text:
S e j m

(drugi dzień obrad)

Punkt 5. porządku dziennego: Sprawozda-

nie głównego inspektora pracy z dzia-

łalności państwowej inspekcji pracy

w 2011 r. wraz ze stanowiskiem Rady

Przewodnicząca Rady Ochrony Pracy

Główny Inspektor Pracy Iwona Hickiewicz.

.

90

Punkt 6. porządku dziennego: Pierwsze

Zmiana porządku dziennego

Punkt 7. porządku dziennego: Pierwsze

str. str.

TREŚĆ

30. posiedzenia Sejmu

str. str.

Punkt 8. porządku dziennego: Pierwsze

Punkt 9. porządku dziennego: Sprawoz-

o odpadach

Poseł Sprawozdawca Tadeusz Arkit.

.

.

.

.

.

.

147

Punkt 10. porządku dziennego: Sprawoz-

pieczeniowej

Poseł Sprawozdawca Andrzej Orzechowski .

.155

Oświadczenia

(Przerwa w posiedzeniu)

(Na posiedzeniu przewodniczą wicemarszałkowie

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

posłanki Ewę Kołodziej i Renatę Zarembę oraz pa-

nów posłów Marka Balta i Wojciecha Zubowskiego.

posłanka Ewa Kołodziej i pan poseł Marek Balt.

słanka Ewa Kołodziej oraz pan poseł Wojciech Zu-

bowski.

— Samorządu Terytorialnego i Polityki Regio -

nalnej wspólnie z Komisją Finansów Publicznych

— Skarbu Państwa wspólnie z Komisją do Spraw

— Spraw Wewnętrznych – o godz. 16,

W dniu dzisiejszym odbędą się również posiedze-

— Parlamentarnego Zespołu Obrońców Języka

mintona – o godz. 14,

— wspólne posiedzenie Parlamentarnego Zespołu

nego Zespołu ds. Przeciwdziałania Ateizacji Polski,

Parlamentarnego Zespołu Członków i Sympatyków

szenia Rodzin Katolickich, Parlamentarnego Zespołu

— parlamentarnego zespołu ds. przywrócenia

połączeń pasażerskich poprzez centralną magistralę

kolejową – o godz. 16,

Opieki Zdrowotnej i Proﬁlaktyki – o godz. 17.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 5. po-

spektora pracy z działalności Państwowej In-

spekcji Pracy w 2011 r. (druk nr 540) wraz ze sta-

nowiskiem Rady Ochrony Pracy oraz ze stano-

wiskiem Komisji do Spraw Kontroli Państwowej

nr 621).

cy panią Iwonę Hickiewicz.

Bardzo proszę, pani inspektor.

Główny Inspektor Pracy

Iwona Hickiewicz:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Mam zaszczyt

(Wznowienie posiedzenia o godz. 9)

68

Państwowej Inspekcji Pracy były prowadzone zgod-

nie z programem działania na rok 2011 zaopiniowa-

nym pozytywnie przez Radę Ochrony Pracy oraz

sejmową Komisję do Spraw Kontroli Państwowej.

Zaplanowane zadania zostały w pełni zrealizo-

wane.

W roku sprawozdawczym inspektorzy pracy prze-

codawców zatrudniających łącznie prawie 4 mln osób.

Ponad połowę skontrolowanych stanowiły mikro-

przedsiębiorstwa zatrudniające do 9 pracowników,

czyli takie, które dominują dziś na mapie gospodar-

czej kraju.

W celu wyeliminowania ujawnionych w trakcie

kontroli naruszeń przepisów bezpieczeństwa i higie-

ny pracy inspektorzy wydali ponad 304 tys. decyzji.

1/3 spośród nich nakazywała natychmiastowe usu-

nięcie uchybień ze względu na ochronę zdrowia i ży-

cia pracowników.

Rażące naruszenia przepisów bez-

pieczeństwa i higieny pracy stwierdzono podczas

dwóch kolejnych kontroli.

Stały się powodem skiero-

wania przez inspektorów pracy do Zakładu Ubezpie-

czeń Społecznych 91 wniosków o podwyższenie skład-

ki na ubezpieczenie wypadkowe o 100% na kolejny rok

składkowy.

W większości dotyczyły ﬁrmbudowlanych

i produkcyjnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

uwzględnił wszystkie wnioski inspekcji.

W roku sprawozdawczym inspektorzy pracy zba-

432 osoby poniosły śmierć, a 883 doznały ciężkich

wanych, około 42%, stanowiły osoby o stażu pracy

krótszym niż rok.

W ogólnej liczbie poszkodowanych

w wypadkach śmiertelnych dominowała grupa zawo-

dowa robotników pomocniczych w górnictwie i bu-

downictwie, robotników budowlanych robót stanu

surowego i pokrewnych oraz kierowców pojazdów.

Niewłaściwa organizacja pracy, brak odpowiedniego

nadzoru, tolerowanie odstępstw od obowiązujących

przepisów, niewłaściwe przeszkolenie, a także lekcewa-

żenie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy i niestoso-

wanie sprzętu ochronnego stanowiły przyczyny więk-

szości zbadanych przez inspekcję pracy wypadków.

Do kontrolowanych pracodawców inspektorzy

skierowali oprócz decyzji blisko 60 tys. wystąpień

zawierających łącznie ponad 316 wniosków o usunię-

cie stwierdzonych nieprawidłowości.

Najczęściej do-

tyczyły one nawiązania i rozwiązywania stosunku

grodzenia za pracę.

ło w ubiegłym roku około 42 tys. skarg.

Przeprowa-

dzone przez nas kontrole wykazały, że ponad 63%

z nich było zasadnych lub częściowo zasadnych.

Po-

nad połowę problemów zgłaszanych w skargach sta-

nowiły kwestie związane ze stosunkiem pracy oraz

wynagrodzeniem za pracę.

Co piąta skarga dotyczy-

ła szeroko rozumianych warunków pracy, a co dzie-

siąta – czasu pracy.

Specjaliści Państwowej Inspekcji

Pracy udzielili w ubiegłym roku prawie 934 tys. bez-

płatnych porad, w tym ponad 676 tys. porad praw-

nych i prawie 258 tys. porad technicznych.

W okresie sprawozdawczym Państwowa Inspekcja

Pracy zarejestrowała 136 zakładowych układów zbio-

rowych pracy, które objęły około 50 tys. pracowni-

ków.

Zarejestrowanych zostało również 1291 proto-

kołów dodatkowych.

Przedmiotem postanowień

układowych były najczęściej zagadnienia dotyczące

pracownikom innych świadczeń związanych z pracą.

Rzadko regulowane były kwestie dotyczące bhp, cza-

su pracy czy urlopów pracowniczych.

Warto zauwa-

żyć, że na koniec 2011 r. obowiązywało 8196 układów

zbiorowych pracy obejmujących w sumie 1,7 mln

osób.

Inspektorzy pracy wydali w ubiegłym roku

478 decyzji dotyczących wpisu do ewidencji pracow-

ników wykonujących pracę w szczególnych warun-

stowych.

W roku sprawozdawczym inspektorzy pracy ujaw-

nili około 84 tys. wykroczeń przeciwko prawom pra-

cownika.

Na winnych popełnienia tych wykroczeń

nałożyli ponad 18 tys. mandatów karnych na kwotę

przeszło 22 mln zł.

W ponad 13 tys. przypadków za

wystarczające inspektorzy uznali środki oddziaływa-

nia wychowawczego.

Rozpatrując wnioski inspekto-

6,5 mln zł wobec ponad 3 tys. osób.

Inspektorzy pracy skierowali do prokuratury

1087 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia prze-

stępstwa.

W większości dotyczyły one udaremniania

lub utrudniania inspektorom wykonywania czynno-

ści służbowych oraz złośliwego lub uporczywego

naruszania praw pracowniczych.

Korzystając z upraw-

nień nadanych znowelizowaną w 2011 r. ustawą o Pań-

stwowej Inspekcji Pracy do wydawania ustnych po-

leceń dotyczących nieprawidłowości, które mogą być

usunięte w trakcie kontroli lub niezwłocznie po jej

zakończeniu, w okresie od wejścia w życie nowych

przepisów – czyli od 8 sierpnia ubiegłego roku – do

końca 2011 r. inspektorzy wydali kontrolowanym

pracodawcom ok. 3 tys. takich poleceń.

Dotyczyły one

głównie nieprawidłowości z zakresu stosunku pracy,

czasu pracy i należności pracowniczych.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Szczegółowa ana-

liza ubiegłorocznych wyników naszej działalności

wskazuje, że do najbardziej newralgicznych aspektów

przestrzegania prawa pracy należy stan respektowa-

nia przepisów o wypłacie wynagrodzenia za pracę

o czasie pracy.

Ponad 1/3 spośród blisko 1400 kom-

pleksowo skontrolowanych w tym zakresie pracodaw-

ców nie wypłaciła w 2011 r. wynagrodzenia za pracę,

a co czwarty pracodawca przekazał je z opóźnieniem.

Inspektorzy pracy wydali ponad 8 tys. decyzji naka-

zujących wypłatę zaległych należności dla ponad

30. posiedzenie Sejmu w dniu 13 grudnia 2012 r.

Główny Inspektor Pracy Iwona Hickiewicz

69

82 tys. pracowników.

Należy odnotować, że o 4 punk-

ty procentowe, z 38% do 34%, spadł w ubiegłym roku

odsetek pracodawców, u których stwierdzono uchybie-

nia w związku z wypłatą wynagrodzenia za godziny

nadliczbowe, m.in. w placówkach ochrony zdrowia.

Poważne naruszenia przepisów o czasie pracy doty-

czyły zdecydowanej większości spośród 1500 skontro-

lowanych szczegółowo zakładów różnych branż.

W prawie połowie kontrolowanych podmiotów ujawnio-

no nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ewidencji

czasu pracy.

Dwa razy częściej stwierdzali inspektorzy

pracy uchybienia polegające na dwukrotnym zatrud-

nianiu pracowników w tej samej dobie.

Dotyczyły one

niemalże co piątego objętego kontrolą pracownika, pod-

czas gdy rok wcześniej – co dziesiątego.

Poważnym problemem, zwłaszcza w górnictwie

i placówkach ochrony zdrowia, pozostaje zjawisko

podwójnego zatrudnienia.

Polega ono na świadczeniu

pracy przez pracownika w dni wolne od pracy, często

na tych samych stanowiskach i pod nadzorem tych

samych osób, co w pozostałe dni tygodnia, ale na pod-

stawie umowy o pracę zawartej z zewnętrznym pod-

miotem.

Obowiązujące regulacje nie zawierają norm

limitujących czas pracy w danej dobie na rzecz więcej

niż jednego pracodawcy, tymczasem przemęczenie

spowodowane brakiem wypoczynku może stać się

przyczyną wielu groźnych w skutkach zdarzeń, tak-

że zdarzeń wypadkowych.

Poważne uchybienia związane z zapewnieniem

gwarantowanego przepisami odpoczynku dziennego

wykazały kontrole czasu pracy kierowców prowadzo-

ne przez Państwową Inspekcję Pracy w ramach

zatwierdzonej przez Radę Ministrów.

Jeżeli chodzi o zakres naszej kontroli, to objętych

nią zostało ponad 700 tys. dni pracy blisko 4 tys.

kierowców.

Inspektorzy pracy ujawnili tak rażące

przypadki, jak np. skrócenie z 9 do 3,5 godziny nie-

przerwanego wypoczynku przysługującego kierowcy

w dwudziestoczterogodzinnym okresie rozliczenio-

wym.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami na

pracodawców sektora transportu i spedycji nałożono

kary pieniężne na kwotę 3,9 mln zł.

Działania kontrolne uzupełniała kampania pre-

„Czas pracy a wypadki drogowe”, w ramach której

m.in. na wybranych stacjach paliw oraz w 12 bazach

paliw przekazywane były nasze ulotki zawierające

informacje o organizacji czasu pracy, obowiązkowych

przerwach i odpoczynku oraz wpływie czynników

psychoﬁzycznych na bezpieczeństwo pracy.

Dla pra-

codawców zorganizowaliśmy 39 szkoleń, w których

wzięło udział ponad 1600 osób.

W roku sprawozdawczym inspektorzy pracy zwe-

ryﬁkowali legalność zatrudnienia 176 tys. obywateli

polskich.

Nielegalne zatrudnienie lub nielegalną inną

pracę zarobkową ujawnili w prawie co piątym spo-

śród ok. 23 tys. skontrolowanych podmiotów.

Najbar-

dziej szkodliwe z punktu widzenia ochrony praw

pracowniczych formy nielegalnego zatrudnienia, tj.

zatrudnienie bez potwierdzenia na piśmie rodzaju

ubezpieczenia społecznego, stwierdzono w 15% kontro-

lowanych podmiotów – identycznie jak w roku 2010.

Z przypadkami nielegalnej pracy inspektorzy spotyka-

li się najczęściej przy tzw. pracy na próbę.

Polegała ona

na sprawdzaniu przez pracodawców przydatności nowo

przyjętych osób do wykonywania powierzonych im za-

dań bez potwierdzenia umowy o pracę w formie pisem-

nej oraz bez zgłoszenia do ZUS, a nierzadko i bez wy-

płaty wynagrodzenia.

Wzrosła skala naruszeń dotyczących zawierania

kwestionowali 13% spośród ponad 34 tys. sprawdzo-

nych umów cywilnoprawnych.

W roku sprawozdaw-

czym inspektorzy pracy przeprowadzili blisko 2200

kontroli legalności zatrudnienia i wykonywania pra-

cy przez cudzoziemców.

Kontrolom tym poddano po-

nad 2 tys. podmiotów powierzających pracę blisko

14,5 tys. cudzoziemców.

Wykonywanie pracy bez ważnej wizy lub innego

Rzeczypospolitej Polskiej bądź podstawy pobytu

uprawniającej do wykonywania pracy bez wymaga-

nego zezwolenia na pracę na innym stanowisku lub

lub bez zawarcia wymaganych umów ujawniono w co

dziesiątym skontrolowanym zakładzie – podobnie jak

w 2010 r.

O ponad połowę więcej obcokrajowców niż

w 2010 r. nie zostało zgłoszonych do ubezpieczenia

społecznego.

Nieprzestrzeganie przepisów i zasad

bezpieczeństwa i higieny pracy ujawniono w co trze-

cim kontrolowanym podmiocie, w stosunku do co

czwartego obcokrajowca.

Należy podkreślić, że jedną z najpoważniejszych

barier utrudniających skuteczną działalność kontro-

lną inspekcji pracy w obszarze legalności zatrudnie-

nia są ograniczenia wynikające z ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej.

W szczególności chodzi

o obowiązek doręczenia przedsiębiorcy upoważnienia

do kontroli przed rozpoczęciem kontroli oraz o obo-

wiązek zawiadamiania o zamiarze kontroli.

Utrud-

nia to inspektorom przeciwdziałanie takim zjawi-

skom, jak praca na czarno czy wykonywanie pracy

w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla życia

i zdrowia ludzi.

jest największe.

W budownictwie, gdzie zagrożenia

wypadkowe są szczególnie duże, inspektorzy pracy

oprócz ponad 5 tys. szczegółowych kontroli na ponad

3 tys. placów budów przeprowadzili przeszło 4 tys.

70

tzw. krótkich kontroli nastawionych na wyelimino-

wanie bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia i życia

pracowników.

W zakładach przemysłowych zatrudniających po-

wyżej 50 pracowników, w których doszło do powta-

rzalnych wypadków, kontrole ujawniły, że średnio

w skali roku na jeden zakład z tej grupy przypada

8 wypadków.

Pod uwagę wzięto 3 lata poprzedzające

kontrolę.

W co czwartym miejscu, gdzie zdarzył się

wypadek, środki proﬁlaktyczne albo nie zostały

wdrożone, albo nie wynikały z oceny ryzyka zawodo-

wego i postępowania powypadkowego.

Bagatelizowa-

nie znaczenia oceny ryzyka potwierdziły także kon-

trole na stanowiskach eksploatacji amoniakalnych

instalacji chłodniczych oraz kontrole warunków pra-

cy w ﬁrmach,gdziewystępujeatmosferawybuchowa,

czyli m.in. na stacjach paliw płynnych, autogazu

i w wytwórniach farb.

Pod stałym nadzorem Państwowej Inspekcji Pra-

nych.

Kontrole w ok. 1800 zakładach pracy lub ich

jednostkach organizacyjnych wykazały liczne niepra-

widłowości, zwłaszcza w zakładach pracy chronionej.

Niejednokrotnie osoby niepełnosprawne obsługiwały

maszyny i urządzenia niewyposażone w urządzenia

ochronne.

Pomieszczenia i stanowiska pracy nie były

przystosowane do potrzeb wynikających z dysfunkcji

osób niepełnosprawnych.

Wiele uchybień dotyczyło

pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.

Najczęściej

wynikały one z lekceważenia przepisów, nieprawidło-

wej organizacji pracy, a niejednokrotnie były wyni-

kiem świadomego nierespektowania dodatkowych

uprawnień osób niepełnosprawnych.

Równolegle z działaniami nadzorczo-kontrolnymi

Państwowa Inspekcja Pracy realizowała liczne przed-

sięwzięcia prewencyjne i promocyjne służące zapo-

Zrealizowaliśmy w ubiegłym roku trzeci etap

kampanii informacyjno-prewencyjnej „Bezpieczeń-

stwo pracy w budownictwie” skierowanej do praco-

dawców, przedsiębiorców oraz osób odpowiedzialnych

za skuteczny nadzór.

W szkoleniach związanych z pro-

gramem „Promocja standardów bhp w małych ﬁr-

mach” wzięło udział ponad 4 tys. pracodawców.

Oko-

ło 600 pracodawców uzyskało dyplom Państwowej

Inspekcji Pracy, doprowadzając swój zakład do stanu

zgodnego z prawem dzięki uczestnictwu w programie

prewencyjnym „Zdobądź dyplom Państwowej Inspek-

cji Pracy”.

Przeprowadziliśmy również pierwszy etap dwu-

letniej kampanii „Poznaj swoje prawa w pracy”, któ-

rej celem jest promowanie znajomości przepisów pra-

wa pracy i kultury, praworządności w środowisku

pracy.

W realizację programu edukacyjnego „Kultu-

ra bezpieczeństwa” adresowanego do szkół ponad-

gimnazjalnych zaangażowanych zostało ponad 760

nauczycieli z ponad 290 szkół.

W rolnictwie indywi-

dualnym promowaliśmy bezpieczne zasady pracy

edukacyjne, także wśród dzieci rolników.

Ponad 1200

zakładów objęliśmy programem „Zarządzanie bez-

pieczeństwem pracy w małych zakładach o najwięk-

szym nasileniu wypadków przy pracy”.

To niezmier-

nie ważna forma prewencji wypadkowej.

W szkole-

niach na temat zarządzania ryzykiem wypadkowym,

zorganizowanych przez inspektorów pracy, uczestni-

czyło ponad 6200 pracodawców, przedstawicieli służb

bhp i pracowników.

Reasumując, powiem, że w roku sprawozdawczym

Państwowa Inspekcja Pracy objęła różnorodnymi dzia-

łaniami prewencyjnymi i promocyjnymi 165 tys. pod-

miotów, przy wsparciu partnerów społecznych, a także

organów administracji rządowej i samorządowej.

Na forum międzynarodowym Państwowa Inspek-

cja Pracy realizowała zadania i wypełniała obowiąz-

ki wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej

i organizacjach międzynarodowych, utrzymując przy

tym robocze kontakty z inspekcjami poszczególnych

krajów.

W szczegółowy sposób ten obszar naszej dzia-

łalności jest zaprezentowany w sprawozdaniu.

Przy-

pomnę tylko, że w okresie polskiej prezydencji, po raz

nych, nasza inspekcja była gospodarzem spotkania

Komitetu Wyższych Inspektorów Pracy, SLIC, któ-

rego 61. posiedzenie odbyło się w Warszawie w grud-

niu 2011 r.

Podczas okolicznościowej konferencji za-

prezentowany został przygotowany przez nas Euro-

pejski kodeks dobrych praktyk w działaniach kontro-

lnych i pozakontrolnych inspekcji pracy.

Pani Marszałek!

Panie i Panowie Posłowie!

Dzia-

łania kontrolno-nadzorcze Państwowej Inspekcji

Pracy w roku sprawozdawczym doprowadziły do li-

kwidacji bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia

prawie 64 tys. pracowników.

Wyeliminowaliśmy róż-

nego rodzaju nieprawidłowości z zakresu legalności

zatrudnienia w odniesieniu do ponad 130 tys. osób.

Ponad 5 tys. osób będących stronami umów cywilno-

prawnych oraz 5 tys. osób pracujących bez żadnej

stosunku pracy.

Ponad 47 tys. pracowników różnych

W wyniku działań inspekcji pracy 75,5 tys. pracow-

ników odzyskało zaległe należności na łączną kwotę

ponad 78 mln zł.

Wyegzekwowaliśmy również należności na rzecz

funduszy państwowych.

Na Fundusz Pracy płatnicy

ków na przeszło 4 mln zł.

Identyczna kwota pokryła

zaległe składki na ubezpieczenia społeczne 3,5 tys.

pracowników.

Wyniki ubiegłorocznej działalności Państwowej

Inspekcji Pracy uzasadniają kontynuację działań kon-

trolno-nadzorczych w sektorach gospodarki i zakła-

dach o największych zagrożeniach zawodowych i wy-

padkowych, w tym także w formie krótkotrwałych

nich zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników.

71

Jednym z przyjętych na rok 2013 priorytetów jest

problematyka przestrzegania prawa pracy przy za-

trudnianiu, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii

umów cywilnoprawnych i terminowych.

Oprócz kon-

troli zamierzamy prowadzić w tym zakresie szeroko

zakrojoną kampanię informacyjno-promocyjną „Za-

nim podejmiesz pracę”.

Istotnym elementem przy-

szłorocznych działań inspekcji pracy pozostanie pro-

blematyka wypłaty należności pracowniczych.

Jed-

nocześnie Państwowa Inspekcja Pracy będzie konty-

nuować działania wspierające pracodawców, zwłasz-

cza w przypadku małych i średnich ﬁrm, w procesie

zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Będą

też przedsięwzięcia edukacyjne w sferze kultury bez-

pieczeństwa pracy, współpraca z partnerami społecz-

nymi, instytucjami i organizacjami państwowymi,

samorządowymi w celu dalszej poprawy bezpieczeń-

stwa i ochrony zdrowia pracowników.

Pragnę Wysoką Izbę poinformować, że szczegóło-

wy program działania Państwowej Inspekcji Pracy

na rok 2013 został przyjęty przez Radę Ochrony Pra-

Kończąc, chciałabym przekazać wyrazy podzięko-

wania, szacunku i uznania wszystkim pracownikom

Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności inspek-

torom pracy – za zaangażowanie i godne wypełnianie

obowiązków służbowych, życząc jednocześnie dal-

szych sukcesów w pracy zawodowej.

Pani marszałek, paniom i panom posłom bardzo

dziękuję za dotychczasową współpracę na rzecz po-

prawy stanu ochrony pracy w naszym kraju, jak rów-

nież za dokonywaną podczas posiedzeń komisji sej-

mowych i Rady Ochrony Pracy wnikliwą ocenę reali-

zacji przez Państwową Inspekcję Pracy ustawowych

zadań.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ochrony Pracy panią Izabelę Katarzynę Mrzygłocką.

Przewodnicząca Rady Ochrony Pracy

prezentować stanowisko Rady Ochrony Pracy w spra-

cji Pracy w 2011 r.

Sprawozdanie głównego inspek-

tora pracy zawarte jest w druku sejmowym nr 540,

natomiast sprawozdanie Komisji do Spraw Kontroli

ny, wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy znaj-

duje się w druku sejmowym nr 621.

Stanowisko Rady

Ochrony Pracy jest ogólnie dostępne, dlatego pozwo-

lą państwo, że przedstawię najważniejsze uwagi i za-

lecenia sformułowane przez radę.

Członkowie Rady Ochrony Pracy zapoznali się ze

sprawozdaniem z realizacji ustawowych zadań i upraw-

nień Państwowej Inspekcji Pracy na posiedzeniu

plenarnym rady w dniu 12 czerwca br. Zostały na

nim szczegółowo rozpatrzone wszystkie aspekty

funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy, co po-

zwoliło na zarysowanie diagnozy stanu przestrzega-

nia prawa pracy oraz wypracowanie wniosków w tym

zakresie.

Sprawozdanie dotyczy między innymi pro-

blemów w zakresie utrudnień w działalności kontro-

lnej Państwowej Inspekcji Pracy związanych z zapi-

sami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Podkreśla się w nim, że ustawowy obowiązek zawia-

damiania podmiotu gospodarczego o zamiarze prze-

prowadzenia kontroli z 7-dniowym wyprzedzeniem

znacznie ogranicza możliwość ujawnienia i wyelimi-

nowania nieprawidłowości, przez co czyni kontrolę

często bezprzedmiotową.

Dlatego Rada Ochrony

Pracy proponuje zastanowić się nad ograniczeniem

tego obowiązku, w sytuacji gdy takie zawiadomienie

może istotnie wpłynąć na zmniejszenie skuteczności

kontroli.

Rada Ochrony Pracy zaleca także zintensyﬁko-

wanie działań prewencyjnych w celu zmniejszenia

liczby wypadków osób zatrudnionych przede wszyst-

kim na nowych dla nich stanowiskach pracy.

Takie

osoby bowiem najczęściej ulegają wypadkom przy

pracy.

Sugerujemy rozwinięcie mechanizmu w zakre-

sie zróżnicowania składki na ubezpieczenie wypad-

kowe jako ekonomicznego bodźca do przeciwdziała-

nia wypadkom.

Ze sprawozdania wynika, że Pań-

stwowa Inspekcja Pracy zgłosiła do Zakładu Ubezpie-

ki.

Ta liczba nie jest duża, jeśli uwzględnimy skalę

problemu.

Warto więc podejść do tej kwestii bardziej

systemowo, tak by mechanizm, który dzięki Radzie

Ochrony Pracy został przed laty przyjęty i wdrożony,

zaczął funkcjonować w szerszym zakresie.

W przypadku aż połowy skontrolowanych przez

Państwową Inspekcję Pracy agencji pracy tymczaso-

wej wykryto nieprawidłowości dotyczące głównie

kierowania do pracy za granicą.

Potrzebne jest wzmo-

żenie wysiłków w celu eliminowania nieprawidłowości

przy kierowaniu polskich obywateli do pracy za gra-

nicą za pośrednictwem wymienianych agencji.

Zale-

camy jednocześnie wprowadzenie skuteczniejszego

monitoringu zatrudniania w Polsce cudzoziemców.

Rada zauważa niską ściągalność kwot w wysta-

wianych przez Państwową Inspekcję Pracy tytułach

wykonawczych i widzi konieczność jej zwiększenia.

Wnioskuje o przeanalizowanie przyczyn rażącej dys-

proporcji pomiędzy liczbą złożonych przez inspekto-

rów pracy do prokuratury zawiadomień o podejrzeniu

popełnienia przestępstwa a liczbą aktów oskarżenia.

Jak podaje sprawozdanie, Państwowa Inspekcja Pra-

cy 1100 razy zawiadamiała prokuraturę o udarem-

nieniu lub utrudnianiu inspektorom pracy wykony-

wania czynności służbowych, co jest przestępstwem

72

wano jedynie 139 aktów oskarżenia.

Uważamy, że warto dokonać kompleksowej oceny

stanu legalności zatrudnienia w naszym kraju od

czasu przyjęcia tego zadania 5 lat temu przez Pań-

stwową Inspekcję Pracy.

Z uwagi na występujące

nieprawidłowości przy wypłacie wynagrodzeń i in-

nych świadczeń ze stosunku pracy w kolejnym roku

należy nadal monitorować związane z tym kwestie.

W działalności szkoleniowej i edukacyjnej powin-

no się w większym niż dotychczas stopniu zwracać

uwagę na ocenę ryzyka zawodowego, która, jak wska-

zuje sprawozdanie, bardzo często nie jest uwzględ-

niana w prewencji wypadkowej.

Należy także podjąć

działania, aby uniemożliwić ponadnormatywne, jeśli

chodzi o czas pracy, świadczenie pracy.

Nieprzestrze-

ganie norm czasu pracy i wypoczynku, zwłaszcza np.

wśród służb mundurowych, może powodować zagro-

żenie ludzkiego życia lub zdrowia.

Rada Ochrony Pracy ponadto zwróciła uwagę, że

z powodu dużych różnic między liczbą wypadków

podawaną przez Główny Urząd Statystyczny i Za-

kład Ubezpieczeń Społecznych trzeba ujednolicić oba

systemy statystyczne.

