text:
Sejm

w dniu 30 marca 2012 r.

(trzeci dzień obrad)

Sprawy formalne

Punkt 13. porządku dziennego: Rozpatrze-

wadzenie referendum ogólnokrajowego

wszechnego wieku emerytalnego kobiet

i mężczyzn

Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda.

.

.

.

.332

Sprawy formalne

Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda .

.

362

str. str.

TREŚĆ

11. posiedzenia Sejmu

(Obrady w dniu 30 marca 2012 r.)

str. str.

Minister Pracy i Polityki Społecznej

Pełnomocnik Grupy Obywateli

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

Punkt 14. porządku dziennego: Spra-

urodzin

Poseł Sprawozdawca

Punkt 1. porządku dziennego: Sprawozda-

Głosowanie

Punkt 13. porządku dziennego: Rozpatrze-

Punkt 2. porządku dziennego: Sprawoz-

Głosowanie

Punkt 3. porządku dziennego: Pierwsze

Punkt 4. porządku dziennego: Pierwsze

Głosowanie

Punkt 8. porządku dziennego: Informacja

Minister Edukacji Narodowej

Punkt 9. porządku dziennego: Informacja

Głosowanie

Punkt 10. porządku dziennego: Sprawoz-

Punkt 11. porządku dziennego: Sprawoz-

Głosowanie

Punkt 12. porządku dziennego: Sprawoz-

str. str.

turnieju Mistrzostw Europy w Piłce

Głosowanie

Punkt 17. porządku dziennego: Sprawoz-

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

Minister Transportu, Budownictwa

Głosowanie

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu,

Punkt 18. porządku dziennego: Sprawoz-

danie Komisji Infrastruktury

Poseł Sprawozdawca Stanisław Huskowski .

.417

Głosowanie

Punkt 15. porządku dziennego: Głosowanie

stawionego przez Radę Ministrów

dokumentu: Sprawozdanie z reali-

Rzecznik Praw Pacjenta

Głosowanie

Punkt 16. porządku dziennego: Zmiany

(Przerwa w posiedzeniu)

Wznowienie posiedzenia

Oświadczenia

Zamknięcie posiedzenia

Porządek dzienny

str. str.

Jerzy Wenderlich i Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)

Ewę Kołodziej oraz Jana Ziobrę.

(Gwar na sali)

Informuję szanownych państwa, że rozpoczęły się

obrady w dniu dzisiejszym.

nr 102,

sala nr 206 w budynku K.

porządku dziennego: Rozpatrzenie obywatel-

ogólnokrajowego w sprawie o szczególnym zna-

czyzn (druk nr 254).

wateli pana Piotra Dudę w celu przedstawienia uza-

sadnienia wniosku o przeprowadzenie referendum...

Panie pośle, w jakim trybie?

(Poseł Mariusz Błaszczak: Formalnym.)

Bardzo proszę.

Poseł Mariusz Błaszczak:

(Poseł Stefan Niesiołowski: A po co?)

...zwołanie Konwentu Seniorów i wyjaśnienie, dla-

czego na galerię sejmową nie zostali wpuszczeni

związkowcy, którzy chcieli uczestniczyć w tych obra-

dach.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Skandal!)

Marszałek:

Panie przewodniczący, przedstawiałam tę infor-

mację na posiedzeniu Konwentu.

Przedstawiciel klu-

bu Prawo i Sprawiedliwość był obecny.

(Poruszenie

na sali)

Panie przewodniczący, bardzo proszę.

(Gwar na

sali)

(Poseł Mariusz Błaszczak: Ale to był wniosek for-

malny.)

Proszę salę o zachowanie spokoju.

W związku z tym, panie przewodniczący, bardzo

proszę o chwilę przerwy.

Zarządzę głosowanie w spra-

wie wniosku formalnego.

(Chwila przerwy)

Bardzo proszę o zajmowanie miejsc.

formalny, przystępujemy do głosowania.

332

Kto jest przeciw?

Kto się wstrzymał?

180 posłów, przeciw – 181, 1 poseł wstrzymał się od

głosu.

W jakiej sprawie, panie pośle?

Poseł Mariusz Błaszczak:

W sprawie formalnej.

Skoro nie została ogłoszona

przerwa, to mam prośbę do pani marszałek, żeby

pani wyjaśniła, dlaczego związkowcy, przedstawicie-

le strony społecznej nie zostali wpuszczeni do Sejmu.

(Oklaski)

(Poseł Stefan Niesiołowski: Było wyjaśnienie na

posiedzeniu Konwentu Seniorów.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Szczegółowe wyjaśnienie w tej sprawie złożone

zostało na posiedzeniu Konwentu Seniorów, na któ-

rym byli obecni przedstawiciele wszystkich klubów.

(Poruszenie na sali)

Proszę o ciszę.

Panie Premierze!

Pani Marszałek!

Skoro nie wie-

my, dlaczego związkowcy, przedstawiciele związków

zawodowych nie mogą być zaproszeni na galerię sej-

mową, to prosiłbym, pani marszałek, żeby ogłosić

10-minutową przerwę, podczas której pan premier

Donald Tusk wyjdzie do związkowców przed Sejm i wy-

jaśni im, dlaczego nie mogą być na sali sejmowej.

Marszałek:

malny.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

Zgłaszam wniosek formalny o ogłoszenie 15-mi-

nutowej przerwy, podczas której pan premier Donald

Tusk wyjdzie do związkowców i skonsultuje z nimi

swoje pomysły odnośnie do reformy emerytalnej.

Marszałek:

Panie przewodniczący, proszę zająć miejsce.

Padł wniosek formalny.

(Gwar i poruszenie na

sali)

Przystępujemy do...

(Głosy z sali: Głosujemy.)

Proszę o zachowanie ciszy na sali.

Państwo swoim

zachowaniem sami odpowiadacie sobie na pytanie,

(Głosy z sali: Ooo…)

Dokładnie.

wnioskiem o przerwę i ten wniosek upadł, przystępu-

jemy do realizacji naszego dzisiejszego porządku.

Proszę o zabranie głosu pełnomocnika.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: To jest inny wniosek.)

Proszę usiąść, panie pośle, i nie utrudniać prowa-

Dwukrotnie zwróciłam panu uwagę, panie pośle.

Proszę zająć miejsce.

Proszę o zachowanie spokoju.

Pełnomocnik Grupy Obywateli

Piotr Duda:

Dziękuję bardzo.

Przyjaciele z „Solidarności”!

Koleżanki i Koledzy

z OPZZ i Forum Związków Zawodowych!

Przede

wszystkim witam te kilkadziesiąt tysięcy Polaków

zgromadzonych przed gmachem Sejmu (Oklaski),

Polaków, którzy...

(Poseł Stefan Niesiołowski: Może milion?)

Ja panu nigdy nie przeszkadzałem.

(Poseł Stefan Niesiołowski: Przeszkadza pan cały

czas.)

Niech się pan zachowuje, dobrze?

(Poruszenie na

sali)

Marszałek:

Pełnomocnik Grupy Obywateli

Piotr Duda:

Trochę kultury, dobrze?

Marszałek:

Proszę o zachowanie spokoju na sali i nieutrud-

nianie wystąpienia.

Wszystkie strony sali proszę

o zachowanie spokoju.

11. posiedzenie Sejmu w dniu 30 marca 2012 r.

Marszałek

333

Pełnomocnik Grupy Obywateli

Piotr Duda:

Jeszcze raz pozdrawiam te kilkadziesiąt tysięcy

Polaków, Polaków, zaznaczam, w tym związkowców,

którzy przyjechali tutaj w imieniu 2 mln obywateli,

Pani marszałek, jest dla mnie wielkim zaszczy-

tem, ale i ogromnym zobowiązaniem fakt, że mogę

tu dziś stać przed Wysoką Izbą i przemawiać do was

oraz prezentować wniosek o poddanie pod ogólnokra-

jowe referendum pytania w sprawie zachowania do-

tychczasowego wieku uprawniającego do przechodze-

nia na emeryturę.

szansę prezentować państwu projekty obywatelskie,

które swoimi podpisami masowo poparli Polacy.

Dwukrotnie już przybliżałem Wysokiej Izbie założe-

nia ustawy o podwyższeniu minimalnego wynagro-

dzenia za pracę.

Czułem wtedy wielkie wsparcie na-

szych obywateli, bo pod wnioskiem solidarnościo-

wym, naszym projektem, podpisało się kilkadziesiąt

tysięcy Polek i Polaków.

Dziś to wsparcie dla projek-

tu, który przedstawiam, jest nieporównywalnie więk-

sze.

Wniosek o zwołanie referendum poparło ponad

2 mln Polaków.

1400 tys. podpisów złożyliśmy w Sej-

mie.

Do dzisiaj Polacy przynoszą do naszych biur

podpisy wspierające nasze działania.

Od bardzo daw-

na żadna obywatelska inicjatywa w Polsce nie uzy-

skała tak wielkiego poparcia.

Ostatnią ideą, którą

również poparły miliony Polaków, była w 1980 r.

„So-

lidarność”.

(Oklaski)

Spoczywa dziś na państwu wielka odpowiedzial-

ność, nie waham się powiedzieć: dziejowa odpowie-

dzialność, żeby tego wielkiego kapitału społecznego

i entuzjazmu nie zmarnować.

Zaznaczam: nie zmar-

nować.

Polacy zasługują, aby ich zdanie i ich oczeki-

wania potraktować poważnie.

O tym, jak wielkie znaczenie obywatele przywią-

zują do możliwości wypowiedzenia się w sprawie wie-

ku przechodzenia na emeryturę, świadczy czas, jaki

„Solidarność” i wszystkie współpracujące z nami or-

ganizacje potrzebowały na zebranie ponad 2 mln

podpisów.

Zajęło to niecałe 3 miesiące.

Tak szybkie

tempo zbiórki było również swoistą odpowiedzią na

pośpiech rządu towarzyszący wprowadzaniu zmiany

wieku emerytalnego.

Polacy poparli pomysł referen-

dum, bo doskonale wiedzą, że proponowane przez

zmian zarówno w ich życiu, jak i w życiu następnych

pokoleń.

(Oklaski) Wiedzą, że recepty na zagrożenia

stojące przed polskim systemem emerytalnym nie

można poszukiwać w prostym, mechanicznym zabie-

gu podwyższenia wieku emerytalnego, ale trzeba

poszukiwać przede wszystkim w rozwiązaniach za-

chęcających pracowników do przedłużenia aktywno-

ści zawodowej.

Nasi obywatele oczekują już dziś re-

form na rynku pracy oraz informacji, jak zrównanie

i wydłużenie wieku emerytalnego wpłynie na sytu-

ację na rynku pracy w przyszłości, na ich długość

życia oraz wzrost dzietności przyszłych pokoleń.

Ubezpieczeni chcą mieć prawo świadomego wyboru

chwili zakończenia kariery zawodowej w oparciu

o wysokość oczekiwanego świadczenia.

Wprowadze-

nie zapowiadanych zmian wymaga stworzenia wa-

runków motywujących do kontynuacji i dających

szansę kontynuacji aktywności zawodowej.

Odpo-

wiednie warunki dla wzrostu dzietności, podnoszenie

standardów i poziomu ﬁnansowania opieki medycz-

nej, opieki pielęgnacyjnej dla osób starszych, wpro-

wadzenie mechanizmów indywidualnej ścieżki zawo-

dowej, podwyższenie standardów organizacji i bez-

pieczeństwa pracy oraz funkcjonowania służb za-

trudnienia pozostają nadal w sferze postulatów, a nie

faktów.

Ich istotę podkreśla także Komisja Europejska

w swoim komunikacie: Biała Księga – Plan na rzecz

w której stwierdza się: „Wycofywaniu systemu wcze-

snych emerytur i wydłużaniu wieku emerytalnego

muszą towarzyszyć środki, które umożliwiają dłuż-

szą aktywność zawodową, w tym odpowiednie środki

w zakresie opieki zdrowotnej, miejsc pracy i zatrud-

nienia.

Brak tych działań może spowodować, że skut-

ki reform dla ﬁnansów publicznych będą o wiele

mniej korzystne, jeśli zmiany wieku emerytalnego

doprowadzą do zwiększenia liczby osób uzależnio-

nych od innych rodzajów świadczeń (np. zasiłków dla

bezrobotnych, rent inwalidzkich i zasiłków z pomocy

społecznej).

Tyle Biała Księga.

Wysoka Izbo!

Tak wielkie poparcie dla referen-

dum jest głośnym obywatelskim apelem o udzielenie

nienia.

Jest wielkim wezwaniem dla rządu do dialogu

ze społeczeństwem.

Z ust rządzących i sprzyjających

im ekspertów padło wiele nieprawdziwych słów i nie-

pełnych informacji na temat przyczyn, skutków wy-

dłużenia wieku emerytalnego.

Dyskutując nad ideą

referendum w tej sprawie, warto się temu przyjrzeć

i to sprostować.

Pan premier Donald Tusk i inni zwolennicy wy-

dłużania wieku emerytalnego, przekonując do tego

pomysłu, mówią często o potrzebie sprostania przez

polski system emerytalny wyzwaniom wynikającym

z procesu starzenia się społeczeństwa oraz wzrostu

obciążeń systemu emerytalnego wynikającego z wy-

płaty świadczeń dla osób urodzonych w latach 1945–

–1959.

Tak, panie premierze, ale tak wydaje mi się,

że to brzmi bardzo znajomo.

Te same argumenty Po-

lacy słyszeli przy okazji wprowadzania reformy eme-

rytalnej w 1998 r.

(Oklaski) Ona zakładała w pierw-

szej kolejności zmianę stosowanej do tej pory techni-

ki ﬁnansowaniaświadczeńemerytalnych.

Istniejący

do tamtej pory, w całości repartycyjny, system eme-

rytalny zdecydowano się zastąpić konstrukcją zakła-

dającą częściowe zastosowanie kapitałowej metody

334

zabezpieczania dochodów na starość.

Wprowadzenie

segmentu kapitałowego miało przyczynić się do ogra-

niczania ryzyka związanego z czynnikami demogra-

ﬁcznymi, presją rynku pracy oraz naciskami poli-

tycznymi, na które narażony był poprzedni system

emerytalny, i przez to zapewniać większy poziom

bezpieczeństwa socjalnego.

Metoda kapitałowa uzna-

wana jest bowiem tradycyjnie za odporną na te ryzy-

ka, a jej częściowe wprowadzenie miało uchronić

system emerytalny przed nieuchronnym, jak twier-

dzono, załamaniem związanym z brakiem środków

przeznaczonych na ﬁnansowanie przyszłych świad-

czeń emerytalnych.

Do najistotniejszych założeń reformy emerytal-

nej z 1998 r. należało wprowadzenie nowych zasad

ustalania wysokości emerytury.

Nowa formuła wy-

miaru emerytury została oparta na zasadzie ścisłe-

go związku pomiędzy składką na ubezpieczenie

emerytalne opłacaną w okresie podlegania ubezpie-

czeniu a wysokością świadczenia.

W obu segmen-

tach obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego,

repartycyjnym i kapitałowym, wysokość świadcze-

nia zależy wprost od wartości składki zgromadzo-

nych na indywidualnym koncie ubezpieczonego,

czyli dokładnie zapisanych na tym koncie.

Podkre-

ślam, że w obowiązującej obecnie formule zdeﬁnio-

wanej składki wpisane są ekonomiczne zachęty do

przesunięcia momentu przejścia na emeryturę.

Od-

sunięcie w czasie decyzji o przejściu na emeryturę

pozwala osiągnąć efekt w postaci znacznego przy-

rostu należnej emerytury w wyniku wydłużenia

okresu opłacania składek oraz skrócenia statystycz-

nego okresu pobierania świadczenia.

Polacy wiedzą,

że warto pracować dłużej, aby później pobierać wyż-

sze świadczenie.

Nie trzeba ich do tego zmuszać,

panie premierze.

(Oklaski)

Inne założenia reformy systemu emerytalnego do-

tyczyły rezygnacji ze stosowanej w systemie zdeﬁnio-

wanego świadczenia przesłanki stażu ubezpieczenio-

wego oraz stopniowej likwidacji możliwości wcześniej-

szego przechodzenia na emeryturę, a także rozbudowę

trzeciego segmentu zabezpieczenia dochodów na sta-

rość.

W efekcie tych zmian podwyższył się rzeczywisty

wiek przechodzenia na emeryturę w Polsce.

Jeszcze w poprzedniej kadencji Sejmu podjęte zo-

stały działania legislacyjne, które ograniczyły pozy-

tywne efekty reformy emerytalnej z 1998 r.

W trakcie

debaty nad założeniami ustawy zmniejszającej wyso-

kość składki na ubezpieczenie emerytalne przekazy-

wanej do otwartych funduszy emerytalnych, jak

i później, przedstawiciele najwyższych władz pań-

stwowych wielokrotnie deklarowali, że nie są zwolen-

nikami podnoszenia wieku emerytalnego.

Dziś pew-

nie nie chcą pamiętać o tych obietnicach.

Wielokrotnie słyszeliśmy z ust polityków Platfor-

my Obywatelskiej zapewnienia, że mechanizm zde-

ﬁniowanej składki stosowany w systemie emerytal-

nym stanowi wystarczającą zachętę do wydłużenia

okresu aktywności zawodowej, przede wszystkim

przez kobiety, szczególnie w obliczu zagrożenia otrzy-

mania przez nie niskiego świadczenia emerytalnego

oraz spodziewanego zmniejszania się w przyszłości

populacji osób w wieku produkcyjnym.

Temat ustawowego zrównania wieku emerytal-

nego kobiet i mężczyzn oraz jego wydłużania nie był

także przedmiotem debaty publicznej w kampanii

wyborczej do parlamentu jesienią 2011 r.

Jeśli już

się pojawił, to oceniany był krytycznie przez czoło-

wych polityków partii rządzącej – i pana premiera,

i pana prezydenta, i pana ministra ﬁnansów.

Dlate-

go tak bardzo zaskakujące było exposé premiera

Donalda Tuska, że nagle podniesienie wieku eme-

rytalnego stało się jednym z głównych założeń pro-

gramu tego rządu.

W projekcie ustawy, której zało-

żeń nie skonsultowano z partnerami społecznymi,

proponuje się gołe podwyższenie wieku emerytalne-

go jako nowy sposób na zabezpieczenie systemu

emerytalnego przed wpływem niekorzystnych

zmian demograﬁcznych.

W tych warunkach obywatele, którzy przeszli już

jedną reformę emerytalną, mają prawo czuć się zdez-

orientowani.

14 lat po wprowadzeniu reformy władza

proponuje nową receptę na rozwiązanie zdiagnozo-

wanych już i rozwiązanych przed wielu laty proble-

mów wpływu trendów demograﬁcznych na system

emerytalny.

Zwracam uwagę, że robi to ta sama wła-

dza, która jeszcze rok temu zaprzeczała, że wiek eme-

rytalny będzie podnoszony.

(Oklaski) Pytam: Czy

wobec tego dzisiejsza większość parlamentarna ma

mandat do podjęcia decyzji o podwyższeniu wieku

emerytalnego?

Naszym zdaniem głos w tej sprawie

należy do społeczeństwa.

(Oklaski)

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Zagrożenia demo-

graﬁczne dla systemu ubezpieczeń społecznych zo-

stały stwierdzone już w drugiej połowie lat 90. ubie-

głego wieku.

Efekty reformy z 1998 r. miały być wi-

doczne w kolejnych latach i wpłynąć pozytywnie na

sytuację ﬁnansową Funduszu Ubezpieczeń Społecz-

nych.

Mechaniczne podniesienie do 67. roku życia

wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn powoduje re-

zygnację z rezultatów zastosowanego pod koniec lat

90. XX w. innego, zdecydowanie bardziej skuteczne-

go bodźca zachęcającego do wydłużenia okresu ak-

tywności zawodowej, jakim jest omówiona wcześniej

przeze mnie formuła zdeﬁniowanej składki.

Ani jed-

na generacja mężczyzn, zaznaczam, ani jedna gene-

racja mężczyzn objętych reformą emerytalną nie

zdążyła jeszcze przejść na emeryturę według nowych

zasad.

Nową emeryturę pobierają kobiety, które zde-

cydowaną większość swojego życia zawodowego prze-

pracowały przed 1999 r. w warunkach starego syste-

mu emerytalnego.

Podwyższając wiek emerytalny

w tym momencie, rezygnuje się de facto z korzyści,

jakie mógł odnieść system ﬁnansowy ubezpieczenia

emerytalnego z wprowadzenia formuły zdeﬁniowanej

składki, i – co należy podkreślić – przyznania ubez-

pieczonemu prawa do podjęcia decyzji o zaprzestaniu

335

W tych warunkach propozycję podwyższenia wie-

ku emerytalnego należy uznać za przedwczesną i po-

dyktowaną wyłącznie poszukiwaniem sposobu na

pokrycie rosnącego deﬁcytu ﬁnansów publicznych.

Dowodzi ona braku jednolitej i spójnej koncepcji za-

bezpieczenia systemu emerytalnego przed wpływem

niekorzystnych zmian demograﬁcznych na jego sy-

tuację ﬁnansową oraz braku konsekwentnej polityki

władz w tym zakresie.

Naszym zdaniem propozycja nawet stopniowego

podwyższania wieku emerytalnego zmierza w kie-

runku ograniczania wydatków systemu emerytalne-

go.

Podwyższanie wieku emerytalnego oznacza bo-

wiem skrócenie przeciętnego okresu pobierania

świadczenia emerytalnego.

Niestety, jednocześnie

konserwuje się nieracjonalny i niesprawiedliwy sys-

tem zróżnicowania obciążeń składką ubezpieczenio-

wą, który powinien być podporządkowany zasadzie:

równa składka od równego dochodu niezależnie od

źródła jego pochodzenia.

(Oklaski)

W Polsce do poprawy sytuacji ﬁnansowejsystemu

emerytalnego należy dążyć w pierwszej kolejności

poprzez działania mające na celu zwiększenie jego

przychodów.

Na niski poziom przychodów ze składek

wpływają negatywnie także zjawiska występujące na

rynku pracy, jak rosnący odsetek osób świadczących

pracę w tzw. samozatrudnieniu oraz na podstawie

umów cywilnoprawnych, słyszymy o tzw. umowach

śmieciowych.

Jesteśmy w Europie liderem pod wzglę-

dem liczby tych umów.

Średnia w Unii Europejskiej

to 12%.

Zresztą Komisja Europejska zwróciła na to

uwagę, że Polska pod tym względem wyprzedziła na-

wet Hiszpanię, która do niedawna była tutaj liderem.

Te osoby opłacają składkę na ubezpieczenie społecz-

ne od niższej niż pracownicy podstawy wymiaru.

Chodzi o upowszechnianie się tzw. elastycznych form

zatrudnienia.

Deklarowanie przez pracodawców niż-

szego wynagrodzenia aniżeli rzeczywiście wypłacane

pracownikowi czy zatrudnianie na czarno jest nie do

przyjęcia.

Ci sami pracodawcy popierają podwyższenie wie-

ku uprawniającego do przejścia na emeryturę i jed-

nocześnie krytykują inicjatywę stopniowego, uzależ-

nionego od wzrostu gospodarczego, podnoszenia

płacy minimalnej do poziomu 50% średniego wyna-

grodzenia w gospodarce narodowej.

Ci sami praco-

dawcy w 2011 r. osiągnęli kolejny rekord zysków

polskich przedsiębiorców.

Zyski w wysokości ponad

100 mld zł ulokowali w systemie bankowym, nie in-

westując w nowe, efektywne miejsca pracy, innowa-

cyjne technologie czy podwyższenie standardów pra-

cy.

Nie wolno również zapominać o prowadzących

pozarolniczą działalność gospodarczą i niebędących

pracodawcami, którzy w 99% płacą składkę na ubez-

pieczenie społeczne również od niższej niż pracowni-

cy podstawy wymiaru.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo.)

(Poseł Anna Bańkowska: To jest to.)

Skuteczna polityka państwa zmierzająca do wy-

eliminowania tych patologii powinna przyczynić się

do poprawy sytuacji ﬁnansowej funduszu emerytal-

nego, rentowego oraz Narodowego Funduszu Zdro-

wia.

Efekt ten może zostać osiągnięty również po-

przez działania zmierzające do poprawy warunków

wynagradzania, choćby poprzez wspomniane przeze

mnie podniesienie płacy minimalnej.

Brak równowa-

gi ﬁnansowej systemu ubezpieczeń społecznych oraz

zagrożenie niskimi emeryturami w przyszłości jest

efektem niskiego poziomu płac w Polsce i to musimy

sobie, drodzy państwo, powiedzieć.

(Oklaski) Mini-

malne wynagrodzenie na poziomie 1500 zł, a prze-

ciętne na poziomie 3500 zł to jedne z niższych wyna-

grodzeń w państwach Unii Europejskiej.

Doskonale

wiemy, że polski management zarabia już na pozio-

mie państw Unii Europejskiej...

(Głos z sali: Więcej.)

...a pracownicy 3–4 razy mniej.

Od tego są pobie-

rane składki do systemu emerytalnego w wysokości

19,5%, od tego przybędzie nam więcej pieniędzy

w systemie, a nie tylko w wyniku mechanicznego

podnoszenia wieku emerytalnego.

(Oklaski)

Nie jest również trafny argument, że podwyższe-

nie wieku emerytalnego w Polsce jest niezbędne z uwa-

gi na to, że tego typu działania zostały już podjęte

w większości państw Unii Europejskiej.

Na równie

radykalne jak zaproponowane w opiniowanym pro-

jekcie ustawy podwyższenie wieku emerytalnego

zdecydowały się do tej pory w Europie wyłącznie te

państwa, które w drugiej połowie ubiegłego wieku

nie zdecydowały się na wprowadzenie struktural-

nych reform systemu emerytalnego, takich jak zasto-

sowane w Polsce w 1998 r.

Podwyższenie wieku eme-

rytalnego w tych państwach wpisuje się w proces re-

form o charakterze parametrycznym, zakładających

ewolucyjne zmiany, które dostosowują system ubez-

pieczeń społecznych do funkcjonowania w nowych

warunkach społeczno-ekonomicznych.

Polska wybrała drogę reform strukturalnych,

które – jak wspomniano wyżej – zakładały głęboką

zmianę koncepcji i funkcjonowania systemu emery-

talnego.

Obecnie, proponując podwyższenie wieku

emerytalnego, proponuje się nową receptę na proble-

my społeczne i ekonomiczne, zdiagnozowane, panie

premierze, w Polsce już przed kilkunastu laty.

Wysoka Izbo!

Dyskusja na temat tak drastyczne-

go, jak proponuje rząd, podwyższenia wieku emery-

talnego jest możliwa w państwach o ustabilizowanej

sytuacji na rynku pracy, posiadających efektywny

system publicznej opieki zdrowotnej.

Nie bez znacze-

nia jest również średni wiek dożycia obywateli tych

państw.

Średni wiek dożycia obywateli polskich

wprawdzie się wydłuża – to jest prawda i o tym mó-

wimy – ale w porównaniu z wiekiem obywateli tych

państw jest nadal krótki.

Jeśli chodzi o oczekiwaną

długość dalszego trwania życia Polek i Polaków

w porównaniu z oczekiwaną długością życia obywa-

336

teli 27 krajów Unii Europejskiej, mężczyźni są usy-

tuowani na 21. miejscu, a kobiety na 19. miejscu

wśród tych państw.

Niestety nie inaczej kształtują

się okresy pozostawania w zdrowiu.

I tak pod wzglę-

dem długości pozostawania w zdrowiu po osiągnięciu

wieku 65 lat mężczyźni lokują się na 20. miejscu,

a kobiety na 18. miejscu.

Nie wolno zapomnieć, że

w krajach, w których dalsze trwanie życia jest krót-

sze niż w Polsce, granica wieku emerytalnego nie

przekracza obecnie obowiązującej u nas.

Niemcy, ci Niemcy tak często przytaczani jako

liderzy europejscy w reformowaniu swojego systemu

emerytalnego i podnoszeniu wieku emerytalnego, już

teraz...

(Głos z sali: Jacy Niemcy?)

Państwo mnie rozśmieszają.

...rozpoczęli debatę nad tym, jak spróbować go

zawiesić, przynajmniej na okres pięciu lat.

Niemieccy

socjaldemokraci, którzy wprowadzili wydłużenie wie-

ku emerytalnego, dziś wnoszą o dyskusję i zawiesze-

nie go z jednego powodu.

Proszę zwrócić uwagę na

podstawowy argument.

Mimo że w Niemczech jest

najniższe bezrobocie w państwach Unii Europejskiej,

to argument jest jeden: zbyt duża liczba osób w gru-

pie wiekowej 60–64 lata pozostaje bez pracy.

Mam

obawy, że w Polsce będzie jeszcze gorzej niż w Niem-

czech.

(Oklaski)

Podwyższenie wieku emerytalnego powinno słu-

żyć bowiem wydłużeniu okresu aktywności zawodo-

wej ubezpieczonych, bo od tego będą składki w sys-

temie, a nie od tego, czy polepszy nam się samopo-

czucie od liczby 67.

Cel ten może zostać osiągnięty

pod warunkiem zapewnienia pracownikom zbliżają-

cym się do osiągnięcia wieku emerytalnego miejsca

pracy oraz zachowania przez nich zdolności do pracy.

To jest podstawowa rzecz.

(Oklaski)

W przeciwnym razie oszczędności wynikające ze

skrócenia okresu pobierania emerytury przełożą się

na wzrost wydatków na świadczenia dla osób pozosta-

jących bez pracy – na zasiłki dla bezrobotnych, świad-

czenia przedemerytalne, a także dla osób niezdolnych

do pracy – na renty z tytułu niezdolności do pracy.

W przypadku Polski warunki te nie są spełnione.

Wysoki poziom bezrobocia, szczególnie wśród osób

w wieku przedemerytalnym, a także osób młodych,

jak również niska dostępność świadczeń zdrowotnych

ﬁnansowanych ze środków publicznych oraz spada-

jący wskaźnik kształcenia ustawicznego uzasadniają

twierdzenie, że podwyższenie wieku emerytalnego

nie przyniesie zakładanych efektów.

przeciętny roczny czas pracy jest o wiele dłuższy niż

ku do obywateli takich krajów, jak Niemcy czy Ho-

landia, Polacy pracują przeciętnie w roku od 520 do

572 godzin więcej niż pracownicy z tych państw.

Nie

pozostaje to bez negatywnego wpływu na zachowanie

zdolności do pracy w wieku przedemerytalnym i nie-

stety jest powodem stosunkowo krótkiego okresu po-

zostawania w zdrowiu po przejściu na emeryturę.

Według badań przeprowadzonych w 2008 r. przez

Fundację Dublińską starsi pracownicy w Polsce, pro-

szę tego dobrze słuchać, w większym stopniu skarżą

się na problemy zdrowotne niż wynosi średnia w ca-

łej Unii Europejskiej.

Według tegorocznego raportu

Eurobarometru średni wiek, do którego polscy pra-

cownicy oceniają swoją zdolność do wykonywania

pracy na obecnym stanowisku, wynosi 58,5 roku.

Powtarzam – 58,5 roku.

Jednocześnie tylko 11%

z nich bierze pod uwagę możliwość zmiany miejsca

pracy, żeby pracować do 65. roku życia.

Dotychczasowa praktyka wskazuje, że programy

rządowe dotyczące wspierania zatrudnienia i aktyw-

ności zawodowej osób powyżej 50. roku życia, czyli

słynny program 50+, oraz wspierania równości płci

na rynku pracy mają niewielki wpływ na zmianę sy-

tuacji na rynku pracy.

Ich wpływ na indywidualne

decyzje pracodawców jest bowiem bardzo ograniczo-

ny.

Pracodawcy nie są zainteresowani utrzymywa-

niem i tworzeniem alternatywnych miejsc pracy dla

doświadczenia i wiedzy.

Przeciwnie, część pracodaw-

ców dyskryminuje starszych pracowników.

Wypo-

wiedź przedstawiciela jednej z organizacji pracodaw-

ców, proszę słuchać, dotycząca tego, że zatrudnienie

nowego pracownika wchodzącego w okres ochronny

należy traktować jako działanie na szkodę spółki

– taka jest część polskich pracodawców, nie mówię,

że wszyscy, bo jest to nieprawda, ale część, może i więk-

sza część – jest najlepszym przykładem tej niedopusz-

czalnej tendencji.

Nie przekonuje również argument o konieczności

podniesienia wieku emerytalnego oraz jego zrówna-

nia dla kobiet i mężczyzn z uwagi na respektowanie

zasady równego traktowania ubezpieczonych ze

względu na płeć.

Zgodność zróżnicowania wieku eme-

rytalnego kobiet i mężczyzn z konstytucyjnymi za-

sadami równości wobec prawa oraz równych praw

kobiet i mężczyzn stanowiła w ostatnim czasie przed-

miot rozważań Trybunału Konstytucyjnego.

W wy-

roku z dnia 15 lipca 2010 r. trybunał uznał, że art. 24

Ubezpieczeń Społecznych, ustanawiając odmienne

warunki nabycia prawa do emerytury dla przedsta-

wicieli obu płci, nie narusza art. 32 i 33 ustawy za-

sadniczej.

Zdaniem trybunału niższy w porównaniu

z mężczyznami wiek emerytalny kobiet znajduje uza-

sadnienie w odmiennej sytuacji społecznej kobiet

oraz w obiektywnych różnicach natury biologicznej.

Rozwiązanie to znajduje podstawę w art. 2 konsty-

tucji i wyrażonej w nim zasadzie sprawiedliwości

społecznej, w art. 18 ustawy zasadniczej i proklamo-

wanej w nim zasadzie opieki państwa nad małżeń-

stwem, macierzyństwem, rodzicielstwem i rodziną

oraz w art. 71 ust. 2 i podkreślonej w nim szczególnej

roli macierzyństwa.

W warunkach, w których obo-

wiązujące przepisy prawa pracy i ubezpieczeń spo-

łecznych nie ograniczają możliwości kontynuowania

337

pracy zarobkowej po osiągnięciu wieku emerytalne-

go, niższy wiek emerytalny nie powinien być trakto-

wany jako rozwiązanie o charakterze dyskrymina-

cyjnym.

Podsumowując, w Polsce nie zostały spełnione

warunki do podwyższania ustawowego wieku eme-

rytalnego.

Mechanizmy ekonomiczne zachęcające do

wydłużania okresu aktywności zawodowej, wpisane

w formułę zdeﬁniowanejskładki,pozwalająubezpie-

czonemu na samodzielne podjęcie decyzji odnośnie

do momentu przejścia na emeryturę.

Decyzja ta za-

leży od wielu indywidualnych czynników, takich jak

sytuacja ekonomiczna pracodawcy, perspektywa zna-

lezienia innego zatrudnienia, kwaliﬁkacjezawodowe

ubezpieczonego, oczekiwania odnośnie do poziomu

życia poza zakończeniu okresu aktywności zawodo-

wej, inne formy aktywności, jak stan zdrowia czy

samopoczucie.

Wiek emerytalny obowiązujący obec-

nie w Polsce należy zatem traktować jako wiek mi-

nimalny, którego osiągnięcie nie oznacza automa-

tycznie zaprzestania pracy zarobkowej.

W przypad-

ku osób, które zachowały zdolność i chęć do pracy

po osiągnięciu wieku emerytalnego, świadomość

tego, w jaki sposób wydłużenie okresu pracy zarob-

kowej wpływa na wysokość przyszłego świadczenia,

stanowi wystarczający czynnik zachęcający ubezpie-

czonego do odroczenia momentu przejścia na emery-

turę.

Dotyczy to szczególnie kobiet, które zarówno

przed osiągnięciem wieku emerytalnego, jak i po prze-

kroczeniu granicy 60 lat łączą pracę zarobkową z opie-

ką nad innymi członkami rodziny.

(Głos z sali: Piotrek, czas.)

Dla nich propozycja wydłużenia wieku przejścia

na emeryturę o 7 lat społecznie jest nie do zaakcep-

towania.

(Oklaski) Zrozumcie to państwo, nie do za-

akceptowania.

Pani Marszałek!

Panie Posłanki!

Panowie Posło-

wie!

Błędem jest myślenie, że uda się uzyskać popra-

wę bilansu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wy-

łącznie na drodze podwyższenia wieku emerytalnego.

Trzeba wykonać szereg działań w wielu obszarach:

w samym systemie ubezpieczeń społecznych, na ryn-

ku pracy, w sferze ochrony zdrowia, w zakresie prewen-

cji i proﬁlaktyki zdrowia, w zakresie bezpieczeństwa

i warunków wykonywania pracy, w dziedzinie nauki

i kształcenia, w dziedzinie usług wspomagających mo-

bilność zawodową, w polityce migracyjnej czy w sferze

ﬁnansów publicznych i w polityce wynagrodzeń.

Koniecznością i wyzwaniem systemu jest utrzy-

manie właściwej relacji pomiędzy dwoma grupami:

płacących składki, czyli pracujących, i pobierających

świadczenia.

W ramach obecnych zasad ta relacja

szybko rośnie na korzyść grupy pobierających świad-

czenia.

I tu jest zgodność.

Wydłużenie wieku emerytal-

nego spowoduje oczywiście, że liczba świadczeniobior-

ców będzie rosła znacznie wolniej, natomiast nie należy

zakładać, że te zmiany w sposób realny, a w każdym

razie znacząco, wpłyną na liczbę pracujących i pła-

cących składki.

Nie ma powodu, by twierdzić, że w perspektywie

kilku lub nawet kilkunastu lat grozi nam dramatycz-

ny niedobór pracowników.

Tak by było, gdyby ludzie

rzeczywiście masowo uciekali na emerytury i rezy-

gnowali z aktywności zawodowej.

Wtedy sprawą klu-

czową byłoby przymusowe zatrzymanie ich dłużej

w pracy przez wydłużenie wieku emerytalnego.

Po-

mijając tu kwestię skuteczności takiego działania,

zauważmy przede wszystkim, że pracownicy wpraw-

dzie chcą możliwie szybko osiągnąć uprawnienia

emerytalne, będące gwarancją ekonomicznego bytu,

ale jednocześnie wyrażają gotowość kontynuacji za-

trudnienia.

Dziś wielu tego nie robi, bo bezrobocie

spycha ich z rynku pracy.

Niektórzy nie kontynuują

pracy zawodowej ze względów zdrowotnych lub dla-

tego, że podejmują inny rodzaj aktywności, szczegól-

nie w zakresie opieki nad członkami rodziny.

W okresie ostatnich lat odsetek osób w wieku 50+

w grupie wszystkich osób zarejestrowanych w urzę-

dach pracy wzrósł z 15,9% w 2005 r. do 22,1% w li-

stopadzie 2011 r. i po raz pierwszy przekroczył odse-

tek osób bezrobotnych w wieku do 25 lat.

Trzeba tu

postawić pytanie i znaleźć odpowiedź na to pytanie.

Spośród osób pracujących osiągających wiek upraw-

niający do przejścia na emeryturę 62% wyraża goto-

wość kontynuacji zatrudnienia.

Podobnie jest w przy-

padku osób pozostających bez pracy w wieku 55–59 lat

– 43% tych osób wyraża chęć wykonywania pracy po

osiągnięciu wieku emerytalnego, ale osoby te przed-

stawiają jednocześnie swoje oczekiwania co do wa-

runków jej wykonywania.

Zmniejszenie obciążeń

wysiłkowych, dostosowanie warunków pracy do

zmniejszającej się zdolności jej wykonywania, zwięk-

szenie bezpieczeństwa, skrócony i elastyczny czas

pracy, łączenie wynagrodzenia za pracę ze świadcze-

niem – to są oczekiwania i warunki.

(Oklaski).

To są

wyzwania konieczne i niezbędne do zwiększenia rze-

czywistej aktywności zawodowej osób w wieku star-

szym, ale nie wolno nam zapomnieć, że kapitał eme-

rytalny budujemy przez cały okres aktywności zawo-

dowej.

Nie nastąpi to, jeśli nie ustabilizujemy i nie

zwiększymy zatrudnienia osób młodych.

Nie wolno przy tym zapomnieć o działaniach na

rzecz podnoszenia poziomu zdrowia publicznego,

zwiększenia zdolności do wykonywania pracy, rozwo-

ju prewencji wypadkowej i przeciwdziałania skutkom

chorób zawodowych.

Mechaniczne podnoszenie wie-

ku emerytalnego tego nie uczyni.

Wydatki na pre-

wencję i proﬁlaktykę w Polsce są 250 razy mniejsze

niż np. w Niemczech czy we Francji.

Z kolei wydatki

przedsiębiorców na poprawę warunków pracy i bez-

pieczeństwa pracy w ostatniej dekadzie spadły do

poziomu 1% ogólnych kosztów ich działalności.

Za-

niechanie tych działań spowoduje, że zamiast osób

aktywnych zawodowo płacących składki będziemy

mieli zwiększoną liczbę świadczeniobiorców systemu

rentowego, chorobowego i socjalnego.

(Oklaski)

338

Nie mniej ważne jest przyjęcie precyzyjnego planu

przeciwdziałania demograﬁcznej depresji.

Tak dra-

stycznie niski potencjał ludnościowy Polski – 1,3 dziec-

ka na kobietę nie da się wytłumaczyć ogólnoświato-

wym trendem starzenia się społeczeństwa czy spad-

kiem prokreacji w krajach rozwiniętych.

Według

renomowanego wydawnictwa Factbook już w tym

roku, w globalnych statystykach dzietności, Polska

spadnie z 207. na 209. miejsce wśród 222 krajów

świata.

Czy to państwu nic nie mówi?

Czy nie trzeba

bić na alarm?

(Oklaski) Wyzwaniem jest narodowa

strategia demograﬁcznaopartaopolitykęwspierania

rodziny i powiązanie z polityką migracyjną.

(Okla-

ski) Tak, panie posłanki i panowie posłowie, to są

rzeczy konieczne, trzeba to wykonać.

Samo wydłu-

żenie wieku emerytalnego to droga na skróty, droga

donikąd.

To od was zależy, czy rząd wybierze tę dro-

gę, czy zmusicie rządzących do rzeczywistych i efek-

tywnych działań.

Wczoraj podczas debaty o kierunkach polityki za-

granicznej pan minister Sikorski uczył nas patrioty-

zmu.

Mówił, że o postawie obywatelskiej i patriotycz-

nej stanowi głosowanie za reformami, dzisiaj za re-

formą emerytalną.

Panie ministrze Sikorski, w dzi-

siejszych czasach patriotyzmem nie jest mechaniczne

podnoszenie rąk w ramach dyscypliny partyjnej

(Oklaski), ale wysiłek na rzecz modernizacji Polski,

rozwoju narodu polskiego, polepszenia warunków

życia i bezpieczeństwa naszych obywateli, tworzenia

szans w odniesieniu do indywidualnych i zbiorowych

ambicji oraz potrzeb.

(Oklaski)

Wysoka Izbo!

Często sugeruje się tendencyjność

pytania, podważając sens referendum, które poparło

2 mln Polaków.

Teraz znają państwo sens i cel refe-

rendum.

Pan premier Donald Tusk, nie tylko pan

premier, ale wielu polityków Platformy, także Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego, sugeruje, by referen-

dum wzbogacić o kolejne pytanie, np. czy chcesz wyż-

sze świadczenie czy wcześniej przechodzić na emery-

turę.

Panie premierze, spóźnił się pan z tym pyta-

niem. Takie zadanie Polki i Polacy urodzeni po 1948 r.

dostali do odrobienia już w 1998 r. po wprowadzeniu

reformy emerytalnej.

(Oklaski) Krytycy zarzucają,

że pytanie referendalne jest zbyt proste, narzucające

odpowiedź, a przez to wypaczające obiektywizm wy-

ników.

Nic bardziej mylnego.

Masowe głosowanie

musi mieć tak sformułowane pytanie.

W referendum

naród wyraża swoją wolę, wskazując kierunek, a do-

piero później jest to przekładane na bardziej szcze-

gółowe rozwiązania prawne.

Taka jest prawda i sens

referendum.

(Oklaski)

Panie posłanki, panowie posłowie, proszę sobie

przypomnieć dwa referenda z 1996 r. – ja nie mówię,

że większość, ale ileś osób z państwa też było wtedy

posłami i posłankami i prawdopodobnie głosowało za

tym referendum z 1996 r. – to były referenda tzw.

uwłaszczeniowe i prywatyzacyjne.

Oba te referenda

poddawały pod powszechne głosowanie również je-

dynie ogólne zagadnienia, które później miały być

precyzyjnie ujęte w ustawach i rozporządzeniach.

Nikt wtedy nie zarzucał tego, że tak istotne ekono-

micznie zagadnienia, bo to były ekonomiczne pytania

i treści, poddawane są pod powszechne głosowanie

i tego, że są tendencyjne.

Nikt nie mówił, tak jak to

się dziś dzieje, że są to głosowania nad sprawami z ga-

tunku: Czy chcesz być piękny i bogaty?

Ja przypomnę, 29 listopada 1995 r. prezydent RP

Lech Wałęsa po uzyskaniu zgody Senatu zarządził re-

ferendum dotyczące powszechnego uwłaszczenia.

Py-

tanie: Czy jesteś za przeprowadzeniem powszechnego

uwłaszczenia obywateli?

He, he.

(Oklaski) Z gatunku:

Czy chcesz być młody, piękny i bogaty?

94% społeczeń-

stwa, które brało udział w referendum, opowiedziało

się na tak.

Frekwencja była na poziomie 34%.

18 lutego 1996 r. odbyło się referendum prywaty-

zacyjne.

Sejm 21 grudnia 1995 r. podjął uchwałę

o przeprowadzeniu referendum w niektórych kierun-

kach dotyczących majątku państwowego.

Wtedy na

pewno posłem był pan poseł Żelichowski, który tak

często wyśmiewa ideę tego referendum.

Zacytuję py-

tanie: Czy jesteś za tym, aby zobowiązania wobec

towej, wynikające z orzeczeń Trybunału Konstytu-

cyjnego, były zaspokojone z prywatyzowanego mająt-

ku państwowego?

(Wesołość na sali, oklaski) Kto

powie, że nie?

No kto powie, że nie?

(Oklaski) Czy

talne?

No kto powie, że nie?

(Wesołość na sali, okla-

wych narodowych funduszy inwestycyjnych przez

Kto powie, że nie?

(Wesołość na sali, oklaski) Czy

jesteś za uwzględnieniem w programie uwłaszczenio-

wym bonów prywatyzacyjnych?

Proszę bardzo.

A na-

sze referendum się wyśmiewa.

To, że dziś spotykamy się z takimi zarzutami,

świadczy wyłącznie o tym, jak kłopotliwe i niewygod-

ne dla rządu może być zadanie pytania, zapytanie

o zdanie własnych obywateli.

A przecież referendum

to najbliższa doskonałości forma demokracji bezpo-

średniej.

(Oklaski) Daje ona obywatelom szanse na

wypowiedzenie się w tak kluczowej dla nich kwestii.

Da też szansę na ogólnokrajową dyskusję w tej spra-

wie.

Publiczna debata referendalna pozwoli wszyst-

kim, także panu, panie premierze – przecież panu też

zależy na tej reformie i na tym, żeby pan mógł się

podczas tej debaty wypowiadać – na przedstawienie

swoich racji.

Później Polacy zdecydują, które argu-

menty mają dla nich większą wagę.

Zacytuję pana

słowa, panie premierze, bo przed wyborami zawsze

pan mówi tak: Zdajmy się na mądrość Polaków, Polek

i Polaków.

(Wesołość na sali) Niech się pan zda.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo, brawo!)

Pozwólcie mi państwo powtórzyć również inne

słowa pana premiera i innych kluczowych polityków

339

Platformy Obywatelskiej, ale nie tylko.

Jedna z moich

ulubionych sentencji w życiu mówi, że człowiek jest

wart tyle, ile jego słowo.

Sprawdźmy więc, ile są war-

te słowa pana premiera, pana prezydenta, ministra

ﬁnansów.

PanpremierDonaldTuskdla„GazetyWy-

borczej” 19 marca ub.r. mówił: „Nie wierzę, żeby

to wcześniej.

Trzeba znaleźć rozwiązania elastyczne,

sekwencji dobre dla równowagi demograﬁcznej na

rynku pracy”.

(Oklaski)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Niemożliwe.)

Teraz pan prezydent Bronisław Komorowski, któ-

ry, jak wiecie, też jest przeciwko referendum, a w de-

bacie 28 czerwca 2010 r. w kampanii prezydenckiej

z panem prezesem Jarosławem Kaczyńskim w TVP

Info mówił tak: „W Polsce nie ma potrzeby podnosze-

nia wieku emerytalnego.

(Wesołość na sali, oklaski)

Można stworzyć możliwość wyboru, na przykład łą-

czenie z wyższą emeryturą.

Nic na siłę”.

(Wesołość

na sali, oklaski) Mało?

Mało?

(Głosy z sali: Kłam-cy!

Kłam-cy!

Kłam-cy…)

(Głosy z sali: Mało!)

To na gorzki deser.

Ostatnia ze złamanych zapo-

wiedzi, tym razem pana ministra Jacka Rostowskie-

go, przedstawiona w Radiu TOK FM: „Nie chciałbym

angażować się w reformy bolesne i niepotrzebne, jak

np. podwyższanie wieku emerytalnego.

(Wesołość na

sali) Wprowadziliśmy system, który już zachęca do

dłuższego pozostawania na rynku pracy i nie ma po-

trzeby podwyższenia wieku emerytalnego”.

(Wesołość

na sali, oklaski)

(Głosy z sali: O-szu-ści!

O-szu-ści!

O-szu-ści…)

Panie Prezydencie!

Panie Premierze!

Panie Mini-

strze!

Co się stało w ostatnich miesiącach, że tak

zmieniliście zdanie?

(Głos z sali: Nie ma wyboru.)

Co z waszym honorem, co z odpowiedzialnością

za słowa?

Polacy nie zapomnieli tych obietnic.

Te 2 mln

podpisów jest również na to dowodem.

I na koniec coś, co rząd i koalicja, ale w ogóle

wszyscy politycy, lubią najbardziej, kochają, czyli

sondaże.

Według badania Centrum Badania Opinii

Społecznej sprzed dwóch tygodni podwyższeniu wie-

ku emerytalnego dla kobiet do 67. roku życia sprze-

ciwia się prawie 91% Polaków, zaś podwyższeniu

wieku dla mężczyzn przeciwnych jest 84% badanych.

Dla pełnego obrazu podam też, że zmiany w systemie

emerytalnym w stosunku do kobiet popiera 8% Po-

laków, w stosunku do mężczyzn – 15%.

Inne, badania

konkurencyjnego OBOP sprzed kilku dni, również

nie pozostawiają złudzeń.

Za podwyższeniem wieku

działo się 7% ankietowanych, za przejściem na eme-

ryturę kobiet w tym wieku 3% badanych.

I jeszcze

sondaż OBOP poświęcony samemu referendum.

Aż

64% Polaków uważa, że rząd powinien przeprowadzić

referendum w sprawie podwyższenia wieku emerytal-

nego.

Tylko 3% respondentów jest temu przeciwne.

wie!

Trudno o bardziej jednoznaczne wyniki badań.

Polki i Polacy nie chcą, aby tak ważne zmiany zacho-

dziły w tak szybkim tempie, bez wyczerpujących te-

mat konsultacji.

Chcą się w tej sprawie wypowiedzieć,

chcą referendum.

Dlatego apeluję: Poprzyjcie uchwa-

łę w sprawie referendum.

Proszę was o to.

(Długo-

trwałe oklaski)

(Głosy z sali: Brawo!)

Na zakończenie zwracam się jeszcze do pana pre-

miera Pawlaka i pana premiera Tuska.

Drodzy panowie premierzy, nie myślcie, że wasza

gra obliczona na podnoszenie napięcia, gra w złego

i dobrego policjanta, strażnika ﬁnansówpublicznych

i wrażliwego społecznie, zmyli Polaków.

(Oklaski)

Rzucone w wyniku „koalicyjnego kompromisu” mar-

ne cząstkowe emerytury nie zastąpią realnych dzia-

łań.

Nie w tym rzecz, panowie.

Te cząstkowe emery-

tury można skwitować jednym – że teraz się nam

proponuje albo pracować do śmierci, albo szybciej

umrzeć z głodu.

(Oklaski)

Gwoli formalności powinienem podać skutki ﬁnan-

sowe takiego referendum i źródła pokrycia kosztów.

Proponuję zatem, aby ewentualne referendum odbyło

się w ciągu jednego dnia wolnego od pracy.

Źródłem

pokrycia kosztów, w myśl ustawy z dnia 14 marca

budżetowa.

Rezerwa jest zaplanowana w wysokości

95 mln zł.

Koszty referendum nie powinny przekro-

czyć jej wysokości.

Panie Posłanki!

Panowie Posłowie!

Proszę o przy-

jęcie uchwały o poddanie pod referendum ogólnokra-

jowe sprawy o szczególnym znaczeniu dla państwa

talnego kobiet i mężczyzn.

Dziękuję bardzo.

(Posło-

wie Klubów Parlamentarnych Prawo i Sprawiedli-

wość oraz Solidarna Polska wstają, długotrwałe

oklaski)

(Posłowie Klubów Parlamentarnych Prawo i Spra-

wiedliwość oraz Solidarna Polska: Solidarność!

So-

lidarność!

Zwyciężymy!

Zwyciężymy!)

Marszałek:

Dziękuję panu pełnomocnikowi.

to jest debatą średnią.

Otwieram dyskusję.

Informuję jednocześnie, że po wystąpieniach…

(Poseł Jarosław Kaczyński: Proszę o głos.)

Za moment, skończę czytać zdanie.

(Oklaski)

340

Informuję, że po wystąpieniach posłów, po wystą-

pieniach klubowych głos zabierze prezes Rady Mini-

Bardzo proszę, panie pośle.

Z wnioskiem formalnym, jak rozumiem.

Poseł Jarosław Kaczyński:

Tak, oczywiście.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Wysłuchałem wraz

z całą Wysoką Izbą naprawdę bardzo poważnego i bar-

dzo ważnego przemówienia.

W związku z tym sądzę,

że powinniśmy mieć kilka, może kilkanaście minut

na zastanowienie się.

Wnoszę w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość

o 15-minutową przerwę.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

(Poseł Stefan Niesiołowski: Odrzucić.)

(Głosy z sali: Nie, nie.)

Czy wszyscy posłowie są gotowi?

(Głos z sali: Nie trzeba głosować.)

Rozumiem, że to była prośba klubu?

(Głos z sali: Tak.)

W takim razie ogłaszam 15 minut przerwy.

do godz. 10 min 40)

Marszałek:

Kontynuujemy rozpatrywanie punktu 13. porząd-

satiego, przedstawiciela klubu Platforma Obywatel-

ska.

Poseł Dariusz Rosati:

wie Posłowie!

Klub Parlamentarny Platforma Oby-

watelska jest przeciwny projektowi referendum

obywatelskiego wniosku o przeprowadzenie referen-

dum w tej sprawie.

Myślę, że nikt nie jest zaskoczony tym, co powie-

działem.

Po pierwsze, przedłożony projekt jest nie-

nokrajowym.

Po drugie, co ważniejsze, wniosek o prze-

prowadzenie referendum jest nie do przyjęcia ze

drastyczne obniżenie poziomu życia wszystkich grup

społecznych, w tym zwłaszcza przyszłych emerytów.

Po trzecie, przedłożony projekt jest w najwyższym

stagnacją gospodarczą.

(Oklaski)

(Poseł Waldemar Andzel: Oszuści.)

Wreszcie po czwarte, propozycja referendum

w przedłożonej postaci, a zwłaszcza pytanie, które

zostało sformułowane, jest wielką polityczną mani-

pulacją.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Adamczyk: Jesteście szkodliwi.)

Jeśli chodzi o niezgodność wniosku z przepisami

prawa, to art. 63 ust. 2 ustawy z 2003 r. o referendum

ogólnokrajowym stwierdza, że, cytuję: Referendum

publicznych.

Wprawdzie przedłożony wniosek odnosi

tyczy wydatków publicznych.

Jest bowiem rzeczą oczy-

wistą, że to ustawowy wiek emerytalny, czyli moment

uzyskania uprawnień do świadczenia emerytalnego

decyduje o wielkości wydatków z budżetu państwa,

przynajmniej w perspektywie do 2050 r., kiedy zakoń-

czony zostanie okres przejściowy pomiędzy starym

systemem a nowym systemem emerytalnym.

Im wyższy wiek emerytalny, czyli im dłużej pra-

cujemy, tym wolniej rośnie liczba emerytów i tym

wolniej spada liczba pracujących.

O tym mówił pan

przewodniczący Duda.

Utrzymanie obecnego wieku

emerytalnego, jak chcą tego wnioskodawcy, oznacza

szybszy wzrost liczby emerytów i szybszy spadek licz-

by osób pracujących.

Musi to powodować duży wzrost

ny powiększa się bieżący deﬁcytśrodkówwZakładzie

Ubezpieczeń Społecznych, a z drugiej strony, o czym

nie było jeszcze mowy, rosną dopłaty do emerytur

minimalnych, chyba że, szanowni państwo, zrezy-

gnujemy z dopłat do emerytur minimalnych.

(Weso-

łość na sali) Oznacza to, że wynik referendum pocią-

ga za sobą znaczne ﬁnansowe skutki dla budżetu,

w szczególności dla wydatków publicznych, a więc

odnosi się do materii, która nie może być przedmio-

tem referendum z inicjatywy obywateli.

Zatem na

Nie chcę oczywiście ograniczyć się tylko do argu-

mentów prawnych.

Decydujące są argumenty spo-

łeczne i ekonomiczne.

Chcę je tu przedstawić przede

wszystkim ze względu na szacunek, z jakim odnoszę

się do 2 mln Polaków, którzy zdecydowali się złożyć

swój podpis pod wnioskiem o referendum.

341

Dla ekspertów i części polityków konieczność pod-

noszenia wieku emerytalnego jest oczywista i nie

wymaga dłuższych wywodów.

Wszystkie dostępne

analizy i prognozy przygotowane i publikowane przez

ośrodki eksperckie, krajowe i zagraniczne, w tym

sze, krajowe, jak Główny Urząd Statystyczny i Za-

kład Ubezpieczeń Społecznych, jednoznacznie poka-

zują, że ze względu na niekorzystne tendencje demo-

obecny wiek emerytalny jest po prostu nie do utrzy-

mania.

Wszystkie kraje Unii Europejskiej podnoszą

lub już podniosły ustawowy wiek emerytalny.

Polska

jest w tym względzie opóźniona.

Na przykład wiek

emerytalny dla kobiet jest w Polsce najniższy w Unii

Europejskiej.

Żadne inne państwo nie ma w tej chwi-

li w ustawodawstwie 60-letniego ustawowego wieku

emerytalnego dla kobiet, tzn. jeżeli ma, to przygoto-

wuje już ustawy, podjęło już zmiany prawne, które

mają ten wiek zmienić.

Ale wśród ogromnej większo-

ści Polaków, mam wrażenie, że większości tych, któ-

rzy podpisali się pod wnioskiem o referendum, utrzy-

muje się złudne przekonanie, że można krócej praco-

wać i pobierać niezmienioną emeryturę.

Jest to groź-

ne złudzenie, które podtrzymują niestety niektórzy

nieodpowiedzialni politycy i działacze związkowi.

Dlatego chciałem przypomnieć kilka faktów dotyczą-

cych naszej demograﬁi.

Po pierwsze, żyjemy coraz dłużej.

To w ogóle jest

dobra wiadomość, ale oczywiście ma konsekwencje

dla systemów emerytalnych.

W porównaniu z rokiem

1950 kobiety obecnie żyją dłużej średnio o 18 lat,

a mężczyźni – o 16 lat, a ustawowy wiek emerytalny

od tamtego czasu się nie zmienił i nadal wynosi

lat 40.

Po drugie, oznacza to, że krócej pracujemy

i dłużej żyjemy na emeryturze.

W 1950 r. średni

okres życia na emeryturze wynosił 6–8 lat.

Dziś męż-

czyzna przebywa na emeryturze średnio 18 lat, a ko-

bieta – prawie 24 lata.

50 lat temu kobieta poświęca-

ła 69% swojego życia na pracę, obecnie jest to 42%.

Okres pracy dla mężczyzn spadł z 72% czasu życia

do 49% czasu życia.

Oznacza to, że kiedyś pracowa-

liśmy 20 lat – w przypadku mężczyzn i 9 lat – w przy-

padku kobiet na jeden rok emerytury.

Obecnie pra-

cujemy zaledwie 2,3 roku – w przypadku mężczyzn

i 1,4 roku – w przypadku kobiet na każdy jeden rok

emerytury.

W 2040 r., bo te tendencje niestety będą

kontynuowane, mężczyźni będą żyli na emeryturze

średnio 23 lata, a kobiety – aż 27 lat i nie jest to oczy-

wiście demagogia, nie są to żadne wymysły.

To są

twarde dane, to są analizy przeprowadzone przez nie-

zależne ośrodki analityczne krajowe i zagraniczne.

(Poseł Waldemar Andzel: Skąd te dane?)

Państwa posłów z Prawa i Sprawiedliwości, po

pierwsze, proszę o pozwolenie dokończenia mi mojego

wystąpienia, a, po drugie, zachęcam do lektury, dlate-

go że naprawdę głównym wrogiem dobrej polityki w tej

Izbie staje się ignorancja i brak wiedzy.

(Oklaski)

Jeżeli będziemy żyli tak długo, to oczywiście po-

wstaje pytanie skąd wziąć pieniądze na wypłatę eme-

rytur przez 20–25 lat.

Po trzecie, rodzi się coraz

mniej dzieci.

W pełni popieram apel pana posła Dudy,

zwłaszcza do pań posłanek, aby zrobić coś z naszą

dzietnością.

Niemniej jednak w efekcie maleje liczba

ludności w wieku produkcyjnym.

W 1950 r. na jednego

emeryta przypadało 8 pracujących.

Obecnie przypada

3,8 pracującego na jednego emeryta.

(Gwar na sali)

Pani posłanko, proszę słuchać, bo może się pani

czegoś ciekawego dowiedzieć.

(Oklaski) Również ta

tendencja utrzyma się w przyszłości.

Według aktual-

nych prognoz liczba Polaków w wieku produkcyjnym

spadnie z 26 mln obecnie do 21 mln w 2040 r.

To jest

odpowiedź na pytanie, czy zabraknie nam rąk do

pracy.

Tak, będzie brakowało rąk do pracy, jeżeli bę-

dziemy chcieli utrzymać tempo wzrostu gospodarcze-

go odpowiednie do naszych ambicji i aspiracji.

W efekcie, jeżeli nie zmienimy wieku emerytalnego,

za 28 lat na jednego emeryta będzie przypadało za-

ledwie 1,6 pracujących.

Krótko mówiąc, demograﬁa

powoduje, że będziemy mieli coraz większą liczbę

emerytów żyjących coraz dłużej na emeryturze i coraz

mniejszą liczbę pracujących.

Naprawdę to są fakty,

których nikt nie kwestionuje i warto je uwzględnić.

(Poseł Waldemar Andzel: Demagogia.)

(Głos z sali: To tylko prognozy.)

Tak, to są prognozy, ale, jak powiedziałem, poda-

wane przez wiele niezależnych od siebie ośrodków.

Co to oznacza dla przyszłych emerytów, czyli dla

milionów obecnie pracujących Polaków, którzy w per-

spektywie dziesięciu, dwudziestu czy czterdziestu lat

będą przechodzili na emeryturę, także tych, którzy

nas tutaj obserwują, demonstrując przed Sejmem?

Oznacza to przede wszystkim drastyczny spadek wy-

sokości emerytur.

Trzeba przypomnieć, że to właśnie nieubłagana

demograﬁa była przyczyną, dla której w 1998 r. mu-

sieliśmy zrezygnować z tradycyjnego systemu eme-

rytalnego opartego na solidarności międzypokolenio-

wej, w którym obecnie pracujący utrzymują obecnych

emerytów.

Ponieważ rosła liczba emerytów i spadała

liczba pracujących, system o zdeﬁniowanym świad-

czeniu generował coraz większy deficyt środków

w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Warto sobie

uświadomić, że skumulowany niedobór środków

w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w latach 2001–

–2010, tylko w okresie ostatnich dziesięciu lat, wy-

niósł łącznie ponad 400 mld zł.

To jest ponad połowa

polskiego zadłużenia.

Zresztą na ten aspekt ﬁnanso-

wy deﬁcytu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych

zwracał również uwagę pan premier Kaczyński

w liście z 1 lutego 2008 r. do premiera Donalda Tu-

ska, kiedy pokazywał, że niepodjęcie reform emery-

talnych będzie skutkować w latach 2008–2014 deﬁ-

cytem dodatkowym w wysokości 260 mld zł.

(Okla-

ski) Jestem przekonany, że pan prezes Kaczyński

Poseł Dariusz Rosati

342

pamięta ten swój niepokój, ja ten niepokój podzielam

do dziś.

Dlatego od 1999 r. obowiązuje w Polsce sys-

tem emerytalny o zdeﬁniowanej składce.

To była ta

główna zmiana, z której część Polaków, niestety,

prawdopodobnie nie zdawała sobie sprawy, przynajm-

niej do końca nie rozumiała konsekwencji.

Co to

oznacza?

Oznacza to, że wysokość świadczenia w mo-

mencie przejścia na emeryturę zależy tylko od zgro-

madzonego kapitału składkowego i od oczekiwanej

długości życia na emeryturze.

Jeżeli krócej pracuje-

my, zgromadzony kapitał nie tylko jest mniejszy, ale

też dzieli się na większą liczbę miesięcy oczekiwane-

go czasu życia na emeryturze.

W tym nowym syste-

mie moment przejścia na emeryturę ma absolutnie

decydujący wpływ na wysokość świadczenia.

Dlatego

mówiłem, że pytanie referendalne dotyczy spraw

związanych z wydatkami budżetu państwa.

Warto podać tutaj te szacunki, aby uświadomić

wszystkim, czym grozi utrzymanie obecnego status

quo, czyli czym grozi twierdząca odpowiedź na pyta-

nie zadane w referendum.

Nawiązując do tego, co

powiedział pan przewodniczący Duda, który twier-

dził, że reforma w 1999 r. właściwie rozwiązała pro-

blemy systemu emerytalnego i nie ma w tej chwili

potrzeby, żeby cokolwiek zmieniać, zwracam uwagę,

że reforma z 1999 r. rozwiązała problem ﬁnansowa-

nia emerytur w tym sensie, że stworzyła samoﬁnan-

sujący się system emerytalny, ale nie rozwiązała

jednej kluczowej sprawy, która powinna być akurat

dla przewodniczącego związku zawodowego najważ-

niejsza, czyli sprawy bezpieczeństwa i wysokości eme-

rytur.

Średnia stopa zastąpienia emeryturą ostatniej

płacy wynosi obecnie w Polsce około 56%, co zapewnia

przeciętną emeryturę na poziomie 1700 zł.

Myślę, że

wiele osób, także spośród tych, którzy protestują

przeciwko podniesieniu wieku emerytalnego, zakła-

da, że tak właśnie będzie w przyszłości, ale tak nie

będzie.

Demograﬁa powoduje, że stopa zastąpienia

będzie systematycznie spadać, a to oznacza coraz

niższe emerytury.

Propozycja rządowa jest spowodo-

wana właśnie przede wszystkim, jak powiedziałem,

troską o ochronę poziomu emerytur, zwłaszcza naj-

niższych, za 20–30 lat.

(Oklaski)

Chciałbym podać krótki przykład.

Wezmę dzisiej-

sze dane dotyczące średniego wynagrodzenia i po-

równam sytuację dwóch kobiet.

Nazwijmy je pani

Joanna i pani Teresa.

(Wesołość na sali) Załóżmy, że

pani Joanna będzie pracować 35 lat do 2040 r., czego

życzę pani z całego serca, zarabiając cały czas średnie

wynagrodzenie krajowe, i zdecyduje się przejść na

niesie tylko 30%.

Przenosząc to na dzisiejsze warunki,

oznacza to, że emeryturę otrzyma pani w wysokości

890 zł.

Po 35 latach pracy.

(Poseł Waldemar Andzel: To wina PO.)

Niecałe 100 zł powyżej emerytury minimalnej,

która obecnie wynosi 799 zł.

Czy o to właśnie wal-

czycie i o to właśnie idzie związkowcom, którzy de-

monstrują przed Sejmem?

Żeby emerytury były na

takim poziomie?

A zwracam uwagę, że byłaby to średnia emerytu-

ra, bo zakładam, że otrzymywała pani przez cały

okres życia zawodowego średnie wynagrodzenie.

Ale

oczywiście przynajmniej połowa Polaków otrzymuje

wynagrodzenie poniżej średniego, a to oznacza, że

połowa polskich emerytów w 2040 r., oczywiście

głównie kobiet, otrzymywałaby świadczenie na po-

ziomie poniżej dzisiejszej emerytury minimalnej,

poniżej dzisiejszego poziomu 799 zł.

Zwracam uwagę, że według danych ZUS tylko 5%

obecnych emerytów ma emeryturę poniżej poziomu

minimalnego i do tych emerytur dopłaca budżet pań-

stwa.

A więc wyobraźmy sobie skalę masowej nędzy,

jaka panowałaby w kraju, gdybyśmy mieli połowę

emerytów na emeryturach minimalnych...

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: To prognozy.)

...albo niżej.

Ale zakładam, że budżet musiałby

dopłacać do tych emerytur.

