürnbach.

Ze względu na obecność na pokładzie samolotu

wspomnianych agentów sowieckiego NKWD i nieja-

snych okoliczności z tym związanych dane dotyczące

tego tragicznego lotu zostały utajnione przez Anglię

aż do roku 2020.

Leon Wilmański pośmiertnie został 1 czerwca

1942 r. awansowany do stopnia podporucznika.

Miesz-

kańcy ziemi poddębickiej pamiętają o swoim bohater-

skim przodku.

W 60. rocznicę śmierci na frontonie

kościoła w Bałdrzychowie, miejscowości, w której

urodził się Leon Wilmański, w maju 2002 r. odsłonię-

to z inicjatywy Włodzimierza Wawrzeckiego pamiąt-

kową tablicę poświęconą temu wybitemu lotnikowi

i żołnierzowi.

dębicach, której absolwentem był Leon Wilmański,

otrzymała imię „Lotników Polskich”, a przed budyn-

Poseł Marian Cycoń

Oświadczenia poselskie74

kiem szkoły odsłonięto pomnik – obelisk ku czci lot-

ników.

W ostatnią niedzielę, 22 kwietnia 2012 r., z ini-

cjatywy Włodzimierza Wawrzeckiego w kościele pw.

św. Idziego w Bałdrzychowie odbyły się uroczystości

upamiętniające 70. rocznicę śmierci załogi Halifaxa

rozbitego w 1942 r.

(Dzwonek) w Alpach Bawar-

skich, w tym mieszkańca Bałdrzychowa Leona Wil-

mańskiego.

Dziękuję za zaproszenie na tę wzrusza-

jącą uroczystość, możliwość modlitwy oraz uczest-

niczenia we mszy św. w intencji poległych za wolność

Polski i Europy członków załogi tragicznie przerwa-

nego lotu sprzed 70 lat.

Cześć ich pamięci!

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Korzystając z moż-

liwości wygłoszenia oświadczenia, nie chciałbym tym

razem realizować go w klimacie charakterystycznym

przynajmniej dla części oświadczeń poselskich.

Mó-

wię o tej części oświadczeń, bardzo przecież osobi-

stych, w których posłowie zwracają się w swoich

emocjach ku małym ojczyznom: miastom, miastecz-

kom, wsiom.

Chciałbym dziś wypowiedzieć kilka

zdań w specyﬁce odmiennej, charakterystycznej dla

innej części oświadczeń poselskich, tych oddających

hołd postaciom, osobom, bohaterom.

Postaciom z hi-

storii największej, ale też tej nieco mniejszej.

Boha-

terom z historii małych ojczyzn, miast, miasteczek,

wiosek...

Zainspirowany zachętą i wskazówką studentów

etnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,

chcę przywołać postać Zoriana Dołęgi Chodakow-

skiego.

Jeśli u słuchających mojego oświadczenia, nie

wyłączając (być może) pani marszałek, pojawić by się

miały podejrzenia, że osoba Zoriana Dołęgi Choda-

kowskiego została stworzona przeze mnie celowo, na

potrzeby oświadczenia poselskiego (i była inspirowa-

na chociażby postacią kniazia Dreptaka, wymyślo-

nego przez Andrzeja Waligórskiego), to oświadczam,

że jest to, niestety, skojarzenie błędne, choć świad-

czące o dobrym guście i doskonałym poczuciu humo-

ru.

Zapomniana już postać Zoriana Dołęgi Choda-

kowskiego, wybitnego etnografa i badacza kultury

słowiańskiej, istniała naprawdę.

Zorian Dołęga Chodakowski urodził się jako

Adam Czarnocki 4 kwietnia 1784 r. w miejscowości

Podhajna, na terenie dzisiejszej Białorusi.

W wieku

odpowiednim do tego rodzaju wysiłków zdobył wy-

kształcenie prawnicze i uprawnienia adwokackie, ale

do zawodu tego nie miał zamiłowania.

Być może

przyczyną były zbyt ciekawe czasy, w których żył

bohater mojego oświadczenia: wojny napoleońskie,

chwile rozstrzygające o istnieniu chociażby namiast-

ki państwowości polskiej.

Swój egzamin z patrioty-

zmu Zorian Dołęga jako Adam Czarnocki bez wąt-

pienia zdał: aby dostać się do wojsk Księstwa War-

szawskiego, nielegalnie przekracza granicę, jest

aresztowany, wcielony dożywotnio do carskiej armii

(dywizja generała Głazenapa), ucieka z niej, ryzyku-

jąc życie, melduje się w polskim piątym pułku piecho-

ty.

Skromnie nie przyjmuje awansu oﬁcerskiego,

służy w tajnych zwiadowczych misjach wojskowych.

Po klęsce Napoleona przyjmuje pseudonim Zorian

Dołęga Chodakowski, pod którym pracuje jako na-

ukowiec.

Jego dalsze życie jest arcyciekawe, choć

naznaczone trudnościami, a można powiedzieć, że

i udrękami.

Prawnik, żołnierz i patriota, naukowiec

korzystający ze stypendium cara.

Biedny car – gdyby

wiedział, komu owe środki przekazuje...

W tym miejscu należy powiedzieć o pracach etno-

graﬁcznych Zoriana Dołęgi Chodakowskiego: kilka

lat wędrował po terenach polskich, po terenach Rosji

(w tym po Syberii), chociaż do jego najważniejszych

zainteresowań należał folklor ludów słowiańskich,

ich dawne obrzędy, pieśni i inne, jak wtedy mawiano,

„starożytności ludowe”.

Wśród jego zapisków można

znaleźć również pieśni z terenów mojego ukochane-

go regionu świętokrzyskiego, w tym jedną niedługą,

lecz piękną w swej prostocie i ekspresją dorównują-

cą budzącym się już w tym czasie przyczynkom do

poezji romantycznych, zwrotkę z Sandomierszczy-

zny: „...zginęła mi zapaseczka, zginęła,/ cóż ja będę

nieszczęśliwa czyniła?/ Żeby mi ją kto znalazł,/ dała-

bym mu cztery razy raz po raz...”