W celu umożliwienia dokony-

wania porównań sprawozdania Państwowej Inspek-

cji Pracy powinny się odnosić do analogicznych da-

nych z lat poprzednich.

Przedłożone sprawozdanie

w niektórych miejscach zawierało takie odniesienia,

w innych nie można się było ich doszukać.

Przedstawiłam najważniejsze wnioski dotyczące

sprawozdania głównego inspektora pracy za rok ubie-

gły.

Chcę podkreślić, że zostało ono pozytywnie za-

opiniowane przez Radę Ochrony Pracy.

Nie ulega

bowiem wątpliwości, że wymierne efekty ubiegłorocz-

nych działań inspektorów pracy, takie jak: zlikwido-

prawie 64 tys. pracowników czy wyegzekwowanie

78 mln zaległych należności z tytułu wynagrodzenia

za pracę, pozwalają dobrze ocenić skuteczność urzę-

du.

Dlatego z tego miejsca w imieniu Rady Ochrony Pra-

cy pragnę podziękować wszystkim pracownikom Pań-

stwowej Inspekcji Pracy za wysiłek i konsekwencję.

Rada Ochrony Pracy pozytywnie opiniuje spra-

wozdanie głównego inspektora pracy z działalności

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję bardzo pani przewodniczącej.

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

ka Izbo!

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy na-

kłada na Państwową Inspekcję Pracy obowiązek

corocznego przedstawienia Sejmowi sprawozdania ze

opinii połączonych Komisji: Polityki Społecznej i Ro-

dziny oraz do spraw Kontroli Państwowej odnośnie

Pracy, które zawarte jest w druku nr 540.

Połączone komisje z uznaniem przyjęły szczegó-

łowe, bardzo starannie opracowane sprawozdanie

które jest dobrze udokumentowanym wkładem jej

dycji ﬁrm, pracowników, a co za tym idzie, również

naszego państwa w zakresie przestrzegania prawa

pracy i zasad bhp.

Głównym celem Państwowej Inspekcji Pracy jest

jej aktywność kontrolna, która trafnie wskazuje dys-

funkcyjne obszary działania państwa.

Państwowa Inspekcja Pracy, przedkładając wyni-

ki kontroli, stwarza jedynie podstawy do dalszych

nu prawa i likwidacja uciążliwości dla stron stosunku

pracy.

W ocenie połączonych komisji Państwowa In-

spekcja Pracy z powierzonego zadania wywiązała się

nie o wysokiej wartości informacyjnej, pokazując

jednocześnie obszary wymagające naprawy.

wej Inspekcji Pracy obrazuje skalę zagadnień, jakimi

Główne działania Państwowej Inspekcji Pracy to

działalność kontrolna.

Przeprowadzono 90 600 kon-

Spośród środków prawnych, jakimi dysponuje Pań-

stwowa Inspekcja Pracy, warto zwrócić uwagę na

nakazy płatnicze.

To ponad 8 tys. decyzji nakazo-

wych, należności dla ponad 82 tys. pracowników na

łączną kwotę 139 mln zł.

W toku kontroli inspektorzy

pracy ujawnili 83 700 wykroczeń przeciwko prawom

pracownika.

Sądy, rozpatrując wnioski inspektorów

pracy, ukarały 3252 sprawców wykroczeń karą

grzywny, 51 sprawców karą nagany, w 38 przypad-

kach, uznając za winnego, odstąpiły od wymierzenia

kary, a 47 osób uniewinniły.

W dalszym ciągu problemem pozostają zawiado-

mienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skie-

rowane do prokuratury.

Było ich w okresie sprawoz-

dawczym 1087.

W dalszym ciągu duży odsetek sta-

nowią odmowy wszczęcia i umorzenia postępowania,

zwłaszcza że dotyczą one art. 225 §2 Kodeksu karne-

go.

Aczkolwiek powoli, to jednak przynosi, a w przy-

Przewodnicząca Rady Ochrony Pracy

73

szłości przyniesie wymierne efekty zmiana treści art.

325e Kodeksu postępowania karnego, która nastą-

piła pod koniec poprzedniej kadencji Sejmu.

Inspektorzy pracy wnieśli 41 powództw o ustale-

nie istnienia stosunku pracy.

Wśród tych osób 13 było

zatrudnionych na podstawie umowy-zlecenia, jedna

w ramach umowy o dzieło, a 36 osób w ogóle nie mia-

ło umowy.

W roku sprawozdawczym wpłynęły 42 tys. skarg.

Udzielono prawie 1 mln bezpłatnych porad prawnych,

to również rejestracja zakładowych układów zbioro-

wych pracy wraz z protokołami dodatkowymi oraz

sporów zbiorowych.

W roku 2011 nastąpił spadek liczby wypadków

przy pracy w stosunku do lat 2009 i 2010.

Razem

wypadków ciężkich i śmiertelnych było 1235.

Warto

zaznaczyć, że Państwowa Inspekcja Pracy zajmuje

się również przestrzeganiem przepisów dotyczących

zatrudniania osób niepełnosprawnych, kontroluje

kwestie związane z legalnością zatrudnienia, innej

dzoziemców.

Kolejny rok prowadzono kontrole prze-

strzegania przez agencje zatrudnienia przepisów

Na szczególne uznanie zasługuje działalność pre-

wencyjna oraz promocja ochrony pracy.

Takie akcje,

jak „Bezpieczeństwo pracy na budowie”, „Czas pracy

kierowców”, „Kultura bezpieczeństwa”, „Poznaj swo-

je prawa w pracy” i inne, oraz działalność wydawni-

cza i szkoleniowa przynoszą wymierne efekty zwią-

zane z życiem i zdrowiem ludzkim.

Państwowa Inspekcja Pracy podejmuje działania

we współpracy z organami administracji publicznej,

organami nadzoru nad warunkami pracy oraz inny-

mi instytucjami działającymi w sferze ochrony pracy.

Jest to współpraca krajowa i międzynarodowa.

War-

to również zwrócić uwagę na to, że Państwowa In-

spekcja Pracy dokonuje oceny rozwiązań prawnych,

proponuje wnioski legislacyjne oraz opiniuje liczne

projekty aktów prawnych.

Chciałbym na zakończenie przypomnieć, że na

stanowisku głównego inspektora pracy nastąpiła

zmiana.

Rezygnację złożyła pani minister Anna

Tomczyk, której w imieniu nie tylko połączonych ko-

misji, Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Ko-

misji do Spraw Kontroli Państwowej, bardzo serdecz-

nie dziękuję za współpracę.

Witam z kolei na stano-

wisku szefa Państwowej Inspekcji Pracy panią Iwonę

Hickiewicz i życzę wszystkiego najlepszego.

liści o najwyższych kwaliﬁkacjach zawodowych, ale

Pragnę złożyć na ręce pani minister w imieniu

połączonych Komisji: Polityki Społecznej i Rodziny

wyrazy uznania i podziękowania dla wszystkich pra-

cowników, zwłaszcza dla inspektorów pracy, za ich

trud, kompetencje i odpowiedzialność przy podejmo-

waniu nieraz bardzo trudnych decyzji, doskonalenie

dycji prawa pracy i bhp w Polsce.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Komisje: Polityki

stwowej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2012 r. roz-

patrzyły sprawozdanie z działalności PIP.

Komisje

pozytywnie zaopiniowały sprawozdanie Państwowej

Inspekcji Pracy za rok 2011, a ja w ich imieniu reko-

menduję Wysokiemu Sejmowi jego przyjęcie.

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

Piotrowska w celu przedstawienia stanowiska Plat-

formy Obywatelskiej.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Posłowie!

Sprawozdanie głównego inspektora pracy

zawarte w druku nr 540, podobnie jak w latach ubie-

głych zawiera pełen zakres informacji o działalności

W 2011 r. inspektorzy pracy przeprowadzili ponad

90 tys. kontroli u 68 tys. pracodawców i innych pod-

miotów zatrudniających ponad 3900 tys. osób.

Główny inspektor w sprawozdaniu zaprezentował

najczęściej ujawniane naruszenia prawa pracy, ze

wskazaniem, iż najczęstszym naruszeniem było nie-

przestrzeganie przepisów o wypłacie wynagrodzeń

stety, 1/3 skontrolowanych w tym zakresie pracodaw-

ców nie wypłaciła wynagrodzeń, a co czwarty skon-

trolowany wypłacał wynagrodzenia z opóźnieniem.

W tym zakresie kontroli przeprowadzonych przez

inspektorów pracy w stosunku do roku 2010 zmniej-

szył się nieco odsetek pracodawców, u których stwier-

dzono uchybienia w związku z wypłatą wynagrodzeń

za godziny nadliczbowe.

W przeważającej liczbie

przypadków nieprawidłowości te powstają w związku

Poseł Jarosław Pięta

74

z nieprowadzeniem lub nierzetelnym prowadzeniem

ewidencji czasu pracy.

Niestety, przeprowadzone kon-

trole w 2011 r. wskazują także na stałą praktykę

naruszania przepisów o czasie pracy.

Naruszanie przepisów o wynagrodzeniu za pracę

oraz innych należnych świadczeń jest problemem

szczególnie ważnym społecznie.

Powtarzające się nie-

prawidłowości na przestrzeni ostatnich lat i wnioski

legislacyjne formułowane przez głównego inspektora

pracy doprowadziły do nowelizacji ustawy o Państwo-

wej Inspekcji Pracy.

Ustawa ta weszła w życie 8 sierp-

nia 2011 r.

Wprowadziła ona nowe rozwiązania ma-

jące na celu umożliwienie bardziej efektywnego dzia-

łania.

Zapisy zawarte w tej ustawie pozwalają w nie-

których sytuacjach na współpracę z kontrolowanym

podmiotem dla osiągnięcia pożądanego celu, czyli

poprawy warunków pracy i stanu praworządności

w stosunkach pracy, bez stosowania rygorystycznych

środków administracyjnych.

Od sierpnia do końca roku

to jeszcze zbyt krótki okres, aby dokonać oceny wpływu

przyjętych rozwiązań i skuteczności działań.

Wysoka Izbo!

W obszarze bezpieczeństwa i higie-

ny pracy w 2011 r.

PIP skoncentrowała się przede

wszystkim na tych dziedzinach gospodarki, gdzie

ryzyko zawodowe jest największe.

Działania kontro-

lno-nadzorcze nastawione były na likwidację lub

ograniczenie zagrożeń występujących w środowisku

pracy.

Jest to bardzo ważny aspekt działalności Pań-

stwowej Inspekcji Pracy, gdyż ich skutki w postaci

wypadków i chorób zawodowych mają nie tylko wy-

miar ekonomiczny, ale przede wszystkim społeczny.

Mają również wpływ na obniżenie standardów życia

pracowników, a często też niestety wykluczenie osób

w wieku produkcyjnym z rynku pracy.

Wzmożonym nadzorem objęto grupy zakładów

różnych branż charakteryzujących się przekrocze-

niami norm czynników szkodliwych dla zdrowia oraz

wysokimi wskaźnikami częstotliwości wypadków.

Systematyczne kontrole uzupełniane czynnościami

doradczymi, informacyjnymi i również promocyjny-

mi przyniosły zauważalną poprawę m.in. w zakresie

przygotowywania pracowników do pracy, chodzi tu

o badania lekarskie i szkolenia bhp.

Poprawa nastą-

piła także w zakresie składowania i magazynowania

materiałów oraz w ocenie ryzyka zawodowego.

W rezultacie w drugim roku realizacji programu

długofalowego na lata 2010–2012 uzyskano w więk-

szości tej grupy zakładów dalszy widoczny postęp

w respektowaniu prawa pracy.

Dobrze, że ze względu

na rodzaj zagrożeń wzmożony nadzór przez Państwo-

wą Inspekcję Pracy będzie kontynuowany.

Stałym działaniem kontrolnym i prewencyjnym

Państwowa Inspekcja Pracy sprawuje nadzór nad

budownictwem, gdzie zagrożenia wypadkowe są

szczególnie duże.

W omawianym okresie inspektorzy

pracy oprócz terenów budów, w tym dróg i mostów,

nadzorowali inwestycje związane z Euro 2012.

Skala

stwierdzonych naruszeń w stosunku do roku po-

przedniego była niestety nadal bardzo wysoka.

Naj-

więcej nieprawidłowości stwierdzono w przypadku

prac na wysokościach, a także w wykopach.

Podjęte

przez inspektorów pracy działania doprowadziły do

likwidacji wielu zaniedbań, niestety w związku z tym-

czasowością stanowisk pracy w budownictwie uzy-

skane efekty są często nietrwałe, a często te same

uchybienia pojawiają się w następnych fazach budo-

wy.

Dlatego w celu wymuszenia stałej poprawy bez-

pieczeństwa Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi

cały czas krótkie kontrole ukierunkowane na elimi-

nację nieprawidłowości stwarzających bezpośrednie

le te są regularnie powtarzane.

Państwowa Inspekcja Pracy dużo czasu poświęca

również na kontrolę zarządzania bezpieczeństwem

w zakładach, głównie w zakładach przemysłowych

zatrudniających powyżej 50 pracowników, w których

doszło do powtarzających się wypadków.

Również

bardzo poważne zagrożenia występują w branży le-

śnej przy pozyskiwaniu drewna.

Tu kontrole ujawni-

ły nieprawidłowości dotyczące eksploatacji maszyn

i urządzeń, a także stosowania środków ochrony ro-

ślin i częsty brak odzieży ochronnej.

Niemal 2/3 pra-

codawców nie poddało swoich pracowników bada-

niom w kierunku boreliozy, również nie zapewniło

szczepień ochronnych przeciwko kleszczowemu zapa-

leniu opon mózgowych.

Kontrole, zarówno we wskazanych przeze mnie

obszarach, jak i w konkretnych zakładach kontrolo-

wanych przez Państwową Inspekcję Pracy znajdują

obszerne odzwierciedlenie w przedłożonym sprawoz-

daniu.

Jest to baza danych o niestosowaniu i stoso-

waniu obowiązujących przepisów prawa pracy w Pol-

sce.

Działania kontrolne i prewencyjne mają na celu

eliminowanie zagrożeń dla życia i zdrowia pracow-

ników, dlatego dobrze, że Państwowa Inspekcja Pra-

cy będzie podejmowała dalsze intensywne i komplek-

sowe przedsięwzięcia, w szczególności poprzez kon-

centrację działań tam, gdzie występują największe

zagrożenia zawodowe i wypadkowe, krótkotrwałe

kontrole i optymalne wykorzystywanie środków od-

działywania na pracodawców, wspieranie pracodaw-

ców, zwłaszcza małych i średnich ﬁrm, w procesie

zarządzania bezpieczeństwem pracy stanowiącym

skuteczne narzędzie zapobiegania wypadkom.

Zdaniem klubu Platformy Obywatelskiej Pań-

stwowa Inspekcja Pracy dobrze wykorzystywała

w swojej działalności w 2011 r. analizy dotyczące pra-

cy, uwagi i zalecenia Rady Ochrony Pracy oraz ko-

misji sejmowych, a także dobrze wykorzystywała

uwagi i propozycje związków zawodowych, organiza-

cji pracodawców, a także ministerstw i urzędów cen-

tralnych.

Dziękując kierownictwu i wszystkim pra-

cownikom Państwowej Inspekcji Pracy za wyjątkowe

zaangażowanie, klub Platformy Obywatelskiej uwa-

ża, że zadania postawione przed Państwową Inspek-

cją Pracy w roku 2011 zostały w pełni zrealizowane.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Teresa Piotrowska

75

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego

łalności Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2011

wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy.

Niestety już stało się niedobrą tradycją, że spra-

wozdania rozpatrujemy z rocznym opóźnieniem.

Spra-

wozdanie zostało przygotowane na podstawie wyni-

ków ponad 90 tys. kontroli przeprowadzonych u pra-

wie 70 tys. pracodawców i innych podmiotów zatrud-

niających łącznie prawie 4 mln osób.

Wiadomo, że

inspekcja kontroluje tylko kilkanaście procent praco-

dawców, mimo to można stwierdzić, że to sprawozda-

nie pokazuje nam całościowy obraz tego, jak wygląda

przestrzeganie praw pracowniczych, warunków bhp

i jakie są przyczyny wypadków przy pracy.

Niestety

wnioski są smutne.

Skala nadużyć i łamania praw

jąc sytuacje kryzysowe, szczególnie wysokie bezro-

bocie, oszukują pracowników czy wręcz zmuszają do

łamania prawa bądź nieprzestrzegania przepisów

bhp.

Również pracownicy boją się utraty miejsca pra-

cy, nie współpracują z inspektorami pracy.

Można

sto się słyszy, że inspekcja przeszkadza w prowadze-

niu działalności gospodarczej.

Tak nie jest i dziękuję

inspekcji za jej pracę, nieraz bardzo trudną, i mam

świadomość, że często niepopularną, bo nikt nie chce

być kontrolowany.

Efekty działania Państwowej Inspekcji Pracy

kiewicz.

Przypomnę tylko, że są to: likwidacja w kon-

trolowanych zakładach bezpośrednich zagrożeń dla

życia i zdrowia dla 64 tys. pracowników, wyegzekwo-

wanie oceny ryzyka zawodowego dla ponad 324 tys.

pracowników, wydanie ponad 300 tys. decyzji podję-

tych po przeprowadzonych kontrolach, ujawnienie

ponad 84 tys. wykroczeń przeciwko prawom pracow-

niczym, w przypadku których inspektorzy nałożyli

22 mln zł.

W tym samym czasie sądy nałożyły grzyw-

ny na kwotę 6,5 mln zł na ponad 3 tys. sprawców,

wreszcie dla ponad 82 tys. pracowników inspektorzy

wydali decyzję nakazującą wypłatę należnych świad-

czeń na kwotę ponad 138 mln zł, z czego wypłacono

78 mln zł należności.

Podałem tylko kilka najistotniejszych wielkości

pokazujących skalę działań Państwowej Inspekcji

Pracy.

Zawsze można powiedzieć, że można było

znacznie więcej i lepiej, ale nie zawsze wszystko za-

leży od inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy.

Niestety od lat obserwuje się zjawisko, że inspekcja

pozostaje sama w swych działaniach, a Sejm, który

sprawuje nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy,

niejednokrotnie podejmuje decyzje, które jeszcze bar-

dziej utrudniają jej pracę.

Podam przykład ustawy

przez obecną koalicję rządową, z której wynika obo-

wiązek dostarczania kontrolowanemu przedsiębiorcy

Trudno sobie wyobrazić skuteczną kontrolę w obsza-

rze legalności zatrudnienia czy zagrożenia dla życia

i zdrowia bądź w sprawach pracowniczych, gdy łatwo

choćby świadczące o zatrudnieniu.

Ta sprawa w sta-

nowisku Rady Ochrony Pracy była już poruszana.

Wzrasta skala naruszeń dotyczących zawierania

umów cywilnoprawnych, tzw. umów śmieciowych,

dzanych umów, a rok wcześniej tylko 7%.

Stąd też

nasz projekt zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji

Pracy i Kodeksu pracy, aby dać możliwość inspekto-

rowi w drodze nakazu zastąpienia umowy cywilno-

prawnej umową o pracę.

W takich przypadkach jest

oczywiste, że umowa spełnia wymogi umowy o pracę,

a w przypadkach spornych to na pracodawcy spoczy-

wałby obowiązek udowodnienia przed sądem, że jest

inaczej.

Dzisiaj niestety to pracownik musi sam udo-

wodnić, że ma rację.

Druga zmiana dotycząca Kodek-

su pracy polega na tym, aby pracodawca był zobowią-

zany do podpisania umowy o pracę przed przystąpie-

twiłoby działania inspektorom pracy i wyeliminowa-

ło próbę omijania prawa przez pracodawców.

Jak co roku na szczególną uwagę zasługuje pro-

ceder niewypłacania wynagrodzeń za pracę.

Jest to

niedopuszczalne i trudne do zaakceptowania w cywi-

lizowanych relacjach pracownik – pracodawca.

Czę-

ściej niż co trzeci kontrolowany pracodawca nie wy-

płacał wynagrodzenia za pracę, a co czwarty wypła-

cał nieterminowo.

Niestety, proceder niewypłacania

wynagrodzeń wzrasta i jest nie do zaakceptowania.

Powszechnie łamane są przepisy o czasie pracy.

Po-

nad połowa z kontrolowanych podmiotów nie prowa-

dziła lub nierzetelnie prowadziła ewidencję czasu

pracy.

Problemem jest fakt podwójnego zatrudnienia

z podmiotem zewnętrznym, szczególnie niebezpiecz-

ny w górnictwie czy w służbie zdrowia.

cy prokuratury w 2011 r.

Inspektorzy skierowali do

prokuratury prawie 1100 zawiadomień o podejrzeniu

przestępstwa.

Zostało wszczętych i nadal toczy się

76

tylko 210 postępowań.

W 193 przypadkach prokura-

torzy odmówili wszczęcia postępowania, 288 postę-

powań umorzono, do sądu skierowano 139 aktów

oskarżenia.

Najczęstszą przyczyną umorzenia było

uznanie przez prokuraturę, iż czyn sprawcy, czyli

czych, w tym niewypłacaniu wynagrodzeń.

Niestety

również tylko w 37 przypadkach sądy uznały winnych

popełnienia przestępstwa przez pracodawców, z czego

19 osób otrzymało grzywny, 16 osób karę w zawiesze-

względnego pozbawienia wolności.

Stąd trudno się

leży tu wspomnieć, że po zmianie przepisów Kodeksu

postępowania karnego w 2011 r. inspektorzy po raz

pierwszy złożyli do prokuratury 158 wniosków o uza-

sadnienie postępowań o umorzenie lub odmowę wsz-

czych i nieprzestrzeganie przepisów bhp to przestęp-

dotykają człowieka.

Inspektorzy skorzystali również z nowych prze-

pisów, wydając prawie 3 tys. ustnych poleceń w celu

likwidacji nieprawidłowości, które można było usu-

czeniu.

Państwowa Inspekcja Pracy musi mieć

wsparcie instytucji państwowych, takich jak proku-

ratura, sądy, Policja, aby mogła skutecznie działać.

Obok działań kontrolnych Państwowa Inspekcja

Pracy prowadzi wiele działań prewencyjno-promo-

cyjnych.

Wyróżnić należy kampanię „Bezpieczeństwo

pracy w budownictwie”, pamiętając o tym, że inspek-

torzy pracy bezpośrednio nadzorowali ponad 200

dużych inwestycji, w tym związanych z Euro 2012.

Ciągle aktualne są działania prewencyjne ogranicza-

jące naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy.

Należy pochwalić także projekt „Poznaj swoje prawa

w pracy”, skierowany zarówno do pracowników, jak

i do pracodawców, i wiele innych akcji.

Warto tu pod-

kreślić dobrą współpracę Państwowej Inspekcji Pra-

cy z partnerami społecznymi, a zwłaszcza ze związ-

kami zawodowymi, które mają świadomość tego, że

Państwowa Inspekcja Pracy jest praktycznie jedy-

nym sprzymierzeńcem pracownika w relacji z nie-

uczciwym pracodawcą.

Pani Marszałek!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

ności za 2011 r. jest pozytywnie oceniane przez klub

Prawa i Sprawiedliwości.

Tą drogą pragnę przekazać

Również pozytywnie mój klub ocenia stanowisko

Rady Ochrony Pracy.

Chciałbym zwrócić uwagę na

kilka wniosków zawartych w stanowisku, które

przedstawiała pani przewodnicząca, ale warto o nich

jeszcze raz wspomnieć.

Oto one: rozważyć ogranicze-

nie obowiązku wcześniejszego informowania praco-

dawcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli w sytu-

acji, gdy ta informacja w sposób zasadniczy ograniczy

skuteczność kontroli; zintensyﬁkowaćdziałaniapre-

wencyjne w celu zmniejszenia liczby wypadków osób

zatrudnionych na nowych dla nich stanowiskach pra-

cy; rozwijać mechanizm zróżnicowanej składki na

ubezpieczenie wypadkowe; poprawić ściągalność

kwot w wystawianych przez Państwową Inspekcję

Pracy tytułach wykonawczych; przeanalizować przy-

czyny rażącej dysproporcji pomiędzy liczbą złożonych

przez Państwową Inspekcję Pracy zawiadomień do

prokuratury a liczbą aktów oskarżenia; nadal moni-

torować kwestie związane z wypłatą wynagrodzeń

i Sprawiedliwość pozytywnie ocenia stanowisko Rady

Ochrony Pracy.

W imieniu klubu rekomenduję przy-

jęcie zarówno sprawozdania głównego inspektora pra-

cy, jak i stanowiska Rady Ochrony Pracy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

zentująca Klub Poselski Ruch Palikota.

Bardzo proszę, pani posłanko.

Poseł Zoﬁa Popiołek:

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Mam zaszczyt

w imieniu Ruchu Palikota przedstawić stanowisko

dotyczące sprawozdania głównego inspektora pracy

druki nr 540 i 621.

Sprawozdanie głównego inspektora pracy to ob-

szerny dokument, zawarty na 203 stronach.

Spra-

wozdanie w sposób przejrzysty i bardzo wyczerpują-

co opisuje działalność kontrolną i prewencyjną Pań-

stwowej Inspekcji Pracy.

Na uwagę zasługuje fakt, iż

w roku sprawozdawczym przeprowadzono o 2,5 tys.

więcej kontroli niż zakładano.

Ważne jest również to,

że Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła liczne

rekontrole w wybranych zakładach pracy.

W 2011 r.

Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła najwię-

cej kontroli w branżach związanych z handlem i na-

prawami, przetwórstwem przemysłowym i budownic-

twem.

Oprócz decyzji z zakresu bezpieczeństwa pracy

inspektorzy w roku sprawozdawczym wydali ponad

8,1 tys. decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń

one należności dla 82,2 tys. pracowników na kwotę

ponad 138,8 mln zł.

Do kontrolowanych pracodawców

Poseł Stanisław Szwed

77

wystąpień zawierających łącznie ponad 316,4 tys.

wniosków o usunięcie nieprawidłowości.

W toku kon-

troli inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy ujaw-

nili 83,7 tys. wykroczeń przeciwko prawom pracow-

ników, w związku z tym wszczęli postępowania w spra-

wach o wykroczenia wobec 29,2 tys. pracodawców, tj.

43% kontrolowanych.

Państwowa Inspekcja Pracy

wysłała w roku sprawozdawczym 5977 pism informa-

cyjno-prewencyjnych do pracodawców.

Kolejną sprawą będącą przedmiotem działalności

Państwowej Inspekcji Pracy, ujętą w sprawozdaniu,

jest badanie okoliczności i przyczyn wypadków przy

pracy.

W roku 2011 inspektorzy pracy zbadali pod

tym kątem 2370 wypadków przy pracy.

Działania

inspekcji pracy kierowane są na najbardziej newral-

giczne obszary.

Na szczególną uwagę zasługują kon-

trole dotyczące czasu pracy, kontrole wypłaty wyna-

grodzeń czy prawidłowości zawieranych umów.

Sprawozdanie głównego inspektora pracy stanowi

bardzo bogaty materiał do analizy rynku pracy i wy-

stępujących patologii, przy czym opracowane zostało

w sposób bardzo staranny i przejrzysty.

W działalno-

ści Państwowej Inspekcji Pracy na szczególną uwagę

zasługuje działalność prewencyjno-informacyjna.

Należałoby ją wspierać i kontynuować, co przy cię-

ciach w budżecie na 2013 r. wydaje się wątpliwe.

Bar-

dzo cenne uwagi zawarte są również w stanowisku

Rady Ochrony Pracy.

Należy potraktować je bardzo

poważnie i ucieleśnić je.

W imieniu klubu Ruch Palikota również życzę

wszystkiego dobrego i sukcesów w pracy inspektorom

pracy.

Klub Ruchu Palikota pozytywnie opiniuje

omawiane sprawozdania.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

zaprezentuje stanowisko Klubu Parlamentarnego

Polskiego Stronnictwa Ludowego.

naszego klubu o sprawozdaniu głównego inspektora

pracy oraz o sprawozdaniu Rady Ochrony Pracy, któ-

re zostały w dniu dzisiejszym przedstawione przez

panią minister, głównego inspektora pracy i panią

przewodniczącą Katarzynę Mrzygłocką.

Szanowni państwo, mam przyjemność piąty raz

z rzędu występować, reprezentować klub, opiniując

sprawozdania, dlatego powiem tak: w ubiegłym roku

mówiłem, że sprawozdania były perfekcyjnie przygo-

towane, a w tym roku – brakuje słów.

Po prostu prak-

tycznie wszystkie dane są tu umieszczone, jest duża

przejrzystość, widać ciągły postęp w dążeniu do do-

skonałości.

W imieniu swoim i swojego klubu życzę

utrzymania tego kierunku.