Załóżmy teraz, że druga z naszych pań, pani Te-

resa, decyduje się pracować dłużej, do 67. roku.

Ja-

kakolwiek zbieżność imion jest oczywiście czysto

przypadkowa.

Pani Teresa także zarabia cały czas

średnie wynagrodzenie krajowe, ale decyduje się

przejść na emeryturę w 67. roku życia.

Otrzyma ona

w tym momencie świadczenie w wysokości 1550 zł,

czyli o 70% wyższe niż pani Joanna.

Na tę różnicę

ma wpływ zarówno większy kapitał zgromadzony

przez 7 lat, jak i oczywiście mniejsza liczba oczeki-

wanych miesięcy pozostających do przeżycia, ale rów-

nież, uwaga, o czym mowy nie było, lepszy sposób

waloryzowania składek emerytalnych w systemie

ubezpieczeń społecznych niż system waloryzowania

emerytur dla osób pobierających już emerytury.

Oczywiście i pani Joanna, i pani Teresa mają

przed sobą jeszcze świetlane perspektywy, bo progno-

zy demograﬁczne mówią, że w 2040 r. średnia ocze-

kiwana długość życia dla kobiety będzie wynosić

23 lata.

A więc okrzyki, że nie damy sobie narzucić

pracy aż do samej śmierci, są obliczone prawdopodob-

nie na wywołanie czysto populistycznej euforii, dla-

tego że statystyki wskazują jasno: oczekiwana dłu-

gość życia w wieku lat 67 wynosi 23 lata dla kobiet

i 18 lat dla mężczyzn.

Średnio, przeciętnie tyle bę-

dziemy żyli na emeryturze.

Warto mieć w związku

z tym wyższą emeryturę niż emerytura głodowa.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Wszystko to wiemy.)

Wnioskodawcy, domagając się, aby kobiety praco-

wały tylko do 60. roku życia, skazują je w istocie na

głodowe emerytury, na wegetację, i to na wiele lat.

To

jest istota wniosku o referendum.

Jak można nama-

wiać ludzi, aby głosowali za rozwiązaniem, które gwa-

rantuje im życie w nędzy przez 20 lat lub więcej?

(Poseł Jolanta Szczypińska: One nie dożyją.)

Zadaję sobie pytanie, czy jest to wynik ignorancji,

jakiejś bezmyślności, czy jest to wynik jakiegoś poli-

tycznego cynizmu?

W pełni doceniam obawy i lęki

milionów Polaków, którzy nie muszą znać tych

wszystkich skomplikowanych spraw związanych

343

z obliczaniem emerytur w nowoczesnym systemie

emerytalnym, ale powiem szczerze, że dziwię się ini-

cjatorom tej akcji.

Nawiasem mówiąc, wystąpienie pana przewodni-

czącego Dudy było pełne bardzo rozsądnych obser-

wacji i większość z tych demograﬁcznych informacji,

które podawał pan przewodniczący, jest zbieżna

z tym, co ja tutaj mówiłem.

Prawa strona sali biła

wtedy brawo, mimo że podaję teraz te same dane i po

prostu słyszę tylko śmiechy.

(Oklaski) Tyle o społecz-

nych skutkach.

(Poseł Jarosław Zieliński: Na szczęście rząd się

zmieni.)

A teraz skutki dla ﬁnansów publicznych.

Jak

mówiłem, wcześniejszy wiek emerytalny oznacza

wzrost wypłacanych świadczeń i obniżenie płaco-

nych składek.

Mniej ludzi pracuje, więcej ludzi pobie-

ra świadczenia.

W efekcie rośnie deﬁcyt w ZUS, któ-

ry musi być sﬁnansowany przez budżet państwa.

Obecnie deﬁcyt tylko funduszu emerytalnego, nie

całego FUS, wynosi 49 mld zł.

ZUS szacuje, że jeśli

nie nastąpi podniesienie wieku emerytalnego, deﬁcyt

wzrośnie do 80–90 mld rocznie w latach 2020–2040.

Ale to tylko część ciężaru, jaki spada na budżet pań-

stwa.

Ponieważ wcześniejszy wiek emerytalny ozna-

cza niższe emerytury, w tym również emerytury

poniżej pewnego minimum emerytalnego, coraz

większa liczba emerytów będzie musiała otrzymywać

świadczenie ﬁnansowe uzupełniające je do poziomu

minimalnych emerytur.

Roczne dopłaty z tego tytu-

łu wyniosą 15–20 mld zł rocznie.

Co to oznacza?

Oznacza to, że utrzymanie obecnego wieku emery-

talnego powoduje, poczynając od roku 2020, syste-

matyczny dodatkowy deﬁcyt w ZUS w wysokości ok.

100 mld zł rocznie.

Powstaje pytanie, skąd wziąć te

pieniądze.

Ani w referendalnym pytaniu, ani w wy-

stąpieniu pana przewodniczącego Dudy nie ma od-

powiedzi na to pytanie.

Ja odpowiem.

Teoretycznie są trzy możliwości,

żeby zgromadzić te 100 mld zł.

Pierwsza to zaciąga-

nie pożyczek na ﬁnansowanie emerytur.

Oczywiście

państwo może pożyczać, nasze państwo pożyczało

dość dużo, ale co oznacza pożyczanie w tej skali?

Po

prostu to oznacza eksplozję długu publicznego

z wszystkimi konsekwencjami.

To jest scenariusz

takiej katastrofy, jaka miała miejsce w Grecji, a prze-

cież wielokrotnie słyszałem z tej strony sali apele o to,

aby nie powiększać długu publicznego.

W tym mo-

mencie również apeluję o poczucie odpowiedzialności,

gdy dyskutujemy sprawy związane z doﬁnansowa-

niem funduszów emerytalnych.

To jest pierwsza moż-

liwość.

Nie wiem, czy ktokolwiek odpowiedzialny na

tej sali będzie za tym, żebyśmy się zadłużali do mo-

mentu, aż zatoniemy pod ciężarem długu.

(Poseł Zbigniew Babalski: Robicie to.)

(Poseł Waldemar Andzel: Doskonale wam to idzie.)

Druga możliwość to podniesienie składek emery-

talnych, ewentualnie podatków.

Żeby pokryć deﬁcyt,

o którym mówiłem, np. składka emerytalna musia-

łaby wzrosnąć z 19,5% do ok. 35%.

Co to oznacza?

Podniesienie składek czy podatku w tym wymiarze

oznacza oczywiście niskie zarobki, wyższe koszty

pracy, spadek zatrudnienia, znacząco niższy wzrost

gospodarczy, ucieczkę pracowników, zwłaszcza mło-

dych i wykształconych, za granicę.

Pytam przyszłych

emerytów: Kto nas będzie utrzymywał?

(Głos z sali: Teraz są w Polsce.)

To jest droga do upadku polskiej gospodarki.

Nie

można zarzynać gospodarki nadmiernymi podatka-

mi.

Zatem dylemat jest taki…

( Gwar na sali)

(Poseł Waldemar Andzel: A kto podnosi podatki?

Przecież PO.)

(Poseł Rafał Grupiński: Cicho, nie przeszka-

dzać.)

…czy zadłużać się ponad miarę, czy jednak dusić

gospodarkę podatkami i praktycznie doprowadzić do

zatrzymania, zahamowania wzrostu gospodarczego.

(Głos z sali: Gdzie są pieniądze…)

Dlatego jest trzecia możliwość.

Oczywiście na to pytanie też jestem gotów odpo-

wiedzieć.

Trzecia możliwość to podniesienie wieku emery-

talnego.

Oczywiście oznacza to dłuższy czas pracy.

W pełni rozumiem, że nie wszystkim może się to po-

dobać, a nawet że ogromnej większości może się to

nie podobać.

Niemniej jednak oznacza to wyższe eme-

rytury, powyżej poziomu głodowego, i szybszy wzrost

gospodarczy, z którego owoców będziemy czerpać

wszyscy – i ci na emeryturach, i ci pracujący.

I taka

jest propozycja rządu Platformy Obywatelskiej i Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego.

Każde inne rozwią-

zanie jest po prostu nie do przyjęcia.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Ooo.)

Proszę państwa, mówię jasno: zgoda na przepro-

wadzenie referendum w tej postaci, z takim zapropo-

nowanym pytaniem w istocie oznacza, że za 28 lat

średnia emerytura będzie wynosić równowartość 900 zł,

a połowa polskich emerytów będzie otrzymywać

świadczenie poniżej tego poziomu.

Wątpię, żeby w bu-

dżecie państwa były środki na doﬁnansowywanie

emerytur 5 mln polskich emerytów do wysokości

emerytury minimalnej.

Właśnie dlatego z całą mocą

muszę oświadczyć, że osoby, które złożyły podpis pod

wnioskiem o referendum i których przedstawiciele

protestują dziś przed Sejmem, zostali po prostu pod-

dani manipulacji.

(Oklaski)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Polacy protestują,

nie opozycja.)

Zapytano ich o coś, co wydaje się oczywiste, czy

chcesz dłużej pracować, czy krócej, ale przecież oczy-

wiste nie jest, dlatego że nie ujawniono, jak groźne

skutki ﬁnansoweispołeczneniesieprzedewszystkim

dla nich samych, a także dla państwa polskiego od-

powiedź twierdząca na to pytanie.

344

Pan przewodniczący Duda z wielkim poczuciem

humoru obśmiał pytania zawarte w poprzednich re-

ferendach, ale ja mam wrażenie, że dokładnie to

samo można powiedzieć o pytaniu, które jest propo-

nowane w obecnym referendum.

(Oklaski) To jest

przecież pytanie z cyklu, czy chcesz być młody, zdro-

wy i bogaty zamiast biedny, chory i stary.

To nie jest

pytanie o to, czy rzeczywiście chcesz pracować dłużej

i mieć wyższą emeryturę o tyle i tyle, czy wolisz pra-

cować krócej i mieć emeryturę na poziomie 900 zł.

I, panie przewodniczący, powołał się pan na sondaże.

Ja zwracam uwagę, że przeprowadzono przecież son-

daż, w którym pytanie rozwinięto, i wtedy 59% Po-

laków wypowiadało się za tym, że jednak woli praco-

wać dłużej i otrzymać wyższą emeryturę.

(Oklaski)

A zatem uważam, że pytanie referendalne jest, mó-

wiąc oględnie, sformułowane w sposób niekompletny,

a mówiąc całkiem otwarcie, jest nieuczciwym pyta-

niem. (Oklaski)

Wnioskodawcy nie zadali sobie trudu, aby wyja-

śnić, do czego prowadzi utrzymanie obecnego wieku

emerytalnego.

A utrzymanie obecnego wieku emery-

talnego, i mówię to z całą odpowiedzialnością, ozna-

cza albo dramatyczne pogorszenie warunków życia

milionów polskich emerytów, albo katastrofę ﬁnan-

sową państwa, a najpewniej i jedno, i drugie jedno-

cześnie.

Platforma Obywatelska na taki projekt się nie

godzi.

Rząd PO–PSL w przeciwieństwie do różnych

szarlatanów i dobrych wujków, których w tej chwili

namnożyło się bardzo wielu...

Ja ze zdumieniem ob-

serwuję i w ogóle przecieram oczy, kogo to widzę

wśród polityków, a nawet posłów tej Izby, wśród pro-

testujących przed Sejmem, kto próbuje tutaj zbić ja-

kiś polityczny kapitał.

Nie jest może wielką niespo-

dzianką...

(Poruszenie na sali) Proszę państwa, nie

jest dla mnie niespodzianką, że opozycja protestuje

przeciwko projektom rządowym, to mogę zrozumieć,

natomiast zdumiewa mnie stanowisko Sojuszu Lewi-

cy Demokratycznej i premiera Millera...

(Głos z sali: Ale się nawrócił.)

...który przecież, pamiętam to jak dzisiaj, nawo-

ływał do wydłużenia wieku emerytalnego i poparcia

planu Hausnera w 2003 r.

(Oklaski) Mamy nawet,

panie premierze, mamy tutaj pańskie wystąpienie.

A więc przynajmniej z tej strony oczekiwałbym wię-

cej poczucia...

(Poseł Krystyna Łybacka: Ale to był cały pakiet.)

Zgoda, pakiet, o pakiecie już mówię.

Proszę pań-

stwa, wydaje mi się, że naprawdę powinniśmy trak-

tować i tych, który nas słuchają, i nas samych w spo-

sób uczciwy i odpowiedzialny.

Platforma Obywatel-

ska nie obiecuje gruszek na wierzbie.

(Wesołość na

sali) Platforma Obywatelska mówi jasno: źródłem

dobrobytu...

(Gwar na sali)

Marszałek:

bardzo.

Proszę salę o wyciszenie emocji.

Bardzo pro-

szę o niedyskutowanie, pani poseł.

I proszę nie utrud-

niać występującemu.

Bardzo proszę, panie pośle.

Platforma Obywatelska mówi, że źródłem dobro-

bytu może być praca...

(Głos z sali: Na umowach śmieciowych.)

...i przedsiębiorczość (Oklaski), a nie czas spędzo-

ny na emeryturze, jakkolwiek zasłużonej.

Zatem jeśli

nie chcemy żyć w nędzy, musimy dłużej pracować.

I to jest dowód poczucia odpowiedzialności za pań-

stwo ze strony tego rządu.

Szanowni Państwo!

Pani Marszałek!

Panie i Pa-

nowie Posłowie!

Przedłożony projekt jest przejawem

awanturnictwa politycznego i skrajnej nieodpowie-

dzialności.

(Poruszenie na sali) Gdyby ten projekt

ponad 50% Polaków, mielibyśmy receptę na katastro-

fę ﬁnansową państwa.

Odpowiedzialność spadałaby

na was, którzy zamiast tłumaczyć zagrożenia, popie-

racie tego typu pomysły.

(Oklaski) I oczywiście ja

mam pretensję do inicjatorów tego pomysłu referen-

dum, że wprowadzają w błąd miliony Polaków, że nie

mówią ludziom prawdy, że tworzą nieodpowiedzialne

iluzje i złudzenia.

Autorzy tego wniosku moim zda-

niem kompromitują ruch związkowy, bo przecież

związkowcy powinni troszczyć się o bezpieczeństwo

przyszłych emerytur, a nie namawiać, żeby godzić się

na wieloletnią wegetację.

Prości ludzie, czy w ogóle

ktokolwiek, ludzie manifestujący przed Sejmem, pra-

cujący w Polsce mają prawo czuć się zagubieni – mają

prawo czuć się zagubieni.

Odpowiedzią właściwą na

te lęki, obawy i zagubienie jest rzeczywiście obudo-

wanie proponowanego projektu rządowego przez cały

pakiet ustaw i regulacji, które poprawią sytuację na

rynku pracy, zwłaszcza dla starszych, które poprawią

poziom opieki zdrowotnej, które poprawią…

(Poseł Izabela Kloc: A skąd ta praca?)

…możliwości opieki nad dziećmi, tak żeby powo -

dować większą skłonność do łączenia macierzyństwa

i pracy zawodowej.

Wszystko…

(Głos z sali: Gdzie ta praca?)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Dajcie pracę.)

W Polsce, panie pośle.

Mówimy o Polsce.

Nie

wiem, może pan się już zagubił w tych protestach.

(Wesołość na sali, oklaski)

Proszę państwa, rząd Platformy i PSL przygoto-

wuje, pracuje nad tego typu rozwiązaniami.

(Weso-

łość na sali)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Od 5 lat pracujecie.)

(Głos z sali: To są gruszki na wierzbie.)

345

Przyjęcie tego rozwiązania w tej chwili oznacza,

że to, o co apelował pan przewodniczący Duda…

Pan

przewodniczący Duda apelował o wiele słusznych

rzeczy, ja te rzeczy popieram i znowu zdumiewa mnie

to, że on otrzymał oklaski, a ja…

Czuję się po prostu

pokrzywdzony przez część Izby.

(Oklaski)

Proszę państwa, mówiąc już całkiem poważnie,

bo sprawa jest bardzo poważna, przyjęcie projektu

referendum w tej postaci oznacza, że wszystkie mą-

dre pomysły pana przewodniczącego Dudy idą do

kosza, bo oczywiście nie będą one wprowadzane, dla-

tego że pan przewodniczący mówi, że to przedłużenie

wieku powinno być połączone z innymi rzeczami.

Może zatem wspólnie popracujmy nad tym, żeby

przedłużyć wiek emerytalny i wymyślić system, któ-

ry będzie wychodził naprzeciw często słusznym oba-

wom zwykłych ludzi.

(Oklaski)

Kończąc, chciałbym zaapelować do polityków,

zwłaszcza do niektórych polityków, o wykazanie

większej odpowiedzialności.

Kto jak kto, ale napraw-

dę ludzie zgromadzeni na tej sali powinni wiedzieć,

że dla dłuższej pracy po prostu nie ma alternatywy.

Wczorajsze porozumienie pomiędzy Platformą i PSL,

kompromis, który pozwala uelastycznić proponowa-

ny system, a jednocześnie pozwala pracować równo-

legle z pobieraniem emerytury, a także przyjęty przez

rząd kilka dni temu projekt solidarności międzypo-

koleniowej w odniesieniu do zatrudnienia osób

przeciw tym wszystkim obawom czy tym wszystkim

oczekiwaniom.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Ale ściema.)

Myślę, że ponieważ projekt przedłużenia wieku

emerytalnego jest rozłożony naprawdę na wiele lat,

będziemy mieli jeszcze wiele okazji, żeby pracować

nad rozwiązaniami, które spełnią oczekiwania przy-

najmniej części tych, którzy są zaniepokojeni tym, co

proponuje rząd.

W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wnoszę

o odrzucenie wniosku obywatelskiego o przeprowa-

dzenie referendum.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Hańba, hańba!)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

bierze pan prezes Jarosław Kaczyński.

(Oklaski)

Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Kaczyński:

ważyć bardzo ważną decyzję, decyzję przeprowadze-

nia albo też nieprzeprowadzenia referendum, refe-

rendum, o które wniosek został tu złożony z bardzo

znaczną liczbą podpisów.

Nam pozostaje odpowiedzieć na dwa zasadnicze

pytania.

Mianowicie na pytanie o to, czy ten wniosek

jest racjonalny, i na pytanie o to, jak ta sprawa, spra-

wa tego wniosku i ewentualnego jego odrzucenia ma

się do reguł demokracji.

A więc jest sprawa racjonal-

ności i sprawa demokracji.

Ponieważ ta racjonalność jest kwestionowana,

choćby ostatnie wypowiedzi pana profesora na to

wskazują, warto się nią rzeczywiście poważnie zająć.

Oczywiście, gdyby było tak, że wniosek dotyczyłby

sprawy, która właśnie ze względu na racjonalność

w tym trybie, w trybie referendalnym, rozważana być

nie może, to wtedy Wysoka Izba rzeczywiście byłaby

zmuszona do tego, żeby podjąć decyzję na nie, żeby

wniosek odrzucić.

Pan profesor próbował z tego miej-

sca przed chwilą uzasadnić, przynajmniej tak zrozu-

miałem to przemówienie, właśnie taką tezę.

Otóż,

pozwolę sobie z tą tezą zasadniczo się nie zgodzić.

W jaki sposób ta teza, najogólniej rzecz biorąc – kolej-

ni mówcy z naszego klubu będą ten wątek jeszcze

rozwijać – jest konstruowana?

Pierwszy element tej

tezy odnosi się do przewidywań demograﬁcznych.

W Polsce w roku 2040 będą odchodzić z pracy liczne

roczniki urodzone w latach 80., a pracować będą

roczniki nieliczne.

To jest teza, która zawiera pewne

bardzo specyﬁczne założenie, założenie, że w Polsce

lityki prorodzinnej.

(Oklaski) Otóż, proszę państwa,

da się.

Da się w Polsce prowadzić taką politykę pro-

rodzinną, która odnosi się do budownictwa mieszka-

niowego, do różnego rodzaju form pomocy dla rodzi-

ny, dla dzieci.

Krótko mówiąc, da się to wszystko

uczynić, oczywiście pod jednym warunkiem, pod wa-

runkiem że władza nie będzie zdeterminowana przez

uzależnienie od różnych potężnych grup kapitało-

wych, choćby tej deweloperskiej, a będzie mogła de-

cydować zgodnie z interesem społecznym.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Ooo...)

A wtedy już, pod koniec lat 30., mogą pojawić się

na rynku pracy roczniki znacznie liczniejsze niż te

obecne, natomiast w kolejnych latach ten proces

może być kontynuowany.

Ujmując to krótko, jeżeli

mówimy o niemożliwości prowadzenia intensywnej,

szeroko rozumianej polityki prorodzinnej, to jest to

niemożliwość wynikająca z obecnego systemu, z sys-

temu, w którym w tej chwili żyjemy i który ten rząd

reprezentuje.

Ale to nie jest, panie pośle, panie pro-

fesorze, niemożliwość obiektywna.

To jest sprawa

pierwsza.

Sprawa druga, której był pan łaskaw poświęcić

bardzo dużo czasu, to jest sprawa wysokości emery-

tur.

Znów odwoływał się pan do roku 2040.

Otóż,

Wysoka Izbo, jest tak, że poziom emerytur zależy

oczywiście od różnych czynników.

Nie chcę tu w żad-

nym wypadku tego upraszczać, ale decydujący jest

jednak poziom PKB.

(Oklaski) Za 28 lat może on być

bardzo różny.

Może być bardzo różny.

Może być nie

346

tak dużo większy niż obecny.

Mogą potwierdzić się te

perspektywy, że mieliśmy 4%, a teraz będziemy mie-

li 2%, ale może być także zupełnie inaczej.

Warunki

są dość łatwe do sformułowania: po pierwsze, zrzu-

cenie z pleców polskiej gospodarki tego worka kamie-

ni, jakim jest stan dzisiejszego państwa, jakość dzi-

siejszego państwa, cała ta gigantyczna sfera patolo-

gii, to po pierwsze, a po drugie, system oświatowy,

który będzie zapewniał młodym ludziom zarówno

duży zasób kulturowy, także ten wspólnotowy, jak

i duży zasób wiedzy...

(Poseł Andrzej Rozenek: Lekcje religii.)

...bo to są warunki szybkiego rozwoju.

(Oklaski)

80% bogactwa społecznego najwyżej rozwiniętych

narodów stanowi to, co jest w głowach.

Jeżeli będzie-

my mieli stan obecny, takie reformy oświaty, to oczy-

wiście szanse na wzrost gospodarczy będą bardzo

niewielkie.

To jest dostarczenie ludzi do niskopłat-

nych prac na zachód, do bogatszych od nas państw.

Ale przecież to nie jest kierunek, który musimy kon-

tynuować.

Mówiąc najprościej, nie musimy, Wysoka

Izbo, żyć w dalszym ciągu w systemie postkomuni-

stycznym, w systemie w istocie postkolonialnym.

Nie

musimy.

Możemy ten system odrzucić.

(Oklaski) Mo-

żemy także wyeliminować z życia społecznego jego

przedstawicieli, jego nosicieli.

Trzeba tylko zmienić

władzę.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Ooo...)

(Poseł Rafał Grupiński: Trzeba było wygrać wy-

bory.)

Trzeba troszkę przyjrzeć się różnego rodzaju ży-

ciorysom i wyciągnąć z nich wnioski.

To naprawdę

wystarczy.

Parę lat sytuacji, w której w Polsce jest

normalny rynek, bez patologii, jest praworządność,

jest dostęp do informacji, a nie ten olbrzymi system

tajemnic, i nie ma obecnego systemu i tego establi-

shmentu.

Będą tylko jego szczątki, jego resztki i bar-

dzo brzydki zapach (Oklaski) oraz szansa na bardzo

szybki rozwój.

Tak, szansa na bardzo szybki rozwój,

bo potencjał rozwojowy naszego społeczeństwa jest

ogromny.

Przedsiębiorczość Polaków jest ogromna,

tylko jest to gigantyczne hamowanie, ten mur, któ-

rego w dalszym ciągu nie daje się sforsować.

Ale my

go sforsujemy, razem z „Solidarnością”.

(Oklaski)

Są wreszcie argumenty trzeciego typu, do których

pan, panie profesorze, też się odwoływał, analogie,

na przykład do Niemców.

Otóż, proszę wybaczyć, ale

przeciętna wieku choćby w Niemczech, posługujmy

się tą analogią, jest wyższa niż w Polsce, i to wyraź-

nie.

Lepszy jest także stan zdrowia ludzi po 60. roku

życia.

Ta analogia jest po prostu analogią błędną,

analogią, do której odwoływać się nie można.

To jest

też typowe dla ostatnich 20 lat, prawie całych ostat-

nich 20 czy już właściwie 23 lat – bezmyślne naśla-

downictwo.

To bezmyślne naśladownictwo do niczego

dobrego w Polsce nie prowadziło i nie będzie prowa-

dzić także teraz.

Są także takie argumenty, które odrzuca się jak-

by z góry.

Mówi się, że na przykład przedłużenie wie-

ku emerytalnego nie będzie miało żadnego wpływu

na zatrudnienie młodych.

Oczywiście ten proces wy-

miany pokoleń pracujących nie jest taki prosty.

Zgo-

da, to nie jest jeden za jeden, jak niektórzy mogliby

sądzić, ale jednak ten związek w oczywisty sposób

istnieje, tak samo jak w oczywisty sposób istnieje to,

o czym wspominał zresztą przewodniczący Duda, że

pewna część ludzi przechodzących na emerytury zaj-

muje się opieką nad rodzinami.

Bardzo często są to

po prostu dzieci.

To jest rola babć.

To jest czynnik

prodemograﬁczny.

Znam osoby, które mają dzieci

tylko dlatego, że babcie są na emeryturach i mogą się

tymi dziećmi zajmować.

(Wesołość na sali, oklaski)

(Poseł Izabela Kloc: Brawa dla babci.)

I to jest, proszę państwa, oczywista prawda.

Wreszcie, Wysoka Izbo, jest jeszcze jeden zespół

spraw, który w tej dyskusji jakby w ogóle nie wystę-

puje, jest odrzucany z góry.

Otóż, to jest zespół spraw

związanych z rzeczywistym sensem i, można powie-

dzieć, z rzeczywistym adresatem tego zabiegu.

Tym

adresatem są tak zwane rynki, czyli po prostu spe-

kulanci.

To oni muszą otrzymać sygnał, że w Polsce

jest po staremu, że Polskę dalej można doić i będzie

można doić.

(Oklaski) A dlaczego muszą otrzymać

ten sygnał?

Dlatego że to wy ogromnie zwiększyliście

deﬁcyt,bezrozumnierozrzucającpieniądze.

Zamiast

adresowych pakietów stymulacyjnych zastosowali-

ście właśnie rozrzucanie i dzisiaj trzeba za to płacić.

(Oklaski) Oczywiście już co najmniej po raz trzeci

w historii tych 22 lat trzeba płacić z średnich i płyt-

kich kieszeni.

To referendum ma także głębszy sens.

To jest referendum odnoszące się do tego, czy ten

system, gdzie kieszenie jednych są bronione jak nie-

podległość, a inne nieustannie drenowane, ma być

podtrzymywany.

(Oklaski) Jesteśmy, już to mówiłem,

za zmianą tego systemu, bo jest on pod każdym

względem skrajnie nieefektywny.

(Głosy z sali: Tak jest.)

To jest skrajnie nieefektywny, zabijający wręcz

naród system społeczny.

(Oklaski) To jest po prostu

system antynarodowy.

To jest system, który przyno-

si korzyści wąskiej grupie, zresztą na ogół spod ciem-

nej gwiazdy, i różnego rodzaju czynnikom zewnętrz-

nym.

(Oklaski) Wy tego systemu bronicie.

To jest

główne zadane waszej partii.

(Oklaski) Ale my jeste-

śmy przeciw i ten system dożywa już swoich dni.

Je-

steśmy o tym przekonani.

(Głosy z sali: Nie boimy się.)

To referendum w istocie będzie właśnie także

referendum nad tym systemem.

Możecie się tu ob-

stawić policją, możecie poustawiać armatki wodne.

(Poruszenie na sali) Tak, sam je widziałem.

Możecie

się bać i macie powód, by się bać.

(Oklaski)

(Poseł Izabela Kloc: Brawo!)

Przyjdzie czas, w którym okaże się, jak bardzo

ten strach był uzasadniony.

Boicie się.

Ale my się

nie boimy.

(Głos z sali: Nie boimy się!)

Poseł Jarosław Kaczyński

347

Nie boimy się tych, którzy tam stoją, nie boimy

się tych, których tu nie wpuszczono i nie boimy się

tego referendum.

Jesteśmy za Polską, która będzie

się rozwijała, gdzie wydajność pracy na godzinę, dzi-

siaj jedna z najniższych, jeżeli nie najniższa w Unii

Europejskiej, będzie wysoka.

Wtedy naprawdę będzie

z czego płacić emerytury.

Bo to jest w ogóle śmieszne

– mówić, że emerytury za 28 lat mają wynosić po 900 zł.

To znaczy, że co?

Polska ma być na dzisiejszym po-

ziomie, żeby pana kolegom, panie profesorze, było

ciągle dobrze?

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Otóż przyjdzie taka Polska, w której pana kole-

gom być może będzie bardzo źle.

(Wesołość na sali,

oklaski) Ale ludziom będzie nieporównanie lepiej i to

będzie Polska zamożna, silna i godna.

(Oklaski) Bę-

dziemy popierali to referendum.

(Oklaski)

(Posłowie Klubu Parlamentarnego Prawo i Spra-

wiedliwość wstają i skandują: Zwyciężymy!

Zwycię-

żymy!)

Marszałek:

bu Ruch Palikota pana Sławomira Kopycińskiego.

Bardzo proszę, panie przewodniczący.

Poseł Sławomir Kopyciński:

Dziękuję bardzo.

cy!

Panie Premierze!

Wysoka Izbo!

Ogólnokrajowa

obywatelska inicjatywa referendalna to chyba naj-

ważniejsza forma inicjatywy obywatelskiej.

Inicjaty-

wy, która wymaga od nas wszystkich bardzo szcze-

gółowej analizy powodów jej przeprowadzenia i celu,

jaki chcą osiągnąć wnioskodawcy.

Aby podjąć w tej

sprawie właściwą decyzję, Wysoka Izba musi roz-

strzygnąć, czy jest to inicjatywa stricte społeczna,

zgłoszona w interesie przyszłych pokoleń, emerytek

i emerytów, bo to właśnie ich ta reforma będzie do-

tyczyć, czy jest to inicjatywa tylko i wyłącznie poli-

tyczna, której jedynym celem, powodem, jest chęć

zbicia kapitału politycznego przez partie wspierające

wniosek referendalny.

(Oklaski)

(Głos z sali: Oj, Sławek, Sławek.)

(Głos z sali: Dobra, usiądź.)

Tak duża liczba podpisów zebranych pod wnio-

skiem, tak wielkie zainteresowanie opinii społecznej

losami tego wniosku, ten wielki wysiłek organizacyj-

ny przy zbiórce podpisów, ten wielki protest społecz-

ny tu, przed Sejmem Rzeczypospolitej Polskiej, a przede

wszystkim nasz wielki szacunek do tej formy inicja-

tywy obywatelskiej skłania do poparcia tego wnio-

sku.

Jednak z drugiej strony mamy, panie przewod-

niczący – mówię do pana przewodniczącego Dudy – dość

mało błyskotliwą treść pytania referendalnego.

(Głos z sali: Ooo...)

Brzmi ono: Czy jest pan/pani za utrzymaniem

dotychczasowego wieku emerytalnego wynoszącego

tak lub nie.

Ta treść, Wysoka Izbo, jest tak nieprzemyślana

i tak jednostronna, że pytanie to musi w nas wszyst-

kich wzbudzić podejrzenie o populizm i o sens refe-

rendum.

Formułując pytanie w ten sposób, niestety

autorzy pytania wprost prowokują i zachęcają Wyso-

ką Izbę do odrzucenia tej inicjatywy referendalnej.

Tak jednostronne pytanie nie pozostawia również

najmniejszych wątpliwości co do ewentualnego wy-

niku referendum.

Wydamy ok. 70 mln zł, aby po-

twierdzić dotychczasowe, powszechnie znane sonda-

że.

Z tak postawionym pytaniem przeprowadzimy,

szanowni państwo, najdroższe badanie opinii pu-

blicznej na świecie.

(Oklaski) Przecież o wiele ko-

rzystniej przeznaczyć te 70 mln zł na sﬁnansowanie

podniesienia progów dochodowych uprawniających

do zasiłków z pomocy społecznej, które nie były wa-

loryzowane od 2005 r. – i to jest hańba dla państwa

polskiego (Oklaski) – przeznaczyć tę niebagatelną

kwotę na fundusz żłobkowy, o co walczy i zabiega Ruch

Palikota.

(Oklaski) W zamian bardziej racjonalnym

i bezkosztowym rozwiązaniem będzie podjęcie uchwa-

ły Sejmu o przyjęciu do wiadomości przez Wysoką

Izbę informacji o 90-procentowym sprzeciwie doty-

czącym podniesienia wieku emerytalnego do 67 lat.

Przecież możemy to zrobić, efekt będzie ten sam.

Ale czy to coś zmieni, szanowni państwo?

Nie.

Bo

w tej kosztownej, populistycznej zabawie chodzi o to,

żeby gonić króliczka, a nie tego króliczka złapać.

Chodzi o tworzenie i piętrzenie problemów, a nie ich

rozwiązywanie.

Chodzi o to, żeby pan prezes Kaczyń-

czącym Leszkiem Millerem mieli do kogo przemawiać

na wiecach organizowanych przed Sejmem.

O to cho-

dzi.

(Oklaski)

Ja wiem, że w atmosferze społecznego gniewu,

tych wielkich emocji, słusznie skierowanych przeciw-

ko panu premierowi Donaldowi Tuskowi, populizm

i cynizm bardzo łatwo się sprzedaje.

(Oklaski) Ale czy

w imię tego płytkiego politycznego celu…

(Poseł Anna Paluch: Mów za siebie.)

…warto te emocje wykorzystywać, członków „So -

lidarności”, OPZZ-u, członków Związku Nauczyciel-

stwa Polskiego, którzy tu dziś protestują, traktować

jako narzędzia do politycznej hucpy?

(Oklaski) Bo jak

inaczej, Wysoka Izbo, jak nie jako polityczną hucpę

określić wypowiedź pana prezesa Kaczyńskiego za-

powiadającego w dniu wczorajszym, że kiedy powró-

ci do władzy, przywróci wiek emerytalny do poziomu

nawet jeżeli pan premier Donald Tusk podniesie wiek

emerytalny do 100 lat, powrót do władzy panu nie

348

grozi.

(Wesołość na sali, oklaski) Najwyższy czas

oswoić się z tą myślą.

(Głos z sali: I kto to mówi?

Zdrajca z SLD.)

Przy tej okazji zauważę, że najwięcej do powiedze-

nia w sprawie reformy emerytalnej mają ci, których

ta reforma nie dotyczy, i ci, którzy w okresie swoich

rządów nie zrobili nic albo prawie nic, żeby ten roz-

padający się system emerytalny ratować.

(Oklaski)

Ale wróćmy do analizy powodów powstania i zło-

żenia wniosku referendalnego.

Tym powodem jest

oczywiście postawa pana premiera Donalda Tuska,

który do reformy emerytalnej podszedł w sposób nie-

zwykle autorytarny.

Brak wystarczających konsul-

tacji społecznych, czego efektem jest dzisiejsza mani-

festacja, wymuszony dialog z partiami opozycyjnymi,

absolutny, wręcz maniakalny opór przed jakimikol-

wiek zmianami, propozycjami łagodzącymi skutki

podniesienia wieku emerytalnego, brak społecznego,

obywatelskiego dialogu – to właśnie takie autorytar-

ne zachowanie sprowokowało wniosek referendalny.

Zachował się pan, panie premierze, nie jak premier

demokratycznego państwa, ale jak wielki wódz i umi-

łowany przywódca, których w historii nie brakowało,

niestety.

(Oklaski)

(Głos z sali: Dlatego referendum.)

Za największy skandal w toku rządowych prac

nad ustawą emerytalną, nieprzypadkowo, nie miej-

my złudzeń, powiązanych z terminem rozpatrywania

dzisiejszego wniosku o referendum w tej sprawie,

uważam ten ﬁkcyjny i sztuczny spór między panem,

panie premierze, a panem wicepremierem Pawla-

kiem.

Oskar za aktorstwo i reżyserię, bo fantastycz-

nie odegraliście swoje role, osiągając również zakła-

dane cele.

(Oklaski) Skąd ten wniosek?

Po pierwsze,

co dla pana wicepremiera Pawlaka chyba dziś naj-

ważniejsze, umocnił się pan jako kandydat na funk-

cję prezesa PSL, osiągając ten negocjacyjny sukces.

Po drugie, pan, panie premierze, idąc na te uzgod-

nione ustępstwa, postawił na swoim, zyskując wier-

nego partnera i sojusznika dla wydłużenia wieku

emerytalnego.

Po trzecie, obaj zdyscyplinowaliście

swoje kluby parlamentarne, strasząc członków swo-

ich klubów rozpadem koalicji i przedterminowymi

wyborami.

Niektórzy do dziś są rozdygotani ze stra-

chu.

(Wesołość na sali, oklaski) Wystarczy, że pan

teraz pstryknie i gotowi są podjąć ustawę o ogłosze-

niu pana cesarzem.

(Oklaski) Pacyﬁkacjawewnątrz-

partyjnej opozycji – majstersztyk (Oklaski), ale to

jeszcze nie koniec tego salda.

(Głos z sali: Ty się nami nie martw.)

Dobrze, że się pani poseł odezwała, bo teraz będę

mówił o was.

Prawo i Sprawiedliwość ze swoim „nie

bo nie” dla reformy emerytalnej, głośno krzycząc

i nie proponując żadnej sensownej alternatywy dla

narzuconych przez pana premiera propozycji, umoc-

ni się na pozycji lidera, ale lidera partii populistycz-

nej, bez przyszłości, z perspektywą kolejnych prze-

granych wyborów.

(Oklaski)

(Poseł Beata Mazurek: Ruchem Palikota niech się

pan zajmie, a nie nami.)

Tę tezę potwierdza wasz były kolega, dawny pu-

pilek pana prezesa, pan Zbigniew Ziobro.

Pomogą

w tym oczywiście, to zauważam, opinie niezależnych

ekspertów od systemu emerytalnego, przypadkowo

oczywiście powiązanych z OFE.

Dalej Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Mimo że

posiada alternatywne rozwiązanie, co przyznam,

ugrzęźnie jednak, tak się wydaje, w tłumaczeniu się

z tajnych więzień amerykańskich CIA w Polsce i or-

dynarnym ataku na Ruch Palikota, czego byliśmy

świadkami wczoraj.

(Poruszenie na sali, oklaski)

Przecież wszyscy wiemy, że to nie Janusza Palikot,

a ktoś zupełnie inny odpowiada za przecieki infor-

macji o tajnych więzieniach, torturach i łamaniu

praw człowieka.

(Oklaski)

Została jeszcze Solidarna Polska, która po decyzji

cesji jest zbyt zajęta zabieganiem o względy szanow-

nego pana Tadeusza Rydzyka, aby na poważnie zaj-

mować się reformą emerytalną.

(Oklaski) Emerytur

może nie być, ważne, żeby TV Trwam nadawała.

Co najważniejsze, ogłaszając porozumienie w spra-

wie podniesienia wieku emerytalnego na dzień przed

głosowaniem wniosku o referendum, skutecznie osła-

biliście jego wagę i znaczenie.

Pozostał panu, panie

premierze, jeden problem: Janusz Palikot i Ruch Pa-

likota.

(Głos z sali: Gdzie jest Palikot?)

Traﬁłakosana kamień.

Przydałoby sięnasze po-

parcie, a tu ﬁga.(Wesołość na sali, oklaski) Większość

koalicyjna, mimo żelaznej dyscypliny, wisi na wło-

sku, a okienko transferowe do Ruchu Palikota wciąż

otwarte.

(Wesołość na sali) Jednak dla Ruchu Pali-

kota sprawa reformy emerytalnej jest zbyt ważna, by

wdawać się w te polityczne gierki.

My chcemy praw-

dziwej i pełnej reformy emerytalnej.

Chcemy reformy

akceptowalnej społecznie.

Do tych rozmów jesteśmy

przygotowani od długiego czasu.

Będziemy mieć we

wtorek wspólne spotkania.

(Poseł Elżbieta Rafalska: A gdzie jest Palikot?)

Podejmiemy się tych rozmów, bo wiemy, że w per-

spektywie najbliższych tygodni przy tak wielkich

zdolnościach i PR-owskiej wiedzy pana premiera Do-

nalda Tuska gotów jest pan przekonać Polaków, że

nas zbawienne.

Lepiej pracować do 67 lat, niż tego

wieku nie dożyć.

Przecież proponowanym przez pana

premiera alternatywnym rozwiązaniem może być

obniżenie średniej długości życia.

Na przełomie roku

przetestował pan ten wariant, panie premierze, po-

zostawiając nasze życie do decyzji NFZ.

(Oklaski)

Reasumując, w przekonaniu Ruchu Palikota nie

ma dziś w Polsce warunków do przeprowadzenia tak

ważnej debaty narodowej, która nie przerodziłaby się

w festiwal populistycznych pokrzykiwań.

W związku

Poseł Sławomir Kopyciński

349

łu w tym politycznym bazarze.

(Gwar na sali) Wstrzy-

mamy się od głosu w tej sprawie.

(Głos z sali: Czyli poprze.)

(Głos z sali: Tchórze!)

Zastrzegam jednak, że nie jesteśmy przeciwnika-

mi referendum, zwłaszcza w tej sprawie.

(Głos z sali: Wstyd!

Hańba!)

Taką możliwość referendum dopuszczamy...

(Poseł Beata Mazurek: Faceci bez jaj.)

...ale szacunek dla mądrości naszego narodu na-

kazuje przedstawienie dwóch, trzech wariantów

alternatywnych propozycji, z których można wy-

brać.

To by było uczciwe.

To, że pytania w poprzed-

nich referendach, jak to podkreślił pan przewodni-

czący Duda, nie należały do najmądrzejszych, nie

uprawnia nas jeszcze do powielania tego samego

błędu.

(Oklaski)

Na zakończenie.

Po wystąpieniu pana przewodni-

czącego Dudy prawa część sali skandowała: „Solidar-

ność”!

„Solidarność”!

„Solidarność”!

Przypomniał

mi się wtedy okres 1998–1999 r., kiedy wprowadzano

ustawę o systemie ubezpieczeń emerytalnych.

Co jest

przyczyną dzisiejszego problemu?

Tamta ustawa.

Kto

tę ustawę wprowadzał?

Członkowie „Solidarności”.

(Oklaski) Kto kierował rządem z tylnego siedzenia?

Marian Krzaklewski, szef „Solidarności”.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Kto odpowiada za OFE?

Kto odpowiada za połowę

długu publicznego, który jest spowodowany wprowa-

dzeniem OFE?

Wiem, że dziś łatwo rzucać oskarże-

nia, ale trzeba też od czasu do czasu uderzyć się

w pierś i pomyśleć o tym, co robiło się wcześniej.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Do zabrania głosu w imieniu Klubu Parlamentar-

pana posła Henryka Smolarza.

Poseł Henryk Smolarz:

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Mamy dziś

podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu obywa-

telskiego wniosku o przeprowadzenie referendum

niu dla państwa i obywateli, dotyczącej powszech-

nego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.

„So-

lidarność” zebrała pod tym wnioskiem 2 mln gło-

sów.

Nie wolno nam tego zlekceważyć.

Referendum

jest formą głosowania o charakterze powszechnym,

najbliższą ideałowi demokracji bezpośredniej, w któ-

rej mogą uczestniczyć wszyscy obywatele upraw-

nieni do głosowania.

Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego uważa, że

aby odrzucić propozycję „Solidarności”, musimy mieć

bardzo mocne argumenty.

Rodzą się zatem pytania.

Czy rząd i większość sejmowa dysponują argumenta-

mi, które mogą przekonać Polaków, że nie ma potrze-

wybór, jakiego dokonamy w związku z rządową pro-

pozycją podniesienia i zrównania wieku emerytalne-

go kobiet i mężczyzn, był w naszym interesie, intere-

sie naszych dzieci i wnuków?

Obserwując debatę publiczną, jaka toczyła się

w związku z planami rządu w tej materii, przyznam,

że byliśmy zaskoczeni jej tokiem.

Bo jakie przesłanie

skierowano do Polaków?

„Będziecie pracowali dłużej

i być może dzięki temu w bardzo odległej przyszłości

otrzymacie niezbyt wysokie emerytury.

Jeśli zaś nie

zgodzicie się na propozycję podniesienia wieku eme-

rytalnego do 67 lat, to system emerytalny rozpadnie

się, zaś świadczenia będą głodowe”.

Nie powinno więc

nikogo dziwić, że ostatnie sondaże wykazały, iż po-

nad 90% ankietowanych jest przeciw tak prezento-

wanym zmianom.

Świadomie nie nazywam ich refor-

mą.

Oczywiście wynik ewentualnego referendum

byłby w tych warunkach przesądzony, zwłaszcza że

wielu ma jeszcze w pamięci obietnice składane w la-

tach 1998–1999 przez ówczesnych autorów reformy

emerytalnej.

Obiecywano, że stopa zastąpienia wy-

nagrodzenia emeryturą wyniesie 61,6% po 20 latach

pracy i 114,6% po 30 latach pracy, zaś emeryci będą

dożywali swoich dni, wypoczywając pod palmami.

nie miałby dziś problemu z przekonaniem Polaków

do wyrażenia zgody na zrównanie i podniesienie

życia, gdyby tamte obietnice zostały spełnione, nie

rozpatrywalibyśmy wniosku o przeprowadzenie re-

ferendum w tej sprawie, także ﬁnanse publiczne

byłyby w doskonałym stanie.

Fakt, że debatujemy

dziś nad koniecznymi zmianami w systemie emery-

talnym, a one zaś wzbudzają nie tylko emocje, ale

i sprzeciw większości Polaków, wynika m.in. z tego,

że tamta reforma z lat 90. okazała się, delikatnie mó-

wiąc, niedopracowana i, jak się okazuje, niezwykle

kosztowna dla budżetu państwa.

By nie być gołosłow-

nym, zacytuję fragment z marcowego opracowania

Ministerstwa Finansów pt. „Finanse publiczne w Pol-

sce w okresie kryzysu”.

Cytuję: „około 30% długu

publicznego Polski wynika z kosztów reformy eme-

rytalnej, która w zdecydowanej większości krajów

Unii Europejskiej nie została wprowadzona”.

Autorzy

owego opracowania przekonują, że jeśli odliczymy

wydatki na OFE, dług publiczny w relacji do PKB

wyniósłby w 2011 r. zaledwie 39,4%, co sytuowałoby

nas przed takimi krajami, jak Czechy, Dania, Holan-

dia i Finlandia, natomiast Niemcy, Brytyjczycy i Fran-

cuzi, że o Grekach i Włochach nie wspomnę, mogliby

uczyć się od nas dyscypliny budżetowej.

Jeśli ktoś nie

wierzy, odsyłam go na str. 36 wspomnianego doku-

mentu.

Poseł Sławomir Kopyciński

go, zdaniem rządu, podniesienia wieku emerytalnego

kobiet i mężczyzn, ﬁnanse publiczne rozpadną się,

jak twierdzą ci, którzy wspierają ów pomysł.

Klub

Polskiego Stronnictwa Ludowego uważa, że zmiany

są konieczne, lecz winny być one starannie przemy-

ślane, dobrze przygotowane i wdrożone lepiej niż te

z roku 1999.

(Oklaski) Uważamy, że konieczne jest

kontynuowanie debaty publicznej, w której wysłu-

chane zostaną argumenty nie tylko zwolenników

proponowanych zmian, ale i przeciwników.

Obawia-

my się, że atmosfera referendum nie sprzyjałaby ta-

kiej wymianie poglądów.

Spodziewamy się jednak, że

w trakcie prac nad proponowanymi przez rząd zmia-

nami dowiemy się …

(Głos z sali: To nie wiecie?)

…jakie są plany dotyczące ustaw osłonowych

związanych z proponowanym podwyższeniem wieku

emerytalnego.

Mamy w tym względzie wiele do zro-

bienia.

(Poseł Anna Bańkowska: Wasze stanowisko.)

Słyszymy opinie, że czeka nas w przyszłości kry-

zys demograﬁczny.

TozdaniemPSLwymagaprowa-

dzenia aktywnej polityki prorodzinnej.

Co stoi na

przeszkodzie, by znalazły się większe środki dla sa-

morządów miejskich i gminnych na prowadzenie

żłobków i przedszkoli a w czasie wakacji półkolonii?

Czy nie warto rozważyć innych zachęt, zwłaszcza

ﬁnansowych,dlaosóbposiadającychwięcejniżdwój-

kę dzieci?

Najpoważniejszym wyzwaniem, przed którym stoi

nie tylko rząd, lecz i całe społeczeństwo, jest struktu-

ralne bezrobocie, które od dwudziestu lat oscyluje

wokół 10%.

Pani marszałek, Wysoki Sejmie, herbata

nie stanie się słodsza od mieszania jej łyżeczką.

Po-

trzebny jest cukier.

Musimy sobie jasno powiedzieć, że

bez znaczącego obniżenia poziomu bezrobocia – po-

wtarzam: bez znaczącego obniżenia poziomu bezrobo-

cia – jakakolwiek reforma systemu emerytalnego nie

przyniesie pożądanych efektów.

Gdybyśmy mieli dziś

bezrobocie na poziomie 5–6%, minister ﬁnansów

miałby mniejsze problemy z realizacją budżetu.

(Głos z sali: To obniżajcie.)

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie mu-

siałby martwić się wydatkami, a i emerytury mogły-

by być z pewnością wyższe.

Oto prawdziwy cel i wy-

zwanie.

Pomysł podniesienia wieku emerytalnego nie

wzbudziłby takiego sprzeciwu Polaków, gdyby wie-

dzieli, że każdy, kto chce pracować, szybko znajdzie

dobrą pracę.

Nie lekceważymy tego marzenia wielu,

zwłaszcza młodych, Polaków.

Z tak wysokim struk-

w przyszłości z naszego kraju nie wyjedzie za chle-

bem kolejny milion rodaków.

Ludzi ci nie będą płaci-

li podatków do polskiego budżetu.

Musimy wiedzieć,

że we wspólnym europejskim domu przyszło nam

konkurować z innymi nie tylko pod względem wyso-

kości zarobków, ale i warunków pracy, bezpieczeń-

stwa socjalnego, dostępu do służby zdrowia i możli-

wości awansu.

Musimy wiedzieć, że młodzi ludzie

marzący o założeniu rodziny pragną mieć stabilną

pracę i własne mieszkanie.

Musimy ich wspierać nie

tylko słowami, ale i konkretnymi działaniami.

(Okla-

ski) Czy nie warto rozważyć likwidacji tzw. umów

śmieciowych albo powołać do życia państwowy fun-

dusz, który udzielałby nisko oprocentowanych kre-

dytów na zakup lub budowę nowych lokali?

Ta propozycja nie jest niczym nadzwyczajnym.

W 1919 r., tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodle-

głości, Sejm przyjął ustawę powołującą do życia Pań-

stwowy Fundusz Budowlany.

Kraj nie miał ustalo-

nych granic, trzeba było zespolić ze sobą tereny

trzech zaborów, czekała nas wojna z Rosją sowiecką,

a ówcześni politycy, przyjmując tę ustawę, wybiegali

myślami w odległą przyszłość.

Chcieli, by Polacy mie-

li szansę na własne mieszkania.

Dlaczego dziś, gdy

sytuacja polityczna i gospodarcza kraju jest nieko-

niecznie lepsza, nie stać nas na podobną inicjatywę?

Zgadzamy się z tymi, którzy mówią, że samo zrów-

nanie i podniesienie wieku emerytalnego kobiet

(Głos z sali: To zagłosujcie.)

(Głos z sali: No właśnie.)

Polacy oczekują od nas działań, które w znaczący

sposób – podkreślam: w znaczący sposób – poprawią

ich byt.

Uwzględniając postulaty „Solidarności” do-

tyczące prawa do świadomego wyboru, Polskie Stron-

nictwo Ludowe wprowadziło możliwość wcześniejsze-

go przejścia na emeryturę: dla kobiet od 62. roku

życia, dla mężczyzn od 65.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

To sukces, bowiem początkowo proponowaliśmy

możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę dla

matek, a stworzyliśmy taką możliwość dla wszyst-

kich kobiet.

Dodatkowo PSL zaproponował rozwiązania wspie-

rające macierzyństwo, rodzicielstwo i rodzinę: po

pierwsze, opłacanie przez budżet składki ubezpiecze-

niowej za matki prowadzące działalność gospodarczą

w wysokości 60% przeciętnego wynagrodzenia; po

drugie, matkom ubezpieczonym w Kasie Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego budżet będzie opłacał

przez trzy latka (Wesołość na sali), przez trzy lata

składkę ubezpieczeniową; po trzecie, niepracujące

kobiety będą miały prawo do ubezpieczenia społecz-

nego w sytuacji podjęcia decyzji o macierzyństwie

zgodnie z własną decyzją wybiorą KRUS albo ZUS.

„Solidarność” skupia się prawie wyłącznie na oso-

bach pracujących na umowy o pracę.

Propozycje Pol-

skiego Stronnictwa Ludowego obejmują także osoby

prowadzące działalność gospodarczą, rolniczą oraz

matki niepracujące.

Propozycje Polskiego Stronnictwa Ludowego

w znaczącej części zostały przyjęte.

Przy tej okazji

warto wyjaśnić pojęcie stażu ubezpieczeniowego, któ-

ry obejmuje okresy składkowe i nieskładkowe, takie

jak okres nauki, pobierania renty inwalidzkiej, urlo-

Poseł Henryk Smolarz

py wychowawcze przed 1999 r., a także okresy pozo-

stawania bez pracy w czasie represji przed 1989 r.

Tymczasem Ruch Palikota po rozmowie z premie-

rem przedstawił trzy punkty: po pierwsze, obowiąz-

kowe badania lekarskie po 60. roku życia, po drugie,

podwyższenie progów pomocy społecznej, po trzecie,

fundusz żłobkowy.

W zasadzie są to słuszne postula-

ty, ale mogą one zaostrzyć propozycje premiera Tu-

ska.

Jeżeli ktoś straci pracę, to będzie przymusowo

badany.

(Wesołość na sali) Co te badania mają wyka-

zać?

Że jest zdolny do pracy i wtedy przechodzi do pkt

2 i dostaje pomoc społeczną zamiast częściowej, ale

wcześniejszej emerytury...

(Poseł Elżbieta Rafalska: To super, świetnie.)

...która należy mu się z wypracowanego kapitału.

Natomiast fundusz żłobkowy może oznaczać, że mat-

ka będzie zmuszona oddać dziecko do żłobka, aby

wcześniej wrócić do pracy.

(Wesołość na sali) Dlatego,

aby uchronić Polaków od pozorów propozycji Ruchu

Palikota (Wesołość na sali), Polskie Stronnictwo Lu-

dowe zawarło trudny kompromis...

(Głos z sali: Zgniły.)

...umożliwiający wcześniejsze emerytury i wspie-

rający matki.

Sejm jest dobrym miejscem, by rozpocząć prace

nad rozwiązaniami, które, mamy nadzieję, w nieod-

ległej przyszłości zapewnią Polakom lepszy byt.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Klub Polskiego

Stronnictwa Ludowego, doceniając znaczenie insty-

tucji referendum i wysiłek włożony przez NSZZ „So-

lidarność” w zebranie ponad 2 mln podpisów, będzie

jednak głosował przeciw.

Wierzymy, że tu, w Sejmie,

wspólnie z rządem będziemy w stanie wypracować

rozwiązania, które pozwolą na realizację marzeń

wielu Polaków.

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: Pan się zagalopował.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

cego klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej pana pre-

miera Leszka Millera.

Poseł Leszek Miller:

soka Izbo!

Pan przewodniczący Piotr Duda przypo-

mniał kilka referendów, które się odbyły, ale było też

kilka prób zorganizowania referendów, które nie do-

szły do skutku.

W 2005 r. Platforma Obywatelska

podjęła próbę przeprowadzenia referendum 4 razy

tak: tak dla likwidacji Senatu, tak dla zniesienia im-

munitetu parlamentarnego, tak dla zmniejszenia

liczby posłów do 230, tak dla wprowadzenia jedno-

mandatowych okręgów wyborczych do Sejmu.

Po

trzech miesiącach zebrano ponad 750 tys. podpisów

i triumfalnie wniesiono je do Sejmu.

Liderzy PO

określili ten wyczyn jako największy projekt przepro-

wadzony na polskiej scenie politycznej.

Dziś rozpatrujemy zdecydowanie większy projekt,

pod którym złożono 2 mln podpisów.

Sądzę, że panie

posłanki i panowie posłowie z PO mają jeszcze w pa-

mięci to dojmujące poczucie zawodu, że ich projekt

nie doczekał się realizacji.

I mając w pamięci to po-

czucie zawodu, nie będą blokować wniosku „Solidar-

ności” (Oklaski), tym bardziej po tak przekonującym

i błyskotliwym uzasadnieniu pana Piotra Dudy.

Zgo-

da na referendum ze strony PO powinna wynikać

jeszcze z tego, że zamiar wydłużenia wieku emery-

talnego został ukryty w ostatniej kampanii wybor-

czej.

(Oklaski) Macie więc, panie i panowie, sposob-

ność do zadośćuczynienia obywatelom za ten niegod-

ny czyn, okazję do powyborczej rehabilitacji.

Nama-

wiam was do pozytywnego stosunku do tej sprawy.

(Oklaski)

Jeśli jednak wniosek „Solidarności” zostanie

odrzucony, to w najbliższym czasie złożymy tym

razem nasz, podobny wniosek, choć nie o tej samej

treści, o rozpisanie referendum w tej sprawie, i damy

państwu ostatnią szansę, żeby poprzeć inicjatywę

referendum.

Dziękuję wszystkim Polkom i Polakom, którzy do

tej pory złożyli już podpisy pod wnioskiem SLD,

związkowcom OPZZ, a także związkowcom „Solidar-

ności”.

Jak państwo być może wiedzą, nasz wniosek

nie dotyczy tylko wieku emerytalnego, lecz także

kwestii stażu pracy, okresów składkowych.

Uważa-

my, że Polki i Polacy powinni mieć prawo, nie obo-

wiązek, przejścia na emeryturę albo po osiągnięciu

ustawowego wieku emerytalnego, albo po przepraco-

waniu okresów składkowych: 40 lat dla mężczyzn

i 35 lat dla kobiet.

Za tą propozycją, jeśli patrzeć na

badania, jest ponad 80% naszego społeczeństwa.

(Oklaski)

Pan poseł Rosati przypomniał plan Hausnera.

To

rzeczywiście był kompleksowy program wykraczają-

cy daleko poza kategorie wieku emerytalnego.

Nie

ma porównania, panie pośle.

Odnoszę wrażenie, że

pan nie widzi różnicy między obiektem a subiektem.

(Wesołość na sali, oklaski) W ogóle ubolewam, że po

przejściu do Platformy Obywatelskiej stracił pan zna-

ną mi wysoką formę.

(Wesołość na sali, oklaski)

(Poseł Teresa Piotrowska: To nawet nie jest za-

bawne.)

Jeszcze większa tragedia z tego punktu widzenia

dopadła pana posła Kopycińskiego.

(Wesołość na

sali) Pan poseł był przez wiele lat wiernym żołnie-

rzem SLD, specjalistą od czarnej roboty.

(Wesołość

na sali)

(Poseł Andrzej Rozenek: Od więzień CIA?)

Dzisiaj cieszy się, że nareszcie jest po właściwej

stronie.

Bierze udział w tym skamleniu o przytulenie.

(Wesołość na sali, oklaski) Bo przecież jego nowa par-

tia tak bardzo chciałaby się przypodobać i wejść pod

skrzydła pana premiera Tuska...

Poseł Henryk Smolarz

(Poseł Andrzej Rozenek: Jak wy pod skrzydła „So-

lidarności”.)

...ale wierzę w inteligencję szefa polskiego rządu.

(Wesołość na sali, oklaski)

Pan poseł Kopyciński mówił tutaj rozmaite rze-

czy, zresztą bez związku ze sprawą.

(Wesołość na

ny jest pojąć.

(Wesołość na sali, oklaski)

(Poseł Andrzej Rozenek: Od wczoraj nieustannie

wysoki poziom.)

Jeżeli chodzi o zasadniczy wątek, to muszę zwró-

cić uwagę na wyjątkowe przyspieszenie w temacie

emerytur.

Otóż pan minister ﬁnansówjeszczewczerw-

cu 2011 r. uważał, że nie ma potrzeby ustawowo pod-

nosić wieku emerytalnego, ale to było jednak przed

wyborami.

Po wyborach zmienił zdanie, i to bardzo.

Pan minister powiedział, że przejście na emeryturę

na emeryturze nie była zbyt duża, jednym słowem,

aby płacić emeryturę jak najkrócej.

Zmiany zatem

zapowiadane przez rząd opierają się na dwóch ﬁla-

rach: pierwszy, akcentowany przez pana premiera,

to potrzeba dłuższej pracy, drugi – przez ministra

ﬁnansów – to postulat krótszego okresu pobierania

emerytury.

Można powiedzieć, że na fundamentalne

pytanie: jak żyć, ten projekt odpowiada: krótko.

(Oklaski)

Jeszcze jest trzeci aspekt, podnoszony przez pana

premiera Pawlaka – nieufność do Zakładu Ubezpie-

czeń Społecznych i spodziewana pomoc od własnych

dzieci.

Tyle tylko, że to właśnie dzieci wymagają

pomocy, pomocy od emerytów.

W ogóle w odniesie-

niu do relacji między dziećmi czy dziadkami czy

ojcami po wejściu w życie tego projektu będzie moż-

na powiedzieć: wnuczku, zabrałeś babci dowód

przed wyborami, to babcia zabierze ci teraz miejsce

pracy.

(Oklaski)

Argumenty pana premiera, które tutaj słyszeliśmy,

właściwie słyszeliśmy już przy innych okazjach – pew-

nie za chwilę też je usłyszymy.

Są one nieprzekonują-

ce.

Samo podniesienie wieku emerytalnego nie roz-

wiąże żadnego problemu.

Bardzo ważne jest zniesienie

minujące z niego śmieciowe formy zatrudnienia,

a także ożywienie gospodarki, zawieranie uczciwych

umów z pracownikami, otrzymywanie godziwych wy-

nagrodzeń i przeciwdziałanie wypychaniu osób star-

szych z rynku.

Otóż, panie premierze, gdyby pana

projekt był tak kompleksowy, gdyby przypominał choć

w części projekty wcześniejsze, także niektóre propo-

zycje ujęte w planie Hausnera, bylibyśmy radzi pro-

wadzić poważną dyskusję.

Ale niestety to, co rząd

proponuje, jest tylko zmianą i nie zasługuje na ambit-

ne miano reformy emerytalnej.

(Oklaski)

Szanowni Państwo!

Z elementarnego poczucia

sprawiedliwości SLD nie idzie w sprawie zmian w eme-

ryturach z rządem, tylko ze związkami zawodowymi.

śmy razem – razem w obronie konstytucyjnej zasady

sprawiedliwości społecznej.

Dlatego też w sprawie

ogólnopolskiego referendum dotyczącego zmian w sys-

temie emerytalnym klub Sojuszu Lewicy Demokra-

tycznej będzie głosował za wnioskiem wniesionym

przez NSZZ „Solidarność”.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Głosy z sali: Ooo!...)

(Poseł Beata Kempa przemawia w kamizelce z na-

pisem: „67.

Nie dla wydłużenia wieku emerytalnego”)

Poseł Beata Kempa:

Pani Marszałek!

Panie Przewodniczący!

Panie

„nie” tej złej i bardzo prymitywnej, jednozdaniowej

w zasadzie reformie.

Na tę reformę nie pozwolimy

i zapewniam pana, panie premierze, że jest jeszcze

szereg metod na to, żeby zmusić pana do myślenia.

(Oklaski)

Panie premierze, wszelka władza społeczności

odwołać się do woli narodu.

Każdy, kto nie boi się

narodu, kto jest uczciwy, kto z otwartą przyłbicą roz-

mawia z narodem przed wyborami, dzisiaj podniósł-

by rękę za tą reformą.

Ruch Palikota – dlaczego cho-

wacie głowę w piasek?

Moim zdaniem, szanowni

państwo, jeżeli jest się zwykłą wydmuszką Platformy

Obywatelskiej gotową poprzeć każde, choćby naj-

głupsze rozwiązanie tylko po to, żeby trwać i po to,

żeby grozić PSL-owi...

Szkoda, że się wystraszyli.

Na

sztandarach „Bóg, honor, ojczyzna”.

Trzeba Boga,

panie premierze, nie mieć w sercu, żeby urządzać

Polkom, milionom Polek obozy pracy za śmieciowe

pieniądze, za śmieciowe umowy, za głodowe pensje.

Proszę dzisiaj spojrzeć w oczy pielęgniarkom i powie-

dzieć im, że mają aplikować zastrzyki chorym, pra-

cując do 67. roku życia.

Proszę spojrzeć w oczy tym

kobietom, które muszą pracować przy taśmach.

Pro-

szę, panie premierze, spojrzeć w oczy tym kobietom,

które muszą na stojąco w chłodniach sortować ma-

teriały.

Proszę im spojrzeć w oczy i powiedzieć, że

ta reforma jest dla nich dobra, że to jest dla nich

dobre.

Dość!

Nie może być tak, że władza ciągle nam

mówi, co jest dla nas dobre.

20 lat czekamy na owo-

ce transformacji.

Ci ludzie tam, za tymi murami,

czekają 20 lat.

Ale ci, szanowni państwo, którzy tu

Poseł Leszek Miller

dzisiaj przemawiali – poza panem przewodniczącym,

jest z tego wyłączony – to są ci, którzy mają się nieźle

w czasach transformacji.

To są te „tłuste koty”, panie

marszałku.

(Poruszenie na sali)

(Głos z sali: Związkowcy zarabiają więcej od nas.)

To są te „tłuste koty”, które czekają z objęciami

na pana, panie premierze.

Stwórzcie tę koalicję, urzą-

dzajcie ten kraj i wreszcie podziękujemy tej władzy

raz na zawsze, bo prawdą jest, że ojcem chrzestnym

tych wszystkich reform w roku 1998 był pan Jerzy

Buzek, a pan dokańcza to dzieło, które on rozpoczął

na chrzcie świętym.

Dokańcza pan to dzieło.

Tyle że

oni zdradzili ideały „Solidarności”, nie są dzisiaj ze

zwykłymi Polakami za murami Sejmu.

Im, szanowni

państwo, i wielu tym, którzy ośmielą się podnieć dzi-

siaj rękę za tym, żeby nie było w Polsce referendum

emerytalnego, im wszystkim łatwo wymyślać te re-

formy w luksusowych gettach albo w gettach luksu-

su, jak kto woli.

Wtedy łatwo rozmawia się o tym

i nakazuje się Polakom, jak żyć.

Pani Marszałek!

Panie Premierze!

Wystarczy spoj-

rzeć na dane statystyczne, na raport GUS w sprawie

naszego zdrowia.

Ponad 50% mężczyzn nie dożywa

70. roku życia.

Ponad 25% kobiet nie dożywa tego wie-

ku.

Te liczby mówią same za siebie.

Ale jeśli nie bę-

dziemy myśleć o polityce prorodzinnej, o tym, żeby

w Polsce rodziły się dzieci, o tym, jak zapewnić mło-

dym ludziom pracę w kraju, żeby nie wyjeżdżali – już

2 mln osób wyjechały z naszego kraju – to będziemy

zmuszeni myśleć o tym, czy kolejna władza o podob-

nym poziomie intelektualnym jak ta nie powie, że za

chwilę będziemy musieli wydłużać wiek emerytalny

do 75. roku życia.

Te dane pokazują, że tego już nikt

nie dożyje w naszym kraju.

Pani marszałek, panie

premierze, Solidarna Polska ma projekty ustaw i wno-

si je – polityka prorodzinna, wydłużenie urlopów ma-

cierzyńskich, miejsca pracy i przede wszystkim poli-

tyka okołogospodarcza, tak aby tutaj tworzyć miejsca

pracy.

Nie będzie wtedy załamania demograﬁcznego,

a babcia będzie mogła pomagać swoim dzieciom i wy-

chowywać wnuki, bo taka jest nasza polska tradycja

– rodzina wielopokoleniowa.

Nie macie prawa tego

rozdzielać.

Nie macie prawa wyłącznie kazać przymu-

sowo pracować do 67. roku życia.

(Oklaski)

Zapytacie, skąd Solidarna Polska weźmie na to

pieniądze.

Słuszne pytanie.

Na nie też jest odpo-

wiedź.

Opodatkować te „tłuste koty”, wszystkie, co

do jednego.

Dać im wyższy podatek, bo trzeba soli-

darnie dzielić się owocami pracy.

Również ci, którzy

dzisiaj żyją w niedostatku nie z własnej winy, tylko

przede wszystkim z powodu braku mądrości wielu

rządów w wolnej Polsce, dzisiaj cierpią głód i dzisiaj

strajkują.

Nawet ich tutaj nie wpuszczono, mimo iż

walczyli o wolność, o demokrację, o wolny Sejm.

Na-

wet tego drobnego prezentu od nas, od pana nie

dostali, panie premierze.