W swoim najbardziej znanym dziele, rozprawie

„O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem” pisze:

uczty, zabawy i różne przygody”.

Jakże to aktualne

do dzisiaj...

W innym miejscu pisze: „Jest szczęście

na ziemi – tułać się miedzy ludem, żyć całą siłą po-

etycznego życia wieśniaków!

Jakżem szczęśliwy

dzy ludem cnota mieszka, między lutem poezja miesz-

terską miłością”.

Wiele można jeszcze powiedzieć o Zorianie Dołę-

dze Chodakowskim, jednym z tych, których warto

uczynić bohaterem oświadczenia poselskiego.

A jeśli

dodam, że Zorian Dołęga Chodakowski zakończył

życie w niewyjaśnionych okolicznościach jako zarząd-

ca dóbr w okolicach Tweru w dniu 17 listopada 1825 r.,

to widać, że jego żywot to gotowy scenariusz na ﬁlm

fabularny, a być może nawet na serial.

choć trochę przysłużyłem się przypomnieniu osoby,

Poseł Piotr Polak

którą przypominać warto.

Dodam, że oprócz wiedzy

studentów etnologii (a w zasadzie jednego, ale to już

zupełnie inna historia) wykorzystałem informacje

zawarte w książce wydanej pod redakcją Juliana Ma-

ślanki w roku 1973 przez Ludową Spółdzielnię Wy-

dawniczą, a noszącej tytuł „Śpiewy sławiańskie pod

strzechą wiejską zebrane” autorstwa nie kogo inne-

go, jak właśnie Zoriana Dołęgi Chodakowskiego.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Na zakończenie

chciałbym oświadczyć, że z całą serdecznością skła-

dam życzenia urodzinowe panu marszałkowi Ceza-

remu Grabarczykowi.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Oświadczenie wygłosi pani posłanka Alicja Ole-

chowska z Klubu Parlamentarnego Platforma Oby-

watelska.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Alicja Olechowska:

Dziękuję bardzo.

24 kwietnia przedstawiciele Komisji do Spraw Unii

Europejskiej naszego parlamentu brali udział w po-

siedzeniu wyjazdowym, które odbyło się w Kopenha-

dze, w konferencji organizowanej przez kraj sprawu-

jący prezydencję Unii Europejskiej.

Głównym celem

Konferencji Komisji do Spraw Unijnych Parlamentów

Unii Europejskiej (w skrócie COSAC) było omówienie

tematów związanych z jednolitym rynkiem.

Sprawy jednolitego rynku na tej konferencji były

omawiane począwszy od zagadnień związanych

z ochroną środowiska.

Postulaty dotyczyły poszerze-

nia udziału zielonej energii, czyli energii wiatrowej,

w Unii Europejskiej.

Tematy obejmowały również

kwestie czystości wody oraz połowów ryb.

Dużo cza-

su poświęciliśmy sprawom dotyczącym zmniejszenia

bezrobocia, głównie poprzez zwiększenie jednolitego

rynku w wielu aspektach związanych z przedsiębior-

czością i ujednolicenie przepisów związanych z po-

datkiem VAT w obrocie towarami w Unii Europej-

skiej.

W aspekcie tego właśnie zagadnienia zabiera-

łam głos.

W trzecim dniu obrad zostały poruszone sprawy

związane z wieloma zagadnieniami dotyczącymi cy-

fryzacji, jednolitego rynku cyfrowego w całej Europie

i wpływu w zakresie zmniejszenia bezrobocia poprzez

unowocześnienie cyfryzacji w krajach Unii Europej-

skiej, która może się stać bardzo konkurencyjna dla

cyfryzacji w Stanach Zjednoczonych.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Gadowskiego z Klubu Parlamentarnego Platforma

Obywatelska.

Poseł Krzysztof Gadowski:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Swoje dzisiejsze

oświadczenie chciałbym poświęcić 115. rocznicy ist-

nienia Banku Spółdzielczego w Jastrzębiu-Zdroju.

Przed 115 laty, a więc w 1897 r., na ziemi wodzi-

sławsko-jastrzębskiej, w Skrzyszowie, w rezultacie

nasilającego się w Galicji i na Śląsku ruchu zakłada-

nia kas oszczędnościowo-pożyczkowych, miało miej-

sce powołanie kasy Stefczyka, której historycznie

udokumentowanym spadkobiercą jest Bank Spół-

dzielczy w Jastrzębiu-Zdroju.

Przed 115 laty założy-

ciele Kasy Oszczędności i Pożyczek, jednocząc się

w walce z wyzyskiem i lichwą, chroniąc ubogie war-

stwy społeczne przed nieuczciwą dominacją zamoż-

nych obszarników, zmotywowani wyjątkową uży-

tecznością oraz transparentnością nowych zasad

wspólnego gospodarowania naukowo opracowanych

przez dr. Franciszka Stefczyka, powołując do życia

kasy Stefczyka, przyczyniali się do budowy lepszej

Dr Franciszek Stefczyk, poszukując rzetelnie

skalkulowanego kredytu, budując w praktyce pierw-

sze formy pomocy kredytowej, de facto konsolidował

mało zamożne warstwy społeczne w spółdzielcze

związki kredytowo-zaliczkowe spojone więzią orga-

nizacyjną oraz respektujące określone zasady funk-

cjonowania.

W ten sposób, można powiedzieć, dr Stef-

czyk tworzył trwałe podwaliny współczesnych zasad

funkcjonowania bankowości spółdzielczej, która ode-

grała i odgrywa wciąż niepośrednią rolę także

w gospodarce wolnorynkowej.

Wszyscy na przestrzeni czasu, i każdy ze swojej

perspektywy, odnosili się do spółdzielczości z uzna-

niem dla jej zasad, wartości i znaczenia dla lokalnych

społeczności.