Przedstawione kwestie wskazują wyraźnie, że

zmieniające się przez lata metody, dzięki którym

osiągano największe efekty i wyniki, to nie sama

kontrola i obciążenia, tylko polityka informacyjno-

-proﬁlaktyczna, i te zmiany idą w tym kierunku,

dlatego też cieszy nasilanie się tej polityki, jednakże,

jak zaznaczyła moja koleżanka Zoﬁa z klubu Ruchu

Palikota, niepokoją kwestie dotyczące ograniczeń

ﬁnansowych i obcięcia kwoty bodajże 4 mln w od-

niesieniu do działań na rok 2013, gdyż w znacznym

stopniu osłabią one realizację głównego zadania, celu

funkcjonowania inspekcji, jakim jest zapobieganie

zagrożeniom zarówno związanym z bezpieczeństwem

oraz życiem pracowników, jak i dotyczącym narasta-

jącego na naszym rynku pracy sposobu wykorzysty-

wania pracowników.

Chodzi mi o opóźnianie wypła-

cania pensji czy o tworzenie systemu doﬁnansowywa-

nia własnej działalności, kiedy oszczędza się na kosz-

tach związanych z pracownikami.

Szanowni państwo, można powiedzieć, że liczby

przeprowadzonych kontroli, wydanych decyzji są im-

ponujące, podawane w dziesiątkach tysięcy.

Jeżeli

chodzi o działania kontrolne, to było ich 91 tys. – jest

to bardzo dużo – a objęto nimi ponad 4 mln pracow-

ników.

Jest to w tym obszarze wskazane.

Pani minister powiedziała w swoim wystąpieniu,

że główną część kontrolowanych jednostek stanowią

przedsiębiorstwa mieszczące się w kategorii mikro-

przedsiębiorstw, czyli liczące do 10 pracowników.

Takich przedsiębiorstw będzie powstawało najwięcej.

Szczególną kwestię stanowi tu dotarcie do nich z pre-

wencją, ponieważ te przedsiębiorstwa, zakłady są

zbyt małe na to, aby zatrudnić na etacie osoby, które

zajmowałyby się tą sprawą i jej pilnowały.

Dlatego

w szczególności w odniesieniu do podmiotów, które

rozpoczynają działalność, jest to niezwykle ważne,

ponieważ wypadki, które mogłyby się tam zdarzać,

nie wynikałyby z braku wiedzy, tylko często z braku

wyobraźni, nieumiejętności przewidzenia, że coś ta-

kiego czy podobnego może się stać.

Dlatego też w tym

kontekście jeszcze raz wskażę na konieczność wpro-

wadzenia działań informacyjno-prewencyjnych.

Powiem tak.

Głoszone są hasła, np. „Polska w bu-

dowie”.

Budów, nie tylko faktycznych, ale każdych

związanych z rozwojem przedsiębiorstw w naszym

kraju, będzie przybywać, dlatego też powinniśmy

zmierzać w tym kierunku.

Za pomocą zmian ustawo-

wych nałożyliśmy – co prawda, w tym roku – nowe

obowiązki w zakresie legalności zatrudnienia obco-

krajowców.

Przybywają w tym obszarze nowe zadania,

które pociągną za sobą kolejne wydatki i nałożenie

dalszych obowiązków na inspektorów.

Dlatego też zda-

ję sobie sprawę, że wprowadzanie coraz to nowszych

kwestii wymaga ciągłego procesu szkolenia i unowo-

cześniania metod kontrolnych oraz działań prowadzo-

Poseł Zoﬁa Popiołek

78

nych przez inspektorów pracy.

Dlatego rozumiem, że

Jeszcze raz wrócę do pewnej kwestii.

Mówiłem

o 4 mln w odniesieniu do prewencji.

Wiem, że w pro-

jekcie zwiększono wydatki na wynagrodzenia.

Nało-

żyliśmy nowe zadania, a najprawdopodobniej, jak

rzeczywistość wskazuje, kolejne będą jeszcze dokła-

dane, więc nie powinniśmy oszczędzać na wydatkach

Państwowej Inspekcji Pracy.

Szanowni państwo, chciałbym jeszcze powiedzieć

jedno.

Dostrzega się na przestrzeni ostatnich lat,

w tym również w roku 2011, bardziej przychylne po-

dejście inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy do

podmiotów kontrolowanych.

Daje się więcej zaleceń

niż nakłada kar i muszę państwu powiedzieć, że

w moim odczuciu, z moich spotkań z pracodawcami

wynika, że jest to przyjmowane.

Wiadomo, że jeżeli

nie płacą kar, to jest dla kieszeni.

Ale równocześnie

w tym momencie nawiązuje się bliższa współpraca.

Jest również kwestia korzystania z telefonów do in-

spektorów, porad, które są wtedy udzielane, czasami

wykraczających poza działalność inspekcji.

Jest to

obserwowane w środowisku przedsiębiorców, z któ-

rymi współpracuję, i w inspekcji pracy na moim te-

renie jest to widziane.

Nie byłbym sobą jako prezes Wielkopolskiej Izby

Rolniczej, gdybym nie przekazał informacji dotyczącej

prewencji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

w gospodarstwach indywidualnych.

Była tutaj o tym

mowa.

Jest współuczestnictwo, wybór bezpiecznego

gospodarstwa wspólnie z Kasą Rolniczego Ubezpie-

czenia Społecznego, patronat prezydenta Rzeczypo-

spolitej, ﬁnalnie przekazywanie najlepszemu gospo-

darstwu ciągnika.

Jest to wydarzenie, które również

mobilizuje tę liczną grupę zawodową do poprawy wa-

runków pracy w zakresie technologii rolniczych za-

równo w produkcji roślinnej, jak i zwierzęcej.

Dlatego

też ukłon i podziękowania od rzeszy rolników, nie tyl-

ko, myślę, wielkopolskich, ale z całego kraju.

Kończąc, powiem tak.

To, co powiedziałem, chyba

świadczy o tym, że klub Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego przyjmuje złożone sprawozdanie.

Chciałbym

również podziękować w imieniu członków naszego

klubu, ale nie tylko, również osób, z którymi mam

kontakt bezpośredni, za działania.

Proszę przekazać

podziękowanie, pani minister, na ręce inspektorów

i wszystkich pracowników inspekcji, którzy pracują

w trudnych warunkach, bezpośrednio na froncie tej

najważniejszej wojny – wojny zwanej prozą życia, gdzie

różne rzeczy zdarzyć się mogą.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

w przypadku poprzednich podobnie – jest dokumen-

tem wysoce profesjonalnym i o dużej dozie szczegó-

łowości.

Myślę, że to dążenie do doskonałości w tego

typu działalności jest cenne.

Ale myślę, że jeszcze

bardziej cenne jest dążenie do doskonałości w spra-

wowaniu misji, jaka jest przypisana Państwowej In-

spekcji Pracy w tej codziennej, bezpośredniej działal-

ności, w bezpośrednim styku z organizacjami praco-

dawców, organizacjami związków zawodowych czy

też pracodawcami i pracownikami, a więc tymi, któ-

rzy świadczą pracę na rzecz tych pracodawców.

Myślę, że tutaj jest jeszcze dużo do zrobienia, acz-

kolwiek bardzo dużo zrobiono.

Statystyki, które jak

gdyby wzmacniają dokument pod nazwą: sprawozda-

nie głównego inspektora pracy, są statystykami, któ-

re budzą respekt.

Mam tutaj takie zestawienie, które

jest załącznikiem czy jednym z wielu załączników do

sprawozdania.

Z tego załącznika wynika, że w roku

2011 przeprowadzono ponad 90 tys. kontroli u prawie

70 tys. pracodawców.

To są dziesiątki tysięcy, ale pra-

codawców w Polsce mamy nie dziesiątki tysięcy, tyl-

ko miliony.

Oczywiście to są różni pracodawcy, za-

trudniający od kilku do kilkudziesięciu tysięcy pra-

cowników, bo takich też na naszym rynku pracy

mamy.

Jak powiedziałem, statystyki budzą respekt, ale

wnioski z kontroli budzą trwogę, bowiem te najważ-

niejsze elementy wynikające z wniosków pokontrol-

nych narastają.

A więc narastają w sposób znaczący

naruszenia przepisów prawa w zakresie niewypłaca-

nia wynagrodzeń za pracę.

Stwierdzono takie stany

u 1/3 kontrolowanych pracodawców.

Kontrolowanych

pracodawców – chciałbym to podkreślić.

Pewnie w przy-

padku pozostałych, którzy nie są kontrolowani, są

podobne statystyki.

Albo wypłaca się wynagrodzenia

z opóźnieniem, to co czwarty pracodawca, albo w nie-

prawidłowej wysokości.

A więc to stało się powszech-

ną praktyką, którą trzeba piętnować, i mało tego, to

jest praktyka, która w tej chwili jak gdyby osiąga

apogeum, mam nadzieję.

Mam nadzieję, że już gorzej

być nie może.

Nie wyobrażam sobie sytuacji, że 80%

pracodawców nie wywiązuje się ze swoich obowiąz-

ków w stosunku do pracowników.

Nieprawidłowo i nie-

rzetelnie prowadzi się ewidencję czasu pracy i to

stwierdzono u prawie połowy pracodawców.

Dzisiaj

jesteśmy w przededniu procedowania w Sejmie

zmian w dziale VI Kodeksu pracy, które wcale nie idą

w kierunku poprawienia tych statystyk, tylko w zu-

pełnie odwrotnym kierunku, a więc mogą wprowa-

dzić – mam nadzieję, że Wysoka Izba tych szalonych

pomysłów nie przyjmie – swoistą wolną amerykankę.

A więc będzie można zatrudniać, kiedy się chce, jak

się chce i w jakim chce się przedziale czasu, a czas

Poseł Piotr Walkowski

79

rozliczeniowy to będzie rok.

Życzę sukcesu komuś,

kto po roku rozlicza pracodawcę z przestrzegania

przepisów czasu pracy.

U bardzo dużej liczby kontrolowanych podmiotów,

bo u co piątego kontrolowanego, ujawniono nielegal-

ne zatrudnienie lub inną nielegalną pracę zarobko-

wą.

I to już jest porażające, to wskazuje, że szara

strefa, ten czarny rynek pracy w Polsce, zamiast sta-

bilizować się albo maleć, w sposób dramatyczny ro-

śnie.

Oczywiście to przysparza ogromnych kłopotów

tym, którzy tę pracę wykonują, ale także ﬁnansom

publicznym i Funduszowi Ubezpieczeń Społecznych.

Dzisiaj przecież mamy ogromne kłopoty z tego typu

funkcjonowaniem.

I dramatyczna w mojej ocenie jest sprawa postawy

prokuratury.

Nie może być tak, że na wystąpienia

Państwowej Inspekcji Pracy, a więc organu państwo-

wego, jestem przekonany, że uzasadnione i udoku-

mentowane, reakcja prokuratury jest nonszalancka.

Nie może być tak, że na ponad 1 tys. powiadomień

o podejrzeniu zaistnienia przestępstwa prokuratorzy

podejmują tylko 139 spraw, to jest dramat.

To jest

sytuacja, która wymaga interwencji.

I myślę, że

słusznie Rada Ochrony Pracy wskazuje na tę niego-

dziwość.

I sądzę, że powinna ona tym tematem się

pana prokuratora generalnego.

To nie może być tak,

że przestępstwa z tytułu nieprzestrzegania przepi-

sów prawa pracy dla prokuratury nie są ambitnymi

celami do rozstrzygnięcia, nie są ambitnymi celami

do ścigania ci, którzy naruszają bezkarnie prawo

pracy w Polsce.

Dramatyczną sprawą jest, że nadal praktycznie

nie za bardzo ubywa wypadków w pracy, przynajm-

niej rejestrowanych, bo śmiem twierdzić, że tych nie-

rejestrowanych mamy dzisiaj jeszcze więcej.

Bowiem

rośnie bezrobocie i bardzo wielu pracowników, nawet

ulegając wypadkowi w pracy, tych wypadków nie

zgłasza tylko i wyłącznie dlatego żeby nie utracić

zatrudnienia albo żeby nie narazić się pracodawcy.

Ale mimo wszystko poszkodowanych w wypadkach

w pracy było prawie 2800 osób w roku 2011, z czego

432 osoby poniosły śmierć, a 883 osoby doznały cięż-

kich obrażeń ciała, w tym ponad 41% poszkodowa-

nych to pracownicy o stażu pracy w zakładzie krót-

dzie zatrudniani są do wykonywania określonych

prac bez przygotowania, przeszkolenia, wiedzy, prak-

tyki, nadzoru.

A więc to jest także wymiar problemu,

którym musi się zająć Państwowa Inspekcja Pracy,

także Rada Ochrony Pracy.

Ale myślę, że do tego

wszystkiego trzeba także włączyć organizacje związ-

kowe i społeczną inspekcję pracy.

Bo w zakładach

pracy, mimo że nie cieszy się to szczególnym uzna-

niem pracodawców, funkcjonują jeszcze społeczni

inspektorzy pracy.

I jeżeli dostaną wsparcie ze strony

Państwowej Inspekcji Pracy, ze strony inspektorów

Państwowej Inspekcji Pracy, to, śmiem twierdzić,

razem będzie im łatwiej zwalczać wszystkie patolo-

gie, które mają miejsce w stosunkach pracy między

pracodawcą a pracobiorcą.

I powiem, że takie jest

oczekiwanie ze strony społecznych inspektorów pra-

cy i ze strony związków zawodowych.

Ogólnopolskie

Porozumienie Związków Zawodowych 26 lutego

2007 r. podpisało z Państwową Inspekcją Pracy po-

rozumienie o współpracy, właśnie jeśli chodzi o za-

sady współdziałania w zakresie ochrony pracy.

Przedmiotem obrad jednego z ostatnich posiedzeń

Rady Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Za-

wodowych także była ocena sprawozdania Państwo-

wej Inspekcji Pracy z działalności za rok 2011.

Ge-

neralnie rzecz biorąc, ta ocena jest pozytywna, acz-

kolwiek wykazuje to gremium w swoim stanowisku

końcowym, że należałoby właśnie uaktywnić te wza-

jemne kontakty w terenie pomiędzy inspektorami

Państwowej Inspekcji Pracy i społecznej inspekcji

pracy i oczywiście do tego wszystkiego także włączyć

struktury zakładowe związków zawodowych.

To są

wspaniali sojusznicy w tej trudnej, aczkolwiek, oka-

zuje się, bardzo, bardzo potrzebnej działalności, jaką

jest przestrzeganie norm przepisów bezpieczeństwa

i higieny pracy.

Myślę, że tutaj potrzebne są daleko

posunięte działania o charakterze szkoleniowym,

a akurat w tej materii Państwowa Inspekcja Pracy

wykazuje się dużą aktywnością.

Jest bardzo pozy-

tywna ocena środowisk związkowych i społecznej

inspekcji pracy, jeśli chodzi o współdziałanie i orga-

nizowanie tych szkoleń, bowiem z tytułu tej działal-

ności czerpią te organizacje wymierne korzyści – nie

są petentami w rozmowach z pracodawcą, ale są fa-

chowcami, specjalistami i potraﬁą korzystać z wła-

snych praw, które są przypisane tym organizacjom

w prawie związkowym i w ustawie o społecznej in-

spekcji pracy.

Reasumując, mamy świadomość stanu rzeczy,

tego, że Państwowa Inspekcja Pracy ma kompetencje

określone aż w 40 aktach prawnych pod nazwą usta-

wy – mógłbym je tu po kolei cytować, ale to ani czas,

ani miejsce na to – a więc ma ogromny wachlarz pro-

blemów, spraw, zadań i kompetencji.

Jednocześnie

dysponuje około 2700 pracownikami w skali całej

Rzeczypospolitej.

Na szczęście są to osoby kompe-

tentne, bo około 90% wszystkich pracowników Pań-

stwowej Inspekcji Pracy to są inspektorzy z wyższym

wykształceniem.

Duża część tych państwowych in-

spektorów pracy legitymuje się większym niż 3- czy

5-letnim stażem pracy, a więc to są osoby doświad-

czone.

(Dzwonek) Ale niepokoi właśnie stan ﬁnanso-

wania i stan przyporządkowania organizacyjnego tej

służby.

Uważam, że tu jest wiele do zrobienia, i to jest

zadanie także dla Rady Ochrony Pracy.

Reasumując, pani marszałek, Klub Poselski So-

jusz Lewicy Demokratycznej wydaje pozytywną opi-

nię co do sprawozdania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Ryszard Zbrzyzny

80

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska.

klubu co do sprawozdania z działalności Państwowej

Inspekcji Pracy za 2011 r. wraz ze stanowiskiem

Rady Ochrony Pracy.

Sprawozdanie zawarte jest

w druku nr 540.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Właściwie zna-

kiem czasu jest to, że właśnie w dniu dzisiejszym,

czyli w dniu, kiedy wspominamy 31. rocznicę wpro-

wadzenia stanu wojennego w naszym kraju, wprowa-

dzenia go wobec osób, które tak bardzo na sercu

miały właśnie owe prawa pracownicze, i pogwałcenia

ich podstawowych praw pracowniczych, ale też praw

człowieka i obywatela, rozpatrujemy sprawozdanie,

które traktuje o przestrzeganiu praw pracowniczych,

co prawda za krótki, bo tylko jednoroczny okres, ale

też daje ono cały obraz stanu rzeczy, jaki mamy na

dziś, bo myślę, że dane za 2011 r. w wielu obszarach

będą równie porażające.

Nie będziemy niestety z uwagi na szczupłość cza-

su omawiać tego wszystkiego, co państwo byliście

uprzejmi zawrzeć w istotnie bardzo obszernym, bar-

dzo szczegółowym i, potwierdzam, bardzo profesjo-

nalnym sprawozdaniu, za które, myślę, będąc wśród

osób, które decydują o wielu rzeczach i powinny de-

cydować, a także alarmować o wielu sprawach, bar-

dzo państwu dziękuję, bo to jest obraz też olbrzymiej

pracy rzeszy bardzo fachowych osób.

Wszak właśnie Państwowa Inspekcja Pracy jest

powołana do sprawowania nadzoru, kontroli nad

przestrzeganiem prawa pracy, szczególnie przepisów

zatrudnienia oraz innej pracy zarobkowej.

W tym zakresie Państwowa Inspekcja Pracy pod-

lega Sejmowi, dlatego dzisiaj wypowiadamy się na

temat znaczenia jej działalności.

A ta działalność,

wydawałoby się, jeśli weźmiemy pod uwagę przepisy

prawa – za chwilę przejdę też do postulatów de lege

ferenda w tym zakresie, bo one są niezwykle potrzeb-

ne, zresztą wynikają w sposób jednoznaczny z pań-

stwa sprawozdania i działalności – jest istotnie bar-

dzo, bardzo szeroka, w szczególności, rzecz jasna,

nastawiona na kontrolę i nadzór, bo taki jest charak-

ter inspekcji.

Wszak jest to inspekcja, jak sama na-

zwa wskazuje.

Ale jestem pod wrażeniem przede wszystkim

działalności doradczej i opiniodawczej.

Muszę tutaj

powiedzieć na podstawie mojej praktyki poselskiej,

że do biur przychodzi wiele osób, wobec których ła-

mane są prawa pracownicze i dla których jesteście

państwo ostatnią deską ratunku.

Z wielką nadzieją

odnoszą się do propozycji skierowania do państwa

ewentualnie skargi, prośby, wniosku o podjęcie owej

działalności.

Muszę powiedzieć, że w wielu przypad-

kach państwa orzeczenie stanowi również dla tych

pracowników dowód w sprawie.

Posługują się pań-

stwa orzeczeniem przed sądami pracy i w wielu wy-

padkach jest to dowód dość mocny, trzeba to przy-

znać.

Dobrze by było informować pracowników o tym,

że mogą korzystać właśnie z takiego bardzo poważ-

nego, profesjonalnego wsparcia.

Uwagę Wysokiej Izby

należy zwrócić na jeszcze jedną, w tym kontekście

dobrą, pozytywną działalność, mianowicie na to, że

państwo swoimi orzeczeniami, tak się wyrażę, przy-

wracacie wiarę i nadzieję.

Mówię tutaj o państwa

protokole pokontrolnym, jeśli chodzi chociażby o dzia-

łalność w Tychach.

Mówię tutaj o zakładach, które

produkują ﬁata – Fiat Auto Poland.

Państwo bardzo

dokładnie pokazaliście, że praktyka ostatnich lat po-

wodowała, że omijano przepisy dotyczące zwolnień

grupowych, a więc wszystko, co za tym idzie, jeśli

chodzi o należności pracowników, zostało w państwa

ocenie naruszone.

Być może też na tej podstawie bę-

dzie możliwość przywrócenia pewnych świadczeń,

które należą się pracownikom.

Wskazanie tych nie-

prawidłowości należy również do działań ostrzegaw-

czych, prewencyjnych, tak aby inni nie powodowali

tego typu naruszeń.

W okresie sprawozdawczym przeprowadzono ok.

90 tys. kontroli i udzielono ponad 934 tys. bezpłat-

nych porad, co jest niezwykle ważne w sytuacji, kie-

dy dostęp do prawnika, szczególnie osób nisko upo-

sażonych, jest wręcz niemożliwy.

To jest działalność,

która zasługuje na najwyższe uznanie.

Decyzje, któ-

re państwo wydaliście, dotyczą ponad 82 tys. pracow-

ników, oni zostali objęci tymi decyzjami.

Powodowa-

ło to wypłatę należności w kwocie ok. 138 mln.

To

wszystko są wymierne, bardzo pozytywne skutki

działania państwa inspekcji.

Czasu mam niewiele, a chciałoby się dużo powie-

dzieć.

Szczególnie na uwagę zasługuje sprawozdanie

z kontroli, jeśli chodzi o inwestycje dotyczące Euro

2012.

One jak w soczewce pokazały, co dzieje się

w tych obszarach.

Ale wróćmy do postulatów de lege ferenda.

Oczy-

wiście potwierdzam to, co powiedzieli moi przedmów-

cy.

Nie może być tak, że zawiadomień do prokuratu-

ry jest ponad tysiąc, to jest sporo – śmiem twierdzić,

że musieliście państwo być głęboko przeświadczeni

o zasadności wniosku, skoro skierowaliście go, i zo-

stał on pod względem formalnoprawnym bardzo głę-

boko przeanalizowany – natomiast uwzględnianie ich

przez prokuraturę jest 10-procentowe.

A już uzasad-

nianie tego znikomą szkodliwością czynu naprawdę

wymaga bardzo głębokiej analizy i być może jeszcze

głębszej naszej ingerencji.

To jest bardzo poważny

postulat de lege ferenda.

81

W ogóle to sprawozdanie jest jednym wielkim po-

stulatem de lege ferenda dla wielu ministrów w na-

szym rządzie.

Proszę państwa, wystarczy zwrócić

uwagę chociażby na wyniki kontroli w obszarze służ-

by zdrowia.

Tam kwestie dotyczące czasu pracy nie

tylko lekarzy, pielęgniarek, ﬁzjoterapeutów, radiolo-

gów, ale też obsługi technicznej pokazują, że w wielu

przypadkach doba dla niektórych szefów ma 48 go-

dzin, a nie 24 godziny.

I potem różnego rodzaju błędy

w sztuce mogą wynikać nie z niewiedzy czy z niedo-

uczenia, tylko ze zwykłego przemęczenia.

Tak być

nie może.

W tej kwestii nasz klub, wykorzystując in-

strument, jaki mamy, czyli interpelację poselską,

zwróci się do pana ministra zdrowia z pytaniem, co

w tej sprawie zamierza zrobić.

Podobnie powinniśmy

uczynić również w kierunku Narodowego Funduszu

Zdrowia.

Tu jednak takiego instrumentu nie mamy,

bo NFZ pozostaje de facto poza kontrolą.

To jest ko-

lejny postulat de lege ferenda w tym zakresie.

Także w innym obszarze, jeśli idzie o owe postu-

laty, warto dość wnikliwie czytać to sprawozdanie,

bo ono może powodować jeszcze jedną bardzo poważ-

ną sugestię, chodzi mi o kwestię szarej strefy.

Skoro

Państwowa Inspekcja Pracy ma obowiązek powiado-

mienia przedsiębiorcy na 7 dni przed rozpoczęciem

kontroli o tym, że ona się w ogóle rozpocznie, to py-

tam, co z szarą strefą, kogo państwo macie powiado-

mić.

Przecież tam jest olbrzymi obszar działalności

antypracowniczej.

I to jest podstawowy problem.

Pre-

mier Rzeczypospolitej Polskiej tego nie widzi, bo nie

chce widzieć, bo doskonale wie o tym, że walka z sza-

rą strefą oznacza dla niego to, że ludzie nie będą mie-

li żadnego źródła zarobkowania, w tym przypadku

nielegalnego, i wyjdą na ulice.

Dlatego on z tym nie

walczy.

Tam te prawa są najczęściej i najbardziej ła-

mane.

Powiem więcej, ci, którzy prowadzą legalnie dzia-

łalność gospodarczą, legalni przedsiębiorcy, mają

pretensje, i słusznie, bo oni w koszty swojej produkcji

muszą wliczyć również między innymi koszty zabez-

pieczenia praw pracowniczych, czego nie musi zrobić

ten, kto prowadzi ją w szarej streﬁe.

Stąd konkuren-

cyjność gospodarki jest po prostu fatalna, nie rozwi-

jamy się, a PKB nie rośnie.

To jest oczywiste nawet

dla nieekonomisty.

Gdyby przeczytano to sprawozda-

nie, gdyby pan premier był uprzejmy to zrobić – na-

tychmiast powinny pojawić się postulaty de lege fe-

renda w tej materii.

Również mogłyby, i pokazuje to Państwowa In-

spekcja Pracy, pojawić się inne pozytywne postulaty

dla przedsiębiorców.

Jeżeli przestrzegają przepisów

bhp i innych przepisów w stosunku do pracowni-

ków, a stwierdzacie państwo po kolejnych kontrolach,

że są one przestrzegane wzorowo, to pytam, dlaczego

na przykład państwo ma nie stanąć przodem do ta-

kiego przedsiębiorcy.

Jeżeli okazuje się, że przedsię-

biorca na przykład zatrudnia legalnie, na stałe umowy

o pracę, a nie jakieś śmieciówki, czyli traktuje pra-

cowników poważnie, to dlaczego państwo ma mu nie

umożliwić, nie wiem, choćby drobnej ulgi.

To jest

bardzo poważny sygnał w kierunku takich przedsię-

biorców – za to, że oni tych praw przestrzegają.

(Dzwonek) W tym przypadku byłoby to jednocześnie

promowanie owego przestrzegania nie tylko w formie

represji czy też opresji.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Czasu wiele i nie-

wiele.

W imieniu klubu Solidarnej Polski na ręce pani

minister oczywiście dla wszystkich pracowników

składamy podziękowania.

Jednocześnie kierujemy

wielki apel do rządu, aby bardzo dokładnie przeana-

lizował państwa sprawozdanie w tych kontekstach

i obszarach, o których sygnalizująco starałam się

powiedzieć.

Klub Solidarnej Polski pozytywnie ocenia spra-

wozdanie i oczywiście rekomenduje pozytywne przy-

jęcie owego stanowiska, choć do zrobienia w zakresie,

w obszarze legislacji jest chyba najwięcej.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Zakończyliśmy wystąpienia klubowe.

Przystępujemy do pytań.

lak z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedli-

Poseł Marek Polak:

sprawozdaniu zaniepokoiła mnie informacja o tym,

że jednym z głównych tematów zgłaszanych skarg są

kwestie związane z uchylaniem się pracodawców od

wypłacania wynagrodzeń i innych świadczeń pra-

cowniczych.

A najbardziej niepokojącym wydaje się

być fakt, że liczba tych wykroczeń od wielu lat nie

zmniejsza się i utrzymuje się nieustannie na zbliżo-

nym poziomie.

Chciałbym zapytać panią minister,

czy inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy mają

odpowiednie instrumenty i narzędzia do tego, aby

dyscyplinować nieuczciwych pracodawców i aby za-

pobiegać stosowaniu tego rodzaju praktyk.

Mam też pytanie, które chciałbym skierować do

rządu.

Jakie zmiany zamierza wprowadzić rząd w pol-

skim prawie, aby wyeliminować tego rodzaju, jak

widać już, przewlekłe i, powiedziałbym, patologiczne

zjawisko łamania podstawowych praw pracowni-

czych?

Pytam dlatego, bo nie wyobrażam sobie, aby

wobec takiej sytuacji rząd nie podjął radykalnych i, mam

nadzieję, daleko idących kroków w obronie pracow-

ników.

Dziękuję państwu za uwagę.

Poseł Beata Kempa

82

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, panie pośle.