Zatem skąd pieniądze?

Raport za ubiegły rok po-

kazuje, że banki polskie w ubiegłym roku osiągnęły

rekordowe zyski – 16 mld zł.

Mamy prezent, opodat-

kowanie tychże miliardów, opodatkowanie hipermar-

ketów, opodatkowanie przestępców.

Zabierzmy im

majątki.

Jest w Sejmie projekt Solidarnej Polski.

Za-

bierzmy tym, którzy swoimi brudnymi łapami upra-

wiali przestępstwa korupcyjne – afera paliwowa,

afera hazardowa, afera węglowa.

To są te pieniądze,

które należą się tym Polakom, którzy dzisiaj tam, za

murami, domagają się sprawiedliwości społecznej.

(Oklaski) Solidarna Polska już wniosła część projek-

tów ustaw, wnosi kolejne i będzie domagać ich się

przyjęcia w imię sprawiedliwości społecznej.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Tak, wszyscy Po-

lacy staliśmy się zakładnikami kłamstwa, panie pre-

mierze, kupczenia, panie premierze, a efekt jest tylko

jeden: samozadowolenie władzy w związku z tym, że

nabiła nas w butelkę.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Jeszcze raz należy

jasno powiedzieć i podziękować wszystkim, tym

w Krakowie, którzy dzisiaj głodują, wspaniałym opo-

zycjonistom, którzy są w szpitalach, bo domagają się

tego, żeby nie podcinać korzeni tożsamości narodo-

wej, w naszym kraju porządnie uczyć dzieci historii

Polski, żeby nie daj Bóg, w tych ławach nie zasiedli

już tacy, którzy chcą zabić naszą narodową tożsa-

mość.

Zatem nie lękajmy się.

Podnieśmy jeszcze raz

sztandary „Solidarności”, wszyscy oszukani przez

tych, którym ta „Solidarność” wierzyła i tak mocno

im ufała, że wyniosła ich na wysokie godności i urzę-

dy.

Oni dzisiaj o niej zapomnieli.

Dzisiaj proponuje

się obozy pracy, śmieciowe umowy, głodowe pensje

i prace do samej śmierci.

(Oklaski)

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Solidarna Polska

opowiada się za referendum jeszcze z jednego bardzo

poważnego powodu.

Odniosę się tutaj do tego, co

powiedział pan poseł Rosati, że zbijamy kapitał po-

lityczny.

Uczciwie rozmawiamy z Polakami.

Ja

z nimi byłam wczoraj, przedwczoraj, przez ostatnie

dni, przed chwilą.

Niech pan do nich pójdzie.

Pan

też może zbijać kapitał polityczny.

Jeśli pan wniesie

mądry projekt ustawy, to będzie pan miał kapitał

polityczny.

(Oklaski) Nic nie stoi na przeszkodzie.

Zapewniam pana, jest to uczciwsza metoda niż

kłamstwa przedwyborcze, niż to, że nie powiedziało

się Polakom przed wyborami, jaki chce im się zgo-

tować los.

Dlatego nie macie, nie macie moralnego

prawa do tego…

(Głos z sali: Ooo…)

…żeby stanowić o naszym losie, o przyszłych po -

koleniach w taki właśnie sposób.

O tej reformie musi

zadecydować naród, bo to się słusznie narodowi na-

leży.

(Oklaski)

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Jesteśmy solidarni

z rodzinami, solidarni z ubogimi, solidarni z przy-

szłymi pokoleniami, solidarni z tymi, którzy nie mają

własnego mieszkania, solidarni z małżeństwami, ale

małżeństwo pojmujemy jako związek kobiety i męż-

czyzny, bo to normalne (Oklaski), solidarni z dziećmi

Poseł Beata Kempa

opuszczonymi…

Panie premierze, rozmawiałam o tym

z panem na naszym spotkaniu i prosiłam: nie dopu-

śćmy do tego, żeby dzisiaj w wolnym, demokratycz-

nym kraju zabierano dzieci ubogim rodzicom tylko

dlatego, że nie mają za co dostawić drugiego, trzecie-

go czy czwartego łóżeczka.

To oni dzisiaj dbają o wyż

demograﬁczny.

To oni powinni być przedmiotem na-

szej troski.

To w nich powinniśmy inwestować, nie

ze wstydem mówić o jakimś wsparciu socjalnym, in-

westycja w rodzinę jest najmądrzejszą, najlepszą,

najbardziej godną inwestycją w naród.

(Oklaski) Za-

tem przede wszystkim również jesteśmy solidarni

z rodzinami, które przeżywają kryzys, solidarni

z matkami, solidarni, jeśli chodzi o tych ustawy o żłob-

kach, o przedszkolach, o wydłużeniu urlopu macie-

rzyńskiego, solidarni z ojcami, którzy dzisiaj płaczą

– widziałam takie obrazki – kiedy dziecko przychodzi

i mówi: mamo, tato, daj na wycieczkę do stolicy, to

kosztuje tylko 45 zł.

Oni odwracają oczy, bo nie stać

ich na to, żeby ich dzieci jechały na wycieczkę szkol-

ną.

To jest hańba.

Nie stać ich na to.

Dlatego dzisiaj

my, solidarni z nimi, będziemy walczyć, aby ci polscy

przedsiębiorcy, którzy zatrudniają pracowników na

stałe umowy, byli premiowani, mieli niższe podatki,

bo to jest sprawiedliwe społecznie, bo to jest troska,

a nie kombinowanie przy ustawach, żeby władzy żyło

się lepiej.

(Oklaski) Wreszcie solidarni z ludźmi mło-

dymi.

To bardzo ważne.

Ten największy kapitał mo-

żemy albo pomnożyć, albo zmarnować.

Dzisiaj ewi-

dentnie go marnujemy.

Panie premierze, gdzie są

projekty ustaw, te projekty ustaw, które zachęcałyby

do powrotu Polaków z Irlandii, z Wielkiej Brytanii,

ze Stanów Zjednoczonych, z Niemiec?

Gdzie są te

projekty?

Oni płaczą.

Chętnie wrócą.

Jak te rozdarte

sosny są pomiędzy bogatym Zachodem, który daje im

pieniądze, a swoim krajem, bo ten kraj kochają.

Czę-

sto mówią: stwórzcie warunki, my wrócimy, przywie-

ziemy to, co zarobiliśmy, bo tu chcemy żyć, tu chcemy

pracować i tu chcemy godnie umrzeć.

(Oklaski) Jako

Solidarna Polska stwórzmy te projekty, przyjmijmy

te projekty ustaw i spowodujmy, żeby młodzi Polacy

tutaj zostali i tworzyli nasz kapitał.

Pani marszałek, Wysoka Izbo, przede wszystkim

solidarni ze społeczeństwem, które ma prawo do tego,

żeby wypowiedzieć się w referendum.

Ono ma prawo

do własnego zdania, skoro ich oszukano, bo w 50%

spokojnie myśleli, że władza będzie OK, będzie mą-

dra, że wszystkie sprawy pozałatwia zgodnie z ich

myślą.

Dzisiaj, skoro zostali oszukani, mają prawo do

tego, żeby Wysoka Izba, wszyscy posłowie – wy rów-

nież, panie Palikot, nie chowajcie głowy w piasek, nie

pomagajcie temu rządowi, bo to robicie – zagłosowa-

li za tym, aby Polacy mogli wypowiedzieć się w refe-

rendum.

(Oklaski)

Pani marszałek, Wysoka Izbo, jeszcze raz powtó-

rzę – to jest na stronie internetowej, kochani posło-

wie, na pierwszej stronie www.sejm.gov.pl – „wszelka

z woli narodu”.

Myślę, że naród wam podziękuję, jeśli

sprzeciwicie się woli narodu.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

cy!

Szanowne Panie i Panowie Posłowie!

Jak w każ-

dej trudnej chwili w historii Polski, niezależnie od

ale w każdej trudnej chwili, w każdym przełomie ci,

którzy muszą podejmować decyzje, rzadko kiedy są

w większości.

Nasza historia z ostatnich ponad 20 lat, historia

ciągle świeżej demokracji i niepodległości pokazuje,

że od samego początku, od roku 1989, prawdziwe

przywództwo polityczne testowane było przy trud-

nych decyzjach, w warunkach bardzo ostrego ataku

ze strony większości, większości sił politycznych, czę-

sto także większości opinii publicznej, bo nie ma

prawdziwszego, nie ma równie istotnego testu na

prawdziwe przywództwo polityczne niż zdolność do

podejmowania decyzji czasami wbrew powszechnym

oczekiwaniom.

Jeśli Polacy cieszą się dzisiaj z wolności i z niepod-

ległości, chociaż nie dla wszystkich życie jest łatwe

w tej niepodległej, ale skoro bezdyskusyjnie cieszymy

się z tych dwóch wielkich wartości, to trzeba powie-

dzieć, że one narodziły się i przetrwały przez te dwa-

dzieścia kilka lat właśnie dlatego, że w każdym

z kluczowych momentów naszej historii odnajdywali

się ludzie, którzy potraﬁlipowiedziećgłośnoipatrząc

innym w oczy, że nawet jeśli dziś są w mniejszości,

to przekonani do racji i do istoty interesu narodowe-

podjęcie trudnej decyzji, nawet gdyby przyszło im

potem zapłacić za to dużą cenę.

(Oklaski)

To nie pierwsza, nie piąta, nie wiem, która to

chwila takiego narodowego i społecznego napięcia

wokół ważnej sprawy.

To wielka, chociaż bardzo

trudna satysfakcja móc być współuczestnikiem tego

świadectwa, że w Polsce możliwa jest kontynuacja

tego typu postawy w debacie publicznej, w debacie

politycznej i w procesie rządzenia.

Każdy z nas na tej sali, począwszy od naszego

gościa, prezentującego projekt obywatelski, poprzez

partie koalicji, partie opozycji, na rządzie skończyw-

szy, każdy z nas ma do odegrania jakąś istotną spo-

łeczną rolę.

Ona jest tym wyrazistsza i tym bardziej

istotna, kiedy napięcie wokół sprawy rośnie.

Poseł Beata Kempa

(Poseł Jolanta Szczypińska: I dlatego potrzebne

jest referendum.)

Dlatego proponowałbym dziś, a także w przyszło-

ści, bo debata nad zmianą wieku emerytalnego bę-

dzie toczyła się jeszcze przecież przez wiele tygodni,

żebyśmy nie wychodząc ze swoich ról – trudno mieć

do kogokolwiek pretensje, że swoją rolę społeczną

chce zagrać najlepiej, jak potraﬁ – w tej debacie sza-

nowali argumenty każdej ze stron.

Czy to będą argu-

menty tzw. strony społecznej, dzisiaj reprezentowanej

przez związek zawodowy w tej debacie, czy to będą

argumenty rządzących, czy argumenty opozycji,

wszyscy dobrze wiemy i nasze doświadczenie życiowe

i doświadczenie narodowe pokazuje, że nie jest źle,

jeśli elity naszego narodu spierają się o ważne spra-

wy, pod jednym drobnym warunkiem: że szanują

tych, którzy w tym sporze, w tej debacie uczestniczą,

i starają się wysłuchiwać argumentów z poszanowa-

niem dla faktów, nie kwestionując dobrej intencji

wszystkich zabierających głos.

Byłem zaskoczony, kiedy usłyszałem, że według

pani poseł Beaty Kempy z wyłączeniem przewodni-

czącego „Solidarności” przemawiały z tej mównicy

same „tłuste koty”.

(Oklaski) Ani prof. Rosati, ani

premier Kaczyński nie kojarzą mi się z „tłustymi

kotami”.

Że pani w ogóle mogło przyjść coś takiego

do głowy, żeby występujących tu, w tej debacie, każ-

dego z własnym poglądem...

(Poseł Beata Kempa: Ale pan się kojarzy.)

...tak deprecjonować?

Szczególnie że do niedawna

jeden z tych „tłustych kotów” był pani liderem i pani

politycznym idolem.

(Oklaski)

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Proszę nie przywoły-

wać pana prezesa Kaczyńskiego.)

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Do rzeczy, do rze-

czy...)

Po tym wstępie przejdźmy do istoty ustawy,

w skrócie, ponieważ prezentować projekt ustawy bę-

dziemy prawdopodobnie za 3, może 4 tygodnie tu,

w Sejmie, po dokończeniu prac w rządzie.

A więc

w kilku zdaniach przypomnę jednak istotę samego

projektu, a następnie przejdę także do istoty referen-

dum i mojego poglądu w tej sprawie.

Dlaczego tak ważne jest przypomnienie istoty

tego projektu?

Dlatego że mam wrażenie, że część tej

dyskusji, a także pytanie i komentarze do tego pyta-

nia zawarte w projekcie dotyczącym referendum od-

noszą się do trochę innej sytuacji niż ta, która jest

opisywana czy projektowana w zamiarach rządo-

wych.

Chcę jeszcze raz podkreślić to, co w tej dysku-

sji, debacie, w manifestacjach, w tych emocjach często

ginie albo czasami jest wręcz wymazywane, a więc

przede wszystkim to, że przygotowujemy projekt,

chodzi o dochodzenie do tego punktu końcowego, ja-

kim jest zrównanie wieku 67 – 67.

W związku z tym

to chyba jest najpewniejsze świadectwo, że staramy

cy interes polityczny, tylko z założeniem, że podejmu-

jemy bardzo poważne ryzyko polityczne w duchu

chodziło na emeryturę za 30 lat.

Bo dzisiaj, w czasie

dyskusji na temat istoty tego projektu, musi pojawić

się słowo „Solidarność”, ale także to słowo w jego

źródłowym znaczeniu, pisane przez małe „s”.

Istotą

tego projektu jest bowiem tak naprawdę solidarność,

oczekiwana, powiem szczerze, także przez prezentu-

jących ten projekt, solidarność dzisiejszych polityków,

ludzi odpowiedzialnych za to, czy ten projekt przej-

dzie, czy nie, a więc także parlamentarzystów, soli-

darność z tymi, którzy za 30, 40, 50 lat będą w Polsce

pracować, a później będą przechodzić na emeryturę.

Tego typu decyzja wymaga takiego głębokiego, mą-

drego pojmowania solidarności, bo trzeba mieć bar-

dzo dużo wyobraźni i bardzo dużo odpowiedzialności,

niowej, myśląc o tych, którzy wtedy, kiedy podejmą

pracę za 20 czy 30 lat, nie będą w stanie dzielić się

cą armię ludzi, którzy będą już w wieku emerytal-

nym.

To nie są żadne odkrycia, to nie są doktryny, to

nie są ideologie ani zaklęcia.

To jest wniosek z trwa-

jącej już, panie przewodniczący, wielkiej debaty de-

mograﬁcznej.

Narodowa strategia demograﬁczna

o potrzebie, o której pan mówi, rodzi się od wielu lat.

Praca nad tą narodową strategią demograﬁczną za-

częła się wtedy, kiedy pański związek zawodowy rzą-

dził w Polsce, dokładnie wtedy, kiedy wprowadzano

reformę emerytalną, która polega dokładnie na tym,

że tyle, ile uzbieramy, tyle będziemy mogli później

podzielić między tych, którzy chcą korzystać ze

świadczenia emerytalnego.

Pamiętam, że w roku, w którym wprowadzano

reformę emerytalną, rządziła Solidarność i Unia

Wolności, moja ówczesna partia.

Ja nie odwracam się

plecami do tamtej reformy, tylko staram się wyciągać

żelazne konsekwencje z tego tytułu, że wówczas tę

reformę wprowadzono.

Ba, zarówno ci, którzy ją

wprowadzali, wielu z nich, w tym ekspertów „Soli-

darności” i AWS, już wtedy mówiło: konieczną kon-

sekwencją wprowadzenia tej reformy, a więc systemu

kapitałowego, będzie tak czy inaczej podniesienie

wieku emerytalnego.

Wtedy te słowa już padały.

Tak-

że oponenci wobec tej reformy podkreślali tę potrze-

bę, bo wynika ona z żelaznych, bezdyskusyjnych

faktów demograﬁcznych.

Możemy, podobnie jak poprzednie ekipy, schować

głowę w piasek i powiedzieć: nie, to nieprawda, ludzie

nie będą żyli dłużej i nie żyją dłużej.

To jest dużo

wygodniejsze.

Możemy przegłosować w referendum,

że nie podnosimy wieku emerytalnego.

Ale nie prze-

głosujemy w referendum długości życia człowieka.

I na szczęście, bo jeszcze komuś mogłoby przyjść do

głowy regulować politycznie albo referendami dłu-

gość życia człowieka.

(Oklaski)

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk

Tak naprawdę istotą demagogii, bo tu wkrada się

demagogia, jest twierdzenie, że nasz projekt jest ot,

po prostu podniesieniem wieku emerytalnego, to

znaczy, że teraz, w związku z tym projektem, ludzie

będą musieli dłużej pracować.

Dlaczego to jest dema-

gogia?

Bo kiedy rozmawiamy o systemie emerytal-

nym, to długość pracy w kontekście systemu emery-

talnego ma sens wtedy, kiedy opisujemy ją latami

przepracowanymi i latami, które przeżywamy na

emeryturze.

Kiedy rozmawiamy o systemie emery-

talnym, to jedyny sens ma porównywanie tych dwóch

wartości, a precyzyjniej rzecz ujmując, trzech, bo

także tego, ile lat nie pracujemy, bo jesteśmy za mło-

dzi, przygotowujemy się do aktywności zawodowej.

Oczywiście z roku na rok ta tendencja jest coraz bar-

dziej wyraźna, chociaż oczywiście zawsze ma kształt

sinusoidy.

Ludzie coraz dłużej przygotowują się do

podjęcia pierwszej pracy.

(Głos z sali: Bo nie ma pracy.)

Ważne jest też, ile lat żyjemy po uzyskaniu wieku,

który uprawnia nas do świadczenia emerytalnego.

Ta proporcja jest bezdyskusyjna.

To nie jest pro-

porcja Platformy, SLD, PiS-u, Solidarnej Polski, PSL

czy Ruchu Palikota.

To są fakty, o których wiedzą

wszyscy.

Chcę to bardzo wyraźnie powiedzieć.

Słuchają nas ludzie.

Chcę powiedzieć bardzo

otwarcie, że we wszystkich rozmowach, które nie

mają charakteru publicznego, kiedy nie ma kamer

i nie ma manifestantów, wszyscy moi rozmówcy

i z opozycji, i rządzący, i ze środowisk społecznych

mówią mi, kiedy rozmawiamy w cztery oczy: wie-

my, że podniesienie wieku emerytalnego jest ko-

nieczne, nie ma alternatywy.

Nie spotkałem niko-

go, kto by tego nie powiedział.

(Głos z sali: Nieprawda, kłamstwo!)

(Oklaski)

(Głos z sali: Sam nie kłam.)

Nic dziwnego, bo gdyby mówili co innego, dawa-

liby świadectwo kompletnej ślepoty na fakty.

Te fak-

ty dotyczące przedłużenia wieku emerytalnego są

przecież cytowane przez wszystkich uczestników tej

debaty.

Najchętniej cytował to przewodniczący „So-

lidarności”, argumentując za referendum.

On także

cytował fakty dotyczące demograﬁi, choć nie zawsze

konsekwentnie.

A ta debata wymaga uczciwości, kon-

sekwencji, odrzucenia pokusy obłudy, mówienia pół-

kłamstwa czy półprawdy.

My w tej kwestii, bo ona

dotyczy nie naszych, mam nadzieję, interesów poli-

tycznych, tylko milionów pojedynczych ludzkich ży-

wotów, rozmawiamy o tym, za ile, i czy w ogóle, ludzie

przeżyją po tym, kiedy przestaną pracować, a więc

nie możemy pozwalać sobie na półcienie, półprawdy

i przekłamania.

(Głos z sali: Sam nie kłam.)

Marszałek:

Bardzo proszę o spokój.

Prezes Rady Ministrów

Pan przewodniczący, argumentując na rzecz refe-

rendum, powołał się na Białą Księgę Komisji Euro-

pejskiej.

Tak, oczywiście, ma pan rację.

Pan przyto-

czył fakty i diagnozy zawarte w Białej Księdze Ko-

misji Europejskiej.

Dobrze, że to szef „Solidarności”

powołuje się na te wraże dokumenty wrażej organi-

zacji, jaką jest Unia Europejska.

Pójdę pańskim tro-

pem dalej, bo konkluzja zawarta w tej konkretnie

Białej Księdze, którą pan cytował, jest jednoznaczna:

podnosić wiek emerytalny.

(Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda: Z za-

chowaniem tych elementów.)

Podnosić wiek emerytalny.

(Oklaski)

(Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda:

Z uwzględnieniem wymienionych warunków.)

Istotą tej ustawy jest umożliwienie wypłacania

Nie mówimy – i każdy, kto jest odpowiedzialny i bę-

dzie rekomendował nasz projekt, nie powinien uży-

wać takich argumentów – że naszym celem jest to,

aby emerytury były wysokie, by nie pojawiało się to

złudzenie palm.

Pojawiały się tu przywołania pa-

miętnej, nie do końca uczciwej, kampanii na rzecz

funduszy emerytalnych.

Wszyscy je pamiętamy.

Nie,

nie mamy złudzeń.

Ta reforma czy ta zmiana, jak

emerytur.

Jest ona zaledwie wstępem, zaledwie kro-

kiem do zagwarantowania emerytur w ogóle dziś

i w przyszłości, ponieważ ten system emerytalny,

którego dzisiaj jesteśmy uczestnikami, nie jest w sta-

nie funkcjonować i nie zapewni ludziom wypłat eme-

rytur, nawet tych głodowych, jeśli utrzymamy te

proporcje, które zmieniają się wskutek demograﬁi,

a nie tej czy innej decyzji politycznej.

Istotą tej ustawy jest także świadomość, że lu-

dziom w Polsce żyje się ciężej niż ludziom w wielu

państwach Unii Europejskiej.

Nie mamy co do tego

żadnych wątpliwości.

Ludzie zarabiają mniej, mają

dużo mniej możliwości do ubezpieczenia się, bo mają

mniej pieniędzy, są w gorszej kondycji ﬁzycznej.

Sy-

tuacja się zmienia, ale o wiele za wolno, żeby powie-

dzieć, że dogoniliśmy kraje najbardziej rozwinięte.

My to wszystko wiemy i wiemy też, że jest to funkcją

generalnie ciągle niedużej zamożności Polski jako

takiej.

Kluczowe jest pytanie, i my staramy się na to

pytanie naprawdę uczciwie Polakom odpowiedzieć,

czy z tego faktu, że ciągle jesteśmy wyraźnie bied-

niejsi niż Szwedzi, Holendrzy, Niemcy czy Brytyjczy-

cy, bo jesteśmy wyraźnie biedniejsi, gonimy, gonimy,

ale jesteśmy ciągle wyraźnie biedniejsi, czy z tego

faktu ma wynikać konkluzja: pracujmy mniej, czy też

z tego faktu wynika inna konkluzja – nie radosna, to

nie jest nic przyjemnego mówić o tym sobie i innym,

ale czy nie jest ona oczywista – że musimy pracować

więcej, jeśli nasze aspiracje mają wyjść ze sfery ma-

rzeń i mają stać się faktem społecznym.

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk

Jeśli wszyscy mówcy, łącznie z przewodniczącym

„Solidarności”, który rekomenduje referendum, nie-

ustannie przyjmują słuszne aspiracje Polaków i po-

wołują się na przykłady z najbardziej rozwiniętych

państw Unii Europejskiej, to zdaje się, że jako jedyny

mam odwagę, przynajmniej wśród dzisiaj mówiących,

stwierdzić coś, co jest chyba oczywiste: nie jesteśmy

tak bogaci jak większość państw Unii Europejskiej.

Nadrabiamy ten dystans, ale o wiele za wolno, żeby

móc sobie dzisiaj powiedzieć: będziemy mieli taką

opiekę socjalną, taki system emerytalny jak w Szwe-

cji.

Nie, dzisiaj to nie jest możliwe.

Jeśli chcemy, żeby

te marzenia stały się kiedyś faktem, i raczej mówimy

o pokoleniu naszych dzieci, to musimy dzisiaj więcej

pracować.

Taka jest prawda.

(Oklaski)

O faktach demograﬁcznych,oszczegółachustawy

będziemy mówić.

Chcę jednak bardzo wyraźnie pod-

kreślić, bo przejdę teraz do konsultacji jako procesu,

w trakcie którego narodziła się także idea referen-

dum, że konsultacje potraktowaliśmy bardzo serio.

Nie dlatego, że partie polityczne wymuszały na nas

jakieś ustępstwa czy kompromisy, tylko dlatego, że

partie polityczne były tu, w Sejmie, zaledwie jednym

z elementów konsultacji, bo oczywiście także Komi-

sja Trójstronna, związki zawodowe, pracodawcy, ale

również, a może przede wszystkim dziesiątki, setki

spotkań, pewnie tysiące, jeśli policzymy wszystkich

państwa, bo przecież konsultowali wszyscy, opozycja,

rządzący, związkowcy.

Z tych konsultacji, a miałem

możność uczestniczyć w wielu spotkaniach, także

z tzw. zwykłymi ludźmi, wynikały obawy, które my

staramy się przynajmniej w jakiejś części uspokoić,

i pojawiały się oczekiwania czy roszczenia, które na

w tym ramowym projekcie, który przyjęliśmy jako

punkt wyjścia do projektu, jaki Izba będzie oceniała.

To nie jest to, czego chcieliby wszyscy, ale to jest bar-

dzo wyraźne zabezpieczenie tych, którzy mogą stać

się najsłabszymi i najbardziej poszkodowanymi wte-

dy, kiedy podniesiemy wiek emerytalny.

Mówię tu

o tzw. częściowych emeryturach, które oznaczają, że

kobieta w wieku lat 62, nie 67, jeśli straci siły albo

straci tylko tyle sił, że nie będzie w stanie na pełnym

etacie pracować, albo jeśli straci pracę...

(Poseł Krystyna Pawłowicz: Wiadomo, że straci.)

...uzyska możliwość pobierania świadczenia czę-

ściowego.

(Głos z sali: 300 zł.)

To ma sens.

To nie jest wysokie świadczenie.

To

nie jest wysokie świadczenie, bo proponujemy, by było

to 50% tej emerytury, która byłaby, gdyby się osią-

gnęło wiek 67 lat.

Nie ma odpowiedzi na pytanie, ile

to jest kwotowo, ponieważ w każdym indywidualnym

przypadku będzie to zależało od zmiennych właści-

wych dla życia każdego z obywateli: długości pracy,

wysokości wynagrodzenia, kiedy przejdzie się na czę-

ściówkę, od tego, jak długo będzie się ją brało.

W związku z tym ważne jest dla nas, aby każdy oby-

watel, a przede wszystkim każda polska kobieta po

podniesieniu wieku emerytalnego mieli pewność, że

nie zostaną zupełnie bez środków do życia.

Przecież

jeżeli chodzi o celem tej zmiany, to mówimy o tym

otwarcie, że to nie jest zmiana, która ma ludziom coś

dać.

Specjalistów od zmiany, która polega na tym, że

dosypie się komuś przecież nie swoich pieniędzy, bo

dzielimy pieniądze podatników, jest legion, jest mul-

tum.

Prawdziwa decyzja polega na tym, żeby ludziom

powiedzieć, czego nie można dać.

Ta zmiana nie po-

lega na tym, że my coś rozdajemy.

Natomiast widząc,

jak wiele lęku budzi w starszym, tym potencjalnie

starszym, pokoleniu perspektywa utraty pracy tuż

przed przejściem na emeryturę, założyliśmy w tym

projekcie możliwość uzyskania częściowej emerytury,

płatnej z kapitału, dzięki czemu nie wpłynie to na

sam system emerytalny, a więc nie zrujnuje emery-

tur, jeśli chodzi o ich wysokość i stabilność wypłat.

Nie mówię już, bo dzisiaj nie jest na to pora,

o innych projektach, które powstały także w trakcie

konsultacji, konsultacji, w których uczestniczył oso-

biście przewodniczący „Solidarności”.

Z niejakim

zdziwieniem stwierdziłem, że konsultacje zostały

uznane za bezsensowne, zanim się zaczęły, i że idea

referendum zrodziła się dokładnie w tym czasie, kie-

dy zaczęły się konsultacje w Komisji Trójstronnej.

Ja

serio traktuję te konsultacje, te rozmowy.

Naprawdę

chciałbym, aby końcowa ustawa była odpowiedzialna

z punktu widzenia przyszłych emerytów i równocze-

śnie na tyle łagodna, na ile to jest możliwe.

Naszą ideą, i mówiliśmy o tym wtedy, kiedy po raz

pierwszy z Waldemarem Pawlakiem tworzyliśmy

rząd, jest robienie rzeczy koniecznych a przykrych

dla ludzi wyłącznie w takim stopniu, jaki jest ewi-

dentnie niezbędny.

Nie jesteśmy ekipą obsesyjnych

reformatorów.

Jesteśmy ekipą ludzi, która w zdrowo-

rozsądkowy sposób bada każdy przypadek, każdy

z osobna.

Staramy się wtedy, kiedy trzeba podjąć

trudną decyzję, zbadać, na ile to zaważy na każdym

ludzkim życiu, po to, aby ten ciężar nie był w żadnym

wypadku ponad miarę.

Tak samo jest z tym projek-

tem.

Dlatego dokładamy do tego – to nie są żadne

obietnice, bo to będą dzielone pieniądze podatników

– te dodatkowe ustawy dotyczące możliwości opłaca-

nia składki wszystkim kobietom rodzącym lub ojcom,

jeśli oni podejmą wysiłek wychowawczy, niezależnie

wawstwo, szczególnie na początku, jest naprawdę

bardzo ciężką pracą.

Większość z nas przynajmniej

to doświadczenie ma za sobą.

W czasie tych konsultacji miałem okazję – tutaj

padały takie wezwania – patrzeć prosto w oczy także

tym kobietom, które pracują w ciężkich zawodach,

a ostatnio osobno odbyło się także np. spotkanie

z pielęgniarkami, pielęgniarzami i położnymi.

Tam

także usłyszałem, że istnieje świadomość tego, że

podnoszenie wieku emerytalnego jest rzeczą niezbęd-

ną.

Tam także takie słowa padały.

(Głos z sali: Pielęgniarka chce pracować do 67.

roku?)

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk

(Głos z sali: Kto jest zadowolony?)

Równocześnie były jednoznaczne oczekiwania, że

pojawią się ułatwienia dla tych osób, szczególnie ko-

biet, które nie są ﬁzycznie zdolne do kontynuowania

pracy, a ona jest po części ﬁzyczna, a równocześnie

nie mają uprawnień rentowych, ponieważ ich stan

zdrowia nie jest na tyle zły, żeby uzyskać możliwości

pobierania renty.

Emerytury częściowe są częściową

powiedzią na ten lęk.

(Głos z sali: Oczywiście.)

Ktoś, kto nie będzie mógł pracować albo nie bę-

dzie mógł pracować w pełnym wymiarze, będzie mógł

pobierać częściową emeryturę i równocześnie zredu-

kować obciążenia w czasie lub też, kiedy nie będzie

miał innego wyjścia, nie będzie pracował.

Pamiętajmy jednak, że system emerytalny, eme-

rytury częściowe nie znoszą systemu rentowego.

Nie

do życia, bo to jest kłamstwo.

Nikt nie podnosi ręki

na renty.

(Oklaski)

Przejdźmy do referendum.

Konsultacje nie usa-

tysfakcjonowały pana przewodniczącego Dudy.

Po-

wiem szczerze, że konsultacje w ramach Komisji

Trójstronnej z reguły są trudne, bo prawie bez wy-

jątku, z nielicznymi wyjątkami, ale prawie bez wy-

jątku w Komisji Trójstronnej zawsze w konkluzji

pojawiają się rozbieżne opinie, także stron społecz-

nych.

Również w tym przypadku było to samo.

A więc

strona związkowa miała swój pogląd, strona praco-

dawców swój pogląd, rząd miał swój projekt.

O ile strona związkowa swojego poglądu nie zmie-

niła ani na jotę, tzn. nie pojawiła się żadna propozy-

cja zmian czy korekt, czy uzupełnień dla tej ustawy,

tylko na początku konsultacji pojawił się projekt re-

ferendum, żeby odrzucić, o tyle rząd w trakcie kon-

sultacji cały czas szukał rozwiązań, które wychodzą

prawdę poważnie potraktowaliśmy ludzi.

Bo ja, panie przewodniczący, wtedy, kiedy rozma-

wiamy o przyszłych emeryturach, idę do ludzi po to,

żeby ich słuchać, a nie po to, żeby ich mobilizować do

krzyku.

To jest zasadnicza różnica między nami.

(Oklaski)

Padały z tej trybuny twarde słowa o charakterze

ustrojowym, dotyczące zasad w kontekście referen-

dum.

Słuchajcie, każdy tu mówił tylko trochę prawdy.

Zdziwiło mnie to.

Pan przewodniczący Duda, pan

prezes, pan premier Kaczyński, pan premier Miller

i wielu innych mówców.

Wielcy rzecznicy referendum,

jak sądzę, trochę się zagalopowali, bo z tej mównicy

padły słowa o tym, że referendum to jest ta bezdy-

skusyjna, ta najlepsza, ta najbardziej bezpośrednia

forma demokracji i że to, iż my jesteśmy sceptyczni

wobec tego referendum i będziemy głosowali przeciw

temu referendum, świadczy o tym, że boimy się mą-

drości ludu.

(Głos z sali: Tak.)

Pamiętam tutaj dyskusję – zresztą w tej sprawie

też mam swój pogląd i on był znany – np. wtedy, kie-

dy Lewica domagała się referendum w sprawie abor-

cji.

To wtedy jest mądrość ludu czy nie ma mądrości

ludu?

Bo słyszałem wtedy argumenty i „Solidarno-

ści”, i prezesa Kaczyńskiego.

(Poruszenie na sali,

oklaski)

Otóż chcę państwu powiedzieć – akurat ci, którzy

znają moje poglądy, wiedzą to – że w tej sprawie rów-

nież byłem przeciwny referendum...

(Poseł Krystyna Pawłowicz: W sprawie etyki nie

ma referendum.)

...ponieważ istnieją pewne sprawy, pewne katego-

rie spraw, które są wdzięcznym, sensownym tematem

pod głosowanie w referendum, i są takie, które z róż-

nych powodów z daleko posuniętą ostrożnością dedy-

kujemy takiemu powszechnemu osądowi.

Do spraw, które w mojej ocenie spokojnie powin-

niśmy rozstrzygać z maksymalnym udziałem ludzi,

można zaliczyć zmiany dotyczące ustroju.

Cztery

razy tak.

Do tych celów jestem bardzo przywiązany,

tylko nigdy w tej Izbie kluby nie zadeklarowały – mó-

wię: poza Platformą – gotowości do wsparcia tamtego

projektu.

Nie było szansy na zgromadzenie większo-

ści konstytucyjnej, ale nie mam żadnych wątpliwości,

że co do zasad ustrojowych, co do wielu zasad kon-

stytucyjnych referendum jest jak najbardziej zasad-

nym przedsięwzięciem.

Nieprzypadkowo jednak wszyscy wskazujemy,

i to chyba dość solidarnie, że istnieją pewne katego-

rie, które nie powinny podlegać referendum.

To jest

m.in. taką kategorią w mojej ocenie, i to jest zdrowo-

rozsądkowe, każdy, kto ma rodzinę, też wie, jakby to

wyglądało w rachunku rodzinnym albo w jakiejś

wspólnocie większej niż rodzina, a mniejszej niż na-

ród.

Nie powinno się poddawać pod głosowanie, czy

śmy tego poddawać pod głosowanie, bo wszyscy, ja

też, zagłosujemy na tak.

Przewodniczący Duda powiedział tutaj, że najlep-

szym sposobem na wyższą emeryturę są wyższe za-

robki.

Chłopie, nie krępuj się, wrzuć drugie pytanie,

dwukrotność zarobków w referendum, najprościej.

(Oklaski) Podwoić zarobki w Polsce.

Będę pierwszy,

który zagłosuje na tak, ale przyzwoitość i elementar-

na kompetencja wskazują nam, że nie powinniśmy

poddawać tego pod głosowanie, bo zarobki, zamoż-

ność społeczna i bogactwo państwa nie zależą od

tego, jak często przegłosujemy ten postulat w refe-

rendum, tylko od czegoś zupełnie innego.

(Poseł Marek Matuszewski: Zależy od podatków.)

Kiedy wy zdecydowaliście się zadać tak pytanie,

to tylko dlatego, jestem o tym przekonany, że znali-

ście powszechną gotowość do udzielenia takiej odpo-

wiedzi na to pytanie, która jest wygodna z punktu

widzenia każdego z nas.

Nie na tym polega odpowie-

dzialność przywódcy, panie przewodniczący.

(Okla-

ski) To jest tak łatwa rzecz.

Ja bym się, powiem szcze-

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk

rze, wstydził na pana miejscu podejmować tak ła-

twych zadań.

Myślę, że nie po to pana wybierano na

szefa „Solidarności”, żeby pan się podejmował zadań,

które właściwie jest w stanie wykonać każdy pętak,

bo to jest najprostsze, co może być.

(Poruszenie na

sali, oklaski)

Marszałek:

Proszę o spokój.

Prezes Rady Ministrów

Pan przewodniczący Duda zna mnie bardzo do-

brze.

(Poruszenie na sali)

Marszałek:

Jeśli państwo słuchaliby mnie...

(Poruszenie na sali)

Marszałek:

Chwileczkę.

Spokojnie.

Prezes Rady Ministrów

Donald Tusk:

...w elementarnym skupieniu...

(Poruszenie na sali)

Marszałek:

Spokojnie, spokojnie.

(Poruszenie na sali, okrzyki)

(Głos z sali: Pan sam powinien się zgłosić do ko-

misji etyki.)

Przepraszam bardzo.

Ogłaszam przerwę i zwołu-

ję Konwent Seniorów.

Bardzo proszę przewodniczą-

cych klubów.

(Oklaski)

(Głos z sali: Hańba!)

Proszę przewodniczących klubów.

do godz. 13 min 06)

Marszałek:

Kontynuujemy rozpatrywanie punktu 13. porządku

dziennego.

Proszę o dokończenie wystąpienia prezesa Rady

Ministrów pana Donalda Tuska.

Wykorzystując tę krótką, nieprzewidzianą prze-

rwę, oczywiście podszedłem do pana przewodniczą-

cego „Solidarności” Dudy i wyraziłem ubolewanie,

jeśli go dotknęło sformułowanie, które w sposób oczy-

wisty nie dotyczyło jego osoby.

(Poruszenie na sali)

Proszę o sięgnięcie do stenogramu, będzie to jasne.

Ja mam najwyższy szacunek do pana przewodniczą-

cego i nie tylko dzisiaj, mam nadzieję, pan przewod-

niczący o tym się przekonuje.

(Oklaski)

Pojawiały się w trakcie tej debaty także rozma-

itego typu interpretacje polityczne związane z refe-

rendum i samą ustawą.

Przestrzegałbym posłów

przed formułowaniem zbyt daleko idących wnio-

sków na podstawie plotek czy pogłosek.

Według kil-

ku tu przemawiających, ten wątek pojawił się także

w wystąpieniu pana przewodniczącego Dudy, pre-

mier Pawlak i ja toczyliśmy jakąś z góry umówioną

grę.

Znaczy, że ja to zły policjant, on – dobry i że

wszystko było ukartowane.

Podchwycił ten wątek

poseł Kopyciński.

Ja przestrzegam przed bezreﬂek-

syjnym powtarzaniem plotek.

Równie powszechną

plotką jest to, że Ruch Palikota jest wymyślony prze-

ze mnie po to, żeby wspierać dyskretnie Platformę,

a pan Palikot...

(Głos z sali: Tak.)

...jest pociągany przeze mnie za sznurki, za prze-

proszeniem.

(Wesołość na sali) Tak samo to jest nie-

prawdą, jak i supozycja, że toczy się jakiś polityczny

spektakl.

Wiem, że niektórym może trudno w to

uwierzyć, ale w sprawach, które dotyczą ludzi, na tej

sali są posłowie, ministrowie, politycy, którzy nie to-

czą żadnej gry, tylko mają swoje poglądy, swoje prze-

konania, także swoje obawy, i w związku z tym ucie-

rają te poglądy po to, żeby znaleźć kompromisowe

rozwiązanie, najlepsze z możliwych dla Polski.

Nie

wstydzę się tego, że z panem premierem Pawlakiem

spieraliśmy się długi, długi czas o to, jaki ostateczny

kształt przyjmie ta ustawa.

I mówiliśmy dość otwar-

cie, jakiego typu wrażliwości czy punkty widzenia

prezentujemy.

Nie było to, tak sądzę, nieczytelne czy

szczególnie zagmatwane.

Nie ma ogóle jakiegoś tłoku

wtedy, kiedy trzeba podjąć takie decyzje.

Nie wiem, czy państwo zauważyli, że to nie jest

tak, że ustawiła się kolejka chętnych, którzy chcieli-

by takie trudne decyzje podjąć.

Ze względu na czas

Wysokiej Izby nie będę posługiwał się tą dobrą i efek-

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk

towną metodą wyciągania cytatów, ale jeśli będzie

taka potrzeba, to cytaty na temat tego, czy pracujemy

za krótko, czy za długo i czy należy podnieść wiek

emerytalny będą także do państwa dyspozycji.

Cyta-

ty na temat tego, jak powinna wyglądać reforma

emerytalna w 1998 r., ale także w 2010 r.

Zdania,

jakie na ten temat wypowiadał rząd „Solidarności”,

prezydent Lech Kaczyński, liderzy lewicy – do wybo-

ru, do koloru.

Jedno łączy te cytaty – przekonanie,

bliskie pewności, że niestety w związku także z sys-

temem emerytalnym, jaki przyjęliśmy, trzeba będzie

pracować dłużej.

Nie roszczę sobie pretensji do autor-

stwa tego wynalazku.

Jedyne, co na mnie spadło, to

podjęcie w tej kwestii wreszcie konkretnej i oczywi-

ście twardej decyzji.

Bo tych, których stać na diagno-

zę, często wypowiadaną szeptem, było zdecydowanie

więcej niż tych, którzy z tytułu tej diagnozy podjęli

się wysiłku skonstruowania konkretnego projektu

i powiedzenia ludziom prosto w twarz, że nie ma al-

ternatywy dla wydłużenia wieku pracy.

(Oklaski)

Pani poseł Beata Kempa w kontekście systemu

emerytalnego wprowadzanego przez rząd Buzka po-

wiedziała, że tamten rząd po prostu zdradził ideały

„Solidarności”.

Proszę przekazać pozdrowienia mi-

nistrowi Ziobrze ode mnie, jeśli chodzi o pani ocenę

rządu Buzka, którego minister Ziobro był uczestni-

kiem.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Dera: Uczestnikiem?

Co ty ga-

dasz?)

Mówię o tym też po to, żeby pozbawić kogokolwiek

złudzeń.

Wszystkie słowa, wszystkie argumenty są

słuchane, będą zapisane.

Nie możemy sobie pozwolić

na przerzucanie się argumentami tylko po to, żeby

ktoś kogoś znowu łomotał po głowie, wykorzystując

fajną okazję polityczną.

To są trudne i bolesne spra-

wy, a nie fajne, smaczne okazje polityczne po to, żeby

coś ugrać.

Rozmawialiście państwo tutaj, przemawia-

jąc z tej mównicy, także w takich kategoriach, które

z wiekiem emerytalnym nie mają wiele wspólnego.

Prezes Kaczyński jednoznacznie stwierdził, że to jest

ten moment, w którym on znowu czuje władzę, i że

wspólnie z „Solidarnością” doprowadzi do tego, że

odzyska władzę.

Bardzo by mi zależało na tym, pew-

nie nie jestem odosobniony w tym poglądzie, aby

wszyscy politycy reprezentujący kluby polityczne

w parlamencie starali się prowadzić działania na

rzecz swojego zwycięstwa na własną odpowiedzial-

ność.

Tak się złożyło, że także byłem uczestnikiem

„Solidarności” i członkiem związku zawodowego

i wolałbym, by żaden polityk, czy to jest pan prezes

Kaczyński, czy Tusk, czy Palikot, czy Miller, bez zna-

czenia nazwisko i funkcja, nie powoływał się na „So-

lidarność”, rozumianą jako nazwa związku zawodo-

wego i jako także dziedzictwo narodowe, jako oręż

w partyjnej rozgrywce o władzę.

O władzę trzeba bić

się na własną odpowiedzialność.

(Oklaski)

Niektóre, rzeczywiście smaczne cytaty pokazywa-

ły także niekonsekwencję polityków, jeśli chodzi

o kampanie wyborcze, a następnie decyzje rządów.

Czy na pewno państwo chcecie – panie przewodni-

czący Miller, panie przewodniczący Palikot, nie ma

pana prezesa Kaczyńskiego...

(Głos z sali: Powiedział, co wiedział, i wyszedł.)

...panie przewodniczący Mularczyk – abyśmy na

każdym posiedzeniu Sejmu wywieszali każdemu z was

to, co kiedyś mówił i co później robił?

(Wesołość na

sali, oklaski) Szczególnie zafascynował mnie prze-

wodniczący Leszek Miller, były premier.

Zafascyno-

wała mnie jego wypowiedź, precyzyjnie rzecz ujmu-

jąc, w której była zawarta ta przygana, że w kampa-

nii wyborczej Platforma Obywatelska i Polskie Stron-

nictwo Ludowe nie mówiły o potrzebie podniesienia

wieku emerytalnego.

To znaczy jest tak, jak gdyby

pan Leszek Miller w kampaniach wyborczych biegał

ze sztandarem podatku liniowego albo wyprawy na

Afganistan.

(Oklaski) Nie pamiętam, aby w którymś

z tych przypadków mówił pan o tych sprawach w kam-

paniach wyborczych.

Chcę także państwu uświadomić w kontekście...

(Poseł Krystyna Łybacka: A co pana interesuje?)

Proszę wybaczyć, panie premierze, że pana wzią-

łem na widelec, ale pan był tutaj przykładem najsma-

kowitszym.

Zresztą mógłbym ciągnąć i ciągnąć dłu-

go (Wesołość na sali, oklaski) wiele przykładów i dla-

tego chcę być...

(Poruszenie na sali)

Problem polega na tym, że ja odnoszę wraże-

nie, kiedy słucham dzisiaj opozycji PiS-owskiej

i SLD-owskiej, bo to są te dwa wyraźne stanowi-

ska na rzecz referendum, dlatego wymieniam te

dwa kluby...

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Solidarna Polska

też.)

I Solidarna Polska, tak; czasami jeszcze mi się

kojarzycie z PiS-em, ale po wystąpieniu pani Kempy

(Wesołość na sali, oklaski) wiem, że to zupełnie bez-

zasadne.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Jest pan w błędzie.)

Tak, tak, nikogo takiego z Platformy nie znam,

nawet marszałek Niesiołowski nie odważyłby się tak

zdeﬁniować prezesa Kaczyńskiego, jak to pani poseł

Kempie się udało.

Tak że rzeczywiście jesteście

w pełni autonomiczną siłą polityczną.

(Wesołość na

sali, oklaski)

A więc SLD, PiS i Solidarna Polska – te trzy klu-

by tak jednoznacznie wspierają referendum, właści-

wie stawiając sprawę tak: jeśli nie będzie referendum,

rząd Tuska przeprowadzi tę reformę i koniec, klapa.

Otóż jest to wyraz albo politycznego cynizmu, to zna-

czy, nie chodzi o to, co jest przedmiotem referendum

i co będzie dalej w Polsce, tylko o to, jak się ogrzać

przy „Solidarności” i jej wysiłku zbierania podpisów

i prowadzenia tej akcji społecznej.

A może jest to

kompletny brak wiary w to, że kiedykolwiek wygracie

wybory?

(Oklaski)

Najbliższe wybory parlamentarne będą za trzy

lata, a może nawet wcześniej.

Nie mówcie tego za

głośno, bo ten argument będzie działał przeciwko

wam w tym, co za chwilę powiem.

(Gwar na sali)

(Poseł Iwona Ewa Arent: A może wcześniej.)

A może nawet wcześniej.

W związku z tym gdy-

byście mieli choćby cień wiary w to, że przekonacie

Polaków do siebie, to referendum nie byłoby dla was

aż tak istotne, bo za rok, jak sądzicie, za dwa, trzy

lata, tak jak ja sądzę, wygracie wybory.

Nie mam

wątpliwości, że będziecie startowali w tych wyborach

pod hasłem obniżania wieku emerytalnego i będzie-

cie mogli to wszystko zrobić tak, jak uważacie za

stosowne.

(Oklaski)

(Głosy z sali: Tak, tak.)

Wiem, dlaczego tak bardzo stawiacie dzisiaj na

wysiłek „Solidarności” i na przeprowadzenie tego

referendum.

Bo wiecie, że Polacy są bardzo niechęt-

nie nastawieni do podniesienia wieku emerytalnego,

tak samo jak do decyzji o podniesieniu podatku.

Mu-

sieliśmy podjąć decyzję o podniesieniu podatku – pa-

miętam to – VAT.

Wiecie, jaka była opinia Polaków?

Nie wiem, 98% przeciw?

A rok później były wybory.

Na szczęście jest tak, że Polak pytany o to, czy chce

więcej zarabiać, odpowiada mądrze: tak, chcę więcej

zarabiać.

Polak zapytany o to, czy chce płacić niższe

podatki, krócej pracować, płacić niższe składki, od-

powie – każdy – mądrze: tak, chcę.

A na końcu, kiedy

wybiera tych, którzy mają rządzić, będzie wybierał

ludzi odpowiedzialnych...

(Oklaski)

(Głos z sali: Dosyć tej arogancji.)

...a nie tych, którzy w ten sposób będą podsyłać

mu takie pytania.

I wy też to wiecie.

I dlatego chcecie

tego referendum.

Bo się boicie, że nie będziecie mieli

okazji zmienić tego stanu rzeczy.

Jeśli macie takie

polityczne virtù, taką odwagę, to weźcie na swoje

barki gotowość stoczenia własnej kampanii w tej

sprawie, wygrania wyborów i przeprowadzenia tego

tak, jak uważacie za stosowne.

(Głos z sali: Trzeba ogłosić debatę medialną.)

Powiem szczerze: wiem, że nie jestem dzisiaj, de-

likatnie mówiąc, idolem „Solidarności” i demonstru-

szczerze: wy też dajcie spokój „Solidarności”.

Niech

każdy zajmie się swoją robotą.

(Oklaski) To są związ-

ki zawodowe, a wy jesteście partiami politycznymi.

Mówiono tu o władzy, o wyborach, o referendum.

Padały także często słowa o odwadze i strachu.

Chcę

na zakończenie powiedzieć, że nie wymaga szczegól-

nej odwagi podjęcie decyzji o tym, aby obniżyć podat-

ki, wtedy kiedy się rządzi, i podwyższyć wydatki.

To

prawda.

(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Z Policją w Sejmie?

Jaka to odwaga?)

Wtedy kiedy rządził PiS, zdecydował się na ten

manewr obniżania podatków, a wydatki rosły bez

żadnych zmian.

To jest trochę tak, jak z tym pyta-

niem referendalnym, panie przewodniczący.

I dlatego

jestem zdziwiony, właśnie dlatego, że pana tak cenię,

a nie dlatego, że mam o panu złe wyobrażenie.

Bo jest

to dokładnie ta sama metoda.

To nie wymaga odwa-

gi.

Jest to demonstracja braku kompetencji albo stra-

chu, jeśli podejmuje się decyzje, które bardzo podo-

bają się w dniu, kiedy się je podejmuje, a nie ma się

odwagi podjąć decyzji, które muszą im towarzyszyć

i które się nie podobają.

Od rządzących nie oczeku-

jemy i nie możemy oczekiwać podejmowania decyzji

wyłącznie pod kątem, czy się one podobają, czy nie.

Od rządzących wymaga się decyzji zbilansowanych,

szczególnie wtedy, kiedy mówi się o pieniądzach pu-

blicznych, o interesie obywatela, tym ﬁnansowym,

o przyszłości emerytów.

To wymaga właśnie odwagi.

Tamte decyzje nie wymagały w żadnym wypadku

odwagi.

Już nie będę używał mocnych słów, ale każ-

dy potraﬁ obniżyć podatki i podwyższyć wydatki.

Sztuką jest obniżyć podatki, jeśli się umie w jeszcze

większym stopniu obniżyć wydatki, tak żeby jednak

bilans był mniej więcej na zero.

Rozumie to każda

matka i każdy ojciec, jeśli mają na utrzymaniu ro-

dzinę i są odpowiedzialni za budżet rodziny.

Dokład-

nie w takich samych kategoriach trzeba myśleć

o państwie.

Jeśli mówimy więc dzisiaj o strachu i odwadze, bo

dużo mówił o tym prezes Kaczyński, to chcę powie-

dzieć, że dzisiaj odwagi wymaga decyzja o podniesie-

niu wieku emerytalnego, a nie podpisywanie się pod

politycznym dziełem „Solidarności”.

Odwagi wyma-

ga dzisiaj stanięcie po stronie takiej trudnej decyzji.

Chcę powiedzieć o szczególnie uderzającym obraz-

ku.

On moim zdaniem będzie towarzyszył tej debacie

jako ilustracja szczególnej metamorfozy, mi na pewno

utkwi na długie lata.

To obrazek pana premiera Mil-

lera, który śpiewał… śpiewał – za dużo powiedziane,

bo widziałem, że był kłopot z tekstem (Wesołość

na sali, oklaski), usiłował śpiewać „Mury” wspólnie

z działaczami „Solidarności”, pod sztandarami „So-

lidarności”.

(Poseł Tomasz Kulesza: Brawo!)

Panie premierze, powiem panu tak: niektóre ge-

sty wyglądające identycznie, w zależności od czasu,

mogą być świadectwem czegoś zupełnie innego.

Jak-

by pan 30 lat temu poszedł do robotnika ze sztanda-

rem „Solidarności” i zaśpiewał z nim „Mury”, to

byłoby to świadectwo odwagi.

Dzisiaj to było świa-

dectwo braku odwagi.

(Oklaski) Oczekuję od państwa

elementarnej odwagi w tej sprawie.

I mogę zagwa-

rantować Polakom, że w tej trudnej decyzji, niepopu-

larnej, nam odwagi nie zabraknie.

Dziękuję.

(Posło-

wie Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska

wstają, długotrwałe oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Chcę poinformować wszystkich tych, którzy zgło-

sili się do zabrania głosu, pan przewodniczący pew-

nie z wnioskiem formalnym, pan przewodniczący ze

sprostowaniem, że wcześniej w trybie sprostowania

o zabranie głosu poprosił pełnomocnik wnioskodaw-

ców pan przewodniczący Duda i jemu w pierwszej

kolejności udzielę głosu.

Bardzo proszę.

(Oklaski)

Pełnomocnik Grupy Obywateli

Piotr Duda:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Panie Premierze!

Po pierwsze, chciałbym przypomnieć, panie premie-

rze – przepraszam, że tak to zabrzmi – że debatujemy

na temat tego, czy ma się odbyć referendum, a nie na

temat, przepraszam, spraw, których de facto w tej

debacie nie ma i które nie powinny być istotne.

Ale

jeżeli ktoś nie jest przygotowany merytorycznie, to

niestety tak wygląda ta debata.

(Oklaski)

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Tak jest.)

W swoim wystąpieniu starałem się zasygnalizo-

wać wszystkie problemy merytoryczne.

I pan pre-

mier, i my wszyscy, jak tutaj siedzimy, chcemy tego

samego, czyli aby przyszli polscy emeryci godnie żyli

na emeryturze po ciężkiej, wieloletniej pracy.

To jest

pierwsze sprostowanie.

(Oklaski)

Drugie sprostowanie.

Cały czas mówi się tutaj

o rządach, za czasów których wprowadzono reformę,

czyli o rządach pana premiera Buzka w 1999 r., i cały

czas mówi się, że rządziła „Solidarność” plus Unia

Wolności.

Dobrze, że pan się przyznał do tego, że był

pan w Unii Wolności.

Chciałbym powiedzieć, że AWS

to nie tylko związek zawodowy „Solidarność”.

Zwią-

zek zawodowy „Solidarność” podjął wtedy bardzo

ważne wyzwanie, połączył skłócone partie polityczne

na prawicy i za to partie polityczne do dzisiaj powin-

ny dziękować związkowcom „Solidarności”.

Związek

zawodowy nie tylko reformował, łączyliśmy partie na

prawicy, łącznie z ZChN-em, gdzie był pan poseł Nie-

siołowski, który dzisiaj tak atakuje „Solidarność”,

a która mu wtedy rzuciła kotwicę, żeby mu uratować

życie polityczne.

(Wesołość na sali, oklaski)

darność”.)

To jest drugie sprostowanie.

Trzecie sprostowanie.

Panie premierze, zgadzam

się, cytowałem białą księgę, i tak tam jest napisane.

Chodzi o to, co pan później mówił.

To, co cytowałem,

dotyczyło tego, że aby spełnić warunki, o których pan

mówił, że Europejczycy, w tym Polacy, muszą dłużej

pracować, muszą być spełnione warunki, o których

wcześniej mówiłem, ale na pewno nigdzie tam nie jest

zapisana magiczna liczba 67.

To po trzecie.

„Solidarność” nie jest przeciwna dłuższej aktyw-

ności Polaków, tylko musimy Polakom stworzyć ku

temu warunki.

(Oklaski)

Panie premierze, pracować więcej nie znaczy

dłużej.

I o to nam chodzi.

Polacy i tak pracują więcej

niż inni pracownicy w krajach Unii Europejskiej.

I tylko tyle.

Później, podsumowując, będę się odnosił w swoim

wystąpieniu do tego, co mówił pan poseł Rosati, nie

chcę teraz zawracać głowy, później się odniosę.

Ale

tylko jedno: panie pośle, referendum nie jest na temat

środków budżetu państwa pochodzących z podatków,

tylko to są pieniądze ludzi, to są ich składki.

(Okla-

ski) Oni mają prawo zadecydować o tym, co będzie

z ich składkami, z ich kapitałem, tylko tyle.

Na zakończenie, panie premierze, powiem, że na-

prawdę nie wziąłem do siebie tego, że pan powiedział

pętak czy pętaki.

Ja się tylko boję, żeby nie odebrało

skiem, i tych kilkadziesiąt tysięcy, które stoi przed

Sejmem.

(Oklaski) Ja tego absolutnie nie biorę do

siebie.

Porozmawialiśmy, przyjąłem, właściwie nie

trzeba przepraszać, bo ja się tam nie obrażam.

Je-

takie rzeczy my sobie tam mówili.

(Wesołość na sali,

oklaski) Ale to nie jest pierwszy raz.

To jest takie

znamienite, że to panu nie pierwszemu nerwy pusz-

czają, bo żyjemy w państwie demokratycznym i każ-

zdanie.

Ja szanowałem zdanie pana prof. Balcerowi-

cza, jak przy okazji rozmów o OFE krytykował rząd,

że przesuwa środki, i nie nazywałem go warchołem,

tak jak on nazwał mnie i związkowców „Solidarno-

ści”, którzy są przeciwko podnoszeniu wieku emery-

talnego.

Panie premierze, my słyszeliśmy kiedyś, jak

na nas krzyczeli „warchoły” w Ursusie, w Radomiu.

To naprawdę boli.

Tak że stonujmy.

Naprawdę roz-

mawiajmy o przyszłości Polek, Polaków i o ich przy-

szłych emeryturach.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Miller.

(Poruszenie na sali)

Bardzo proszę.

Poseł Leszek Miller:

Panie Premierze!

(Gwar na sali)

Marszałek:

Proszę o ciszę!

Poseł Leszek Miller:

Bystrość nie opuszcza ludzi inteligentnych,

zwłaszcza gdy nie mają racji.

Jeśli chodzi o to porów-

nanie, nam nie brakowało odwagi, żeby tuż przed

wyborami w 2001 r. przedstawić prawdziwy obraz

ﬁnansów i gospodarki.

Zrobił to nasz kandydat na

ministra ﬁnansów tuż przed wyborami.

Kosztowało

nas to co najmniej kilka punktów procentowych po-

parcia, a być może coś więcej – kosztem było samo-

dzielne sprawowanie władzy.

Wtedy otarliśmy się

o większość w tej Izbie.

Jednak zrobiliśmy to przed

wyborami, panie premierze, a nie po wyborach.

(Oklaski) Tak samo i plan Hausnera, który pan wte-

dy odrzucał, lansując projekt „3 razy 15”, który nig-

dy nie doczekał się nawet wzmianki, jak pan doszedł

do władzy, już nie mówiąc o realizacji.

Tak samo plan

Hausnera – my przedstawialiśmy go, rządząc, przed

wyborami, a nie po wyborach i też zapewne koszto-

wało to nas sporo kłopotów.

Tak więc mam moralne

prawo, żeby przypominać to panu i mówić: bierzcie

z nas przykład...

(Wesołość na sali, oklaski)

(Głos z sali: O nie, żadnych przykładów.)

...i nie chowajcie się za kolejne daty wyborów.

A jeśli chodzi o tę ostatnią kwestię.

Wie pan, ja

zostałem zaproszony do wysłuchania tej pieśni i jej

wysłuchałem.

Nie nalegałem i niczego nie żądałem.

Uznałem, że ci działacze „Solidarności”, a zwłaszcza

pani, która ją wykonała, zrobili to z potrzeby serca

i życzliwości.

Natomiast to dziwne, że pan mi stawia

taki zarzut...

(Głos z sali: Zarzuty wkrótce będą.)

...bo przypuszczam, że pan wie, jaki jest rodowód

tej pieśni.

To jest pieśń hiszpańskiego komunisty...

(Gwar na sali)

(Poseł Waldy Dzikowski: Anarchisty.)

…komunisty, która została potem przez pana Kacz -

marskiego zaadaptowana.

Rozumiem więc, że pan nie

ma pretensji do „Solidarności”, że uczyniła z pieśni

hiszpańskiego komunisty swój hymn.

(Oklaski) A w ogó-

le, to muszę pana poinformować, że będę dalej bywał

tam, gdzie chcę, będę słuchał tego, czego chcę, nieza-

leżnie od pana wskazań i gustów.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Panowie mi wybaczą, ale w związku z tym, że

kobieta, pani poseł Kempa poprosiła o zabranie głosu

w trybie sprostowania, to właśnie pani poseł udzielę

teraz głosu, a w następnej kolejności panom.

(Poru-

szenie na sali)

Bardzo proszę.

Poseł Beata Kempa:

Źle pan mnie zrozumiał, i to w trzech kwestiach.

(Po-

ruszenie na sali) Pragnę to sprostować i chcę, żeby

też wszyscy ci, którzy...

Dzisiaj jest dość wysoki po-

ziom emocji w trakcie tej debaty, bo i sprawa jest nie-

zwykle ważna.

Panie Premierze!

Wola narodu, tak, odwołanie do

woli narodu.

Powiedział pan, spytał, dlaczego nie

godziliśmy się w takim razie na referendum w spra-

wie aborcji.

Panie premierze, w sprawach moralnych,

jak słusznie zwróciła panu uwagę pani profesor Paw-

łowicz, nie robi się referendum.

(Poseł Rafał Grupiński: Nie ma decyzji niemoral-

nych.)

Nie zabijaj i koniec.

To jest oczywiste.

Więc nie

rozumiem, dlaczego pan odwołał się do tego przykła-

du, porównując to z tym, że pan – i tu przejdę do

kolejnej kwestii – i panu podobni fundują nam naszą

przyszłość według własnej modły, niekoniecznie toż-

samej z waszą modłą.

Panie premierze, przechodzę do „tłustych kotów”.

Tak, Solidarna Polska proponuje opodatkować docho-

dy, bo proponuje konﬁskować majątki przestępcom.

Tych jest naprawdę wielu i mają niezwykle wysokie

majątki, które przepisują, a później korzystają z ich

dobrodziejstwa i popełniają dalsze przestępstwa.

(Poseł Andrzej Rozenek: Zabrać majątki bisku-

pom.)

Jeśli chodzi o te „tłuste koty”, panie premierze, to

prawda, miałam na myśli pana, zarabia pan powyżej

10 tys., bo taką cezurę na rękę postawimy (Porusze-

nie na sali), miałam na myśli pana Palikota, który

wyrażał się o tych „tłustych kotach” i który dzisiaj

przyjął jednak pana w swoje objęcia, nie głosując,

rezygnując z tej odwagi, uścisnął pana i pomaga panu

przeprowadzić ten niecny plan.

(Głos z sali: Kończ już, kobieto.)

Panie premierze, oczywiście to są również te oso-

by, które zarabiają bardzo dużo.

One muszą nieco

uszczknąć w ramach solidarności społecznej realiza-

cji tego programu.

(Poruszenie na sali) To jesteśmy

na pewno my wszyscy.

Wreszcie, panie premierze, ostatnia rzecz, auto-

rytety.

Pan tu raczył powiedzieć, kto jest moim ido-

lem.

Ja, panie premierze, powiem panu tak.

Idoli to

ja nie mam, ale mam autorytety.

Tak.

Dla mnie au-

torytetem jest moja matka, mój ojciec, jest pan prezes

Ziobro, jest pan prezes Jarosław Kaczyński.

(Poru-

szenie na sali)

(Poseł Stefan Niesiołowski: A Rydzyk?)

Panie premierze, powiem panu więcej i odwołam

się do wielkich słów największego autorytetu, jakim

pan o tym również, ale pan źle zrozumiał moją wy-

powiedź.

Mówimy tu o demokracji.

Pan i pańscy lu-

dzie często mówią: To wynik demokracji o tym decy-

duje, siedźcie cicho, bo wynik demokracji o tym de-

cyduje.

Demokracja bez wartości łatwo przeradza się

w jawny bądź zakamuﬂowany totalitaryzm, panie

premierze.

(Oklaski) To jest mój autorytet i tak po-

zostanie.

A co do idoli, panie premierze, to ja wiem,

jakich pan ma idoli.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Tomasz Kulesza: Ojej, powiedziała, co wie-

działa.)

Marszałek:

Z tego, co rozumiem, pan prezes w trybie sprosto-

wania, więc proszę.

A pan przewodniczący z wnioskiem formalnym

po wystąpieniu pana prezesa.

Bardzo proszę.

Poseł Leszek Miller

Poseł Jarosław Kaczyński:

tu łaskaw poświęcić chwilę mojemu rządowi, a także

rządowi mojego poprzednika.

Otóż, ja chcę przypo-

mnieć kilka faktów, które nie podlegają dyskusji.

W momencie zakończenia funkcjonowania naszego

rządu mieliśmy 8 mld zł odłożone na kolejny rok…

(Poseł Teresa Piotrowska: Można tylko prosto-

wać.)

(Poseł Krystyna Skowrońska: Tyle, ile zostawiło

wam SLD.)

…a gdyby zastosować te ograniczenia w płatno -

ściach dla OFE, które w tej chwili obowiązują, to –

praktycznie rzecz biorąc – wyniki byłyby już na po-

ziomie zrównoważonego budżetu i prawie zrównowa-

żonych ﬁnansów publicznych.

To po pierwsze.

(Poseł Teresa Piotrowska: Coś takiego!)

Po drugie, jeżeli chodzi o obniżenie podatków,

to dokonywaliśmy tego, panie premierze, z pełnym

poparciem Platformy Obywatelskiej.

(Wesołość na

sali) To raz.

Dwa.

Przejęliście władzę, wtedy poja-

wił się kryzys, mogliście podnieść podatki.

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

(Poseł Teresa Piotrowska: Ale wydatki już nie.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Pan przewodniczący Mularczyk z wnioskiem for-

malnym.

Bardzo proszę.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

Pani Marszałek!

Dosyć niewyraźnie zabrzmiały

te słowa ubolewania pana premiera.

Ja przypomnę,

że pan premier powiedział o pętackiej inicjatywie.

(Poruszenie na sali)

(Głosy z sali: Nieprawda, nieprawda.)

Panie premierze, ja prosiłbym, żeby…

(Głosy z sali: Ooo…)

Marszałek:

Panie przewodniczący, wniosek formalny.

Bardzo

proszę.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

Już mówię.

Panie premierze, ja prosiłbym…

Marszałek:

Wniosek formalny, a potem uzasadnienie.

Poseł Arkadiusz Mularczyk:

…żeby pan jednak przeprosił 2 mln osób, które

podpisały się pod wnioskiem.

(Poruszenie na sali)

A jeśli chodzi o odwagę, panie premierze, to powiem,

że gdyby pan był odważny, to poddałby pan tę sprawę

pod referendum, a dzisiaj wyszedłby pan do związ-

kowców.

(Poseł Teresa Piotrowska: Może by się tak pan

nauczył, co to jest wniosek formalny.)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Nie znalazłam znamion wniosku formalnego.

ministra ﬁnansów.

Pan Jacek Vincent-Rostowski

prosił o głos.

(Oklaski)

Bardzo proszę.

Minister Finansów

Jan Vincent-Rostowski:

Panie Przewodniczący!

Chciałbym zacząć od tego, że

pragnę podziękować panu przewodniczącemu, iż cy-

tował moją wypowiedź z 22 września 2010 r., bo po-

wiedziałem dokładnie tak, jak zacytował.

I to jest

dowód na to, że jeśli dojdę do wniosku, iż nie miałem

racji, to umiem zmienić zdanie.

Mam nadzieję, że pan

przewodniczący i wszyscy inni politycy na tej sali,

w tej Izbie też są i będą gotowi zmienić zdanie, jeśli

dojdą do wniosku, że nie mieli racji.