Kryzys globalnych instytucji ﬁnansowych oraz

spowolnienie gospodarcze, jakiego jesteśmy świadka-

mi, jeszcze raz unaoczniły polskim przedsiębiorcom

i obywatelom, jak ważną rolę w przezwyciężaniu ich

skutków w wymiarze lokalnym odgrywają właśnie

banki spółdzielcze, w tym Bank Spółdzielczy w Ja-

strzębiu-Zdroju ze swoją jakże transparentną misją:

„Lokalny pieniądz na rozwój lokalnej przedsiębior-

czości”.

Funkcjonując w uzupełniającym nurcie ekonomii

i bankowości, wciąż skutecznie, podobnie jak wów-

czas kasy Stefczyka, łagodzi w układzie lokalnym

skutki wielkiej ﬁnansowejdominacjiikomercji.

Wswo-

im współczesnym działaniu bank wspiera tych

wszystkich, którzy biznesowo, twórczo włączają się

Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk

Oświadczenia poselskie76

w transformację ustroju gospodarczego Polski, tylko

że tym razem na przełomie wieku XX i XXI.

Z tych też względów wówczas i dzisiaj, nieomal

przez 150 lat, polska bankowość spółdzielcza podda-

wana ustawicznej transformacji gospodarczej potra-

ﬁła z powodzeniem służyć lokalnej społeczności.

Dostrzegając ponadczasowe, niepośrednie możli-

wości, jakie płyną ze spółdzielczych zasad gospoda-

rowania, Organizacja Narodów Zjednoczonych pro-

klamowała rok 2012 Międzynarodowym Rokiem

Spółdzielczości pod hasłem „Spółdzielcy budują lep-

szy świat”.

Bank Spółdzielczy w Jastrzębiu-Zdroju świętuje

jubileusz w poczuciu dobrze wykorzystanych szans,

jakie stworzył czas transformacji gospodarczej.

Pracownicy to zasadniczy kapitał w osiąganiu

celów rozwojowych i strategicznych banku.

Tylko ci,

co rzeczywiście walczą z bezrobociem, mogą docenić

fakt stworzenia w ciągu ostatnich 14 lat 130 nowych

miejsc pracy w regionie, w małym regionie.

Statutowo obszarem działania banku jest teren

województwa śląskiego.

Bank funkcjonuje zgodnie

z dewizą: Tu żyjemy, tu działamy, tu pozostają efek-

ty naszej pracy oraz „Lokalny pieniądz na rozwój

lokalnej przedsiębiorczości”.

Bank Spółdzielczy w Jastrzębiu-Zdroju opiera swo-

ją działalność na doskonałej znajomości lokalnego

klienta oraz społeczności, budując relacje z klientami

na wzajemnym zaufaniu nieprzerwalnie od 115 lat.

Właścicielami jastrzębskiego banku są członkowie

udziałowcy z terenu województwa śląskiego.

Działal-

ność bankowa prowadzona jest również na tym obsza-

rze.

Dobranej strategii i misji banku obcy jest transfer

wolnych środków pieniężnych poza obszar działania.

Stanowi to niewątpliwie gwarancję reinwestowania

(Dzwonek) lokalnych pieniędzy w lokalną gospodarkę,

co również daje samorządom pewność, iż ulokowane

środki pracują dla dobra regionu, a tym samym dla

dobra lokalnych społeczności.

Dziś z tego miejsca, Sejmu Rzeczypospolitej, skła-

dam wszystkim pracownikom banku, członkom udzia-

łowcom, a także wszystkim klientom serdeczne gratu-

lacje i życzenia dalszego rozwoju.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

W tym roku mija

45 lat od powstania płockiej ﬁlii Politechniki War-

szawskiej.

Początki działalności uczelni to rok 1967, kiedy

została podjęta decyzja o powołaniu w Płocku ﬁliiwar-

szawskiej uczelni.

Według opinii znamienitych płoc-

czan decyzja o utworzeniu uczelni była drugą co do

ważności dla regionu płockiego po utworzeniu kombi-

natu raﬁneryjno-petrochemicznego, obecnie Orlen.

Celem powołania ﬁlii było dostarczenie do regionu

wysoko wykwaliﬁkowanychspecjalistów,prowadzenie

badań naukowych i ekspertyz w celu społeczno-gospo-

darczego rozwoju północno-zachodniego Mazowsza,

a szczególnie bliskiego mi miasta Płocka.

Uczelnia od początku powstania współpracowała

z największymi w regionie zakładami pracy, takimi

jak PKN Orlen, Basell Orlen Polyoleﬁns i gminą

Płock, a ostatnio także jubileusz 45-lecia stał się oka-

zją do podpisania umowy z również wielką ﬁrmą

CNH Polska.

W ciągu 45 lat mury uczelni opuściło 12 tys. ab-

solwentów studiów inżynierskich, licencjackich, w tym

ponad 3 tys. magistrów oraz 2 tys. absolwentów stu-

diów podyplomowych.

Uczelnia może się pochwalić

123 patentami zagranicznymi i krajowymi, 136 pra-

cowników ﬁlii uzyskało stopień naukowy doktora,

a 15 zrobiło habilitację.

Opublikowano 6 tys. prac

naukowych.

Obecnie badania prowadzi 33 samodziel-

nych pracowników naukowych, 83 doktorów i 34 pra-

cowników inżynieryjno-technicznych.

Od początku swojego istnienia uczelnia kształci na

wysokim poziomie specjalistów budownictwa, chemii,

mechaniki, a od pewnego czasu także ekonomii.

Umac-

nia swoją pozycję w środowisku akademickim.

W tym roku ﬁlia płocka Politechniki Warszaw-

skiej świętuje jubileusz 45-lecia pracy naukowej, dy-

daktycznej i badawczej, który zainaugurowała kon-

ferencja naukowa prezentująca dorobek uczelni.