Pani Marszałek!

Pani Minister!

Wielki problem

w trakcie kontroli, które przeprowadza Państwowa

Inspekcja Pracy, dotyczy umów cywilnoprawnych.

Nie chodzi mi o interpretację art. 22 § 1

1

, ale o usto-

sunkowanie się do tych kilku kwestii, które były po-

ruszane w wystąpieniach przedstawicieli klubowych.

Chciałbym panią zapytać, pani minister, jakie dzia-

łania podejmowała Państwowa Inspekcja Pracy w tym

zakresie.

Chodzi mi konkretnie o umowy cywilno-

prawne.

Druga kwestia, myślę, również bardzo istotna,

dotycząca sprawozdania z działalności Państwowej

Inspekcji Pracy za rok 2011 odnosi się do skarg.

Wi-

dać wyraźnie na podstawie przedstawionych danych,

że liczba skarg spadła.

Czy państwo uważacie, że to

jest stała tendencja, czy jest to związane z jakimiś

innymi przyczynami?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję.

Moje pytanie będzie dotyczyło konkretnego obszaru

sektora gospodarki, mianowicie rolnictwa.

Co roku

odnotowujemy dużą liczbę wypadków w rolnictwie.

Ochrona pracy właśnie w rolnictwie jest bardzo waż-

na.

Dotychczasowe działania Państwowej Inspekcji

Pracy oceniam jako pozytywne, jednak uważam, że

powinny być one skierowane do większej grupy.

Stąd

moje pytanie.

Pani minister, czy Państwowa Inspek-

cja Pracy zamierza w najbliższej przyszłości prowa-

dzić takie działania informacyjne, które chroniłyby

życie i zdrowie ludzkie, tak jak to jest w innych sek-

torach gospodarki?

Chodzi o to, aby w sektorze rol-

nictwa były one zwiększone poprzez instrumenty

komunikacji masowej, tak jak to widzimy na innych

przykładach.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Szanowna Pani Marszałek!

Pani Minister!

Wyso-

ka Izbo!

W związku z danymi wskazującymi na zbyt

niską efektywność kierowanych przez inspektorów

pracy zawiadomień o popełnieniu przestępstwa,

chciałbym zapytać, jakie działania zostały podjęte

teczność działania inspekcji w tym zakresie.

To jest

pierwsze pytanie.

Druga kwestia.

W wystąpieniach klubowych po-

jawiał się problem art. 325 Kodeksu postępowania

czenie miała nowelizacja tego art. 325 K.p.k. w za-

kresie uzasadniania wniosków o odmowie wszczęcia

lub umorzenia dochodzenia?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

bu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

sprawozdania głównego inspektora pracy wynika,

że ciężkim i śmiertelnym wypadkom przy pracy

w roku 2011 uległo 405 pracowników w wieku 16–25

lat.

Ta tragiczna statystyka wskazuje na koniecz-

ność objęcia szczególnym zainteresowaniem i edu-

kacją w zakresie bezpieczeństwa pracy najmłod-

szych pracowników.

Czy zgadza się pani minister

z tezą, że już na etapie kształcenia w szkole należa-

łoby przekazać młodym ludziom wiedzę o zagroże-

niach i przepisach prawa pracy?

Jak wygląda przy-

gotowanie młodych pracowników do bezpiecznego

wykonywania pracy?

Drugie pytanie.

Państwowa Inspekcja Pracy prze-

prowadza corocznie kompleksowe działania kontrol-

ne w budownictwie.

Jak słyszymy, działaniom tym

towarzyszy kampania informacyjna w mediach.

Jak

pani ocenia dotychczasowe działania Państwowej

Inspekcji Pracy właśnie w sektorze budownictwa?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

83

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

deks pracy reguluje odpowiedzialność pracownika za

szkodę wyrządzoną pracodawcy na dwa sposoby.

Je-

żeli szkoda została wyrządzona nieumyślnie, odpo-

wiedzialność pracownika zostaje ograniczona do

wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego

wynagrodzenia.

Ponadto Kodeks pracy stanowi, że

pracownik ponosi odpowiedzialność w pełnej wysoko-

ści, jeżeli szkoda powstała w wyniku umyślnego dzia-

łania pracownika.

W takiej sytuacji pracodawca ma

obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających

odpowiedzialność pracownika i wysokość szkody.

Z rynku pracy docierają informacje, że coraz czę-

ściej stosowanym przez pracodawców zabezpiecze-

niem swoich ewentualnych przyszłych roszczeń jest

weksel in blanco.

Tym samym wydaje się, że dochodzi

do rozszerzenia odpowiedzialności pracownika nie-

zależnie od przypisania pracownikowi winy w niewy-

konywaniu bądź nienależytym wykonaniu jego obo-

wiązków.

Pani Minister!

Mając na uwadze powyższe, a tak-

że stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii weksli,

mam dwa pytania.

Po pierwsze, jak pani minister ocenia praktyki

wykorzystywania weksli przez pracodawców w rela-

cjach z pracownikami?

Po drugie, jakie działania podejmuje lub zamierza

podjąć Inspekcja Pracy, by chronić pracowników

przed tymi praktykami na rynku pracy?

Dziękuję

uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Praktyka administracyjna sytuuje Inspekcję Pracy

jako organ niezależny od administracji rządowej.

Je-

steście więc państwo strażnikami przestrzegania

obowiązującego prawa pracy bez względu na to, jaka

opcja rządzi.

Oprócz tego stróżowania jesteście pań-

stwo obserwatorem rynku pracy.

Dlatego kieruję do

pani inspektor następujące pytanie: Jaki obraz szarej

strefy rysuje się na podstawie państwa obserwacji?

Co konkretnie może zrobić rząd i Sejm, by tę strefę

zlikwidować, a przynajmniej znacznie ograniczyć?

Następne pytanie: Jaki obraz rynku pracy kształ-

tuje się w państwa codziennym działaniu?

Jakie dzia-

łania, państwa zdaniem, powinien podjąć rząd, by

zlikwidować, a przynajmniej ograniczyć strefę bezro-

bocia?

Chciałbym jeszcze zapytać o kampanię dotyczącą

podejmowania pierwszej pracy, o problem młodzieży,

absolwentów szkół wyższych.

Zapytam konkretnie

o kierunki inżynierskie, o Politechnikę Śląską, bo

jestem posłem z Gliwic, o problemem emigracji.

Chciałbym zapytać, na ile ten program pomoże, po

pierwsze, w znalezieniu pracy przez tę młodzież, na-

zwijmy to z wykształceniem inżynierskim, a po dru-

gie, na ile powstrzyma trend emigracyjny?

Dziękuję

uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Szanowni Państwo!

Zanim skieruję pytanie do

pani minister, dla porządku chcę powiedzieć, że oma-

wiane sprawozdanie zawiera bogaty materiał infor-

macyjny, daleko wykraczający poza kwestie sprawoz-

dawcze.

Na przykład można z niego wyczytać, jakie

znaczące bariery stoją przed prowadzeniem działal-

ności gospodarczej przez małych przedsiębiorców,

m.in. w budownictwie.

Nawiasem mówiąc, aż się pro-

si, by przy pierwszych kontrolach inspektorzy pracy

stosowali wobec takich przedsiębiorców środki upo-

mnieniowe, a nie represyjne, co dawałoby im czas na

dostosowanie się do żądanych wymagań.

Natomiast moje pytanie dotyczy czasu pracy per-

sonelu medycznego w jednostkach ochrony zdrowia.

Ze sprawozdania wynika, że w tym zakresie wystę-

pują istotne nieprawidłowości.

Przykładowo w 35%

skontrolowanych podmiotów stwierdzono nieprze-

strzeganie dobowych norm czasu pracy, w 25% – norm

tygodniowych, w 8% skontrolowanych podmiotów

lekarze pracowali powyżej 48-godzinnego limitu.

Jako jedną z przyczyn wskazaliście państwo, cytuję:

niespójność przepisów.

Czy stwierdzając tę niespój-

ność przepisów w przedmiotowym zakresie, Pań-

stwowa Inspekcja Pracy formułowała konkretne

propozycje zmian przepisów dotyczących pracy per-

sonelu medycznego, w szczególności lekarzy?

84

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, pani marszałek.

Pierwsze pytanie kieruję do pani marszałek.

Czy

byli zaproszeni przedstawiciele rządu?

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Nie, nie byli zaproszeni przedstawiciele rządu.

Poseł Stanisław Szwed:

To moja prośba jest taka, żeby przy okazji następ-

nej debaty przedstawiciele rządu byli zapraszani.

Debata na tematy tak istotne, jak dotyczące prze-

strzegania praw pracowniczych, przestrzegania za-

sad bhp, to nie jest problem tylko Państwowej Inspek-

cji Pracy i powinni tu być przedstawiciele rządu.

To

wniosek na przyszłość do pani marszałek, żeby w ta-

kiej debacie przedstawiciele rządu uczestniczyli.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przepraszam bardzo, chciałabym doprecyzować.

Po prostu rząd nie wskazał swoich przedstawicieli.

Rząd był oczywiście o tym poinformowany i mógł

wskazać, ale nie wskazał.

Poseł Stanisław Szwed:

Pani marszałek, to powtarzam prośbę, żeby pani

marszałek mocą swojego urzędu sprawiła, żeby jed-

nak na takich posiedzeniach byli przedstawiciele

rządu.

Pytanie do minister, bardziej dotyczące dzisiejsze-

go dnia, nie sprawozdania, bo o sprawozdaniu mówi-

łem w swoim wystąpieniu, pytanie dotyczące sytuacji

na Śląsku, szczególnie jeśli chodzi o koleje.

Dochodzą

do nas informacje o chaosie w śląskich kolejach, rów-

nież informacje o tym, że maszyniści pomylili trasę,

czy o innych kwestiach.

Czy Państwowa Inspekcja

Pracy w jakiś sposób kontroluje to, co się dzieje

w śląskich kolejach?

(Dzwonek) Pytam, bo tam cho-

dzi o życie ludzi.

Czy nie wynika to również z tego,

że tam po prostu są nadużycia, jeśli chodzi o czas

pracy?

Jeżeli pani minister mogłaby udzielić takich

informacji, to prosiłbym o nie na piśmie, bo z tego,

co rozumiem, trzeba by było zebrać dane w tej spra-

Chciałbym się dowiedzieć od pani, pani minister, cze-

goś więcej na temat uchylania się od wypłacania wy-

nagrodzeń podwykonawcom autostrad.

Jak wiemy,

właściciele tych małych i średnich ﬁrm zostali

skrzywdzeni przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajo-

wych i Autostrad i duże ﬁrmy, które wygrały prze-

targ.

Tym ludziom nie wypłacono pieniędzy za wy-

konaną pracę.

W związku z tym ci właściciele prawie

ze łzami w oczach mówią, że nie mogą zapłacić swoim

pracownikom.

Czy państwo kontrolowali już te ﬁrmy

i wydawali jakieś decyzje?

Pensje należne pracownikom

nie zostały wypłacone, a sytuacja jest nadzwyczajna.

Ja

podaję przykład autostrad, ale odnoszę to także do in-

nych sytuacji, w których ludzie, prowadzący w szcze-

gólności małe, średnie i mikroﬁrmy,nieotrzymalipie-

niędzy za pracę i nie mają z czego zapłacić pracowni-

kom.

Czy państwo jako Państwowa Inspekcja Pracy to

dostrzegają?

Czy macie jakieś statystyki?

Chciałbym

się tego dowiedzieć od pani minister.

I jeszcze jedna sprawa – szara strefa.

(Dzwonek)

Szanowni Państwo!

Wysoka Izbo!

Państwowa In-

spekcja Pracy kontroluje głównie, można powiedzieć,

że prawie zawsze, ﬁrmy, które są legalne, są zareje-

strowane, mają zarejestrowanych pracowników, znaj-

dują się w rejestrze.

Państwo wchodzicie do ﬁrmy

legalnej, a obok jest ﬁrma nielegalna.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Panie pośle, proszę zadawać pytania, bo czas już

upłynął.

Poseł Marek Matuszewski:

Już kończę.

Zmierzam do zadania pytania.

Czy jako instytucja, jako Państwowa Inspekcja

Pracy macie jakieś uprawnienia, żeby wejść też do

ﬁrmy nielegalnej, która nie znajduje się u was w re-

jestrze?

Być może w jakiś sposób Państwowa Inspek-

cja Pracy dostaje informacje o ﬁrmie nielegalnej,

która zatrudnia nielegalnie i działa nielegalnie.

Czy

państwo jako Państwowa Inspekcja Pracy mają jakąś

statystykę dokonań Państwowej Inspekcji Pracy?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

85

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

Trzy pytania.

Pierwsze pytanie dotyczy zmiany na

stanowisku głównego inspektora pracy.

Czy nowa

pani minister widzi potrzebę zmiany w funkcjonowa-

niu tej instytucji?

Czy ma pani minister jakieś nowe

propozycje co do działania tej instytucji?

I króciutko:

ocena dotychczasowej pracy poprzedników.

Natomiast drugie pytanie dotyczy nielegalnej pra-

cy.

Według informacji, którą otrzymaliśmy, są pewne

województwa, gdzie jest najwięcej nielegalnej pracy,

najwięcej podmiotów zatrudniających nielegalnie.

Wynika z tego, że są to województwa zachodniopo-

morskie, świętokrzyskie, podkarpackie.

Czy pani

minister widzi jakiś związek tego z bezrobociem?

Dlaczego akurat w tych województwach jest najwię-

cej nielegalnej pracy?

Natomiast w kontekście tej

nielegalnej pracy, jeśli chodzi o cudzoziemców, roz-

kład jest nieco inny.

Między innymi w centralnej

Polsce jest najwięcej cudzoziemców, pewnie Ukraiń-

ców, natomiast to nie dotyczy wschodniej Polski.

Trzecie pytanie jest związane z inwestycjami do-

tyczącymi Euro 2012.

Były trzy wypadki śmiertelne.

jakie były ich przyczyny, powody tego?

Czy to brak

kwaliﬁkacji, niewłaściwy nadzór?

I jakie działania

podjęto w stosunku do pracodawców tam, gdzie wy-

stąpiły te niesprzyjające wydarzenia i nastąpiła

śmierć ludzi?

Bardzo proszę o pełną informację.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Otóż mam okazję współpracować, zresztą tak jak

większość parlamentarzystów, z Państwową Inspek-

cją Pracy i podzielam te wszystkie pozytywne opinie

o państwa pracy, które już przed chwilą zostały wy-

rażone, szczególnie z racji tego, że współpracuję z Pań-

stwową Inspekcją Pracy w Poznaniu.

Wszystkim

pracownikom składam duże podziękowania za to, co

robią.

Reakcja na nasze wystąpienia poselskie jest

natychmiastowa, chociaż niekoniecznie potwierdza

się to, co zgłaszają zainteresowani.

Pani minister, proszę, aby pani zwróciła uwagę

na jedną ważną rzecz.

Otóż pracownicy zwracają się

z prośbą o interwencję wtedy, kiedy zazwyczaj zosta-

li zwolnieni, i domagają się wówczas wypłaty nadgo-

dzin i respektowania tych praw, które w trakcie sto-

sunku pracy nie były przestrzegane.

A dlaczego robią

to właśnie wtedy?

Otóż gdyby wcześniej zwrócili się

w podobnych sprawach, być może ich los, jeśli chodzi

o zwolnienie z pracy, zostałby także wcześniej prze-

sądzony.

Stąd moje pytanie: Czy nie warto tego pro-

ﬁlaktycznie sprawdzić niezapowiedzianą kontrolą,

niekoniecznie interwencją?

I ostatnia sprawa.

Jakie rząd wyciąga z tego wnio-

ski?

Otóż rząd wyciągnął wniosek i oczywiście obni-

żyli państwu budżet o 4 mln zł.

(Dzwonek) Tak więc,

pani minister, jeśli taka jest tendencja co do pomocy

państwowej inspekcji, to gratuluję.

Ale jest jeszcze

szansa, bo budżet traﬁa do Senatu i sądzę, że jeśli

państwo i pani minister zaapelują do Senatu, być

może te środki zostaną przywrócone.

Ostatni kwestia to wypadki w rolnictwie, a przede

wszystkim wypadki dzieci.

Czy nie warto by było

skontaktować się ze związkiem kółek i organizacji

rolniczych, z izbami rolniczymi, aby wspólnie z nimi

zorganizować w okresie zimowym szkolenia na wsi,

bo przypuszczam, że ta proﬁlaktyka dałaby lepszy

efekt niż niejednokrotnie doraźne kontrole.

Ale wa-

runkiem jest zwiększenie środków i przywrócenie

tego, co państwu zabrano.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

sali)

Bardzo proszę, panie pośle.

Przepraszam, czy mogę prosić o spokój?

Dziękuję bardzo.

Poseł Józef Rojek:

Czy mogę?

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Proszę.

Poseł Józef Rojek:

Dziękuję.

stwo!

Pani Minister!

W Sejmie jestem już od 2005 r.

86

i dzisiaj zastanawiam się nad tym, że sprytnie jest

pomyślana ta podległość Państwowej Inspekcji Pracy

tym strukturom, pani marszałek i Sejmowi.

Tak na-

prawdę bowiem wszystko, co wiąże się z pracą, jest

w innych rękach, w rękach rządu.

Drodzy państwo,

dzisiaj to ja jako poseł państwu współczuję, współ-

czuję pracodawcom i współczuję pracobiorcom, ponie-

waż pewne rzeczy są zatrważające.

Oczywiście wiele

pozytywnego wynika z państwa pracy, ale obecnie,

kiedy sytuacja gospodarcza jest taka, jaka jest, na

pewno każdy pracodawca – bynajmniej nie zachęcam

do tego – dąży do tego, by obniżyć koszty pracy, więc

nawet ryzykuje i podejmuje tego typu działalność, co

jest trudne do wykrycia przez państwa.

Pracobiorca,

czyli polski robotnik, jeśli ma na utrzymaniu 5 dzie-

ci, żonę i zarobi około 1500 zł, drodzy państwo, to nie

będzie szukał innego, dodatkowego sposobu zdobycia

pieniędzy na utrzymanie.

I właściwie w jakiej jeste-

śmy dzisiaj sytuacji jako Sejm, co możemy zrobić?

Krytykujemy bowiem działalność rządu (Dzwonek),

co jest istotne i dobre, bo dziadostwo się szerzy, ale

co my jako Sejm możemy w tej sprawie zrobić, jaką

ustawę możemy podjąć, aby zobowiązać do tego, by

sytuacja w Polsce nagle się zmieniła?

Drodzy pań-

stwo, nie wiem, czy podzielacie państwo moje zdanie

co do tego, że to, co przedstawiacie w sprawozdaniu,

jest związane z sytuacją gospodarczą.

Być może ten

pierwszy temat, o którym mówiłem, w państwa umy-

słach i strategiach inaczej wygląda, jeśli chodzi o pod-

ległość i organizację.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

W sprawozdaniu podano, że w roku sprawozdaw-

czym inspektorzy wydali ponad 8 tys. decyzji naka-

zujących wypłatę wynagrodzeń i innych świadczeń

ze stosunku pracy.

Decyzje te dotyczyły należności

Pogarszająca się sytuacja gospodarcza rodzi u części

pracodawców pokusę, by ograniczać wynagrodze-

nia, a w skrajnych przypadkach nie wypłacać wy-

nagrodzeń.

W celu zmniejszenia kosztów ﬁrmy się-

gają również do ograniczania niektórych świadczeń

wynikających ze stosunku pracy, na przykład świad-

czeń socjalnych wynikających z przepisów o zakła-

dowym funduszu świadczeń socjalnych.

W sprawoz-

daniu wymieniono zagregowaną liczbę decyzji doty-

czącą wypłat wynagrodzeń lub innych świadczeń.

Czy pani minister może podać, ile z tych decyzji

dotyczyło niewypłacania świadczeń wynikających

z przepisów o zakładowym funduszu świadczeń so-

cjalnych?

Czy to zjawisko zaczyna występować coraz

częściej?

Zakład pracy, chcąc ograniczyć swoje wy-

datki, sięga do mniej bolesnych posunięć, np. do

niewypłacania świadczeń z funduszu świadczeń so-

cjalnych.

Czy na podstawie tegorocznych kontroli

można stwierdzić, że zjawisko niewypłacania wyna-

grodzeń jest coraz częstsze w porównaniu z rokiem

sprawozdawczym?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

opracowanie, które przedłożyła pani Wysokiej

Izbie, zawiera bardzo precyzyjnie opisany czy spi-

sany rok państwa działalności.

Ja natomiast muszę

zwrócić uwagę na kilka drobiazgów.

Mianowicie

sprawa procedury kontroli przedsiębiorcy – i nie

ma znaczenia to, czy to jest duży przedsiębiorca,

czy mały, a szczególnie ten mały – jest najistotniej-

szą sprawą, której omówienia zabrakło w tym spra-

wozdaniu.

Tak jak powiedział kolega Zbrzyzny,

właściwie jest wszystko, ale akurat tego nie ma.

Zanim przystąpi się do właściwej kontroli, najpierw

sprawdza się przez kilka dni przeróżnej maści do-

kumenty, jak również to, czy podpisy zostały zło-

żone wtedy, kiedy zostały, jak wynika z dokumen-

tów, chociaż jest to praktycznie nie do udowodnie-

nia.

Dopiero później przechodzi się do meritum

i sprawdza to, o co właściwie chodzi.

Każda skarga

pracownika, który na przykład został zwolniony

dyscyplinarnie – i słusznie, umówmy się – jest

traktowana oczywiście nie jako klasyczny donos

czy tajny donos itd., tylko natychmiast spotyka się

z reakcją i weryﬁkacją tego, co zaszło.

Im mniejsza

ﬁrma, tym oczywiście inspekcja przychodzi szybciej

i tym dłużej sprawa trwa.

Ja posłużę się swoim przy-

kładem.

Pracownik, wręcz kryminalista (Dzwonek),

zwolniony...

Przepraszam, pani marszałek, pół minuty.

...dyscyplinarnie, napisał donos, kontrola nie

u niego trwała, nie nim zajął się prokurator, tylko

PIP zajął się mną przez dwa tygodnie.

Czyli przez

dwa tygodnie byłem kontrolowany.

Oczywiście nicze-

go nie znalazł, wszystko było zgodnie z zasadami.

A więc tego nie ma.

Poseł Józef Rojek

87

I jeszcze nie ma jednej rzeczy, mianowicie chodzi

o to – i tu pytam, dlaczego tego nie ma – że PIP

reaguje w stosunku do pracodawcy zawsze w sposób,

powiedziałbym, wyrachowany prawnie.

To znaczy,

jeżeli pracodawca w protokole nazwał pracownika

zwolnionego dyscyplinarnie złodziejem, to PIP zgła-

sza ten fakt do organów.

Natomiast jeżeli PIP po-

weźmie decyzję, że rzeczywiście był złodziejem, to

oczywiście nie raczy tego zrobić, bo tym musi się

zająć sam pracodawca, czy to z oskarżenia prywat-

nego, czy...

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Piotr Chmielowski:

...poprzez doniesienie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Głos teraz zabierze pan poseł Bogdan Rzońca

tać, pani minister, jak generalnie wygląda taka stan-

dardowa kontrola w zakładzie pracy.

Czy na przykład

jest miejsce wyłącznie na ocenę formalną dokumen-

tów podczas takiej kontroli, czy jest czas na rozmowy

z pracownikami?

Bo bywa tak, że dokumenty formal-

ne nie mówią wszystkiego.

Druga rzecz, która mnie interesuje, to kwestia

tzw. ﬁrm słupów.

Ta kwestia się pojawiła przy bu-

dowie autostrad – organizatorzy pracy z tzw. tecz-

kami robili nabory, rekrutowali pracowników, re-

krutowali ﬁrmy, później znikali.

Czy państwo jako

inspekcja interesują się tą kwestią przy okazji swo-

ich kontroli?

Trzecia sprawa to kwestia tzw. wymuszania czy

przymuszania pracowników do podpisywania nie-

prawdziwych oświadczeń związanych na przykład

z wykorzystywanym urlopem.

Mam takie dowody,

że pracodawca po prostu każe podpisać pracowni-

kowi kartę urlopową, pracownika na urlop nie wy-

puszcza – przeważnie robi to „po urlopie”.

Pracow-

nik pracował cały czas, a z dokumentów wynika,

że był na urlopie.

Czy takie kwestie państwu są

znane i jaka jest skala tego problemu?

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Mam dwa pytania.

Jedno związane jest z tymi, nie-

ładnie tak nazywanymi, umowami śmieciowymi,

które szczególnie przez środowiska związkowe są

bardzo negatywnie oceniane.

Czy w działalności pani

minister i działalności inspekcji spotkała się pani

z tym, że były skargi zgłaszane w związku z tymi

umowami, to znaczy, że zatrudniano właśnie na te

umowy nie na stałe, tylko stosowano inne formy za-

trudnienia?

Czy to w ogóle był jakiś problem w pani

działalności?

Drugie pytanie związane jest z monitorowaniem

nielegalnego zatrudnienia cudzoziemców, bo w spra-

wozdaniu ta informacja się przewinęła.

Czy w tym

zakresie inspekcja pracy współpracuje ze Strażą Gra-

niczną?

Straż Graniczna również w jakimś zakresie

tę działalność prowadzi.

Jak to wygląda w praktyce

i jakie są wyniki?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

W przedłożonym nam obszernym sprawozdaniu z dzia-

stała przedstawiona bardzo wyczerpująca informacja

na temat przeprowadzonych kontroli funkcjono-

wania praw pracowniczych, za co bardzo serdecznie

chciałabym podziękować.

Jak często ma to miejsce

przy sporządzaniu tego typu dokumentów, autor opiera

się głównie, a właściwie jedynie, na danych pewnych,

88

a stroni od włączenia do opracowania rozdziału

z prognozami i danymi szacunkowymi.

Inspektorzy

Państwowej Inspekcji Pracy ujawnili blisko 84 tys.

wykroczeń przeciwko prawom pracownika, wszczy-

nając tym samym postępowania w sprawach o wy-

kroczenia wobec blisko 30 tys. pracodawców.

Intu-

icyjnie można stwierdzić, że liczba tych wykroczeń

jest relatywnie mała i co nie koresponduje z odczu-

ciami dużej części społeczeństwa.

Podobnie jest

z badaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy

pracy.

Naturalne jest, że inspekcja zajmuje się tylko

tymi wypadkami, które zostały zgłoszone.

Tajemnicą

poliszynela jest, że ogromna część wypadków z bar-

dzo różnych względów nie jest zgłaszana.

I tu właści-

wie moje pytanie: Czy państwo macie jakąś koncep-

cję, jak zmienić formę kontroli?

Czy może zająć się

bardziej kwestiami doradczymi dla pracowników

i pracodawców, aby poprawić statystyki, poprawić

w sensie takim, aby była większa zgłaszalność, szcze-

gólnie jeżeli chodzi o kwestie wypadków przy pracy?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

chciałbym rozwiać pewną wątpliwość, z tym proble-

mem borykam się od kilku miesięcy.

Czy prawidłowy

jest zwrot pani marszałek do pani marszałek czy

pani marszałkini?

Bo wielokrotnie szczególnie posło-

wie Ruchu Palikota w ten sposób się wypowiadają.

Który zwrot jest prawidłowy według pani marszałek:

pani marszałek czy pani marszałkini?

Bo od tego

momentu chciałbym w taki sposób się zwracać.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Czy to jest pytanie w tym punkcie?

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Nie, do pani marszałek.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Będę bardzo wdzięczna za używanie formy pani

marszałkini.

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję serdecznie.

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Teraz chciałbym

zapytać przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy,

panią głównego inspektora pracy o skuteczność eg-

zekucji wniosków pokontrolnych, które są efektem

pracy inspektorów.

Co z tego, że odbyło się ponad

90 tys. kontroli, że sporządzono kilkadziesiąt tysięcy

wniosków, skoro egzekucji podlega praktycznie nie-

wielki odsetek.

Więc pytanie, czego tutaj brakuje, czy

odpowiednich zapisów ustawy o Państwowej Inspek-

cji Pracy, a więc argumentu w postaci kompetencji

dla Państwowej Inspekcji Pracy, czy też może innego

umocowania.

Bowiem dzisiaj Państwowa Inspekcja

Pracy jest jak gdyby organem przypisanym bezpo-

średniej kontroli Sejmu.

A być może należałoby Pań-

stwową Inspekcję Pracy usytuować w podobny spo-

sób jak Najwyższą Izbę Kontroli?

Wtedy poziom

upolitycznienia byłby zdecydowanie mniejszy niż to

dzisiaj ma miejsce.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani Marszałek!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Na

wykresie w sprawozdaniu zaznaczono, że ze 100%

przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy

kontroli zaledwie 2% dotyczyło obszaru opieki zdro-

wotnej i pomocy społecznej.