Zrobiłem to tak-

że w przypadku reformy OFE, którą pan przewodni-

czący tak się chwalił.

Byłem gorącym entuzjastą

tamtej reformy.

Kiedy doszedłem do wniosku, że to

ta reforma, którą dalej pan przewodniczący się chwa-

li, spowodowała 50-procentowy wzrost relacji długu

do PKB, zmieniłem zdanie w tej sprawie i umieliśmy

wtedy jako rząd Platformy Obywatelskiej i Polskiego

Stronnictwa Ludowego naprawić błąd, który był,

tkwił w reformie z 1998 r.

Dlaczego doszedłem do wniosku, że wtedy nie

miałem racji, uważając, że nie ma potrzeby podwyż-

szenia wieku emerytalnego?

Szanowni państwo, to

jest wykres, który pokazuje – wiem, że relatywnie

mały – iż w 2010 r., kiedy już po części zaczęły obo-

wiązywać zasady nowego systemu emerytalnego, pra-

wie nikt nie przechodził na emeryturę później niż

w oﬁcjalnie obowiązującym wieku emerytalnym.

Z faktów po prostu należy wyciągać wnioski.

Kwestia

tylko tego, kiedy i o jakich sprawach mówimy.

Dosze-

dłem do tego wniosku, gdy dostaliśmy te dane, a do-

staliśmy je w drugiej połowie 2011 r.

Ale minister

Michał Boni mówił o konieczności podwyższenia wie-

ku emerytalnego – było to zapisane w oﬁcjalnych

dokumentach rządowych, w strategii „Polska 2030”

– w kwietniu 2011 r., przed wyborami.

Rząd w dys-

kusjach, w oﬁcjalnych dokumentach nie ukrywał

tego problemu.

Oczywiście jest także ważniejszy element tamtej

mojej wypowiedzi.

Nie wycofuję się z tamtych słów

z bardzo prostej przyczyny – ponieważ reforma, któ-

rą dzisiaj proponujemy, nie będzie bolesna dla ludzi.

Ona jest oczywiście bardzo bolesna dla naszego rzą-

du, jeśli chodzi o badania opinii publicznej, jeśli cho-

dzi o tymczasowe poparcie, ale dla ludzi ta reforma

nie będzie bolesna, ponieważ podwyższanie wieku

emerytalnego będzie następowało stopniowo, będzie

rozłożone w czasie.

I także dlatego, że na gruncie

naszego kompromisu z Polskim Stronnictwem Ludo-

wym będą wprowadzone emerytury częściowe, które

też zamortyzują trudne skutki tego stopniowego pod-

wyższania wieku emerytalnego.

I żeby już na liczbach pokazać, dlaczego uważam,

iż ta reforma nie będzie dla ludzi bolesna.

Pani poseł

Kempa mówiła o tym, że w 2010 r. aż 25% kobiet nie

dożywało wieku 70. lat.

W 2040 r., kiedy pierwsza

kobieta zgodnie z harmonogramem zawartym w tej

reformie przejdzie na emeryturę w wieku 67. lat, aż

90% kobiet dożyje do 70. roku, czyli będzie znacząca,

naprawdę daleko idąca poprawa, jeśli chodzi

o długość życia...

(Głos z sali: Pan nie decyduje o życiu.)

...jeśli chodzi o zdrowie.

To nie są nasze szacunki,

to są szacunki Eurostatu.

Oczywiście, jeżeli mamy

cokolwiek zrobić z wyprzedzeniem, to musimy w ja-

kieś mierze opierać się na szacunkach.

Nie możemy

powiedzieć, że nie wiemy dokładnie, co będzie, więc

w ogóle nic nie będziemy robili.

Podobna sytuacja jest, jeśli chodzi o mężczyzn.

W 2020 r., kiedy mężczyźni będą przechodzili na eme-

ryturę, jeżeli nie skorzystają z częściowych emerytur,

już w wieku 67 lat, mężczyzn, którzy dożyją wieku

emerytalnego 67 lat, będzie więcej niż tych, którzy

dziś dożywają wieku 65 lat.

Ta reforma jest zsynchro-

nizowana z tym, co będzie faktem, jeśli chodzi

o długość życia i zdrowie Polaków, dlatego ta reforma

Chciałbym powiedzieć parę słów o wystąpieniu

pana przewodniczącego.

Myślałem, że jednak zosta-

nie w sytuacji, w której debata nad jego wnioskiem

trwa, ale z tego, co ktoś powiedział, rozumiem, że na

moment musiał wyjść.

Po pierwsze, pan przewodni-

czący mówił, że ludzie nie dożyją tego wieku emery-

talnego.

Panie przewodniczący, według tych samych

danych Europejskiego Urzędu Statystycznego ocze-

kiwana przeciętna długość życia mężczyzny w pana

wieku, czyli 50-letniego, rocznik 1962, która dzisiaj

wynosi 75 lat, w momencie, kiedy przechodziłby pan

na emeryturę w wieku 67 lat, będzie wynosić 83 lata.

Wobec tego proszę nie mówić rzeczy, które ewident-

nie nie są zgodne z pracami nie naszych, nie rządo-

wych demografów, ale najlepszych ekspertów euro-

pejskich.

Jeszcze dwie sprawy, jeśli chodzi o wystąpienie

pana przewodniczącego.

Pan przewodniczący powie-

dział, że podwyższenie wieku emerytalnego jest spo-

wodowane rosnącym deﬁcytem ﬁnansów publicz-

nych.

Panie przewodniczący, pan naprawdę powinien

wiedzieć, że deﬁcyt sektora ﬁnansów publicznych

w 2011 r. drastycznie spadł i jeszcze spadnie – do

poziomu poniżej 3%.

Według prognoz OECD, którego

sekretarz generalny był wczoraj w Polsce, już spadł

w tym roku i będzie dalej spadał.

To nie ma żadnego

związku z podwyższeniem wieku emerytalnego.

Ta

reforma nie jest wprowadzana po to, aby naprawić

ﬁnanse publiczne w horyzoncie do 2020 r.

My sobie

zupełnie dobrze z naprawą ﬁnansówpublicznychda-

jemy radę już dziś i będziemy sobie dawali radę do

2020 r., jeżeli będziemy rządzili.

Jeżeli będzie rządził

ktoś inny, następny rząd, to jeśli będzie stosował tę

samą politykę, jaką my stosujemy, będzie mógł bez

żadnego problemu obniżać deﬁcyt ﬁnansów publicz-

nych stopniowo i skutecznie do 2020 r.

Chodzi o to, pan przewodniczący miał tu rację,

tylko sam nie wyciągnął tego wniosku: te pieniądze,

wielkość tych środków, która będzie wynikała

z tego, że ludzie dłużej pracują, znajdzie odzwiercie-

dlenie w ich wyższych emeryturach.

To są ich skład-

ki, ich kapitał, to będą ich pieniądze.

Pan przewod-

niczący to powiedział.

Zgadzam się z tym.

Nie może

jednak z jednej strony tego powiedzieć – jak to po-

wiedział parę minut temu – a potem mówić, że wpro-

wadzamy tę reformę, żeby naprawiać ﬁnanse pu-

bliczne.

Albo – albo.

Wiemy, że tak naprawdę miał

rację, kiedy mówił parę minut temu, a nie w głównej

części swojego wywodu.

Podobnie jest z propozycją sztandarową „Solidar-

ności”.

Nie ma potrzeby podwyższania wieku emery-

talnego, dlatego że można ozusować umowy o dzieło

czy umowy zlecenia, które osoby wykonują nie u swo-

jego głównego pracodawcy, tylko u jakiegoś innego.

Ale, panie przewodniczący, pan parę minut temu po-

wiedział, że te składki idą na zwiększenie kapitału

danej osoby i podwyższają jej emeryturę, wtedy kiedy

przejdzie na emeryturę.

Tak więc to nie rozwiązuje

problemu osób, które są zatrudnione, które pracują

nie na podstawie umowy o dzieło, które pracują nie

na podstawie umowy zlecenia, tylko na zasadzie nor-

malnego etatu.

Składki, które będą pobierane od

umów o dzieło i umów zlecenia, będą później wypła-

cane jako wyższe emerytury tym, którzy pracują na

takich zasadach, a nie tym, którzy pracują na eta-

tach.

A to jednak właśnie osoby, które pracują na

etatach, będą miały, jeżeli wiek emerytalny nie bę-

dzie podwyższony, bardzo niskie stopy zastąpienia.

Tak więc recepta, którą pan proponuje, nie jest roz-

wiązaniem dla gigantycznej większości osób, o któ-

rych musimy się troszczyć.

Nie będę specjalnie roz-

wodził się nad pana propozycją, nad tym, że rozwią-

zaniem problemu emerytalnego jest podwyższenie

płacy minimalnej.

To tak jakby pan w ogóle nie my-

ślał o tym, że podwyższenie płacy minimalnej nie-

uzasadnione siłą gospodarki doprowadzi tylko do

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski

wyższego bezrobocia i wobec tego do gorszej sytuacji

przyszłych i obecnych emerytów.

Wspomnę też w tym

kontekście, że myśmy mogli, także dzięki temu, że

utrzymaliśmy wzrost gospodarczy w okresie kryzy-

sowym, pozwolić na to, aby w Polsce płaca minimal-

na wzrosła do 1500 zł, podczas kiedy za rządów Ja-

rosława Kaczyńskiego była na poziomie 930 zł.

Ale z uwag pana przewodniczącego wyciągam

jednak niekiedy pozytywne wnioski.

Jestem przeko-

nany, że jego wszystkie uwagi dotyczące zdrowia Po-

laków, pracy dla młodych, potrzeby większej elastycz-

ności, możliwości pracy dla starszych osób – tutaj

oczywiście emerytury częściowe są kluczowym ele-

mentem – są słuszne.

I dlatego że są słuszne, zdecy-

dowaliśmy się na stopniowy proces podwyższania

wieku emerytalnego, aby móc sukcesywnie, spokoj-

nie, z perspektywą 28-letnią, pracować nad tymi

sprawami, by je rozwiązać zawczasu, nim one spowo-

dują problemy dla Polaków.

Musimy sobie zdać spra-

wę z tego, a jestem głęboko o tym przekonany, że

nawet gdybyśmy tej reformy dzisiaj nie przeprowa-

dzili, to mężczyźni i kobiety na pewno będą pracowa-

li do 67. roku życia w 2040 r., tylko jakiś przyszły rząd

będzie zmuszony do tego, żeby drastycznie, nagle,

nieoczekiwanie, o wiele lat w ciągu kilku lat podwyż-

szyć ten wiek emerytalny.

Właśnie tego chcemy unik-

nąć i dlatego ta reforma dla ludzi bolesna nie będzie,

mimo że dla nas jest politycznie trudna.

Są jeszcze dwie kwestie.

Jest kwestia polityki de-

mograﬁcznej,prorodzinnej.

Tutajbędęsięodwoływał

do słów pana prezesa Kaczyńskiego.

Zachwalając po-

litykę prorodzinną, mówił, że jeżeli będziemy działa-

li skutecznie, aktywnie, tak aby polityka prorodzinna

była efektywna, to już w 2035 r. będziemy mieli wię-

cej rąk do pracy w Polsce.

No właśnie dokładnie na

tym polega problem, że dopiero w 2035 r. będziemy

mieli dodatkowe ręce do pracy, panie prezesie.

Do-

kładnie o to chodzi.

I teraz trzeba coś zrobić z czasem

między dniem dzisiejszym a tym 2035 r., kiedy liczba

osób w wieku produkcyjnym spadnie nam o prawie

5 mln.

Żadna polityka demograﬁczna właśnie w tym

okresie do 2035 r. w związku z problemami demogra-

ﬁcznymi nie może nam pomóc.

Zresztą pan prezes

jeszcze ostrożniej powiedział, że te skutki będą pod

koniec lat 30.

Jest więc jasne, że mówienie, tak jak

to robi pan przewodniczący, że to jest alternatywa:

albo podwyższenie wieku emerytalnego, albo polity-

ka prorodzinna, że możemy zamiast podwyższenia

wieku emerytalnego prowadzić politykę prorodzinną,

to jest fundamentalny błąd.

Trzeba robić i jedno,

i drugie.

Chodzi o podwyższenie wieku emerytalne-

go, bardzo stopniowo, abyśmy do późnych lat 30. mie-

li wystarczającą liczbę ludzi, którzy będą mogli płacić

składki na bieżąco utrzymujące naszych emerytów,

i o prowadzenie polityki prorodzinnej, która będzie

skutkowała po roku 2035.

Jeśli chodzi o poprawę wzrostu gospodarczego, to ja

bym tylko przypomniał, że wczoraj, jak już wspomnia-

łem, był u nas pan Gurria, sekretarz generalny OECD,

organizacji rozwoju ekonomicznego najbogatszych, naj-

bardziej rozwiniętych krajów Zachodu, i w czasie roz-

licznych spotkań ze mną, z premierem Pawlakiem

powiedział – bo my już od dłuższego czasu chwalimy

się tym, że Polska w latach 2008–2011 miała najszyb-

szy wzrost gospodarczy w Unii Europejskiej – że nie

Chodzi o najszybszy wzrost gospodarczy.

Na pewno

jest więc tak, że w tym okresie Polska wykazała dy-

namizm, który pozwoli na to, że w 2030 r. będziemy

mniej więcej na poziomie obecnego PKB na głowę

w Niemczech.

Dlatego też ten aspekt będzie oczywi-

ście zrealizowany, mam na myśli relatywnie bogatą

gospodarkę, bogate społeczeństwo.

Ale to nie starczy,

bo nawet w bogatym społeczeństwie, jeżeli są tylko

dwie osoby pracujące, to znaczy w wieku produkcyj-

nym, na każdą osobę w wieku emerytalnym, to te

emerytury będą niestety niskie.

Na zakończenie powiem tylko jedno słowo o refe-

rendum.

Jest wysoce wątpliwe, czy to referendum

z czysto prawnego punktu widzenia powinno mieć

miejsce.

W ustawie o referendum jest jasno napisane,

czyć danin publicznych.

Podwyższenie wieku emery-

talnego oznacza, że więcej osób będzie płaciło skład-

ki emerytalne, a składki emerytalne są jasno i nie-

dwuznacznie w ustawach, a także w decyzjach, orze-

czeniach Sądu Najwyższego zdeﬁniowane jako dani-

ny publiczne, więc ja na pewno będę głosował prze-

ciwko temu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Święcickiemu, reprezentującemu Klub Parlamentar-

ny Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę, panie pośle.

wodniczący!

W uzasadnieniu do referendum wielo-

krotnie podawano argument, że w ten sposób wyra-

ża się wola narodu, że jest to najwyższa forma demo-

kracji, niech lud się wypowie w tej tak ważnej spra-

wie.

Otóż, proszę państwa, referendum jest dobre, ale

nie jest dobre na wszystko.

Jest to w naszym syste-

mie konstytucyjnym tylko środek uzupełniający, do-

datkowy.

Może być tak, że w niektórych wypadkach

referendum wręcz zubaża nasze możliwości podejmo-

wania optymalnych decyzji, ogranicza nas w wyborze

dobrych wariantów i blokuje rozwój kraju.

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski

Postaram się tę tezę uzasadnić.

Otóż pan prze-

wodniczący, uzasadniając wniosek o referendum,

powoływał się na badania opinii publicznej, zgodnie

z którymi 80, a nawet 90% pytanych mówiło, że

są przeciwni podniesieniu wieku emerytalnego.

Ale

w tych samych badaniach CBOS, panie przewodni-

czący, jeśli już inaczej postawić pytanie, dostajemy

zupełnie inne wyniki.

Otóż 66% przeciwników pod-

wyższenia wieku emerytalnego deklaruje, że zgodzi-

statecznie wysokie świadczenia emerytalne, mogły

W innych badaniach – SMG/KRC – zadano też trochę

inne pytanie z tym związane, mianowicie czy jesteś

za obniżeniem emerytur, aby utrzymać obecny wiek

emerytalny.

74% jest przeciwnych obniżeniu emery-

tur, żeby utrzymać obecny wiek emerytalny.

Co mówią na ten temat nasi wybitni profesoro-

wie?

Prof. Lech Garlicki z Uniwersytetu Warszaw-

skiego, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego,

mówi: „Procedury demokracji bezpośredniej, to jest

referendum i inicjatywa ludowa, mają charakter uzu-

pełniający wobec działalności organów przedstawi-

cielskich”.

Podobnie prof. Marek Bankowicz z Uni-

wersytetu Jagiellońskiego w swoim podręczniku

akademickim „Demokracja” pisze: „Referendum

musi być instytucją nadzwyczajną, która w szczegól-

nych przypadkach uzupełnia i wzbogaca instytucje

demokracji przedstawicielskiej”.

To referendum, tak jak państwo je zaproponowa-

li, jest referendum, które by utrudniło podjęcie lep-

szych decyzji.

Po co byłyby te wszystkie konsultacje,

po co wczorajsze porozumienie, po co trzy miesiące

debat w telewizji?

Żeby skończyć metodą: tak albo

nie?

Taka metoda nadaje się do innych pytań, do py-

tań: jesteśmy za wejściem do Unii Europejskiej czy

przeciwko, za Senatem czy przeciwko, za przyjęciem

konkretnej konstytucji czy przeciwko.

W takich zero-

-jedynkowych sytuacjach metoda referendum może

się sprawdzać i jest istotna, ale w sytuacji tak złożo-

nej, gdzie można decyzję wzbogacić, gdzie trzeba ją

opakować rozmaitymi innymi instrumentami, gdzie

trzeba uwzględnić różne sprawy – tych, co mogą pra-

cować, tych, co nie mogą pracować – to referendum,

jak powiadam, tylko nam może popsuć gospodarkę,

a nie doprowadzić do optymalnego rozwiązania.

Do

optymalnego rozwiązania w tym wypadku może pro-

wadzić procedura parlamentarna, dyskusja, debata.

Jedynym krajem, który stosuje powszechnie refe-

rendum, jest Szwajcaria.

Tam jakoś to się sprawdza,

ale to jest wyjątek, proszę państwa.

Drogą Szwajcarii

próbowała pójść Kalifornia, która urządza referenda

w rozmaitych sprawach, również w sprawach właśnie

ﬁnansowych.

Inaprzykładuchwalonotam,żepodat-

ki należy zmniejszyć, i zmniejszono o ponad połowę

podatek od nieruchomości, główny podatek stanowy.

W innych referendach uchwalono, że trzeba podnieść

wydatki na rozmaite rzeczy, usztywnić wydatki na

oświatę nawet wtedy, kiedy idzie niż demograﬁczny,

i w rezultacie Kalifornia jest dzisiaj najbardziej za-

dłużonym stanem amerykańskim, o najgorszych ra-

tingach.

Czy chcemy naprawdę znaleźć się w Europie

też na ostatnim miejscu w ratingach w ocenach na-

szej wiarygodności przez blokowanie racjonalnych,

rozsądnych decyzji?

Ale referendum również opiera się na przesłan-

kach błędnych.

Tu pan przewodniczący mówił, i bar-

dzo często słyszę to w debatach: pozwólmy ludziom

odebrać ich składki, to, co włożyli do systemu, mają

przecież do tego prawo.

Otóż jest to pewien skrót my-

ślowy – to, że te pieniądze są tam, w tym systemie.

Reforma przyjęta w 1998 r. to reforma, która wpro-

wadziła indywidualne rachunki, na których się za-

znacza, ile ktoś wpłacił do systemu, żeby na tej pod-

stawie potem wyliczyć mu emeryturę.

Ale tych pie-

niędzy tam nie ma, poza tą cząstką OFE.

Jedynie ta

1/6 czy 1/7, ta cząstka OFE pracuje, lepiej lub gorzej,

na rzeczywistych pieniądzach i z tego będzie pocho-

dziła rzeczywista wypłata.

Cała reszta tych wszyst-

kich pieniędzy, które obecny wyż demograﬁczny

wpłaca na emerytury, 5/6 tych pieniędzy są to pie-

niądze, które są natychmiast wypłacane bieżącym

emerytom.

Potem, jak wyż przejdzie na emeryturę,

to żeby tym ludziom z kolei wypłacać, trzeba będzie

obciążyć ten niż, który wtedy będzie na rynku pracy,

tymi wypłatami w 5/6 czy w 6/7.

Tak że nie ma tych

pieniędzy w systemie, dlatego trzeba tak ostrożnie

podchodzić do wszelkich propozycji wcześniejszego

przechodzenia, łagodzenia tego czy do realizacji tego

postulatu: oddać ludziom ich własne pieniądze.

One

nam dają pewien tytuł, ale tych pieniędzy tak na-

prawdę tam nie ma.

W tej debacie również często się mówi: najpierw

zdrowie, najpierw warunki mieszkaniowe, poprawmy

oświatę, budujmy kapitał ludzki, politykę prorodzin-

ną prowadźmy.

Pełna zgoda, proszę państwa, jestem

też bardzo za tymi wszystkimi celami, za poprawą

warunków pracy.

Ale to wszystko kosztuje.

To są

wszystko cele konkurencyjne wobec wypłat emerytur

i rent.

Jeśli będziemy nieustannie powiększać w na-

szym dochodzie narodowym udział wypłat emerytur

i rent, to nie będzie nas stać na tamte inne wydatki.

Trzeba będzie je skracać, trzeba będzie je zmniejszać

i obcinać.

A więc tu są, że tak powiem, rzeczy sprzecz-

ne.

Państwo nie widzą tego, że żeby mieć na tamto

pieniądze, nawet żeby na politykę prorodzinną mieć

pieniądze, trzeba doprowadzić do jakichś racjonal-

nych rozmiarów udział wypłat rent i emerytur

w PKB w obliczu tych trendów demograﬁcznych,któ-

re już są przed nami.

Były tutaj czasami kwestionowane prognozy de-

mograﬁczne.

Jasobieprzejrzałemrozmaiteprognozy

demograﬁczne.

One wszystkie w odniesieniu do Pol-

ski są jednoznaczne, czy to jest prognoza Eurostatu,

czy to jest prognoza robiona przez biuro spisów Sta-

nów Zjednoczonych, czy to jest prognoza ONZ, czy to

są nasze prognozy demograﬁczne.

Są niewielkie od-

Poseł Marcin Święcicki

chylenia między tymi prognozami, ale one wszystkie

pokazują na olbrzymie zmiany proporcji wiekowych

między ludnością pracującą i ludnością niepracującą.

Był kłopot, czy będą miejsca pracy.

Jeszcze raz

chciałbym powtórzyć argument, że podaż rąk do

pracy tak się zasadniczo zmniejsza, że, proszę pań-

stwa, jeśli tylko utrzymamy te miejsca pracy, które

obecnie są, te 16 mln miejsc pracy, które mamy w tej

chwili na rynku pracy – oczywiście to się będzie zmie-

niać w sektorach, zatrudnienie w jednych sektorach

będzie maleć, w innych sektorach będzie rosnąć – to

całkowicie wystarczy, żeby i dać zatrudnienie tym,

którzy będą dłużej pracować, i dać zatrudnienie tym,

którzy są teraz na bezrobociu, i dać zatrudnienie

młodym ludziom wchodzącym na rynek pracy.

Nie

będzie z tym naprawdę problemu.

Sumując, proszę państwa, chciałbym powiedzieć,

być w nim postawione pytanie, które jest absolutnie

jednostronne i niewłaściwe, pytanie, które uniemoż-

liwi nam doprowadzenie do jakiegoś optymalnego,

racjonalnego, rozsądnego rozwiązania.

To referen-

dum opiera się na nieistniejących prognozach demo-

graﬁcznych – nie ma takich prognoz, pokażcie pań-

stwo prognozy, które pokazują coś innego, pokażcie

państwo inne prognozy demograﬁczne, nie ma ta-

kich innych prognoz demograﬁcznych – jak również

opiera się na kapitale i na pieniądzach, których po

ły przyszłe pokolenia zapłacić.

Dlatego wniosek

o referendum powinien być odrzucony.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

stwo!

Wysoki Sejmie!

Tu dużo mówi się o odwadze.

Panie premierze, niech pan wyjdzie do tych, którzy

stoją na deszczu przed gmachem Sejmu, i niech pan

im powie to wszystko, co pan mówi do nas.

Ja jestem

zażenowana, widząc wielkie tłumy policji, które bro-

nią dostępu do nas.

Przypomina mi to najgorsze cza-

sy moich młodych lat.

Na chwilę przejdę do prognoz demograﬁcznych,

o których państwo mówiliście.

Wiele lat wykładam

demograﬁę i jedna rzecz, którą pokazuję studentom,

to to, że żadna z prognoz nie sprawdziła się.

Progno-

zy oczywiście sporządza się, różne prognozy przy

różnych założeniach, proszę państwa, i jest mi po

prostu niezręcznie to mówić tutaj, bo państwo podej-

mujecie decyzje w najważniejszych sprawach wszyst-

kich obywateli, prognozy można zrobić różne dla

różnych celów, ale one nie nadają się do bezpośred-

niego stosowania, do podejmowania decyzji ani spo-

łecznych, ani gospodarczych.

Prognozy są pewnym

przygotowaniem, są pewnym przewidywaniem prze-

biegu pewnych zjawisk.

W przypadku demograﬁi,

szczególnie w przypadku Polski, mamy bardzo dużo

do zrobienia, aby kształt tych prognoz zmienić.

Natomiast proponowane rozwiązania nie mają

żadnego merytorycznego uzasadnienia.

Rząd nie

przedstawił żadnych uzasadnień do projektowanej

zmiany.

Nie ma badań, nie ma analiz, które wskazy-

wałyby możliwość skutecznego zastosowania egzo-

tycznych w naszych warunkach pomysłów, które

polegają na tym, aby starych, schorowanych ludzi

zapędzić do roboty, a młodych ludzi wypędzić za gra-

nicę.

Nikt w Europie nie przeprowadza takiej zmiany

bez badań, analiz i stałego dialogu z obywatelami.

Nikt nie przeprowadza takiej zmiany, nie rozważając

jej warunków i kosztów.

Problemem demograﬁcznym

współczesnej Polski nie jest dziś ani nie będzie jutro

starzenie się ludności, ale dramatyczna sytuacja mło-

dego pokolenia, które pozostaje bez pracy, bez docho-

du, bez mieszkania i bez szans na założenie rodziny

i wychowanie dzieci we własnym kraju.

Jeżeli nie

rozwiążemy problemu następstwa pokoleń, nie stwo-

rzymy młodemu pokoleniu Polaków możliwości zało-

żenia rodziny i wychowania potomstwa we własnym

kraju, to na własne życzenie stworzymy wszystkie

problemy, które są skutkiem zdeformowanej struk-

tury demograﬁcznej.

Najważniejszym problemem

demograﬁcznym Polski jest dziś stworzenie rodzi-

nom warunków do wychowania dzieci, do zakładania

i rozwoju rodziny, to jest pracy, mieszkania, dochodu

pozwalającego bez nadludzkich wyrzeczeń wychowy-

wać dzieci.

(Oklaski) To tylko tyle, aby pozbyć się

widma masowej emigracji zarobkowej młodych i gwał-

townego przyrostu ludzi starych w strukturze wie-

kowej ludności Polski, widma wyludniających się

całych regionów i masy samotnych, starych ludzi.

Polacy i Polki rzeczywiście żyją krócej niż mieszkań-

cy krajów, do których tak chętnie się porównujemy.

Przeciętne trwanie życia Polaka jest o 5–7 lat krótsze

niż mieszkańca Europy Zachodniej, Polki – o 2–4

lata.

Krótsze jest przeciętne trwanie życia w zdrowiu.

Jeszcze większe różnice występują wtedy, kiedy po-

równamy trwanie życia w zdrowiu osób z wykształ-

ceniem podstawowym, zasadniczym zawodowym

z osobami z wykształceniem wyższym.

Ostatnie ba-

dania to pokazują.

Niech zatem rząd, niech pan premier przestanie

martwić się o lata 40. XXI w., a zatroszczy się o los

młodego pokolenia wychowanego w III RP.

W Polsce

nie brakuje pracowników.

Przeciwnie, Polska należy

do krajów, gdzie bezrobocie, szczególnie wśród mło-

dych, wykształconych ludzi, jest wysokie, masowe

i strukturalne.

Gdyby nie ponad 2 mln emigrantów,

bezrobocie w Polsce dotyczyłoby dzisiaj 4–5 mln osób,

Poseł Marcin Święcicki

369

a stopa bezrobocia przekraczałaby 25%.

Bezrobocie

dotyka dzisiaj ludzi młodych, niech więc pan premier

nie opowiada nam bajek, że za 30 lat zabraknie w Pol-

sce pracowników, tylko prowadzi taką politykę go-

spodarczą, aby tworzyć miejsca pracy dla młodych,

wykształconych Polaków, nie tylko w gabinetach po-

litycznych i nie tylko dla członków Platformy Obywa-

telskiej.

(Oklaski)

Wśród krajów Unii Europejskiej najwięcej osób

niepełnosprawnych jest w Polsce, cztery razy więcej

niż w Republice Federalnej Niemiec.

Niepełnospraw-

ność gwałtownie wzrasta z wiekiem.

Jak już mówi-

łam, jest bardzo duże zróżnicowanie długości życia.

To dowód, że warunki życia, warunki pracy, połączo-

ne z dostępem do ochrony zdrowia, mają zasadnicze

znaczenie dla utrzymania zdolności do pracy.

Pracu-

jący w warunkach szkodliwych, uciążliwych, niebez-

piecznych, wykonujący ciężką pracę ﬁzyczną w gór-

nictwie, w budownictwie, w rolnictwie i w wielu in-

nych zawodach nie są zdolni do pracy w zaawansowa-

nym wieku.

Przeciętny wiek kończenia pracy w Unii

Europejskiej wynosi 60–63 lata.

Nigdzie nie ma sztyw-

nego wieku emerytalnego.

Dlatego Prawo i Sprawie-

dliwość mówi od początku: kto ma pracę, może pra-

cować, niech pracuje tak długo, jak mu siły i zdrowie

na to pozwolą, ale nie można zmuszać do pracy osób

do pracy niezdolnych.

Przyjęcie rozwiązania, że ko-

bieta po 35 latach pracy w wieku 62 lat i mężczyzna,

mając 65 lat i staż pracy 40 lat, mogliby przejść na

połowę emerytury, to rozwiązanie najgorsze z możli-

wych, gdyż oznacza ono przyzwolenie na wypychanie

z legalnego rynku pracy kobiet i mężczyzn, zmusza-

nie ich do podejmowania pracy na czarno, bo legalnie

przecież nikt ich nie zatrudni.

Dla pracodawcy czę-

ściowa emerytura będzie usprawiedliwieniem, bo

zwolnieni starzy pracownicy nie pozostają bez docho-

du, przecież mają pół emerytury.

Dlaczego pan, panie premierze, nie powie, że eme-

rytura po 35 latach będzie wynosiła już w 2014 r. 28%

w stosunku do kwot składek zgromadzonych przez

wszystkie lata?

Osoba, która przez całe swoje życie

zawodowe zarabiała 3 tys. zł miesięcznie, otrzyma

emeryturę w wysokości 900 zł, a połowa tej emery-

tury wyniesie 450 zł., a pełna emerytura po 67 latach

wyniesie 800 zł, bo część się zabierze w formie eme-

rytury częściowej.

Przestańcie łudzić, że każdy rok

pracy powoduje ogromny przyrost emerytury.

Powo-

duje przyrost emerytury dokładnie o 57 zł.

Mówię

o tych wartościach, o których można mówić w roku

2012.

Niech pan wreszcie powie Polakom, panie pre-

mierze, niech pan to weźmie na swoją klatę, jak pan

mówi obrazowo do dziennikarzy, i wyjawi Polakom

skutki zastosowania ustawy o emeryturach kapita-

łowych z 21 listopada 2008 r. oraz zasady zdeﬁniowa-

nej składki.

Rządzenie, proszę państwa, Wysoki Sej-

mie, to nie stosowanie presji i przymusu, polityka to

nie PR, to roztropna troska o dobro wspólne.

(Okla-

ski) Władzy nie bierze się po to, aby upokarzać i po-

niżać starych ludzi, skazując na nędzę i poniewierkę

szczególnie stare kobiety.

Polacy są cierpliwi, dużo

wytrzymują, ale nie darują panu, panie premierze,

że poniża pan ich godność, poniża pan godność ko-

biet, godność starych ludzi.

Rozumiem, że dla pana, wybitnego polityka Platfor-

my Obywatelskiej, polskość to nienormalność, ale na

poniżanie ludzi, na niszczenie społecznej solidarności,

na niszczenie więzi i spójności społecznej, a taki jest

program rządu, nigdy nie pozwolimy.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

mawiamy dzisiaj o referendum, którego pragnie bli-

sko 2 mln ludzi.

Te 2 mln ludzi trzeba uszanować.

Trzeba uszanować również „Solidarność” i OPZZ,

tych, którzy protestują przed budynkiem Sejmu.

Naj-

właściwszą formą szacunku dla tych ludzi byłaby

debata, byłaby rozmowa z nimi.

Tego w działaniach

rządu mi zabrakło.

Rząd oznajmił, że wydłuża wiek

emerytalny, nie wchodząc ze społeczeństwem w praw-

dziwy dialog, nie tłumacząc, dlaczego jest to potrzeb-

ne, nie przedstawiając wyliczeń, czemu akurat do 67,

a nie 69 albo 66 lat trzeba wydłużyć wiek emerytalny.

Rząd zachował się arogancko.

Społeczeństwo obywatelskie wymaga tego, żeby

uszanować instytucję referendum, bo jest to bardzo

ważna instytucja.

Na tym polega demokracja, demo-

kracja bezpośrednia jest bardzo ważną formą demo-

kracji.

A więc szacunek dla tych blisko 2 mln obywa-

teli, którzy się podpisali pod tym wnioskiem, naka-

zywałby poparcie, zagłosowanie za referendum.

Ale

szacunek dla inteligencji tych ludzi, szacunek dla lo-

giki i dla budżetu państwa, który nie jest z gumy,

nakazuje odrzucić ten wniosek.

Dlaczego?

Pytanie

jest po prostu głupio postawione, a odpowiedź na nie

jest oczywista.

Nikt nie pyta ludzi, czy chcą oddy-

chać, nikt nie pyta ludzi, czy chcą żyć, nie ma też

sensu pytanie ich, czy chcą dłużej pracować, odpo-

wiedź jest przecież znana.

Nikt nie chce dłużej przy-

musowo pracować.

Te 70 mln, które kosztuje referen-

dum, naprawdę można lepiej wydać.

Dlatego Ruch

Palikota wstrzyma się w głosowaniu nad tym refe-

rendum.

Przy okazji muszę powiedzieć o pewnych rzeczach,

które wymagają komentarza.

Znakomicie zarabiający

przewodniczący „Solidarności” staje się orędownikiem

ubogich.

Jarosław Kaczyński z kolei wzywa do walki

z kłopotami demograﬁcznymi,dowiększegowsparciaro-

dzin i większej rozrodczości.

Przewodniczący Leszek

Poseł Józefa Hrynkiewicz

Miller staje się orędownikiem młodego pokolenia, które

najbardziej dotknie wydłużenie wieku emerytalnego.

I robi to z pieśnią Kaczmarskiego na ustach.

A posłan-

ka Beata Kempa walczy o prawa kobiet.

(Poseł Anna Zalewska: A co, Kempa jest mężczy-

zną?)

No, szanowni państwo, są granice obłudy i śmiesz-

ności.

(Poseł Anna Zalewska: Pani marszałek, proszę

zwrócić posłowi uwagę.)

(Głos z sali: Niczego złego nie mówi.)

Trudno odnieść inne wrażenie niż takie, że mali,

cyniczni politycy obłudnie grają na emocjach społe-

czeństwa.

(Głos z sali: To jest parlament.)

Za tę grę społeczeństwo wystawi wam rachunek.

Ruch Palikota w tej grze brać udziału nie ma zamia-

ru.

Stop demagogii i stop obłudzie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

bym pozdrowić wszystkich tych, których nie wpusz-

czono na tę salę, bowiem władza czegoś się obawia.

Chciałbym serdecznie pozdrowić wszystkich tych,

którzy w liczbie kilkudziesięciu tysięcy osób przyje-

chali tutaj z całej Polski, pod Sejm, żeby walczyć o swo-

je prawa.

Pozdrawiam przedstawicieli wszystkich –

podkreślam, wszystkich – organizacji związkowych

działających w Rzeczypospolitej, a więc reprezentan-

tów branżowego ruchu związkowego z Ogólnopolskiego

Porozumienia Związków Zawodowych, reprezentan-

tów Forum Związków Zawodowych, a także oczywi-

ście związku zawodowego „Solidarność”.

Pozdrawiam także setki, a może tysiące ściągnię-

tych tutaj policjantów.

Przybywa ich.

Nie wiem, czego

władza się obawia.

Pozdrawiam policjantów, ale jedno-

cześnie wyrażam wielką obawę – i solidaryzm z nimi

– że będą oni w kolejce do zmian emerytalnych, że będą

kolejnymi, którym ta ekipa, ta koalicja rządowa, zabie-

rze dotychczasowe uprawnienia.

Pewnie nie będzie to

przed Euro 2012, bo po co ryzykować.

Na pewno pomy-

sły te pojawią się w formie stosownych projektów ustaw

zaraz po Euro 2012.

Pozdrawiam policjantów i dekla-

ruję, że będziemy z wami.

Byłem w tym czasie w tłumie i podeszli do mnie

reprezentanci województwa świętokrzyskiego.

Zapro-

ponowali mi i poprosili mnie, żebym serdecznie po-

dziękował – i pogratulował – posłowi Kopycińskiemu

za wspaniałe, płomienne wystąpienie przeciwko ich

interesom.

Pozdrawiam z tej oto trybuny.

Wysoka Izbo!

Art. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej stanowi, że władza zwierzchnia w Rzeczypo-

nio.

Wychodzi na to, że naród stracił zaufanie do

swoich przedstawicieli.

Wychodzi na to, że naród za-

mierza sprawować władzę bezpośrednią właśnie

w sprawie wieku emerytalnego, w sprawie swojej

przyszłości.

Wniosek 2 mln obywateli o referendum

emerytalne jest swoistym wotum nieufności wobec

rządzącej koalicji.

Ewentualne odrzucenie tego wnio-

sku będzie przejawem arogancji i lekceważenia wszyst-

kich tych, którzy wnoszą o to referendum.

Wiek emerytalny: solidarnie 67 lat.

Pytam, dla-

czego.

Rządzący nie mają prawa zarządzić podwyż-

szenia wieku emerytalnego.

Przecież formacje te nie

szły z tym programowym przesłaniem w kampanii

wyborczej.

Jeszcze w czerwcu, a więc tuż przed wy-

borami, pan Rostowski powiedział, że nie ma potrze-

by wydłużenia wieku emerytalnego.

Wyborcy uwie-

rzyli.

Okazuje się, że uwierzyli kłamcom.

Dlaczego

67 lat, a nie 66 lat, 70 lat?

70 lat ładniej brzmi?

Wiek

emerytalny to nie ruletka, gdzie wygrywa każda

wartość powyżej 65.

Wiek emerytalny jest poważną

sprawą dla każdego obywatela.

(Oklaski) Środki eme-

rytalne to są nasze pieniądze, gromadzone latami,

dziesiątkami lat.

To nie są pieniądze Donalda Tuska

i pana Vincenta-Rostowskiego.

Zresztą pan Vincent-

-Rostowski zbiera na innych kontach w innym kraju.

Pewnie nie ma zaufania do polskiego systemu eme-

rytalnego.

Gratuluję dobrego samopoczucia.

To nie

są pieniądze do zamiatania pod dywan i do poprawia-

nia relacji długu publicznego do produktu krajowego

Kolejne rewelacje emerytalne, ogłoszone wczoraj

przez liderów rządzących partii, a będące efektem

rzekomo wielodniowych i wielogodzinnych rozmów,

powalają na kolana.

Mamy po prostu do czynienia

z reformą wg Kiepskich, bo przecież nie wg poważnej

koalicji.

Mamy nowe pojęcie emerytalne: wcześniejsze czę-

ściowe emerytury.

Ja bym tu jeszcze dopisał: wcze-

śniejsze częściowe emerytury o wartości 50% emery-

tury głodowej.

Premier Tusk przecież powiedział, że

jeżeli nie wydłużymy wieku emerytalnego, to emery-

tury będą głodowe, a więc trzymajmy się tej zasady.

Premier Tusk z Pawlakiem proponują wcześniej-

sze emerytury częściowe o wartości niższej niż świad-

czenia z pomocy społecznej.

Ale tutaj jest zasadnicza

różnica.

Emerytury będą ﬁnansowane ze środków

zgromadzonych przez emeryta, a pomoc społeczna to

są środki publiczne, a więc pochodzące z budżetu

państwa.

A zatem interes podwójny.

13 lat temu, wprowadzając reformę emerytalną,

ekonomiści i politycy przekonywali, że nowy system

to sposób, by nasze emerytury stały się wyższe od

dotychczasowych, nędznych wypłat z ZUS.

I co?

Lu-

dziom wmówiono palmy, złudne nadzieje i obniżono

Poseł Andrzej Rozenek

im emerytury w majestacie prawa.

Dzisiaj chyba do-

tarło do rządzących, że oszukano ludzi, że z tej gło-

dowej emerytury nie da się przeżyć, więc wymyślono

pracę aż do śmierci.

Obecna propozycja rządu Donalda Tuska to dbanie

przede wszystkim o interes prywatnych instytucji ubez-

pieczeniowych, otwartych funduszy emerytalnych,

które w roku 2011 zarobiły 1,5 mld zł, mimo że wykre-

owały kilkunastomiliardową stratę.

Gratuluję systemu

emerytalnego i bronienia tego systemu.

Czy należy się dziwić, że Donald Tusk nie chce

zgodzić się na referendum?

Wcale nie, bowiem jeszcze

niedawno mówił, że nie będzie klękał przed bankie-

rami, księżmi, związkami zawodowymi.

(Dzwonek)

Tak więc według premiera Tuska związki zawodowe

to prawdziwy wróg państwa, winne tego, że mamy

rekordowy dług publiczny i dziurę budżetową, winne

afer hazardowych, winne podwyżek VAT, winne tego,

że mamy najdroższy gaz w Unii, najdroższe paliwo,

najdroższy przejazd za kilometr autostrady w Euro-

pie, że najdrożej buduje się autostrady, że rośnie bez-

robocie, że rośnie zakres biedy, że zniszczono prze-

mysł stoczniowy.

Gratuluję dobrego samopoczucia.

Nie mogę powiedzieć, że nie współczuję panu pre-

mierowi Donaldowi Tuskowi, że próbował nawiązać

poważne stosunki z posłem Palikotem, a więc siłą rze-

czy z posłem Kopycińskim.

Przecież sam tego chcia-

łeś, Grzegorzu Dyndało?

I co?

Ruch Palikota poprze

Platformę Obywatelską.

I na koniec, pani marszałek, chciałbym wręczyć

jeszcze kilkaset podpisów osób, które popierają ideę

referendum emerytalnego, które wręczono mi przed

chwilą, jak byłem tam na placu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Udzielam głosu ministrowi ﬁnansówpanuJanowi

Vincent-Rostowskiemu.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Minister Finansów

Takie słowo wytłumaczenia.

Panie pośle Zbrzy-

zny, panie pośle...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Słucham, panie mini-

strze.

Słucham uprzejmie.)

(Poseł Anna Zalewska: Ale to poseł jest od dyscy-

plinowania ministra, a nie minister od dyscyplino-

wania posła.)

Ale ja też jestem posłem...

(Poseł Anna Zalewska: Na nieszczęście.)

...pani poseł, więc chciałbym jednak, żeby pan

poseł posłuchał, jak odpowiadam na coś, co powiedział

wcześniej.

Pan poseł raczył mówić czy stwierdzić, że ja oszczę-

dzam za granicą.

Panie pośle, tak jak miliony Pola-

ków pracowałem za granicą i byłem uczestnikiem

pracowniczego programu emerytalnego, więc zakła-

dam, że jeśli pan uważa, iż jest to w jakikolwiek spo-

sób naganne, to pan chciał obrazić nie tylko mnie,

ale także ich.

A więc rozumiem, że taki jest stan rzeczy, i chciał-

bym, żeby pan wytłumaczył, czy pan obraża też mi-

liony Polaków, którzy pracują za granicą i tak odkła-

dają na swoją emeryturę, czy pan chciał obrazić tylko

mnie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Tylko słowo.)

Bardzo proszę, w trybie sprostowania, jak rozu-

miem, panie pośle, tak?

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Pani Marszałek!

Nie mam zamiaru prowadzić

polemiki z panem ministrem, ale powiem, że nie mia-

łem zamiaru obrazić kogokolwiek i na pewno także

nie pana ministra.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

łowskiemu z Klubu Parlamentarnego Prawo i Spra-

wiedliwość, przepraszam, Platforma Obywatelska.

(Wesołość na sali)

na temat, ona powtarza się tutaj, jest formułowana

wielokrotnie, na ogół w złej wierze, ale zakładam, że

być może nie, a w każdym razie słuchają nas nie tyl-

ko ludzie na tej sali, jest pewien zarzut, że nie mamy

prawa odrzucić tego wniosku.

Nawet kategoria mo-

ralna jest tu wprowadzana – w czyim imieniu się

wypowiadamy, jakim prawem, naród jest innego zda-

nia.

Otóż, proszę państwa, mamy prawo, które się

bierze z woli wyborców, to jest oczywiste.

Na nas gło-

sowali.

Wiem, że to przykre, irytujące może dla nie-

których, ale taka jest rzeczywistość.

Z tego mandatu

demokratycznego, najmocniejszego mandatu, jaki

jest w demokracji, czerpiemy podstawę do tego, żeby

sprawować władzę, formułować pewien projekt poli-

Poseł Ryszard Zbrzyzny

tyczny, ustawę i odrzucić referendum, mamy do tego

pełne prawa.

Wprowadzanie do tego kryterium mo-

ralnego jest, delikatnie mówiąc, nadużyciem.

Nato-

miast wolałbym, żeby jednak...

W podtekście jest

druga teza, że trzeba było otwarcie w kampanii wy-

borczej o tym mówić, żebyśmy jasno powiedzieli

w kampanii, że chcemy podnieść wiek emerytalny,

to byśmy te wybory prawdopodobnie przegrali.

Do-

myślam się, kto by rządził.

Byłby to niewątpliwie raj

dla Polski i ogromna szczęśliwość.

W każdym razie

dlatego w jakiś sposób tego prawa nie mamy, bo w kam-

panii wyborczej o emeryturach nie mówiliśmy.

To

mniej więcej oddaje kierunek tego myślenia, on nie

na tej sali, on w mediach występuje.

Ale to jest nie-

prawda, proszę państwa.

Minister Rostowski formu-

łował te tezę.

Oczywiście można na rzecz każdej tezy

znaleźć jakiś cytat, jak się chce, ale generalnie Plat-

forma właśnie to mówiła.

Nie tak wyraźnie, to praw-

da, ale teza, że będziemy podwyższać wiek emerytal-

ny, że bierzemy się za reformę emerytalną, teza, że

będziemy pewne przywileje emerytalne zmieniać,

upraszczać, wręcz obcinać, to było formułowane, to

mówiono.

W związku z tym oddalam zarzut jako ten-

dencyjny i nieprawdziwy, że w kampanii wyborczej

tego nie mówiliśmy.

Tu jest oczywiście prosta droga do tego, że jeżeli

na przykład czegoś w kampanii wyborczej nie powie

się, to wybory są właściwie nieważne.

Mieliśmy taki

pogląd, że prezydent jest wybrany przez nieporozu-

mienie, rząd jest nieprawomocny.

Wolałbym, żeby

tego rodzaju tez nie formułowali ludzie, którzy na

przykład prowadzili kampanię wyborczą pod hasłem

listu do przyjaciół Moskali i kampanię pod hasłem

zakończenia wojny polsko-polskiej, bo akurat (Okla-

ski) ten obóz polityczny ma niewielkie prawo do tego,

żeby mówić, że co innego się mówiło w kampanii,

a co innego się robiło po kampanii.

Jest to referendum nieuczciwe z tych powodów,

które tu merytorycznie wyjaśniono: mówił to pan

premier, pan minister Rostowski, mówił to pan prof.

Rosati, mówili to inni koledzy, nie będę tego powta-

rzał, bo chcę mówić bardzo krótko ze względu na

kolegów z klubu, na pewną solidarność.

Jest też dru-

gi powód, dla którego to referendum uważam za bar-

dzo nieuczciwe.

To jest przede wszystkim pewien

scenariusz, którego „Solidarność” nawet nie ukrywa.

Szkoda że nie ma pana przewodniczącego, nie obra-

żam się, że nie może 8 godzin siedzieć na sali, to jest

jasne.

Ale „Solidarność” już wre.

Proszę zobaczyć,

jakie tam hasła są formułowane.

My dopiero wam

pokażemy, to jest początek, jeżeli przegłosujecie, to

popamiętacie, zobaczycie.

To jest pewien scenariusz

uliczny, pewien scenariusz przekreślenia wyników

wyborów i dojścia do władzy.

To referendum jest ele-

mentem tego scenariusza.

Są zapowiedziane dalsze

referenda, pikiety, dzisiaj rzecznik „Solidarności”,

chyba pan Lewandowski, jeżeli przekręcam nazwi-

sko, to przepraszam, sformułował taką tezę, nie do

końca chciał powiedzieć, ale właściwie tak delikatnie,

że oni nie będą kontrolować dużego tłumu, jak przyj-

dzie ten tłum, to już własnymi prawami się rządzi.

Z tego powodu to referendum uważam za element

bardzo szkodliwej i niebezpiecznej gry dla Polski.

Jeszcze jedno.

Musze powiedzieć, że daleko ode-

szła „Solidarność” od tej „Solidarności”, za którą na

tej sali, już niestety coraz bardziej nieliczni, ludzie

byli represjonowani, internowani, siedzieli w więzie-

niach.

Daleko odeszła „Solidarność”, która, proszę

zwrócić uwagę, demonstruje już nie pod sztandarami

wybitnych Polaków, wielkich ludzi, patronem tej ma-

nifestacji pod Sejmem jest Wład Palownik, panowie,

Wład Palownik, ten co na pale wbijał, Drakula,

nawet nie oszczędzając pewnych ﬁzjologicznych

szczegółów tej manifestacji.

Jeśli ta sama „Solidar-

ność” śpiewa „Mury”, to znaczy, że mamy więźniów

politycznych, mamy kraty, mamy w Polsce stan wo-

jenny?

Czy ich opętało?

Czy nie zauważyli tego, że

stan wojenny się skończył, a Polska jest niepodle-

gła?

Jak można robić ten festiwal Kaczmarskiego?

Przecież Kaczmarski się w grobie przewraca.

Ten

rozdział jest zamknięty.

Heroiczny rozdział historii

Polski jest zamknięty.

Jeżeli ktoś tego nie zauwa-

ża, to po prostu jest, delikatnie mówiąc, politycz-

nym krótkowidzem.

Ale jeszcze jedną piękną akcję „Solidarność” pod-

jęła, bo to, że wbiła dwóch ludzi na pal i demonstruje

pod tym hasłem, to muszę powiedzieć, jak na „Soli-

darność”, to dość, można powiedzieć, piękna idea.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Pani marszałek,

to jest nadużycie.

Proszę reagować.)

Jakie nadużycie?

„Solidarność”, sztandary „Soli-

darności” są razem z ludźmi wbitymi na pal, pani poseł.

Jeżeli pani tego nie widzi, to proszę się przejść i zoba-

czyć.

Wład Palownik się kłania, książę Dracula.

Jeśli chodzi o drugą akcję, to muszę pogratulować

panu przewodniczącemu Dudzie.

Akcja była bardzo

udana.

To było na Śląsku.

Jeden z wybitnych działa-

czy na wiecu podał przez megafon numer mojego

telefonu komórkowego i wezwał do nękania mnie

SMS-ami z wyzwiskami.

Akcja była w pełni udana.

Dostałem około dwustu SMS-ów z wyzwiskami.

Gra-

tuluję, panie przewodniczący Duda.

To, można powie-

dzieć, „Solidarność”.

O to walczyliśmy i za to żeśmy

siedzieli w więzieniach.

takie zestawienia: Polska – zacytuję z pamięci, ale

chyba nie przekręcę, słyszeli państwo – totalitaryzm,

poniżanie kobiet starych i w ogóle ludzi starszych,

powszechna nędza, opresja, obozy pracy.

Myślę, jeże-

li coś takiego się mówi o Polsce, to ten, kto to mówi,

to chyba kiedy rozdawali IQ, to był nieobecny.

(We-

sołość na sali, oklaski)

Muszę powiedzieć na koniec tyle.

Jest znane ła-

cińskie powiedzenie non omne licitum honestum,

tzn. nie wszystko, co jest dozwolone, jest godziwe.

To

referendum jest dozwolone, ale jest niegodziwe.

(Oklaski) Platforma będzie przeciwko temu referen-

dum.

(Oklaski)

Poseł Stefan Niesiołowski

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

I Wy, Bracia Związkowcy, jeśli mnie słyszycie w tej

chwili przez Internet, bo oﬁcjalnej transmisji nie

udało się uzyskać, a zwłaszcza Wy, z mojej kochanej

„Solidarności”!

Pozdrawiam polską „Solidarność”!

(Oklaski)

Postawię pytania, a odpowiedzi na nie mamy pra-

wo znać wszyscy.

Polska ma prawo znać odpowiedzi

na te pytania.

Panie premierze, zwracam się do nieobecnego, co

jest prawdziwym celem tej pseudoreformy emerytal-

nej?

Z jakiego powodu tak naprawdę boleśnie uderza

się w pracowników?

Niedawno ku zaskoczeniu całej

Polski w swoim exposé zapowiedział pan podniesie-

nie wieku emerytalnego.

Wyraźnie podał pan dwa

główne cele – ustabilizowanie krajowych ﬁnansów

i podniesienie wiarygodności papierów dłużnych.

To,

że emerytury mają być wyraźnie wyższe, jest efektem

ubocznym.

Takie słowa padły z ust pana premiera

tutaj, z tej mównicy.

Dzisiaj podaje się inne argumen-

ty.

Dzisiaj orędownicy reformy z panem premier włącz-

nie mówią jednym głosem, że chodzi o dobro pracow-

nika, podniesienie wieku emerytalnego jest ko-

nieczne dla podniesienia wysokości świadczeń.

Ro-

śnie bezrobocie wśród młodzieży, ale starszych trze-

ba zatrzymywać w pracy dla wyrównania deﬁcytu

siły roboczej.

Kiedy pan mówi prawdę, panie premierze Tusk?

A może ta prawda jest jeszcze inna?

Nie można panu

wierzyć, więc będę snuł przypuszczenia, domysły.

Niepojęty i niezrozumiały jest ten ogromny pośpiech,

z jakim rząd chce wprowadzać tak doniosłe społecz-

nie zmiany.

Zmiany, obliczone na lata i na pokolenia,

wprowadza się tak, jakby były potrzebne na wczoraj,

pomimo że pierwsze efekty pojawią się dopiero za

kilka lat.

Rząd zachowuje się jak nieuczciwy akwizy-

tor, który próbuje jak najszybciej sprzedać towar,

zanim klient zorientuje się, jaki bubel mu się wciska.

Dlaczego?

Czyżby mówiąc o wiarygodności papierów

dłużnych, premier dawał do zrozumienia, że poziom

zadłużenia Polski jest tak duży, że stajemy się za-

kładnikiem naszych wierzycieli?

Czy znowu wracają

czasy, gdy zagraniczne instytucje ﬁnansowe narzu-

cają Polsce, co ma robić?

Pytam, czy zagrożona jest

nasza suwerenność gospodarcza.

Przymusowe podniesienie wieku emerytalnego

będzie oznaczało krzywdę i nieszczęście dla dziesiąt-

ków, może setek tysięcy ludzi.

Ci, którzy nie będą

mieli pracy, z różnych przyczyn, najczęściej niezawi-

nionych przez siebie, będą skazani na dodatkowe

oczekiwanie przez wiele lat na osiągnięcie wieku

emerytalnego uprawniającego ich do otrzymywania

emerytury, pozbawieni źródła utrzymania, zdani na

łaskę opieki społecznej albo rodziny.

Dlatego nie dopuszczam myśli, że prawdziwe

mogą okazać się spekulacje, o których coraz głośniej.

Nie mogę uwierzyć w to, aby pan premier był gotów

wyrządzić taką krzywdę setkom tysięcy Polaków po

to, żeby chodzić po Brukseli w glorii reformatora.

Jaki jest więc rzeczywisty, prawdziwy cel tej re-

formy, panie premierze Tusk?

Co sądzić, gdy po spo-

tkaniu z PiS oświadcza pan, że oprócz negowania

podniesienia wieku nie przedstawiono panu żadnych

propozycji?

Przecież to nieprawda, pan sam najlepiej

o tym wie.

PiS zaproponował rozwiązania, które w cią-

gu roku, bez podnoszenia wieku emerytalnego, po-

prawią bilans ZUS o ponad 10 mld zł.

To tyle, co niby-

-reforma PO ma przynieść dopiero w roku 2020.

Propozycje PiS polegają na skuteczniejszej egzekucji

obowiązującego, powtarzam, obowiązującego już pra-

wa oraz przestrzeganiu konstytucyjnej zasady rów-

ności podmiotów.

Po pierwsze, żeby skończyć z ﬁkcją,

że ściga się pracę na czarno, trzeba wprowadzić obo-

wiązek wręczania pracownikowi umowy o pracę na

piśmie przed dopuszczeniem go do pracy.

Po drugie,

trzeba przyznać Państwowej Inspekcji Pracy kompe-

tencje orzekania o istnieniu stosunku pracy, gdy speł-

nione są przesłanki z kodeksu.

Znakomicie ograniczy

to patologię fałszywego samozatrudnienia i ucieczki

od składki ZUS.

Po trzecie, trzeba znieść zasadę, że

składkę ZUS potrąca się od zarobków do wysokości

2,5 średnich krajowych miesięcznie, 30 średnich kra-

jowych rocznie.

Zarobki powyżej tej kwoty są wolne

od składki.

W ten sposób tylko mniej zarabiający pła-

cą na ZUS 19% swojego wynagrodzenia.

Ile płacą

bogatsi?

Im kto więcej zarabia, tym mniej płaci.

Po-

dam przykład.

Zarabiający 50 tys. miesięcznie płacą

tylko 4%.

Składka na ZUS to nie tylko przyszła emerytura

poszczególnych pracowników, to także wypłata bie-

żących świadczeń dla emerytów, to dźwiganie cięża-

ru zobowiązania międzypokoleniowego.

Dlaczego

ciężar tego zobowiązania, ciężar ratowania budżetów

ZUS i państwa zrzucamy tylko na barki mniej zara-

biających?

Demograﬁa to wielki problem, ale dużo

szybciej niż w przypadku zachodzących zjawisk de-

mograﬁcznych topnieje liczba pracowników płacą-

cych składki ZUS.

Narasta plaga umów śmieciowych.

Nie walczymy z tą plagą, lecz ją podsycamy.

Buduje-

my państwo dla kombinatorów i cwaniaków.

Nie brak

ich w najbliższym otoczeniu pana premiera.

W uszach brzmią mi słowa Jana Pawła II: Co ro-

bimy z naszą wolnością?

Jaką przyszłość gotujemy

naszym dzieciom?

Panie premierze, na uroczystym zjeździe w Gdyni

w 30. rocznicę urodzin „Solidarności” w swoim wy-

stąpieniu, prowokując i obrażając kilkakrotnie ludzi

na sali, na końcu wezwał pan „Solidarność” do tego,

aby była wolna od nienawiści.

Zapewniam pana, że

Polska jest krajem wolnym od nienawiści.

Niestety,

nasza ojczyzna nie jest wolna od pogardy, pogardy

dla uczciwej pracy, dla ludzi ciężkiej pracy.

Było ha-

sło: „tylko frajerzy płacą abonament radiowo-telewi-

zyjny”, a dzisiaj realizuje się inne: „tylko frajerzy

płacą składkę na ZUS”.

Gdy patrzę na dzisiejszą Polskę, stają mi przed

oczyma obrazy z książki „Folwark zwierzęcy” Orwel-

la.

(Oklaski) Świnie, tak, zwyczajne świnie poprze-

bierane w garnitury i fraki, z cygarami w zębach,

zmuszają swoich braci zwierzęta (Oklaski) do pracy

ponad siły, nie patrząc na ich zmęczenie i na choroby.

Nie obchodzi ich wcale, że pracowity koń Bokser pada

z wycieńczenia.

Tak, w Polsce na nowo przeżywamy

„Folwark zwierzęcy”.

To dla dobra ludzi podnosi się

im wiek emerytalny.

W tej sytuacji decyzja pana prezydenta Gdańska

o przywróceniu słów „im. Lenina” na bramę Stoczni

Gdańskiej ma niesłychanie symboliczny wymiar.

To

nie jest tylko rekonstrukcja przeszłości w wymiarze

materialnym, to bardzo symboliczny znak rekon-

strukcji w wymiarze społecznym.

Poniewieranie ludz-

kiej godności staje się dzisiaj niemal systemowe, od-

bywa się za przyzwoleniem państwa.

Państwo i wy-

miar sprawiedliwości pozostawiły pracowników sa-

mych sobie.

Pracodawcy i rząd zwalczają, a w najlep-

szym razie ignorują związki zawodowe.

Wracają

czasy pogardy dla zwykłych ludzi.

„Lenin” na bramie

stoczni jest bardzo wyrazistym tego symbolem.

Moje słowa są pełne gniewu i goryczy, ale zbyt

wiele krzywdy i niesprawiedliwości dzieje się w Pol-

sce.

Nie robimy dobrego użytku z naszej wolności.

Dlatego tę wolność tracimy, jak przestrzegał Jan Pa-

weł II.

Dzisiejsze głosowanie będzie dotyczyć także na-

zwy Platformy Obywatelskiej.

Okaże się, czy odtąd

nazywać ją będziemy Platformą Antyobywatelską.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przepraszam, udzielam głosu panu ministrowi

ﬁnansów Janowi Vincent-Rostowskiemu.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Pani Marszałek!

Rozumiem, że debata jest po to,

żeby przedstawiać opinie, ale także przekazywać wie-

dzę.

Dlatego ponownie muszę interweniować, bo o tych

wszystkich kwestiach, od których, według pana prze-

wodniczącego Śniadka, wolna jest Polska, to dużo

mówił.

Ale niestety wydaje mi się, że i PiS, i „Soli-

darność” są niestety w bardzo dużej mierze wolne od

wiedzy, od najbardziej elementarnej wiedzy dotyczą-

cej systemu emerytalnego.

(Poseł Kazimierz Moskal: Każdy mierzy swoją

miarą.)

Panie przewodniczący, składki do ZUS płacone

przez osoby, które nie są na etacie, które zarabiają

dzięki umowom o dzieło lub nieoskładkowanym umo-

wom zlecenia, w żaden sposób nie zwiększą emerytur

emerytów zatrudnionych na etatach lub w inny spo-

sób płacących normalne składki emerytalne.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Pan ma zwidy

i omamy, nikt tak nie powiedział.)

Ludzie, właśnie to powiedział.

(Poruszenie na

sali) To nie tylko brak wiedzy, ale także nieumiejęt-

ność normalnego słuchania ludzi, nawet posłów z wa-

szego własnego klubu.

Dokładnie to powiedział.

Na-

prawdę, czas skończyć z tym absurdem.

Po prostu

trzeba skończyć z tym absurdem.

I teraz bardzo prosta sprawa.

(Gwar na sali)

Naprawdę, uspokójcie się.

Ludzie, spokojnie.

Proszę więc – mechanizm jest prosty: płacimy

składki, składki idą na nasz kapitał i potem z tego

kapitału jest wypłacana emerytura, jak na nią prze-

chodzimy.

Jeżeli osoby pracujące na umowę o dzieło

albo zarabiające powyżej 30-krotności będą płaciły

składki, to nie pójdzie to na emerytury biednych

emerytów, którzy pracowali na etacie i płacili skład-

ki.

Naprawdę.

(Poruszenie na sali)

Ale przepraszam...

To w takim przypadku co ma

piernik do wiatraka?

Co mają wyższe składki do po-

ziomu emerytur?

(Gwar na sali, dzwonek) Zdecyduj-

cie się.

Nie może tak być...

(Poseł Anna Zalewska: To nie jest wystąpienie.)

(Poseł Anna Paluch: Pan nie rozumie tego, co było

powiedziane z mównicy.)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę panie posłanki o umożliwienie kon-

tynuowania wystąpienia panu ministrowi.

(Głos z sali: Ale bez przerwy prowokuje.)

Minister Finansów

Jan Vincent-Rostowski:

No nie, przepraszam.

Prowokować to można, je-

żeli się mówi rzeczy ostre i niesprawiedliwe.

Ja mó-

wię rzeczy prawdziwe i elementarne.

(Gwar na sali)

(Głos z sali: Ale pan nie rozumie słów...)

(Głos z sali: Szczerość i pan – to się wyklucza.)

I teraz, co więcej, wyższe składki płacone przez te

osoby do ZUS, co postuluje PiS, „Solidarność”, pan

przewodniczący Śniadek, pan przewodniczący Duda,

nawet nie spowodują wyższej waloryzacji kapitału

osób, które płacą składki i jeszcze nie doszły do eme-

rytury, do wieku emerytalnego.

Bo kapitał emerytal-

ny jest waloryzowany zgodnie z funduszem płac albo

PKB.

Dlatego naprawdę jedno z drugim nie ma pra-

Poseł Janusz Śniadek

wie nic wspólnego.

Jedyną rzeczą, którą naprawdę

będą zapewniały wyższe składki, będzie po prostu

łatwiejsze ﬁnansowanie tego, co się wypłaca z ZUS.

Łatwiejsze ﬁnansowanie.

Nie trzeba będzie ściągać

płynności z rynku.

Ale tak naprawdę, szczerze mó-

wiąc, dzięki działaniom naszego rządu Polska nie ma

żadnego problemu z płynnością i wobec tego ten pro-

blem po prostu nie istnieje.

(Poseł Anna Paluch: Kawał roku.)

Prosiłbym tylko, żebyście w przyszłości nie zgła-

szali pomysłów, które miałyby rozwiązać problem,

a które tak naprawdę z tym problemem nie mają ab-

solutnie nic wspólnego.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Głos z sali: W trybie sprostowania.)

Dobrze.

W trybie sprostowania pan poseł Śniadek.

Bardzo proszę, panie pośle.

tak, że również na tej sali limituje się nam czas, a wy

możecie pleść, co wam ślina na język przyniesie, ile

się wam chce.

(Gwar na sali) Przepraszam za to wy-

rażenie, ale jest to stała metoda, z którą zderzam się

nieustannie w przypadku interlokutorów z Platfor-

my.

Wkłada się w usta przeciwnika, adwersarza nie-

wypowiedziane słowa i potem bezlitośnie z tym roz-

prawia.

(Oklaski) Tak się robi, jak się nie ma pomy-

słów na rozwiązanie realnych problemów.

Mówiłem dzisiaj tutaj o tym, że jako argument za

podwyższeniem wieku przytaczacie ratowanie ﬁnan-

sów.

Padał taki argument z ust pana premiera Tu-

ska, chyba że pan mi zaraz powie, że on też gada

bzdury.

Proszę bardzo – z tej mównicy padało to w expo-

sé, podstawowy cel naszej reformy, o której w tej chwi-

li dyskutujemy.

Skoro…

(Poseł Janusz Cichoń: Wyższe emerytury.)

(Głos z sali: Pseudoreformy.)

(Głos z sali: Tak, akurat wyższe...)

Panie pośle, pozdrawiam pana.

Proszę zostać

z tym komentarzem w tej chwili.

Premier Tusk powiedział z tej mównicy o wyż-

szych emeryturach.

Żeby nie być posądzonym o hi-

pokryzję, podkreślam, że wyższy wymiar świadczeń

jest efektem niezamierzonym, ubocznym.

To mówił

Tusk, jeśli już się o to spieramy.

Jak nie będziecie mi

przeszkadzać, to zaraz skończę, odniosę się do tego,

co mówiłem.

W tej chwili ciężar dźwigania całego systemu

przerzuca się na topniejącą liczbę ludzi płacących

składki ZUS.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Wy ustawowo wręcz wymuszacie w służbie zdro-

wia samozatrudnienie, najczęściej fałszywe.

Ograni-

czacie te wpływy, a z drugiej strony ograniczacie wy-

datki, uderzając w ludzi.

To jest ta największa niespra-

wiedliwość, to jest kompletne podeptanie ideałów Sierp-

nia, „Solidarności”.

W tej chwili brak mi słów, żeby

wyrazić oburzenie i gniew, z jakimi odbieram te nie-

uczciwe argumenty, które tutaj w kółko padają.

Mówię

to w imieniu tych wszystkich ludzi, którzy tam na ulicy

próbują domagać się udzielenia głosu, tak jak to w spo-

łeczeństwach demokratycznych być powinno.

Polska

traci wolność.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

dzo serdecznie przeprosić za wszystkich, którzy pod-

pisali się pod tym wnioskiem o referendum.

Przepro-

sić za Leszka Millera, Jarosława Kaczyńskiego, panią

Beatę Kempę…

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Może pan przepro-

si za siebie i Palikota?)

…i za posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej,

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Pani marszałek,

proszę to przerwać.)

Dlatego że są to najwięksi hipokryci, jacy zasia-

dali w tej Izbie.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: To hańba.)