Z tego miejsca, miejsca w Wysokim Sejmie, chciała-

bym złożyć gratulacje tej niewątpliwie ważnej dla

rozwoju Płocka i północnego regionu Mazowsza

uczelni.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Głos zabierze pan poseł Jan Cedzyński z Klubu

Poseł Jan Cedzyński:

rażam głębokie zaniepokojenie sposobem funkcjono-

wania nadzoru właścicielskiego w Ministerstwie

Skarbu Państwa.

Zdarzenia z ostatnich dni, których

jestem świadkiem, budzą moją obawę, czy taki nad-

zór w ogóle istnieje.

Sprawa Kieleckich Kopalni Surowców Mineral-

nych zdaje się potwierdzać zasadność tych wątpliwo-

ści.

Spółka przynosząca rok w rok milionowe zyski

Skarbowi Państwa została sprzedana podmiotowi

Poseł Krzysztof Gadowski

o kapitale zakładowym wynoszącym 50 tys. zł.

Ten

podmiot wraz ze swoją spółką dominującą doprowa-

dził do tego, że zadłużenie kieleckich kopalni w ciągu

niecałego roku osiągnęło 280 mln zł.

Do tego dochodzi

odbiór towarów bez płacenia za nie.

To wszystko spo-

wodowało, że w niecały rok po prywatyzacji dobrze

prosperująca spółka została bankrutem, a prawie

500 osobom grozi, że pójdą na bruk, nie licząc podmio-

tów i osób współpracujących z KKSM.

To wszystko

przy udziale zasiadającego w radzie nadzorczej przed-

stawiciela Ministerstwa Skarbu Państwa.

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Jak to możliwe,

że Ministerstwo Skarbu Państwa, dysponując w tej

spółce w dalszym ciągu pakietem 15% akcji i mając

w radzie nadzorczej swojego przedstawiciela, dopu-

ściło do ewidentnego wyprowadzania pieniędzy ze

spółki?

To działanie to nic innego jak zgoda na roz-

kradanie majątku, i to wszystko pod czujnym okiem

pana Budzanowskiego, ministra skarbu.

Dziękuję

bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ostatnie oświadczenie w dniu dzisiejszym wygło-

si pan poseł Wojciech Penkalski z Klubu Poselskiego

Ruch Palikota.

Poseł Wojciech Penkalski:

Dziękuję, pani marszałkini.

Wysoka Izbo!

W dniu dzisiejszym chciałbym po-

ruszyć kwestię zamiaru szkodliwej konsolidacji służb

zespolonych w urzędach wojewódzkich.

Chodzi mi

przede wszystkim o Warmińsko-Mazurski Urząd

Wojewódzki.

Chciałbym się odnieść do Warmińsko-

-Mazurskiego Zarządu Przejść Granicznych z siedzi-

bą w Grzechotkach.

Likwidacja jednostki zarządzającej przejściami

miała już miejsce w 2010 r. na podstawie ustawy

Przepisy wprowadzające ustawę o ﬁnansachpublicz-

nych.

Na mocy tych przepisów ze względu na specy-

ﬁkę wykonywanych zadań w miejsce gospodarstw

pomocniczych powołano jednostki budżetowe odpo-

wiedzialne za wykonywanie wszystkich zadań woje-

wody wynikających z rozporządzenia Rady Mini-

strów w sprawie obowiązków wojewody w zakresie

ﬁnansowania i utrzymywania przejść granicznych,

wodach wewnętrznych z dnia 13 grudnia 2005 r.

Nie

będę przytaczał wykazu wszystkich obowiązków wy-

nikających z ustawy o ochronie granicy państwowej.

Z całą pewnością Ministerstwo Spraw Zagranicz-

nych, jak również Ministerstwo Cyfryzacji i Admini-

stracji i MSW wiedzą, o co chodzi.

Ustalono, iż przekształcona jednostka budżetowa

będzie zlokalizowana na drogowym przejściu gra-

nicznym w Grzechotkach.

To tu zaprojektowano i wy-

budowano budynki wykorzystywane na potrzeby

administracyjne.

Ponadto zaletą takiego umiejsco-

wienia jednostki zarządzającej jest fakt, iż obejmuje

ona większość zarządzanych przejść pozostających

w niewielkim zasięgu terytorialnym.

Lokalizacja na

najnowocześniejszym przejściu granicznym była po-

dyktowana również koniecznością szybkiego reago-

wania na błędy i awarie przy wprowadzaniu najno-

wocześniejszych w kraju technologii stosowanych do

obsługi podróżnych i kontaktu między służbami.

W związku z powyższym zarząd posiada wykwaliﬁ-

kowaną kadrę, która zapewnia całodobowy monito-

ring działania i system reagowania na zaistniałe

nieprawidłowości.

Nie jest możliwe, by taki szeroki

zakres działań mógł być sprawnie wykonywany przy

tak odległej lokalizacji punktu decyzyjnego od miej-

sca zaistnienia problemu.

Tym bardziej że w celu

przejrzystego nadzorowania wydatków konieczne

jest, aby wszelkie potrzeby zdiagnozowane na przej-

ściach ujmować w zapotrzebowaniach przygotowa-

nych przez kierowników przejść, weryﬁkować pod

względem proceduralnym w zamówieniach publicz-

nych, pod względem ﬁnansowym przez głównego

księgowego i ostatecznie zatwierdzanych przez dy-

rektora jednostki.

Ten sam obieg wymagany jest

w przypadku otrzymywanych faktur.

Od momentu utworzenia wspólnej jednostki za-

rządzającej dla wszystkich przejść granicznych w wo-

jewództwie warmińsko-mazurskim wykonywanie

nałożonych obowiązków realizowane jest przy wyko-

rzystaniu minimalnej ilości zasobów ludzkich.

Na

zaplanowanych 195 etatów zatrudnionych jest aktu-

alnie 171 osób, z czego tylko 16 w administracji.

W chwili przeniesienia obowiązków do urzędu woje-

wódzkiego będzie istniała tam konieczność zwiększenia

zatrudnienia.