Chcę zapytać: Czy

w świetle coraz częstszych doniesień prasowych

o narastających nieprawidłowościach we wspomnia-

nym obszarze, spowodowanych m.in. oszczędzaniem

nawet w przypadku opieki nad osobami chorymi

i niedołężnymi, procent przeprowadzonych przez

PIP kontroli nie jest zbyt niski?

I drugie, ubiegłorocz-

nej zimy PIP ostrzegała pracowników, że pracodaw-

ca, który mimo mrozów nie zapewnia odpowiednich

warunków pracy swoim pracownikom – chodzi o ogrze-

wanie pomieszczenia do pracy – może zapłacić nawet

30 tys. zł kary.

Chcę zapytać: Czy prowadzona w la-

tach 2011–2012 przez PIP akcja informacyjna na ten

temat przyniosła oczekiwane rezultaty?

Czy obecnie,

u progu kolejnej zimy, Państwowa Inspekcja Pracy

wznowiła wspomnianą akcję informacyjną?

Dzięku-

ję bardzo.

(Oklaski)

Poseł Lidia Gądek

89

Poseł Maria Nowak:

Dziękuję.

Pani Marszałek!

Pani Minister!

Moje pytania

będą dotyczyły, tak ogólnie można powiedzieć, za-

trudnienia osób niepełnosprawnych.

Otóż kontrola

NIK, która została przeprowadzona w ubiegłym roku

w zakładach pracy chronionej i zakładach aktywiza-

cji zawodowej, wykazała wiele uchybień, nawet nie-

prawidłowości, sporo było zastrzeżeń.

Dlatego chcia-

łabym zapytać: Jak państwo to widzicie?

Ile kontro-

li w skali całego kraju przeprowadzono właśnie

w tych zakładach?

Jakie nieprawidłowości stwierdzi-

li inspektorzy?

Jakie wydano zalecenia?

I czy jakieś

wnioski, które mogłyby poprawić tę sytuację, nawet

wnioski skierowane do Wysokiej Izby, moglibyście

państwo sformułować?

Sprawa druga.

Wydaje się, że najważniejsze jest,

aby jak największy procent niepełnosprawnych mógł

znaleźć pracę na otwartym rynku pracy.

Do tego

zmierzamy.

Ale do mojego biura poselskiego przycho-

dzą osoby z lekką niepełnosprawnością i narzekają,

że pracodawcy nie chcą ich zatrudniać, ponieważ

mają z tego tytułu pewne obciążenia, pewne obo-

wiązki, których absolutnie to doﬁnansowanie, które

dotychczas było, nie rekompensuje.

Ostatnio Wysoka

Izba przyjęła ustawę, która w ogóle likwiduje doﬁ-

nansowanie do pracy osób niepełnosprawnych z lek-

ką niepełnosprawnością.

Dlatego (Dzwonek) chciała-

bym zapytać: Ile było skarg osób niepełnosprawnych

zatrudnionych na otwartym rynku pracy?

Czego

głównie te skargi dotyczyły?

I czy zgodzi się pani

minister, zgodzicie się państwo ze mną, że osoby nie-

pełnosprawne najczęściej nie piszą skarg, bo boją się,

że w ogóle w tym momencie z tego rynku pracy zo-

staną wyrugowane, wypadną?

I jeszcze jedno.

Czy zgodzicie się państwo, że

w szarej streﬁejestzatrudnionychdosyćdużoosóbnie-

pełnosprawnych, z lekką niepełnosprawnością zwłasz-

cza, ale z niepełnosprawnością umysłową?

To jest wy-

korzystywanie niepełnosprawnych w szarej streﬁe,

ponieważ oni i tak się jak gdyby nie będą skarżyć.

Czy

państwo to badacie i czy możecie to potwierdzić?

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

falska z klubu Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Elżbieta Rafalska:

Pani Marszałek!

Pani Minister!

Wysoka Izbo!

Byli

pracownicy byłego już publicznego szpitala w Ko-

strzynie – jest to ponad 300 osób – od 5 lat bezsku-

tecznie dochodzą swoich roszczeń pracowniczych na

kwotę ponad 5 mln zł.

Otóż w trudnej sytuacji,

w której znajdował się wtedy publiczny szpital, pra-

cownicy wyrazili zgodę na pobieranie niepełnego

wynagrodzenia, gdzieś 50% wynagrodzeń pobierali,

po czym szpital został najpierw skomercjalizowany,

potem sprywatyzowany i utworzono szpital w likwi-

dacji, całkowicie pozbawiony majątku, posiadający

tylko syndyka.

Pracownicy ci mają już prawomocne

wyroki sądu – ja w tej sprawie pisałam do prokura-

tora generalnego, ministra sprawiedliwości, rzeczni-

ka praw obywatelskich, niemalże do wszystkich świę-

tych – i nie mogą otrzymać tych swoich należnych im

wynagrodzeń w związku z tym, że szpital jest ciągle

w likwidacji.

Jak zbliża się termin końca tej likwida-

cji, samorząd podejmuje kolejną uchwałę, że następna

likwidacja będzie w 2017 r., być może w tym roku

samorząd skorzysta z innej możliwości, jakoś uda się

spłacić te zobowiązania.

Państwowa Inspekcja Pracy

w tej sprawie w zasadzie nie mogła tu pomóc.

Fun-

dusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

nie wypłaca wynagrodzeń ZOZ-om, poza tym proces

likwidacyjny nie został zakończony.

To jest, proszę

państwa, kuriozalna (Dzwonek), niedopuszczalna

sytuacja, ale ma miejsce w kraju.

Wszyscy czują się

wobec niej też bezradni.

Na kanwie tej sytuacji, pani minister, mam pyta-

nie: Czy państwo obserwujecie narastające problemy

związane z wypłatą należnych wynagrodzeń pracow-

nikom zatrudnionym w ochronie zdrowia?

Ta sytu-

acja coraz częściej zdarza się w samorządzie teryto-

rialnym, gdzie z powodu braku płynności ﬁnansowej

samorządy opóźniają wypłatę.

Czy jest to jakaś za-

uważalna u państwa tendencja?

Czy w obszarze,

o którym przed chwileczką mówił też pan poseł, sze-

roko rozumianej ochrony zdrowia te problemy na-

warstwiają się w ostatnich latach?

I co pani by zapro-

ponowała tym pracownikom, głównie pielęgniarkom,

ze szpitala kostrzyńskiego?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Bardzo proszę.

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Pani Minister!

Szacunki pokazują, że około 1300 tys. osób pracuje

na tzw. umowach śmieciowych.

Stanowi to ponad

10% zatrudnionych w kraju i jest to jeden z najwyż-

szych wskaźników w Europie.

Powodem takiej sy-

tuacji jest duże bezrobocie na rynku i duża libera-

lizacja standardów.

Pracownicy ci są wyłączeni poza

prawo Kodeksu pracy, a ich umowy są szokujące,

bowiem nie dają im żadnych gwarancji ani żadnych

uprawnień.

90

Dlatego chciałabym zapytać panią minister: Czy

państwo prowadzicie kontrolę tych umów?

Czy pań-

stwo macie własne spostrzeżenia dotyczące tego,

z czym większość zatrudnionych ma na co dzień kło-

poty?

Przychodzą oni także do naszych biur posel-

skich i prezentują te umowy.

Sama takimi drukami

umów dysponuję po to, żeby w którymś momencie

pokazać je państwu.

Jeśli państwo to kontrolujecie i są niewielkie tego

efekty, to proszę mi odpowiedzieć, pani minister, na

pytanie: Jakich narzędzi potrzebuje Państwowa In-

spekcja Pracy, aby skutecznie i konsekwentnie kon-

trolować, ale także egzekwować należne pracowni-

kom prawa?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani Marszałkini!

Panie i Panowie Posłowie!

Chciałabym przede wszystkim podziękować za wszyst-

kie dobre słowa dla Państwowej Inspekcji Pracy, bo

to jest też wyraz uznania dla wszystkich pracowni-

ków i tego, co robi się na co dzień.

Może tego nie

widać, nie są to zawsze, a nawet są rzadko, działania

spektakularne, natomiast inspektorzy pracy codzien-

nie kontrolują różnych pracodawców, czasem trud-

nych, realizują misję, która Państwowej Inspekcji

Pracy jest przypisana.

Zanim przejdę do odpowiedzi na pytania szczegó-

łowe, chciałabym zwrócić uwagę, że sprawozdanie,

które zostało państwu przedłożone, rzeczywiście bo-

gate w informacje, bogate w cyfry, zawiera, tak jak

każdego roku, sporo informacji o tym, co dzieje się

na polskim rynku pracy.

I tak, myślę, trzeba to spra-

wozdanie traktować, bo nie jest to czysty konglome-

rat cyfr, liczb i suchych informacji, tylko trzeba rów-

nież spojrzeć na to, że za tymi właśnie liczbami kry-

ją się konkretne ludzkie problemy, konkretne ludzkie

sprawy i działania Państwowej Inspekcji Pracy, w przy-

padku których staraliśmy się w tych sprawach inter-

weniować, pomóc.

Myślę, że efekty naszej działalno-

ści świadczą o tym, że jesteśmy skuteczni.

Przy okazji chciałabym też zaznaczyć, że Pań-

stwowa Inspekcja Pracy to nie jest jakaś armia

urzędnicza.

To jest 2767 etatów pracowniczych.

W Pol-

sce działa ponad 1500 inspektorów pracy, którzy na

co dzień przeprowadzają kontrole, czyli odnosząc to

do liczby pracodawców, przedsiębiorców, którzy dzia-

Inspekcja Pracy musi prowadzić wiele działań i logi-

stycznych, i organizacyjnych, żeby właśnie wykonać

wszystkie zadania, które są nam powierzone.

Patrząc na to, że działamy od początku 1919 r., bo

zostaliśmy powołani jako inspekcja pracy dekretem

naczelnika państwa polskiego Józefa Piłsudskiego,

mamy sporo doświadczeń historycznych i zwłaszcza

w ostatnim okresie transformacji ustrojowej, gospo-

darczej musimy dostosowywać naszą działalność do

nia są nam co pewien czas dokładane.

Rzeczywiście w ostatnim okresie musieliśmy roz-

winąć jeszcze poza kontrolami, ale żeby ocenić także

skuteczność naszych działań…

( Gwar na sali)

Przepraszam, pani ministro.

Czy mogę prosić pana posła Zbrzyznego, żeby roz-

mowę przez telefon przeniósł na korytarz?

Panie

pośle, troszkę pan przeszkadza.

Dziękuję.

Bardzo proszę.

Główny Inspektor Pracy

Iwona Hickiewicz:

Dziękuję.

Rozwinęliśmy także system rekontroli, czyli spraw-

dzania wykonania naszych środków prawnych, ale

również, co jest ważne – tutaj odniosę się do głosów,

które dzisiaj padły na sali – wzmacnianie tzw. drugiej

nogi inspekcji pracy.

Inspekcja pracy to już dzisiaj nie

tylko kontrola i nadzór, czyli tradycyjny schemat:

inspektor pracy, który przychodzi, kontroluje, zosta-

wia protokół kontroli, środki prawne, mandat, ale

także szeroka i coraz szerzej prowadzona działalność

prewencyjna, czyli właśnie informacja, doradztwo.

Nie mogę jednak nie zaznaczyć, że to, co robimy

w tym zakresie, i to, co staramy się jak najszerzej

rozwijać, niestety w przyszłym roku właśnie przez

cięcia budżetowe może ulec zmniejszeniu, zawężeniu,

bo odjęcie nam 1,5 mln zł od środków na bieżącą

działalność może skutkować właśnie ograniczeniem

programów informacyjno-prewencyjnych.

Myślę, że

ważna, doceniana, dobrze oceniana przez naszych

partnerów społecznych, także przez państwa posłów,

ale ona niestety kosztuje.

Nie są to duże pieniądze,

ale tak jak mówię, kwota nawet 1,5 mln zł przekłada

się praktycznie na dwie duże kampanie, które zamie-

rzamy prowadzić w przyszłym roku.

Chciałabym także zaznaczyć, że na podstawie

wać, że pracodawcy z naszego punktu widzenia to są

ci, którzy nie przestrzegają przepisów pracy, którzy

Poseł Stanisława Prządka

91

mogą mieć kłopoty z Państwową Inspekcją Pracy.

Są

jednak także pracodawcy, którzy starają się i widać

to z naszej perspektywy.

Jest wielu pracodawców,

którzy zgłaszają się do nas dobrowolnie, startują

w takim programie „Zdobądź dyplom Państwowej

Inspekcji Pracy” i przy pomocy inspektorów pracy,

właśnie w ramach działalności prewencyjnej, taki

dyplom w efekcie otrzymują, dostosowując warunki

pracy w swoich zakładach do wymagań wynikają-

cych z przepisów prawa pracy.

Mamy także jako Pań-

stwowa Inspekcja Pracy już od paru lat tzw. złotą

listę pracodawców.

To są ci pracodawcy, którzy są co

roku przez nas oceniani pozytywnie i raz do roku

otrzymują nagrody jako pracodawcy – organizatorzy

pracy bezpiecznej.

Państwowa Inspekcja Pracy, jak wspomniała

w swoim wystąpieniu pani poseł Popiołek – i myślę,

że to jest ważny głos, sama zresztą mówię często

w ten sposób – nierzadko postrzegana jest właśnie

jako ostatnia deska ratunku dla wielu osób, które nie

wiedzą, gdzie szukać pomocy.

Stając oko w oko ze

swoim pracodawcą, w dzisiejszych realiach na rynku

pracy inspektor pracy jest tą instancją, która może

występować w imieniu pracownika.

Pozwolę sobie

przypomnieć, że zarówno konwencja nr 81, jak i usta-

wa o Państwowej Inspekcji Pracy przewidują w przy-

padku skarg pracowniczych anonimowość.

Inspektor

pracy nie może ujawniać, że prowadzi w takiej sytu-

acji kontrolę w wyniku skargi, a tym bardziej tego,

kto tę skargę do nas zgłosił.

Przejdę do pytań szczegółowych.

Pytanie pana

posła Marka Polaka dotyczyło skargi na niewypłaca-

nie wynagrodzeń i instrumenty, które inspekcja pra-

cy ma do dyspozycji, które służą do eliminowania

nieprawidłowości.

Inspektor pracy, stwierdzając

przypadek niewypłacenia wynagrodzenia za pracę

lub innego świadczenia pracowniczego, może zasto-

sować nakaz płatniczy, jeżeli wynagrodzenie czy inne

świadczenie pracownicze niewypłacone ma charak-

ter bezsporny, a w sytuacji spornej kieruje wystąpie-

nie do pracodawcy.

Muszę tu zaznaczyć, że ten nakaz,

czyli decyzja administracyjna wprowadzona jako

nowy środek prawny do ustawy o Państwowej In-

spekcji Pracy w 2001 r. – z pewnymi kontrowersjami,

bo złamana została pewna konwencja decyzji admi-

nistracyjnych, które inspektorzy pracy w swojej dzia-

łalności stosowali tradycyjnie w zakresie bezpieczeń-

stwa i higieny pracy, tu pojawił się nakaz, czyli decy-

zja w sprawach płacowych – przyniósł rezultaty.

Myślę, że patrząc na skuteczność działania nakazów

w tym zakresie przez te lata, można powiedzieć, że

to było dobre posunięcie, dobre rozwiązanie.

Rzeczy-

wiście dzięki nakazom przez te lata wiele tysięcy

pracowników odzyskało wielomilionowe kwoty.

Nie można zapomnieć, że poza środkami prawny-

mi, jakimi są nakaz czy wystąpienie, inspektorzy

pracy stosują także sankcje w przypadku stwierdze-

nia tego typu nieprawidłowości, w związku z popeł-

nieniem wykroczenia przeciwko prawom pracowni-

ka z art. 282 Kodeksu pracy.

Jeżeli sprawa, działa-

nie nosi znamiona złośliwości czy przede wszystkim

uporczywości, inspektor pracy może skierować po-

wiadomienie do prokuratury i takich powiadomień

jest sporo.

Jeśli chodzi o sprawy, które podniósł pan poseł

Jarosław Pięta, czyli umowy cywilnoprawne, to, jakie

działania podejmuje Państwowa Inspekcja Pracy,

żeby wyeliminować nieprawidłowości w tym zakre-

sie, czyli zastępowanie umów o pracę umowami cy-

wilnoprawnymi, powiem tak.

Wszyscy zdajemy sobie

sprawę z tego, że pracodawcy coraz częściej ze wzglę-

dów, myślę, ekonomicznych uciekają przed zatrud-

nianiem w ramach stosunku pracy w umowy cywil-

noprawne.

Państwowa Inspekcja Pracy od lat sygna-

lizuje ten problem.

A jeśli chodzi o działania, które

podejmujemy, to przede wszystkim stosowanie po-

wództw o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Na

przestrzeni kilkunastu lat, od czasu gdy to upraw-

nienie zostało nam przypisane – dzisiaj można już

o tym powiedzieć – to działanie się nie sprawdziło i nie

sprawdza coraz bardziej ze względów praktycznych.

Przed sądem pracownik bardzo często wycofuje się,

nawet jeżeli wcześniej zgłaszał do nas skargę w tej

sprawie, w obawie o utratę pracy.

Tak naprawdę dużo

skuteczniejsze są, tak to nazwę, zwykłe wystąpienie

inspektorów pracy o potwierdzenie zawarcia umowy

o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej.

Jeśli chodzi o sprawę skarg, to rzeczywiście

w sprawozdaniu jest informacja o tym, że liczba skarg

rok do roku, 2001 do 1010, spadła, ale nie można po-

wiedzieć, że jest to tendencja, bo w tym roku, jak

wynika z wstępnej analizy za kilka miesięcy, skarg

przybywa.

Tak że nie postawiłabym takiej tezy, że

liczba skarg zgłaszanych do Państwowej Inspekcji

Pracy maleje.

Po zakończeniu roku oczywiście bę-

dziemy mieć pełne dane, pełną analitykę, ale już

z tych danych, którymi dysponujemy w tym roku, wi-

dać, że nie ma w tym zakresie tendencji spadkowej.

Pani poseł Magdalena Gąsior-Marek podniosła

kwestię prewencji w rolnictwie.

Rzeczywiście, jeśli

chodzi o rolnictwo indywidualne, zgodnie z ustawą

jak najszersze działania o charakterze prewencyj-

nym.

Tutaj nie wchodzimy z twardym nadzorem

i kontrolą, ale działalność prewencyjna jest jak naj-

bardziej zasadna.

Prowadzimy już od lat program

informacyjno-promocyjny, wizytacje prac polowych,

gospodarstw, przegląd stanu technicznego maszyn

i urządzeń, szkolenia dla wielu uczestników.

Na przy-

szły rok planujemy kampanię „Szanuj życie!

Bez-

pieczna praca w rolnictwie”.

Mam nadzieję, że środki

budżetowe, nawet okrojone, pozwolą mimo wszystko

na kontynuację właśnie tych kampanii, tym bardziej

że zgodnie z założeniami powinniśmy w przyszłym

roku dotrzeć do minimum 40% rolników indywidu-

alnych prowadzących produkcję roślinną lub zwie-

92

rzęcą, czyli jeszcze do szerszej grupy niż miało to

miejsce dotychczas.

Pan poseł Marek Krząkała podniósł kwestię za-

wiadomień do prokuratury kierowanych przez Pań-

stwową Inspekcję Pracy.

W ubiegłym roku było 1087

powiadomień prokuratury o podejrzeniu popełnienia

przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących

pracę zarobkową oraz, w szczególności, przestępstw

z art. 225 §2 Kodeksu karnego, czyli utrudniania

działalności kontrolnej inspektorom pracy.

Rzeczy-

wiście jest problem z realizacją, ze skutecznością tych

powiadomień.

Sprawy te były omawiane w ostatnim

okresie zarówno na forum Rady Ochrony Pracy, jak

Prowadzimy pewną ułożoną już od paru lat współ-

pracę z prokuraturą na bazie porozumienia, które

w 2003 r. zostało zawarte między prokuratorem kra-

jowym a głównym inspektorem pracy, natomiast

w praktyce w wielu sytuacjach różnimy się z proku-

ratorami w ocenie przesłanek przestępstw, o których

kierujemy powiadomienia do prokuratury.

Myślę, że

po prostu ostrzej podchodzimy do przesłanki przede

wszystkim uporczywości działania.

Dla nas niewy-

płacanie wynagrodzenia, choćby jednego wynagro-

dzenia za pracę, ale przez dłuższy okres, świadczy

o uporczywości działania sprawcy, natomiast mamy

tutaj różnicę w poglądach z prokuraturą, tak jak przy

innych sprawach, w związku z czym pozwoliłam so-

bie skierować w listopadzie pismo do pana prokura-

tora generalnego, wskazując na najważniejsze kwe-

stie rozbieżne, te, które wychodzą w bieżącej współ-

pracy między prokuratorami a Państwową Inspekcją

Pracy, i zaproponowałam, aby w tych sprawach oba

urzędy powołały zespół roboczy, który wypracuje

pewne sposoby współpracy, a może i propozycje zmian

legislacyjnych, bo myślę, że przed tym nie ucieknie-

my, a dodatkowo zaproponowałam rozważenie zawar-

cia nowego porozumienia między prokuratorem ge-

neralnym a głównym inspektorem pracy, bo to, które

zostało zawarte 4 grudnia 2003 r., po prostu już

w dużej części się zdezaktualizowało ze względu na

zmiany legislacyjne.

Jeśli chodzi o wypadki przy pracy młodych ludzi,

o czym mówił pan poseł Ryszard Zawadzki, rzeczy-

wiście sygnalizujemy to nie tylko jako informację na

podstawie naszych kontroli, ale także prowadząc

kampanie informacyjne, chociażby kampanię „Sza-

nuj życie” – to, że wypadkom przy pracy ulega wielu

młodych ludzi, młodych pracowników.

O tym mówił

wcześniej pan poseł Zbrzyzny.

Wiele osób jest dopusz-

czanych do pracy bez właściwego przygotowania, bez

właściwego nadzoru i niestety często kończy się to

tragicznie.

Natomiast my ze swojej strony, ponieważ

nie ma decyzji o wprowadzeniu zagadnień z zakresu

bhp, z zakresu kultury bezpieczeństwa jako przed-

miotu w szkołach ponadgimnazjalnych, prowadzimy

program informacyjny w ramach działań prewencyj-

nych z Centralnym Instytutem Ochrony Pracy – Pań-

stwowym Instytutem Badawczym od 2006 r.

Jest to

program edukacyjny pod nazwą „Kultura bezpie-

czeństwa”, adresowany w szczególności do uczniów

szkół ponadgimnazjalnych.

Staramy się promować

ideę bezpiecznej pracy jako standardu w przyszłym

życiu zawodowym, kształtować świadomość zagro-

żeń występujących w środowisku pracy i podnosić

poziom wiedzy w zakresie rozwiązań prawnych do-

tyczących zapewnienia ochrony prawnej bezpiecz-

nych warunków pracy.

Program ten opiera się o przy-

gotowany przez Centralny Instytut Ochrony Pracy

podręcznik oraz multimedialny materiał edukacyjny,

który nauczyciele wykorzystują do przygotowywania

zajęć, a także są wykorzystywane ﬁlmy i wydawnic-

twa Państwowej Inspekcji Pracy.

Informacyjnie po-

dam, że w roku szkolnym 2010/2011 do tego progra-

mu przystąpiły 292 szkoły ponadgimnazjalne z całej

Polski, a w realizację tego programu zaangażowa-

nych było 764 nauczycieli, którzy przeprowadzili

z młodzieżą lekcje dotyczące zagadnień bezpieczeń-

stwa i higieny pracy oraz prawa pracy.

Tego typu

zajęcia prowadzone są także w formie wykładów

i seminariów na uczelniach wyższych.

Oczywiście

tematyka wykładów jest ustalana w zależności od

charakteru uczelni.

Ogółem w latach 2006–2011

w lekcjach i spotkaniach uczestniczyło ponad 180 tys.

uczniów szkół ponadgimnazjalnych i studentów.

Tak

że w tym zakresie również staramy się prewencyjnie

działać, żeby przygotować młodych ludzi do wejścia

na rynek pracy już z wiedzą na temat tego, co na tym

rynku ich może czekać, jakie są zagrożenia i jak sobie

mogą radzić, także w zakresie prawnej ochrony pra-

cy, czyli chociażby zawierania umów o pracę i, póź-

niej, uprawnień, które przysługują pracownikom.

Jeśli chodzi o kampanie w mediach co do budow-

nictwa, staramy się także już od szeregu lat prowa-

dzić szeroko zakrojone działania prewencyjne prze-

ciwko nasilaniu się wypadków przy pracy w branży

budowlanej.

Prowadzimy w kolejnych latach kolejne

etapy kampanii, także na przyszły rok zaplanowali-

śmy program informacyjno-prewencyjny w budow-

nictwie adresowany do pracodawców i chcielibyśmy,

aby ten program był jak najszerzej zakrojony, tym

bardziej że mamy wsparcie, o czym warto powiedzieć,

koalicji 7 największych ﬁrm budowlanych w Polsce,

które pod auspicjami głównego inspektora pracy za-

warły porozumienie dla bezpieczeństwa pracy w bu-

starają się poprawić warunki pracy na budowach,

które prowadzą – także zobowiązały się do tego, że

będą wymuszać dobre, prawidłowe warunki pracy

u podwykonawców, bo tam jest większy problem niż

w dużych ﬁrmach, które na polskim rynku budowla-

nym funkcjonują.

Jeśli chodzi o weksle in blanco, o których mówił

pan poseł Jacek Brzezinka, rzeczywiście wystawia-

nie weksli in blanco w ostatnim okresie nasiliło się

jako sposób zabezpieczenia interesów pracodawców

na wypadek wyrządzenia szkody przez pracownika.

Pozwolę sobie przypomnieć, że sprawa weksli in blan-

93

co od lat była przedmiotem różnorodnych interpre-

myślę, spore zamieszanie w ocenie prawnej weksli in

blanco.

Do nas zwracają się pracownicy o poradę, co

w tych sprawach można zrobić, jak uchylić się od

skutków wypełnionego przez pracodawcę weksla in

blanco, który wcześniej pracownik opatrzył swoim

podpisem.

Tak naprawdę w sytuacji dochodzenia

roszczeń przez pracodawcę na drodze sądowej, a jest

to wtedy sąd cywilny, niewiele można pomóc, mimo

ubiegłorocznego wyroku Sądu Najwyższego, w któ-

rym, mówiąc w skrócie, na bazie przepisów prawa

pracy stwierdzono, że weksle te nie mają racji bytu.

Jest instytucja odpowiedzialności materialnej pra-

cowników i tego dotyczące zasady powinny być tu

stosowane, tym bardziej że w te przepisy jest wpi-

sana ochrona pracowników z punktu widzenia cho-

ciażby wysokości odszkodowania czy przedawnienia

roszczeń.

Jeśli chodzi o działania, które zamierzamy podjąć,

wystąpiłam do ministra pracy i polityki społecznej

w tej sprawie, sygnalizując problem stosowania we-

ksli in blanco i wskazując na potrzebę wprowadzenia

uregulowań ustawowych w tym zakresie – chodzi

o przepisy Kodeksu pracy – bo uważam, że jest to

kwestia, którą należałoby rozpatrzyć jednak nega-

tywnie.

Powinien zostać wprowadzony zakaz stoso-

wania weksli in blanco w odniesieniu do stosunków

pracy.

Z odpowiedzi udzielonej w oparciu o orzeczenie

Sądu Najwyższego wynika, że te weksle nie powinny

być traktowane wiążąco, natomiast w praktyce, nie-

stety, są one stosowane i pracownicy mają problemy.

W najbliższym czasie ponowię jednak wniosek z kon-

kretną propozycją dotyczącą zapisów w Kodeksie

pracy.

Chodzi o problem pracowników, którzy zosta-

ją ze sporymi kwotami do spłacenia, przy czym na-

leży pamiętać, że weksli in blanco w ogóle nie należy

stosować, zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego.

Zresztą, opierając się na właściwej interpretacji prze-

pisów Kodeksu pracy, można powiedzieć, iż powinny

być one po prostu zabronione, zakazane.

Jeśli chodzi o szarą strefę i kampanię dotyczącą

pierwszej pracy, o której mówił pan poseł Piotr Pyzik,

to rzeczywiście chcemy przeprowadzić taką akcję.