Co na to wskazuje?

Wskazuje na to ich nikczemna

postawa i oszukiwanie ludzi, że interes społeczeń-

stwa, w ogóle cokolwiek ich obchodzi.

Leszek Miller

ma 3500 zł emerytury, ale jeszcze sobie dorabia.

Pierwszy sekretarz KC PZPR idzie ramię w ramię

z Jarosławem Kaczyńskim.

O czym to świadczy?

O szczytach hipokryzji.

(Oklaski)

Pani Beata Kempa tak się wstawia za tymi prote-

stującymi.

Ciekaw jestem, czy pan Leszek Miller, pan

Jarosław Kaczyński czy pani Beata Kempa chociaż

jedną noc spędzili w tym miasteczku razem z tymi

protestującymi.

(Oklaski)

Jeżeli wszystko negujemy, nie dając żadnej alter-

natywy, nie dając żadnej innej oferty, mamiąc tylko

ludzi, że to referendum rozwiąże ich problemy, to jest

to oszustwo.

(Poseł Anna Zalewska: Ale i tak ją poprzecie.)

Koalicja PO i PSL, właśnie dzięki waszemu popu-

lizmowi, odniosła sukces, ten ich teatr, który odegra-

li, a teraz się porozumieli to jest ich ogromny sukces.

Minister Finansów Jan Vincent-Rostowski

I to jest jedyny sukces tej koalicji, tak nazywa się to

przejście od porażki do porażki bez utraty entuzja-

zmu.

Na tym polega ten sukces.

Panie Ministrze!

Gdyby pan chciał pochylić się

nad problemem demograﬁcznym, tym, że zmniej-

sza się liczba Polaków, to dotknąłby pan sedna

problemu i podjął działania, które temu będą za-

pobiegać.

Natomiast premier Donald Tusk i pan po

prostu się godzicie na to, żeby Polaków było coraz

mniej.

W zamian za to oferujecie tylko i wyłącznie

wydłużenie wieku emerytalnego.

Chciałbym pana

poprosić o zapoznanie się z raportem z 2009 r. jed-

nego z urzędów publicznych na temat sytuacji pol-

skich rodzin.

Ten raport ma 272 strony, ale jest

bardzo ciekawy i wiele się pan z niego dowie, a opra-

cowywało go wielu profesorów i porównywało

sytuację w całej Europie.

Tam są zawarte wska-

zówki dla Polski.

Jakie to są wskazówki?

Przede

żeby powstawało więcej nowych miejsc pracy, żeby

zmniejszać umieralność niemowląt, żeby stworzyć

zachęty dla młodych ludzi w postaci bezpieczeń-

stwa pracy i w postaci perspektyw na kredyt na

zakup mieszkania, bo to może skłonić ich do tego,

żeby zdecydowali się na posiadanie potomstwa:

drugiego, trzeciego, czwartego dziecka.

To jest w końcu

kwestia umów o pracę, umów śmieciowych i regu-

lacji tego typu.

To jest w końcu refundacja zapłod-

nienia in vitro.

Tak więc tych aspektów jest bar-

dzo wiele, a Platforma Obywatelska nie dotyka

żadnego z nich.

Proponuje tylko wydłużenie tego

wieku.

Martwi mnie to, że pan premier z arogancją,

jaką wykazywał cały czas podczas procesu, w cudzy-

słowie, konsultacji społecznych dotyczących kwe-

stii emerytur, dzisiaj użył tutaj słowa „pętak”.

Naj-

głośniej zaprotestował przedstawiciel Sojuszu Le-

wicy Demokratycznej, oburzył się tymi słowami

„byle pętak”, uraziły go te słowa (Dzwonek), mimo

że wczoraj przewodniczący z jego klubu zwracał się

do wyborców, mówiąc: naćpana hołota.

Tak wyglą-

da lewicowa wrażliwość…

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: To nie do wyborców.)

...

Leszka Millera, który odziera ludzi z godności,

jaka jest im zapewniona w konstytucji.

Każdy oby-

watel Rzeczypospolitej Polskiej ma prawo do godno-

ści, nawet jeżeli ćpa, jeżeli jest alkoholikiem czy prze-

stępcą.

Pan Leszek Miller gardzi narkomanami, gardzi

ludźmi.

Dzisiaj narkomani, jutro rolnicy, pojutrze

bezrobotni, jeszcze później osoby bezdomne czy jaka-

kolwiek inna grupa społeczna.

(Oklaski)

To przypomina mi prezydenta, który też w podob-

ny sposób odzywał się do swoich wyborców.

Więcej

pokory, panowie.

Stop obłudzie.

Dziękuję.

(Oklaski)

W trybie sprostowania pan poseł Girzyński.

(Gwar na sali)

Poseł Zbigniew Girzyński:

Chciałbym zabrać głos w trybie sprostowania,

ponieważ padła z tej mównicy nieprawdziwa infor-

macja.

Panie pośle, mój przedmówco, pan premier

Leszek Miller nie mówił o wyborcach.

Mówił o panu

i pana kolegach z klubu.

(Głos z sali: Nie pana rola, żeby to prostować.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle...

(Gwar na sali)

(Głos z sali: Wszystko zrozumieliśmy.)

Dobrze, panowie i panie, ale widzieliście, że jesz-

cze kilkanaście sekund temu ktoś inny prowadził

obrady.

Nie wiedziałem, że pan poseł nie był wymieniany,

i zaufałem mu.

Państwo oceńcie, czy to zaufanie zo-

stało nadużyte, czy nie.

Nie dyskutujmy już na ten

temat.

(Głos z sali: Sprostowanie.)

Panie pośle, był pan wymieniany?

(Głos z sali: Zabierałem głos.)

(Głos z sali: Nie, nie był.)

Ale pan poseł zabierał głos.

Co pan chce sprostować?

Czy ktoś komentował

wypowiedź pana posła?

(Głos z sali: Nie!)

(Głos z sali: Panie marszałku...)

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Panie Marszałku!

Chciałbym sprostować pojęcie,

które zostało tutaj użyte z tej mównicy, a odnosiło się

do wystąpień posłów SLD w sprawie referendum, ja

też występowałem.

Jeżeli nasze wystąpienia, które kończyły się

oświadczeniem, że popieramy ideę referendum i po-

pieramy ten wniosek o referendum, pod którym pod-

pisało się 2 mln obywateli Rzeczypospolitej, określa

pan słowem hipokryzja...

(Głos z sali: Nie o tym mówił.)

To nie jest hipokryzja, to jest poszanowanie praw

obywatelskich, a hipokryzją jest opowiadanie takich

bzdur.

Poseł Armand Kamil Ryﬁński

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Jak już anonsowałem, w imieniu klubu Platforma

nowicz.

Proszę bardzo.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

Dziś wreszcie debatujemy o przyszłości Polski, o tym,

w którą stronę ma zmierzać: czy ma rozwijać się, jak

inne kraje Europy, które już wydłużyły wiek emery-

talny dla kobiet i mężczyzn, czy też ma stanąć w miej-

scu, bo tego tak naprawdę chcą wnioskodawcy.

Chcą

stagnacji, a nawet idą jeszcze dalej, bo zadając pyta-

nie: czy jesteś za utrzymaniem dotychczasowego wie-

ku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn, oczekują

zapewne odpowiedzi „tak”.

Jako socjolog potwierdzam, taka będzie odpo-

wiedź.

Ale to oznacza, że poważnie się cofniemy, bo

już za niespełna 10 lat będzie nas mniej o ok. 2 mln.

Oznacza to oczywiście wyższe koszty pracy albo niż-

sze emerytury, albo w ogóle niewydolność całego

systemu emerytalnego.

To referendum byłoby po prostu nieuczciwe, dys-

kryminowałoby szczególnie nas, kobiety.

Pozostawia-

jąc obecny system zgodnie z propozycją pytania refe-

rendalnego, odbieracie nam państwo szansę na wyż-

sze emerytury...

(Poseł Anna Zalewska: Ale zaraz możemy to

zmienić.)

...szansę na równość kobiet i mężczyzn.

Zaraz

o tym powiem, pani poseł.

W podejściu wnioskodaw-

ców i opozycji widoczny jest stereotyp kobiety – dla-

tego rozumiem reakcję – słabej, bezwolnej, niezasłu-

gującej na...

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Proszę mówić w swo-

im imieniu.)

...samodzielność i swoje wyższe świadczenie eme-

rytalne.

O taką kobietę walczy opozycja, o taką wła-

śnie kobietę, bo opozycja bazuje na stereotypach od

wielu lat.

Jej liderzy, lider PiS-u mówi, że zmuszanie

kobiet, by pracowały do 67. roku życia, to pomysł nik-

czemny.

Po pierwsze, dlaczego zakładają, że to pomysł nik-

czemny?

Czy my, kobiety, nie jesteśmy pracowite?

Czy uważają...

(Gwar na sali)

emeryturą traﬁła do supermarketu.)

Jestem kobietą, chcę mieć godną emeryturę, być

może...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł!...

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

...taką emeryturę, jaką już niedługo będzie miał pan

prezes PiS.

On jest spokojny, dlatego może się burzyć

i protestować.

(Oklaski) Ja nie jestem spokojna...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł, proszę na chwileczkę przerwać.

Szanowni państwo, jest lista osób zapisanych do

zadawania pytań, które można wykorzystywać oczy-

wiście i do pewnego rodzaju oświadczeń, bo tego jed-

nak się nie uniknie, a więc proszę tam się wpisywać,

ale proszę nie przeszkadzać, naprawdę proszę tego

nie czynić, bo będę musiał bardziej drastycznie inter-

weniować, a tego bym nie chciał.

To jest w interesie

debaty, tych wszystkich, którzy słuchają jej przed

Sejmem.

Pani poseł, proszę kontynuować.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

Jako czterdziestoletnia kobieta nie jestem spokoj-

na o swoją emeryturę i miliony kobiet też nie będą,

jeśli tego systemu nie zmienimy.

Wszyscy to wiemy.

Jednak ostatnio na scenie politycznej pojawiło się

wielu specjalistów od potrzeb kobiecych.

Ja państwu

powiem, czego potrzebuje polska kobieta: rodziny i pra-

cy, warunków do godzenia obowiązków rodzinnych

z obowiązkami zawodowymi.

Cieszę się, że tu się zga-

dzamy.

(Gwar na sali) Obecny rząd doskonale to ro-

zumie.

Myślę, że większość z nas zasiadała w Sejmie

VI kadencji, a więc pozwolą państwo, że przypomnę.

To my wydłużyliśmy urlopy macierzyńskie i uela-

styczniliśmy je.

Dziś kobieta może na części urlopu

macierzyńskiego nawet wykonywać część pracy za-

wodowej i ten urlop sobie automatycznie wydłuża.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Ale potrzebuje też

pracy po 50. roku życia, a nie ma jej.)

To my pierwsi łamiemy rodzinne stereotypy, wpro-

wadziliśmy urlop ojcowski.

W roku 2011 z urlopu

ojcowskiego skorzystało prawie 15 tys. mężczyzn.

Mało

tego, wprowadziliśmy ustawę żłobkową.

Dzięki tej

ustawie...

(Poseł Anna Zalewska: Katastrofa.)

Katastrofa?

Odpowiem pani poseł.

Dzięki tej ustawie...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, pani poseł, niech pani nie odpowiada na py-

tania, które padają z sali.

Proszę też...

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

Ale akurat mogę, bo mam...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

...sali nie prowokować.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Panie marszałku,

ona sobie poradzi.)

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

Dzięki tej...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

I proszę kontynuować tę wypowiedź bez zwraca-

nia się do sali.

Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:

Okej.

Dzięki tej ustawie, zgodnie z danymi z marca

2012 r., budżet państwa płaci składki społeczne za 7

tys. zatrudnionych niań, ale to jeszcze mało.

(Poseł Anna Zalewska: Ale jakie to ma znaczenie?)

Żłobki, o które wszyscy się dopominamy, których

wszyscy chcemy – na koniec 2010 r. mieliśmy 392

żłobki, a już po półroczu funkcjonowania tej ustawy

mamy ich 571.

Oczywiście było to możliwe dzięki

programowi „Maluch”, a przypominam, bo być może

pamięć znowu krótka, że pieniądze na program „Ma-

luch” pochodziły z obciętych subwencji dla partii

politycznych.

I znowu: przypomnę, kto głosował prze-

ciwko obcięciu subwencji – głównie Prawo i Sprawie-

dliwość i Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Tego pań-

stwo nie pamiętacie.

(Poseł Anna Zalewska: Wystarczy tylko na czynsz.)

To ma ogromne znaczenie, bo to są pieniądze na

politykę prorodzinną.

(Głos z sali: A gabinety polityczne?)

W poprzedniej kadencji, mimo że nie była łatwa,

bo był kryzys, jednak udało nam się zrobić pierwszy

krok, żeby tworzyć te warunki dla kobiet do godzenia

pracy z obowiązkami rodzinnymi.

Ja wiem, że to jesz-

cze mało, ale jednak to już dużo, dużo więcej niż było.

Dlatego chcę podkreślić: kobiety potrzebują przede

wszystkim rodziny i pracy – młode kobiety polityki

prorodzinnej, starsze kobiety potrzebują trochę innej

pomocy i dlatego właśnie dla nich głównie jest ta

oferta dotycząca emerytur częściowych.

Przeprowadzenie referendum z pytaniem propo-

nowanym przez wnioskodawców pozbawi nas jakiej-

kolwiek perspektywy wyższej emerytury i jeszcze

bardziej pogłębi nierówność kobiet i mężczyzn, bo to

my żyjemy dłużej, więc krócej pracując, zawsze bę-

dziemy miały niższą emeryturę przy obecnym syste-

mie.

Apeluję więc o podejmowanie odpowiedzialnych

decyzji.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Czyli głodowa.)

Pięknie by było, gdyby w tej ważnej sprawie zarów-

no koalicja, jak i opozycja stanęły ponad podziałami

i, tak jak u naszego zachodniego sąsiada, wspólnie pod-

jęły decyzję o wydłużeniu wieku.

Ale wiem, że to nie-

możliwe – po tej debacie już w ogóle mam taką pewność

– bo wtedy nawet, gdy państwo rządziliście, do tych

odpowiedzialnych decyzji nie byliście zdolni.

I przypo-

mnę: w 2003 r. ówczesny premier Leszek Miller uprzy-

wilejował służby mundurowe.

W efekcie dziś budżet

państwa kosztuje to rocznie prawie 15 mld zł.

A co zro-

bił albo czego nie zrobił prezes Jarosław Kaczyński,

ówczesny premier?

(Głos z sali: Zrobił wszystko.)

Nie zlikwidował wcześniejszych emerytur, mimo

że miały funkcjonować do końca 2007 r.

Zbliżały się

wybory w 2007 r., więc wydłużył ich funkcjonowanie

jeszcze o rok, do końca 2008 r.

A jednak Polacy do-

strzegli to, podziękowali i swój mandat zaufania

przekazali Platformie Obywatelskiej i Polskiemu

Stronnictwu Ludowemu.

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Wam też podzię-

kują.)

Mieliśmy odwagę, dlatego też zlikwidowaliśmy

wcześniejsze emerytury, natomiast przywileje dla

służb mundurowych będą ograniczone i będą proce-

dowane równocześnie z ustawą wydłużającą wiek

emerytalny.

(Głos z sali: Niech pani już się odczepi.)

Trzeba powiedzieć jasno i konkretnie, polska po-

lityka społeczna wymaga radykalnych zmian, już nie

może czekać, trzeba działać.

Mamy odwagę, by pod-

jąć wielkie wyzwanie, bo walczymy o bezpieczeństwo

własne, bezpieczeństwo naszych dzieci…

(Poseł Anna Zalewska: Tylko o własne bezpie-

czeństwo.)

…walczymy o przyszłość Polski, o przyszłość pol -

skich obywateli…

(Poseł Anna Zalewska: 600 zł co miesiąc.

Nie star-

czy nawet na czynsz.)

… i los polskich kobiet.

Dziękuję.

( Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: Proszę mieć od-

wagę wyjść do protestujących.)

(Poseł Marzena Okła-Drewnowicz: Mam odwagę.)

Szanowni Państwo!

Drogie Panie!

Prosiłem już

kilka razy.

Od teraz, jeśli ktoś z sali będzie przeszka-

dzał mówiącemu, będę prosił o zatrzymanie czasu.

Naprawdę, takie wybijanie z rytmu mówienia nie jest

wskazane.

Dlaczego nie wyświetla się lista mówców?

(Głos z sali: Bo jeszcze nie ma mówców.)

Proszę pana posła o zabranie głosu.

Poseł Jerzy Żyżyński:

Dzień dobry.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Tutaj wiele zo-

stało powiedziane.

Chciałbym zwrócić uwagę, że rze-

czywiście wydłużenie wieku emerytalnego zwiększy

emerytury, według różnych szacunków, w zależności

od założeń, dla mężczyzn od kilkunastu do dwudzie-

stu procent, dla kobiet od pięćdziesięciu do siedem-

dziesięciu procent.

sadzie jakby się pomija.

W gruncie rzeczy bowiem ta

reforma jest świadectwem tego, że doszło do ban-

kructwa systemu, który okazał się nieefektywny.

Mamy do czynienia z bankructwem.

Tu nie chodzi

o demograﬁę.

Z tymi prognozami demograﬁcznymi

jest tak, jak z lekarzem, znaczy z ekspertem, który

mówi komuś, kto sobie podciął żyły, że już za kilka-

naście minut straci przytomność.

Ekspert, czyli le-

karz, powinien zabandażować ręce i doprowadzić do

tego, żeby pacjent przestał się wykrwawiać.

Polska

jest jak ten pacjent, który się wykrwawia, a wykrwa-

wia się z najbardziej wartościowej części swojego

społeczeństwa – z młodzieży, która emigruje za chle-

bem, nie chce pracować w Polsce.

Młodzi ludzie mó-

wią, że tutaj, w swojej własnej ojczyźnie, nie mają

miejsc pracy zapewniających im godne wynagrodze-

nia.

Biorąc pod uwagę te niskie wynagrodzenia, mamy

w perspektywie naprawdę głodowe emerytury.

Pierwszą podstawową przyczyną tej reformy tak

naprawdę jest to, jak powiedziałem, że zbankrutował

ten system.

Otóż w efekcie, w zależności od różnych

szacunków, emerytura z części kapitałowej w przy-

padku większości społeczeństwa będzie wynosiła od

kilkuset złotych do tysiąca kilkuset złotych.

Chciał-

wy wzrost emerytury w przypadku 700 zł da nieco

powyżej 1000 zł, natomiast proponowana przez ko-

alicję tak zwana emerytura częściowa, która ma za-

mortyzować skutki ewentualnego przejścia przed 67.

rokiem życia, to jest 50% z tego 1000 zł, co daje nieco

powyżej 500 zł.

W efekcie państwo proponujecie na-

prawdę głodowe emerytury i faktycznie życie na gar-

nuszku dzieci, pod warunkiem że ktoś rzeczywiście

ma dzieci, które będą w stanie utrzymać tych star-

szych ludzi.

Jest jeszcze jeden ważny aspekt, na który nie

zwraca się uwagi, ta druga, w moim przekonaniu

rzeczywista przyczyna, o której była zresztą tutaj

mowa.

A więc mówi się, iż chodzi o przekonanie

rynków ﬁnansowych, że Polska jest wiarygodnym

partnerem, gotowym wykazać, iż zmusi społeczeń-

stwo do wszelkich wyrzeczeń, że zrównoważy ﬁ-

nanse publiczne, nawet kosztem niskiego poziomu

życia emerytów.

Przypominam, że Europejski Try-

bunał Sprawiedliwości wydał wyrok, zgodnie z któ-

rym obowiązuje Polskę zasada swobody przepływu

kapitału.

W efekcie grozi nam, że oszczędności

emerytalne będą w znacznej części wypływać z Pol-

ski, żeby zasilać rynki kapitałowe za granicą.

Ten

wyrok Trybunału Sprawiedliwości w gruncie rze-

czy jest dla nas ważną sugestią, że należy zredu-

kować system, odejść od systemu emerytur opar-

tych na zgromadzonej składce kapitałowej, bo po

prostu stracimy te środki.

Referendum zaproponowane przez stronę solidar-

nościową jest prawem obywateli do tego, żeby wypo-

wiedzieć się, czy mają zaufanie do tego systemu, czy

nie.

Obywatele, w moim przekonaniu, powinni się

wypowiedzieć, dlatego będziemy za wsparciem pro-

pozycji referendum.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Państwo!

W tej debacie pojawia się wiele zasadni-

czych pytań, od których nie można uciec, myśląc o na-

szej wspólnej przyszłości i ją budując.

Pierwsze pyta-

nie to pytanie o wiarygodność prognoz, w oparciu

o które proponujemy plan przebudowy systemu eme-

rytalnego.

Wielu powątpiewa, czy prognozy dotyczą-

ce tak odległych terminów, tak odległych lat mogą

być wiarygodną podstawą budowania tych planów.

Tym niedowierzającym trzeba zatem powiedzieć, że

tego nie wolno zignorować tej głębokiej zmiany de-

mograﬁcznej.

Natomiastzainteresowanychsposobem

budowania prognoz zapraszam na posiedzenie komi-

sji polityki społecznej i komisji ﬁnansów zaraz po

świętach, na którym panie profesor Kotowska i Jóź-

wiak ze Szkoły Głównej Handlowej przedstawią spo-

sób budowania tych prognoz.

Kolejne pytanie, które brzmi jakby trochę reto-

rycznie, ale które bywa bardzo różnie interpretowa-

ne, to pytanie, na ile bez tej zmiany możemy w przy-

szłości zapewnić dobrobyt, czyli tak naprawdę skąd

się bierze ten dobrobyt, dobrobyt jednostek, dobrobyt

rodzin, dobrobyt całego społeczeństwa.

Myślę, że bez

długich debat i analiz odpowiedź na to można znaleźć

w bardzo prostych statystykach.

Jeżeli popatrzeć, jak

wygląda poziom zatrudnienia w różnych krajach eu-

ropejskich, to okaże się, że dziwnym trafem albo

oczywistym trafem jest on bardzo zbieżny z pozio-

mem dobrobytu tych społeczeństw.

Polska w ostatnich latach zrobiła ogromny postęp

w zakresie wzrostu aktywności zawodowej, w zakre-

sie zatrudnienia.

Na koniec roku 2010 zawodowo

aktywnych w grupie między 15. a 64. rokiem życia

było prawie 60% Polaków.

Jednak w Szwecji ten od-

setek wynosił prawie 73%, w Wielkiej Brytanii o po-

nad 10% więcej, prawie 70%, w Norwegii – 75%,

a w Szwajcarii – prawie 79%.

A więc odpowiedź jest

oczywista: dobrobyt bierze się z aktywności, z pracy,

a nie z przebywania na emeryturze, nie z pobierania

rent.

Dobrobyt wypracowują wyłącznie pracujący,

dlatego nie można się dziwić, że Polska wciąż odsta-

je w statystyce dobrobytu, czyli w dochodzie liczonym

na jednego mieszkańca.

Na koniec roku 2010 ten do-

chód wynosił w Polsce 63% średniej unijnej, w Szwe-

cji dwukrotnie więcej – 123% średniej unijnej, a w Szwaj-

carii 147% średniej unijnej.

Szwajcarzy nie mają

wielkich zasobów bogactw mineralnych, natomiast

ich wielkim bogactwem jest praca.

Zatem tylko po-

przez pracę możemy budować przyszłą wizję, przyszłe

marzenie o naszym kraju.

Czy wydłużając pracę, jednocześnie pozbawiamy

pracy młodych?

Cytowano tu już dzisiaj białą księgę,

czyli raport Komisji Europejskiej „Plan na rzecz ade-

kwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur”.

Po-

winniśmy wyraźnie mieć ją przed oczami, bo jest to

odpowiedź na ten powracający stereotyp, że dłuższa

praca starszych pozbawi pracy młodych.

Otóż Komi-

sja Europejska stwierdza, że podniesienie faktyczne-

go wieku emerytalnego nie oznaczenia postawienia

interesu młodych ludzi ponad interesem osób star-

szych, lecz znalezienie odpowiedniej równowagi mię-

dzy nimi.

Pozostanie aktywnym zawodowo przez

część dodatkowych lat życia nie oznacza, że starsi

ludzie zostaną pozbawieni dobrze zasłużonej emery-

tury na korzyść młodzieży.

Nie znaczy to również, że

starsi pracownicy będą zajmowali miejsca pracy, któ-

re mogłyby przypaść młodym.

Teraz bardzo ważne

stwierdzenie.

W rzeczywistości państwa członkow-

skie o najwyższych wskaźnikach zatrudnienia osób

starszych mają także jedne z najniższych stóp bezro-

bocia wśród młodzieży.

W perspektywie długotermi-

nowej liczba miejsc pracy nie jest stała, lecz zależy

przede wszystkim od podaży wykwaliﬁkowanych

pracowników, która jest kluczową siłą napędową

wzrostu gospodarczego.

Zwiększony dopływ doświad-

czonych, starszych pracowników zwiększy potencjał

wzrostu gospodarczego w Europie, a tym samym za-

pewni więcej szans i lepsze warunki życia dla mło-

dych i starszych ludzi.

Zatem praca starszych nie

pozbawi pracy młodych, a wręcz przeciwnie: praca

jednych i drugich daje tę szansę rozwoju i wzrostu

poziomu życia.

Wreszcie chciałbym powiedzieć o fałszywych przy-

wilejach, bo często mówimy, że ludzie mają do czegoś

prawo i że powinni móc z tego prawa skorzystać,

a więc np. z prawa wcześniejszego odejścia na eme-

ryturę.

Trzeba sobie uświadomić, jak często te przy-

wileje obracają się przeciwko tym, którym podobno

miały służyć.

Takim wprowadzonym kiedyś przywi-

lejem był krótszy czas pracy dla osób niepełnospraw-

nych.

Co to spowodowało?

Otóż to, że wielu praco-

dawców nie chce zatrudniać osób niepełnosprawnych,

bojąc się związanych z tym perturbacji, zwłaszcza

tam, gdzie praca wykonywana jest dłużej niż przez 8

godzin dziennie, bo trudno zapewnić ciągłość funk-

cjonowania ﬁrmy.

Podobnie jest z prawem osób nie-

pełnosprawnych do renty.

Przez lata wytworzył się

stereotyp, że to działa wręcz automatycznie, że jak

ktoś jest niepełnosprawny, to jest oczywiste, że po

przepracowaniu 5 lat idzie na rentę.

Jaki to dało

efekt?

Otóż taki, że w Polsce pracuje zaledwie ok.

24% niepełnosprawnych, podczas gdy w Wielkiej Bry-

tanii ponad 60% i planuje się przekroczenie poziomu

70% aktywnych zawodowo osób niepełnosprawnych.

Te fałszywe przywileje obróciły się bardzo dotkliwie

przeciwko osobom niepełnosprawnym, które są dziś

w Polsce jedną z grup najbardziej zagrożonych wy-

kluczeniem i najbardziej doświadczających ubóstwa.

Tylko poprzez pracę możemy chronić ludzi przed

ubóstwem, tylko poprzez pracę można ludzi wspierać

i skutecznie chronić przed wykluczeniem.

Wreszcie ostatnia kwestia.

Kogo dotyczy ten dys-

kutowany dzisiaj problem?

Kto szczególnie powinien

mieć prawo do głosu w tym referendum?

Przecież nie

ci, którzy dziś mają emerytury, bo ich prawo jest nie-

kwestionowane.

To przede wszystkim dotyczy ludzi

albo dopiero wejdą, tak jak moje dzieci studiujące

dzisiaj na Politechnice Wrocławskiej.

Z myślą o nich,

o ich bezpieczeństwie i o ich przyszłości mamy obo-

wiązek odpowiedzialnie podjąć decyzję, która stwo-

rzy warunki do pracy, bo tylko poprzez pracę możemy

zapewnić bezpieczną przyszłość również naszym

dzieciom.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

żanki i Koledzy Zgromadzeni przed Parlamentem!

Wysoka Izbo!

Brak pracy, wysokie bezrobocie, brak

ofert pracy to codzienność w naszym kraju.

Bezrobo-

cie wynosi dzisiaj 13,5%, czyli 2167 tys. osób jest bez

pracy.

Są w naszym kraju województwa, gdzie bezro-

bocie przekracza 21%.

To jest województwo warmiń-

sko-mazurskie.

Zachodniopomorskie to 18,5%, pod-

karpackie – 16,3%.

Jest taka mapka pokazująca, jak

wygląda poziom bezrobocia.

Minister Rostowski chce

być precyzyjny – nie ma go, ale myślę, że do tych danych

już nie będzie miał żadnych uwag – to zostawię mu

ją.

Są również dane dotyczące poszczególnych powia-

tów, jeszcze bardziej dramatyczne.

W województwie

mazowieckim powiat szydłowiecki to prawie 38%,

w warmińsko-mazurskim powiat piski – 34%, w za-

chodniopomorskim powiat łobeski – ponad 30%.

Można wymieniać długo, na tej liście jest to wszyst-

ko.

Pan minister pracy zna te dane, wie, jakie są,

doskonale, ale pokazuję to ministrowi ﬁnansów, bo

Poseł Sławomir Jan Piechota

często, myślę, błądzi, choćby z tego tytułu, że bez

przerwy ogranicza środki, które Fundusz Pracy ma

do dyspozycji na aktywne formy przeciwdziałania

bezrobociu.

Stan bezrobocia, praca mają bezpośredni

wpływ na moment przechodzenia na emeryturę.

Wbrew temu, co się mówi, Polacy należą do najbar-

dziej pracowitych narodów.

Spędzają w pracy rocznie

ponad 2000 godzin.

Aż 11 mln na 16 mln pracujących

Polaków pracuje więcej niż 40 godzin tygodniowo.

Koreańczycy.

Tak więc nie jest prawdą, że Polacy nie

chcą pracować, chcą uciekać na emerytury.

Polacy

chcą pracować, tylko muszą mieć gdzie, muszą być

miejsca pracy.

Do tego muszą mieć odpowiednie wa-

runki pracy, zdrowie i przede wszystkim godną płacę,

żeby przyszła emerytura nie była jałmużną, z której

nie da się żyć, ale wystarczała na spokojne emeryckie

życie.

To, co dzisiaj proponuje premier Donald Tusk, nie

spełnia żadnego z tych warunków.

Proponuje się

emerytury głodowe lub pracę aż do śmierci.

W całym

projekcie jest tylko jeden artykuł dotyczący sprawy

bezrobocia.

To jest zamiana programu 50+ na pro-

gram 60+.

Jak powiedział premier Donald Tusk na

spotkaniu z ekspertami Klubu Parlamentarnego Pra-

wo i Sprawiedliwość, te osoby muszą się szkolić i prze-

kwaliﬁkować, to wtedy łatwiej znajdą pracę.

Jak

doskonale wiemy, tylko 10% osób po 50. roku życia

przechodzących szkolenia znajduje zatrudnienie.

Je-

den z pracodawców mówił wprost: zatrudnianie osób

powyżej 50. roku życia to działalność na szkodę spół-

ki.

Niestety, ta opinia wśród pracodawców jest dość

powszechna.

Potwierdza się to również, jeśli chodzi

o statystykę dotyczącą bezrobocia.

Liczba bezrobot-

nych powyżej 50. roku życia z roku na rok się zwięk-

sza.

Dzisiaj jest to ponad 470 tys. osób, ponad 22%

ogółu bezrobotnych.

Druga grupa najbardziej nara-

żona na bezrobocie to są ludzie młodzi.

Ponad 1 mln

osób bezrobotnych, czyli ponad połowa, to ludzie mło-

dzi, do 34. roku życia, w tym do 24. roku życia – 22%.

Jeżeli do tego dodamy ponad prawie 2-milionową ar-

mię osób, które są poza granicami, to widzimy, jaki

poważny problem jest przed nami.

I co z tego, że mamy

pracować dłużej, kiedy tej pracy nie ma.

W systemie

kapitałowym nie ma żadnych środków na koncie

emerytalnym, jeżeli nie ma pracy, jeżeli są przerwy

w zatrudnieniu.

Dlatego jest wielkim oszustwem mó-

wienie dzisiaj, że kiedy wydłużymy wiek emerytalny,

to emerytury wzrosną.

Jakim cudem?

Jeżeli kobieta

przepracuje 40 lat, to wypracuje 30% wartości świad-

czenia, a kiedy przepracuje jeszcze 7 lat dodatkowo,

to 70%.

Podobnie mężczyzna – przepracuje 65 lat,

będzie miał 50% emerytury, a kiedy przepracuje do-

datkowo 2 lata, to jeszcze 50%.

W takie cuda można

tylko wierzyć jak w bajki, takiego czegoś po prostu

nie ma.

Dla zdecydowanej większości Polaków, nie tylko

dum, jest jasne, że rządowi nie chodzi o dobro eme-

rytów ani tym bardziej o dobro tych, którzy jeszcze

mają pracę.

Chcecie po prostu załatać dziurę w ﬁ-

nansach publicznych kosztem przyszłych eme-

rytów.

A drugi powód to nieodparta chęć przypo-

dobania się światowym rynkom ﬁnansowym.

Za-

mach na prawo do emerytur jest kolejnym krokiem,

jaki czynicie po to, aby sięgać do kieszeni zwykłych

Polaków.

Po podwyżce VAT, akcyzy, cen paliwa, wę-

gla, leków, energii, podatków przyszła pora na eme-

żeli dzisiaj zlekceważycie 2 mln naszych rodaków,

to społeczeństwo w najbliższych wyborach parla-

mentarnych pokaże wam czerwoną kartkę.

Tak się

nie robi, nie szuka się oszczędności wśród najsłab-

szych grup społecznych.

Panie marszałku, Wysoka Izbo, w naszych wystą-

pieniach klubowych przedstawialiśmy merytoryczną

ocenę propozycji premiera Donalda Tuska dotyczą-

cych niby-reformy emerytalnej, a tak naprawdę me-

chanicznego wydłużania wieku emerytalnego.

Po

mnie jeszcze pani profesor Krystyna Pawłowicz

przedstawi sprawy związane z referendum i konsty-

tucją.

Chciałbym też zapowiedzieć, że na prośbę ko-

legów z „Solidarności”, którzy przed gmachem Sejmu

czekają na rozstrzygnięcie, na wynik głosowania,

posłowie klubu Prawo i Sprawiedliwość wycofują się

z zadawania pytań w tej debacie.

Co mieliśmy powie-

dzieć, powiedzieliśmy w swoich wystąpieniach klu-

bowych i dopowie jeszcze pani profesor Pawłowicz.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

pani posłanka Joanna Kluzik-Rostkowska.

Uprzejmie proszę.

Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska:

Rozmawiając na temat wydłużenia czasu aktywności

zawodowej Polaków, musimy sobie zdawać sprawę

z kilku podstawowych rzeczy.

Po pierwsze, z tego, jak

działa system emerytalny.

Dużo mówimy dzisiaj

o tym systemie, ale tak naprawdę tego nie powiedzie-

liśmy.

Otóż działa on tak, że wszyscy ci, którzy dzisiaj

pracują, odprowadzają składki emerytalne do syste-

mu, ale te pieniądze nie leżakują w tym systemie,

czekając na nasze emerytury, tylko są natychmiast

wypłacane tym, którzy już nabyli prawo do tych

świadczeń.

W tej sytuacji z punktu widzenia całego

systemu nie jest obojętne, jak duża czy jak nieliczna

grupa osób wprowadza do systemu pieniądze, odpro-

Poseł Stanisław Szwed

wadzając składki, i jak duża jest, a jest ona coraz

większa, grupa, która te składki odbiera w postaci

praw nabytych, czyli swoich emerytur.

To jedna bar-

dzo ważna rzecz.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Zobowiązań emerytal-

nych są 2 mln.)

Druga bardzo ważna rzecz.

System emerytalny

160 mld rocznie, to jest suma równa ½ wszystkich

pieniędzy z budżetu, jakie mamy do wydania w ciągu

roku.

Już dzisiaj budżet musi dopłacać 40 mld zł, bo

gdyby ich nie dopłacał, to po prostu nie wystarczyło-

by na świadczenia emerytalne, realizację praw naby-

tych, które przysługują wszystkim dzisiejszym eme-

rytom.

Czy możemy zmienić ten system z dnia na dzień?

Nie możemy.

Nie możemy, choć być może z punktu

widzenia następnych 50 czy 100 lat byłoby lepiej, gdy-

byśmy zbudowali nowy system.

Nie możemy sobie na

to pozwolić, bo to by znaczyło, że przez kilkanaście

czy kilkadziesiąt lat musielibyśmy mieć w budżecie

państwa 160 mld, które byśmy wkładali w ten sys-

tem, żeby zapewnić wypłatę świadczeń dzisiejszych

emerytów.

Co nam zostaje?

Zostaje nam tylko mody-

ﬁkacja systemu, który dzisiaj działa.

Ja proponuję państwu odwołanie się nie do pro-

gnoz, które dzisiaj przez państwa są traktowane jako

coś, co może się wydarzyć, ale może też być inaczej,

odsyłam do bardzo ciekawych wyników spisu po-

wszechnego z roku 2011.

Tam bardzo dokładnie wi-

dać, jak wielkie zagęszczenie ludzi jest dzisiaj na

rynku pracy, pomiędzy 2002 a 2011 r. jesteśmy w takim

momencie, w którym jest naprawdę maksymalnie

dużo Polaków na rynku pracy.

Tyle że jesteśmy coraz

starsi i ta fala się przesuwa.

Roczniki, które schodzą

z rynku pracy, są liczne.

Proszę państwa, w 1950 r.

urodziło się 860 tys. dzieci, a w zeszłym roku urodzi-

ło się niecałe 400 tys. Te roczniki, które schodzą

z rynku pracy, są bardzo liczne, a te, które wchodzą

na rynek pracy, są po prostu coraz mniej liczne.

W związku z tym w systemie będzie coraz mniej pie-

niędzy.

Co my możemy z tym zrobić?

Możemy np. wydłu-

żać czas aktywności Polaków po to, żeby pieniądze

do systemu wpływały dłużej i żebyśmy później zaczę-

li z tego systemu czerpać, możemy znacząco podnieść

podatki, żeby zlikwidować tę nierównowagę, albo

równie znacząco obciąć wydatki państwa na eduka-

cję, na służbę zdrowia, na te wszystkie domeny, na

które państwo wydaje środki.

W tym sensie uważam,

że to pytanie, które jest proponowanym pytaniem

referendalnym, jest zaledwie półprawdą, dlatego że

ono pokazuje pewną uciążliwość, sugerując, że dłuż-

sza praca będzie tą uciążliwością, ale to pytanie rów-

nież przykrywa inne uciążliwości, znacznie poważ-

niejsze, bo sadzę, że radykalne podniesienie podat-

ków czy obniżenie wydatków państwa na różne waż-

ne sfery życia jest uciążliwością znacznie dalej idącą.

Nie jest przypadkiem, że Polska jest kolejnym kra-

jem, po Wielkiej Brytanii, Niemczech, Stanach Zjed-

noczonych, Kanadzie, Japonii, Hiszpanii, który stwier-

dza, że najbardziej optymalne jest wydłużenie czasu

aktywności zawodowej Polaków.

Kłopot z rozmową

na temat reformy emerytalnej jest taki, spotykam się

z tym od pewnego czasu, że dwa główne niepokoje,

dwa główne pytania, które szanuję, one mają rację

bytu, to czy na pewno będę miał pracę, zbliżając się

do 67. roku życia, i czy będę wystarczająco zdrowy,

mając 67 lat.

To są bardzo słuszne pytania, tylko one

dotyczą rynku pracy roku 2012.

Rzeczywiście jest

pytanie, co zrobić, żeby sobie poradzić z tymi proble-

mami.

Bardzo sensowne pytanie, tylko na zupełnie

inną debatę.

My dzisiaj proponujemy system, który obejmie

mężczyzn całkowicie w roku 2020, a kobiety – w roku

2040.

Proszę spojrzeć na dane europejskie.

W 2040 r.

zdecydowana większość dużych krajów dawno będzie

miała ten wiek – 67 lat.

Jestem przekonana, że

w 2040 r.

Polacy będą pracowali do 67 lat, ale podej-

mując tę decyzję roztropnie dzisiaj, pozwalamy na

przygotowanie się do niej.

Inaczej, ta decyzja i tak

będzie musiała być podjęta, tylko w znacznie mniej

komfortowych warunkach.

Problemem w tej debacie

są takie dwa światy równoległe, to znaczy ścierają się

ze sobą świat argumentów i racji ze światem emocji.

Rozumiem, że emocje to jest taka sfera, taka domena,

która nie jest obca żadnemu z nas, ale równie silnie

jestem przekonana, że przy podejmowaniu tak waż-

nych decyzji emocje musimy odstawić na bok.

Bardzo

bym nie chciała, żeby politycy odpowiedzialni za to,

co się wydarzy w Polsce jutro, pojutrze, za 5, 10, 15

lat, podejmowali decyzje pod wpływem emocji.

Zo-

stawmy je w kącie.

Rozmawiajmy o argumentach.

Rzecz ostatnia, praca kobiet.

Dzisiaj kobiety mają

mniejsze emerytury z trzech powodów.

Wypadają

z rynku pracy, bo rodzą dzieci, mają okresy bezskład-

kowe, mają mniejsze pensje, ponieważ są widziane

na rynku pracy przez pryzmat tego drugiego etatu,

domowego, i odchodzą na emeryturę 5 lat wcześniej.

Pan przewodniczący Duda sam przytoczył dane, mó-

wił, że 62% Polaków tak naprawdę mówi: tak, jeste-

śmy gotowi pracować dłużej.

Znam wystarczająco

wiele kobiet, które chciałby zostać na rynku pracy

dłużej, i zostały wypchnięte z rynku pracy tylko dla-

tego, że skończyły 60 lat, a ich koledzy z dokładnie

takimi samymi kompetencjami, z takim samym wy-

kształceniem, doświadczeniem, spokojnie pracują

5 lat dłużej, mając wyższe świadczenia emerytalne

i wyższą pensję.

Proszę mi wierzyć, dla mnie to jest

towania kobiet na równi z mężczyznami.

Jestem za

wydłużeniem wieku emerytalnego, za zrównaniem

wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn i mówię o tym

od 7 lat, nie zmieniłam zdania.

Uważam, że to jest

jedyna droga...

(Głos z sali: Czyżby?)

...jeżeli mówimy o przyszłości w Polsce w 2040 r.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Wysoka Izbo i Wszyscy Zgromadzeni wokół Sej-

mu!

Pan Piotr Duda, działając w imieniu obywateli

Rzeczypospolitej, to chcę podkreślić, ponieważ był

tutaj zarzut, że działa w imieniu „Solidarności” –

proszę zapoznać się z wnioskiem, był to wniosek zło-

żony w imieniu obywateli Rzeczypospolitej – złożył

nam, posłom wszystkich klubów, wniosek o przepro-

wadzenie ogólnokrajowego referendum w sprawie

wie planów rządu koalicji PO–PSL podniesienia po-

wszechnego wieku emerytalnego dla kobiet aż o sie-

dem lat, a dla mężczyzn aż o dwa lata.

Na dzień dzi-

siejszy wniosek ten poparło już ponad 2 mln obywateli

z różnych środowisk.

Jeszcze raz podkreślam, że jest to

wniosek nie „Solidarności”, a różnych, wszystkich śro-

dowisk społecznych i zawodowych.

Zgodnie z art. 4 konstytucji władza zwierzchnia

sprawuje władzę przez swych przedstawicieli lub bez-

pośrednio.

Bezpośrednio – to znaczy przez osobisty

udział w decydowaniu bądź opiniowaniu w drodze

referendum.

Bezpośrednie sprawowanie władzy w dro-

dze referendum przez suwerena, to jest przez naród,

to jest przez obywateli, ma systemowo, ustrojowo i ak-

sjologicznie pierwszeństwo przed działaniami za

czyimś pośrednictwem, również za pośrednictwem

posłów.

Możliwość wypowiedzenia się w ważnych spra-

wach państwa bezpośrednio w drodze referendum

doceniają i aktywnie wykorzystują Szwajcarzy, któ-

rzy decydują w drodze referendum o bardzo wielu

sprawach swojego kraju.

Szwajcaria nie popadła w ru-

inę ani w niewolę z tego powodu.

Przeciwnie, pań-

stwo gospodarczo kwitnie, ma wysoką dyscyplinę

ﬁnansówpublicznych.

Szwajcarzy,wypowiadającsię

bardzo często bezpośrednio, nauczyli się ponosić kon-

sekwencje swoich decyzji.

Są bardziej odpowiedzialni

i bardziej jako społeczeństwo zdyscyplinowani.

(Okla-

ski) W Szwajcarii instytucja referendum żyje i jest

rzeczywistą formą demokracji bezpośredniej.

W Polsce zaś każda w zasadzie obywatelska pro-

pozycja referendum ogólnokrajowego czy nawet lo-

kalnego traktowana jest przez władze publiczne jako

zagrożenie dla tych władz i jest przez władze bloko-

wana.

(Oklaski) W Polsce władze, to jest przedstawi-

ciele narodu, zwalczają formy demokracji bezpośred-

niej, to jest uniemożliwiają, zwykle za pomocą krucz-

ków formalnych lub pod pretekstem błędów oblicze-

niowych, korzystanie z prawa bezpośredniego wypo-

wiadania się przez samych obywateli.

Władzę swą

przedstawiciele narodu wykorzystują tu i nadużywa-

ją przeciwko suwerenowi, przeciwko swoim wybor-

com.

Sługa jest w Polsce dziś ważniejszy od pana.

Sługa, minister, chce sam decydować o wszystkim,

za wszystkich i wbrew wszystkim.

(Oklaski) W Polsce

władze, blokując możliwość bezpośredniego wypo-

wiedzenia się obywateli w drodze referendum w istot-

nych, szczególnie ważnych dla państwa sprawach,

posługują się często lekceważącymi, sprowadzający-

mi wszystko do absurdu, jak to dzisiaj pan premier

Tusk uczynił, i wprost upokarzającymi argumenta-

mi, że sprawa jest tak bardzo skomplikowana i zło-

żona i tak bardzo trudna, że nie można tego sprowa-

dzić do jednego prostego pytania, albo, jak dzisiaj

słyszeliśmy, że pytania są zwykle głupie.

A jak się

okazuje, że można problem sprowadzić do prostego

pytania, jak obecnie omawiana sprawa podniesienia

powszechnego wieku emerytalnego, to władza, czyli

przedstawiciele narodu, nasi ministrowie, służący,

arogancko mówią do swojego suwerena, wyborcy, że

ludzie nie dojrzeli w Polsce do demokracji, do podej-

mowania decyzji w złożonych sprawach, że chcą po

prostu sami sobie zaszkodzić i władza musi ich wtedy

przed nimi samymi uchronić i zadecydować z własnej

woli za wyborców i wbrew nim.

(Oklaski)

To pokazuje tylko, jak słaba jest w Polsce demo-

kracja, jak bardzo powierzchowny ma charakter,

jak pozwala władzy traktować swych wyborców

i w ogóle wszystkich obywateli jak nierozgarnięte

dzieci.

Taka postawa władz jest sprzeczna z demo-

kracją, ale też jest sprzeczna z Konstytucją Rze-

czypospolitej Polskiej.

Art. 4 konstytucji określa

bowiem, jak wspomniałam, że władza zwierzchnia

w RP należy do narodu, zwierzchnia, to znaczy

nadrzędna, naród zaś swą zwierzchnią władzę spra-

wuje nie tylko pośrednio przez swych przedstawi-

cieli, posłów, ale bezpośrednio w drodze referendum

i władza zwierzchnia, nadrzędna, ma pierwszeństwo

przed władzą za pośrednictwem.

(Oklaski) Art. 125

konstytucji z kolei uprawnia naród do bezpośrednie-

go wypowiadania się w sprawach o szczególnym zna-

czeniu dla państwa.

Podniesienie wieku emerytal-

nego dla kobiet i mężczyzn tak radykalnie ze wzglę-

du na zabójcze, wszechstronnie dotkliwe skutki

społeczne, gospodarcze, polityczne, zdrowotne jest

w najwyższym stopniu sprawą dla całego narodu

dramatycznie ważną.

Odmowa naszej zgody na to, by sami obywatele,

nasi wyborcy, bez naszego pośrednictwa mogli w spo-

sób bezpośredni i wolny wypowiedzieć się w referen-

dum w tak żywotnej dla siebie sprawie: żyć czy nie

umierać, nie służy też budowaniu odpowiedzialności

za państwo i wspólne państwowe ﬁnanse.

Blokada obywatelskich inicjatyw i przejawów oby-

watelskiej samodzielności umacnia tylko społeczne

poczucie, że władza robi szwindle, a koalicja i rząd

nawet nie próbują wyjaśniać ludziom ważnych spraw.

Taka postawa władz buduje uzasadnione poczucie

lekceważenia i przekonanie o arogancji władzy.

Trzeba też pamiętać, że głównymi oﬁarami dra-

stycznego pomysłu koalicji są kobiety, którym odbie-

rze się radość przebywania z rodziną u schyłku życia.

Oﬁarami są też rolnicy, pracownicy ﬁzyczni, mło-

dzież.

Wzywam przy tej okazji środowiska feministyczne

i pokazuję wam: kobiety w Polsce potrzebują teraz

pomocy i obrony.

A gdzie jesteście, feministki?

(Okla-

ski) Waszego głosu w obronie kobiet jakoś nie słychać.

Kogo i czego wy dzisiaj bronicie?

Dlaczego was tu nie

ma?

Dlaczego nie jesteście razem pod Sejmem z ko-

bietami?

Nawet wiemy dlaczego.

Bo tu chodzi o god-

ne życie, a nie o śmierć.

(Oklaski)

Koalicja jest przeciwna referendum, gdyż twier-

dzi, że i tak już zna wynik.

To bardzo dobrze.

Skoro

koalicja zna wolę obywateli, z których według badań

90% wypowiada się przeciwko pracy faktycznie do

śmierci, to tym bardziej należy tę wolę uszanować.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Bo suwerenem nie jesteśmy tutaj my samozwańcy,

nie my posłowie, tylko suwerenem są obywatele Rze-

czypospolitej, ci, co stoją pod Sejmem, nasi wyborcy.

(Oklaski)

(Głos z sali: Jacy suwereni?)

A my mamy konstytucyjny obowiązek uszanować

to i w sprawie wieku emerytalnego mamy obowiązek

oddać głos obywatelom Rzeczypospolitej.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Chcę też powiedzieć, że obowiązek posłów Platfor-

my Obywatelskiej i posłów Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego jest tym bardziej duży, że to wasi obywatel są

suwerenami, a nie wy, i wasz lud, a nie wy.

(Oklaski)

Chcę też zaapelować do posłów.

Nie ma ich tutaj,

ale może słuchają w pokojach.

Nie słuchajcie swych

wyalienowanych szefów, słuchajcie swoich wyborców.

90% jest przeciwnych podnoszeniu wieku emerytal-

nego.

(Oklaski)

Chcę też powiedzieć posłom.

Być może są w poko-

jach, salach i słuchają.

Szanowni posłowie wszystkich

partii, dziś jest sprawdzian waszego szacunku dla

demokracji, dla polskiej konstytucji i dla waszych

wyborców.

(Oklaski)

Przy okazji – nie ma pana posła, pana profesora

Rosatiego – chcę powiedzieć, żeby nie wprowadzał

w błąd, nie wypowiadał się na temat prawa, skoro go

nie zna...

(Głos z sali: Niech przeczyta konstytucję.)

...a nawet, jak widzę, nie zna konstytucji, ponie-

waż konstytucja nie czyni żadnych wyjątków przy

referendum, nawet dla danin publicznych.

Proszę to

sobie zapamiętać.

(Oklaski) A pan Rosati niech po-

czyta konstytucję.

Art. 125 mówi tak: „W sprawach

prowadzone referendum ogólnokrajowe”.

Nie ma wy-

łączenia dla żadnych danin, podatków itd.

Jeśli ktoś

powołuje się na ustawę o referendach, to niech wie

i też pouczy się prawa i orzecznictwa Trybunału Kon-

stytucyjnego, że to ustawa musi być zgodna z konsty-

tucją, a nie odwrotnie.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Pan Rosati na prawie się nie zna, więc odsyłam

go, chociaż go tutaj nie ma, żeby poczytał konstytu-

cję, art. 125.

Kolejna rzecz, w której zrobił błąd, to już sprawa,

na której powinien się znać: myli składkę ﬁnansową

z daniną publiczną.

Środki ﬁnansowe, które zarobi-

liśmy, odkładane na cele emerytalne, to jest nasza

prywatna własność, własność pracowników (Okla-

ski) i powinniśmy mieć wolność odkłania ich tu albo

tam, albo w ogóle nie.

To jest nasza prywatna wła-

sność.

Chciałbym, żeby pan Rosati szanował to, co

mówi konstytucja w art. 21, art. 30, art. 31, art. 64

– mogę tak wymieniać.

Co więcej, konstytucja mówi,

że państwo ma chronić naszą własność.

Dalej, art. 47

mówi, że konstytucja chroni wolność decydowania

o swoim życiu prywatnym, rodzinnym i osobistym.

Polecam znajomość konstytucji, prawa, a również,

widzę, ekonomii.

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Poseł Tomasz Lenz:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Aż chce się przy-

pomnieć słowa przysięgi poselskiej: czynić wszystko

dla dobra i pomyślności ojczyzny i dobra obywateli.

Widzę jednak, że na tej sali rozumienie czynienia

tego wszystkiego dla pomyślności ojczyzny i dobra

obywateli jest uzależnione od emocji, a nie od zdro-

wego rozsądku, popartego danymi i faktycznymi

informacjami wynikającymi z badań i diagnoz.

(Poseł Elżbieta Rafalska: Panie pośle, jeszcze musi

być to poparte konstytucją.)

Nie będę w stanie wskoczyć na wyższy poziom

emocji.

(Głos z sali: Na wyższy poziom merytoryczny.)

Pewnie tym rozczarowuję, ale nie dam rady, na-

prawdę.

Wydaje mi się, że pani poseł zdobyła złoty

medal w dniu dzisiejszym.

(Głos z sali: Trzeba czytać konstytucję.)

Szanowni Państwo!

Przypomnę to, co wielokrotnie

dzisiaj mówiono à propos tych emocji, z którymi mamy

do czynienia, że demograﬁa jest nieubłagana.

Mówili-

śmy już dzisiaj o tym, że malejąca liczba narodzin oraz

coraz dłuższy bieg życia spowodują, że za 30 lat łatwiej,

niestety, będzie zapełnić kluby seniora i uniwersytety

trzeciego wieku niż przedszkola i szkoły.

(Głos z sali: A dlaczego?)

Ktoś może powiedzieć, dlaczego.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Dlaczego za 30 lat?)

Chcę zwrócić uwagę na jedną kwestię, o czym wie-

lokrotnie mówiliśmy.

Radykalnie maleje liczba Po-

Poseł Krystyna Pawłowicz

laków w wieku produkcyjnym.

Do 2040 r. ubędzie

5 mln osób mogących podejmować pracę.

(Głos z sali: Do dzieła, panie pośle.)

Ale słuchajcie państwo, słuchajcie, nie zachowuj-

cie się jak dzieci, którym tłumaczy się podstawowe

rzeczy, które nie chcą słuchać tego, co jest ważne.

Jeżeli rzeczywiście chcecie czynić wszystko dla dobra

ojczyny, to słuchajcie, co dzieje się na tej sali.

(Głos z sali: Nie da się słuchać bzdur.)

Mniej emocji.

Wiem, że pani posłanka nakręciła

spiralę tych emocji, ale sądzę, że należy się uspokoić

i posłuchać.

Szanowni państwo, nawet gdyby trwale wzrosła

liczba urodzeń, to efekty tego będą widoczne na ryn-

ku pracy dopiero po 2040 r.

Chociaż chcielibyśmy

przyjąć projekt i program działania na rzecz wzrostu

demograﬁcznego,toefektybędąznaczniepóźniej,niż

tego oczekiwalibyśmy.

Za 10 lat 600 tys. obecnych

pięćdziesięciopięciolatków przechodzących na eme-

ryturę zastąpi jedynie 300 tys. obecnych dziesięcio-

latków.

Takie mamy, niestety, dane, które powodują

takie, a nie inne decyzje.

Co to oznacza?

Obecnie na

jednego emeryta pracują 4 osoby, za 30 lat będą pra-

cowały już tylko 2 osoby, a 10 lat później na każdych

2 emerytów przypadać będzie tylko 3 pracujących

Polaków.

Ale to nie koniec.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Jeżeli nie zacznie się

nas więcej rodzić, to tak.)

Panie pośle, proszę.

Już teraz czas, w którym pracujemy, jest krótszy

niż lata uczenia się oraz emerytury razem wzięte.

Skutek jest taki, że na każdy rok emerytury męż-

czyźni pracują zaledwie 2,5 roku, a kobiety tylko 1,5

roku.

Jesteśmy więc w sytuacji, w której obecny sys-

tem emerytalny jest nie do utrzymania.

Dziś prze-

ciętna emerytura wynosi zaledwie plus minus 50%

wynagrodzenia.

Przy obecnym systemie za 30 lat

będzie wynosić mniej niż 40% w przypadku męż-

czyzn i zaledwie głodowe 25% w przypadku kobiet,

a o kobietach tyle tu przecież mówimy.

Stopniowe

podwyższenie wieku emerytalnego pozwoli nam

zwiększyć wysokość emerytur o 20% w przypadku

mężczyzn i aż o 70% w przypadku kobiet, a chcemy

dokonać tego stopniowo, szanując obawy Polek i Po-

laków.

Pierwsza kobieta, która osiągnie wiek emery-

talny 67 lat w roku 2040, ma dzisiaj zaledwie 38 lat.

Możemy też pozostawić obecny system bez zmian,

możemy nic nie robić, ale z pełną świadomością tego,

że emerytów czeka bardzo ubogie życie, albo obciążyć

dzisiejszych dwudziestolatków, trzydziestolatków

konsekwencjami utrzymania kosztów emerytur w po-

staci na przykład 30-procentowego podatku VAT

oraz innych podatków, które mogą załamać gospo-

darkę, a na pewno spowodują bezrobocie.

Jesteśmy

w sytuacji lekarza, który albo natychmiast rozpocz-

nie bolesne leczenie, albo będzie pocieszał pacjenta,

patrząc z uśmiechem, jak cierpi.

Szanowni Państwo!

Byłbym za referendum, w któ-

rym zapytalibyśmy Polaków: czy jesteś za utrzyma-

niem obecnego systemu emerytalnego, co oznaczało-

by głodowe emerytury.

(Poseł Jerzy Materna: To zróbcie.)

Byłbym za referendum, w którym zapytalibyśmy

Polaków, czy są za utrzymaniem obecnego systemu

emerytalnego, w wyniku czego dzisiejsi 20-, 30-lat-

kowie ponieśliby koszty utrzymania wieku emerytal-

nego w postaci niższych zarobków oraz wyższych

podatków, rozwoju szarej strefy i spowolnienia gospo-

darczego.

Byłbym za referendum, w którym postawi-

libyśmy sprawę serio, pytając o zgodę na konsekwen-

cje braku reform, a nie tylko oferując to, co lekkie,

łatwe i przyjemne.

Byłbym za takim referendum, bo

wiem, że za ścianami tego budynku, za ścianami Sej-

mu są ludzie nieoczekujący od swoich przedstawicie-

li wyłącznie organizacji happeningu i chowania gło-

wy w piasek, ale oczekujący umiejętności sprostania

wyzwaniom i wzięcia odpowiedzialności za ich przy-

szłość.

Szanowni państwo, jeszcze jedna ważna rzecz.

Zgodnie z założeniami reformy emerytalnej prezes

Jarosław Kaczyński będzie mógł przejść na emery-

turę w grudniu 2014 r., czyli już niedługo.

(Głos z sali: Daj, Panie Boże.)

(Głos z sali: A Żelichowski?)

Jestem ciekawy, czy on sam będzie chciał powie-

dzieć o sobie to, co próbuje wmówić Polakom – że jest

zbyt zmęczony i niezdolny do pracy w tym wieku.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

(Głos z sali: Dobrowolność.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

wości proszę panią poseł Józefę Hrynkiewicz.

niem przysłuchuję się tej debacie, gdyż ona wykazuje

jedno – iż jest bardzo wiele osób, które nie przyswoiły

sobie podstawowej wiedzy z zakresu funkcjonowania

ubezpieczeń społecznych i ﬁnansów publicznych, de-

mograﬁi, ale także pewnych zobowiązań, które Pol-

ska podjęła.

Wśród entuzjastów Unii Europejskiej

w Platformie Obywatelskiej nie ma osób, które do-

kładnie poznałyby nasze zobowiązania związane

z wstąpieniem do Unii Europejskiej.

W roku 2003

Polska ratyﬁkowała Konwencję nr 102 Międzynaro-

dowej Organizacji Pracy dotyczącą minimalnych

norm zabezpieczenia społecznego.

Ta konwencja sta-

nowi, że minimalne świadczenie emerytalne musi

wynosic 40%.

W roku 2008 wprowadziliście państwo

ustawę o emeryturach kapitałowych, która obowią-

zuje od roku 2009.

Powoduje ona, że w roku 2014 bę-

Poseł Tomasz Lenz

386

dziemy wyliczali emerytury, których wartość będzie

wynosiła 28% wynagrodzenia.

A więc jesteśmy

w kolizji z przyjętymi zobowiązaniami.

Jesteśmy za referendum i mam nadzieję, że to

referendum, także przygotowania do referendum,

pozwoli również na to, aby przeprowadzić rzeczywi-

stą akcję edukacyjną, bez używania jakichś prostych

schematów, które państwo tu wygłaszacie, bez anga-

żowania lobbystów zamiast ekspertów.

Naprawdę

jest w Polsce duża grupa ekspertów, możecie odwołać

się do nich.

Są to ludzie, którzy chętnie podzielą się

wiedzą.

Nie możemy, panie pośle, powtarzać bez

przerwy sloganów, które tutaj są w powszechnym

użyciu.

Nie możemy ukrywać przed ludźmi tego, że

ten kapitał, to konto, ta emerytura to jest nędza mi-

lionów starych ludzi.

Wtedy na pewno trzeba będzie

to zmienić.

A jak to zmienić?

Pokazujemy prostą dro-

gę – dzisiaj wystarczy dać kobietom najniższe wyna-

grodzenie w formie zasiłku rodzinnego i w Polsce

zaczną się rodzić dzieci (Oklaski), wystarczy stwo-

rzyć warunki do tego, żeby te dzieci mogły się rodzić.

To naprawdę nie jest takie trudne.

I proszę już nie

pracować nad tym, jak tu sprowadzić emigrantów

z Azji czy z Afryki.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Tylko sprowadźmy Po-

laków z Wielkiej Brytanii.)

Tylko że Polacy waszym zdaniem są ciemni i kse-

nofobiczni, więc nie będą ich mogli przyjąć.

A tak to

niech Polacy jadą, pracują gdziekolwiek za granicą,

a my na to miejsce sprowadzimy tych, którzy będą na

nas pracowali.

Naprawdę problem emigracji młodego

pokolenia to jest dzisiaj kwestia racji stanu polskiego

państwa i polskiego narodu.

(Oklaski) Jeżeli tego nie

rozumiecie – mówię do Platformy Obywatelskiej – to

naprawdę zajmijcie się swoimi licznymi interesami.

(Oklaski) Może to jest dla was za trudne, na czym to

polega, i dowodzicie tego bez przerwy, wygłaszając tutaj

jakieś slogany, bez przerwy broniąc lobbystów, sprowa-

dzając lobbystów do Sejmu.

Czytam dzisiaj, że zamówi-

liście ekspertyzę u superlobbysty, który przedstawia,

jak funkcjonuje system.

(Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska: Jakich lob-

bystów?)

To jeszcze nie wiecie, jeszcze nie rozpoznaliście,

pani poseł, po tylu latach, kto jest tutaj lobbystą?

Potrzebne jest referendum.

Musimy zrobić wszyst-

ko, żeby odbudować zaufanie do państwa, także do

rządu, także do Sejmu.

(Oklaski)

Musimy przeprowadzić akcję edukacyjną, która

pokaże społeczeństwu, że trzeba brać udział w demo-

kratycznych procedurach, że trzeba chodzić do wy-

borów, na referendum.

Trzeba dokładnie pokazać, że

ci obywatele również są ważni i powinni mieć na to

wpływ.

Proszę zauważyć, że w Polsce połowa społe-

czeństwa odmawia akceptacji dla tego porządku spo-

łecznego i ekonomicznego, który został ustanowiony

w III RP.

A młode pokolenie odmawia tego zdecydo-

wanie, kupując bilet tanich linii lotniczych w jedną

stronę.

Wasze argumenty są takie, że wy wiecie, jaki jest

wynik referendum.

Dobrze, że wiecie.

Postępujcie

więc tak, jak chce naród, jak chcą tego ludzie.

Nie

można rządzić wbrew ludziom.

(Oklaski) Proszę nas

nie straszyć, że my, że pana rodzice będą żyli w nę-

dzy, że Polska będzie krajem, w którym będzie ma-

sowe ubóstwo i nędza starych ludzi.

Nie będzie tego.

My do tego nie dopuścimy.

I nie opowiadajcie bzdur

o dziedziczeniu w systemie ubezpieczenia społeczne-

go.

Co to znaczy: dziedziczenie w systemie ubezpie-

czenia społecznego?

Jeśli ktoś stracił rodziców i po-

biera rentę rodzinną, to zaciąga dług, bo nic nie

wpłacił na to konto?

Jeśli kogoś spotkało nieszczę-

ście, zachorował i brał potem długo rentę, to jego

spadkobiercy mają spłacić dług?

O czym wy opowia-

dacie?

Kto was tego nauczył?

(Oklaski) Gdzie czer-

piecie wiedzę?

Być może nie miałabym prawa o tym mówić i mieć

do was pretensji, gdyby nie to, że w zeszłym roku

własnoręcznie wysłałam do was książki, które były

wydane przez wybitnych ekspertów z dziedziny de-

mograﬁi,ﬁnansów,prawa,ubezpieczeńspołecznych.

Myślałam, że choć jedna osoba to przeczyta, że czegoś

się nauczy.

Niestety.

Zdaje się, że posługujecie się

tylko tą wiedzą, która przychodzi w postaci SMS-ów.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Poseł Marek Wojtkowski:

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Tema-

tem dzisiejszej debaty jest kluczowy projekt dla przy-

szłości naszego kraju, projekt podniesienia, a także

zrównania wieku emerytalnego dla kobiet i męż-

czyzn.

Szanowni państwo, jest to projekt dla nas

wszystkich trudny, ale wydaje się, że z perspektywy

przyszłości Polski i konsekwencji społeczno-gospo-

darczych i społecznych niezbędny dla dalszego funk-

cjonowania naszego kraju.

Wydawałoby się, że my wszyscy zgromadzeni

w tej Izbie jako klasa polityczna w sposób szczególny

powinniśmy odczuwać brzemię odpowiedzialności za

sprawy naszego kraju i powinniśmy być szczególnie

zdeterminowani, by bez podziałów politycznych po-

przeć ten kluczowy projekt.

Wydaje się, szanowni

państwo, że wszyscy mamy tego świadomość, bo wy-

nika to z licznych rozmów, które prowadzimy, roz-

mów prywatnych, również z wieloma posłami opozy-

cji, którzy także mają taką świadomość.

Jednak polityka, proszę państwa, ma to do sie-

bie, że wyznacza inne trendy.

Bardzo często, proszę

państwa, polityka nie oznacza odpowiedzialności.

Poseł Józefa Hrynkiewicz

387

Wydaje się, że politycy opozycji również zdają so-

bie sprawę z takiej konieczności.

Przywołam tutaj

chociażby fakty z 2008 r., kiedy to prezes Prawa

i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński skierował list

rytalnych.

Również w tej Izbie przewodniczący Klu-

bu Parlamentarnego PiS zabierał głos w sprawie

konieczności kontynuacji reform emerytalnych.

Pra-

gnę także przywołać również omawiany już dzisiaj

projekt reformy ministra Hausnera, który przecież

za czasów rządów SLD zakładał przyjęcie projektu

od 2014 r. wieku emerytalnego kobiet do 65 lat.

Pro-

jekt ten zakładał m.in. stopniowe zrównanie wieku

przejścia na wcześniejszą emeryturę w wieku 62 lat,

a także możliwość pobierania części emerytury i łą-

czenia jej z pracą.

Czyż nie był to projekt tożsamy

z tym, o którym dzisiaj mówimy?

(Głos z sali: Nie było takiego projektu.)

Pozwolę sobie przytoczyć słowa, jakie w 2004 r.

wypowiedział ówczesny premier Leszek Miller, cytuję:

Byłoby fatalnym błędem, gdyby przy okazji zmiany

rządu odejść od planu Hausnera.

SLD nie powinien

iść na kompromisy w tej sprawie.

Przypominam o tych

słowach panu przewodniczącemu Leszkowi Millerowi

i posłom Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Szanowni państwo, wreszcie problem, który dzi-

siaj jeszcze nie był podejmowany, a wydaje się, że jest

ważki.

W toku dyskusji nad reformą systemu emery-

talnego w Polsce w ostatnich dniach odnoszę wraże-

nie, że wydłużenie czasu pracy w Polsce jest trakto-

wane jako opresja złego państwa wobec obywateli.

Czy w takim razie konieczność dłuższej pracy należy

traktować jako karę?