Jest to szczególnie ważne, biorąc pod

uwagę, że zwiększa się w ten sposób zatrudnienie

w mieście wojewódzkim, likwidując miejsca pracy

w powiatach o największym stopniu bezrobocia w kraju.

W 2011 r. jednostka dysponowała budżetem

w wysokości 12 853 tys. zł.

Dział księgowości dokonał

4051 operacji księgowych, z czego 2243 operacji do-

tyczyło faktur za zakup towarów i usług, natomiast

580 na sprzedaż związaną z dzierżawą i najmem.

Za-

ciągnięcia zobowiązań dokonywano w wyniku prze-

prowadzenia 3 przetargów nieograniczonych w pro-

cedurze unijnej, 9 w procedurze krajowej, 17 zamó-

wień publicznych do 14 tys. euro i ok. 940 otrzyma-

nych od kierowników przejść zapotrzebowań.

Wykonywanie obowiązków wojewody w zakresie

utrzymania przejść granicznych wymaga stałej obec-

ności na przejściu osób działających w jego imieniu,

Poseł Jan Cedzyński

Oświadczenia poselskie78

ponieważ potrzeby służb tu pracujących wymagają

natychmiastowej realizacji, a przekazanie kompeten-

cji poszczególnym wydziałom urzędu wojewódzkiego

bardzo opóźni proces decyzyjny, wpływając tym sa-

mym na opinię podróżnych na temat wojewody,

a przede wszystkim naszego państwa.

(Dzwonek) Zli-

kwidowanie zarządu, a wraz z tym utrata pracy przez

osoby posiadające rozległą wiedzę na temat specyﬁki

i funkcjonowania poszczególnych przejść, potrzeb

służb, rodzajów wykonywanych zadań na każdym

z przejść itp., może spowodować bardzo duży chaos

na tych przejściach.

w innych województwach posiadających w swojej

strukturze jednostki do obsługi przejść granicznych

nie wszczęto żadnych procedur mających na celu li-

kwidację takich jednostek.

Powyższe oświadczenie kieruję przede wszystkim

do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Minister-

stwa Administracji i Cyfryzacji.

Chciałbym zadać

pytanie, w jakim celu jednostka ma być likwidowana

i jednocześnie konsolidowana z urzędem wojewódz-

kim, kiedy dwa lata wcześniej nastąpiło jej powoła-

nie, mam na myśli przepisy o gospodarstwach pomoc-

niczych, co wynikało z ustawy o ﬁnansach publicz-

nych.

Czy zasadne jest przeprowadzenie ponownej

reorganizacji dobrze funkcjonującej jednostki?

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

26 kwietnia 2012 r., do godz. 9.

*

)

Poseł Wojciech Penkalski

Pierwsze czytanie poselskiego projektu usta-

– punkt 4. porządku dziennego

Poseł Andrzej Bętkowski

(Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość)

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Nawiązując do

omawianego projektu zmiany ustawy z dnia 16 lipca

do proponowanego brzmienia treści art. 180a ust. 1

że operator publicznej sieci telekomunikacyjnej oraz

cyjnych są obowiązani na własny koszt zatrzymywać

i przechowywać dane telekomunikacyjne, o których

mowa w ustawie, i zapytać: Czy projektodawcy nie

obawiają się, że skrócenie okresu przechowywania

danych telekomunikacyjnych odbije się negatywnie

na jakości ochrony prawnej obywateli i możliwości

dochodzenia własnych roszczeń.

Nie mogę bowiem zgodzić się z twierdzeniem twór-

ców projektu, że tego rodzaju praktyka może powo-

dować u obywatela poczucie permanentnej inwigila-

cji, ponieważ osoba nienaruszająca prawa nie ma się

czego obawiać, a wręcz przeciwnie – takie działania

tylko umacniają ją w przekonaniu o potencjale obro-

ny swoich praw i ich skutecznym egzekwowaniu.

Poza tym należy pamiętać, że obowiązek zatrzymy-

wania i przechowywania danych telekomunikacyj-

nych jest jednak przewidziany przez prawo europej-

skie, a państwa członkowskie zostały zobligowane do

ków prawnych.

Oświadczenia poselskie

Poseł Jerzy Borkowski

(Klub Poselski Ruch Palikota)

Panie Marszałku, Wysoka Izbo!

Wiemy, że ustawa

metropolitarna nie została przedłożona w Sejmie i nie

będzie procedowana.

Minister Michał Boni stwier-

dził, że dla samego Śląska nie ma potrzeby uchwala-

nia ustawy w tym kształcie, natomiast ostatnie dzia-

łania władz samorządowych i miast, które miały

przystąpić do metropolii Silesia, pokazują, że tego

typu rozwiązanie może być przydatne.

193 GWh (gigawatogodziny) energii elektrycznej

chce kupić 20 zagłębiowskich i śląskich miast oraz

Na mocy podpisanego porozumienia w dniu 12 kwiet-

nia w sprawie grupowego zakupu energii elektrycz-

nej ogłoszony zostanie przetarg na zakup energii.

Ostatecznie do porozumienia w sprawie grupowego

zakupu energii elektrycznej przystąpiło 20 samorzą-

dów, oprócz 12 miast z Górnośląskiego Związku Me-

tropolitalnego: Katowice, Tychy, Sosnowiec, Dąbro-

wa Górnicza, Siemianowice, Świętochłowice, Zabrze,

Piekary Śląskie, Jaworzno, Bytom.

Wspólnym zaku-

pem energii elektrycznej są również zainteresowane

następujące samorządy: Knurów, Łaziska Górne, Mi-

kołów, Ornontowice, Radzionków, Wyry oraz powiaty:

mikołowski, zawierciański.

nie.

Przetarg obejmuję około 4,5 tys. punktów po-

boru energii.

To sprawia, że jest on największy spo-

śród dotychczas przeprowadzonych zamówień pu-

blicznych tego typu w Polsce.

Porozumienie szcze-

gółowo precyzuje, ile prądu kupią poszczególne sa-

morządy.