Oczywiście nie wiem jeszcze, na ile starczy nam środ-

ków i w jakim zakresie będzie ona prowadzona, ale

poza kontrolami dotyczącymi prawidłowości zatrud-

niania pracowników chodzi o kampanię informacyj-

ną skierowaną także do pracowników, którzy wcho-

dzą na rynek pracy, tak żeby wiedzieli, czego mogą

się spodziewać i jakie przysługują im uprawnienia.

Chcielibyśmy również powiadomić, jakie są upraw-

nienia pracodawcy, a w szczególności uświadomić

osobom, które będą podejmować czy podejmują pracę,

jakie powinny otrzymać dokumenty w związku z za-

trudnieniem.

Z perspektywy ostatnich chociażby

kilkunastu lat pozwolę sobie stwierdzić, że do dzisiaj

wiele osób nie rozróżnia umowy o pracę od umowy

cywilnoprawnej.

Często nawet, zwracając się do nas

o pomoc, skarżący czy osoby, które przychodzą po

porady prawne, opierają się na umowie cywilno-

prawnej nawet bez świadomości, że nie mają statu-

su pracowniczego.

Bardzo trudno jest czasem tym

osobom pomóc.

by, to pozwolę sobie odpowiedzieć na piśmie.

Muszę

po prostu wrócić do propozycji, które w tym zakresie

zgłaszaliśmy w ramach wniosków de lege ferenda,

bo takie były składane.

Na podobnej zasadzie odpo-

wiem na piśmie panu posłowi Szwedowi na pytanie

w sprawie kolei czy maszynistów.

Podczas różnych

spotkaniach kwestie czasu pracy maszynistów są

poruszane z punktu widzenia także prawidłowości

zatrudniania maszynistów i stosowania wobec nich

różnych rozwiązań w zakresie czasu pracy.

Również

panu posłowi Markowi Matuszewskiemu postaram

się udzielić odpowiedzi na piśmie.

Po prostu muszę

mieć dokładne dane, tak żeby móc podać je w pre-

cyzyjny sposób.

zimierz Moskal, to rzeczywiście w tym roku nastą-

piła zmiana na stanowisku głównego inspektora

pracy.

Nie wypada mi dokonywać oceny pracy po-

przedników, tym bardziej że wszyscy się znamy.

Pra-

cuję w państwowej inspekcji już prawie 20 lat, więc,

że tak powiem, wszyscy jesteśmy z tego środowiska.

Nikt z nas chyba nie uciekał przed pracą, tak że nie

będę tutaj odpowiadać, że tylko inni, którzy kiero-

wali, odpowiadają za to, co było, bo przecież każdy

z nas pracował na rzecz Państwowej Inspekcji Pra-

cy.

W połowie roku objęłam funkcję głównego inspek-

tora pracy.

Zbiegło się to akurat w czasie ze wstęp-

nymi przygotowaniami programu działania Pań-

stwowej Inspekcji Pracy na przyszły rok i na kolejne

trzy lata, więc poza sprawami związanymi z działa-

niami o charakterze kontrolno-nadzorczym w zakła-

dach, które charakteryzują się największymi zagro-

żeniami zawodowymi, także jako priorytet na naj-

bliższy czas przyjęłam kwestię dotyczącą prawidło-

wości zatrudniania pracowników.

Jako priorytet

traktujemy też działania powiązane z kampaniami,

które prowadzą inspekcje europejskie, o charakterze

prewencyjnym, w myśl hasła: lepiej zapobiegać niż

leczyć.

Chodzi o to, aby pomóc, doradzić, wskazać,

zanim będziemy kontrolować.

W odniesieniu do spraw związanych z legalnością

zatrudnienia chciałabym powiedzieć, że tu też po-

trzebne są szczegółowe dane.

W związku z informacją

na temat Euro 2012 i naszych kontroli w tym zakre-

sie również przygotuję odpowiedź na piśmie.

Jestem bardzo wdzięczna panu posłowi Ajchlero-

wi za podziękowania.

Oczywiście okręg poznański

jest dobrze oceniany z naszej i kierownictwa Pań-

stwowej Inspekcji Pracy perspektywy.

Jeśli chodzi o skargi, pan poseł wskazywał, że

składają do nas skargi w szczególności byli pracow-

nicy.

Pewnie tak w wielu sytuacjach jest, że w trakcie

zatrudniania wiele osób boi się zwrócić o pomoc

94

w trosce o utratę miejsca pracy.

Jak już powiedziałam

na wstępie, zachowujemy, zapewniamy anonimowość,

jednak rzeczywiście często jest tak, że dopiero po

ustaniu zatrudnienia pracownicy zwracają się do nas

po pomoc.

Takie skargi również są rozpatrywane.

Myślę, że po prostu traktujemy je jako sygnał do tego,

żeby przeprowadzić kontrolę.

Trudno byłoby przyjąć

tutaj jakiś inny model postępowania.

Jeśli chodzi o akcje letnie, o rolnictwo, prowadzo-

ne są odpowiednie działania.

W ramach uskutecz-

niania w rolnictwie akcji o charakterze prewencyj-

nym są przygotowywane nie tyle szkolenia, co po-

gadanki dla dzieci prowadzone w czasie żniw.

Z jednej

najważniejsze, w szczególności zagrożenia, z który-

mi mogą się zetknąć czy to w gospodarstwie, czy

w otoczeniu wiejskim, a z drugiej strony o to, aby

odciągnąć je od miejsc najbardziej niebezpiecznych,

kiedy rodzice są w polu czy wykonują prace gospo-

darskie, tak żeby dzieci były jednak w jakiś sposób

pod kontrolą.

Państwowa Inspekcja Pracy działa

i w tym zakresie.

Przemyślę kwestie dotyczące okre-

su zimowego.

Józef Rojek, o podporządkowanie Państwowej In-

spekcji Pracy, to inspekcja od lat podlega Sejmowi.

Uważam, że to usytuowanie jest najbardziej korzyst-

ne, daje nam możliwości niezależnego działania.

Mo-

żemy jak najpełniej realizować stawiane przed nami

zadania.

Pan poseł Andrzej Szlachta wskazywał na dążenia

pracodawców do obniżania świadczeń w celu oszczęd-

ności na kosztach pracy.

Rzeczywiście z takimi sytu-

acjami inspektorzy pracy w trakcie kontroli się styka-

ją.

Liczba środków prawnych, nie tylko nakazów pła-

cowych, ale wniosków w wystąpieniach w zakresie

należności pracowniczych, świadczy o tym, jaka to jest

skala problemu.

Natomiast pozwolę sobie wskazać, że

inspektorzy pracy nie mają możliwości, nie mają pra-

wa do analizy dokumentacji ﬁnansowej przedsiębior-

cy.

W związku z tym nie analizujemy, czy rzeczywiście

deklarowana zła kondycja ﬁnansowa pracodawcy ma

potwierdzenie w dokumentach, czy też nie.

Przyjmu-

jemy tłumaczenie pracodawcy, natomiast z punktu

widzenia przepisów prawa pracy pracodawca jest obo-

wiązany do określonych zachowań i realizacji określo-

nych obowiązków.

Tym się kierujemy.

Jeśli chodzi o decyzje płacowe, które dotyczyłyby

zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, nie ma

takiej statystyki, dlatego że w tym zakresie nie wy-

dajemy decyzji.

Jeżeli środki z zakładowego funduszu

świadczeń socjalnych są kierowane niezgodnie z prze-

znaczeniem, inspektorzy pracy mogą wówczas jedy-

nie stwierdzić, że zostało popełnione wykroczenie,

natomiast nie kierują decyzji administracyjnych

w tym zakresie.

Jeśli chodzi o problem, który też pan

poseł podniósł, jak w tym roku wygląda sprawa wy-

nagrodzeń, będziemy podsumowywać dane, które

zbieramy też w okresach miesięcznych z działalności

inspektorów pracy.

Niedługo kończy się rok naszej

działalności.

Widać, że przybywa w tym roku skarg

nakierowanych na problemy związane z należnościa-

mi pracowniczymi.

W tym roku mamy w tym zakre-

sie zwiększoną już liczbę wydanych środków praw-

nych związanych z nieprawidłowościami dotyczącymi

wypłaty należności pracowniczych.

Pan poseł Piotr Chmielowski podnosił kwestię

procedury kontroli Państwowej Inspekcji Pracy wo-

bec małych pracodawców.

Procedura kontroli jest

określona ustawowo, jednolicie dla każdego praco-

dawcy.

Nie ma tutaj różnicowania.

Natomiast jeśli

chodzi o skargi pracownicze traktowane jako bodziec

do kontroli, to działa tutaj Kodeks postępowania ad-

ministracyjnego.

Wszystkie skargi czy wnioski mają

być rozpatrzone przez urząd w określonym terminie.

Nie jest zatem tak, że sami sobie narzucamy jakieś

priorytetowe terminy.

Stosujemy przepisy i zasady

wynikające z K.p.a.

Nie podzielam poglądu pana

posła, że reagujemy w tego typu przypadkach wobec

pracownika lub nie bronimy pracodawcy.

Myślę, że

była to sytuacja jednostkowa.

Być może pan poseł

patrzy na to z tej drugiej strony, czyli kontrolowa-

nego podmiotu.

Natomiast co do zasady inspektor

pracy, przeprowadzając kontrolę, ma być bezstron-

ny, ma ustalić stan faktyczny i podjąć stosowne

środki prawne.

Pan poseł Bogdan Rzońca zadał pytania dotyczą-

ce tego, jak wygląda nasza kontrola, czy jest rozmowa

z pracownikami.

Inspektor pracy, który jest w zakła-

dzie pracy, nie jest anonimowy.

Oczywiście różnie

w zakładach pracy to wygląda.

Są zakłady, które mają

wydzielone wewnętrzne jednostki organizacyjne, od-

działy, ale jeśli inspektor pracy jest w zakładzie, to nie

ma tutaj jakiejś barykady, przeszkody, żeby do inspek-

tora pracy się zgłosić.

Tym bardziej że w trakcie kon-

troli inspektorzy pracy udzielają wielu porad praw-

nych zarówno pracodawcom, związkom zawodowym,

jak i pracownikom, którzy się do nich zwracają.

Tym

bardziej że jeśli chodzi o reprezentację pracowniczą,

związki zawodowe, inspektor pracy ma ustawowy obo-

wiązek współpracy, jak zresztą też ze społeczną in-

spekcją pracy.

Tak że myślę, że co do zasady inspektor

pracy jest dostępny i taka rozmowa w trakcie kontro-

li w jednostce organizacyjnej jest możliwa.

Jeśli chodzi o sprawy związane z Euro 2012, to,

tak jak wcześniej, pozwolę sobie odpowiedzieć na pi-

śmie.

Jeśli chodzi o oświadczenia nieprawdziwe, pan

poseł wskazał problem zmuszania pracowników do

wykorzystywania urlopów.

Szczerze mówiąc, zasta-

nawiałabym się nad tym nie z punktu widzenia tego,

co inspekcja pracy oczywiście może zrobić, ale z punk-

tu widzenia nakłaniania do fałszowania dokumen-

tów i ewentualnie faktycznego fałszowania dokumen-

tów.

To już jest sprawa prokuratorska.

Jeśli chodzi o tzw. umowy śmieciowe, ten wątek

przewijał w wielu wypowiedziach państwa posłów.

Czy jest to problem?

Jest to problem.

Określenie

„umowy śmieciowe” jest oczywiście określeniem

95

umownym i zależy od tego, co kto przez to rozumie.

Oczywiście są umowy o pracę, są umowy cywilno-

prawne, przede wszystkim umowy o dzieło, umowy

zlecenia.

Określenia „śmieciowe” niektórzy używają

nie dają one gwarancji zatrudnienia.

Myślę, że jest to

problem, który wynika nie tylko z działalności Pań-

stwowej Inspekcji Pracy i tych informacji, które już

od lat w naszych sprawozdaniach zawieramy.

Pozwo-

lę sobie przypomnieć, że w 1996 r., kiedy w sposób

obszerny był nowelizowany Kodeks pracy, nie wpro-

wadzono zasady domniemania stosunku pracy.

Przy

wyborze umowy, na podstawie której jest świadczona

praca, mamy zatem dowolność, swobodę woli stron.

Tak podchodzą do tego sądy.

W praktyce z umowami

cywilnoprawnymi, zawieranymi w miejsce umów o pra-

cę, mamy coraz częściej do czynienia i coraz większy

problem.

Myślę, że trzeba się będzie nad tym po pro-

stu poważnie zastanowić, poza działaniami, o któ-

rych mówiłam wcześniej, które prowadzimy jako

Państwowa Inspekcja Pracy.

Co do monitorowania nielegalnego zatrudnienia

cudzoziemców, współpracujemy ściśle ze Strażą Gra-

niczną.

Mamy zawarte porozumienie.

Zresztą bez

współpracy ze Strażą Graniczną, która w tym zakre-

sie jest służbą wiodącą, jeśli chodzi o legalność za-

trudnienia cudzoziemców, nie dalibyśmy sobie rady.

Jeśli chodzi o sprawę wypadków przy pracy i ich

ukrywania, o czym mówiła pani poseł Lidia Gądek,

myślę że możemy ewentualnie mówić o ukrywaniu

wypadków lekkich, natomiast jeśli chodzi o wypadki

śmiertelne czy ciężkie, to tego typu wypadki trudniej

byłoby ukrywać.

Natomiast podstawowym proble-

mem, który chyba mamy, jest rozbieżność danych

wynikających ze statystyk Głównego Urzędu Staty-

stycznego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym

mówiła pani poseł Mrzygłocka na wstępie.

Jednolitej

statystyki w tym zakresie nam wszystkim brakuje,

także Państwowej Inspekcji Pracy.

Pani poseł zadała też pytanie, czy Państwowa

Inspekcja Pracy nie powinna prowadzić więcej dzia-

łań doradczych.

Tak jak powiedziałam na wstępie,

oczywiście staramy się jak najszerzej rozwijać tę

działalność.

Chcemy się opierać nie tylko na jednej

nodze, czyli tradycyjnie na nadzorze i kontroli, ale

także jak najszerzej prowadzić działalność prewen-

cyjną.

Natomiast, jak też wskazałam na wstępie, to

wszystko niestety kosztuje i, mając przykrótką koł-

drę, musimy starać się to okroić.

Pan poseł Ryszard Zbrzyzny zadał pytanie doty-

czące skuteczności egzekucji wniosków pokontrol-

nych – kontroli i tego, co dalej.

Mówiłam o noweliza-

cji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z 2001 r.,

kiedy został wprowadzony tzw. nakaz płacowy.

Wów-

czas wprowadzona została możliwość stosowania

mechanizmów egzekucji administracyjnej w stosun-

ku do niewykonanych decyzji inspektorów pracy.

Jest

to mechanizm, który pozwala przymuszać tych, któ-

rzy są oporni na wykonywanie obowiązków wynika-

jących z przepisów prawa pracy, do tego, żeby jednak

wykonali te obowiązki.

W tym wypadku grzywny

w celu przymuszenia są wysokie, dużo wyższe niż te

grzywny, które stosują inspektorzy pracy, chociażby

w ramach działalności wykroczeniowej.

Chciałabym

podkreślić, że nie chodzi tu o karanie, ale chodzi

o to, żeby opłacało się wykonać obowiązki, które spo-

czywają na podmiocie zobowiązanym, a nie uchylać

się od realizacji przepisów prawa pracy.

Oprócz tego

oczywiście, poza tą ścieżką egzekucyjną, administra-

cyjną, mamy do dyspozycji sankcje łącznie z wykro-

czeniem związanym z niewykonaniem nakazu in-

spektora pracy i kwestie ewentualnie uporczywości

w naruszaniu praw pracowniczych, co jest już sprawą

zgłoszenia do prokuratury.

Jeśli pan poseł Marian Cycoń pozwoli, na pytania

związane ze sprawami kontroli dotyczących opieki

zdrowotnej, w szczególności w domach pomocy spo-

łecznej, odpowiem na piśmie, jako że muszę sięgnąć

po dane szczegółowe.

Co do sprawy informowania o temperaturach

i wymaganiach dla pracodawców z tym związanych

chcę powiedzieć, że my od szeregu lat zarówno

w okresie letnim, jak i w okresie zimowym, chociaż-

by na naszej stronie internetowej, a także przy okazji

kontaktów z mediami, staramy się przypominać, ja-

kie wymagania ciążą na pracodawcach i czego pra-

cownicy mogą oczekiwać.

Jeżeli chodzi o sprawę zatrudniania osób niepeł-

nosprawnych, to może informacja na ten temat za-

warta w sprawozdaniu jest zbyt wąska, więc pozwo-

lę sobie ją rozszerzyć i przekazać pani poseł Marii

Nowak informację na piśmie.

Pani poseł Elżbieta Rafalska poruszyła kwestię

szpitala w likwidacji w Kostrzynie nad Odrą, jak

również problemów związanych z wynagrodzenia-

mi.

Uczciwie powiem, że nie mam pomysłu, szcze-

rze mówiąc, jak dzisiaj pomóc tym biednym pra-

cownikom...

(Poseł Elżbieta Rafalska: Ja też nie.)

...niestety, jak pomóc tym pielęgniarkom, które

zostały z prawomocnym wyrokiem sądu na taką kwo-

tę.

Pewnie wszyscy rozkładają ręce.

Szczerze powiem,

że ja też dzisiaj rozkładam ręce i nie mam pomysłu,

bo jeżeli już jest taka sytuacja, to nawet inspekcja

pracy nie pomoże, nie mówiąc o takich organach jak

sąd i egzekucja komornicza.

Jeśli coś wymyślę, to

oczywiście przekażę pani poseł, ale szczerze mówiąc,

nie mam na razie jakiegoś dobrego pomysłu na to.

Takie sytuacje niestety się zdarzają.

Stanisława Prządka, dotyczące tzw. umów śmiecio-

wych i tego, czy są prowadzone kontrole i czy mamy

efekty oraz jakie narzędzia są potrzebne, to kontrole

są prowadzone od lat.

Zresztą nie ma sprawozdania

od lat 90., kiedy umowy cywilnoprawne pojawiły się

na polskim rynku pracy, bo to wtedy właśnie mieli-

śmy więcej do czynienia na początku.

Różnie były one

96

nazywane, nie zawsze umowami zlecenia czy umowa-

mi o dzieło, kontraktami – różnie, bardzo różnie.

Na-

tomiast pracownicy nie mieli tak naprawdę świado-

stan jest, myślę, do dzisiaj.

Prowadzimy kontrole, sto-

sujemy środki prawne, które mamy do dyspozycji,

o czym mówiłam wcześniej, czyli powództwa czy wnio-

ski w wystąpieniach.

Efekty przynoszą tak naprawdę

wnioski w wystąpieniach, nie powództwa.

Jakie narzędzia są potrzebne?

Powołana została

podkomisja w ramach Komisji do Spraw Kontroli Pań-

stwowej i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Jest

projekt, nad którym niedługo będziemy się zastana-

wiać, dotyczący tego, jak poszerzyć uprawnienia Pań-

stwowej Inspekcji Pracy, aby mogła działać skutecz-

niej, w postaci stosowania decyzji administracyjnych.

Tak że te działania i przemyślenia oraz prace legisla-

cyjne przed nami.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Dziękuję, pani ministro.

(Poruszenie na sali)

Pani nie chce, aha.

W takim razie proszę przedstawiciela komisji

pana posła Jarosława Piętę.

Proszę bardzo.

Poseł Jarosław Pięta:

Szanowni państwo, chciałbym ustosunkować się

do kilku kwestii.

Odnosząc się do samej ustawy

o Państwowej Inspekcji Pracy, chcę powiedzieć, że to

Rada Ochrony Pracy sprawuje nadzór i stąd też obec-

ność pani poseł Mrzygłockiej.

Jak wiadomo, inspek-

cja pracy podlega pod sąd...

(Głos z sali: Sejm.)

...pod Sejm, przepraszam, to moje przyzwyczaje-

nie zawodowe, a głównego inspektora pracy powołu-

je i odwołuje marszałek Sejmu, stąd też jestem prze-

konany, że pytania do rządu, które dzisiaj padały,

traﬁąpodwłaściwyadres.

Panimarszałeknapewno

to potwierdzi.

Pani marszałkini, przepraszam.

To po

pierwsze.

Po drugie, wszystkie procedury, o których tu mó-

wiono, są uregulowane w ustawie o Państwowej In-

spekcji Pracy, ale nie tylko.

Reguluje to metodyka,

której uczeni są zaraz na początku inspektorzy pracy.

W skrócie mogę tylko powiedzieć, że to jest porówna-

nie istniejącego stanu z obowiązującym prawem,

wynika to z metodyki.

Sądzę, że najistotniejsza kwestia dotyczyła relacji

z prokuraturą.

Pan poseł Zbrzyzny, pani poseł Kem-

pa czy też pan poseł Krząkała mówili o kwestiach,

które są związane z uzasadnieniem wniosku.

To jest

nowa kwestia, związana z art. 325.

Myślę, że już

w następnym sprawozdaniu Państwowej Inspekcji

Pracy będziemy mieli odniesienie i uważam, że to

jest skuteczna broń w stosunku do umorzeń, które

miały miejsce.

Mam nadzieję, że liczba tych umo-

rzeń zmniejszy się w sposób zasadniczy, tym bar-

dziej że wczoraj odbyliśmy pierwsze czytanie zmian

do Kodeksu postępowania karnego, które poszerza-

ją zapisy w tym zakresie również o Najwyższą Izbę

Kontroli.

Jak wiadomo, problem umorzeń dotyczy

również Najwyższej Izby Kontroli, ale również, pa-

nie pośle, zmiana dotycząca art. 49 § 4, która da

szerszą możliwość działania takim instytucjom kon-

trolnym jak Państwowa Inspekcja Pracy czy Naj-

wyższa Izba Kontroli.

Kończąc, chciałbym poinformować, że Komisja do

relacji prokuratury i Państwowej Inspekcji Pracy

Stwierdziliśmy, że występują pewne nieścisłości, jeśli

chodzi o dane statystyczne, stąd też na wniosek pani

poseł Julii Pitery będzie dokonana ponowna analiza.

Nieścisłości te dotyczyły niestety prokuratury.

Te

zagadnienia pojawiały się od dawien dawna, zwłasz-

cza jeśli chodzi o umorzenia ze strony prokuratury.

Bardzo serdecznie chciałbym podziękować w imie-

niu swoim, jak również połączonych komisji, pani

minister i wszystkim parlamentarzystom, którzy

wzięli dzisiaj udział w tej debacie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

cji Pracy w 2011 r., zawartego w druku nr 540.

soka Izbo!

Nie ukrywam, że przypadł mi w udziale

zaszczyt przedłożenia projektu zaproponowanego przez

*

)

Główny Inspektor Pracy Iwona Hickiewicz

97

Solidarną Polskę.

Zmiany dotyczące ustawy o podatku

jektu, sprowadzają się do takich oto kwestii.

Po pierwsze, trzeba wyjść z założenia, że sytuacja

polskich emerytów, rencistów jest niezwykle trudna.

Niestety, z przykrością stwierdzamy, że ten rząd nie

prowadzi żadnej polityki senioralnej, absolutnie żad-

nej polityki senioralnej, w żadnym wymiarze tej po-

lityki senioralnej rząd nie prowadzi.

Powiem tylko

państwu, że sytuacja emerytów i rencistów, jeżeli

chodzi o poziom ich dochodowości, jest gigantycznie

trudna.

Zaraz wyjaśnię, z czego ta trudność wynika.

Oczywiście odpowiedzialność też w dużej mierze,

choć niecałkowicie, za ten stan rzeczy ponosi rząd.

Ale przejdę może do założeń projektu ustawy.

Otóż w art. 21 proponujemy zwolnienie przedmio-

zycznych, dodatkowe zwolnienie przedmiotowe.

Bę-

dzie ono obejmować emerytury i renty z dodatkami

należnymi do kwoty 1000 zł.

W przypadku, gdyby te

emerytury i renty się zbiegały, bo taka zbieżność też

jest przewidziana w przepisach ustawy, to wówczas

to zwolnienie będzie obejmować kwotę sumaryczną,

nie więcej niż 1000 zł.

Ale w związku z tym, że gdybyśmy przyjęli takie

założenie, że zwolnienie obejmuje kwotę 1000 zł,

i potem wygasili prawo do tego zwolnienia przedmio-

towego, to byłby to drastyczny efekt dla osób, które

przekroczyłyby tę kwotę nawet w nieznacznej wiel-

kości – na przykład 1005 zł.

Wówczas kwota brutto

emerytury byłaby wyższa, ale kwota netto po odli-

czeniu podatku byłaby niższa od kwoty osoby, która

uzyskuje emeryturę w wysokości chociażby 990 zł.

Takie byłyby efekty.

W związku z powyższym my

proponujemy wygaszenie tej kwoty emerytury stop-

niowo, tego zwolnienia, od kwoty 2000 zł.

A więc

jeżeli emerytura będzie wynosiła powyżej 2000 zł,

ale mniej niż 2100 zł, to kwota zwolnienia będzie

o 100 zł niższa, czyli 900 zł.

Jeżeli będzie to kwota od

2100 do 2200, w tym przedziale, to będzie to 800 zł,

i tak aż do kwoty 2500 zł.

Powyżej 2500 zł zwolnienie

w ogóle nie będzie obejmowało emeryta czy rencisty,

wówczas podatek będzie płacony od całej kwoty.

Kon-

kludując, powiem, że do 1000 zł emerytury, renty są

zwolnione, pomiędzy 1000 a 2000 będzie płacony po-

datek, a potem, między 2000 a 2500 ta kwota zwol-

nienia przedmiotowego będzie się stopniowo obniżać

aż do 500 zł.

Wiem, że dla niektórych może wydawać się to

skomplikowane, ale to jest proste rozwiązanie, proste

rozstrzygnięcie.

My próbowaliśmy przyjąć różne roz-

wiązania i różne sposoby dla takiego właśnie roz-

strzygnięcia, dla takiego zwolnienia.

Niestety, prze-

pisy prawa podatkowego, gdy się na nie spojrzy, rze-

czywiście mają swoją nomenklaturę, swoje nazewnic-

two i takie rozstrzygnięcie, taki zapis jest w naszej

opinii ze wszech miar uzasadniony i, podkreślam,

w miarę czytelny.

Można z tego wywieść to, o czym

dzisiaj mówię.

Zresztą będzie to w uzasadnieniu pro-

jektu tejże ustawy.

Oczywiście uzasadnieniem dla

takich rozstrzygnięć i dla takiego projektu ustawy

jest to, co podkreśliłem, polityka senioralna.

Proszę państwa, z czego wynika takie rozwiąza-

nie, ta kwota 1000 zł?

Otóż ta kwota 1000 zł wynika

z bardzo prostego uzasadnienia.

Instytut Pracy

i Spraw Socjalnych przyjął na koniec grudnia 2011 r.,

iż wysokość minimum socjalnego dla gospodarstwa

emeryckiego wynosi 994 zł, czyli – zaokrąglając

– 1000 zł.

To jest minimum socjalne.

Proszę państwa,

oczywiście nie możemy mieszać czy mylić pojęć „mi-

nimum socjalne” i „minimum egzystencji”.

Ale, pro-

szę państwa, to minimum socjalne, jeżeli spojrzymy

na sposób jego wyliczenia przez Instytut Pracy

i Spraw Socjalnych, obejmuje przecież takie podsta-

wowe wydatki, jak chociażby wydatki na żywność,

wydatki na mieszkanie, wydatki na odzież i obuwie,

ochronę zdrowia, co w tym wypadku, proszę pań-

stwa, ma niezwykle istotne znaczenie.

Od razu po-

wiem, dlaczego ma niezwykle istotne znaczenie.

Otóż

ﬁzycznych nie ma zwolnienia przedmiotowego z wy-

datków, chociażby do określonej kwoty, na lekarstwa.

Przecież emeryci i renciści z uwagi na wiek lub stan

zdrowia wydają znaczące kwoty właśnie na lekarstwa

i nie ma ani odpisu od podstawy opodatkowania, czy-

li zmniejszenia podstawy opodatkowania, ani zmniej-

szenia podatku, czyli odpisu od podatku.

Takiej moż-

liwości ustawodawca nie przewidział.

W związku

z powyższym pobieranie w tym stanie rzeczy podatku

od osób, których dochody wynoszą poniżej minimum

socjalnego, i czerpanie z tego tytułu dochodów przez

państwo jest absolutnie nieuzasadnione z bardzo pro-

stego powodu – bo osoby, które już żyją w niedostatku,

wpycha się w jeszcze większy niedostatek, wpycha się

w tak zwane minimum godziwego poziomu życia.

To

minimum godziwego poziomu życia w Polsce dzisiaj

wynosi właśnie 1000 zł.