Czy praca w ogóle jest karą?

Przecież, proszę państwa, praca od wieków stanowi

sens istnienia każdego człowieka.

Daje radość życia,

daje motywację do dbania o zdrowie, wygląd, popra-

wia samopoczucie i samoocenę.

Praca, proszę pań-

stwa, jest miejscem nawiązywania kontaktów i więzi

z innymi ludźmi.

Ludzie deﬁniują się dziś poprzez

pracę.

Dlatego też z perspektywy państwa są to waż-

ne argumenty na rzecz dłuższej pracy.

Aktywny tryb

życia, w tym praca, przekłada się na lepsze zdrowie.

A kiedy jesteśmy aktywni?

Gdy pracujemy.

Co więcej,

przecież wielu z nas słyszało o przypadkach, gdy lu-

dzie pełni sił i energii zaczynali słabnąć i chorować

dopiero właśnie, kiedy przechodzili na emeryturę.

Poprę, proszę państwa, tę tezę badaniami.

Otóż

w 2006 r. amerykańscy naukowcy z Harvard Univer-

sity przeprowadzili badania, które pokazały, że praca

do późnych lat zmniejsza podatność na choroby i po-

prawia jakość życia.

Dotyczy to zwłaszcza ludzi star-

szych, nawet jeśli ktoś nie pracuje w idealnych wa-

runkach.

(Głos z sali: Ooo...)

Z kolei epidemiolodzy i psychologowie dowodzą,

że każda forma aktywności społecznej – praca zarob-

kowa i charytatywna – poprawia zdrowie ﬁzyczne

i psychiczne.

Polecam szereg artykułów na ten temat,

Okazuje się więc, proszę państwa, że praca służy

nie tylko zaspokajaniu potrzeb materialnych, a spo-

łeczna rola pracy wzrasta, co pokazują prognozy

z ostatnich lat.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Premierze!

Padło tutaj przynajmniej kilka razy py-

tanie, dlaczego nad tym wnioskiem o referendum

debatujemy w takim trybie, dlaczego w ogóle powstał

problem podwyższenia wieku emerytalnego, bardzo

często nazywanego na tej sali reformą.

Powiedzmy

sobie szczerze, nie jest to żadna reforma.

To jest bru-

talne skrócenie czasu pobierania emerytury.

Trudno

to więc nazwać reformą.

(Oklaski)

Szanowni Państwo!

Prawdziwym powodem tego,

że pan premier Donald Tusk zapowiedział podwyż-

szenie wieku emerytalnego w swoim exposé jednym

zdaniem, a teraz forsuje to podwyższenie w takim

trybie i w takim tempie: miesięczne konsultacje, na-

stępnie tylko dwa miesiące, żeby parlament przyjął

to rozwiązanie, to jest uzyskanie glejtu, jeśli chodzi

o rynki ﬁnansowe, że Polska będzie spłacała swoje

długi i regulowała odsetki od tych długów regular-

nie, bez zbędnej zwłoki.

Potrzeba właśnie takiego

glejtu dla rynków ﬁnansowych, żeby były spokojne,

że – jak to ujął pan premier Kaczyński – Polskę w dal-

szym ciągu można spokojnie doić.

Za to mają zapłacić

ci zwykli ludzie ze swoich płytkich kieszeni.

To jest

istota i sens tej reformy.

Nikt mi nie powie, że pan

premier Tusk chce zadbać o to, żeby za 20–30 lat

system emerytalny był wypłacalny.

Pan premier

Tusk w takich kategoriach nie myśli i przez 5 lat

rządzenia dzień po dniu nam to udowadniał, że nie

myśli w takich kategoriach.

(Oklaski).

Szanowni Państwo!

Jeżeli chcemy poprawić sytu-

ację systemu emerytalnego, to naprawdę powinniśmy

się zająć przede wszystkim poprawą ściągalności

składki ubezpieczeniowej.

Dlaczego tak jest, że prze-

chodzimy do porządku dziennego nad takim oto fak-

tem, że wszyscy, którzy otrzymują wynagrodzenia

powyżej 2,5 średniej krajowej, od tej nadwyżki nie

odprowadzają żadnej składki emerytalnej.

Dlaczego

przechodzimy do porządku dziennego nad faktem, że

prezes jednego czy drugiego banku, prezes towarzy-

stwa emerytalnego już w lutym od swojego wynagro-

Poseł Marek Wojtkowski

388

dzenia nie płaci żadnej składki na ubezpieczenia

społeczne?

Jeżeli byśmy to wszystko policzyli i zli-

kwidowali ten gigantyczny przywilej, to już 1 stycz-

nia 2013 r. do systemu ubezpieczeniowego wpłynęło-

by 6 mld zł więcej.

Dlaczego przechodzimy nad tym

do porządku dziennego?

Dlaczego przechodzimy do

porządku dziennego nad taką liczbą umów śmiecio-

wych, w dużej części nieozusowanych?

Przepraszam

za to sformułowanie, bo nie ma ono wiele wspólnego

z językiem polskim, ale tak to jest, bo nie odprowadza

się od tych umów składek do ZUS.

To są kolejne mi-

liardy zł, których nie ma w systemie, i dlatego musi-

my domagać się od zwykłych ludzi, aby pracowali

dłużej i krócej pobierali emerytury.

Proszę państwa,

dlaczego przechodzimy do porządku dziennego nad

talnych?

Otóż do tej pory państwo polskie, chcąc

sﬁnansować ten świetny pomysł z 1998 r., zaciągnę-

ło 260 mld zł zobowiązań, po prostu pożyczyło te

pieniądze, żeby przekazać je do OFE.

A popatrzcie

sobie na aktywa OFE.

To jest 230 mld zł, a więc po-

życzyliśmy jako państwo 260 mld zł, to są dane na

koniec 2010 r., ta zabawa dalej trwa, a aktywa OFE

mają 230 mld zł.

Już z tego prostego rachunku wy-

nika, że 30 mld zł wyjechało.

Chodzi o pieniądze po-

życzone przez Polskę z ogromnym trudem, pieniądze,

od których płacimy odsetki.

Ten system chcemy kon-

tynuować w mniejszej formie.

Proszę państwa, to

tylko parę rzeczy, o których tutaj nikt się nawet nie

zająknął.

Ponieważ głos chce zabrać jeszcze pan prof.

Żyżyński, to nie będę już dalej ciągnął tej argumen-

tacji, ale można by tak jeszcze długo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Zapraszam pana posła Killiona Munyamę, Plat-

forma Obywatelska.

Poseł Killion Munyama:

ekonomii politycznej socjalizmu.

Z danymi nie można

dyskutować.

Dzisiaj w tej sali winniśmy uświadomić

sobie, iż stoimy przed historią.

Decydujemy o bycie

ekonomicznym państwa polskiego, bycie nie na dziś

czy jutro, ale bycie w czasie, gdy być może na tej sali

żadnego z nas nie będzie.

Dlatego dzisiaj, stojąc przed

tą niepopularną decyzją, musimy być świadomi od-

powiedzialności za przyszłe pokolenia.

Nie możemy

uciekać od referendum tylko dlatego, że niektórym

brakuje odwagi, by po prostu odpowiedzialnie pełnić

powierzone im przez wyborców funkcje.

Warto jeszcze raz przypomnieć trzy ważne aspek-

ty, wokół których tutaj cały czas się krąży, można je

uwzględnić.

Mianowicie obecnie ZUS w celu sﬁnan-

sowania bieżących wypłat emerytur i rent otrzymu-

je dotację z budżetu państwa, zaciąga kredyty ban-

kowe, a od dwóch lat otrzymuje także bezpośrednie

pożyczki z budżetu państwa, zaś w celu realizacji

ustawowego obowiązku przekazywania przez ZUS

refundacji składki do OFE konieczne jest w większo-

ści zaciąganie długu w Skarbie Państwa.

Wyczerpa-

ły się ponadto możliwości zmian ilościowych, czyli

poprzez podwyższenie składek i podwyższenie podat-

ków.

Należy dokonać zmian jakościowych, podwyż-

szenia wieku emerytalnego.

Mówimy „nie” dla roz-

wiązań ilościowych.

Mówimy „tak” dla rozwiązań

jakościowych.

Prognozy demograﬁczne, o których mowa, wska-

zują na rozpoczętą zmianę w kierunku zwiększenia

liczby osób w wieku produkcyjnym w relacji do osób

zarabiających i płacących podatki i składki.

Krzywe

te w kolejnych latach będą zmierzać się ku sobie.

Na-

tomiast krzywa pokazująca dzietność będzie opadała.

W związku z tym, panie premierze Pawlaku, jak i panie

premierze Tusku, dziękuję wam za odwagę w podej-

mowaniu tej decyzji.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Mniej więcej 2,5 minuty zostało.

Poseł Jerzy Żyżyński:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Szanowni Państwo!

Wysoka

Izbo!

Mówimy o wieku emerytalnym, o 65, 67 latach

itd., ale tutaj umknęła jeszcze jedna kwestia.

Akurat

miałem niedawno okazję brać udział w obronie pew-

nej pracy doktorskiej, w której zwrócono uwagę na

to, że w wieku 67–70 lat około połowy pracowników

to są osoby niepełnosprawne, o różnym stopniu nie-

pełnosprawności.

Człowiek z wiekiem traci spraw-

ność, zmniejsza się wobec tego jego poziom wydajno-

ści w pracy.

Pan profesor Rosati mówił, że nasz do-

brobyt zależy od pracy, od tego, ile wypracujemy,

a najbardziej efektywni, najbardziej wydajni są pra-

cownicy najmłodsi.

I nie jest prawdą, że przetrzyma-

nie ludzi najstarszych na dłużej w pracy stworzy

miejsca pracy.

Wyraźnie powiedziano, że jeżeli doj-

dzie do takiej sytuacji, że bezrobocie spadnie do po-

ziomu 3,5%, to naturalnym efektem funkcjonowania

gospodarki i rynku pracy będzie to, że pracodawcy

będą zachęcali starszych do pozostania w pracy dłu-

żej.

W niektórych zawodach jest to możliwe, nie we

wszystkich.

Też ten aspekt umknął – niektórzy wspo-

mnieli o tym, ale niektórym niestety to umyka – że

w niektórych zawodach można pracować dłużej, ale

jest wiele takich zawodów, gdzie to jest po prostu nie-

możliwe.

Poseł Zbigniew Kuźmiuk

389

Dlatego ten system musi być elastyczny i Prawo

i Sprawiedliwość wyraźnie zwraca uwagę na to, że

trzeba dać ludziom takie prawo, ale nie można ich

zmuszać do tego przez przymusowe wydłużenie wie-

ku emerytalnego na zasadzie obowiązkowej.

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

forma Obywatelska.

Poseł Cezary Tomczyk:

lejności chciałbym zwrócić się do związkowców, któ-

że wielu z was debatę ogląda przed Sejmem kilkaset

metrów stąd.

Ponad 2 mln waszych podpisów budzi

ogromny szacunek.

Bez wątpienia.

I dziękuję za to,

że mieliście chęć i odwagę, aby zabrać głos w tej dys-

kusji.

Dziękuję w imieniu swoim i Platformy Obywa-

telskiej za każdy z nich.

Wiemy, że wielu ludzi w Polsce

boi się nowych rozwiązań emerytalnych.

Jednocześnie trudno nie stracić szacunku dla

tych, którzy tak zmanipulowane pytanie wymyślili

i teraz chcą zrobić z tego polityczny użytek.

Powin-

niście się wstydzić, bo po prostu wciskacie państwo

ludziom kit.

Żerujecie na tym, że ludzie boją się o swo-

ją przyszłość, zamiast odpowiedzialnie wytłumaczyć

zmiany, które i tak są konieczne.

Pan Duda strzelił

sobie dzisiaj w stopę, wyśmiewając dotychczasowe

wyśmiał wcześniejsze pytania referendalne, ale su-

gerując, że wasze pytanie jest podobne.

Nie wiem, czy

pan to zauważył, ale ludzie i media pewnie tak.

Mó-

wił pan o pośpiechu, że 2040 r. to pośpiech.

Fakt,

może odłożymy reformę emerytalną na XXII w.

Mam też wątpliwość co do wystąpienia pani poseł

Pawłowicz, której też w tej chwili nie ma.

Jej wystą-

pienie to już był czysty populizm, tym bardziej że

pani poseł Pawłowicz za dwa tygodnie...

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Młody człowie-

ku, spokojnie.)

(Poseł Jolanta Szczypińska: Nie ośmieszaj się.)

Pani poseł, czy mógłbym dokończyć?

(Głos z sali: Nie.)

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie, pani poseł, proszę takich rzeczy nie czynić

i w taki sposób nie reagować.

(Poseł Jerzy Materna: Pan poseł zaczepia innych

posłów.)

(Głos z sali: Nie można obrażać, panie marszał-

ku.)

Panie pośle, proszę kontynuować.

Poseł Cezary Tomczyk:

Pani poseł Pawłowicz, która...

(Głos z sali: Kompromitacja.)

Nie wiedzą państwo, co chcę powiedzieć, więc

trudno, żebym kogoś obrażał.

Pani poseł Pawłowicz za dwa tygodnie kończy

60 lat.

Życzę jej wszystkiego najlepszego.

(Poruszenie

na sali)

(Poseł Elżbieta Rafalska: Pan chyba upadł na

mózg.)

Chyba nie sądzi, że za te dwa tygodnie nie będzie

w stanie pracować, ale weźmy po uwagę pytanie.

Dzi-

siaj już kilkakrotnie była o tym mowa.

Czy jest pan/

pani za utrzymaniem dotychczasowego wieku eme-

mężczyzn?

Dzisiaj o tym rozmawiamy.

Z sondaży wy-

nika, że 80% osób odpowie twierdząco, zresztą dzisiaj

mówił już o tym premier Tusk.

Idźmy dalej.

Dlacze-

go nie zrobimy w takim razie referendum z pyta-

niem: Czy jest pan/pani za ustanowieniem każdego

zasiłku w wysokości 15 tys. zł?

Tu też byśmy pewnie

mieli jeszcze lepszy wskaźnik.

Można?

Można, tylko

że wtedy Polska pewnie by zbankrutowała.

Można

zrobić hipotetyczne referendum i zadać pytanie: Czy

jest pan/pani za tym, żeby Jarosław Kaczyński od-

szedł z polityki?

Ewentualnie może to być inny kon-

trowersyjny polityk, na przykład z Platformy albo

z Ruchu Palikota.

Możemy założyć, że ten wynik był-

by wyższy niż 50%.

(Głos z sali: Kompromitacja.)

Pamiętam państwa oburzenie, zresztą takie jak

dzisiaj, kiedy pojawił się sondaż, czy Jarosław Ka-

czyński powinien zostać przebadany psychiatrycznie.

Pamiętają państwo?

(Głos z sali: Panie marszałku, tak nie można.)

(Poseł Anna Fotyga: Panie marszałku, proszę za-

reagować.)

Momencik, ja też byłem oburzony.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Panie pośle, może się pan odnosić do wypowiedzi,

ale proszę nie dialogować z salą.

Natomiast państwa proszę, żeby nie odkrzykiwać

panu posłowi i umożliwić mu swobodną wypowiedź.

Tych reguł się trzymajmy.

Proszę kontynuować.

Poseł Jerzy Żyżyński

390

Poseł Cezary Tomczyk:

Ja też byłem oburzony tym sondażem i absolutnie

się z państwem zgadzam, że takie sondaże nie powin-

ny być robione, zresztą prezes Jarosław Kaczyński

wygrał proces z rozgłośnią radiową, która o tym mó-

wiła, i właśnie o tym mówię.

(Głos z sali: Gdzie robiono te sondaże?)

Wiemy, jakie były wyniki tego sondażu.

(Głos z sali: Mówimy o emeryturach.)

Kilka dni temu w innym sondażu, mówię już tutaj

o pytaniu referendalnym, zadano pytanie podobne

do tego, które jest zawarte we wniosku.

(Poseł Marek Matuszewski: Nie kompromituj się.)

Czy jest pan/pani za obniżeniem wysokości eme-

rytur, tak aby utrzymać wiek emerytalny na obec-

nym poziomie?

Wysoka Izbo, 72% ludzi było na nie.

(Głos z sali: W jakiej gminie robili ten sondaż?)

SMG/KRC.

(Głos z sali: W jakiej gminie?)

Według tego sondażu tylko dla 22% ludzi najważ-

niejsze jest to, żeby przejść na emeryturę jak naj-

wcześniej.

Reszta chce pewności emerytury oraz

tego, żeby ta emerytura była godna w przypadku ko-

goś, kto kilkadziesiąt lat pracował dla tego kraju.

Jesteśmy ludziom winni pewność i pewnie się pań-

stwo ze mną zgodzą.

Kolejna kwestia dotyczy młodego pokolenia.

Dzi-

siaj państwo tutaj krzyczą, ale to właśnie następne

pokolenie, młode pokolenie Polaków, poniesie koszty

ewentualnego braku reform.

(Głos z sali: Już ponosi.)

Dziś słyszę, że we wszystkich mediach wypowia-

dają się głównie ci, których ta reforma nie będzie

dotyczyła.

Jeśli nie przeprowadzimy tych trudnych

zmian, to kiedyś zapłacą za to nasze dzieci, a w przy-

padku niektórych z państwa pewnie i wnuki.

(Głos z sali: Myślenie boli, co?)

Ja mam dwumiesięcznego syna Adasia.

(Głos z sali: Biedne dziecko.)

(Głos z sali: Do rzeczy.)

Zrobiłbym dla niego wszystko, podobnie jak pań-

stwo dla swoich dzieci.

Chcę, żeby żył w Polsce, z któ-

rej może być dumny i która każdemu daje szansę na

realizację swoich marzeń.

Nie dopuścimy do tego,

żeby nasz kraj po prostu się zakopał i ugrzązł, jak

samochód w błocie.

Jednak okazuje się, że w przy-

padku Prawa i Sprawiedliwości polityka, którą pań-

stwo dzisiaj uprawiają, to taka czysta polityka i po

prostu hipokryzja, a demograﬁa to nie polityka,

prawda?

(Głos z sali: Podziękują reformom Tuska.)

Jednak okazuje się, że w przypadku Prawa i Spra-

wiedliwości jest inaczej.

Poseł Rosati podał doskonały

przykład na hipokryzję PiS – sami występowaliście o to,

żeby zająć się reformą emerytalną.

Dodam jeszcze je-

den.

Prawo i Sprawiedliwość mówiło...

(Głos z sali: Wolność wyboru!)

...również o uelastycznieniu wieku emerytalnego

i zrównaniu wieku kobiet i mężczyzn.

W 2008 r. PiS

zarzucał Platformie bezczynność rządu przy przygo-

towywaniu ustaw kończących reformę emerytalną.

A teraz, gdy koalicja zajęła się wydłużeniem wieku

emerytalnego kobiet i mężczyzn, krytyka nie ma

końca.

A więc sami sobie zaprzeczacie.

Liczy się tylko

dla was to, co tu i teraz, i wy o tym doskonale wiecie.

Krzyczeliście dzisiaj, pół tej sali dzisiaj krzyczało:

„kłamcy”, ale krzyczeliście chyba o sobie.

Takie mam

wrażenie.

Pytanie, które państwo przygotowali, zwracam się

tutaj do wnioskodawców, do zadania w referendum,

byłoby największą manipulacją III Rzeczypospolitej.

Nie można pozwolić na to, do czego dążycie, i na to,

żeby emerytury były głodowe.

Przeprowadzimy tę re-

formę.

A o polityce prorodzinnej prezesa Kaczyńskie-

go, który dzisiaj przemawiał, z oczywistych względów

lepiej nie wspominać.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Pawłowicz, proszę bardzo.

30 sekund.

Poseł Krystyna Pawłowicz:

Drogie dziecko, drogie dziecko, drogie dziecko...

(Poruszenie na sali, oklaski)

(Poseł Cezary Tomczyk: Nie jestem pani dziec-

kiem.)

(Głos z sali: Brawo!)

Kończę 60 lat, ale za 2,5 tygodnia (Wesołość na

sali), ale wyglądam jak?

Jak ja wyglądam?

Chłopie,

przyjrzyj się!

(Poseł Elżbieta Rafalska: Bardzo dobrze.

Świet-

nie.)

Przyjrzyj się.

A ty, chłopcze, błąkasz się, mówisz

i wyglądasz jak dziadek – własny dziadek.

(Porusze-

nie na sali, oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł, nie wiem, czy takie zwracanie się do

posłów jest właściwe.

Pani poseł Elżbieta Rafalska.

30 sekund.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Sprostowanie.)

Ale pan poseł nie był wymieniany.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Moje nazwisko było

wymienione.)

(Poruszenie na sali)

Nie, nie było, panie pośle.

Pani poseł Rafalska, 30 sekund.

Nie, panie pośle, nie było.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Było moje nazwisko...?)

Nie, nie było.

Pani poseł, 30 sekund.

Proszę.

391

Poseł Elżbieta Rafalska:

watelska pogardza ludźmi.

(Poseł Cezary Tomczyk: Ja się za państwa wsty-

dzę.)

Platforma Obywatelska nie szanuje ludzi i próbu-

je ich poniżać.

Nie liczy się z ludźmi.

Dzisiaj nie wpu-

ściła na tę salę tych, którzy reprezentowali 2 mln

dum.

Jak sobie z kimś nie potraﬁcieporadzić,topró-

bujecie tych ludzi ośmieszyć.

Wszystko, proszę pań-

stwa, ma swoje granice.

Panie pośle, to nie Prawo i Sprawiedliwość musi

się wstydzić.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Poseł Elżbieta Rafalska:

To pan musi się wstydzić za swoje wystąpienie

i długo jeszcze się uczyć.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Mirosława Nykiel, Platforma Obywa-

Ministrze!

Zacznę od pytania ze swej natury reto-

rycznego.

Otóż chcę zapytać państwa, kim jest eme-

ryt.

Emeritus, to z łaciny, znaczy: zacny, zasłużony,

to ktoś, komu się należy godne, dobre życie.

Tak, ale

czy czasy, w których żyjemy, pozwalają z jednej stro-

ny żyć coraz dłużej, lepiej, godniej, a równocześnie

krócej pracować?

Niestety odpowiedź brzmi: nie.

Wszyscy, którzy choć trochę myślą racjonalnie, nie

mogą odpowiedzieć inaczej.

Dlaczego?

Bo Polacy żyją

coraz dłużej, z czego się cieszymy, bo spada liczba

urodzin, z czego się nie cieszymy, mamy tutaj wiele

do zrobienia wspólnie, bo w przyszłości będzie bra-

kować ludzi w wieku produkcyjnym, bo będziemy

musieli przenieść koszty wypłacanych emerytur na

nasze dzieci i wnuki, bo wreszcie wielkość tych eme-

rytur będzie nie tylko niewystarczająca, ale nędzna.

A przecież, jak powiedzieliśmy, emeryt ma prawo do

dobrego i godnego życia.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Zasady, na któ-

rych opiera się dzisiejszy system emerytalny, są prze-

starzałe.

Zmieniły się realia, zmienia się jakość życia,

a zatem zwiększyła się długość tego życia.

Teraz za-

miast pobierać emeryturę, jak było do niedawna,

przez 5 lat, emeryturę pobieramy przez kilkanaście

lub kilkadziesiąt lat.

Dziś sześćdziesięciolatkowie nie

czują się staruszkami i widać to na tej sali.

W mojej

opinii, ale także w opinii wielu ekspertów dzisiejsi

dwudziesto- i trzydziestolatkowie chcą pracować nie

tylko do 67. roku życia, niezależnie od płci.

To praw-

da.

Dlaczego?

Dlatego że chcą mieć dłuższy okres

składkowy, a więc niższe realne obciążenie.

Później-

sze przejście na emeryturę oznaczać będzie wyższą

emeryturę.

I wreszcie dlatego, że praca jest ważnym

sposobem funkcjonowania w społeczeństwie.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Już wiele argu-

mentów i cyfr padło za poparciem przedłużenia wie-

ku emerytalnego.

Podczas tej debaty naprawdę wie-

le o tym mówiono, nie będę tego powtarzać.

Dla

mnie osobiście najważniejszym argumentem jest

odpowiedzialność za przyszłe pokolenia.

Czy mamy

prawo skazywać nasze dzieci i wnuki na płacenie

kosztów naszych zaniechań?

I wreszcie: Dlaczego

nie mamy zachować się podobnie jak większość kra-

jów Unii Europejskiej, dlaczego znowu proponujemy

inną drogę?

Teraz chciałabym odpowiedzieć wnioskodawcom,

dlaczego „nie” w sprawie referendum dotyczącego prze-

dłużenia wieku emerytalnego.

Po pierwsze, nie należy

pytać o to, co z góry jest przesądzone, bo to tylko gene-

ruje niepotrzebne koszty.

Po drugie, nie przeprowa-

dza się referendum – dzisiaj już była o tym mowa

– w sprawie danin i podatków, gdyż ta decyzja…

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Przeprowadza

się, właśnie się przeprowadza.)

…powinna zapadać w drodze decyzji rządowych.

Po trzecie, bo to może dawać politykom fałszywy ar-

gument, aby nie przeprowadzać zmian.

Po czwarte,

bo o podniesieniu wieku będą decydować nie tylko ci,

których to dotyczy, ale również obecni emeryci, ubez-

pieczeni, których zmiany nie obejmują, osoby spoza

powszechnego systemu ubezpieczenia.

To jest, mó-

wiąc krótko i wprost, nieuczciwe.

Samo postawienie

pytania w referendum, bez wskazania alternatywy

jest również nieuczciwe.

Dlatego zwracam się wprost

do przewodniczącego, wnioskodawcy o wycofanie tego

wniosku.

(Głos z sali: Ojojoj.)

Przestańcie okłamywać społeczeństwo, dość po-

pulizmu i obłudy.

Uwierzcie, lepiej rzetelnie pracować

niż wiecować.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

392

Poseł Maria Małgorzata Janyska:

ty mówiono o wielu aspektach.

Chcę podkreślić jeden

z nich, który – uważam – jest jednym z zasadniczych,

jeśli chodzi o dzisiejszą analizę i decyzję posłów pod-

czas głosowania, a mianowicie chcę zapytać retorycz-

nie, jak moja przedmówczyni, czy w sprawie wieku

emerytalnego właściwą formą posiłkową dla sprawu-

jących władzę powinno być referendum, i to referen-

dum z tak postawionym pytaniem.

Czy w efekcie nie

będzie to przerzucenie odpowiedzialności parlamen-

tu za kluczowe decyzje o bycie obywateli i ﬁnansach

państwa właśnie na obywateli?

Tak może się stać,

jeśli Wysoka Izba zdecyduje o referendum.

Wówczas

trudno będzie to nazwać dopuszczeniem narodu do

wyrażenia woli, tylko właśnie przerzuceniem odpo-

wiedzialności.

Szanowni państwo, w referendum wyraża się wolę

co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a co miałoby

podlegać rozstrzygnięciu, jeśli chodzi o proponowany

tu dziś wniosek obywatelski?

Czy proponowane refe-

rendalne pytanie ma szansę rozstrzygnąć cokolwiek?

Tu nie mamy pytania o sprawę z sugestią jej rozwią-

zania, a to dopiero byłoby rzetelne podejście z wyka-

zaniem faktycznej troski o ludzi.

Jak sądzę, więk-

szość z nas nie ma wątpliwości, jak odpowiedzieliby

obywatele na tak zadane pytanie.

Prawdopodobnie

odpowiedzieliby, że nie chcą żadnych zmian.

(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: 100% chce pra-

cować do śmierci i dłużej.)

Szanowni państwo, wyniki ostatnich sondaży,

w których zapytano o to samo, ale w inny sposób, są

właśnie przykładem na to, że w przypadku tak waż-

nej sprawy jak reforma systemu emerytalnego nie

można uznać za odpowiedzialne proponowanie zero-

-jedynkowego pytania, które może zaważyć na przy-

szłości pokoleń i ﬁnansach państwa.

Sondaże, które

pokazują, że 59% Polaków zgadza się dłużej praco-

wać za wyższą emeryturę albo że 74% jest przeciw-

nych obniżeniu emerytur, aby utrzymać obecny wiek

emerytalny, to być może odpowiedź na pytanie pani

poseł Hrynkiewicz, a właściwie dyspozycje: postępuj-

cie, jak chce naród.

W tym miejscu warto również podać przykład, że

w ostatniej dekadzie oczekiwane życie 65-letniego

Polaka wydłużyło się o 2 lata i 3 miesiące, o tyle

samo, co w ciągu 40 lat socjalizmu w latach 1950–

–1990.

Jeśli więc wnioskodawcy poważenie i patrio-

tycznie, jak to było tu również powiedziane, postrze-

gają problem i referendum, to pytanie referendalne

temu przeczy.

Przeczy choćby z tego powodu, że wiek,

o który pytają wnioskodawcy, wynika z innej rzeczy-

wistości ustrojowej, gospodarczej i zdrowotnej, z tej

rzeczywistości, z którą walczyły związki zawodowe.

Szanowni państwo, Europa się starzeje, ale oprócz

zadowolenia z wydłużenia życia swojego i swoich bli-

skich, aktywności osobistej, należy myśleć i to w spo-

sób odpowiedzialny o tym, jaka ma być ta starość,

jak ją zabezpieczyć, a nie uznawać, że nic się nie

zmienia, i pracować relatywnie coraz krócej w sto-

sunku do długości życia.

Logiczne jest to, że jeśli

będziemy dłużej żyć, to – czy to jest dla nas przyjem-

ność, czy nie – wszyscy powinniśmy dłużej pracować.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

Głos zabierze poseł Janusz Cichoń, Platforma

Obywatelska.

Przepraszam bardzo, zapomniałem.

Panie pośle,

jeszcze chwileczkę.

Pan poseł Cezary Tomczyk z Plat-

formy Obywatelskiej prosił o czas na sprostowanie.

Proszę bardzo.

Poseł Cezary Tomczyk:

Pani poseł Pawłowicz nie było na sali, wtedy kie-

dy o tym mówiłem, więc prawdopodobnie źle zrozu-

miała to, co chciałem przekazać.

Właśnie przykład

pani poseł Pawłowicz pokazuje, że kobieta w wieku

niespełna 60 lat nie dość, że wygląda kwitnąco, to

jeszcze jest w świetnej formie i właśnie forma pani

poseł Pawłowicz świadczy za tą reformą.

Teraz co do mojego dziadka.

(Oklaski) Nie wiem,

czy pani poseł Pawłowicz próbowała mnie obrazić.

W każdym razie co do mojego śp. dziadka, który jako

więzień polityczny za ten kraj spędził 8 lat na Syberii,

mogę powiedzieć, że jestem z niego bardzo dumny

i chciałbym mieć taką postawę jak on w moim wieku.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Teraz pan poseł Janusz Cichoń, Platforma Oby-

Poseł Janusz Cichoń:

Ministrze!

Wniosek o referendum w tej sprawie to

tak naprawdę krańcowy brak odpowiedzialności za

losy polskich emerytów, za losy Polski.

Mówicie pań-

stwo o braku możliwości prowadzenia konsultacji

w sprawie projektu zmian systemu emerytalnego.

To

ewidentna nieprawda.

Konsultujemy ten projekt tak

naprawdę od 1997 r.

Wygląda na to, że z miernym

skutkiem.

Przypomnę, że w 1997 r., w 1998 r., kiedy

wprowadzaliśmy reformę, mówiliśmy o tym, że wiek

emerytalny trzeba podnieść.

To jedno z podstawo-

wych założeń tego projektu.

W ciągu 12 lat skutecz-

nie psuliście tę reformę, reformę z 1999 r.

A to wyję-

cie w 2003 r. z powszechnego systemu ubezpieczeń

tzw. emerytur mundurowych, a to w 2005 r. górnicy,

393

też przyspieszone emerytury, emerytury pomostowe.

To tylko przykład.

Wszyscy, także „Solidarność”

miała w tym swój udział.

Obudziliśmy się, jak zwykle, trochę późno.

Mogę

powiedzieć, że zmieniliśmy opłatę od składki z 7% do

3,5% oraz zmniejszyliśmy opłatę za zarządzanie.

Wy,

PiS, SLD, nic za swoich rządów w tej sprawie nie

zrobiliście.

Dzisiaj czas…

(Głos z sali: Właśnie pan poseł…)

Składaliście wnioski wtedy, kiedy my już mieli-

śmy gotowy rządowy projekt.

Warto zwrócić uwagę na taką sprawę.

W gruncie

rzeczy odnoszę wrażenie, że hołdujecie starej zasa-

dzie, mówiącej o tym, że wszystko jest możliwe.

Gdy

przysłuchuję się tej debacie, z której niemalże wyni-

ka, że mniejsza składka oznacza wyższą emeryturę,

a krótszy czas aktywności i minimalne wynagrodze-

nie to jest sposób na poprawienie warunków życia

polskich emerytów, to mogę z pełną odpowiedzialno-

ścią powiedzieć, że tak, wszystko jest możliwe, ale

pod warunkiem, że nie wiecie, o czym mówicie.

I tak

jest w tym przypadku.

utrzymanie wieku emerytalnego na dotychczasowym

poziomie oznacza drastycznie ograniczone emerytu-

ry i rosnące ubóstwo osób starszych.

Czy to jest od-

powiedzialność za losy emerytów, za państwo?

Czy

to jest solidarność?

To także niższy wzrost gospodar-

czy spowodowany ubytkiem osób w wieku produkcyj-

nym i wreszcie powoduje wysoki deﬁcytsystemueme-

rytalnego.

Mówi pani profesor Hrynkiewicz, że mamy pro-

gnozy demograﬁczne, które nie są wiarygodne i są

podstawą przygotowanej przez nas reformy.

Pani pro-

fesor, wystarczy spojrzeć na piramidę wieku, na

strukturę ludności Polski.

Co z niej wynika?

Roczni-

ki wyżu demograﬁcznego lat 50., które liczą ponad

600 tys., wchodzą w wiek emerytalny, będą schodzi-

ły z rynku pracy.

Z drugiej strony na rynek będą wcho-

dzić roczniki niżu przełomu XX i XXI w.

Dołek to

rocznik 2003.

Urodziło się wtedy niespełna 350 tys.,

348 tys. dzieci.

Co to oznacza w praktyce?

Że za parę

lat, ale już praktycznie lada moment...

(Głos z sali: Czas się kończy.)

...co roku będzie ubywało z rynku pracy 200–250

tys. osób.

Co to oznacza przy stale rosnącym w Polsce

zatrudnieniu?

(Dzwonek)

(Głos z sali: Trzy, dwa, jeden, koniec.)

Chcecie, by Polska się rozwijała?

Chcecie, by Polska

się rozwijała, była nowoczesnym krajem, zapewniają-

cym swoim obywatelom dostatnie życie, czy nie chcecie?

Na tym polega wasz patriotyzm?

Tak?

Wy inaczej ro-

zumiecie, wygląda na to, patriotyzm.

(Gwar na sali)

Mówicie o bezrobociu, przekłamując podstawowe

dane, sięgacie po źródła, które tak naprawdę nie są

użyteczne, jeśli chodzi o politykę, także na rynku

pracy.

Nie dostrzegacie tego, że w ciągu ostatnich

trzech lat zatrudnienie w Polsce wzrosło o 880 tys.

Połowa miejsc pracy w Unii Europejskiej powstała

w Polsce w trudnych, kryzysowych czasach.

Nie mo-

żemy sobie pozwolić na to, aby na skutek nieodpowie-

dzialnych działań spowolnienie gospodarcze, tak

naprawdę wywołane brakiem siły roboczej w pewnej

perspektywie, mogło oddziaływać na dobrobyt Polski

i Polaków.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Nie przerywałem panu posłowi, ten czas panu się

należał, dlatego że może nawet kilkakrotnie podczas

wypowiedzi posłów Platformy Obywatelskiej ucisza-

łem salę.

Lista zadających pytania jest bardzo długa.

Przypominam, czas na zadanie pytania został już

określony, to 1 minuta.

Pierwszy pytanie zadawać będzie poseł Tomasz

Kamiński, Sojusz Lewicy Demokratycznej.

ma pana premiera...

(Głos z sali: Protestujący przyszli do niego.)

...ale może poszedł do protestujących, tylko ich

też już nie ma.

Wreszcie miał odwagę.

Gdy słucha się posłów Platformy, wydawałoby się,

że Polska jest krajem kwitnącym, wszystkim żyje się

świetnie, są nowe miejsca pracy, tylko nie mówicie

o 2 mln osób bez pracy, o 2 mln młodych Polaków na

wyspach i o tych, którzy nie są zarejestrowani w urzę-

dach pracy, tego nie dostrzegacie.

Po drugie, nie mówimy dzisiaj o reformie systemu

emerytalnego, mówimy o wydłużeniu wieku.

To nie

jest żadna reforma.

To jest kolejne klajstrowanie

przez ministra Rostowskiego, bo to nie rozwiązuje

problemu.

Rozwiązaniem tego problemu jest jedno

proste działanie, aby te 2 mln osób bezrobotnych pła-

ciło składkę do systemu, trzeba im dać pracę.

Tak

wiele mówicie (Dzwonek) o demograﬁi...

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Tomasz Kamiński:

Panie marszałku, dwa zdania.

młodzi ludzie w Polsce nie mają pracy...

(Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: To proszę

im dać.)

Poseł Janusz Cichoń

394

...i nie stać ich na założenie rodziny.

Pytam, co ten

rząd zrobił dla młodego pokolenia i co robi?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Dariusz Joński, Sojusz Lewicy Demokra-

tycznej.

demar Pawlak i Donald Tusk, a przegrał polski na-

ród.

Otóż w całej debacie zabrakło dyskusji o młodych

ludziach.

Waldemar Pawlak, rozpoczynając debatę

o emeryturach, powiedział: nie wierzę w polskie eme-

rytury.

Donald Tusk na spotkaniu z klubem Sojuszu

Lewicy Demokratycznej powiedział, że umowy śmie-

ciowe są jednym z lepszych rozwiązań i dzięki nim

tak na dobrą sprawę udało się uniknąć kryzysu.

Jeśli

tak, to co myślą dzisiaj młodzi ludzie?

Młodzi ludzie

przestają wierzyć w emerytury, tak jak Waldemar

Pawlak, i zaczynają podpisywać umowy śmieciowe.

Komisja Europejska podała ostatni raport, z którego

wynika, że do 24. roku życia 85% młodych ludzi ma

podpisane umowy śmieciowe, do 30. roku życia – 65%.

(Dzwonek) Chciałbym zapytać pana premiera i pana

ministra, krótko: Kto ma płacić na polskich emerytów,

skoro już dzisiaj młodzi ludzie tego nie robią, bo nie

ma żadnych zachęt, nie ma żadnych propozycji dla

młodych ludzi?

I to jest pytanie.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Dlatego zadaję to pytanie panu ministrowi.

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Trybunał Konstytucyjny dopuszcza możliwość zróż-

nicowania wieku emerytalnego ze względu na płeć,

uwzględniając szczególną rolę, jaką odgrywają kobie-

ty w rodzinie i społeczeństwie, które dodatkowo łączą

wiele funkcji rodzinnych z pracą zawodową.

Dlaczego

rząd w swoich propozycjach nie bierze tych argumen-

tów pod uwagę i skąd wzięła się potrzeba wydłużenia

aż o 7 lat wieku emerytalnego kobiet, zwłaszcza że

91% Polaków nie akceptuje takiej propozycji wydłu-

żenia wieku emerytalnego w przypadku kobiet?

To

w szczególności kobiety, korzystając z proponowanej

częściowej emerytury, będą żyły w nędzy, ponieważ

już dzisiaj ich emerytury są niższe niż emerytury męż-

czyzn, i korzystając z możliwości emerytury częściowej

(Dzwonek), otrzymają one taką emeryturę, wyliczoną

przecież na moment pobierania emerytury…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

...nie z momentem ukończenia wieku emerytalne-

go, bo nie ma wtedy jeszcze kapitału.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, pani poseł.

Poseł Stanisława Prządka:

Dlaczego rząd przyjął takie rozwiązania?

Dzięku-

ję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

temat wieku emerytalnego włączyły się prawie 3 mln

osób: 2 mln osób, które podpisały wniosek „Solidar-

ności”, 700 tys. osób, które podpisały projekt obywa-

telski OPZZ, i 300 tys. osób, które podpisały się pod

wnioskiem SLD, pod którym kontynuujemy zbieranie

podpisów.

Społeczeństwo daje sygnał, że nadal chce

rozmawiać na ten temat, a premier mówi, że uzgod-

nienia między koalicją rządową, które zostały doko-

nane w ostatnich dniach, to już koniec dialogu spo-

łecznego.

Czy pan minister, kiedy przygotuje projekt

rządowy, nadal będzie prowadził dialog społeczny

z partnerami na temat projektu rządowego?

Po dru-

Poseł Tomasz Kamiński

395

ką, która pojawiła się we wstępnym projekcie rządo-

wym, co do tego, że po 2014 r. przedstawi pan pro-

gram osłonowy dla osób przed wiekiem emerytalnym,

bo do tej pory mamy tylko i wyłącznie klapę, jeśli

chodzi o program solidarnościowy 50+.

Co będzie

z nowym programem i kiedy będzie on dostępny?

(Dzwonek) Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

(Głos z sali: 2 minuty)

Poseł Romuald Ajchler:

zasłużony.

To deﬁnicja emeryta, jaką przed chwilą

usłyszałem od przedstawicielki Platformy Obywatel-

skiej.

Jednocześnie – też cytuję – większość emery-

tur, jeśli nie wydłużymy wieku emerytalnego, będzie

głodowa i niegodna tych ludzi.

Zastanawiam się, Wy-

soka Izbo, skąd ta dbałość o emerytów i rencistów.

Niedawno debatowaliśmy na tej sali o waloryzacji

rent i emerytur dotyczących 2012 r.

Na cóż państwo

było stać?

Na 70 zł.

Dlatego będę głosował, tak jak

cały klub Sojusz Lewicy Demokratycznej, za referen-

dum, ponieważ w tak ważnej sprawie Polacy sami

muszą – i powinni – się wypowiedzieć (Dzwonek),

a my powinniśmy stworzyć im tę szansę.

Oni przede

wszystkim nie ufają wam, że za 20 lat będą wysokie

emerytury…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

...jak to dzisiaj obiecujecie i jak to było obiecywane

przy poprzedniej reformie.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Bardzo...

Poseł Romuald Ajchler:

Z palm, które były obiecywane, Wysoka Izbo, dzi-

siaj mają tylko palmę na rondzie de Gaulle’a.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę.

Poseł Romuald Ajchler:

Te palmy, Wysoka Izbo, które były obiecywane,

mają dzisiaj na placu de Gaulle’a.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Cezary Olejniczak.

niczący!

Blisko 2 mln osób podpisało się już pod wnio-

skiem o referendum.

Sojusz Lewicy Demokratycznej

również zbiera podpisy pod swoim wnioskiem, żeby

wyborcy, obywatele tego kraju mogli zdecydować, czy

po 35 latach stażu pracy, czy po 40 latach również

można będzie przejść na emeryturę.

Mam pytanie do rządu, jak wyobraża sobie rolni-

ków, którzy mają przechodzić na emeryturę w wieku

67 lat.

Komu oni mają przekazywać swoje gospodar-

stwa?

Już nie młodym rolnikom, bo wiek jest do 40 lat.

Będą musieli przekazywać gospodarstwa swoim wnu-

kom.

A co z dziećmi?

Co one mają robić?

Poszerzyć

grono bezrobotnych?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Nie ma pana posła.

Czemu pan boi się debaty referendalnej?

Przecież

Poseł Tadeusz Tomaszewski

396

będzie pan mógł w trakcie kampanii przekonać Po-

laków do tego według pana jedynego rozwiązania.

Od zawsze uczono mnie, że w tym kraju naród ma

ostateczne zdanie, że najważniejsze jest jego zdanie,

jego wola.

Czy uważa pan Polaków za pętaków, któ-

rych zdania nie należy wysłuchać?

Kiedy pan zmieni

nazwę: Platforma Obywatelska na: Platforma Auto-

rytarna?

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: To trzeba wyprowadzić się z tego

kraju.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

tać rząd, jak zamierza uprawdopodobnić perspekty-

wę 2040 r., w odniesieniu do której głosi, że nie będzie

rąk do pracy w tym czasie w Polsce, jeżeli dzisiaj nic

nie zrobi, żeby ta wizja stała się faktem.

Rząd nic nie

robi, żeby zmniejszyć bezrobocie, które wynosi 13,4%.

Rząd nic nie robi, żeby zmniejszyć bezrobocie wśród

absolwentów szkół zawodowych, średnich i wyższych,

które wynosi 27,2.

Nie zrealizował programu praca

50+, a planuje program 60+.

Jak nie wyjdzie pro-

gram 60+, czy będzie program 70+?

I dlaczego Platforma Obywatelska wierzy w roz-

sądek Polaków, kiedy są wybory, kiedy trzeba głoso-

wać na Platformę Obywatelską, a nie wierzy, kiedy

przedstawia projekt (Dzwonek), który jej zdaniem

zbawi kraj?

Dlaczego wtedy Platforma Obywatelska

nie wierzy w rozsądek Polaków?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Cezary Tomczyk, Platforma Obywa-

Panie pośle...

Poseł Cezary Tomczyk:

pana przewodniczącego Dudy.

Na stronach interne-

towych związku możemy znaleźć stanowisko komisji

krajowej „Solidarności” z 16 grudnia 2011 r.: „Komi-

sja Krajowa NSZZ »Solidarność« jest świadoma za-

grożeń stojących przed polskim systemem emerytal-

nym.

(...)

Za takie uznajemy umożliwienie pracowni-

stworzenie możliwości łączenia czasu przebywania

na emeryturze z czasem pracy zawodowej w niepeł-

nym wymiarze”.

Czy zdaniem pana przewodniczące-

go w tym fragmencie projekt rządowy nie spełnił

jednak waszych oczekiwań?

Bo ja myślę, że to, co jest

w stanowisku komisji krajowej, jest tożsame z pro-

jektem rządowym.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

kowski.

Panie pośle, gdzie jest pan poseł?

Platforma Obywatelska, poseł Witkowski.

Następny pan poseł Gierada.

Poseł Radosław Witkowski:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Demograﬁa jest

nieubłagalna, to, jaki model na rynku pracy będzie

funkcjonował za lat 30, jesteśmy w stanie przewi-

dzieć.

Zmiany w systemie emerytalnym są konieczne

i tego zresztą dziś niezbicie dowiódł pan prof. poseł

Rosati.

Moje wątpliwości natomiast budzi fakt, czy aku-

rat referendum jest dobrą metodą na pozyskiwanie

opinii publicznej w tej sprawie, ponieważ dziś mój

współpracownik, który nazywa się Mateusz, urodzo-

ny w latach 70., zapytał mnie, człowieka, który rów-

nież urodził się w latach 70., dlaczego o naszych eme-

ryturach ma decydować moja babcia, która już jest

emerytką.

To pytanie kieruję do przedstawicieli

wnioskodawców, którzy dzisiaj bardzo mocno powo-

ływali się na konstytucję, powoływali się na po-

wszechny udział w podejmowaniu decyzji.

Moje py-

tanie jest takie: Dlaczego o zmianach mają decydo-

wać wszyscy, także ci, których te zmiany nie dotyka-

ją?

Bardzo proszę, panie przewodniczący, o odpowiedź

na moje pytanie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pan poseł Artur Gierada, Platforma Obywatelska.

Poseł Artur Gierada:

Mam dwa krótkie pytania, jedno pytanie do wniosko-

dawców, drugie do rządu.

Zacznę od pytania do rzą-

du, panie ministrze.

Czy mógłby pan przedstawić

Wysokiej Izbie, a przede wszystkim opinii publicznej,

jakie będą oszczędności dla budżetu przez pierwsze

Poseł Marek Balt

397

3 lata funkcjonowania tej reformy, a więc za rządów

Platformy Obywatelskiej i mam nadzieję również

Polskiego Stronnictwa Ludowego?

Pytam o to, bo wiemy, że tak naprawdę będą one

bardzo niewielkie.

Trzeba powiedzieć opinii publicz-

nej, że nie robimy tego dlatego, żeby załatać dziurę

budżetową, tylko robimy to dla następnych pokoleń,

dla tych, którzy będą odchodzić na emeryturę za 10,

20 czy 30 lat i w kolejnych latach.

Drugie, krótkie pytanie kieruję do wnioskodaw-

ców.

Czy znana jest wam wypowiedź Winstona Chur-

chilla, który pytał, czym różni się polityk od męża

stanu?

Otóż polityk myśli o najbliższych wyborach,

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Piotr Cieśliński, Platforma Obywatel-

ska.

Poseł Piotr Cieśliński:

powiedzialności na obywateli w tak ważnej sprawie,

jaką jest reforma emerytalna, bo to będzie rzeczywi-

ście konsekwencją wprowadzenia ewentualnego re-

ferendum, byłoby niewątpliwie wyrazem skrajnej

nieodpowiedzialności państwa za dzisiejsze, ale przede

wszystkim za przyszłe pokolenia Polaków.

W przypadku załamania się systemu emerytalne-

go nic – nawet wyniki tego referendum – nie uspra-

wiedliwi i nie zmieni tej trudnej do wyobrażenia sy-

tuacji.

Ponadto nie zapominajmy, drodzy państwo,

że konsekwencje podejmowanych dziś decyzji będą

w przyszłości dotyczyć tej części społeczeństwa, któ-

ra na dobrą sprawę dziś, ze względu na wiek, nie

może wziąć udziału w głosowaniu.

Chciałbym zapytać: Czy pomysłodawcy przepro-

wadzenia referendum mają świadomość konsekwen-

cji w postaci nieuniknionego załamania się systemu

emerytalnego w Polsce w przypadku pozostawienia

praw do nabycia emerytury na dotychczasowych za-

sadach?

Jeśli taka świadomość istnieje, to kto w ta-

kim przypadku poniesie odpowiedzialność za ten

fatalny akt zaniechania?

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Krzysztof Brejza, Platforma Obywatel-

Pani posłanka Agnieszka Pomaska, Platforma

Obywatelska.

nie Przewodniczący!

Chciałabym zadać bardzo kon-

kretne pytanie.

W dniu dzisiejszym w bardzo wielu

zdaniach pojawiały się takie sformułowania: dialog

społeczny, konsultacje, porozumienie.

Mam wraże-

nie, że i na tej sali, i też przed tym budynkiem o re-

formie emerytalnej, o tym pytaniu referendalnym

dyskutują przede wszystkim osoby, których ta reforma

będzie dotyczyła w trochę mniejszym stopniu niż do-

skodawcy tego referendum konsultowali to – jeśli

tak, w jaki sposób wyglądały konsultacje – z osobami

i środowiskami, które dopiero na rynek pracy wcho-

dzą?

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pani poseł Izabela Leszczyna, Platforma Obywa-

Poseł Izabela Leszczyna:

paradoksem dzisiejszej debaty jest to, że ci, którzy

założyli na siebie szaty obrońców ubogich, tak na-

prawdę działają przeciwko nim i na ich szkodę.

Ko-

stwo referendum w sprawie, która nie może być kwe-

stią żadnego wyboru.

Wyboru po prostu nie ma.

Nie

ma alternatywy dla dłuższej pracy i nie jest nią poli-

tyka prorodzinna.

Ona może jedynie trochę złagodzić

skutki niekorzystnej struktury demograﬁcznej, nic

poza tym.

Niestety podczas debaty o historii w szkole poka-

zaliście państwo, że nie rozumiecie nowoczesnego

patriotyzmu.

Wczoraj, że nie rozumiecie polskiej racji

stanu, a dzisiaj, że nie rozumiecie systemu emerytal-

nego.

Bogaci odkładają w III ﬁlarze i trzeba być ob-

łudnikiem albo ignorantem, żeby nie wiedzieć, że ta

zmiana jest dobrą zmianą dla najbiedniejszych, bo to

oni muszą liczyć na państwo i na państwie nie mogą

się zawieść i nie zawiodą się.

Jest tylko jeden waru-

nek: ani SLD, ani PiS nigdy nie mogą dojść do wła-

dzy.

(Dzwonek) Bo państwo zafascynowani Orbanem

zafundujecie scenariusz…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Artur Gierada

398

Poseł Izabela Leszczyna:

…a państwo zafascynowani Zapatero – scenariusz

hiszpański.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

…pan poseł Mariusz Orion Jędrysek, Solidarna

Polska.

Uprzejmie proszę pana posła.

(Głos z sali: Panie marszałku, czy to wystąpienie

miało formułę pytania?)

(Głosy z sali: Tak, tak, tak.)

Wie pani, ja nie wiem, czy aż tak bardzo należy

wsłuchiwać się w znaki zapytania i kropki.

Poseł ma

prawo decydować, jak to konstruuje.

Proszę bardzo.

Poseł Mariusz Orion Jędrysek:

du!

Pana premiera nie ma.

Zważywszy na to, że tyle

czasu już minęło, protestujący ludzie tam marzną,

grzeje ich tylko to...

(Poseł unosi dwie białe koszulki z napisem „67.

Nie dla wydłużenia wieku emerytalnego”)

...to, proszę państwa, w imię solidarności z nimi

Klub Parlamentarny Solidarna Polska wycofuje się

z zadawania pytań.

Proponuję w takim razie, aby wycofali się także

pozostali posłowie i złożyli swoje zapytania w formie

interpelacji, np. do rządu.

Oczywiście pytanie, czy to

zrobicie, czy jesteście solidarni.

Dziękuję.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Andrzej Dera, Solidarna Polska.

(Głos z sali: My z Solidarnej Polski nie będziemy

zadawać pytań.)

I to jest konsekwencja tego, a więc pan poseł An-

drzej Dera już nie zada tego pytania.

bym zapytać pana przewodniczącego Dudę, który miał

dzisiaj świetne wystąpienie, czy w przypadku odrzu-

cenia tego wniosku o referendum „Solidarność” bę-

dzie popierała także akcję, którą prowadzą SLD

i OPZZ, zbierania podpisów w tym samym celu, ale

z nieco innym pytaniem: o alternatywę dla obecnego

systemu i możliwość przejścia na emeryturę po 35 la-

tach pracy dla kobiet i 40 latach dla mężczyzn.

Wczoraj minister Sikorski na tej sali przyznał się

publicznie, że nie rozumie pojęcia „pajdokracja”,

w związku z czym, uprzedzając moje pytanie, chciał-

bym przypomnieć, że Gustaw Flaubert był wybitnym

pisarzem francuskim XVIII w.

Dlaczego rząd i oso-

biście pan premier Tusk popierają opinię Flauberta

– cytuję – że nie muszę być jajkiem na patelni, żeby

ocenić jajecznicę?

Tylko że społeczeństwo nie jest

jajecznicą i trzeba być w stałym dialogu i w stałym

kontakcie.

Wreszcie chciałbym zapytać, dlaczego rząd, sto-

sując porównania międzynarodowe, nie sięga np. do

przypadku Francji, gdzie wiek emerytalny wynosi

62 lata (Dzwonek), a w przypadku prawdopodobnego

zwycięstwa François Hollande’a jest zapowiedziany

powrót do wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat,

przy innym wykorzystaniu czasu pracy.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

I na koniec chciałbym premierowi Tuskowi…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Ale nie wszystkim…

Przepraszam, panie pośle…

Poseł Tadeusz Iwiński:

Panie marszałku…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

To ja panu dziękuję.

(Wesołość na sali)

Chciałbym doradzić premierowi Tuskowi w związ-

ku z jego wystąpieniem na temat pętaków, żeby sam

się zgłosił do Komisji Etyki Poselskiej i poprosił o ła-

godny wymiar kary.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu posłowi Iwińskiemu.

Dziękuję też

za podziękowania, które pan poseł złożył na moje

ręce.

Stanisław Wziątek, Sojusz Lewicy Demokra-

tycznej.

399

Poseł Stanisław Wziątek:

wie!

Panie i Panowie Posłowie!

Zasadnicze pytanie

związane z dzisiejszym przedmiotem naszej debaty

wiąże się ze stylem prowadzenia tej debaty, ale także

z wartością, którą nie może być tylko i wyłącznie

wydłużenie wieku emerytalnego, bez dyskusji o ca-

łokształcie systemu.

Całokształt systemu to także

kwestia polityki prorodzinnej, polityki demograﬁcz-

nej, polityki migracyjnej, wzrostu gospodarczego,

a więc konglomerat wielu działań.

Dlaczego zatem rząd koncentruje się tylko i wy-

łącznie na tym jednym aspekcie wydłużenia wieku

emerytalnego?

Dlaczego z taką konsekwencją i sta-

nowczością, która w tej sprawie naprawdę nie zasłu-

guje na szacunek, próbuje zmierzać do wydłużenia

wieku emerytalnego, nie pytając o zdanie tych, któ-

rych ta decyzja będzie dotyczyła?

Dlaczego nie ma

woli uszanowania decyzji tych, których to bezpośred-

nio dotyczy?

A więc niech to kobieta sama podejmuje

decyzję, a nie przymuszajmy jej do tego, żeby praco-

wała dłużej.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pytanie zadawać będzie pan poseł Ryszard Zbrzy-

A więc proszę o zadanie pytania pana Piotra

Chmielowskiego, Ruch Palikota.

że postanowiliśmy się wstrzymać od głosu, nie będę

zadawał pytania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

ama, Platforma Obywatelska.

Poseł Killion Munyama:

Konsekwencją niewydłużenia wieku emerytalnego

będzie konieczność ściągania pracowników z innych

krajów za 20–30 lat.

Czy jest pan za importowaniem

siły roboczej, gdyż prognozy jasno pokazują, że mamy

do czynienia z kryzysem demograﬁcznym niemal

w całej Europie?

Jeśli tak, to skąd?

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Pytanie zada pani poseł Maria Małgorzata Jany-

Poseł Maria Małgorzata Janyska:

przedstawiciela wnioskodawców.

Powiedział pan dzi-

siaj, że patriotyzmem jest głosowanie za reformami.

W związku z tym moje pytanie.

Jakie reformy mia-

łyby wyniknąć z, jak rozumiem, ewentualnego pa-

triotycznego głosowania referendalnego?

Gdzie oby-

watele mogą te reformy odczytać, aby dokonali świa-

domego wyboru?

Drugie pytanie.

Jakie tempo zmian, reform uwa-

ża pan za właściwe, skoro niemal 30-letni okres prze-

widziany przez rząd w przypadku zakładanych zmian

uważa pan za zbyt szybki?

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Palikota.

Ale rozumiem, że państwo zrezygnowali-

ście z zadawania pytań.

Poseł Wincenty Elsner:

chciałbym przekazać w imieniu Ruchu Palikota, że

rezygnujemy z zadawania pytań i zostaną one prze-

kazane na piśmie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Dziękuję.

ma Obywatelska.

Poseł Marek Łapiński:

wielu komentatorów wystąpienie pana przewodni-

czącego Dudy stało się ciekawsze, gdy użył kilku cy-

tatów, bo pierwsza część była dosyć monotonna.

niczący, czy pan wie, czyje to są zdania, słowa?

„Po-

lacy mogą pracować dłużej dzięki rozwojowi medycy-

ny i korzystnym zmianom w nawykach żywieniowych

i prowadzonym stylu życia”.

Co proponują autorzy

tych słów?

Po pierwsze, by poprawiła się sytuacja

ZUS, potrzebne jest urealnienie wysokości świad-

400

czeń.

Drugi scenariusz to wygaszenie wszelkich

przywilejów emerytalnych.

Trzecia propozycja auto-

rów tych słów to życzenie, aby podnieść wiek emery-

talny kobiet.

Co się stanie, jeśli się nie spełni tych

trzech warunków?

Jeśli się tego nie zrobi, doprowa-

dzi to do konieczności podniesienia składek i podat-

ków, a to spowolni wzrost gospodarczy.

Panie prze-

wodniczący, otóż są to cytaty z komentarza Instytu-

tu Sobieskiego, powszechnie uważanego za think

tank PiS.

Czy naprawdę chcecie państwo podnieść

podatki i składki?

(Dzwonek) Czy naprawdę chcecie

państwo spowolnić wzrost gospodarczy?

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Poseł Marek Łapiński:

Radzę, słuchajcie państwo doradców, także tych

ze strony PiS.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję panu.

Pani poseł Ligia Krajewska, Platforma Obywatel-

ska.

Poseł Ligia Krajewska:

Panie przewodniczący, chciałabym zadać pytanie.

Dzisiaj rano w Radiu TOK FM powiedział pan, że

emocje są duże, że nie odpowiada pan za protestują-

cych, co się stanie, a jeśli cokolwiek się stanie, to bę-

dzie to wina premiera Tuska.

Czy naprawdę pan jako

organizator nie odpowiada za strajkujących?

Radzę

panu poczytać dzisiejsze informacje na portalach, co

dzieje się w Warszawie.

Myślę, że powinien pan wy-

ciągnąć z tego wnioski, że nie można w ten sposób

wykorzystywać niewiedzy ludzi o tym referendum do

celów stricte politycznych.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

tutaj jako Platforma Obywatelska na pewno przed

niepopularną decyzją, ale w moim przekonaniu ko-

nieczną do podjęcia ze względu na odpowiedzialność

nie tylko za nas, tu i teraz, ale także za przyszłe po-

kolenia Polaków.

Widzimy wszyscy – mieliśmy dzisiaj

okazję na tej sali tego wysłuchać – jakie są tendencje

demograﬁczne,którepokazują,żepolskiespołeczeń-

stwo starzeje się.

Do 2040 r. liczba osób pracujących

spadnie z 26 do 21 mln.

Pytanie do wnioskodawców: Jakie alternatywne

rozwiązania poza referendum, panie przewodniczący,

proponujecie państwo i jakie dacie gwarancje przy-

szłym pokoleniom Polaków na godziwą i, co w moim

przekonaniu najważniejsze, pewną emeryturę?

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

rząd reforma emerytalna ma fundamentalne znacze-

nie dla przyszłych pokoleń i stanu ﬁnansówpaństwa.

O starzeniu się społeczeństwa świadczą także wyni-

ki ostatniego narodowego spisu ludności 2011.

Pole-

cam lekturę danych.

Uważam, że związki zawodowe

powinny raczej angażować się w informowanie spo-

łeczeństwa, potencjalnych przyszłych emerytów o złej

sytuacji demograﬁcznej, poszukiwanie nowych roz-

wiązań, niż nawoływać do protestów.

Pomysł zorga-

nizowania referendum i zadanie tak sformułowanego

pytania jest czystą demagogią, działaniem nastawio-

nym na łatwy poklask.

Efekt referendum jest łatwy

do przewidzenia już teraz.

Moje pytanie do wnioskodawców: Kto weźmie od-

powiedzialność za nasze niskie emerytury w przy-

szłości w razie zaniechania prac nad reformą?

Zdaję

sobie sprawę z tego, że temat reformy jest trudny

i budzi wiele emocji, ale podkręcanie nastrojów, or-

ganizowanie ulicznych protestów zamiast prowadze-

nia merytorycznej dyskusji jest moim zdaniem nie-

odpowiedzialne i ma na celu jedynie osiągnięcie

krótkowzrocznego politycznego celu i wprowadzanie

dezinformacji w społeczeństwie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Pytanie zadawać będzie pan poseł Józef Lassota,

401

Poseł Józef Lassota:

się trzydniowe rekolekcje dla parlamentarzystów,

które prowadził biskup Stanisław.

Akurat dzisiaj

przypomniał dzień, w którym miało miejsce wyda-

rzenie przed 1979 laty, który dzisiaj nazywamy Wiel-

kim Piątkiem.

Wówczas tłum nie słuchał argumen-

tów, tylko krzyczał, krzyczał: ukrzyżujmy go.

I tak

się stało.

Ta oﬁara dzięki Bogu była taka, że dzisiaj

możemy mieć szansę być zbawionymi.

To dla reﬂek-

sji, panie przewodniczący Duda.

A pytanie jest takie: Kiedy ponad 30 lat temu wy-

buchła „Solidarność”, a byłem również jej czynnym

uczestnikiem, wówczas nie myśleliśmy o naszych do-

raźnych interesach, o tym, czy będziemy mieć z tego

korzyść polityczną – szkoda, że tak mało jest państwa

z PiS-u – czy będziemy mieć tę korzyść doraźną, czy

też będziemy myśleć o przyszłości.

Myśleliśmy o po-

koleniach, o tym, co się stanie, bo wiedzieliśmy, że

nie ma szans, aby był od razu zysk.

Pytanie: Czy pan ma odwagę, panie przewodni-

czący, brać taką odpowiedzialność – zwracam się

również do tych, którzy podsycają te protesty – za

przyszłe pokolenia, pokolenia, które będą patrzeć, co

zrobiliśmy?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

nie Przewodniczący Duda!

Bardzo krótkie pytanie.

Proszę odpowiedzieć krótko i zwięźle, jaki jest sens

przeprowadzenia referendum w sprawie podwyższe-

nia wieku emerytalnego, kiedy jego wynik przy spo-

sobie zadania pytania, czy chcesz być wiecznie młody,

piękny, zdrowy i bogaty, jest właściwie przesądzony.

Kilkakrotnie w czasie swojego wystąpienia pan prze-

wodniczący powoływał się na rację stanu.

Wypada-

łoby chyba przypomnieć, że racja stanu to interes

państwowy i narodowy, który jest przedkładany nad

inne interesy i normy, interes, który jest wspólny dla

rzecz.

Taką organizacją dzisiaj jest również współ-

czesna „Solidarność”.

Warto o tym pamiętać.

W bardzo trudnym okresie przekształceń oraz

toczącej się zimnej wojny John Fitzgerald Kennedy,

obejmując urząd prezydenta, powiedział: Nie pytaj,

żesz zrobić dla swojego kraju.

Panie przewodniczący, pan zdaje się pytać tylko

o to, co nasze państwo może zrobić dziś dla pana,

a nie co pan, przedstawiciel „Solidarności”, może

zrobić dla naszego państwa.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, pani poseł.

Poseł Lidia Gądek:

Mimo wszystko słusznie zbieraliście podpisy…

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

…ale może lepiej byłoby zastanowić się nad zmia -

nami legislacyjnymi w sprawie tak zwanych umów

śmieciowych.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Ale wcześniej jeszcze pan poseł Andrzej Orze-

chowski z Platformy Obywatelskiej.

Poseł Andrzej Orzechowski:

niśmy czerpać z naszych historycznych doświadczeń.

Może przypomnę słowa Stanisława Staszica: „Pierw-

szym obowiązkiem człowieka jest pracować.

Tylko

wiązując do historii, chciałbym przypomnieć, że w na-

szej historii mieliśmy taki wiek, jak złoty wiek XVI,

kiedy byliśmy silni nie tylko militarnie, ale i gospo-

darczo.

Pojawiła się też w naszej historii końcówka

wieku XVIII z rozbiorami.

Szanowni państwo, dzisiaj już padały tutaj liczby

– ponad 400 mld zadłużenia polskiego to właśnie do-

ﬁnansowaniesystemuemerytalnegozbudżetu.

Jeśli

nic w tym systemie nie zmienimy, to, myślę, krajowi

grozi ekonomiczna katastrofa.

Chciałbym zadać pytanie panu przewodniczącemu:

Czy jest w stanie spojrzeć w oczy młodym ludziom,

w wieku 20–25 lat, ale także tym młodszym?

Nic nie

zmieniając w systemie emerytalnym, fundujemy im

naprawdę trudne życie w przyszłości.

Dziękuję.

402

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję, panie pośle.

Jest pan poseł Wontor?

Nie ma pana posła.

A więc pan poseł Borys Budka, Platforma Obywa-

telska.

Poseł Borys Budka:

niczący!

Teraz nie strach wchodzić na mównicę, bę-

dąc w młodym wieku, bo nie ma tej pani, która tak

pięknie obraziła mojego kolegę klubowego, więc mogę

skupić się na pytaniu skierowanym do pana przewod-

niczącego.

Otóż pytanie, które proponujecie państwo w refe-

rendum, jest wyjątkowo łatwe, jeśli chodzi o udziele-

nie na nie odpowiedzi.

Kierujecie się państwo sonda-

żami.

Jestem posłem ze Śląska i wiem, jak niespra-

wiedliwe mogą być niektóre sondaże.

Panie przewod-

niczący, czy zdecydowalibyście się państwo zapytać

społeczeństwo na przykład o to, czy powinno się ode-

brać możliwość przechodzenia na szybszą emeryturę

wybranych grup zawodowych?

Wie pan, że 70% od-

powiedzi brzmi: tak.

A wie pan, jak bardzo jest to

niesprawiedliwe na przykład wobec ludzi pracujących

ciężko na Śląsku?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

kamy, że jest nas tak mało, że rodzi się tak mało

dzieci, ale moja koleżanka występująca przed chwilą

zaprzeczyła tej regule.

Ponieważ wprowadziliśmy

wiele ustaw prorodzinnych – ustawa żłobkowa, zwięk-

szenie liczby miejsc w przedszkolach – chciałabym

zapytać, jest to pytanie do rządu, jakie dalsze dzia-

łania, na następne lata, podejmie rząd, aby rzeczy-

wiście ta polityka prorodzinna, oprócz tego, że się

wszyscy kochamy, pozwoliła na to, aby rodziło się

więcej dzieci.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Pani poseł Renata Butryn, Platforma Obywa-

telska.

Panie ministrze, chciałabym zapytać: Czy są takie

źródła ﬁnansowania, żeby można było bez szkody

dla naszego państwa sﬁnansować pomysły pani

prof. Hrynkiewicz?