I tak najwięcej traﬁdoKatowic–29,7GWh

(gigawatogodzin), Sosnowca – 18,6 GWh, oraz By-

tomia – 16,6 GWh.

Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych

całą procedurę przetargową w imieniu wszystkich

sygnatariuszy porozumienia przeprowadzi jedna

gmina.

Górnośląski Związek Metropolitarny, który

do tej pory koordynował wszystkie przygotowania,

będzie udzielał liderowi wsparcia w organizacji prze-

targu oraz wyłoni profesjonalny podmiot, którego

zadaniem będzie przetworzenie danych technicznych

potrzebnych w procedurze przetargowej.

Pod koniec

czerwca powinien zostać ogłoszony przetarg na gru-

powy zakup energii.

Dostawcę energii powinniśmy

Umowa na dostawę energii na nowych zasadach do

uczestników powinna wejść w życie 1 listopada br.

Zostanie zawarta na 14 miesięcy, czyli do końca 2013 r.

Niewykluczone, że do następnego porozumienia

w sprawie grupowego zakupu energii już na rok 2014

przystąpią podmioty i instytucje, których właścicie-

lem jest marszałek województwa śląskiego.

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

80

Poseł Józef Rojek

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Najpierw pił-

karze Wisły i Legii nie zagrali na dopiero co wybu-

dowanym Stadionie Narodowym, a potem nie odbył

się tutaj także mecz Superpucharu, ponieważ nie

rozłożono w porę murawy.

Co prawda, pomimo licz-

nych usterek i niedoróbek udało się rozegrać mecz

Polska – Portugalia, lecz jak na razie jest to zaledwie

jedna poważna impreza, a UEFA wymaga, aby przed

mistrzostwami na obiekcie rozegrano przynajmniej

dwa mecze tej rangi.

Oczywiście nic nie wskazuje na

to, żeby w ciągu najbliższych miesięcy coś w tej spra-

wie miało ulec zmianie.

Jednak przede wszystkim należy zwrócić uwagę

na fakt, że żaden z nowych stadionów nie został ode-

brany przez UEFA, dlatego jak na razie zostaną one

dopuszczone do użytkowania w czasie mistrzostw, ale

tylko warunkowo.

Stadion we Wrocławiu został

chwilowo zamknięty, a w Poznaniu już gnije mura-

wa, natomiast wiele wskazuje na to, że Stadion Na-

rodowy nie spełnia większości kryteriów obiektu,

za który Polacy zapłacili 500 mln euro, podczas gdy

podobny obiekt w Doniecku kosztował ok. 80 mln

euro.

Myślę, że przyjdzie jeszcze czas – pewnie za

następnych rządów – na to, żeby bardzo wnikliwie

przyjrzeć się nie tylko kontraktom menadżerskim

dla członków zarządu spółki Euro 2012, lecz także

każdej złotówce, która została przeznaczona na bu-

dowę tego stadionu.

Jednak generalnie ze stadionami nie jest tak źle,

szczególnie jeśli zestawimy je z problemami na na-

szych autostradach.

Jak się okazuje, kluczowe odcin-

ki autostrad A1 i A4 nie będą gotowe na Euro, nato-

miast jak na razie resort transportu dokłada wszel-

kich starań, żeby chociaż autostrada A2 była na

mistrzostwa przejezdna.

Zdaniem ministra wszyst-

kiemu winne są ubiegłoroczne powodzie i podtopienia

oraz wykonawcy, którzy nie wywiązują się z kontrak-

tów i nie dotrzymują zawartych w nich terminów.

W tej chwili przywoływanie przez ministra

wszystkich żywiołów brzmi trochę groteskowo, wszak

od tysiącleci budowniczowie brali pod uwagę siły na-

tury, a poza tym, jak się ostatnio okazało, na nowo

wybudowanych autostradach w czasie mrozów popę-

kała nawierzchnia z powodu taniej i nieprawidłowej

technologii, do której zastosowania generalna dyrek-

cja zmusiła wykonawców.

Stan naszej gotowości na Euro 2012, a właściwie

jej brak, to kolejna sprawa, która, tak jak przewidy-

wano, wylazła spod PR-owskiej otoczki tego rządu

i dała świadectwo jego nieudolności.

Jednak nawet

pomimo tego, że „Koń jaki jest, każdy widzi”, niektó-

re media jeszcze nie wyhamowały z wiernopoddań-

czymi hołdami i jakoś nie za bardzo chcą wejść w rolę

rzetelnych, obiektywnie przedstawiających politycz-

ną rzeczywistość.

Poseł Andrzej Szlachta

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Dzisiejsze oświad-

czenie poselskie pragnę poświęcić sukcesowi siatka-

rzy Asseco Resovii Rzeszów, którzy w minioną nie-

dzielę zdobyli tytuł mistrza Polski.

To wielki sukces

drużyny ze stolicy Podkarpacia, która po 37 latach

ponownie zdobyła ten zaszczytny tytuł.

Historia klubu sportowego Resovia sięga 1905 r.,

który przyjmuje się jako rok powstania tego zasłużo-

nego klubu sportowego.

Sekcja siatkówki powstała

w 1937 r.

Z okazji 50-lecia klubu rozpoczęto w 1955 r.

budowę Rzeszowskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji

z halą sportową z trybunami na 750 widzów.

Halę

oddano do użytku w 1963 r., a po sześciu latach siat-

karze Resovii w tej hali awansowali do I ligi siatków-

ki męskiej.

Od tego momentu zaczęły się pierwsze

sukcesy rzeszowskich siatkarzy, nazywanych mi-

strzami „podwójnej krótkiej”.

Twórcą ówczesnej potęgi Resovii był trener Jan

Strzelczyk.

W 1970 r. Resovia zajęła 3. miejsce w roz-

grywkach I ligi siatkowej.

Następnie w 1971 r., 1972 r.,

1974 r. i 1975 r.

Resovia zdobywała tytuły mistrzów

Polski.