Proszę państwa, co jest istotą czy jest istotne, dla-

czego to rozwiązanie pojawia się dzisiaj i dlaczego

uważamy, że ono powinno być zaakceptowane, skie-

rowane co najmniej do komisji, do debaty, do dyskusji,

jeżeli są stanowiska, że ktoś z tymi rozwiązaniami

w jakiejś części może się nie zgadzać?

Otóż, proszę

państwa, kwota wolna od podatku.

To jest aspekt

niezwykle istotny i na to chciałbym zwrócić państwa

uwagę.

Uważamy, że docelowo – i myślę, że wiele osób

zgodziłoby z nami się – ta kwota wolna od podatku

powinna obejmować właśnie to minimum socjalne,

które kształtuje się dzisiaj w Polsce na poziomie 1000 zł,

czyli generalnie powinna obejmować 12 tys. zł rocz-

nie.

Proszę państwa, dzisiaj niestety ta kwota wolna

od podatku wynosi 3091 zł.

Porównam tę kwotę wol-

ną od podatku do kwot wolnych od podatków w in-

nych krajach, bo to też jest ważny argument, który

państwu uzmysłowi, o jakich proporcjach i jakich

wielkościach mówimy, również w kontekście, o czym

powiem, utrzymania, czyli kosztów życia, siły nabyw-

czej, bo to jest ważne.

Poseł Andrzej Romanek

Proszę państwa, jeżeli popatrzymy chociażby na

inne kraje, to zobaczymy – podam przykłady – że

w takim kraju jak sąsiednie Niemcy kwota wolna od

podatku wynosi 8004 zł, co daje mniej więcej 32 tys. zł

kwoty wolnej od podatku.

(Poseł Elżbieta Rafalska: 8 tys. euro.)

8 tys. euro, tak, i 32 tys. zł.

Dalej, Francja – 6 tys.

euro, 24 tys. zł, ale, proszę państwa, Wielka Brytania

– 8105 funtów, co daje 40 tys. zł kwoty wolnej od

podatku.

Podkreślam, u nas kwota wolna od podatku

to 3091 zł.

Ona obejmuje wszystkich, zarówno eme-

rytów, rencistów, jak i innych otrzymujących docho-

dy.

Proszę państwa, ale taki kraj jak chociażby Ho-

landia opodatkowuje podatkiem do kwoty 18 tys. zł

w wysokości 2,45%, a więc docelowo powinniśmy się

zgodzić z rozwiązaniem, że kwota minimum socjal-

nego powinna obejmować wszystkich.

Teraz pokażę państwu na podstawie danych

z ostatnich lat, jak kształtowała się kwota wolna od

podatku.

Proszę państwa, w 2005 r. kwota ta wyno-

siła 2789 zł.

W 2006 r. pozostała na niezmienionym

poziomie.

W 2007 r. kwota wolna od podatku w usta-

wie o podatku dochodowym od osób ﬁzycznych sko-

czyła do 3013.

W 2008 r. – 3089 i od 2009 r. pozosta-

je na poziomie 3091 zł.

Między 2008 a 2009 r. kwo-

ta wolna od podatku wzrosła o 2 zł.

A zatem gdy

porównuje się kwoty wolne od podatku w Polsce do

kwot w takich krajach jak chociażby Francja, Niem-

cy, to widać kilkunastokrotną różnicę między tymi

kwotami.

Przejdę teraz do istotnej sprawy.

Ktoś mógłby za-

rzucić, że koszty życia w tych krajach są wyższe, czy-

li siła nabywcza Polski, emerytów i rencistów jest

wyższa w relacji do możliwości zakupu czy świadcze-

nia usług.

Proszę państwa, nic równie błędnego.

Ostatnie dane, proszę państwa, podam przykłady,

dotyczące porównania kwot, przepraszam, kosztów

produktów żywnościowych i kosmetycznych, che-

micznych są następujące.

Activia: 8 sztuk w Polsce

kosztuje 11,16 zł, a w Niemczech – 8,83, produkt żyw-

nościowy, taka jest różnica.

Proszę państwa, jogurt

1 litr w Polsce kosztuje 5,15, a w Niemczech – 3,98.

To są fakty, to nie jest wymysł, to są fakty, to są dane.

Proszę państwa, dalej, popatrzmy sobie, wieprzowina

krojona 1 kg: w Polsce prawie 25 zł, 24,99, w Niem-

czech – 19,86.

Mówimy o produktach żywnościowych,

podstawowych produktach żywnościowych, z których

każdy przeciętny człowiek czy każda rodzina powin-

na korzystać, żeby mogła żyć na poziomie minimum

socjalnego.

Ale idę dalej, proszę państwa.

Teraz pły-

ny, chociażby do mycia naczyń.

Nie chcę tu uprawiać

kryptoreklamy, ale powiem: Palmolive do naczyń

w Polsce kosztuje 6 zł, a w Niemczech – 4,73.

Dalej,

proszę państwa, żel do mycia: w Polsce 12, w Niem-

czech – 4,73.

Oczywiście są produkty, które są droż-

sze od produktów polskich, ale gdybyśmy uśrednili

te ceny, to doszlibyśmy do konkluzji, do jednego wnio-

sku, proszę państwa, takiego, że koszty życia w Pol-

sce i koszty życia w Niemczech są w zasadzie na ta-

kim samym poziomie, a niektórzy wręcz twierdzą, że

koszty życia w Niemczech są niższe.

Pomijam aspekt

dochodowy, bo koszty dochodu, to znaczy, sytuacja

dochodowa niemieckich pracowników czy emerytów

i rencistów jest dwu-, a nawet trzykrotnie lepsza niż

w Polsce.

Oczywiście rodzi się pytanie, co jest tego

przyczyną.

I na te kwestie odpowiadają również eko-

nomiści.

Proszę państwa, posłużę się cytatami, jeżeli cho-

dzi o kwestie dotyczące wysokości cen tych produk-

tów żywnościowych, o których opowiadałem.

Powołam się na pana Marka Zubera, ekonomistę,

który mówi, że w Niemczech obowiązuje stawka podat-

ku VAT 19%.

Jaka u nas obowiązuje?

23%, a jest duże

prawdopodobieństwo, że będzie wynosiła 24%, a nawet

25%, co spowoduje wzrost kosztów życia, i to w sposób

znaczący.

To jest jeden aspekt, bardzo istotny.

Proszę państwa, a zatem patrząc na ten stan rze-

czy, można dojść do wniosku, że produkty żywnościo-

we, ale nie tylko, w Niemczech są tańsze niż w Polsce.

Zwracam na to uwagę, dlatego że musimy patrzeć też

na asortyment produktów.

Proszę państwa, przecięt-

ny emeryt i rencista nie kupuje drogich towarów – bo

tu rzeczywiście różnica jest – ale to, co jest mu nie-

zbędne do utrzymania.

I tu niestety sytuacja w Pol-

sce jest niekorzystna, emeryt czy rencista w Polsce

musi wydawać więcej na podstawowe produkty niż

emeryt lub też rencista w Niemczech.

Proszę państwa, i jeszcze inne dane statystyczne.

Minimalna wysokość emerytur i rent od 1 marca

2012 r., podkreślam, w wartościach brutto, warto się

przysłuchać: emerytura – 799 zł, renta z tytułu cał-

kowitej niezdolności do pracy – 799 zł, ale już renta

takie są wielkości, renta wypadkowa z tytułu całko-

witej niezdolności do pracy – 959 zł i renta wypadko-

Proszę państwa, byłoby rzeczą kuriozalną, trzeba to

powiedzieć sobie wprost, jest rzeczą niemoralną, żeby

państwo czerpało dochody i proﬁty w wypadku osób,

które żyją poniżej minimum socjalnego, a niektóre

już osiągnęły minimum egzystencji.

Przecież o tym

się mówi.

To jest wyjątkowo trudne rozwiązanie.

W związku z powyższym uważamy, że tak, jak w in-

nych rozwiniętych demokracjach, dochody niskie

i przeciętne powinny być opodatkowane w niewiel-

kim stopniu, ale dochody poniżej minimum socjalne-

go, czyli w tym wypadku 1 tys. zł miesięcznie, powin-

ny być całkowicie zwolnione od podatku.

Tak jest po

prostu w innych krajach.

które proponujemy, nie ma w przepisach ustawy o po-

datku dochodowym od osób ﬁzycznych.

Bo jeżeli zer-

kniemy tam, to zauważymy, że niektóre kategorie

rent są zwolnione przedmiotowo – żeby nikt nie za-

rzucił, że przyjmujemy rozwiązania, które mogą być

ewentualnie niekonstytucyjne – przecież renta przy-

znana na podstawie odrębnych przepisów o zaopa-

trzeniu inwalidów wojennych i wojskowych jest zwol-

Poseł Andrzej Romanek

rent rodzinnych, renty wypłacane osobom represjo-

nowanym, emerytury lub renty otrzymywane przez

tach 1939–1945, alimenty na dzieci do 25. roku życia

lub inne alimenty, ale w kwocie nie wyższej niż 700 zł.

Czyli aspekt socjalny przy zwolnieniu przedmioto-

wym jest brany przez ustawodawcę pod uwagę, bo

jest on oczywiście bardzo istotny.

I teraz jakie efekty, jakie konsekwencje?

Proszę

państwa, jeżeli popatrzymy na statystyki, to z nich

wynika, że w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych

wypłacane są świadczenia – emerytury i renty – dla

7,4 mln osób, natomiast w KRUS-ie te emerytury

i renty wypłacane są dla 1,4 mln osób, emerytury

mundurowe to jest ok. 280 tys. I teraz jak by to się

statystycznie kształtowało.

Proszę państwa, gdyby-

śmy przyjęli rozwiązanie zwolnienia pierwszego ty-

siąca złotych, to ok. 1/3 osób, emerytów i rencistów

w ZUS-ie, i emerytów i rencistów w KRUS-ie, byłaby

zwolniona z płacenia podatku.

W związku z powyż-

szym objęłoby to ok. 3 mln osób.

Czyli konkludując

tę część wypowiedzi, ok. 3 mln osób, polskich emery-

tów i rencistów, żyje w warunkach minimum socjal-

nego lub poniżej tego minimum.

Takie są niestety

fakty, ok. 3 mln osób.

Musimy sobie też z tego zdawać

sprawę, o jakiej liczbie globalnej osób mówimy.

Pro-

szę państwa, myślę, że to rozwiązanie znajdzie ak-

ceptację i uznanie wśród wielu przedstawicieli sceny

politycznej.

Myślę, że też znajdzie zrozumienie wśród

rządzących, zarówno w Platformie Obywatelskiej,

jak i w PSL, bo przecież, mówiąc wprost, jeżeli chodzi

o zwolnienie z tego podatku, to obejmuje ono w zde-

cydowanej większości świadczeniobiorców KRUS-u,

prawie 1,5 mln osób by z tych świadczeń skorzystało.

Mamy świadomość, jak niewielkie są wysokości rent

i emerytur właśnie KRUS-u, a pobierających te

świadczenia jest ok. 1,5 mln osób.

Nie możemy pobie-

rać, podkreślam jeszcze raz, podatku od osób, które

są poniżej minimum socjalnego.

To jest niemoralne.

Tak państwo postępować absolutnie nie może.

I jakie byłyby efekty.

Patrząc na obecnie obowią-

zujące uregulowania, czyli te 3091 kwoty wolnej od

podatku – co wynosi 250 zł miesięcznie tylko kwoty

wolnej od podatku – to emeryt czy rencista, który

znalazłby się w tych widełkach, zyskałby 180 zł.

To

dzisiaj często, przy dochodach miesięcznych 700–800 zł,

nie są bagatelne kwoty.

Mówię, ile będzie maksymal-

nie, bo to będzie w proporcji oczywiście: maksymal-

nie 180 zł przy 1250 zł, jak zsumujemy kwotę wolną

plus kwotę zwolnienia przedmiotowego.

Dlaczego

o tym mówimy, dlaczego to podkreślamy?

Otóż z bar-

dzo prostego powodu, dzisiaj emeryci – oni o tym

mówią, przecież się z tym stykamy, spotykamy – mó-

wią w ten sposób: jesteśmy taką grupą zawodową,

w stanie dorobić.

Znacząca część emerytów i renci-

stów nie jest w stanie dorobić z uwagi na wiek lub

stan zdrowia.

(Poseł Elżbieta Rafalska: I brak pracy.)

Już pomijam kwestię braku pracy, to jest istotny

czynnik.

Ale podkreślają również: ponosimy znaczą-

ce koszty leczenia, usług medycznych.

A w przepisach

żadnej ustawy zwolnienie w tym zakresie czy odli-

czenie od podatku czy od podstawy opodatkowania

nie jest przewidziane.

Nie mają emeryci i renciści,

mówiąc wprost, w ustawie o podatku dochodowym

które by zmniejszyły podstawę opodatkowania.

Nie

ma czegoś takiego.

Jak w innych przypadkach są

koszty uzyskania przychodu, tak w odniesieniu do

emerytów i rencistów takiej możliwości nie ma.

I zwrócę na jedną rzecz uwagę, bo to niektórzy

ryci czy renciści nie wypracowali sobie swoich świad-

czeń, wypracowali je.

Ale dzisiaj na podstawie zasady,

która obowiązuje od kilkudziesięciu lat, umowy spo-

łecznej dzisiejsi pracujący płacą na rzecz dzisiejszych

emerytów i rencistów, czyli beneﬁcjentów.

Wynikato

z tego, że w czasach PRL-u, trzeba to jasno powie-

dzieć, kwoty, które były zgromadzone na funduszu

ZUS, były przeznaczone też na inwestycję w gospo-

darkę.

I nic od tego czasu nie jest zrobione.

To były

niemałe pieniądze.

W związku z powyższym im to

prawo przysługuje.

To jest wymysł, że nie mamy pie-

niążków, że tych pieniążków nie wypracowano.

Oni

nic państwu nie zabierają, chcą odzyskać tylko to, co

im się po prostu zwyczajnie należy.

Gdybyście pań-

stwo przeliczyli średnie odprowadzone składki na

ZUS przez 40–50 lat, to dojdziecie do wniosku, że to

jest kwota nie mniejsza niż 400 tys. Gdyby ktoś to

sobie zostawił – nawet w wieku 60 lat czy 65 lat przy

starych systemach emerytalnych, nie tych nowych

wprowadzonych, 67 lat – proszę państwa, to żyłby

naprawdę godnie, delikatnie rzecz ujmując.

Mówimy

o przeciętnym nawet wynagrodzeniu, bardzo prze-

ciętnym, bo to są takie wielkości i takie kwoty.

I te

kwoty poszły – spożytkowane zostały lepiej lub gorzej

przez nasz kraj – i dzisiaj konsekwencje tego, nieste-

ty, ponoszą właśnie emeryci i renciści.

Proszę państwa, chcę zwrócić uwagę jeszcze na

jedną rzecz.

Otóż zwróciliśmy się do Polskiego Związ-

ku Emerytów, Rencistów i Inwalidów, który skiero-

wał do wszystkich klubów, do pani marszałek prośbę,

żeby nad tymi rozwiązaniami pracować, po to, ażeby

wypracować rozwiązanie, które będzie elementem

konsensusu.

Bo jeżeli ktoś uważa, że pewnych roz-

wiązań z uwagi na różne okoliczności nie aprobuje,

to rozumiemy to jako Solidarna Polska.

Ale do czego

zmierzamy, chcemy, ażeby na temat tej ustawy roz-

mawiać.

I co istotne, myślę, że nie ma najmniejszej

wątpliwości, że kwota 1 tys. zł wolna od podatku ni-

kogo nie zdziwi i nie będzie przedmiotem negatyw-

nego stanowiska.

Tu wiem, że pan poseł będzie

prezentował stanowisko Platformy Obywatelskiej.

Chciałbym nawet zapytać już dzisiaj, wyprzedzając

Poseł Andrzej Romanek

ten stan rzeczy, czy uważa on, że zwolnienie z podat-

ku 1 tys. zł, minimum socjalnego, jest rozwiązaniem

dla emerytów i rencistów racjonalnym czy nie?

Przy

okazji chcemy też zapytać rządzących, jaka jest ich

polityka wobec tych osób, między innymi polityka

senioralna.

Odnoszę bowiem nieodparte wrażenie,

że pan premier odwrócił się plecami do seniorów.

Nie

może być tak, że przez cztery lata kwota wolna od

podatku pozostaje na niezmienionym poziomie, 3,91 tys.,

a koszty życia, jak pokazałem, drastycznie wzrastają.

Wierzę, proszę państwa, w rozsądek rządzących i wie-

rzę w to, że rządzący skierują ten wniosek do komisji,

po to, aby nad nim pracować, debatować i wypracować

dobre rozwiązanie.

Oczywiście pan poseł się uśmiecha.

(Poseł Janusz Cichoń: Nie zawiedzie się pan.)

Nie zawiodę się.

Widzi pan, to mnie pan pocieszył

– będziemy debatować, dyskutować, rozmawiać.

Chciałbym jeszcze podziękować, jak mówię, Pol-

skiemu Związkowi Emerytów, Rencistów i Inwali-

dów, który popiera ten projekt i prosi państwa, bo

skierował to do wszystkich klubów, o to, żebyście po-

chylili się nad nim.

Prosi, żebyśmy o tym projekcie

porozmawiali, żebyśmy wypracowali rozwiązania,

które będą akceptowalne, przyjęte w drodze konsen-

susu wielu klubów politycznych.

Z korzyścią dla

kogo?

Dla emerytów i rencistów, bo przecież po to

tutaj stoję, abyśmy rozmawiali, debatowali, dyskuto-

wali, żeby osiągnąć jakiś konsensus, a nie żeby od

razu, jednym, że tak się wyrażę, politycznym chirur-

gicznym cięciem Platformy Obywatelskiej temat za-

łatwić.

Czy to jest załatwienie tematu?

Nie.

To jest

zabicie tego tematu, zarżnięcie, przepraszam za to

kolokwialne określenie, problemów, które mają eme-

ryci i renciści, a nad którymi Platforma nie chce się

pochylić.

Wiem, co Platforma będzie mówić.

Cały czas

będzie podkreślać sytuację budżetową.

Ale ja te ar-

gumenty tutaj słyszę już od roku, a w telewizji od

pięciu lat.

A przecież obiecano nam tanie państwo.

Od razu odpowiem, żeby antycypując, odnieść się

do tych argumentów.

Proszę państwa, chociażby

kwoty związane z zatrudnianiem osób w administra-

cji.

Zwyżka podatku z 22 do 23% dała budżetowi oko-

ło 6–6,5 mld zł, podkreślają to ekonomiści.

Wszystkie

te pieniądze poszły na zatrudnienie w administracji,

trudniacie bowiem na podstawie umowy o pracę, ale

żeby pokazywać, że oczywiście jest inaczej, niż mó-

wicie, że to zatrudnienie tak gwałtownie nie rośnie,

gigantyczna liczba osób jest zatrudniana na podsta-

wie umowy zlecenia, co do tego poziomu zatrudnienia

generalnie się nie wlicza.

A więc gdy pytacie, gdzie,

to ja wam wskazuję.

Jeżeli mówimy o oszczędnościach, jeśli cały czas

mówiliście o tanim państwie, to, przepraszam bar-

dzo, szukajmy źródła oszczędności, nie zwiększajmy

zatrudnienia w administracji, tylko te pieniążki,

zwracam się do Platformy Obywatelskiej i do PSL-u,

przeznaczmy właśnie na emerytów i rencistów.

Jesz-

cze jedna rzecz.

Przecież emeryci i renciści nie wy-

jeżdżają na Hawaje.

Te pieniądze w dużej części wró-

cą do budżetu – z bardzo prostego powodu – w posta-

ci VAT jako podatku obrotowego z uwagi na zakup

produktów.

To jest pierwsza rzecz.

Ale też ze względu

na podatki dochodowe, w których też partycypują

przecież samorządy, z uwagi na zwiększony dochód

tychże samorządów.

To nie są małe pieniądze – te,

które wrócą co najmniej w 1/3 do budżetu państwa.

Na to też trzeba zwracać uwagę.

Przecież musimy

pozwolić tym ludziom godnie żyć.

To są ludzie, pod-

kreślam, starsi.

Ale, mówię, decyzja będzie należała

do klubów.

Jeszcze raz chciałbym serdecznie podziękować

Związkowi Emerytów, Rencistów i Inwalidów za to,

że widząc problem, bo do niego się zwracałem, mo-

gliśmy z nim porozmawiać.

Oni mówią: my nie mamy

już możliwości wsparcia czy pomocy, tu musi zadzia-

łać państwo.

Oczywiście rozmawialiśmy na temat

kwestii dotyczącej sytuacji budżetowej.

Proszę pań-

stwa, to jest decyzja dotycząca też pewnych prioryte-

tów, tak jak w przypadku polityki prorodzinnej, któ-

rą cały czas promujemy i chcemy rozwijać – ażeby

sprzyjała ona rozwojowi gospodarczemu.

Przecież

demograﬁa jest kwestią zasadniczą.

Jeśli nie będzie

pracowników, to nie będzie produkcji – prosta rzecz,

proste przełożenie.

To jest właśnie, panie pośle, kwe-

stia priorytetów.

Jeżeli waszym priorytetem jest wzrost zatrudnie-

nia w administracji, to powiedzcie to ludziom.

Trze-

ba im to po prostu powiedzieć.

Emeryci czy rodziny

was kompletnie nie interesują, w przeciwieństwie do

nas, do Solidarnej Polski.

Chcemy o tym rozmawiać,

chcemy te projekty czy propozycje rozważać, dysku-

tować o nich.

Jesteśmy w stanie siąść i twardo deba-

tować o tych kwestiach, tych tematach.

W związku z powyższym jeszcze raz zwracam się

do wszystkich klubów na tej sali o to, aby zapropono-

wane przez Solidarną Polskę rozwiązania zaaprobo-

wały, poparły, skierowały projekt do komisji sejmowej

w celu przeprowadzenia debaty, dyskusji, ażebyśmy

tam, proszę państwa, wypracowali rozwiązanie do-

bre, podkreślam, nie dla Sejmu, lecz dobre dla eme-

rytów i rencistów.

I tak powinniśmy problem za pro-

blemem rozwiązywać, a nie chować się za deﬁcytem

czy za długiem publicznym.

Gdybym dzisiaj chciał

odnieść się jeszcze do manipulacji, bo tak trzeba to

nazwać, dotyczących chociażby wyliczenia długu pu-

blicznego na potrzeby procedury sanacyjnej przewi-

dzianej w ustawie o ﬁnansachpublicznych,topowie-

działbym, że Platforma Obywatelska jest mistrzem

świata, jest najbardziej kreatywną formacją politycz-

ną, jeżeli chodzi o stosowanie sztuczek prawnych po

to, żeby dawać sobie większe szanse, pole do wyda-

wania pieniędzy, ale dla siebie, i żeby wizerunkowo

ubrać to w piękne słowa.

A fakty niestety są brutalne,

bo poziom długu wzrasta.

Też mamy tego pełną świa-

Poseł Andrzej Romanek

domość.

Dlaczego wzrasta?

Ponieważ pieniądze po

prostu są źle wydawane.

Ten kraj wbrew pozorom nie

jest krajem biednym, biednym czynią go często poli-

tycy poprzez swoje decyzje.

Konkludując, proszę państwa, jeżeli mamy dzielić

biedę równo, to dzielmy ją równo, a nie tak, że jedni

popadają w niedostatek, w ubóstwo, a inni żyją ponad

stan.

Proszę państwa, popatrzcie, to też są ciekawe

dane statystyczne, jak wzrósł poziom zakupów towa-

rów luksusowych w Polce w czasach kryzysu.

Poziom

konsumpcji towarów luksusowych wzrósł w grani-

cach między 30% a 50%.

Ktoś musi mieć na to pie-

niądze.

Jeszcze na jedną rzecz zwrócę uwagę, panie pośle

z Platformy Obywatelskiej.

Otóż jeśli mówimy o źró-

dłach pozyskiwania, to przecież pan doskonale wie,

jak wygląda „polski” system podatkowy, bo przecież

on w 70% polski nie jest, ale zyski, podkreślam: zy-

ski, nie mówimy o dochodach – już nie mówię o przy-

chodach – wynoszą prawie 15 mld zł za tamten rok.

I to chyba dotyczy tylko największych banków – 15 mld

czystego zysku.

Jeżeli mamy dzielić się ubóstwem, to

dzielmy się też bogactwem, nie tylko ubóstwem,

dzielmy się też bogactwem.

Nawołuję szukajcie państwo: racjonalnych, roz-

sądnych źródeł ﬁnansowania.

Tebankiniezubożeją,

zapewniam pana.

Kiedy był wam potrzebny podatek

od kopalin, dotyczący miedzi, to chwili nie zastana-

wialiście się nad tym, choć dotyczyło to jednego pol-

skiego przedsiębiorstwa, najważniejszego gracza na

rynku europejskim, a jednego z najistotniejszych na

rynku światowym.

Nie baliście się podjąć tej decyzji,

nie mieliście żadnych…

Ale w dużej części to było

polskie przedsiębiorstwo.

A więc liczę na odwagę

Platformy Obywatelskiej i PSL-u.

Powiem więcej – to

są też wasi wyborcy i oni będą obserwować, jakie

podejmiecie w tej materii decyzje.

Szczególnie zwracam się do PSL-u, bo to dotyczy

emerytów i rencistów zamieszkałych też na wsi, tych

ludzi, których dochody są naprawdę bardzo niskie

i którzy żyją tylko dzięki temu, że jest solidarność po-

koleń, ale w rodzinie, i młodsi pomagają starszym,

żeby przeżyli.

Proszę państwa, około 3 mln emerytów

i rencistów, powiem jeszcze, żyje poniżej minimum

cze od nich pobiera się podatki.

To jest zgroza.

Ostatnia rzecz na koniec.

W tym czasie pan mini-

ster Nowak, znaczy pan minister ﬁnansównieboisię

zadłużyć Funduszu Drogowego na 52 mld zł.

Tutaj

nie ma obaw.

Rozumiem potrzeby wydatków inwe-

stycyjnych, jestem racjonalnie myślącym człowie-

kiem, ale tu obaw nie ma.

Nie zadrży mu ręka i nie

zadrży mu serce, ażeby zaciągnąć tak gigantyczne

zobowiązania.

A gdybym go zapytał: Co z kolejną

perspektywą ﬁnansową 2014–2020?

Z czego weźmie

te pieniądze?

O to już się nie martwi.

Mówiąc wprost, liczę na to, że Platforma nie za-

stosuje chirurgicznego politycznego cięcia i nie zała-

twi tego problemu na tej sali, ale skieruje projekt do

komisji i tam będziemy nad nim debatować.

Wierzę,

podkreślam: wierzę, że wypracujemy mądre, rozsąd-

ne rozwiązanie – nie w interesie partii politycznych,

ale w interesie emerytów i rencistów.

I do tego wszyst-

kich nawołuję, proszę państwa o to.

To jest dobry

projekt, popracujmy nad nim.

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Bardzo proszę, panie pośle.

wym od osób ﬁzycznych, druk sejmowy nr 847.

Ten projekt zakłada rozszerzenie katalogu zwol-

nień przedmiotowych w podatku dochodowym od

osób ﬁzycznych, od przychodów z emerytur i rent

wraz z należnymi dodatkami.

Ta kwota zwolnienia

byłaby limitowana i wyniosłaby maksymalnie 1 tys.

zł miesięcznie.

Wysokość tej kwoty zwolnionej byłaby

zróżnicowana, zależna od wysokości przyznanego

świadczenia emerytalnego lub rentowego.

Przedsta-

wiciel wnioskodawców przedstawiał te relacje.

W przy-

padku emerytur lub rent w wysokości przekraczają-

cej kwotę 2,5 tys. zł miesięcznie zwolnienie nie było-

by stosowane.

Zamysł tak naprawdę sprowadza się

w praktyce do podniesienia kwoty wolnej od opodat-

kowania do 12 tys. zł w miejsce obecnie obowiązują-

cej 3091 zł, co parokrotnie pan poseł przedstawiciel

wnioskodawców podkreślał, ale dotyczy to tylko wy-

branej grupy podatników.

Warto też zwrócić uwagę, że to zwolnienie nie

byłoby uzależnione od wysokości dochodów, bo pro-

jekt tak naprawdę nie uwzględnia innych dochodów

uzyskiwanych także przez emerytów i rencistów.

Szacunki dokonane przez Ministerstwo Finansów

przy użyciu takiego modelu mikrosymulacyjnego,

podatkowo-świadczeniowego, wskazują, że wpływy

Poseł Andrzej Romanek

w podatku dochodowym w roku 2013 przy zastoso-

waniu tego rozwiązania byłyby niższe o 10,4 mld zł,

o 6,3 mld zł byłyby niższe wpływy na ubezpieczenia

zdrowotne.