Chciałabym też zwrócić się do pana przewodni-

czącego: Gdzie pan był, panie przewodniczący, w la-

tach wzrostu gospodarczego za czasów rządu PiS,

kiedy nauczyciele upominali się o podwyżki, żeby

nie mieć nędznych emerytur?

Nie dostałam wtedy

jako nauczyciel ani złotówki podwyżki.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję.

niczący!

Dzisiaj podczas debaty poświęconej rozpa-

trzeniu obywatelskiego wniosku o przeprowadzenie

nym znaczeniu dla państwa i obywateli dotyczącej

przed gmachem Sejmu protestowało kilka tysięcy

Polaków.

Mam pytanie...

(Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda: Kil-

kanaście tysięcy.)

Kilkanaście tysięcy, poprawia mnie pan przewod-

niczący.

tanie: Czy to jedyna forma debaty, rozmowy na łonie

związku o przyszłości Polek i Polaków w kontekście

podwyższenia wieku emerytalnego?

Jeżeli nie, to bar-

dzo proszę, panie przewodniczący, o scharakteryzo-

wanie innych form dialogu wewnątrzzwiązkowego

i bardzo proszę o informację, jak pańskie koleżanki

i pańscy koledzy oceniają także inne propozycje – być

może państwo macie również swoją propozycję w tym

zakresie.

Bardzo proszę o jej prezentację.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Platforma Obywatelska.

Nie widzę pana posła.

Pani posłanka Zoﬁa Czernow, Platforma Obywa-

403

Poseł Zoﬁa Czernow:

Panie Marszałku!

Panowie Ministrowie!

Panie

Przewodniczący!

Wysoka Izbo!

Zmiany wieku emery-

talnego dla kobiet w pełnym zakresie dotyczą osób

młodych, poniżej 40. roku życia.

Konsultacje z młody-

mi kobietami, które prowadziłam w moim okręgu

wyborczym, wskazują na wysoką akceptację propono-

wanych zmian.

I moje pytanie na tym tle: Jak szeroko

prowadzono konsultacje z osobami młodymi?

Sądzę,

że sondaże byłyby inne.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Platforma Obywatelska.

Panie Marszałku!

Pytanie do wnioskodawcy: Czy

związek zawodowy „Solidarność” podejmie trud odej-

ścia od bycia instrumentem tej lub innej partii poli-

tycznej i czy dla dobra pracowników najemnych spró-

buje być na scenie społecznej podmiotem niezależnym

od wpływów politycznych, zacznie realnie działać na

rzecz ludzi, których związki zawodowe reprezentują

według ogólnie przyjętych na świecie standardów?

Taki związek, panie przewodniczący, na pewno bę-

dzie mógł realnie wpływać na decyzje, na których mu

zależy, a już na pewno, jeśli odetnie pępowinę wiążą-

cą związek z Jarosławem Kaczyńskim i Zbigniewem

Ziobrą.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

mu przyszło mi zadać pytanie, to zacznę nieco żarto-

bliwie, nawiązując do moich przedmówców, którzy

mówili o pytaniu referendalnym.

Ja też jestem kon-

testatorem tego, bo ono mi się kojarzy z kierowcą,

który przeprowadzałby referendum wśród pasaże-

rów, czy ma hamować przed zakrętem, czy nie.

A teraz poważnie, panie przewodniczący – dwa py-

tania.

Panie przewodniczący – pytania do wniosko-

dawców.

Czy wnioskodawcy znają opinie, komentarze

i zdanie co do projektu reformy emerytalnej młodych

ludzi, 20- i 30-latków, i czy w tej grupie wiekowej,

w tej populacji prowadziliście państwo badania?

Je-

żeli tak, to jakie są wyniki?

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

(Głos z sali: Nie były potrzebne takie badania.)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

(Poseł Marek Rząsa: Ale na różne badania się po-

woływaliście.)

I na tym zakończyliśmy pytania.

Teraz zwrócę się do strony rządowej.

Rząd pana

premiera reprezentować będzie minister pracy i po-

lityki społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Proszę, panie ministrze, o odniesienie się do plonu

debaty.

Minister Pracy i Polityki Społecznej

odpowiadać na pytania, opowiem, na jakim etapie

jest proces legislacyjny nad projektem, na razie mi-

nisterialnym, bo to nie jest jeszcze projekt ustawy,

który przyjął rząd.

W ciągu najbliższych dni projekt

będzie rozpatrywany przez komitet stały Rady Mini-

strów.

Trwa analiza uwag zgłoszonych w ramach

konsultacji społecznych, następnie rozpatrzy go

Rada Ministrów i dopiero wtedy będzie etap debaty

parlamentarnej.

Jeżeli chodzi o dialog i konsultacje społeczne, któ-

re były prowadzone, one odbywały się w Komisji Trój-

stronnej, w zespole do spraw ubezpieczeń, który od

momentu przedstawienia i zaprezentowania projektu

ustawy zbierał się cyklicznie co tydzień.

Projekt był

omawiany również na posiedzeniach prezydium Ko-

misji Trójstronnej, a także na posiedzeniu plenarnym

z udziałem pana premiera.

Ponadto w regionach od-

były się posiedzenia wojewódzkich komisji dialogu

społecznego.

I właśnie w wyniku tych konsultacji

prowadzonych w oparciu o Komisję Trójstronną, jak

również wielu spotkań prowadzonych z różnymi śro-

dowiskami, spotkań, które odbywali członkowie rzą-

du, ten pierwotny projekt będzie wzbogacony o roz-

wiązania dotyczące częściowych emerytur, do któ-

rych prawo kobiety będą miały od 62. roku życia,

a mężczyźni – od 65. roku życia.

Te częściowe eme-

rytury w wysokości 50% będzie można łączyć z dal-

szą aktywnością zawodową, z dalszą pracą.

Wartość

emerytury będzie obliczana na podstawie wyliczonej

na dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytu-

ry częściowej i ta suma wypłaconych świadczeń eme-

rytalnych będzie później odejmowana od zgromadzo-

nego kapitału.

W momencie gdy osoba uzyska usta-

wowy wiek emerytalny i wystąpi o dożywotnią eme-

ryturę, to ta wartość emerytury będzie ponownie

przeliczana.

Oprócz tego elementu dotyczącego emerytur czę-

ściowych w wyniku dyskusji, która trwała, i elemen-

tów związanych z polityką prorodzinną, bo tego też

było bardzo dużo w tej dyskusji, debacie publicznej,

padały tutaj dzisiaj pytania w sprawie tego, jakie są

dalsze plany rządu w celu wsparcia polityki proro-

404

dzinnej.

Planuje się oskładkowanie czasu poświęco-

nego na wychowanie dzieci odpowiednio do obecnych

rozwiązań stosowanych w przypadku urlopu wycho-

wawczego i ta zmiana miałaby dotyczyć zarówno osób

prowadzących działalność gospodarczą, jak i osób

ubezpieczonych w KRUS i co ważne, dotyczyć będzie

też tych rodziców, tych osób, które nie są ubezpieczo-

ne w żadnym systemie, ani w ZUS, ani w KRUS.

To

będzie też element wsparcia polityki prorodzinnej.

Tak jak było mówione, w ostatnich latach doszło do

wydłużenia urlopów macierzyńskich i ta polityka

będzie kontynuowana.

Chodzi o dodatkową część

urlopu macierzyńskiego, która od roku 2014 wyniesie

6 tygodni.

Od tego roku urlop ojcowski wynosi 2 ty-

godnie.

Jeśli chodzi o wyrok Trybunału Konstytucyjnego,

to prawda, że w tym orzeczeniu zostało zawarte

uprzywilejowanie wyrównawcze dotyczące zróżnico-

wania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.

Do

tego orzeczenia zgłoszone zostały trzy zdania odręb-

ne.

Trybunał wskazuje na potrzebę zrównania wieku

emerytalnego kobiet i mężczyzn.

Program osłonowy, którego dotyczyły pytania,

a który będzie wprowadzony, ma dążyć do zwiększe-

nia aktywności zawodowej osób dojrzałych, wyrów-

nywania szans i równości płci na rynku pracy i zgod-

nie z projektem ustawy będzie on sformułowany do

końca 2014 r.

Jakie będą oszczędności w najbliższych 3 latach?

Jeżeli chodzi o deﬁcytwzakresieFunduszuUbezpie-

czeń Społecznych, to w perspektywie tych 3 lat

zmniejszy się on o ok. 400 mln zł.

W pierwszym roku

funkcjonowania ustawy tych oszczędności nie będzie,

w drugim to będzie 100 mln zł, w trzecim – 300 mln zł.

Szanowni Państwo!

Myślę, że nad tym elementem

będziemy dyskutować na posiedzeniach komisji i na

posiedzeniach plenarnych, bo wtedy będziemy już

znać ten ostateczny projekt rządowy, ta dyskusja bę-

dzie tutaj kontynuowana.

Jeżeli chodzi o pytanie, czy

ten projekt będzie jeszcze przedstawiany na posiedze-

niu Komisji Trójstronnej, to tak, zostanie on zapre-

zentowany.

Taka też była deklaracja na posiedzeniu

plenarnym.

Po przyjęciu ostatecznych rozwiązań

projekt zostanie zaprezentowany na posiedzeniu Ko-

misji Trójstronnej.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

dawców wniosku o przeprowadzenie referendum pana

przewodniczącego Piotra Dudę.

(Oklaski)

Panie przewodniczący, uprzejmie proszę.

Pełnomocnik Grupy Obywateli

Piotr Duda:

chciałbym się odnieść do pytania, które zadał, a tak

faktycznie zakwestionował w nim ważność meryto-

ryczną, nie tylko merytoryczną, ale przede wszyst-

kim prawną tego referendum, pan poseł Rosati.

Ja

chciałbym spytać pana posła, czy pan poseł podważa,

że tak powiem, pismo i opinię pani marszałek Sejmu.

To jest pismo, w którym pani marszałek Kopacz

stwierdza, że po przeprowadzeniu czynności spraw-

dzających, dotyczących formy i treści wniosku, a tak-

że prawidłowości złożenia wymaganej liczby co naj-

mniej 500 tys. podpisów, podpisów obywateli popie-

rających wniosek, okazało się, że wymogi określone

w ustawie o referendum ogólnokrajowym zostały

spełnione.

Tylko tyle.

Wymogi prawne zostały speł-

nione.

Gdyby pani marszałek miała wątpliwości, to

na pewno by się zwróciła do Państwowej Komisji Wy-

borczej, bo to ona jest władna wydać opinię w tym

temacie.

To jedna sprawa.

Druga sprawa to strona

merytoryczna.

Jeszcze raz powtórzę to, co mówiłem

w swoim wystąpieniu.

Otóż to nie dotyczy środków

budżetu państwa, tylko pieniędzy ludzi.

To są skład-

ki obywateli i oni mają prawo w tym temacie się wy-

powiedzieć.

Od razu też chciałbym powiedzieć, a także prze-

prosić posłów, którzy skierowali do mnie swoje pyta-

nia, że na pewno na wszystkie nie odpowiem, ale

zgodnie z regulaminem Sejmu po otrzymaniu steno-

gramu odpowiem państwu na te pytania pisemnie.

Chciałbym się odnieść do kilku kwestii, aby nie

zajmować zbyt dużo czasu.

Pan poseł Cezary Tom-

czak, jeżeli dobrze mówię…

(Poseł Domicela Kopaczewska: Tomczyk.)

Przepraszam bardzo, Tomczyk.

Pan poseł mówił

o wieku emerytalnym.

Jeszcze raz powtórzę to, co mó-

wiłem.

Wiek, który obowiązuje w tej chwili, czyli 60 lat

i 65 lat, jest wiekiem minimalnym.

Ja cały czas powta-

rzam, bo tu jest niezrozumienie, że my nie jesteśmy

przeciwko temu, aby Polacy pracowali dłużej.

Tyle że

rząd jest od tego – i w swoim wystąpieniu mówiłem

o tych wszystkich sprawach, które musimy zrobić, mó-

wię, że musimy zrobić, choć powinien to zrobić rząd, ale

my jesteśmy do pomocy – aby stworzyć Polakom wa-

runki, żeby mogli dłużej pracować.

Polacy chcą dłużej

pracować, tylko muszą mieć ku temu warunki.

Kolejne pytanie w sprawie referendum było pyta-

niem o to, czy w referendum mają prawo wypowiadać

się osoby, których to nie będzie dotyczyć.

Powiem

tak: pytanie kompletnie nie na temat.

Szanowni pań-

tak, że to pytanie dotyczy wszystkich obywateli, każ-

dy obywatel ma prawo wyborcze i ma prawo się wy-

powiedzieć, obojętne jest to, czy to jest dwudziestola-

tek, czy stulatek.

Tak że zadawanie tego rodzaju

pytania jest nie na miejscu.

Po drugie, dotyczy to każ-

dego, nie tylko młodego, dlatego że starsza osoba…

(Gwar na sali)

Minister Pracy i Polityki Społecznej

405

Pani poseł, ja byłem spokojny, gdy pani zadawała

pytania.

Każdy ma prawo, nawet osoba osiemdziesięciolet-

nia.

Głosując dziś w referendum nad przyszłością

młodych ludzi, ta starsza osoba ma w jakimś stopniu

na to wpływ, tak powinno być, bo będzie to skutko-

wało tym, że to ta osoba będzie się opiekowała wnu-

kami, rodziną.

To nie ma znaczenia?

Ma znaczenie.

Jest też druga strona.

Jeżeli popatrzymy na to w taki

sposób, że będziemy kwestionowali to, że jakaś grupa

zawodowa lub wiekowa ma prawo wypowiedzieć się

co do pytania w referendum, to trzeba powiedzieć, że

jest to nie na miejscu.

Każdy obywatel ma prawo wy-

borcze i ma prawo wziąć udział w referendum.

To jest

tak, jakby w przypadku referendum dotyczącego wej-

ścia do Unii Europejskiej ktoś kwestionował wypo-

wiadanie się, przepraszam bardzo, dziewięćdziesię-

ciodziewięciolatka, dlatego że jego to właściwie już

nie powinno interesować.

(Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska: To było co

innego.)

To jest po prostu nie na miejscu.

Kolejne pytanie dotyczyło dialogu społecznego.

Przepraszam, ale dialog wewnątrzzwiązkowy to jest

sprawa Niezależnego Samorządnego Związku Zawo-

dowego „Solidarność”.

Jeżeli mam tu odpowiadać na

państwa pytania – nie ma pani poseł z Gdańska, któ-

ra zadawała to pytanie – to powiem w taki sposób.

Zostałem przewodniczącym NSZZ „Solidarność” i tak

samo mój poprzednik starałem się prowadzić dialog

z rządem.

Mówię jako przewodniczący „Solidarności”

od października 2010 r.

Okazaliśmy wiele dobrej woli.

W ubiegłym roku 30 czerwca 60-tysięczna demon-

stracja w Warszawie – pokazaliśmy, że jesteśmy,

chcemy rozmawiać.

Państwo doskonale o tym wiecie,

że przedostatnie posiedzenie Komisji Trójstronnej

odbyło się 11 lipca 2011 r.

A w tym czasie co, nie

działo się nic?

Działo się i to jest najlepsza odpowiedź

na pytanie o dialog.

Po drugie, korzystaliśmy jako związek zawodowy

z instrumentów, jakie daje nam demokracja.

To pan

premier Tusk obiecał, gdy w 2009 r. podpisywaliśmy

tzw. pakiet antykryzysowy, zobowiązał się do tego

w pkt 5 pakietu antykryzysowego, że do końca roku

2009 przygotuje harmonogram dojścia płacy mini-

malnej do poziomu 50% przeciętnego wynagrodze-

nia.

To był pkt 5 zobowiązania pana premiera.

I co?

Związek zawodowy „Solidarność” w 2011 r. musiał

podjąć kolejną decyzję o zbieraniu podpisów pod pro-

jektem obywatelskim, bo kolejny raz pan premier

Tusk nie dotrzymał słowa w tym temacie, i rząd.

Dla-

tego okazujemy dobrą wolę, to zbieranie podpisów

pod wnioskiem o referendum.

Czy to jest wyjście od

razu na ulice?

Nie.

Wiedząc o tym, że ten dialog bę-

dzie wyglądał tak a nie inaczej.

Na ostatnim posie-

dzeniu Komisji Trójstronnej pytałem pana premiera,

nie ma pana ministra pracy, ale jest wielu świadków

tego, czy projekt, który będzie poprawiony lub prawie

w całości zmieniony, dostaniemy do ponownej kon-

sultacji.

Pan premier powiedział: nie, bo nie będzie-

my wiecznie konsultować.

Zadaję więc pytanie: Co

reprezentatywne związki zawodowe konsultowały

przez 30 dni, czyli przez cały marzec?

Co konsulto-

wały?

Jaki projekt, jeśli on w tej chwili będzie całko-

wicie inny i my go oczywiście już do konsultacji nie

dostaniemy?

A propos konsultacji.

Skoro wszyscy wokół mó-

wią, że ta ustawa będzie dotyczyć następnych poko-

leń, ludzi młodych w tej chwili, czyli lat 2030 czy

2040, to dlaczego taki pośpiech, że to trzeba zrobić

w ciągu jednego kwartału?

Nie możemy zrobić kroku

do tyłu, usiąść, porozmawiać i na zasadzie konsen-

susu przyjąć to do końca roku?

Skąd ten pośpiech?

To jest kolejna kwestia.

Jeżeli chodzi o pytanie pana posła, który mówił,

że jeżeli faktycznie w Polsce będzie problem demo-

graﬁczny, to czy wyrażę zgodę, chociaż nie mam do

tego w ogóle absolutnie kompetencji, po pierwsze,

i skąd w Polsce będą pracownicy, aby nie było pustych

mocy przerobowych.

Powiem tak, mówiłem o tym

w swoim wystąpieniu.

Trzeba zrobić wszystko, mó-

wię o polityce imigracyjnej, żeby młodzi ludzie wra-

cali pracować do Polski.

Ale za 1500 zł brutto płacy

minimalnej oni nie wrócą.

To wpływa także na naszą

demograﬁę, bo, szanowni państwo, czy młode mał-

żeństwo, gdzie mąż zarabia 1500 zł brutto, żona nie

pracuje, bo musi zrobić miejsce pracy dla mamy, któ-

ra pracuje do 67. roku życia, świadomie zdecyduje się

na dziecko lub wróci pracować do Polski?

Nie.

Kolejna sprawa.

Pan minister Rostowski w swoim

wystąpieniu mówił, że w tej kwestii, którą cytowa-

łem, minister Rostowski się pomylił.

To już nie pierw-

sza pomyłka pana ministra i boję się, że minister ﬁ-

nansów naszego rządu tak często się myli.

Tak że

mam obawy, panie ministrze, o te sprawy, pomyłki,

mylenie się, o którym pan mówił.

Kolejna sprawa.

Pan Kopyciński z Ruchu Paliko-

ta mówił: Po co robić referendum i marnować pienią-

dze, skoro i tak sondaże wskazują na to, że Polacy

opowiedzą się za wnioskiem, który złożyła „Solidar-

ność”.

Nie ma pana posła, ale powiem tak.

Panie po-

śle, nie jest tak do końca.

Bo gdybyśmy tylko patrzy-

li na sondaże, to po co robić wybory parlamentarne,

skoro i tak z sondaży wynika od iluś lat, że wygrywa

Platforma, na drugim miejscu jest PiS, choć tam są

jeszcze wahania itd.

Ale nie do końca tak jest, bo

gdyby wierzyć sondażom, to Ruchu Palikota nie by-

łoby dzisiaj w parlamencie (Oklaski), czyli wybory

były potrzebne.

I referendum też jest potrzebne.

Jesz-

cze raz przypomnę, że związek zawodowy „Solidar-

ność” – i w moim wystąpieniu starałem się przedsta-

wiać sprawy merytorycznie – jest za przedłużeniem

aktywności zawodowej Polaków.

Od nas wszystkich

zależy, od rządu, także od strony społecznej, żeby

zrobić wszystko, aby wydłużyć aktywność zawodową

Polaków.

I tylko tyle.

Rosati mówił o serialu ﬁlmowym, nazwijmy to tak,

406

o pani Teresie i pani Joannie.

To ja to tak może spu-

entuję.

Pani Teresa, jak pan mówił, panie pośle, gdy-

by przeszła dzisiaj na emeryturę w wieku 60 lat, toby

dostała 800 zł.

Gdyby pani Joanna przeszła na eme-

ryturę w wieku 67 lat…

(Poseł Teresa Piotrowska: Ale my tak mówimy.

Trzeba słuchać.)

…toby dostała – może odwrotnie, nieważne, czy

pani Joanna czy pani Teresa, chodzi o pieniądze

–1500.

Tylko trzeba mówić całą prawdę, a nie pół-

prawdę.

Bo pani Teresa, jeżeli przejdzie na cząstkową

emeryturę w wieku 62 lat, to dostanie 400 zł, a kiedy

osiągnie wiek emerytalny, 67 lat, to nie dostanie

1500, bo wykorzysta już część swojego kapitału.

Tak

więc trzeba mówić prawdę, a nie półprawdę.

(Oklaski)

Kompromis pana premiera Tuska i pana premiera

Pawlaka polega na tym, że mamy pracować aż do

śmierci albo szybciej umrzeć z głodu.

Kolejne pytanie, które…

A właściwie nie będę zaj -

mował państwu więcej czasu.

Tak jak mówiłem, po-

słom, na których pytanie nie odpowiedziałem, po otrzy-

maniu stenogramu odpiszę, odpowiem pisemnie.

Chciałbym jeszcze raz bardzo podziękować tym

posłankom i posłom, którzy w tej dyskusji starali się

merytorycznie rozmawiać o przyszłości naszego sys-

temu emerytalnego, podziękować rządowi, panu pre-

mierowi za dyskusję i za obecność, bo to też jest bar-

dzo ważne, i jeszcze raz do państwa zaapelować o to,

abyście państwo poparli wniosek „Solidarności”, bo

to jest bardzo ważne dla wszystkich Polaków.

Na-

prawdę staram się być człowiekiem, który odpowiada

za swoje słowa i czyny, i o to was bardzo proszę.

A mówiąc o tym bezpieczeństwie, o co pytała pani

poseł, o demonstrantach, to powiem w taki sposób.

Siedząc tam, po lewej stronie, cały czas drżałem, żeby

nie doszło tam do czegoś, gdy wypowiedział pan pre-

mier te słowa.

Dlatego wyszedłem do demonstrantów,

powiedziałem im, żeby rozeszli się do domów, odje-

chali, bo przecież już wysłuchali wystąpień klubo-

wych i wiedzą, jak poszczególne kluby będą głosować,

podziękowałem im. Jestem odpowiedzialny za słowa

i czyny, co nie znaczy, że… nad pewnymi sprawami

(Głos z sali: Przewidywać.)

Proszę?

(Głos z sali: Przewidywać.)

Przewidywać to powinien rząd, jeżeli nie prowa-

dzi dialogu społecznego.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Tak że możemy się tak przerzucać, wie pan.

Ja

naprawdę wykazuję dużo dobrej woli.

Jakby tak tra-

ﬁło na inne związki zawodowe w innych krajach, to

naprawdę sytuacja by nie była taka pokojowa, jak jest

teraz.

(Oklaski)

I jedno mogę z tego miejsca powiedzieć.

Niezależ-

nie od tego, jak państwo zagłosują, to dla nas, dla

mnie, dla tych 2 mln ludzi nic dzisiaj się nie kończy,

dzisiaj się dopiero zaczyna.

(Oklaski) I to jest...

(Głos z sali: Niech pan nie straszy.)

Nie, ja tylko mówię, że dla nas nic się nie kończy,

w takim oto kontekście.

Widzi pan, pan mówi, że

straszę, a ja mówię, że chcę rozmawiać z panem pre-

mierem merytorycznie.

Będzie kolejny projekt, mam

nadzieję, że z panem premierem się spotkamy, pan

premier mówi, że nam projekt przedstawi, a pan już

mówi, że straszę.

Nie.

Widzi pan, to siedzi u pana

w głowie – tylko tego rodzaju działania.

(Oklaski)

Tylko tyle.

Proszę was i dziękuję wam bardzo za

takie przyjęcie, wszystkim, naprawdę, z całego ser-

ca.

A już tak dla rozluźnienia powiem na sam ko-

niec: Panie Waldku, pan się nie boi, pan zagłosuje

za referendum.

(Wesołość na sali) Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję pełnomocnikowi wnioskodawców panu

przewodniczącemu Piotrowi Dudzie.

W trybie sprostowania, proszę.

(Głos z sali: Nie, panie marszałku.)

(Głos z sali: Niech pan usiądzie.)

Poseł Dariusz Rosati:

Panie przewodniczący, po pierwsze, mówiąc o skut-

kach budżetowych, oczywiście nie miałem na myśli

środków zgromadzonych przez samych odkładają-

cych na swój ﬁlar emerytalny, to są oczywiście pie-

niądze do nich należące.

Mówiąc o środkach budże-

towych, mówiłem o tym, że może nastąpić sytuacja,

w której budżet będzie musiał dopłacać do minimal-

nych emerytur.

I taka sytuacja nastąpi, jeśli wiek

emerytalny nie zostanie podniesiony.

To po pierwsze.

Po drugie, podany przeze mnie przykład, widać nie-

zgrabny, z panią Teresą i z panią Joanną, odnosił się

do pytania referendalnego.

Nie odnosił się do propo-

zycji wczorajszego kompromisu i cząstkowych eme-

rytur, tylko było to porównanie sytuacji dwóch ko-

biet, z których jedna przejdzie na emeryturę w wieku

lat 60, a druga w wieku lat 67.

I różnica jest taka, jak

między 900 zł obecnie i 1500 zł.

Tyle chciałem wyja-

śnić.

(Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:

Dziękuję bardzo.

Do głosowania nad wnioskiem o przeprowadzenie

*

)

Pełnomocnik Grupy Obywateli Piotr Duda

407

Głosowania rozpoczną się o godz. 18, a więc pro-

siłbym, żeby może się nie rozchodzić, tak żebyśmy

byli na sali parę minut przed tą godziną.

Ogłaszam przerwę.

(Przerwa w posiedzeniu od godz. 17 min 44

do godz. 18 min 01)

Marszałek:

Wznawiam obrady.

kowskiego w 100. rocznicę Jego urodzin (druki

nr 184 i 242).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Poseł Sprawozdawca

Małgorzata Kidawa-Błońska:

rekomendować Sejmowi przyjęcie uchwały w spra-

skiego.

Jest to uchwała, którą Komisja Kultury i Środków

Przekazu przyjęła wyjątkowo jednomyślnie – postać

Jana Rybkowskiego nie budziła żadnych kontrower-

sji, tym bardziej że 4 kwietnia 2012 r. będziemy ob-

chodzili 100. rocznicę jego urodzin, a w tym roku

obchodzimy także 25. rocznicę jego śmierci.

Jest to

bardzo dobry czas, żeby przypomnieć tę postać, bo

właściwie nie ma chyba na sali osoby, która nie zna-

łaby jego twórczości ﬁlmowej, bo prawie każdy wi-

dział przynajmniej jeden ﬁlm z trylogii o panu Ana-

tolu ze świetną rolą Fijewskiego.

Wiele pokoleń Pola-

ków wychowało się na jego realizacji literatury pol-

skiej.

Wszyscy oglądali „Chłopów”, znają „Granicę”

i „Rodzinę Połanieckich”, a na pewno nie ma tutaj

osoby, która nie oglądałaby serialu telewizyjnego

„Kariera Nikodema Dyzmy” ze wspaniałą rolą Ro-

mana Wilhelmiego.

Rybkowski zrobił około kilku-

dziesięciu ﬁlmówiwieleserialitelewizyjnych.

Drugą

bardzo ważną częścią jego życia było nauczanie

w szkole ﬁlmowej.

Dlatego wydaje mi się, że to wspa-

niale, że Sejm po raz pierwszy dostrzegł, że także

twórczość ﬁlmowamożebyćdlanaswszystkichważ-

na.

Dlatego proponuję przyjęcie uchwały:

„W 100. rocznicę urodzin Jana Rybkowskiego

dorobku artystycznego”.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

łę w sprawie uczczenia pamięci Jana Rybkowskiego

(Zebrani wstają, oklaski)

nicę Jego urodzin.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 1. po-

Przystępujemy do głosowania.

dowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji

rządku dziennego: Rozpatrzenie obywatelskiego

wniosku o przeprowadzenie referendum ogólno-

krajowego w sprawie o szczególnym znaczeniu

go wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.

Sejm wysłuchał uzasadnienia wniosku o przepro-

mocnika grupy obywateli pana Piotra Dudę oraz

przeprowadził dyskusję.

Przechodzimy do głosowania.

Punkty 1. i 13. porządku dziennego – głosowanie

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich

408

o przeprowadzenie referendum bezwzględną więk-

cyzję o skierowaniu go do Komisji Ustawodawczej

Dariusz Joński.

Poseł Dariusz Joński:

Sojusz Lewicy Demokratycznej poprze wniosek o prze-

prowadzenie referendum, wniosek „Solidarności”.

(Głos z sali: Naprawdę?)

Ale Sojusz Lewicy Demokratycznej również zbie-

ra podpisy.

(Poruszenie na sali) Jeśli dzisiaj ten wnio-

sek nie przejdzie, SLD złoży swój wniosek.

(Głos z sali: Szybciutko.)

Marszałek:

Pytanie, panie pośle.

Poseł Dariusz Joński:

Panie Premierze!

Bardzo często zarówno pod

wnioskiem „Solidarności”, jak i naszym podpisywali

się młodzi ludzie.

Podpisywali się, bo mówią, że nie

chcą pracować po 45, 50 lat.

Pytali, jakie propozycje

ma rząd, aby młodzi ludzie nie wyjeżdżali z tego kra-

ju, ale mogli tutaj, w tym kraju, podpisywać umowy

o pracę.

Marszałek:

pytanie.

Poseł Dariusz Joński:

Chciałbym pana premiera zapytać: Co chce pan

zrobić z tym dramatycznym raportem Komisji Euro-

pejskiej mówiącym, że 85% młodych ludzi do 24. r.ż.

ma podpisane umowy śmieciowe i nie odprowadza

składek?

Mam pytanie, panie premierze: Co pan chce

z tym (Dzwonek) zrobić, bo młodzi ludzie przestali

płacić składki?

(Głos z sali: Nic.)

Marszałek:

Czas się skończył.

Poseł Dariusz Joński:

Kto będzie płacił składki na emerytury?

Dziękuję.

(Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: A odpowiedź?)

talnego kobiet i mężczyzn, zawartego w druku nr 254,

wynosi 228.

Za wnioskiem zagłosowało 180 posłów,

(Głos z sali: Hańba!

Hańba!)

Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. porządku

(Pełnomocnik grupy obywateli Piotr Duda wycho-

dzi z sali, posłowie Klubów Parlamentarnych Prawo

i Sprawiedliwość oraz Solidarna Polska wstają,

klaszczą i skandują: „Solidarność”!

„Solidarność”!

„Solidarność”!)

(Głos z sali: Dziękujemy!)

Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. porząd-

częcia przez Rząd RP renegocjacji pakietu klima-

tyczno-energetycznego na szczeblu Unii Europej-

wencji Klimatycznej ONZ i Protokołu z Kioto.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że

ponownego rozpatrzenia.

Punkty 13. i 2. porządku dziennego – głosowanie

409

(Głos z sali: Pani marszałek…)

Pan poseł w celu zadania pytania?

1 minuta.

Bardzo proszę.

Poseł Jan Szyszko:

W dniu, kiedy zgodnie z prawem mieliśmy rozpocząć

wystawianie rachunku za polskie osiągnięcia reduk-

cyjne dwutlenku węgla podczas COP 14 w Poznaniu,

pojechał pan, panie premierze, do Brukseli i przyjął

pakiet klimatyczno-energetyczny.

Tam na konferen-

cji prasowej powiedział pan, że podpisany pakiet jest

wielkim sukcesem na skalę sukcesu rządu Kazimie-

rza Marcinkiewicza.

Polska dostanie 60 mld euro.

Wraz z upływem czasu sukces malał i nikł autor suk-

cesu.

Okazało się bowiem, że pakiet klimatyczno-

-energetyczny to zniweczenie polskich osiągnięć

w ramach protokołu z Kioto.

Przyjęcie w pakiecie

takich dyrektyw jak wpychanie dwutlenku węgla pod

ziemię za 100 euro za tonę czy przyjęcie praktycznie

2005 r. jako roku bazowego to blokada polskich prze-

ogromnych zasobów energetycznych, to niszczenie

krajowego bezpieczeństwa energetycznego, to niebo-

tyczny wzrost cen energii od roku 2013 (Dzwonek),

to ucieczka kapitału z Polski.

W efekcie to brak pie-

niędzy, a w demagogii ignorantów – konieczność pod-

wyższenia wieku emerytalnego…

Marszałek:

Przykro mi bardzo, panie pośle, nie wykorzystał

pan swojego czasu na zadanie pytania.

Dziękuję ser-

decznie.

Poseł Jan Szyszko:

…i w praktyce to działalność na szkodę państwa.

Panie premierze…

Marszałek:

Czas minął, panie pośle.

Poseł Jan Szyszko:

…czy pan premier zgadza się na pomoc Sejmu,

w tym opozycji, i zagłosuje za przyjęciem uchwały…

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle, czas minął.

…i tym samym rozpocznie konieczny proces re -

negocjacji dyrektyw pakietu…

Marszałek:

proszę zająć miejsce.

Poseł Jan Szyszko:

Ma pan handicap, wygrał pan dzisiaj proces

w Unii Europejskiej, 400 mld…

( Oklaski)

Marszałek:

Bardzo panu dziękuję, panie pośle.

blu Unii Europejskiej z respektowaniem zobowiązań

z Kioto, zawartego w druku nr 142, zechce podnieść

rękę i nacisnąć przycisk?

przeciwnego zdania było 181 posłów, 1 poseł wstrzy-

Pan poseł Kabaciński zgłosił się w celu zadania

pytania.

Przypominam: 1 minuta.

Bardzo proszę.

Poseł Michał Kabaciński:

(Gwar na sali) Proszę o ciszę.

(Wesołość na sali, okla-

ski) Mam nadzieję, że to, co robi Ruch Palikota, czy-

li rozpoczyna debatę na temat racjonalizacji przepi-

sów Kodeksu karnego, będzie początkiem, już nie-

410

długo przedstawimy kolejne projekty.

Ale zgodnie

z duchem tego, co powiedziałem podczas prezentacji

projektu…

Takich słów używają polscy sędziowie, mó -

wią wprost: nie budujmy sztucznie autorytetu instytu-

cji i funkcjonariuszy publicznych w państwie polskim.

Budujmy je poprzez swoje działania, a nie w sposób

sztuczny, jak to dziś robimy, poprzez przepisy.

nie przeciwko odrzuceniu tego projektu.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

zawartego w druku nr 239, zechce podnieść rękę

i nacisnąć przycisk?

1 poseł wstrzymał się.

(Oklaski)

Stwierdzam, że Sejm wniosek odrzucił.

Na pod-

artykuł Kodeksu karnego, który chcemy zracjonali-

zować.

W Polsce mamy blisko 170 związków wyzna-

niowych i, jak pokazuje praktyka, zastosowano ten

artykuł tylko w przypadku, kiedy to fundamentaliści

katoliccy atakowali ludzi kultury lub ludzi sztuki.

(Głos z sali: Pani marszałek, co to jest?)

(Poseł Rafał Grupiński: Pytanie.)

(Poseł Stanisław Pięta: Brednie do kwadratu.)

Piosenkarki, rzeźbiarze – to były osoby, którym

stawiano zarzuty na podstawie tego artykułu.

W związku z tym jeżeli nie chcemy sprawiać, aby

inne osoby bezwyznaniowe, ateiści, agnostycy, czuły

się pokrzywdzone z tego tytułu, iż ich uczucia są

mniej ważne dla Wysokiej Izby niż uczucia religijne,

zagłosujmy przeciw odrzuceniu tego projektu w pierw-

Dziękuję.

Proszę państwa, aby nie nadużywać tej formy.

To

nie jest czas na oświadczenia, tylko na zadawanie

pytań.

Przystępujemy do głosowania.

ło 389, przeciw – 66, przy braku posłów wstrzymują-

cych się od głosu.

(Gwar na sali)

Stwierdzam, że Sejm wniosek przyjął.

Ministerstwo Edukacji Narodowej, ograniczają-

Sejm wysłuchał informacji przedstawionej przez

las oraz przeprowadził dyskusję.

Pani poseł Marzena Dorota Wróbel z klubu Solidar-

Informuję, pani poseł, że czas na zadanie pytania

Poseł Marzena Dorota Wróbel:

ście za odrzuceniem tej informacji.

Natomiast moje

pytanie dotyczy wniosku Solidarnej Polski, który

został złożony dwa dni temu, wniosku opartego na

art. 149 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, doty-

czącego uchylenia dwóch rozporządzeń – rozporzą-

dzenia o podstawie programowej kształcenia ogólne-

go oraz rozporządzenia dotyczącego ramowych pla-

nów nauczania.

Punkty 3., 4. i 8. porządku dziennego – głosowanie

Poseł Michał Kabaciński

411

Chcemy uchylenia tych rozporządzeń, bowiem ten

model historii, który zaproponowało ministerstwo,

jest dla nas nie do przyjęcia.

Chodzi o program na-

uczania, zwłaszcza tych uczniów liceum, którzy wy-

biorą specjalizację związaną z naukami ścisłymi

i przyrodniczymi.

Ten model nauczania historii, któ-

ry zaproponowano tym uczniom, nie jest nauczaniem

historii, tylko raczej (Dzwonek) wytworem historio-

podobnym.

Przy tej propozycji metodycznej zaburzo-

ny zostanie obraz całości dziejów Polski, uczniowie

utracą poczucie tożsamości narodowej, poczucie

związku z własnym narodem.

Marszałek:

Pani poseł, czas minął.

mam pytanie: Kiedy nasza propozycja zostanie pod-

dana pod rozwagę?

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

wiedliwość.

Również celem zadania pytania?

(Poseł Elżbieta Witek: Tak, tak.)

Bardzo proszę.

Poseł Elżbieta Witek:

o odrzucenie tej informacji.

Mam w związku z tym

waż nie usłyszeliśmy tego w tej debacie.

Pani mini-

ster, kiedy pani powie uczciwie tym, którzy nas słu-

chają, że państwo realnie zmniejszacie liczbę godzin

historii?

To, co proponujecie w klasach II i III szkoły

ponadgimnazjalnej, to jest blok historia i społeczeń-

stwo.

Do tej pory takie bloki odbywały się w ramach

zajęć pozalekcyjnych.

Historia była traktowana jak

poważny przedmiot.

Jeszcze raz powtarzam, pani

minister, pani jest nauczycielem, doskonale pani wie,

że żeby czegoś się nauczyć i umieć potem analizować,

uogólniać, wyciągać wnioski, o co państwu chodzi,

trzeba najpierw mieć wiedzę.

A nie ma nic lepszego

niż ciągłe powtarzanie i utrwalanie.

Każdy nauczy-

ciel to wie.

Pani minister, proszę wyraźnie powie-

dzieć tym głodującym, protestującym, że pani zmniej-

sza liczbę godzin historii, a nie zwiększa.

To samo

dotyczy, proszę państwa, bloku przyroda.

(Dzwonek)

To jest infantylne, żeby w szkole średniej łączyć che-

mię, ﬁzykę, geograﬁę.

Co to za przygotowanie do

studiów wyższych?

Proszę państwa, bardzo proszę

o odrzucenie tej informacji.

(Oklaski)

Marszałek:

pan poseł Piotr Bauć, Ruch Palikota.

Bardzo proszę.

pokazywać gestu złamanego banana, natomiast mamy

pytanie do wnioskodawców à propos tego projektu.

Dlaczego państwo chcecie nam powiedzieć, że 5 to

jest więcej niż 6?

(Głos z sali: No właśnie.)

Nawet osoby, które musiały głodować, przyznały

rację i przestały głodować, że jednak 5 to jest mniej

niż 6.

Natomiast będziemy się wstrzymywać, ponie-

waż również nie uzyskaliśmy od pani minister wyja-

śnień, jak przebiega nasza reforma.

To jest nasza

reforma, naszych dzieci.

Liczymy na to, że będziemy

mieli informacje.

Pani minister, kiedy uzyskamy in-

formacje o tym, jak przebiega reforma edukacji?

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

dzi minister edukacji narodowej panią Krystynę

Szumilas.

Minister Edukacji Narodowej

historii w liceum ogólnokształcącym i technikum

nikum i liceum ogólnokształcącym liczba godzin hi-

storii będzie wynosić 6.

Z matematycznego punktu

widzenia 6 jest większe od 5.

(Poruszenie na sali)

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Przystępujemy do głosowania.

(Poruszenie na sali)

W jakim trybie, pani poseł?

(Poseł Marzena Dorota Wróbel: W trybie sprosto-

wania.)

Bardzo proszę.

412

Poseł Marzena Dorota Wróbel:

że pani minister mnie nie zrozumiała.

Nie pytałam

o zmniejszenie liczby godzin.

Pytałam o układ treści

programowych, a te są dla nas nie do przyjęcia, bo-

wiem to, co państwo zaproponowaliście, jest nie tyle

nauką historii, ile nauką wiedzy o kulturze albo so-

cjologii.

Tam nie ma układu chronologicznego, który

porządkowałby sposób myślenia, nie ma procesu

przyczynowo-skutkowego.

Tego nie widać.

To jest

propozycja fragmentaryczna od strony intelektualnej

i niezwykle szkodliwa dla uczniów, ale też dla nasze-

go poczucia tożsamości narodowej, dla ciągłości pań-

stwa polskiego.

(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Tabloizacja.)

Pytałam o to, kiedy państwo zmienicie ten układ

treści, bo model ucznia, który uzyskujemy po prze-

prowadzeniu tego procesu nauczania, to będzie mo-

del kosmopolity.

To będzie model człowieka, który

będzie w stanie odbierać jedynie opery mydlane, a nie

myśleć w sposób racjonalny.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

Czy pani poseł Witek w trybie sprostowania?

(Poseł Elżbieta Witek: Tak jest, w trybie sprosto-

wania.)

Bardzo proszę.

Poseł Elżbieta Witek:

Pani minister, pani chyba nie zrozumiała mojego

pytania.

Prosiłam, żeby pani powiedziała, ile godzin

przedmiotu historia będzie w szkole ponadgimnazjal-

nej, a nie historii i społeczeństwa, dlatego że ten

przedmiot jest nowy.

Spośród 9 bloków nauczyciele

różnych szkół w całej Polsce mogą sobie wybrać

4 różne działy.

Proszę powiedzieć, ile jest godzin hi-

storii jako przedmiotu.

Jeszcze w drodze sprostowania, proszę państwa,

chciałabym powiedzieć, że głodówka w Warszawie

została przerwana tylko dlatego, że przejęła ją War-

szawa.

(Wesołość na sali)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

wstrzymujących się.

Sejm wysłuchał informacji przedstawionej przez

nicznej w 2012 roku, zechce podnieść rękę i nacisnąć

przeciwnego zdania było 257 posłów, 41 posłów

oraz przeprowadził dyskusję.

Przechodzimy do głosowania.

Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że

ki w celu ponownego rozpatrzenia.

413

Kto się wstrzymał?

ponownego rozpatrzenia.

Jednocześnie na podstawie art. 95b regulaminu

Sejmu wyznaczam termin przedstawienia sprawoz-

dania do dnia 11 kwietnia 2012 r.

tyki rolnej.

Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedsta-

przeprowadził dyskusję.

Przystępujemy do głosowania.

nej polityki rolnej, w brzmieniu przedłożenia zawar-

tego w druku nr 232, zechce podnieść rękę i nacisnąć

przycisk.

wstrzymało się od głosu 134 posłów, przy braku gło-

sów przeciwnych.

Powracamy do rozpatrzenia punktu 12. po-

ju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA

Bardzo proszę.

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Jak to jest, że

rząd nie widzi różnicy w stanie przygotowań polskie-

go lotnictwa i polskich dróg do mistrzostw Europy?

Dlaczego większość z nas dzisiaj na tej sali poprze

zniesienie ograniczeń w zakresie operacji lotniczych?

Po pierwsze, bo pozwoli to przenieść ciężar transpor-

tu z polskich dróg na polskie lotnictwo, bo dróg nie

mamy i na Euro raczej mieć nie będziemy, pomimo

że zobowiązał się do tego pan minister.

Po drugie, bo

polskie porty są do takich działań przygotowane,

mają właściwy personel i procedury.

Po trzecie, bo

zyski będą ogromne, a koszty minimalne.

Po czwar-

te, bo będzie to bezpieczne dla życia i zdrowia kibi-

ców.

Po piąte, już wcześniej robili to Niemcy, Szwaj-

carzy i Portugalczycy.

Zawieszenie gwarancji nr 18

jest to rozwiązanie dużo mądrzejsze, dużo bezpiecz-

niejsze niż inne pomysły, na przykład ustawodawcze,

zapewnienia przejezdności dla nieprzejezdnych dróg.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

ponowanym przez Komisję Ustawodawczą, zechce

wstrzymało się od głosu 135 posłów, przy braku gło-

sów przeciwnych.

Przystępujemy do trzeciego czytania.

Punkty 10., 11., 12. i 17. porządku dziennego – głosowanie

414

Poseł Sprawozdawca Stanisław Żmijan:

stały dwie poprawki.

Komisja Infrastruktury na po-

siedzeniu w dniu wczorajszym poprawki te rozpatrzy-

ła i rekomenduje Wysokiej Izbie ich odrzucenie.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przedsta-

wanym ust. 2a proponują, aby decyzja o pozwoleniu

na użytkowanie, o której mowa w ust. 2, była wyda-

wana pod warunkiem wykonania pełnej konstrukcji

nawierzchni jezdni lub odcinka drogi.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

Bardzo proszę.

pośle.

Dziękuję.

cu ubiegłego roku pan premier Donald Tusk powie-

dział pierwszy raz o przejezdności i od tego czasu

trwają starania, jak prawnie zabezpieczyć ruch sa-

mochodów na placu budowy.

Spłynęły opinie mini-

stra spraw zagranicznych.

Dziękuję, panie ministrze,

że wyraźnie pan stwierdził, że wprowadzanie ruchu

na budujące się autostrady jest wbrew prawu Unii

Europejskiej i będzie to skutkowało karami ﬁnanso-

wymi, a także brakiem zgody Brukseli na wypłatę

środków pomocowych na budowę tychże autostrad.

Także Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wy-

raźnie wskazuje na to, że wprowadzenie ruchu na

place budowy skutkuje zniesieniem gwarancji...

(Dzwonek)

Marszałek:

Panie pośle, czas minął, niestety nie zdążył pan

zadać pytania.

Poseł Andrzej Adamczyk:

...za budowane drogi.

Otóż mam pytanie.

Kto po-

kryje koszty przebudowy, remontów tychże auto-

strad, jeżeli będą się one rozsypywać, a już się rozsy-

pują?

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle.

Czas minął.

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

skiej Tadeusz Jarmuziewicz.

Bardzo proszę, panie ministrze.

Bardzo krótko, pani marszałek.

Panie pośle, nie będzie takich kosztów.

Ustawa

sprowadza się do tego, że dajemy sobie prawną moż-

liwość, gdyby zaistniały warunki do tego, że może-

my w przypadku autostradowego obiektu, przy nie-

zakończonych niektórych pracach, doprowadzić do

tego, że będziemy prowadzili ruch, z jednym zasad-

niczym warunkiem – zachowaniem całego bezpie-

czeństwa, oznakowaniem poziomym i pionowym.

Jeżeli czegoś zabraknie, to może w niektórych miej-

scach ekranów...

(Poseł Andrzej Adamczyk: Asfaltu.)

(Wesołość na

sali)

...akustycznych, nasadzeń, trawy i takich rzeczy.

Z punktu widzenia użytkownika drogi jest to abso-

lutnie bez znaczenia.

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

Przystępujemy do głosowania.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Pani marszałek...)

szę opuścić mównicę.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Pan minister skierował

do mnie wypowiedź, wskazał wyraźnie na mnie, dlate-

go chciałbym sprostować.

Ponieważ nie zrozumiał...)

Proszę.

415

Poseł Andrzej Adamczyk:

Dziękuję, pani marszałek.

Panie ministrze, całkowicie nie zrozumiał pan

tego pytania, bo otóż w poprawce, którą proponuje-

my, zakładamy, że dopuszcza się tzw. przejezdność po

drogach, gdzie wykonane są wszystkie warstwy na-

wierzchni, a pan w imieniu rządu w dniu wczoraj-

szym w sprawie tej poprawki wyraził negatywną

opinię, co oznacza, że dopuszcza się ruch po żwirze,

błocie, nasypach autostradowych.

Przecież to jest

logiczne, panie ministrze.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki

Pan minister?

Bardzo proszę, minister Nowak.

Minister Transportu,

nienia albo z oczywistym niezrozumieniem istoty tej

ustawy, albo z ewidentnie złą wolą, panie pośle.

Sza-

nuję pana dorobek, szanuję pana zaangażowanie

w sprawy infrastruktury.

Kto jak kto, ale akurat pan

doskonale wie, że ktoś, kto jest głównym inwestorem,

w tym wypadku Generalna Dyrekcja Dróg Krajo-

wych i Autostrad, nie złoży nigdy w życiu wniosku

o pozwolenie na użytkowanie obiektu, drogi krajowej

albo autostradowej w sytuacji, kiedy nie gwarantuje

się pełni bezpieczeństwa i nie zapewnia się utrzyma-

nia pełni gwarancji w przyszłości.

To nasz rząd wpro-

wadził pięcioletnie gwarancje na autostrady.

Wy nie

potraﬁliście wyegzekwować od wykonawców nawet

dwóch lat.

(Poruszenie na sali) Taka jest różnica mię-

dzy nami a wami.

(Oklaski)

Proszę mi wybaczyć wzburzenie, ale naprawdę nie

rozumiem waszego uporu, bo wy na naszym miejscu

zrobilibyście dokładnie to samo, co my dzisiaj propo-

nujemy.

My proponujemy wyłącznie...

(Głos z sali: My zbudowaliśmy drogi.)

...użycie narzędzia, z którego będziemy mogli

skorzystać, żeby ułatwić Polakom dojazd w czasie

Euro.

Nie ukrywamy, że podstawowym celem jest

zapewnienie przejezdności, ale z pełnym zagwaran-

towaniem interesu Skarbu Państwa i bez narażania

ludzi na niepotrzebne niebezpieczeństwo.

Nie ma

takiego ryzyka i pan o tym doskonale wie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Przystępujemy do głosowania.

(Poseł Andrzej Adamczyk: Pani marszałek...)

Panie pośle, już raz pan prostował, to naprawdę

wystarczy jak na dzisiejszy dzień.

Bardzo proszę, przystępujemy do głosowania.

wanych ust. 3a–3d proponują m.in., aby decyzja o po-

zwoleniu na użytkowanie drogi, jezdni lub odcinka

drogi wymagała uzyskania zgody wydawanej przez

ministra właściwego do spraw transportu.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

Do głosu zapisał się pan poseł Jerzy Polaczek.

Bardzo proszę.

Czas – 1 minuta, panie pośle.

Poseł Jerzy Polaczek:

antysystemowej, której istotą jest wprowadzenie ru-

chu na niezakończone budowy.

W opinii Instytutu

lega przecież nie pod opozycję, tylko pod ministra

transportu, stwierdza się m.in., że niewykonanie peł-

nej konstrukcji nawierzchni stanowi ryzyko szybkie-

go zużycia wykonanych warstw konstrukcyjnych.

Trudno oszacować straty ekonomiczne powstałe

w wyniku takiego rozwiązania, ponieważ jest ono tak

tego przypadku nie brali dotychczas pod uwagę.

(We-

sołość na sali, oklaski)

Moje pytanie sprowadza się do tego.

Jeśli państwo

angażujecie inspektora nadzoru budowlanego do

tego, żeby zamiast odbierać gotowe projekty był za-

angażowany w oddawanie do użytku niezakończo-

nych budów, to ja się pytam, dlaczego nie może pod-

pisać uruchomienia tej ustawy minister transportu,

który powinien wydawać zgodę.

(Dzwonek) Tak więc

pytanie do rządu jest takie: Dlaczego jesteście prze-

ciwko własnym propozycjom rządowym?

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

416

Sekretarz Stanu

w Ministerstwie Transportu,

Pani Marszałek!

Panie Pośle!

Antysystemowa jest

pańska poprawka.

Normalna sytuacja polega na tym,

że inwestor kończy budowę, zgłasza to do nadzoru

budowlanego i jest proces odbioru.

I gdzie tu miejsce

dla ministra?

Czy pan podpisywał tego typu doku-

menty, jak był pan ministrem?

Nadzór budowlany

odbiera wykonaną robotę od inwestora.

Koniec.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

(Poseł Jerzy Polaczek: Pan minister nie zrozumiał

mojego pytania.)

Proszę.

Poseł Jerzy Polaczek:

Pani Marszałek!

Pan minister nie zrozumiał mo-

jego pytania.

Nie umiał pan odpowiedzieć Komisji

Infrastruktury 70 dni przed Euro, który odcinek ja-

kiejkolwiek drogi będzie objęty tą regulacją.

Tak więc

niech minister infrastruktury weźmie pełną odpo-

wiedzialność za tę antysystemową ustawę.

Do tego

sprowadza się poprawka.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję bardzo.

posłów.

Bardzo proszę, w pierwszej kolejności zabierze

Bardzo proszę.

Przypominam o 1 minucie.

Poseł Bartłomiej Bodio:

Dlaczego pan nie chce wprowadzić poprawki, że au-

tostrada musi mieć wszystkie warstwy?

Dlaczego

pan nie chce wziąć odpowiedzialności za dopuszcze-

nie tego produktu autostradopodobnego?

Bo nie sto-

suje się prawa środowiskowego?

Bo zezwala się na

odstąpienie od projektu budowlanego?

Bo będą od-

szkodowania i straty?

Bo jest to tak niebezpieczne,

że projekt dopuszcza pominięcie właściwego inspek-

tora budowlanego, delegując kompetencje do główne-

go, co de facto doprowadzi do jednoinstancyjności

procesu decyzyjnego?

Bo istnieje wielkie zagrożenie

utraty gwarancji wykonawcy drogi na użytkowanie

jej przed zakończeniem?

Bo jeszcze nikt nigdy wcze-

śniej nigdzie na świecie tego nie robił?

Panie Ministrze!

Gratulujemy nowatorskiego po-

mysłu i współczujemy odpowiedzialności – tej poli-

tycznej, bo tę realną i tak poniosą podatnicy.

Dzięku-

ję.

(Oklaski)

Marszałek:

Dziękuję, panie pośle.

Bardzo proszę.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Gdy Polsce i Ukra-

inie przyznano prawo do organizowania ﬁnałów pił-

karskich mistrzostw Europy, w Polsce zapanował

entuzjazm.

Jedną z przyczyn tego entuzjazmu była

nadzieja, że wybudujemy drogi, że wybudujemy au-

tostrady, że w zakresie infrastruktury drogowej wie-

le się w Polsce zmieni.

Dzisiaj, na dwa miesiące przed

ﬁnałami, mamy skandale, afery, bankructwo przed-

siębiorstw, generalni wykonawcy skarżą się, że na

autostradach ponoszą straty.

Jaka jest odpowiedź

rządu?

Specjalna ustawa, która ma dopuścić ruch na

drogach jeszcze nie skończonych.

Szanowni państwo,

ustawa nie dotyczy tylko tych dróg czy autostrad,

które są dzisiaj budowane jako infrastruktura zwią-

zana z Euro, to dotyczy budowania wszystkich dróg

w Polsce w tym czasie.

(Dzwonek) Szanowni pań-

stwo…

Marszałek:

Dziękuję bardzo, panie pośle.

Poseł Jerzy Szmit:

…na przestrzeni najbliższych miesięcy dzięki tej

ustawie, jeżeli zagłosujemy za…

417

Marszałek:

Dziękuję za to oświadczenie.

Nie zdążył pan zadać

pytania.

Poseł Jerzy Szmit:

…zawiesimy system budowy dróg w Polsce.

Marszałek:

Panie pośle.

czas minął.

Poseł Jerzy Szmit:

Dlaczego rząd robi takie rzeczy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

cji w zakresie dróg publicznych, w brzmieniu propo-

Przystępujemy do trzeciego czytania.

W czasie wczorajszych obrad podczas drugiego czy-

tania zgłoszono 10 poprawek do ustawy o zmianie

ustawy o transporcie drogowym, z czego 2 poprawki

zostały wycofane, 4 Komisja Infrastruktury posta-

nowiła poprzeć, a 4 proponuje odrzucić.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Marszałek:

Komisja w dodatkowym sprawozdaniu przed-

wy o transporcie drogowym.

wnioskodawcy proponują skreślić wyrazy „lub go-

tówkowej”.

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

proponują dodać warunek, że dopuszcza się przewóz

okazjonalny pojazdami będącymi wyłączną własno-

ścią przedsiębiorcy.

411 posłów, wstrzymało się od głosu 41 posłów, nie

było głosów przeciwnych.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

W 3. poprawce do art. 18 ust. 5 pkt 1 wnioskodaw-

cy proponują, aby zabronione było umieszczanie i uży-

wanie w pojeździe taksometru „lub innych urządzeń

Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki.

418

Kto się wstrzymał?

głosu wstrzymało się 43 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.

W 4. poprawce do art. 18 ust. 5 wnioskodawcy

proponują nowe brzmienie pkt 2.

prawki 5.

Przystępujemy do głosowania.

głosu wstrzymało się 59 posłów.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

Tym samym stwierdzam, że poprawka 5. jest bez-

przedmiotowa.

W poprawce 6. do art. 56 wnioskodawcy proponu-

ją nowe brzmienie dodawanego ust. 3.

282 posłów, wstrzymało się od głosu 171, przy braku

głosów przeciwnych.

cy proponują nowe brzmienie dodawanej lit. g.

Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.

Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

W 8. poprawce wnioskodawcy proponują, aby

w załączniku nr 1 do ustawy dodać poz. 15.

porcie drogowym, w brzmieniu proponowanym przez

wstrzymało się od głosu 139 posłów, przy braku gło-

sów przeciwnych.

ustawy o transporcie drogowym.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 15. po-

nistrów dokumentu: Sprawozdanie z realizacji

cjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(druki nr 55 i 202).

Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał spra-

pacjenta panią Krystynę Barbarę Kozłowską oraz

sprawozdania komisji przedstawionego przez pana

posła Czesława Czechyrę, a także przeprowadził dys-

kusję.

Piotr Chmielowski, Ruch Palikota.

tać panią rzecznik, czy została już opracowana pro-

cedura przyjmowania wniosków, a następnie ich

opracowywania.

Chodzi mi o procedurę przyjmowa-

nia wniosków i udzielania informacji przez telefon,

a następnie przekazywania sprawy dalej do rozpa-

trzenia.

Czy ta procedura jest zgodna z K.p.a. i gdzie

można pozyskać informacje odnośnie do takiej pro-

cedury?

Czy jest ona publiczna, to znaczy wisi w In-

ternecie, czy możemy ją jako posłowie dostać do wglą-

du?

Dziękuję.

(Oklaski)

Marszałek:

Odpowiedzi udzieli pani rzecznik praw pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska.

Bardzo proszę, pani minister.

Punkty 18. i 15. porządku dziennego – głosowanie

419

Rzecznik Praw Pacjenta

Krystyna Barbara Kozłowska:

Pani Marszałek!

Państwo Posłowie!

Wysoka Izbo!

Jeśli chodzi o infolinię, która działa w Biurze Rzecz-

nika Praw Pacjenta jest to infolinia, która ma swoją

procedurę.

Pacjenci, zgłaszając się na infolinię, do-

stają informację, a jeżeli sprawa tego wymaga, kwe-

stia jest podejmowana.

Nie widzę problemu, żeby

państwo posłowie to otrzymali.

(Poseł Piotr Chmielowski: Oczywiście, możecie

otrzymać to na piśmie.)

Oczywiście, jak najbardziej otrzymacie to pań-

stwo na piśmie.

Dziękuję.

Marszałek:

Dziękuję bardzo, pani minister.

strów dokumentu: Sprawozdanie z realizacji zadań

pospolitej Polskiej, zawartego w druku nr 55, zechce

sów wstrzymujących.

Nie widzę zgłoszeń.

Przystępujemy do głosowania.

nr 272, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

przeciwnego zdania było 2 posłów, 9 posłów wstrzy-

siedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Ogłaszam 2 minuty przerwy.

(Przerwa w posiedzeniu od godz. 19

do godz. 19 min 02)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Przystępujemy do wygłaszania oświadczeń.

Jako pierwsza wygłosi oświadczenie pani poseł

Anna Nemś, Platforma Obywatelska.

rzecznika praw dziecka pana Marka Michalaka Sejm

podjął jednogłośnie uchwałę ustanawiającą rok 2012

dzimy 70. rocznicę śmierci tego wielkiego przyjaciela

dzieci oraz 100. rocznicę założenia przez niego Domu

zobowiązani w szczególny sposób pielęgnować pa-

mięć swego wielkiego rodaka oraz ponadczasowe,

uniwersalne dziedzictwo jego myśli.

Powinni pamię-

tać, że to właśnie Stary Doktor, jak nazywano Kor-

czaka, był pierwszym głosicielem prawdy o tym, że

dziecko jest autonomiczną, myślącą, czującą i zasłu-

gującą na szacunek istotą ludzką.

Twierdził, że „nie

uczuć”.

Janusz Korczak podkreślał, iż „dziecko chce,

żeby je traktować poważnie, żąda zaufania, wska-

zówki i rady.

My odnosimy się do niego żartobliwie,

podejrzewamy bezustannie, odpychamy niezrozu-

mieniem, odmawiamy pomocy”.

Każdy z nas ma swoje prawa, które chronią go

i pozwalają bez przeszkód funkcjonować w społeczeń-

stwie.

Prawa takie mają również dzieci i młodzież do

18. roku życia – w żadnym razie nie mogą być one

traktowane przez rodziców jako ich własność.

Zgod-

nie z ponadczasową myślą korczakowską dzieci i mło-

dzież jako autonomiczne, czujące istoty ludzkie, któ-

re niezwykle łatwo skrzywdzić, mają prawo oczeki-

wać od dorosłych szacunku i godnego traktowania.

Niekiedy dorośli zapominają lub nie chcą pamiętać,

do życia bez przemocy i poniżania, do prawidłowego

rozwoju ﬁzycznego, psychicznego, umysłowego, do

Oświadczenia poselskie

Oświadczenia poselskie420

wypowiadania swojego zdania, a także do ochrony

przed złym traktowaniem i krzywdzeniem.

Wszyscy

dorośli niech pamiętają mądre słowa Korczaka: „wy-

re trzeba włożyć wysiłek bezsennych nocy, kapitał

ciężkich przeżyć i wiele myśli”.

Stary Doktor twier-

dził, iż niestety „niekiedy rodzice nie chcą wiedzieć

tego, co wiedzą, i widzieć tego, co widzą”, zaś „niero-

zumną miłością można katować dzieci”.

Dzisiaj Po-

lacy, spadkobiercy uniwersalnej myśli korczakow-

skiej, muszą pamiętać o tym, że prawa dzieci i mło-

dzieży powinny być przestrzegane wszędzie bez wy-

Panie i Panowie Posłowie!

Janusz Korczak napi-

sał w 7. tomie swoich „Dzieł” zatytułowanym „Jak

kochać dziecko.

Prawo dziecka do szacunku”: „Lata

pracy potwierdzały coraz oczywiściej, że dzieci zasłu-

gują na szacunek, zaufanie i życzliwość, że miło z nimi

w pogodnej atmosferze łagodnych odczuwań, wesołe-

go śmiechu, rześkich pierwszych wysiłków i zdziwień,

czystych, jasnych, kochanych radości, że praca to raźna,

owocna i piękna”.

Pamiętajmy zatem wszyscy, że świat

nie należy tylko i wyłącznie do ludzi dorosłych.

Dzieci

i młodzież również mają swoje prawa i chcą, żeby były

one przez nas respektowane.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

dni trwa strajk głodowy, najpierw w Krakowie, a te-

raz w Warszawie, przeciwko drastycznemu zmniej-

szeniu liczby godzin nauki historii w szkołach śred-

nich w nowej podstawie programowej, która ma wejść

mie świadczącej o determinacji protestują opozycjo-

niści z lat 80.

Nie są osamotnieni.

Wzrasta wzburze-

nie wielu obywateli, a także niepokój wśród licznych

nauczycieli, zresztą nie tylko tego przedmiotu.

Głów-

nym argumentem za deprecjonowaniem historii jest

jej ponoć mała przydatność do życia i przyszłej pracy

zawodowej.

Jakże rząd myli się w tej sprawie.

Zapo-

mina, że, jak pisał Cyceron, „historia jest nauczyciel-

ką życia”, kluczem do zrozumienia teraźniejszości,

która nie może istnieć bez przeszłości.

Trzeba postawić fundamentalne pytanie, czym

jest historia i czemu służy jej nauczanie.

Rząd zapo-

mina, że historia zawsze służy człowiekowi.

Jak pisał

Lucjan Febvre, na historię należy patrzeć jako na

potrzebę ludzi „przypominania i wartościowania prze-

szłych wydarzeń, faktów, tendencji, które przygoto-

wują przyjście czasu teraźniejszego, umożliwiają jego

zrozumienie i pozwalają lepiej go przeżyć”.

Z kolei

Luis Villoro twierdził, że „gdybyśmy nie odwoły-

wali się do przeszłości, z której wynika nasza te-

raźniejszość, ta wydawałaby się nam niezrozumiała

– pozbawiona celu i sensu”.

Spoglądanie w przeszłość

stanowi rację bytu teraźniejszości, wyjaśnia ją, czyli

odpowiada na potrzeby życia codziennego.

Nie tylko

usprawiedliwia naszą obecną sytuację, ale także na-

sze zamierzenia i plany, a zatem ma ścisły związek

z przyszłością.

Rząd nie chce pamiętać, że bez historii nie ma

wspólnoty narodowej, bo historia pozwala zrozumieć

losy swojego narodu i państwa.

Zatem bez historii nie

ma świadomości narodowej, nie ma polskości bez

znajomości swoich korzeni.

Historia jest ważnym ele-

mentem budowania więzów społecznych i umacnia-

nia narodu jako zwartej całości.

Rząd całkowicie ignoruje fakt, że historia zarów-

no była obecna w procesie tworzenia państw, jak

i jest niezbędna do przetrwania narodów zniewolo-

nych.

Świadomość historii Polski, pamięć o chrześci-

jańskich korzeniach i świetności naszego państwa

w dawnych wiekach pozwoliła Polakom przetrwać

rozbiory, okupację hitlerowską i czasy komunizmu.

Nie bez powodu w czasach PRL-u władza starała się

kontrolować historię i dawkować ją wybiórczo, bo-

wiem, jak pisał José Ortega y Gasset, „historia może

stanowić pożywkę dla uczuć i impuls do działania”,

a zatem pamięć o pewnych okresach i wydarzeniach

historycznych może budzić silne emocje, być zaczy-

nem sprzeciwu, nawet buntu społecznego.

Nie ma

wątpliwości, że świadomość historii naszego narodu

buduje tożsamość i umacnia patriotyzm Polaków,

dając im siłę, wiarę i nadzieję.

Rząd nie chce przyjąć do wiadomości, że historia

uczy i wychowuje, otwierając przepastny skarbiec

wzorców i antywzorców, nakazów i zakazów.

Nie ma

wątpliwości, że wspomnienie o przeszłych bohater-

skich walkach, o zwycięstwach, choćby tylko o zwy-

cięstwie moralnym, jakie odnieśli powstańcy war-

szawscy i żołnierze wyklęci, przyczynia się do wzmoc-

nienia ducha i morale narodu, podsyca uczucie miło-

ści do Polski.

Nie da się zbudować autorytetów bez

odwoływania się do pozytywnych wzorców z prze-

szłości, które określają ramy dobra i zła, mądrości

i głupoty.

Jak pisał Enea Sylvius Piccolomini, póź-

niejszy papież Pius II, „historia ukazuje nam, jak źli

ludzie kończą marnie, a dobrym szczęście sprzyja”.

Rząd bagatelizuje fakt, że bez historii nie ma kul-

tury, bo kulturę narodu tworzy się przez wieki, jest

ona dziedzictwem przekazywanym z pokolenia na

pokolenie i w każdym pokoleniu ubogacanym.

Doty-

czy to zarówno historii materialnej, jak i duchowej.

W procesach dziejowych kultura danego narodu uzy-

skuje swoją odrębność, indywidualność.

Jednocześnie

historia odkłada kolejne pokłady wiedzy, pokazuje

poszczególne etapy rozwoju.

Jak twierdził Pierre

Chaunu, „historia stała się nauką pomocniczą nauk

o człowieku, poszukuje w świadectwach przeszłości

Poseł Anna Nemś

Oświadczenia poselskie 421

odpowiedzi na najważniejsze pytania nauk społecz-

nych, pytania o prawidłowości”.

Jeśli chcemy zrozu-

mieć obecne problemy naszego państwa i społeczeń-

stwa, musimy sięgnąć do ich źródeł, odwołać się do

świadectwa przeszłości, do wydarzeń, które inicjują

procesy przemian.

Rząd tego wszystkiego nie rozumie lub rozumieć

nie chce.