W 1973 r. Resovii przypadł tytuł wicemistrza

Polski oraz II miejsce w Pucharze Europy.

W 1974 r.

Resovia zdobyła 3. miejsce w Pucharze Zdobywców

Pucharów, a w 1975 r. klubowe wicemistrzostwo

świata.

Następne lata nie były tak owocne dla Reso-

vii.

Jeszcze w latach 80. zdobyła dwa brązowe meda-

le mistrzostw Polski.

Później nastąpił regres rze-

szowskiej siatkówki.

Wybudowanie w 2002 r. nowoczesnej hali sporto-

wej przy ul. Podpromie w Rzeszowie na blisko 5 tys.

widzów otworzyło możliwość rozgrywania zawodów

w piłce siatkowej na najwyższym poziomie.

Jako pre-

zydent Rzeszowa miałem honor oddać tę nowoczesną

halę w czerwcu 2002 r.

Przeprowadziłem wówczas

rozmowy z prezesem ﬁrmy informatycznej Comp

Rzeszów SA Adamem Góralem i dyrektorem sporto-

wym drużyny siatkarzy Resovii w sprawie rozgry-

wania w hali widowiskowo-sportowej na Podpromiu

zawodów ligowych rzeszowskich siatkarzy.

Wielkie

zaangażowanie Adama Górala, obecnie prezesa ﬁr-

my Asseco Poland SA, w odbudowę w Rzeszowie po-

tęgi drużyny siatkarzy zaowocowało powrotem rze-

szowskich siatkarzy w sezonie 2003/2004 do ekstra-

klasy.

Od 2007 r.

Asseco Poland SA została tytular-

nym sponsorem klubu.

Trenerem został Ljubo Tra-

vica.

W sezonie 2008/2009 Resovia została wicemi-

strzem Polski, a w sezonie 2009/2010 zdobyła srebr-

ny medal Pucharu Polski.

W następnych dwóch se-

zonach Resovia zdobyła brązowe medale mistrzostw

Polski.

Po trzech sezonach Resovię opuścił trener

Travica i zastąpił go dotychczasowy asystent Andrzej

Kowal.

W drużynie Resovii gra kilku reprezentantów

Polski z Krzysztofem Ignaczakiem, Piotrem Nowa-

kowskim, Grzegorzem Kosokiem i Mateuszem Miką.

Grają również inni siatkarze światowej klasy z klu-

81

bów zagranicznych, jak Olieg Achrem, Gyorgy Gro-

zer, Lukas Tichacek.

Zespół ten odniósł w niedzielę fantastyczny suk-

ces, pokonując siedmiokrotnego mistrza Polski dru-

żynę PGE Skrę Bełchatów.

Tytuł mistrza Polski po

37 latach powrócił do Rzeszowa.

To wielka promocja

mojego rodzinnego miasta Rzeszowa i całego Podkar-

pacia.

Wszystkim, którzy przyczynili się do tego suk-

cesu, pragnę z gmachu polskiego Sejmu złożyć ser-

deczne gratulacje i podziękowania, a przede wszyst-

kim zawodnikom, trenerom, działaczom sportowym,

sponsorom z prezesem Adamem Góralem na czele.

Życzę wspaniałemu zespołowi Asseco Resovia Rze-

szów dalszych sukcesów sportowych i rozsławiania

Rzeszowa, Podkarpacia i Polski w kraju i na świecie.

Poseł Jan Warzecha

czenie poselskie dotyczy procederu, który nie ma nic

wspólnego ze sprawiedliwością społeczną, tolerowa-

nego przez obecną koalicję PO–PSL i premiera Do-

nalda Tuska.

Rząd, aby ratować budżet, podnosi wiek emery-

talny i obciąża podatkami Polaków, a dotkliwie od-

czuwają to szczególnie mniej zarabiający, ciężko pra-

cujący.

Niestety ani premier Donald Tusk, ani mini-

ster Rostowski nie zajmą się skalą nadużycia, jaka

ma miejsce w spółkach Skarbu Państwa.

W ostatnich

dniach prasa poinformowała, że nowy prezes spółki

PKP Jaromir Karnowski ma zarabiać miesięcznie

60 tys. zł brutto, a jego zastępcy – 40 tys. zł.

W kontr-

akcie nowy zarząd posiada zapis, który przewiduje

też roczną odprawę i premię w wysokości półroczne-

go wynagrodzenia.

Zarząd może otrzymać również

roczną ekstrapremię po osiągnięciu wyznaczonych

celów określonych przez organ właścicielski spółki.

Spółki obchodzą ustawę kominową, która ograni-

cza zarobki ich prezesów do ok. 21 tys. zł miesięcznie

brutto, i windują płace zarządom w sposób urągający

wszelkim zasadom sprawiedliwości społecznej i zdro-

wego rozsądku.

Ustawę kominową omijają, podpisując kontrakt

menadżerski, a pomagają im w tym spółki zależne,

bo w ich zarządach zasiadają prezesi spółek matek.

Oto jak przedstawiają się zarobki zarządów nie-

których spółek Skarbu Państwa:

— prezes PKN Orlen zarobił w 2011 r. 250 000 zł/

mies.,

— Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo

(5 osób) – 5,857 mln zł w 2011 r.; średnio na 1 członka

zarządu wynagrodzenie miesięczne wynosi 97 616 zł,

— Polska Grupa Energetyczna (5 osób) – 3,053

mln zł w 2011 r.; średnia na 1 członka zarządu

– 50 883 zł/mies.,

— Polskie Koleje Państwowe (3 osoby) – 1,668

mln zł; w tym roku bez nagród; średnia na 1 członka

zarządu – 46 333 zł/mies.,

— ENEA (4 osoby) – 1,286 mln zł w 2010 r.; śred-

nia na 1 członka zarządu – 26 761 zł/mies.,

— Lotos (4 osoby) – 1,165 mln zł w 2010 r.; średnia

Dla porównania (spółki z mniejszościowym udzia-

łem Skarbu Państwa):

— PKO BP (7 osób) – 10,937 mln zł w 2011 r.;

— PZU (6 osób) – 5,367 mln zł w 2011 r.; średnia

Każdy nasz rodak, który widzi dojeżdżających co-

dziennie do pracy za minimalną płacę, podpisałby się

w stu procentach pod stwierdzeniem Janusza Śniad-

ka, posła Prawa i Sprawiedliwości, byłego przewodni-

czącego „Solidarności”, który powiedział publicznie,

że menadżerowie wykazują się niesamowitą pazerno-

ścią, co źle świadczy zarówno o ich zasadach moral-

nych, jak i zasadach moralnych rządu, który nadzoru-

je działanie spółek Skarbu Państwa.