Gdy na Litwie Litwini ograniczają naukę

w języku polskim i starają się narzucić swoją wizję

historii, w Polsce nasz własny rząd ogranicza mło-

dym Polakom naukę o dziejach ich państwa.

Tylko

że Litwinom się wydaje, że dzięki dyskryminacji Po-

laków uratują swoją litewską tożsamość zagrożoną

przez siłę polskiej kultury.

A o co chodzi naszym rzą-

dzącym?

Dlaczego chcą pomniejszyć siłę kultury pol-

skiej, poczucia narodowego w Polakach, dlaczego dążą

do podkopania korzeni polskiego patriotyzmu i du-

chowego osłabienia narodu?

Biada tej władzy, która

niszczy duchową tkankę narodu polskiego.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

sin, Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę.

ku!

Wësokô Jizbô!

Tegoroczny marzec był miesiącem

bardzo ważnym dla Kaszubów.

Tetòrazni strëmian-

nik béł miesącã baro wôżnym dlô Kaszëbów.

Główny

Urząd Statystyczny ogłosił wstępne wyniki Narodo-

wego Spisu Powszechnego z 2011 r.

I okazało się, że

tym razem etniczną przynależność kaszubską zade-

klarowało aż 228 tys. osób.

W ocenie działaczy ka-

szubskich liczba ta może być nieco zaniżona, gdyż

zdarzały się przypadki, że do niektórych, zwłaszcza

starszych mieszkańców, nie dotarł rachmistrz.

A lu-

dzie starsi, niedysponujący komputerami i Interne-

tem, nie mogli dokonać samospisu.

Niemniej jednak

w porównaniu ze spisem z 2002 r. ostatni dał obraz

znacznie bliższy rzeczywistości.

Należy też podkre-

ślić, że zdecydowana większość mieszkańców Ka-

szub, bo ponad 92,5%, zadeklarowała równocześnie

polskie obywatelstwo.

Miesiąc marzec od 10 lat kojarzony jest także z ob-

chodami Dnia Jedności Kaszubów.

W swoim oświad-

czeniu złożonym w Wysokiej Izbie 27 lipca ubiegłego

roku wspomniałam o ważnej dla Kaszubów dacie: 19

dokumencie – bulli Grzegorza IX – użyto nazwy

„Cassubie”.

W tym właśnie dniu 7 wieków później, 19

marca 2003 r., pod gdańskim pomnikiem króla Jana

III Sobieskiego po raz pierwszy zebrała się grupka pa-

sjonatów, głównie młodzieży, by uczcić tamtą datę,

ustanawiając ten dzień świętem Kaszubów.

Z upływem lat formy obchodów nabrały rozmachu

i wielokrotnie zwiększyła się liczba uczestników świę-

tujących ten dzień jako Dzień Jedności Kaszubów.

Rocznicę tę w tym roku obchodzono po raz siódmy.

Ob-

chody rocznicowe zainaugurowano w sobotę 17 marca

br. w Gdańsku pod pomnikiem najwybitniejszego wład-

cy Pomorza Gdańskiego Świętopełka II Wielkiego.

Zgromadziły się tam liczne poczty sztandarowe i dele-

gacje Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, by potem

przedeﬁlowaćszlakiemkrólewskim.

WydziałFilologicz-

ny Uniwersytetu Gdańskiego uczcił ten czas i obchodził

cały Tydzień Kaszubski.

W wielu miejscowościach na

Kaszubach, w tym także w moim mieście Rumia, zor-

ganizowano okolicznościowe imprezy o charakterze

kulturalno-regionalnym.

Główne uroczystości związane z Dniem Jedności

Kaszubów miały jednak miejsce w niedzielę 18 mar-

ca w niewielkich Brusach na południu Kaszub.

Był

tam barwny pochód, zakończony wielkim festynem

i występami kaszubskich zespołów, kiermaszem

sztuki ludowej oraz, jak zwykle, kolejną próbą bicia

rekordu Guinnessa w jednoczesnej grze na akorde-

onach.

Odbyła się też uroczystość złożenia kwiatów

pod pomnikiem wybitnego poety kaszubskiego Jana

Karnowskiego, ideologa grupy młodokaszubów.

Rok

2012 został przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie

uznany za Rok Młodokaszubów, gdyż upływa 100 lat

od powstania w Gdańsku w 1912 r.

Towarzystwa

Młodokaszubów.

Na zakończenie chciałabym przytoczyć fragment

wiersza Jana Karnowskiego.

Wiersz pochodzi z 1910 r.,

a jego słowa wyryto na wspomnianym pomniku w Bru-

sach: „Jô bëm leno chcôł/ Żebë twòji mòwë/ Co jã Pón

Bóg dôł/ Nie przëkrëłë grobë”.

Myślę, że sentencji tej

nie trzeba nawet tłumaczyć.

A my, mieszkańcy Ka-

szub, możemy się cieszyć i być dumni z tego, że w nie-

podległej Rzeczypospolitej nasza „rodna mowa” wciąż

żyje i ma szansę przetrwać poprzez przekazywanie

jej z dziada na wnuka i szerokie propagowanie nauki

języka kaszubskiego w wielu szkołach na Kaszubach.

Bardzo dziękuję za uwagę.

Baro dzãkùjã.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos zabierze celem wygłoszenia oświadczenia pani

poseł Bożena Kamińska, Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę.

Poseł Bożena Kamińska:

nie poświęcam oﬁarom obławy augustowskiej.

nej wspomagane przez funkcjonariuszy Urzędu Bez-

Poseł Artur Górski

Oświadczenia poselskie422

pieczeństwa oraz Milicji Obywatelskiej przeprowa-

dziły szeroko zorganizowaną akcję pacyﬁkacyjną na

terenach ziem augustowskiej, sejneńskiej, suwalskiej

pracę z partyzantką niepodległościową.

Podczas tej

akcji zatrzymano kilka tysięcy ludzi, z czego część po

przesłuchaniach została wypuszczona na wolność.

w nieznanych kierunkach, a ślad po nich całkowicie

zaginął.

Władze Polski Ludowej nigdy oﬁcjalnie nie po-

twierdziły tego wydarzenia.

Dopiero w 1992 r.

śledztwo w sprawie obławy augustowskiej wszczęła

prokuratura w Suwałkach, a w 2000 r. podjął je In-

stytut Pamięci Narodowej w Białymstoku.

Początkowo

w śledztwie było to kwaliﬁkowane przez prokurato-

2009 r. także jako zbrodnia przeciwko ludzkości.

Dla upamiętnienia oﬁar augustowskiej obławy

w 1987 r. w miejscowości Giby powstał pomnik pro-

jektu profesora Andrzeja Strumiłły, który jest sym-

bolicznym grobem zaginionych.

Mimo upływu blisko

70 lat od popełnienia największej po II wojnie świa-

towej zbrodni na Polakach, nazwanej „podlaskim

Gdzie popełniono zbrodnię?

Gdzie zostały pogrzeba-

ne ciała oﬁar?

Dlaczego do tego wszystkiego doszło?

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

szych zakładów pracy na Żywiecczyźnie po raz kolej-

ny zaprzestał wypłacać wynagrodzenia pracownicze.

Zła sytuacja ﬁnansowa tej ﬁrmy, dawnej Żywieckiej

Fabryki Sprzętu Szpitalnego, a do niedawna spółki

Famed, jest w wielu kręgach niezrozumiała w obliczu

sytuacji, kiedy jeszcze w 2008 r. w prospekcie emisyj-

nym spółki wyszczególnione są dane ﬁnansowe mó-

wiące o kilkumilionowych zyskach za wcześniejsze

lata.

Gdy Famed startował na giełdzie, ﬁrmę wyce-

niono na około 170 mln zł, a zysk netto dla spółki na

rok 2011 prognozowano na poziomie 27 mln zł.

Już pod koniec 2008 r. zaczęto nieterminowo wy-

płacać wynagrodzenia pracownikom administracji

Famedu.

Rok później zakład zaprzestał wypłacać

wynagrodzenia prawie wszystkim pracownikom pro-

dukcji.

Otrzymywali niewielkie zaliczki.

Wielu z nich,

by przeżyć, zapożyczyło się i wyprzedawało rodzinny

majątek, wierząc, że sytuacja się unormuje.

Przezor-

niejsi kierowali też zbiorowe pozwy do sądu pracy,

który nakazywał ﬁrmie niezwłoczne wypłaty zale-

głych wynagrodzeń wraz z odsetkami.

Sytuacja ta

ciągnęła się przez cały rok 2010, kiedy to Famed po-

stawiono w stan upadłości i rozpoczęto postępowanie

układowe.

Wielu pracowników zwolniono lub odeszli

z pracy, ale nie doczekali się ﬁnansowegozadośćuczy-

nienia.

Pracodawca zaniechał płacenia składek na

grupowe ubezpieczenia pracownicze, zniknęły pie-

niądze z konta kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Największy polski producent sprzętu medycznego,

działający na rynku od 1921 r., jeszcze niedawno

sprzedający swoje wyroby na rynki ponad 100 krajów

całego świata, upadł w lutym ubiegłego roku.

Można

zadać pytanie, jak to możliwe, skoro cały czas napły-

wały zamówienia.

Zadłużony Famed stracił wiary-

godność wśród banków, u których można liczyć na

pomoc ﬁnansową w realizowaniu intratnych kon-

traktów.

Z powodu wielomiesięcznych opóźnień

w wypłatach pracowniczych z każdym dniem wykru-

szała się doświadczona i wyszkolona kadra pracow-

nicza, bez której już teraz ciężko jest realizować pod-

stawowe prace.

Czy to jednak jedyna przyczyna?

W maju 2011 r.

Famed Żywiec zostaje wydzier-

żawiony spółce Med Group.

Ta ﬁrma przystępuje

do przetargu na kupno przedsiębiorstwa, ale nie

wpłaca wadium.

Przetarg zostaje unieważniony.

Do kolejnego przetargu przystępują już dwie ﬁrmy,

ale w toku postępowania okazuje się, że wielkość

wierzytelności została przesadzona, i przetarg zo-

staje unieważniony.

Ogłoszony jest kolejny.

Sąd gospo-

darczy zgadza się, by majątek zakładu sprzedać w ca-

łości, bez uwzględnienia wierzytelności oszacowa-

nych na 5 mln zł.

Prawo pierwokupu ma dzierżaw-

ca, czyli Med Group.

Majątek wyceniony zostaje na

46 mln zł, wadium to 2,5 mln zł.

Przetarg odbywa

się 28 marca.

Do mojego biura poselskiego pukają od kilkuna-

stu dni pracownicy ﬁrmy.

Ich sytuacja jest drama-

tyczna.

Dla niektórych praca w Famedzie to jedyne

źródło utrzymania całych rodzin.

Choć z ogromnej

załogi sprzed kilku lat zostało ponad 300 pracowni-

ków, ﬁrma gaśnie na ich oczach, a oni nie dostają

wypłat.

Czy tego chcieli reformatorzy systemu gospo-

darczego?

Sprawa ﬁrmy Famed wzbudza zdziwienie

i zwątpienie, a przede wszystkim troskę o los pracow-

ników.

To najwyższy czas, by całemu procesowi i decy-

zjom, które od kilku lat pogrążają Famed przyjrzały

się odpowiednie służby.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Poseł Bożena Kamińska

Poseł Piotr Chmielowski:

do 24 marca tego roku odbyła się 19. edycja Targów

Bursztynu, Biżuterii i Kamieni Jubilerskich „Ambe-

rif” w Gdańsku.

Tegoroczną imprezę uświetniła obec-

ność ponad 450 wystawców z różnych krajów.

Jest to

doskonała komercyjna wizytówka naszego kraju i wo-

jewództwa pomorskiego.

Przyciąga ona właścicieli

nych kontynentów.

Oprócz doskonałej możliwości do

nawiązania kontaktów biznesowych, jaką dają te tar-

gi, odnajdują się tu również osoby pragnące wykorzy-

stać bursztyn do celów promocyjnych lub znaków

wizerunkowych np. ﬁrm turystycznych.

Targi podzielone są tematycznie.

Na jednej z hal

znajduje się galeria projektantów, gdzie oczywiście

możemy zobaczyć najnowsze trendy w biżuterii.

Jed-

nak „Amberif” to nie tylko bursztyn.

Jest tu również

tzw. Hala Złota, gdzie znajduje się biżuteria z tego

cennego kruszca dodatkowo ozdabiana perłami czy

diamentami.

Nie byłoby tego wszystkiego, gdyby nie

ciężka praca człowieka i nowoczesne technologie, po-

zwalające na często misterną obróbkę materiałów,

dlatego możemy również zwiedzić pawilon, w którym

znajdziemy różne nowinki techniczne, ułatwiające

życie pracownikom jubilerskim.

Polskie ﬁrmyzajmu-

jące się technologią obróbki obecnie są liderami tech-

nologicznymi w regionie.

Targi te są imprezą zamkniętą.

Oznacza to, że

niestety nie wszyscy mogą zobaczyć osobiście wszyst-

kie dzieła sztuki.

Jest to wystawa wyłącznie dla tzw.

ludzi z branży.

Wiąże się to oczywiście m.in. z zapew-

nieniem bezpieczeństwa, ale również dbaniem o spo-

kojne i pełne wykorzystanie programu, jaki daje go-

ściom „Amberif”.

Mowa tutaj o wydarzeniach edu-

kacyjno-popularyzatorskich, jakimi są seminaria

prowadzone przez wykładowców z Polski i z zagrani-

cy, przy wsparciu Stowarzyszenia Rzeczoznawców

Międzynarodowego Stowarzyszenia Bursztynników,

Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk, Muzeum

Inkluzji w Bursztynie, Pomorskiej Izby Rzemieślni-

czej Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Krajo-

wej Izby Gospodarczej Bursztynu.

Całe przedsięwzięcie jest wielką promocją nie tyl-

ko bursztynu, ale również miasta.

Gdańsk jako pol-

ska stolica bursztynu skorzystał z promocji, jaką daje

„Amberif”.

Mamy nadzieję, że przyszłoroczna jubile-

uszowa edycja pokaże nam jeszcze więcej.

Dziękuję.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

kowski, Prawo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Łukasz Zbonikowski:

Dziękuję.

lejny podejmuje działania, które sukcesywnie wy-

niszczają polskie rolnictwo.

Przez 5 lat nie upominał

się o zrównanie dopłat dla polskich rolników z tymi,

jakie dostali rolnicy unijni.

Cukrownie wciąż są sprze-

dawane zagranicznym kapitałom, podobnie zresztą

jak polskie ziemie.

Wprowadzenie składki zdrowotnej, obcięcie do-

płat, próby podwyższenia wieku emerytalnego – wszyst-

kie te działania powodują, że mieszkańcy wsi prze-

stali już wierzyć rządzącym i rozpoczynają protesty

w całym kraju.

Rolnicy próbują zainteresować rządzących sytu-

acją polskiego rolnictwa na wszelkie możliwe sposo-

by.

19 marca br. zablokowali drogę krajową nr 1 na

wysokości skrzyżowania z drogą powiatową Zbra-

chlin-Niszczewy w województwie kujawsko-pomor-

skim.

Rozżaleni i zdeterminowani chcieli zwrócić

uwagę rządu na coraz gorszy stan polskiej wsi.

Co na

to rząd?

Nie spełnił nawet postulatów rolników z ze-

szłego roku.

Teraz dochodzą kolejne problemy, które

przelewają czarę goryczy: zmniejszenie dopłat bezpo-

średnich czy wydłużenie wieku emerytalnego.

Dla-

tego też rolnicy organizują się i w niedługim czasie

Polskę może zalać fala protestów środowisk rolni-

czych, które popiera coraz więcej ludzi.

Nie wiem, czy zdają sobie państwo sprawę, w ja-

kiej sytuacji znaleźli się po zimie rolnicy, którym

podczas mrozów wymarzło zboże.

W województwie

kujawsko-pomorskim problem ten dotyczy ok. 90%

zasianych jesienią zbóż.

Dodatkowo rolnicy, którzy

ponieśli straty, nie mają czym zasiać.

Z tego też po-

wodu w Urzędzie Wojewódzkim w Bydgoszczy od

poniedziałku 19 marca trwa protest okupacyjny rol-

ników, którzy żądają, aby premier i minister rolnic-

twa zainteresowali się wreszcie sytuacją polskiej wsi.

Żądają od premiera ogłoszenia stanu klęski żywiołowej

i wsparcia ﬁnansowego–dopłatywwysokości100złza

materiał siewny na każdy utracony hektar.

Inne postu-

laty to m.in. większy zwrot akcyzy za paliwo rolnicze,

wstrzymanie sprzedaży polskich ziem zagranicznym

inwestorom, ochrona polskich cukrowni przed zagra-

nicznym kapitałem, odsunięcie w czasie spłaty kredy-

tów i przyznanie preferencyjnych kredytów na zakup

materiału siewnego.

Protest rozrósł się z wojewódzkie-

go na ogólnopolski, ponieważ do strajkujących rolników

dojechali kolejni – ok. 100 rolników z innych woje-

wództw, m.in. z woj. dolnośląskiego, pomorskiego, lu-

belskiego, lubuskiego, warmińsko-mazurskiego, łódz-

kiego i zachodniopomorskiego.

Tymczasem minister rolnictwa poinformował

protestujących, że warunkiem uruchomienia pomocy

dla rolników, którym wymarzły uprawy, jest oszaco-

wanie strat, a ewentualna pomoc zostanie rozpatrzo-

na po podsumowaniu strat w całym kraju.

To jawna

kpina, ponieważ już teraz trzeba przesiewać zboża,

które wymarzły, w innym przypadku straty będą

Oświadczenia poselskie424

jeszcze większe, co doprowadzi do sytuacji, że za bo-

chenek chleba trzeba będzie w niedługim czasie pła-

cić 5 zł.

Czy rząd uważa, że pola i pogoda poczekają

na decyzje ministra?

Czy rolnicy, chcąc mieć pew-

strat spowodowanych wymarznięciem zbóż ozimych

i rzepaku, żądają aż tak wiele?

To nie koniec problemów rolników, ponieważ za-

niedbania rządu w tej kwestii są wieloletnie, teraz

zbieramy żniwo.

Zboże wymarzło, a materiału siew-

nego nie można nigdzie zdobyć.

To sytuacja, która do

wało zboża do zasiania.

Pytam w takim razie, w imie-

niu swoim i rzeszy rolników: Panie ministrze, jak

siać, za co i skąd wziąć ziarno?

Jak długo trzeba cze-

kać na uruchomienie pomocy?

Panie ministrze, jak

ma żyć polski rolnik, w sytuacji gdy państwo o niego

nie dba?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

exposé premier Donald Tusk zapowiedział wprowadze-

nie reformy polegającej na wydłużeniu wieku emery-

talnego, zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn, do 67. roku

życia.

Dzisiaj Sejm rozpatrywał wniosek o przeprowa-

dzenie referendum ogólnokrajowego dotyczącego po-

wszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn,

a dokładnie wydłużenia tego wieku.

Wniosek ten po-

parło prawie 2 mln obywateli Polski.

Platforma Obywatelska jako główną argumenta-

cję dla wprowadzenia rozwiązań podaje czynniki

demograﬁczneoraznapotwierdzeniesłusznościswo-

ich planów podaje przykłady rozwiązań wprowadzo-

nych w państwach Europy Zachodniej.

Warto więc

sprawdzić, jak w rzeczywistości wyglądają rozwiąza-

nia wprowadzone przez te państwa, posługując się

przykładem Niemiec i porównywalnej z naszym kra-

jem Hiszpanii.

Najprawdopodobniej w obu tych krajach wiek

przejścia na emeryturę zostanie podniesiony do 67.

to, że przeciętna oczekiwana długość życia w Niem-

czech wynosi dla kobiet 82 lata, a dla mężczyzn

– 76 lat.

Natomiast w Hiszpanii przeciętna kobieta

żyje ponad 83 lata, a mężczyzna – 76 lat.

W związku

z tym przeciętny mężczyzna w obu tych krajach bę-

dzie pobierał swoją emeryturą przez okres 9 lat.

Niem-

ka będzie na emeryturze przez okres 15 lat, a Hisz-

panka – aż 16 lat.

W przypadku Polski oczekiwana

przeciętna długość życia wynosi odpowiednio 70 lat

dla mężczyzn oraz 79 lat dla kobiet.

Wynika z tego,

iż po wprowadzeniu nowych rozwiązań przeciętna

Polka będzie pobierała emeryturę o 4 lata krócej

niż Hiszpanka, a przeciętny Polak będzie cieszyć się

z wypracowanej emerytury jedynie przez okres 4 lat.

Oznacza to, że znaczna część społeczeństwa polskie-

go nie doczeka się w ogóle przejścia na emeryturę,

a osoby borykające się z problemami zdrowotnymi

zmuszone zostaną do pobierania głodowych rent i za-

siłków dla bezrobotnych lub zasiłków z pomocy spo-

łecznej.

Dodatkowym argumentem całkowicie wyklucza-

jącym sens i logikę podwyższania wieku emerytalne-

go w Polsce jest tragiczna sytuacja w służbie zdrowia

oraz brak perspektyw na znalezienie zatrudnienia

emerytalnego bez wprowadzenia odpowiednich roz-

wiązań dających gwarancję godnego życia dla osób

niemogących z przyczyn niezależnych – stan zdro-

wia, brak pracy – kontynuować kariery zawodowej

doprowadzi do zubożenia znacznej części społeczeń-

stwa.

Dlatego też jestem zdecydowanym przeciwni-

kiem wydłużenia wieku emerytalnego w Polsce.

Państwo w pierwszej kolejności powinno skupić

się na polityce prorodzinnej oraz poprawie poziomu

życia Polaków.

Niestety, PSL odstawił teatrzyk i zgo-

dził się z Platformą Obywatelską.

Ciekawe, ile jeszcze

razy Platforma będzie odbierała Polakom prawa na-

byte?

W tej sprawie należy rozpisać referendum,

niech wypowie się społeczeństwo.

91% Polaków nie

popiera podnoszenia wieku emerytalnego dla kobiet,

a 84% Polaków nie popiera podniesienia wieku eme-

rytalnego dla mężczyzn.

(Poseł Renata Butryn: Ja popieram, a ja jestem

częścią społeczeństwa.)

Rząd powinien zająć się podniesieniem najniż-

szych płac do 50% średniej krajowej, zapewnieniem

lepszej opieki zdrowotnej, a także tworzeniem no-

wych miejsc pracy, powinien aktywnie walczyć z bez-

robociem.

Rząd proponuje, by pracować do śmierci

albo zostać zwolnionym i wegetować na zasiłku

z pomocy społecznej, co doprowadzi do tragedii

ludzkich.

Platforma Obywatelska traktuje naród polski

jako prosty lud.

Tak można rozumieć wystąpienie

przedstawicieli Platformy Obywatelskiej.

Młodych

ludzi wypędza się za granicę, a starszych chce się

skazać na biedę i nędzę.

To serwuje nam rząd Plat-

formy Obywatelskiej i PSL.

(Poseł Renata Butryn: Manipulacja.)

Dzisiejsze głosowanie i dyscyplina w głosowaniu

za odrzuceniem wniosku o referendum przez Platfor-

mę Obywatelską i PSL pokazuje zdradę interesów

Polaków, a głosowanie Prawa i Sprawiedliwości, że

właściwie reprezentuje interes obywateli polskich.

(Poseł Renata Butryn: Coś takiego.)

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Łukasz Zbonikowski

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Bardzo proszę.

czenie w sprawie odmowy przyznania koncesji na

nadawanie cyfrowe Telewizji Trwam.

Zdecydowanie

protestuję przeciwko skandalicznemu rozstrzygnię-

ciu przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji kon-

kursu na nadawanie na pierwszym multipleksie cy-

frowym.

Organ konstytucyjny, jakim jest Krajowa

łymi i nieprzejrzystymi kryteriami, ograniczył w ten

sposób Telewizji Trwam, jedynej ogólnopolskiej tele-

wizji katolickiej, możliwość rozwoju.

Jednocześnie

zapewnił możliwość nadawania kolejnym nowo po-

wstałym stacjom komercyjnym, których jedynym

celem jest dostarczenie łatwej rozrywki i zysk.

Jest

to sprzeczne z celem istnienia rady, jakim jest troska

o ład i pluralizm medialny.

Dziesiątki tysięcy Polaków, którzy demonstro-

wali na ulicach wielu miast, w tym Białegostoku,

oraz setki tysięcy tych, którzy podpisali protesty

w tej sprawie, mają prawo czuć się zawiedzeni.

Oce-

niam decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,

zdominowanej przez nominatów PO–PSL i SLD,

jako niedopuszczalną.

Należy ją traktować jako

przejaw ograniczenia wolności słowa i niechęci wo-

bec Kościoła.

Telewizja Trwam jest jedyną telewizją zdecydo-

wanie broniącą wartości, na których ukonstytuowa-

ne jest społeczeństwo polskie, wartości katolickich,

narodowych, patriotycznych i konserwatywnych.

Jej

działalność jest trudna do przecenienia, szczególnie

w takich obszarach, jak tworzenie wspólnoty słucha-

czy, obrona życia, promocja rodziny opartej na mał-

żeństwie mężczyzny i kobiety, duszpasterska troska

o chorych, niepełnosprawnych czy podeszłych wie-

kiem.

Domagam się od Krajowej Rady Radiofonii i Te-

lewizji działania w zgodzie z zasadami, dla których

została powołana, a od organów powołujących jej

członków – prezydenta, Sejmu i Senatu troski o wła-

ściwe wykonywanie ich obowiązków.

Zasadne jest

także sprawdzenie przez Najwyższą Izbę Kontroli

prawidłowości procesu przydzielania koncesji na nada-

wanie cyfrowe.

Jednocześnie udzielam pełnego poparcia posel-

skim projektom zmian w prawie, które zapewnią

warunki do rozwoju mediów służących publicznemu

pożytkowi i zapewniających poszanowanie polskiej

tradycji i kultury.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

poselskie.

Niniejszym prostuję: Pani minister zdro-

wia Ewa Kopacz rozdała pracownikom ministerstwa

5 mln zł w okresie swego urzędowania w minister-

stwie, czyli w ciągu 4 lat, a nie jednorazowo, na od-

chodne, jak oznajmiłem w trakcie debaty na 6. posie-

(Poseł Renata Butryn: Przydałoby się jeszcze sło-

wo „przepraszam”.)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Platforma Obywatelska.

Proszę bardzo, pani poseł.

Poseł Renata Butryn:

Dziękuję, panie marszałku.

Chciałabym wygłosić moje oświadczenie w przed-

dzień urodzin niezwykłego człowieka, księdza kar-

dynała Adama Kozłowieckiego.

Ksiądz kardynał Adam Kozłowiecki był osobą wy-

jątkową, wielkim synem polskiego Kościoła, niezwy-

kłym duchem misjonarzem Afryki, więźniem niemiec-

kich obozów koncentracyjnych, a przede wszystkim

niekwestionowanym autorytetem moralnym.

Urodził się w moim regionie, na Podkarpaciu, w Hucie

Komorowskiej koło Kolbuszowej 1 kwietnia 1911 r.

Zwykł komentować ten fakt z właściwym sobie po-

czuciem humoru i dystansem do swojej osoby.

Mówił:

Urodziłem się w prima aprilis – zapewne to tłumaczy

nieco owe niezwykłe pomysły Opatrzności Bożej

w stosunku do mojej osoby.

Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1937 r.

w Lublinie.

Ojciec księdza kardynała wydziedziczył

go, gdyż nie pogodził z wyborem syna.

Dopiero gdy

ten odprawiał mszę prymicyjną w Majdanie Królew-

skim, doszło do zgody między ojcem i synem.

W czasie II wojny światowej ksiądz kardynał do-

znał prześladowań najgorszych i najtrudniejszych do

udźwignięcia.

Był najpierw więźniem w Krakowie,

Wiśniczu, a potem w niemieckich obozach koncentra-

cyjnych w Auschwitz i Dachau.

Po oswobodzeniu 28

kwietnia 1945 r. udał się do Rzymu.

Ksiądz kardynał

zawsze używał niemieckich nazw obozów, nie mówił:

Oświęcim, ale: Auschwitz.

To było znamienne.

Pod-

kreślał, że mimo gehenny, zachował wiarę w człowie-

Oświadczenia poselskie426

ka i w wartość służby dla niego.

Zrozumiał, jak sam

mówił, że dobroć jest dobra.

Ocalenie widział właśnie

w dobroci.

Nigdy też nie zachwiała się jego głęboka

wiara w Boga.

Po wojnie spotkał przypadkowo jed-

nego ze swoich „przełożonych” – prześladowcę z obo-

zu.

Zaprosił go do restauracji i długo z nim rozma-

wiał.

Na koniec mu przebaczył, bo jak sam stwierdził,

dla chrześcijanina przebaczenie jest dominantą ży-

cia, bowiem o to się modlimy.

W 1946 r. wyruszył jako misjonarz na Czarny

Ląd.

Miał świadomość, o czym pisał i mówił, że

rdzenni mieszkańcy zostali skrzywdzeni przez bia-

łego człowieka, a kontynent ten jest zapuszczony cy-

wilizacyjnie.

Chciał to swoją gorliwą pracą wynagro-

dzić.

Budował szkoły, zakładał placówki misyjne,

przyczynił się do budowy demokracji i do uzyskania

niepodległości przez Północną Rodezję w 1964 r.

Umac-

niał swoimi działaniami godność tubylczej ludności

do tego stopnia, że w wieku 58 lat zrezygnował ze

stanowiska arcybiskupa Lusaki, przekazując kiero-

wanie Kościołem Lusaki rodowitemu Zambijczykowi.

Po uzyskaniu przez Zambię niepodległości w 1964 r. przy-

jął zambijskie obywatelstwo.

Chciał, aby utożsamia-

no go z tym narodem, z ludźmi Zambii.

Całe życie kochał też Polskę.

Mówił tak: Są dwie

rzeczy, które moim zdaniem wynaturzają człowieka

– skrajna nędza i łatwe życie.

Nieraz pisałem do Po-

laków, że codziennie modlę się za ojczyznę, żeby było

lepiej, ale nigdy za dobrze.

Rządy Zambii, Wielkiej Brytanii, Francji, jak i rząd

Polski uhonorowały go za wybitną służbę.

Kardynał

otrzymał również kilka honorowych doktoratów od

kilku uniwersytetów, ostatni od Uniwersytetu War-

szawskiego.

W dniu 21 lutego 1998 r.

Jan Paweł II mianował

go kardynałem.

Po raz pierwszy kardynałem został

Zambijczyk – miał wtedy 87 lat – w uznaniu za wkład

w ewangelizację w Zambii.

Został zaliczony w poczet

100 najbardziej wpływowych Polaków za granicą.

został pochowany.

Dnia 11 kwietnia 2012 r. w Sejmie będziemy mie-

li możliwość otworzenia wystawy poświęconej temu

wybitnemu Polakowi, synowi Kościoła i przede

wszystkim dobremu człowiekowi.

Chciałabym ser-

decznie zaprosić wszystkich posłów, pana marszałka

również, na wystawę, bo był to człowiek pojednania,

który służył innemu człowiekowi i był zawsze blisko

niego.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Platforma Obywatelska.

Bardzo proszę, pani poseł.

i Drodzy Koledzy Posłowie!

W momencie rozszerze-

nia Unii Europejskiej o kolejne państwa, w tym Pol-

skę, otrzymaliśmy możliwość bezpośredniego udzia-

łu w swobodnym przepływie towarów, usług i osób

na terenie wszystkich państw członkowskich.

Od tego

czasu obywatele nowo przyjętych krajów mogli legal-

nie i dobrowolnie podjąć pracę w dowolnie wybranym

miejscu Unii Europejskiej, z uwzględnieniem okre-

sów przejściowych obowiązujących w niektórych pań-

stwach.

Wielu Polaków znalazło zatrudnienie poza

granicami swojej ojczyzny.

W ostatnich latach jednak kryzys gospodarczy

spowodował zwiększony strach przed migracją zarob-

kową.

Tak też się stało w Holandii.

W związku z tym

powstała z inicjatywy niderlandzkiej Partii Wolności

strona internetowa, na której można zgłaszać nega-

tywne doświadczenia i skargi związane z zagranicz-

nymi pracownikami.

Z przykrością należy stwierdzić,

że duża część z tych oskarżeń dotyczy właśnie na-

szych rodaków.

Portal ten narusza podstawowe war-

tości europejskie, takie jak: godność, równość, posza-

nowanie praw, tolerancja, sprawiedliwość czy już

wcześniej wspomniana swoboda przemieszczania się.

Przyczynia się do propagowania dyskryminujących

zachowań.

Takie działania bez wątpienia nie są god-

ne, zwłaszcza w przypadku tak demokratycznego i no-

woczesnego kraju, jakim jest Holandia.

Rządy wszyst-

kich państw członkowskich Unii Europejskiej powin-

ny zagwarantować przestrzeganie praw oraz możli-

wości swobodnego wyboru miejsca zamieszkania

oraz pracy.

W związku z tym Parlament Europejski

tydzień temu uchwalił rezolucję potępiającą portal

stworzony przez Partię Wolności.

Z niepokojem przyjmuję informację, że taka sytu-

acja ma miejsce właśnie w Holandii, jednym z państw

państwa, które od zawsze było wzorem pod względem

otwartości na wszystkie odmienności.

Poprawa sytuacji obywateli innych krajów w Ho-

landii powinna leżeć w interesie obywateli Niderlan-

dów oraz całej Unii Europejskiej, zwłaszcza że polscy

imigranci wnoszą znaczący wkład w niderlandzką

gospodarkę.

Osobiście jestem bardzo poruszona obec-

ną sytuacją w Królestwie Niderlandów, gdyż mam

tam wielu przyjaciół, regularnie ich odwiedzam i przez

wiele lat kraj ten szanowałam oraz podawałam jako

przykład wyjątkowej tolerancji i zrozumienia wielu

współczesnych problemów.

Moim zdaniem należałoby

jak najszybciej podjąć wspólne kroki, które przyczy-

nią się do redukcji, a w efekcie do całkowitej elimina-

cji nagannych zachowań zwolenników holenderskiej

Partii Wolności.

Uważam, iż efektywnym rozwiązaniem tego proble-

mu będzie mogła być ścisła współpraca pomiędzy rzą-

dami Polski i Holandii.

Należy udzielić wsparcia i po-

mocy w aklimatyzacji przybywającym do pracy obywa-

Poseł Renata Butryn

telom obcych państw oraz zapewnić im możliwość

rozwoju w celu lepszej komunikacji i integracji.

Jestem pewna, że te działania znacząco popra-

wią sytuację zarówno naszych rodaków, jak i oby-

wateli innych państw europejskich przebywających

na terenie Królestwa Niderlandów.

Dziękuję pięk-

nie.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

czenie dotyczy przyznawania medalistom igrzysk

olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich oraz światowych

igrzysk głuchych świadczeń olimpijskich.

Rozwiąza-

nia takie przewiduje ustawa o sporcie z 25 czerwca

2010 r.

Wcześniej regulacje te były przewidziane

w ustawie o kulturze ﬁzycznej oraz w ustawie o spo-

rcie kwaliﬁkowanym.

Prawo do świadczeń olimpij-

skich mają zdobywcy przynajmniej jednego medalu

olimpijskiego, medalu zdobytego na igrzyskach pa-

raolimpijskich lub światowych igrzyskach głuchych,

pod warunkiem że zakończyli karierę sportową, mają

ukończone 40 lat, nie biorą już udziału w zawodach

sportowych organizowanych przez właściwe polskie

związki sportowe, mają obywatelstwo polskie, stałe

zamieszkanie na terytorium Polski lub innego pań-

stwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie były

stępstwo oraz umyślne przestępstwo skarbowe.

Świadczenia te przyznawane są przez ministra

właściwego do spraw kultury ﬁzycznej na wniosek

osoby zainteresowanej, z potwierdzeniem zdobycia

medalu olimpijskiego.

Wysokość tych świadczeń

w danym roku budżetowym ustalana jest jako ilo-

czyn kwoty bazowej dla członków korpusu służby

cywilnej, określa to ustawa budżetowa, i właściwego

mnożnika.

Do 2007 r. te świadczenia wynosiły tyle,

co średnia krajowa w gospodarce.

W 2007 r. zdecydo-

wano się, dla lepszego planowania wydatków budże-

towych, zwłaszcza planowania wydatków w resorcie

sportu, na przejście na inny wskaźnik, o którym

wspomniałem, dotyczący kwoty bazowej dla człon-

ków korpusu służby cywilnej, i ustalono ten wskaź-

nik jako 1,3.

Stąd w pierwszym roku obowiązywania

tego rozwiązania wysokość tego świadczenia wyno-

siła 2691 zł i średnia krajowa również właśnie tyle.

Z czasem jednak okazało się, że od 2008 do 2012 r.

włącznie ta kwota bazowa przewidziana dla korpusu

służby cywilnej nie jest podwyższana i wysokość tego

świadczenia stanęła w miejscu.

I tak w 2008 r. było

to 2435 zł, potem przez kolejne trzy lata, również

w 2012 r.

– 2483 zł brutto, a średnia krajowa np.

w 2011 r. to kwota 3399 zł, czyli świadczenie olimpij-

skie stanowi 73% średniej krajowej.

Przez te 5 lat

właśnie wartość nabywcza tego świadczenia olimpij-

skiego zmniejszyła się o 27%.

Stąd chciałbym zwrócić się do minister sportu i tu-

rystyki, aby w przygotowaniach projektu budżetu na

rok 2013 pani minister zechciała przeanalizować tę

podstawę prawną i przynajmniej wprowadzić walo-

ryzację tych świadczeń dla medalistów olimpijskich

na zasadach waloryzacji świadczeń emerytalno-ren-

towych.

To oznaczałoby, że w tym roku każdy z me-

dalistów olimpijskich otrzymujących te świadczenia

otrzymałby 71 zł brutto do podstawy tego świadcze-

nia.

W następnych latach mógłby być to właśnie

wskaźnik waloryzacji przewidziany dla świadczeń

emerytalno-rentowych.

W innym przypadku nastę-

powałaby dalsza degradacja wysokości tego świad-

czenia.

Wielu medalistów olimpijskich zwraca się do

parlamentarzystów o podjęcie tej sprawy.

wypłaciło te świadczenia pieniężne 260 medalistom

igrzysk olimpijskich, 217 medalistom igrzysk paraolim-

pijskich i światowych igrzysk głuchych oraz 60 meda-

listom zawodów Przyjaźń 84 – to są zawody, które za-

stępowały igrzyska olimpijskie w Los Angeles.

Łącznie

tych osób upoważnionych w 2011 r. do pobierania tego

świadczenia było w Polsce 537.

Stąd właśnie apel do

ministra sportu i turystyki, aby w trakcie prac nad pro-

jektem budżetu państwa rozważyć zmianę zasad walo-

ryzacji tych świadczeń i postarać się przywrócić możli-

wość waloryzacji corocznej na ogólnych zasadach.

Dzię-

kuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Bardzo proszę.

temu w mediach ukazały się niepokojące informacje

na temat terapeutycznych programów zdrowotnych.

Tym medialnym doniesieniom towarzyszyły relacje

pacjentów, którzy po raz kolejny z przerażeniem za-

reagowali na zmiany związane ze sposobem wdraża-

nia ustawy refundacyjnej.

Zgodnie z ustawą refun-

dacyjną od 1 lipca przestaną obowiązywać terapeu-

tyczne programy zdrowotne, którymi objęte są osoby

chorzy na raka leczeni chemioterapią.

W ramach

dotychczas obowiązujących programów NFZ zapew-

Poseł Ewa Kołodziej

Oświadczenia poselskie428

niało tym pacjentom opiekę szpitalną, jak również

leki.

Zgodnie z ustawą refundacyjną programy tera-

peutyczne mają zostać przekształcone w programy

lekowe.

Odtąd kontraktowane będą przez NFZ leki.

Narodowy Fundusz Zdrowia potrzebuje około 3 mie-

sięcy od ogłoszenia warunków kontraktowania pro-

gramów do zawarcia umów.

Tak też musiałoby się to

stać przed 1 lipca, zanim wygasną obecne umowy,

a nie we wrześniu, jak przewiduje plan działań na

ten rok NFZ.

Tymczasem dochodzą nas słuchy, że

szpitalom kończą się pieniądze z kontraktów NFZ

i niektóre z nich już teraz przestają przyjmować cho-

rych na leczenie cytostatykami.

Nic mi nie wiadomo

o tym, aby Ministerstwo Zdrowia przygotowało sto-

sowne rozporządzenia dotyczące kontraktowania

programów terapeutycznych.

Nie wiadomo też, które

leki dla osób chorych na raka, na jakich zasadach i wa-

runkach będą refundowane w szpitalach, czy wszyst-

kie dotychczasowe terapie znajdą się w wykazie.

Wia-

domo natomiast, że wielu osobom odmówiono w Polsce

chemioterapii już w ubiegłym tygodniu.

Czy szpitale

za wyznaczone ceny będą w stanie kupić odpowied-

nie leki?

Czy minister zdrowia może obiecać, że

pacjentów chorych na raka otoczy w tym roku w cza-

sie wdrażania reformy refundacyjnej odpowiednią

ochroną?

Apeluję do pana ministra zdrowia o pilne zajęcie

się kwestią sygnalizowaną przeze mnie w tym wy-

stąpieniu.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

)

.

Na tym kończymy 11. posiedzenie Sejmu Rzeczy-

pospolitej Polskiej.

Porządek dzienny 12. posiedzenia Sejmu, wyzna-

czonego na dni 11, 12 i 13 kwietnia 2012 r., zostanie

*

)

Poseł Anna Grodzka

Rozpatrzenie obywatelskiego wniosku o prze-

prowadzenie referendum ogólnokrajowego

stwa i obywateli dotyczącej powszechnego wie-

ku emerytalnego kobiet i mężczyzn

– punkt 13. porządku dziennego

Poseł Adam Abramowicz

przyszłym generacjom – te słowa powiedział pan rok

temu, wtedy, kiedy demontował pan system emery-

tur kapitałowych i już po pozbawieniu Polaków fak-

tycznego prawa dziedziczenia środków zgromadzo-

nych na kontach OFE.

Zniszczył pan system kapita-

łowy, który miał zapewniać wyższe emerytury

w przyszłości i być alternatywą dla podnoszenia wie-

ku emerytalnego.

Dzisiaj pan mówi, że odpowiedzialność za przyszłe

pokolenia wymaga wprowadzenia Polakom obowiąz-

ku pracy aż do śmierci.

Zmienia pan zdanie bardzo

często, w zależności od aktualnie obowiązującej linii

PR-owskiej.

Dlatego pana dzisiejsza troska jest zu-

pełnie niewiarygodna.

Ale ma pan szansę uwiary-

godnić się w oczach społeczeństwa poprzez referen-

dum.

Mając za sobą większość stacji telewizyjnych

i radiowych, może pan przekonać, jak pan powiedział

w swoim wystąpieniu, rozsądnych Polaków do swoich

racji.

Dlaczego nie chce pan skorzystać z tej szansy?

Poseł Zbigniew Chmielowiec

Szanowna Pani Marszałek!

Sukces akcji, w której

ferendum w sprawie przedłużenia wieku emerytal-

nego, doprowadził do dzisiejszej debaty.

Dzięki wnio-

skowi i debacie głos obywateli wyrażających swoje

niezadowolenie będzie słyszalny.

W innych krajach,

np. w Niemczech, od ogłoszenia pomysłu do podjęcia

decyzji o podniesieniu wieku dyskutowano 2 lata.

U nas chce się to zrobić podczas miesięcznych kon-

sultacji.

Czy rozmowy z rządem na forum Komisji Trój-

stronnej dawały jakieś szanse na wypracowanie kom-

promisu?

Czy zdaniem rządu ludzie z często małych

miejscowości, niejednokrotnie słabo wykształceni,

którzy podpisali wniosek o referendum, nie mają ra-

cji?

Ile krajów ma wyższy wiek, kiedy przechodzi się

na emeryturę, niż 67 lat, a ile – krótszy?

Czy najpierw

rząd nie powinien stworzyć warunków do pracy, a po-

tem myśleć o podwyższeniu wieku emerytalnego?

Poseł Kazimierz Gołojuch

wypowiedzieć się w kluczowej kwestii, jaką jest wy-

dłużenie wieku emerytalnego.

Narodu nie wolno lek-

ceważyć, nie wolno lekceważyć 2 mln Polaków, którzy

wieku emerytalnego.

Odrzucenie wniosku o referen-

dum to złamanie reguł demokracji.

Nie rozumiem, dlaczego rząd tak się spieszy przy

wprowadzeniu tych zmian.

W krajach europejskich

tego typu zmiany poprzedzone były wieloletnią dys-

kusją, np. w Niemczech trwała ona 2 lata.

W Polsce

próbuje się wprowadzić zmiany dotyczące wielu po-

koleń zaledwie w dwa miesiące.

Pytania:

1.

Co legło u podstaw forsowania reformy polega-

jącej na wydłużeniu wieku emerytalnego, i to w ta-

kim pośpiechu?

2.

Czy forsowanie takich rozwiązań przez rząd

jest spowodowane chęcią przypodobania się między-

narodowym rynkom ﬁnansowym?

Poseł Wiesław Stanisław Janczyk

postawą tych aktywnych Polaków, którzy poszli ze-

brać podpisy od 2 mln obywateli w sprawie wniosku

o referendum, inicjując dyskusję tak, aby nikt w Pol-

sce nie mógł powiedzieć: nie wiedziałem, co rząd Do-

nalda Tuska szykuje dla obywateli.

Rząd PO chce od Polaków, aby w dniu śmierci

poszli jeszcze do pracy na 1 zmianę.

Rząd PO chce podwyższenia i zrównania wieku

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

430

Czy pamiętają państwo, że za tej koalicji, która

trwa już drugą kadencję Sejmu, planuje się zwiększe-

nie czasu pracy kobiet łącznie o 12 lat?

To jest skan-

dal.

Przecież po likwidacji emerytur pomostowych

dla kobiet w wieku 55 lat mają one pracować dłużej

właśnie o 12 lat.

Czy rząd świadomie okłamuje społeczeństwo,

porównując wiek emerytalny w Polsce i w Niem-

czech, we Francji czy w Wielkiej Brytanii?

To po-

równanie to największe kłamstwo publiczne, bo-

wiem w Niemczech tylko 12% kobiet w wieku powy-

żej 60 lat jest aktywnych na rynku pracy, a reszta

z nich żyje z zasiłku.

Na takim zasiłku osoba bez-

robotna otrzymuje tam ok. 1 tys. euro.

W Polsce

takie osoby po otrzymaniu chwilowego świadczenia

do uzyskania ustawowego wieku emerytalnego nie

dostaną nic.

Pytam rząd i ludzi w Polsce: Kto jeszcze dziś za-

głosuje na Platformę?

Poseł Kazimierz Moskal

rządu RP w kwestii obywatelskiego wniosku o prze-

i mężczyzn.

Dlaczego w wystąpieniu pana premiera i przed-

stawicieli PO pojawiało się w debacie tyle pogardy

i braku szacunku dla obywateli, którzy wnieśli oby-

watelski projekt?

Czy rząd PO–PSL i posłów PO stać

na słowo przepraszam za użyte w trakcie debaty

określenia „szarlatani”, „awanturnictwo” czy też

„każdy pętak”?

Jeżeli są tak oczywiste argumenty przeciw refe-

rendum, to dlaczego rząd PO–PSL boi się obywateli

i nie chce wsłuchać się w głos społeczeństwa?

Czyżby

rząd „obywatelski” nie ufał i nie wierzył w rozsądek

i mądrość narodu?

Proszę podać, jak wygląda system emerytalny

w krajach UE w obszarze wysokości emerytur, śred-

niego wieku emerytalnego, wieku opuszczenia rynku

pracy, dalszego trwania życia?

Czy prawdą jest, że przedstawicielki kobiet z PO

dążą do zrealizowania rzekomych potrzeb i oczeki-

wań wszystkich kobiet w zakresie wydłużenia wieku

emerytalnego?

Moje odczucie jest inne, chociażby

jako męża i ojca czterech dorosłych córek.

Nie ma

powszechnego oczekiwania kobiet, żeby podnieść

wiek emerytalny.

Jakie działania rząd PO–PSL podejmował i po-

dejmie w zakresie rynku pracy, kryzysu demograﬁcz-

nego, wsparcia rodzin?

Jakie są efekty pięcioletnich

rządów PO–PSL w tych obszarach?

Proszę o kon-

kretne dane.

Poseł Andrzej Szlachta

kusji nad wnioskiem NSZZ „Solidarność” o referen-

dum emerytalne chciałbym skierować do premiera

Donalda Tuska kilka pytań.

Te pytania są skierowa-

ne do Donalda Tuska również jako przewodniczącego

Platformy Obywatelskiej.

Dlaczego Platforma Obywatelska nie przedstawi-

ła planu podwyższenia wieku emerytalnego dla ko-

kandydat Platformy Obywatelskiej Donald Tusk,

obecny premier polskiego rządu, w czasie kampanii

prezydenckiej w 2005 r. nie zaproponował Polakom

przedłużenia wieku emerytalnego do 67 lat?

Dlacze-

go marszałek Sejmu pani Ewa Kopacz, posłanka

Platformy Obywatelskiej, podjęła decyzję o niewpusz-

czeniu na galerię Sejmu przedstawicieli wnioskodaw-

ców o przeprowadzenie referendum?

Dlaczego mini-

ster spraw wewnętrznych skierował na teren Sejmu

niespotykane dotąd siły policyjne z wozami bojowymi

włącznie?

Czy rząd planuje pozbawić osoby, które

ukończyły 75 lat życia, dodatków pielęgnacyjnych wy-

noszących obecnie 190 zł?

Poseł Jan Warzecha

Dla ratowania deﬁcytuﬁnansówpublicznychjestpan

gotów, wraz ze swoim współkoalicjantem, w pośpie-

chu, bez konsultacji w Komisji Trójstronnej, podstęp-

nie, bo bez zapowiedzi w kampanii wyborczej parla-

mentarnej, zafundować tej części społeczeństwa,

która żyje z dnia na dzień, z najniższych wynagro-

dzeń, taką oto przyszłość, jak trafnie zauważył prze-

wodniczący „Solidarności” pan Piotr Duda: Praco-

Panie premierze, zapisze się pan w historii jako

premier, który zachowuje się bardzo konsekwentnie,

nie tylko zresztą w sprawie emerytur.

Raz pan jest

za systemem repartycyjnym i kapitałowym, żeby go

za kilkanaście lat demontować.

Przed kampanią de-

klaruje pan, wraz ze swoimi kolegami prezydentem

i ministrem ﬁnansów,żeniemapotrzebywydłużenia

wieku emerytalnego, a tuż po wyborach, w exposé,

już deklaruje pan potrzebę wydłużenia wieku eme-

czasie wicepremier Waldemar Pawlak, pański kolega

z PSL, oświadcza publicznie, że na emerytury z ZUS

społeczeństwo nie ma co liczyć, a raczej na rodzinę.

Mija kilka tygodni od pana deklaracji i opowiada się

za wprowadzeniem emerytur cząstkowych.

W tym

czasie w sposób bardzo ryzykowny pański rząd prze-

jada miliardy złotych z Funduszu Rezerwy Demogra-

ﬁcznej przeznaczony na inne, gorsze lata, kiedy ro-

dacy z wyżu demograﬁcznego osiągną wiek emery-

431

talny.

W zupełnej desperacji próbuje pan, panie pre-

mierze, uspokoić społeczeństwo, że nasze przyszłe

emerytury będą pochodzić z wydobycia gazu łupko-

wego.

Jak panu wierzyć?

Proszę odpowiedzieć, czy stać pana na ostatni akt

odwagi przed dymisją, bo do takiej powinno dojść,

lepiej wcześniej niż później.

Niech pan zadeklaruje z tej mównicy sejmowej, że

zrzeknie się części swojego premierowskiego uposa-

żenia dla kilku biednych, chorych emerytów i niech

pan żyje do 67. roku z wynagrodzenia cząstkowego,

jakie pan chce społeczeństwu sprezentować.

Oświadczenia poselskie

Poseł Jerzy Borkowski

stwo, „Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielo-

nej przedsiębiorcom w 2010 r.” zawiera informacje

o pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom

w Polsce w 2010 r.

Udzielono przedsiębiorcom pomo-

cy w kwocie 24 087,3 mln zł, z czego 2851,8 mln sta-

nowiła pomoc udzielona w transporcie.

Przedmiotem analizy niniejszego raportu są for-

my pomocy połączone, zgodnie z wytycznymi Komisji

Europejskiej, i są to cztery grupy w zależności od

źródła pochodzenia środków pomocowych.

Do po-

szczególnych grup zaliczono następujące formy po-

mocy:

— dotacje i ulgi podatkowe,

— subsydia kapitałowo-inwestycyjne,

— tzw. miękkie kredytowania,

— poręczenia i gwarancje

oraz inne, między innymi rekompensata z tytułu

dobrowolnego rozwiązania umów długoterminowych

W 2010 r., podobnie jak w latach poprzednich,

najczęściej stosowano instrumenty pomocy w formie

dotacji – 77,5% ogólnej wartości pomocy – natomiast

nie udzielano pomocy w formie konwersji wierzytel-

ności na udziały lub akcje.

Najwyższą dynamikę

wzrostu wartości udzielonej pomocy zanotowano

w formie pomocy publicznej w postaci wniesienia ka-

pitału, bo aż 10 razy więcej, głównie w wyniku udzie-

lania pomocy z przeznaczeniem na kapitał podwyż-

szonego ryzyka inwestorom funduszy kapitałowych

oraz inwestobiorcom przez Krajowy Fundusz Kapi-

tałowy SA, oraz w grupie poręczenia i gwarancji,

47 razy więcej, głównie w wyniku udzielenia pomocy

z przeznaczeniem na wsparcie kultury i ochronę dzie-

dzictwa kulturowego Muzeum Narodowemu w Gdań-

sku i Krakowie przez ministra kultury i dziedzictwa

narodowego.

neﬁcjentami około połowy wartości pomocy publicz-

nej były duże przedsiębiorstwa.

Ich udział powiększył

tendencje wzrostowe.

Nasuwa się zatem pytanie, co

z mikroprzedsiębiorcami, którzy uzyskali pomoc tyl-

ko 12,3% z całej puli, nie wspominając o małych i śred-

nich przedsiębiorstwach.

Należy mieć na uwadze, że

silną pozycję konkurencyjną na rynku, stanowi po-

tencjalnie większe ryzyko naruszenia konkurencji

niż pomoc udzielana małym i średnim podmiotom.

A zatem przedstawionej w raporcie wartości pomocy

udzielonej ze względu na wielkość beneﬁcjentów nie

można uznać za pożądaną.

Z drugiej jednak strony

należy odnotować wzrost udziału pomocy udzielonej

mikroprzedsiębiorcom, 3,2% w stosunku do roku po-

przedniego, ale to wciąż za mało.

Raport pokazał jednoznacznie, że pomoc publicz-

na jest wpompowywana w największych na tym ryn-

ku (poza sektorem transportu), czyli:

— PKN Orlen SA – 906,8 mln PLN,

— PGNiG SA – 606,00 mln PLN,

— Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-Sys -

tem SA – 577,00 mln,

— Grupa Lotos SA – 391,7 mln,

— Południowy Koncern Energetyczny SA

– 386,8 mln,

— Spółka Restrukturyzacji Kopalń SA – 351,7 mln.

Analizując jednak formę prawną beneﬁcjentów

pomocy, można zauważyć, że największe wsparcie

otrzymały w 2010 r. przedsiębiorstwa prywatne, bo

aż 70% ogólnej wartości pomocy.

Wartość otrzymy-

wanej przez nie pomocy utrzymuje się na wysokim

poziomie, co należałoby uznać za korzystne zjawisko,

gdyż przyjmuje się, iż podmioty prywatne zapewnia-

ją lepsze wykorzystanie otrzymanych środków.

Poseł Zbigniew Chmielowiec

ka dni będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień

Książki dla Dzieci, mający na celu promowanie pięk-

nej literatury i graﬁkidlamłodegoczytelnika.

Świę-

to to zostało ustanowione w 1967 r. i jest obchodzo-

ne 2 kwietnia, w rocznicę urodzin duńskiego po-

ety, a zarazem jednego z największych światowych

roku jest nim Meksyk.

Tegoroczne motto brzmi:

Dawno temu była sobie historia, którą opowiadał cały

świat.

W Polsce Międzynarodowy Dzień Książki dla

Dzieci kojarzony jest bardziej z akcją społeczną „Cała

Polska czyta dzieciom”, która odbywa się nieprze-

rwanie już od 2001 r.

Tego typu akcje mają na celu

propagowanie codziennego czytania książek przez

dzieci.

Uświadomienie społeczeństwu, że jest to

ich wszechstronnego rozwoju psychicznego, umysło-

wego, społecznego i moralnego oraz budowania za-

432

sobów wewnętrznych dziecka, tj. kompetencji emo-

cjonalnych czy intelektualnych.

Akcje te mają za zadanie także zachęcać rodziców

do czytania książek swoim dzieciom.

Codzienne czy-

tanie dziecku dla przyjemności, nawet przez kilkana-

ście minut, jest mądrym sposobem spędzania czasu

szłość.

Na przestrzeni 10 lat swej działalności kampania

„Cała Polska czyta dzieciom” odniosła ogromy suk-

ces. Najważniejszym osiągnięciem było przekona-

nie blisko 40% polskich rodziców do codziennego

czytania małym dzieciom.

Przeprowadzono ponad

100 konferencji, szkoleń i warsztatów z zakresu mą-

drego wychowania, pozyskano dla kampanii prawie

7 tys. liderów i koordynatorów.

Do udziału w tej ini-

cjatywie i jej promowania włączają się co roku setki

miast i szkół, tworząc jedno z najważniejszych wy-

darzeń kulturalnych roku.

Dzięki tej kampanii powstał „Program naucza-

nia wartości” oraz studia podyplomowe dla nauczy-

cieli „Czytanie jako metoda rozwoju i edukacji”.

W całej Polsce zainicjowane zostały też programy dla

dzieci zdrowych i niepełnosprawnych.

Zorganizowa-

no także czytanie dzieciom w szpitalach, hospicjach,

sanatoriach oraz szkolenia dla matek z małymi dzieć-

mi przebywających w więzieniu.

Szanowna Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Pra-

gnę podziękować z tego miejsca wszystkim organi-

zatorom, tysiącom wolontariuszy, a także partnerom,

którzy wspierają i promują kampanię czytania.

To

dzięki wam udaje się zmieniać świadomość społecz-

ną dotyczącą roli czytania w rozwoju dziecka, poka-

zując jej prawdziwe korzyści, a także zbliżając do

siebie rodziny.

Dziękuję za uwagę.

Poseł Stanisław Lamczyk

(Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska)

nia i Pomorze przez wiele lat pozostawały polskim

oknem na świat oraz miejscem wypoczynku milio-

nów Polaków.

Z każdym dniem miejsca te zyskują na

atrakcyjności.

Pomorze, a zwłaszcza Półwysep Helski

i Gdynia, przyciągają tłumy turystów.

Ponadto roz-

wija się port w Gdyni, stając się jednym z najważniej-

szych na Bałtyku.

Jednak wszystkie te atuty ograni-

czone są wciąż niedoskonałą siecią drogową.

Co

prawda do Trójmiasta można dojechać autostradą,

jednak już samo poruszanie się samochodem po

Gdańsku, Sopocie czy Gdyni powoduje znaczne trud-

ności.

Natężenie ruchu kołowego w Trójmieście oraz

w kierunku Półwyspu Helskiego powodujące gigan-

tyczne korki uliczne jest od wielu lat tak niezmienne,

iż stało się częścią letniego krajobrazu, odnotowane-

go nawet w literaturze pięknej.

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Samo-

rządy województwa pomorskiego oraz miast i gmin

najlepiej znające bolączki lokalnych społeczności, an-

gażując własne środki, przygotowały rozwiązanie

problemów komunikacyjnych północnej części woje-

wództwa pomorskiego.

Z przeprowadzonych prac

wynika, że najlepszym rozwiązaniem jest budowa

obwodnicy północnej aglomeracji trójmiejskiej.

Budo-

wa OPAT pozwoli na stworzenie alternatywnego

i sprawnego połączenia drogowego łączącego miasta

północnej części aglomeracji Trójmiasta i poprawę

dostępu do miast, a także obszarów rekreacyjnych

i wypoczynkowych położonych na Półwyspie Hel-

skim i w jego sąsiedztwie.

Budowa obwodnicy, która przejmie ruch tranzy-

towy, spowoduje, iż strumień pojazdów będzie się

nie, bez zatrzymywania.

W konsekwencji pokonana

dzy Gdynią, Wejherowem oraz Półwyspem Helskim

i tym samym zostanie rozwiązany problem komuni-

kacyjny północnego Pomorza.

Dziękuję.

Poseł Józef Rojek

W III Rzeczypospolitej afery występowały i wy-

stępują tak często, że niektórym zdaje się, iż społe-

czeństwo powinno do nich przywyknąć, a przynajm-

niej niektórzy politycy zapewne tego by właśnie

chcieli.

W ostatnich tygodniach została ujawniona

kolejna afera przy okazji informatyzacji urzędów pu-

blicznych.

„Rzeczpospolita” z 7 marca poinformowa-

ła, że zawyżanie przez urzędników cen w kontrak-

tach informatycznych miało charakter powszechny.

Czytamy tam m.in.: Możemy już mówić o trwałym

W zamian za gwarancję pracy i korzyści materialne

z MSWiA, ZUS, Policją i Strażą Pożarną włącznie,

podpisywali z ﬁrmami kontrakty na niebotyczne

Jak się okazało, w związku z tym tylko za ostatnie

ty tak konstruowano, że niemożliwe było ich zerwa-

nie – ﬁrmy sprzedawały oprogramowanie, nie prze-

kazując praw autorskich i tzw. kodów źródłowych.

CBA i warszawska prokuratura apelacyjna ustaliły,

że w procederze brały udział duże ﬁrmy działające

pisywano aneksy, dorabiano dodatkowe aktualizacje

itp. przez skorumpowanych urzędników.

Jednak naj-

bardziej porażają informacje, że proceder trwał od

wielu lat, a przede wszystkim, jak doniosła wspo-

mniana „Rzeczpospolita”, że mechanizm nadużyć

433

To kolejny przykład na to, jak powstawała III Rzecz-

pospolita, zakłamana i skorumpowana, a obecnie

jeden z polityków Platformy Obywatelskiej z satys-

fakcją stwierdził, że przy okazji traﬁenia na trop tej

afery rzekomo zadziałały mechanizmy państwa.

Za-

działałyby już dawno w każdej z wielu dotychczaso-

wych afer, gdyby to państwo było naprawdę zdrowe.

Teraz, tak jak dotychczas, nie spodziewajmy się, że

cokolwiek zostanie szczegółowo wyjaśnione, a osoby

odpowiedzialne poniosą konsekwencje, bo przecież

jak na razie nawet media, które otwarcie wspierają

tę ekipę, długo nie mogły zdecydować się napisanie

czegokolwiek o tej aferze.

Poseł Bogdan Rzońca

W dniu dzisiejszym Sejm RP przyjął informacje

rządu RP na temat wdrożenia ograniczonego wymia-

ru godzin historii.

Niniejszym ośmielam się stwier-

i nigdzie nie przyznało, że wdrożenie w szkołach po-

nadpodstawowych nowej podstawy programowej dra-

stycznie ogranicza liczbę uczniów uczących się histo-

rii w szkołach ponadpodstawowych.

Ta sytuacja prowadzi do tego, że historii będą

uczyć się w szkołach ponadpodstawowych tylko ci

uczniowie, którzy wybiorą ją jako przedmiot do zda-

wania na maturze.

Historia jako przedmiot nauczania jest czynni-

kiem narodotwórczym, naród natomiast cały czas

potrzebuje utrzymania ducha.

Podobnie jest z naro-

dem polskim.

Jeśli obecnie MEN i koalicja PO–PSL nie uznają za

stosowne uczyć wszystkich uczniów historii, to oznacza

to, że nie uznają potrzeby podtrzymywania ducha pol-

skości.

Wyrażam ogromny żal z tego powodu.

Poseł Jan Warzecha

wi – trenerowi, bliźniaczemu bratu mistrza olimpij-

skiego Kazimierza, mistrzowi Polski i świata, czte-

rokrotnemu olimpijczykowi (lata: 1968, 1972, 1976,

1980), srebrnemu medaliście olimpijskiemu z Mo-

skwy w 1980 r.

Józef Lipień urodził się 6 lutego 1949 r. w Jaczko-

wie k. Kamiennej Góry, w wielodzietnej rodzinie Mi-

chała i Ireny.

Absolwent Szkoły Rzemiosł Budowla-

nych w Jeleniej Górze i studium trenerskiego przy

AWF w Warszawie (trener II kl. – zapasy w stylu

klasycznym).

Zawodnik (60 kg) Karkonoszy Jelenia

Góra (1965–1967) i Wisłoki Dębica (1967–1980), któ-

rego trenerami byli: Janusz Jaszczuk, Tadeusz Po-

piołek, Czesław Korzeń i Janusz Tracewski (kadra).

Podobnie jak starszy o kilkanaście minut bliźniaczy

brat Kazimierz, zainteresowania sportowe rozpoczął

w szkole podstawowej (lekkoatletyka, piłka ręczna)

i rozwinął je w Szkole Rzemiosł Budowlanych w Je-

leniej Górze, gdzie zupełnie przypadkowo zapoznał

go zapasami nauczyciel i pierwszy trener Juliusz

Jaszczuk.

Szybkie postępy i sukcesy sprawiły, że zna-

lazł się w Dębicy, gdzie w tamtejszej Wisłoce zgroma-

dziła się czołówka polskich zapaśników i stworzono

im – jak na owe czasy – świetne warunki bytowo-

-szkoleniowe.

W atmosferze intensywnej pracy tre-

ningowej robił szybkie postępy i już jako 19-latek

awansował do ekipy olimpijskiej w 1968 r.

Po poraż-

ce polskich zapaśników w Meksyku znalazł się w gru-

pie szkoleniowej trenera Janusza Tracewskiego (wraz

z m.in. bratem Kazimierzem), który zrewolucjonizo-

wał trening zapaśniczy i sposób przygotowań do wiel-

kich imprez.

Zaowocowało to sukcesami, o których

zaczęto głośno mówić.

Biało-czerwoni powrócili

z mistrzostw świata w Teheranie w 1973 r. z sześcio-

ma medalami.

Dwa najcenniejsze złote wywalczyli

bliźniacy i był to ewenement na skalę światową: Ka-

zimierz (walcząc w kategorii piórkowej, a więc w na-

turalnej wadze ciała 62 kg) i Józef, który w ciągu

prawie całej kariery sportowej szukał swojego miej-

sca, najczęściej w wadze 57 kg.

Stwarzając psychicz-

ny komfort bratu, sam żył w dietetycznym reżimie,

stałej kontroli i konieczności zbijania wagi różnymi

sposobami, co niewątpliwie miało wpływ na wyniki.

Bezprzykładna braterska więź sprawiła (tak przy-

najmniej zostało to przedstawione w rodzinnej legen-

dzie), że w olimpijskim występie ostatniej szansy

Józefa dużą rolę odegrał Kazimierz.

Obaj przed wy-

stępem w Moskwie w 1980 r. byli w znakomitej for-

mie, tylko że Józef miał 11,5 kg nadwagi.

Według

przekazów zbijał wagę do 57 kg przez trzy miesiące,

do ostatniej chwili, i brał w tym udział Kazimierz,

biegając z bratem po alejkach bielańskiej AWF.

Józe-

fowi wyszło to na zdrowie.

Osiągnął wagę i zdobył

wreszcie srebrny medal – jeden z czterech, które wy-

walczyli polscy zapaśnicy na tych igrzyskach.

Błyskotliwa technika, ogromna ambicja i hart

ducha oraz wielka siła woli sprawiały, że przez wiele

lat potraﬁł sobie narzucić reżim związany z dietą

i znieść ogromny trud walki z nadwagą.

Mówi się

nym mistrzem polski wagi koguciej, w latach 1969

i 1970, i piórkowej, w latach: 1974, 1976, 1978, 1979

i 1981.

Oprócz złotego medalu mistrzostw świata

(1973 r.) był jeszcze dwukrotnie srebrnym medalistą

MŚ, w latach 1974 i 1975, i brązowym medalistą ME

w 1978 r.

Wszystkie w kategorii wagowej 57 kg.

Po

zakończeniu kariery sportowej w kraju (1981 r.) pra-

cował jako trener w Danii (Frederikshavn, 1983–

–1984), w Szwecji (Hörby, 1984–1988) i Wisłoce Dę-

bica (1997–2000), po czym przeszedł na rentę.

Od-

znaczony m.in. dwukrotnie złotym „Medalem za

Wybitne Osiągnięcia Sportowe” i Krzyżem Kawaler-

skim Orderu Odrodzenia Polski (1983 r.).

Józef Li-

pień mieszka w Dębicy, jest żonaty (żona Bogusława),

ma dwie córki: Ewę i Dagmarę.

Dziękuję.

nr 240).

6.

Pytania w sprawach bieżących.

na ﬁnansowanie wspólnej polityki rolnej (druki nr 232 i 259).

13.

Rozpatrzenie obywatelskiego wniosku o przeprowadzenie referendum ogólnokra-

Porządek dzienny

11. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

nych (druki nr 205, 267 i 267-A