Dziękuję.

Poseł Jan Ziobro

stwa w sprawie manifestacji, jaka odbyła się w ostat-

nią sobotę – 21 kwietnia 2012 r. na ulicach Warszawy.

Tematem przewodnim manifestacji była obrona wol-

nych mediów oraz sprzeciw wobec nieprzyznania TV

W manifestacji brało udział, według różnych ob-

serwatorów, od kilkudziesięciu do nawet ponad stu

tysięcy osób.

W skład manifestacji wchodzili także

przedstawiciele Polonii z niemal całego świata.

Mimo

tak dużej liczby osób odbyła się ona bez żadnych in-

cydentów i w sposób pokojowy, co mogło rozczarować

wszystkich tych, którzy chcieliby przedstawić marsz

w obronie TV Trwam jako marsz „oszołomów” i za-

cofanych „moherów”.

Zebrani ludzie bardzo dobitnie wyrazili swój po-

gląd na temat nieprzyznania TV Trwam miejsca na

cyfrowym multipleksie.

Już wcześniej środowiska

katolickie zebrały ponad 2 200 000 podpisów pod pe-

tycją o przyznanie największej katolickiej telewizji

miejsca na cyfrowym multipleksie.

W zbieranie pod-

pisów zaangażowały się dziesiątki organizacji oraz

partie polityczne.

Przedstawiciele wszystkich tych

środowisk byli obecni na sobotniej manifestacji.

Jed-

nocześnie warto podkreślić, iż była to jedna z naj-

większych manifestacji społecznych, jaka odbyła się

w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu.

Wspólna manifestacja wszystkich środowisk pra-

wicowych, przedstawicieli wielu mediów, przedstawi-

cieli Kościoła katolickiego, a przede wszystkim dzie-

siątków tysięcy Polaków wskazuje, iż istnieje w na-

rodzie polskim ogromna determinacja do walki o wolne

media oraz o przyznanie największej katolickiej tele-

wizji – TV Trwam miejsca na cyfrowym multipleksie.

Polacy masowo pokazali, czego chcą.

W pokojowy i spo-

kojny sposób dowiedli, że w naszym kraju ogromną

82

większość obywateli stanowią katolicy, którzy muszą

mieć swoje wolne media.

Telewizja Trwam to naj-

większa katolicka stacja telewizyjna w Polsce, którą

oglądają miliony Polaków w Polsce i zagranicą.

TV Trwam spełnia wszelkie przesłanki, aby przy-

znać jej miejsce na cyfrowym multipleksie.

Tym sa-

mym decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

o niedopuszczeniu TV Trwam do nowej technologii

jest całkowicie niezrozumiała.

Dostęp do nowych

technologii w zakresie mediów powinni mieć wszyscy

obywatele naszego państwa.

Nie możemy się zgodzić

na dyskryminację niektórych grup, tym bardziej

tych, które stanowią – według wszelkich statystyk

– większość społeczeństwa.

Taką grupą są katolicy.

W życiu publicznym można zauważyć działania poli-

tyczne zmierzające do dyskredytowania Kościoła ka-

tolickiego i katolików.

Zabranie katolickiej telewizji

możliwości korzystania z cyfryzacji dyskryminuje taką

telewizję, ale co gorsza, dyskryminuje widzów katolic-

kich, którzy chcą katolickich wolnych mediów.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, nie przyzna-

jąc TV Trwam miejsca na cyfrowym multipleksie,

popełniła błąd.

Nie jest jednak jeszcze za późno na

zmianę złej decyzji, KRRiT powinna natychmiast

zauważyć ponad 2 miliony wysłanych do niej podpi-

sów, przeanalizować jeszcze raz całą sytuację i nie-

zwłocznie przyznać TV Trwam miejsce na cyfrowym

multipleksie.

KRRiT według Konstytucji RP ma

W sprawie TV Trwam KRRiT nie przestrzega zatem

zadań, jakie nadaje jej konstytucja.

Przesłanki, jaki-

mi kierowała się krajowa rada w sprawie TV Trwam,

nie są jasne.

Należy pamiętać, iż członkowie KRRiT

są wybierani przez prezydenta, Sejm i Senat.

Wszy-

scy członkowie rady zostali wybrani w latach rządów

obecnej koalicji rządowej oraz prezydenta Bronisława

Komorowskiego.

Zasadą jest, że mocodawcy mogą

w każdej chwili odwołać swych pełnomocników, któ-

rzy źle wypełniają powierzone im zadania.

Brak re-

akcji rządu oraz prezydenta na działania KRRiT

świadczą o ich poparciu dla dyskryminujących dzia-

łań krajowej rady.

Wyrażam zdecydowany sprzeciw wobec nieprzy-

znania TV Trwam miejsca na cyfrowym multiplek-

sie.

Wszyscy polscy obywatele mają prawo do równe-

go traktowania.

Równe traktowanie oznacza również

równy dostęp do nowych technologii, w tym do na-

ziemnej telewizji cyfrowej.

Mówimy stanowczo „nie”

dyskryminacji katolików w naszym kraju.

Na koniec warto przytoczyć słowa powtarzane

przez 100 000 tys. manifestantów w sobotnie popo-

łudnie: „Nie oddamy wam Telewizji Trwam!