Łączny ubytek dochodów sektora ﬁnan-

sów publicznych wyniósłby wobec tego 16,7 mld.

Twórcy ustawy zakładają, że ten ubytek sektora ﬁ-

nansów publicznych zostanie zrekompensowany przez

wzrost wpływów budżetowych z tytułu podatku od

towarów i usług, co będzie następstwem wyższych

dochodów będących w dyspozycji gospodarstw domo-

wych, a wobec tego także wyższej konsumpcji gospo-

darstw domowych, emeryckich i rencistów.

Mogę też powiedzieć, że wyniki symulacji przy-

gotowane przez ten sam model, opierający się na

danych GUS, na badaniach budżetów gospodarstw

domowych, wskazują, że dochody z tytułu podatku

VAT wzrosłyby w związku z wprowadzeniem tej re-

gulacji o ok. 1,9 mld.

Wobec tego efekt netto zapro-

ponowanych zmian dla sektora ﬁnansów publicz-

nych to jest 14,8 mld.

Tyle stracilibyśmy po stronie

dochodów, w tym obniżenie z tytułu podatku docho-

dowego od osób ﬁzycznych wynosiłoby 9,2 mld.

Gdy-

byśmy przyjęli, że jednostki samorządu terytorial-

nego mają w tej chwili w łącznej formule 49,27%,

tak ma być w roku 2013, to obniżenie dochodów bu-

dżetu państwa wyniosłoby wobec tego 4,7 mld zł,

a jednostek samorządu terytorialnego – 4,5 mld.

To

naprawdę duże kwoty.

Jednocześnie należy zauważyć, że zróżnicowanie

wysokości kwoty korzystającej ze zwolnienia od podat-

ku na przykład od 1 tys. do 500 zł prowadziłoby do

takiej sytuacji, w której dochód do dyspozycji, tj. eme-

rytura, renta pomniejszona o składkę na ubezpiecze-

nie zdrowotne i zaliczkę na podatek dochodowy, byłby

niższy w przypadku świadczenia w wysokości 2501 zł

niż w przypadku świadczenia na przykład w wysoko-

ści 2500 zł.

Godziłoby to również w konstytucyjną

zasadę sprawiedliwości społecznej.

Odnoszę wrażenie, że posłowie wnioskodawcy

jakby nie do końca rozumieją naturę i istotę sprawie-

dliwości społecznej i pewnego konﬂiktu, jaki istnieje

pomiędzy tą sprawiedliwością a efektywnością, i że

za tę sprawiedliwość tak naprawdę ktoś musi zapła-

cić i że źródłem ﬁnansowania są jednak podatki.

(Dzwonek) Co do jednego mogę się tutaj zgodzić: po-

datki generalnie rodzą nieefektywność i chcieliby-

śmy, żeby były one jak najniższe.

Mogę też powie-

dzieć, że chcielibyśmy, aby kwota wolna była wyższa,

ale z pewnością w dzisiejszych realiach budżetowych,

biorąc pod uwagę chociażby skutki dotyczące tak nie-

wielkiej, jak pan poseł mówił, grupy, nie wydaje się

to na tym etapie możliwe, w związku z tym klub Plat-

forma Obywatelska negatywnie ocenia poselski pro-

wym od osób ﬁzycznych i składam w jego imieniu

Proszę bardzo.

Projekt tej nowelizacji przewiduje wprowadzenie

zwolnienia w odniesieniu do emerytur lub rent wraz

z należnymi dodatkami, a projektodawca proponuje

zróżnicowanie zwolnienia w zależności od wysokości

świadczenia, co jest szczegółowo zawarte w art. 1

W uzasadnieniu wnioskodawcy odwołują się do zasa-

dy sprawiedliwości społecznej, która wymaga, by

opodatkowaniu podlegał wyłącznie dochód do wyso-

kości przekraczającej minimum konieczne dla zaspo-

kojenia podstawowych potrzeb.

Zgodnie z obecnym stanem prawnym emerytury

i renty opodatkowane są podatkiem dochodowym od

osób ﬁzycznych na zasadach ogólnych.

Kwota wolna

od podatku, mówił o tym poseł wnioskodawca, wy-

nosi 3091 zł rocznie, opodatkowana jest stopą 18%

nadwyżki ponad tę kwotę wolną od podatku.

Ponieważ wnioskodawcy szczegółowo przedstawi-

li i uzasadnili swoją propozycję, przedstawili różnicę

między dotychczasowym a przewidywanym stanem

prawnym oraz skutki gospodarcze i ﬁnansowe,apunk-

tem wyjścia do tej propozycji była sytuacja emerytów,

co skłania nas do podjęcia dyskusji o tym, jaka jest

sytuacja polskich emerytów i rencistów, pozwolę so-

bie powiedzieć kilka zdań na ten temat.

Otóż analiza wysokości oraz struktury wypłaca-

nych emerytur i rent nie może nas, Wysoka Izbo,

nastrajać optymistycznie.

Średnioroczne minimum

socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa emeryc-

kiego Instytut Pracy i Spraw Społecznych oszacował

w 2011 r. na 994 zł dla gospodarstwa jednoosobowe-

go.

Ok. 305 tys. emerytów, którzy otrzymywali świad-

czenia niższe niż 800 zł, a także znaczna część

z półmilionowej grupy emerytów o dochodach między

800 a 1000 zł osiągała dochody niższe od minimum

socjalnego.

Ubóstwo osób starszych ma szczególny

charakter.

Jest dość płytkie i nie ma też, co jest waż-

ne, perspektywy poprawy dochodów bieżących.

Go-

spodarstwa osób starszych mają niekorzystną struk-

turę wydatków wynikającą z małej liczby osób

w gospodarstwach oraz wysokiego udziału wydatków

stałych.

Musimy pamiętać, że emeryci ponoszą wciąż

rosnące wydatki na utrzymanie mieszkania i spore

Poseł Janusz Cichoń

wydatki na ochronę zdrowia.

Wydatki na utrzymanie

mieszkania i nośniki energii stanowią w strukturze

wydatków ok. 30%, a wydatki na zdrowie – ponad

10%, podczas gdy wartości średnie dla wszystkich

gospodarstw wynoszą w przypadku mieszkania 12%,

a w przypadku zdrowia – 5,3%.

Mówię o normalnych

gospodarstwach.

Mamy tu 30% oraz 10% z tendencją

wzrostową.

Sytuacja materialna osób starszych jest

w sposób zaskakujący uznawana za zadowalającą.

Twierdzi się, że problemem emerytów jest raczej wy-

kluczenie społeczne, samotność, brak aktywności.

W Polsce istnieje też powszechne oczekiwanie, akcep-

tacja niewysokiego poziomu życia na emeryturze.

Wiele badań opinii społecznej właśnie to potwierdza.

Z tą sytuacją Prawo i Sprawiedliwość się nie zgadza,

nie akceptuje tej sytuacji, stąd nasze wcześniejsze

działania.

Przypomnę może, że za rządów Prawa

i Sprawiedliwości wprowadziliśmy jednorazowe do-

datki dla najniżej uposażonych emerytów, przywró-

ciliśmy coroczną waloryzację rent i emerytur – wcze-

śniejsza waloryzacja inﬂacyjna była co 3 lata – i 20-

-procentowy udział we wzroście wynagrodzenia.

Szukamy też własnych rozwiązań i zaproponujemy

je Wysokiej Izbie.

Ale co się działo w ostatnich 5 latach?

Otóż po-

dwoiła się w Polsce liczba emerytów zagrożonych

biedą, wynika to z najnowszych danych Europejskie-

go Urzędu Statystycznego.

W trudnej sytuacji ﬁnan-

sowej jest 14% polskich emerytów, to dane Eurostatu.

To znaczy, że na życie mają mniej niż 733 zł miesięcz-

nie.

(Dzwonek) Jeszcze 5 lat temu kłopoty ze związa-

niem końca z końcem miało o połowę mniej Polaków

w wieku ponad 65 lat niż teraz.

W Czechach i na

Węgrzech zagrożonych biedą jest statystycznie mniej

niż 7%.

Wszystko to, proszę państwa, pokazuje, że

nie jest tak, jak z reguły się mówi, uśredniając

wszystkie dane, że sytuacja emerytów w Polsce nie

jest najgorsza.

Widzimy, że sytuacja młodych rodzin

i rodzin wielodzietnych jest równie trudna, ale sytu-

acja tych, którzy pobierają najniższe emerytury, jest

dramatycznie zła.

Reasumując, problem niskich emerytur jest po-

ważnym problemem społecznym w ocenie Prawa i Spra-

wiedliwości.

Uważamy jednak, że skokowe regulowa-

nie tych kwestii podatkowych jest mechanizmem,

Przygotowujemy własne rozwiązanie w tej kwestii,

które polega na tym, że ci, których dotyczyłaby ulga

i którzy nie przekroczyliby 86% minimalnego wyna-

grodzenia za pracę w roku podatkowych, nie prze-

kroczyliby też 12-krotności minimalnego wynagro-

dzenia, byliby zwolnieni...

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Elżbieta Rafalska:

Już kończę.

Proponujemy, żeby nad tym tematem poważnie

się zastanowić, a projekt ustawy skierować do dal-

Bardzo proszę, panie pośle.

Projekt zakłada wprowadzenie regulacji, która

ma na celu zwolnienie z opodatkowania podatkiem

dochodowym emerytur i rent do wysokości szaco-

wanego minimum kosztów utrzymania.

Te koszty,

według Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, jak czy-

tamy w uzasadnieniu, wynoszą dla gospodarstwa

jednoosobowego ok. 994 zł.

Czyli można przyjąć rze-

czywiście, że ten tysiąc złotych, który jest taką kwo-

tą bazową do wprowadzenia tej regulacji, rzeczywi-

ście stanowi to minimum egzystencjalne, które

wystarcza, aby zaspokoić podstawowe potrzeby eme-

ryta i rencisty.

Trochę późno ten projekt ustawy procedujemy.

Wczoraj uchwaliliśmy budżet, został przegłosowany

przez koalicję i już dzisiaj, po wypowiedzi przedsta-

wiciela Platformy Obywatelskiej, wiem, co się naj-

prawdopodobniej z tym projektem stanie.

Natomiast

chcę powiedzieć, że rzeczywiście projekt jest przy-

najmniej na tyle ciekawy, żeby skierować go do komi-

sji i rekomendował to będę w imieniu klubu, ponie-

waż problem emerytów, jeżeli chodzi o ich środki do

życia, rzeczywiście jest w Polsce spory.

I to wcale nie

jest tak, że tych pieniędzy nie ma i że nie można by

było zrobić jakichś stosownych zmian w budżecie tak,

aby ten projekt mógł przejść.

Chcę zwrócić uwagę na dwie rzeczy.

Jest kwestia

sporna od strony wydatkowej, bo zarówno wniosko-

dawca, jak i przedstawiciele Narodowego Banku Pol-

skiego w załączniku do uzasadnienia podają inne

kwoty, ale też inne kwoty padały dzisiaj tutaj, jeżeli

chodzi o skutki ﬁnansowe.

Więctaknaprawdęchyba

nie wiemy dokładnie, ile to będzie miliardów.

Nato-

miast ilekolwiek by to było, nie do końca trzeba ostro

to krytykować, ponieważ – tutaj część z tych argu-

mentów padała – emeryci to nie jest grupa społeczna,

która wyjeżdża na zagraniczne wycieczki czy oszczę-

dza pieniądze w skarpecie.

I te pieniądze, które zo-

Poseł Elżbieta Rafalska

staną u nich w postaci wyższych dochodów, po prostu

będą wydane na konsumpcję, co wróci w postaci in-

nych podatków.

Jest to o tyle ważna informacja, jeśli

chodzi o obawy samorządowców, że oni właśnie ze

względu na opinię o tym projekcie obawiają się, że

spadną ich wpływy, ponieważ zmniejszające się wpły-

wy z PIT spowodują, że ich udział procentowy rów-

nież będzie mniejszy.

Natomiast emeryci i renciści

żyją w danym regionie, jak wszyscy obywatele, i oczy-

wiście w tym regionie wydadzą pieniądze, nakręcając

tam popyt wewnętrzny, więc te świadczenia w posta-

ci innych podatków również wrócą do samorządów.

Poza tym, tak jak mówię, troszeczkę późno to

procedujemy, ale pieniędzy rzeczywiście można

szukać gdzie indziej.

Zgadzam się z argumentami

posła wnioskodawcy.

Jako Ruch Palikota zapropo-

nowaliśmy kilka miesięcy temu chociażby pakiet:

50 mld, który zakładał kilka projektów ustaw ma-

jących na celu szukanie pieniędzy w największych

koncernach.

Zaproponowaliśmy m.in. podatek antytransfero-

wy dla wielkich sieci handlowych i koncernów far-

maceutycznych czy telekomunikacyjnych, podatek

transakcyjny dla wielkich grup kapitałowych czy po-

datek wyjścia, który miał ograniczać możliwości ﬁr-

mom, które korzystały przez kilka lat ze zwolnień,

a później przeniosły swoją działalność gdzieś indziej,

nie rekompensując tego w żaden sposób, osiągając

przez kilka lat korzyści.

Tak więc jeśli wprowadzili-

byśmy inne rozwiązania – rzeczywiście są to często

pomysły opozycji, chociażby nasze – to wówczas

w budżecie można by było wygospodarować kwotę

5, 10 czy 15 mld zł, o których tutaj rozmawiamy, po to,

aby rzeczywiście tej jednej z najbardziej potrzebują-

cych, a przy tym jednej z najbiedniejszych grup spo-

łecznych w Polsce – bo to chyba nie ulega wątpliwości

– te świadczenia chociaż minimalnie zwiększyć.

skierować do komisji – jak powiedziałem, taka jest

rekomendacja naszego klubu – po to, aby zarówno

porozmawiać o kwestiach technicznych, sprecyzo-

wać dokładnie wszystkie mechanizmy, jakie miały-

by w tym projekcie się ostatecznie znaleźć, jak

i ewentualnie znaleźć inne źródła ﬁnansowania tego

projektu, tak aby mógł on wejść w życie.

Dziękuję

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Celem tego projektu ustawy jest zwolnienie z opo-

datkowania podatkiem dochodowym emerytur i rent

do wysokości szacowanych minimalnych kosztów

utrzymania.

Według szacunku Instytutu Pracy i Spraw

Socjalnych w grudniu 2011 r. wysokość tego mini-

mum socjalnego dla gospodarstwa emeryckiego wy-

nosiła: 994 zł miesięcznie dla gospodarstwa jedno-

osobowego, a 1639 zł – dla gospodarstwa dwuosobo-

wego.

Natomiast średnia kwota minimum socjalnego

w 2011 r. dla osoby samotnie gospodarującej wynosi-

ła 983 zł.

W związku z powyższym autorzy projektu

słusznie zakładają, że kwota minimum socjalnego

dla emerytów i rencistów wynosi ok. 1000 zł mie-

sięcznie i tę właśnie kwotę proponują przyjąć jako

próg, poniżej którego nie będzie pobierany podatek

dochodowy.

Zwolnienie z podatku pierwszego tysiąca złotych

miesięcznie emerytury lub renty oznacza, że opodat-

kowaniu na zasadach ogólnych podlegać będzie nad-

wyżka ponad tę kwotę aż do następnego progu, to

jest 2000 zł miesięcznie.

Zwolnienia z podatku nie

będą stosowane, jeżeli wysokość świadczeń wynosi

więcej niż 2,5 tys. zł, a wysokość ulgi będzie stopnio-

wo obniżana, wygaszana w przedziale od 2 tys. zł do

2,5 tys. zł miesięcznie.

W swoim wystąpieniu pragnę potwierdzić słusz-

ność założonych przez autorów projektu celów, któ-

rymi kierują się w tym opracowaniu, bowiem zasady

sprawiedliwości społecznej wymagają różnicowania

daniny względem państwa w zależności od wysokości

dochodów, niezależnie od źródła ich pochodzenia.

Dotyczy to zresztą nie tylko emerytów i rencistów,

ale również wszystkich innych podatników, a przede

wszystkim pozostających w rodzinach, a więc tych,

którzy mają na utrzymaniu, wychowują i kształcą

młode pokolenie Polaków.

Zgadzam się również z twierdzeniem, że przyję-

ta w naszym kraju kwota wolna od podatku jedna-

kowa dla wszystkich podatników, niezależnie od ich

sytuacji dochodowej, nie jest miernikiem zadowala-

jącym dla osób o niskich dochodach.

W swoim uza-

sadnieniu autorzy projektu wskazują dla porówna-

nia, jak kształtują się kwoty wolne od podatku

w innych krajach.

Nie będę przytaczać tych warto-

ści, dziś sprawozdawca mówił o tym bardzo dokład-

nie.

Oczywistym też jest, że w tychże krajach rów-

nież znacznie wyższe są stopy opodatkowania od

wysokich dochodów, i również daruję sobie przyta-

czanie tych wielkości.

Wszystkie powyższe założenia są bardzo dobrą

motywacją i mogą być z pewnością planami, ale na

przyszłość.

Niestety są one nierealne i byłyby działa-

niem nieodpowiedzialnym przy wprowadzeniu, jak

Poseł Łukasz Krupa

zakładają projektodawcy, od 1 stycznia 2013 r.

Cza-

sem mam takie wrażenie, że zdajemy się zapominać,

że funkcjonujemy w okresie kryzysu gospodarczego,

że spowolnienie gospodarki w naszym kraju stało się

faktem, że jesteśmy zobligowani w ramach odpowie-

dzialności za Polskę do wyjątkowej dyscypliny ﬁnan-

sów publicznych i z wyjątkową starannością musimy

analizować sytuację budżetu państwa.

Projektodaw-

cy wprawdzie starają się wskazać na skutki ﬁnanso-

we wywołane wprowadzeniem tego projektu, ale

wyliczenia te są niestety zaniżone.

Chcę tu powie-

dzieć, że z tych wyliczeń, biorąc pod uwagę jaka jest

liczba emerytów i rencistów (Dzwonek), wpływy do

budżetu…

Panie marszałku, już kończę.

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Poseł Genowefa Tokarska:

…zmniejszyłyby się o kwotę ok. 9 mld zł.

Rezygnując w obecnej sytuacji z wprowadzenia

w życie projektu niniejszej ustawy, pamiętajmy, że

obecnie funkcjonująca ustawa zawiera szereg zwol-

nień przedmiotowych motywowanych względami so-

cjalnymi.

Są tu właśnie renty inwalidów wojennych,

wojskowych, osób represjonowanych, sierot, tych dzie-

ci, które są uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego,

a także inne.

Z toku konsultacji społecznych wiemy,

że przedmiotowego projektu nie poparły jednostki sa-

morządu terytorialnego, co jest oczywiste, bo zmniej-

szenie wpływów z tytułu odpisów podatku dochodo-

wego na ich rzecz wynosiłoby ok. 4,5 mld zł.

Kończąc, pragnę jeszcze raz podkreślić, że w imię

odpowiedzialności za Polskę wprowadzenie tego pro-

jektu w obecnej sytuacji gospodarczo-ﬁnansowejjest

po prostu niemożliwe.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Bardzo proszę.

Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zmian

cych na zwolnieniu z obowiązku podatkowego emery-

tury lub renty do łącznej wysokości 1000 zł miesięcz-

nie i podniesieniu wysokości kwot wolnych od podatku

dla świadczeń o wysokości w przedziałach 2001–2500 zł

dochodów miesięcznie.

Wprowadzenie tych zmian po-

zwoliłoby na realne podwyższenie dochodów rencistów

i emerytów, których świadczenia znajdują się na po-

ziomie poniżej minimum socjalnego.

Uzasadnienie względami społecznymi zamierzeń

projektodawców ustawy nie budzi zastrzeżeń i zasłu-

guje na poparcie, trudno bowiem uznać za normalną,

sprawiedliwą i pożądaną sytuację, w której podatki

pobierane przez państwo od osób otrzymujących naj-

niższe świadczenia emerytalne lub rentowe są czyn-

nikiem pogarszającym i tak drastycznie trudną sy-

tuację materialną tej niestety licznej grupy społecz-

nej składającej się w dodatku z osób w podeszłym

Nie można także przede wszystkim pominąć fak-

tu niezwykle wysokiego rozwarstwienia dochodów

w polskim społeczeństwie.

Polska należy pod tym

względem do czołówki krajów europejskich, a prze-

paść między biednymi a bogatymi systematycznie

wzrasta.

Polska to nie tylko dynamicznie rozwijający

się kraj europejski, to nie tylko kraj, gdzie ma miejsce

stały wzrost inwestycji, szczególnie w okresie ostat-

nich lat stopniowa poprawa infrastruktury cywiliza-

cyjnej oraz rozwój nowoczesnej technologii, ale Pol-

ska to także kraj, gdzie obok stref dynamicznego

rozwoju znajdują się regiony wysokiego bezrobocia

i dziedzicznej biedy.

Polskie miasta to nie tylko no-

woczesne budownictwo i osiedla chronionych apar-

tamentów, ale sąsiadujące z nimi zaniedbane dziel-

nice, zrujnowane czynszowe kamienice, szare bloko-

wiska.

To także jest współczesna Polska i to jest

problem, którego nie można w dobrze pojętym inte-

resie narodowym nie zauważać, pomijać milczeniem.

Ten problem, chcemy czy też nie, sam da znać o sobie,

jeżeli go nie rozwiążemy, w sposób dotkliwy.

I tutaj

warto pamiętać o tym starym, ale sprawdzonym po-

wiedzeniu, że problemy pozostawione samym sobie

zmieniają się tylko na gorsze.

Akceptując proponowany kierunek zmian jako

początek trafnej drogi, nie można jednak tracić

z oczu sytuacji budżetu państwa i stanu ﬁnansów

publicznych.

Rozważny ustawodawca powinien nie

tylko wskazać korzyści płynące z projektu dla okre-

ślonej grupy społecznej, ale także mądrze oszacować

wielkość spadku dochodów budżetowych i wskazać

sposób ich wyrównania.

Na obecnym etapie istnieją

znaczne rozpiętości pomiędzy szacunkami projekto-

dawców ustawy a wyliczeniami Narodowego Banku

Polskiego, a także rysuje się realne zagrożenie spad-

ku dochodów samorządów terytorialnych, których

Poseł Genowefa Tokarska

budżety są w obecnej sytuacji poważnie niedoszaco-

wane w stosunku do realnych potrzeb i obowiązków.

Wszystkie te zagadnienia wymagają rozważnego

zbadania i rozpatrzenia w toku dalszych prac legi-

slacyjnych.

Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej bę-

dzie głosował za skierowaniem projektu, tak jak

stwierdziłem, do dalszych prac legislacyjnych we wła-

ściwych komisjach.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

darnej Polski dotyczącego projektu ustawy o zmianie

Projekt wprowdza poprawki do ustawy z dnia

naprzeciw oczekiwaniom pomocy państwa dla pokaź-

nej liczby Polaków żyjących na granicy ubóstwa, i to

tych naszych obywateli, którzy zwykle ciężką, a za-

razem nisko płatną, długoletnią pracą przyczyniali

się do pomnażania produktu narodowego i wszelkich

dóbr użyteczności publicznej, posłowie Klubu Parla-

mentarnego Solidarna Polska wnoszą projekt zmian

polegający na zwiększeniu kwot wolnych od podatku,

czyli niepodlegających opodatkowaniu, dla emerytów

i rencistów według następujących zasad: Nie podle-

gałyby opodatkowaniu dochody miesięczne pocho-

dzące z emerytur czy rent do wysokości 1000 zł na-

liczanych wraz z należnymi dodatkami.

Zakłada się

również gradacyjne podniesienie kwot niepodlegają-

cych opodatkowaniu otrzymywanych z emerytur

i rent nieprzekraczających wraz z dodatkami kwoty

2500 zł.

Przy świadczeniach w przedziale od 2000 do

2100 kwota wolna od podatku wynosiłaby 900 zł,

przy świadczeniach w przedziale 2100–2200 – 800 zł,

przy świadczeniach w przedziale 2200–2300 – 700 zł,

w przedziale górnym w sensie zwolnienia podatko-

wego 2400–2500 – 500 zł.

Obecnie kwota wolna od podatku wynosi tylko

3091 zł i dotyczy wszystkich obywateli, niezależnie

od tego, jakie uzyskują dochody.

Po przyjęciu zmian

do ustawy proponowanych przez posłów klubu Soli-

darnej Polski kwota ta musiałaby wzrosnąć.

W przy-

padku zwolnień do 1000 zł, czyli kwoty niepodlega-

jącej opodatkowaniu, byłoby to 12 000.

W innych

przypadkach byłaby to kwota od 12 000 do 15 091 zł

w skali rocznej.

Powyższa regulacja objęłaby ok. 80% emerytów

i rencistów, w tym 1,4 mln rolników ubezpieczonych

w KRUS.

Proponowane zmiany zwiększyłyby dochód po-

chodzący ze świadczeń emerytalno-rentowych dla

świadczeniobiorców w skali miesiąca, jedni zakłada-

ją, że o 56 zł, Solidarna Polska zakłada, że o 134 zł

miesięcznie, co przy obecnie najniższych świadcze-

niach dawałoby swoistą tzw. trzynastkę, którą obec-

nie otrzymują jedynie pracownicy administracji pań-

stwowej czy samorządowej.

Konieczność takich zmian ustawowych wynika

z faktu, iż prawie 20% emerytów i rencistów pobiera

świadczenia równe 1000 zł lub niższe miesięcznie,

żyjąc na granicy nędzy.

Zgodnie z danymi Instytutu

socjalne dla gospodarstwa emeryckiego wynosi

994,20 zł.

Powodem do wstydu winien być fakt od-

chodzenia z niczym od okienek aptecznych ludzi ze

łzami w oczach, spracowanych, schorowanych, bo nie

stać ich na zakup niezbędnych leków.

W tzw. zjedno-

czonej Europie, w państwach wysoko rozwiniętych

problemem dla emerytów i rencistów jest to, jaki wy-

brać kurort do odpoczynku, w jakim kraju, zaś u nas

emeryci często zastanawiają się, czy jeżeli kupią na

przykład zimowe buty, stać ich będzie na zakup przy-

słowiowej bułki i keﬁru.

Pani posłanka z PSL dzisiaj troszczyła się bardzo

mocno o to, iż budżet państwa jest napięty, w związ-

ku z czym to nie na tę porę.

Dziwi mnie, że kiedy

wczoraj uchwalaliśmy budżet, był hurraoptymizm,

niektórzy nie zauważali głodnych dzieci w Polsce, tak

jak pani poseł Skowrońska, i że minął jeden dzień,

kilka godzin minęło i dzisiaj jakieś inne spojrzenie

na gospodarkę się pojawiło, w sytuacji kiedy Solidar-

na Polska apeluje, aby zauważyć ludzi najbardziej

biednych, pokrzywdzonych, ludzi, którzy zasłużyli na

to, żeby ich dowartościować i obdarzyć szacunkiem.

Trudno skazywać emerytów (Dzwonek) na to, aby

chodzili do pomocy społecznej czy do innych organi-

zacji charytatywnych.

Emeryci mają swoją godność

i wymagają należnego im szacunku.

Dlatego, zdając sobie sprawę, że jest to decyzja

trudna, ale niestety konieczna, apelujemy, Solidarna

Polska apeluje do posłów, aby ten projekt był podda-

ny dalszemu procedowaniu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Wyczerpaliśmy oświadczenia klubowe.

Lista posłów zapisanych do głosu – 14 posłów za-

pisało się.

Jest to właściwy moment.

Poseł Zbigniew Matuszczak

Nie widzę.

Zamykam listę.

Czas na zadanie pytań – 1,5 minuty.

Proszę bardzo.

podatkiem dochodowym kwoty potrzebnej człowieko-

wi do zaspokojenia najbardziej podstawowych po-

trzeb jest niemoralne.

W związku z tym ten projekt

idzie w dobrym kierunku.

Jest tylko jedno pytanie,

ponieważ oprócz emerytów jest cała masa innych

obywateli, którzy także mają opodatkowane kwoty,

które są potrzebne im do życia.

W porównaniu z tym,

jak to jest rozwiązane w innych krajach, ta nasza

kwota wolna od podatku, ok. 3 tys., jest po prostu

kompromitująca.

Mówienie o trudnościach budżeto-

wych w tej chwili także jest dziwne, w sytuacji kiedy

państwo wypłaca członkom zarządów spółek, których

Skarb Państwa jest właścicielem, kwoty rzędu ponad

100 tys. zł miesięcznie.

A więc te pieniądze, proszę

państwa, są, żeby pozwolić ludziom normalnie żyć,

tylko trzeba zmienić strukturę wydatków.

W związku z tym, że emeryci potrzebują takiej

ustawy, ale także pracownicy i ich rodziny, mam py-

tanie do wnioskodawców, dlaczego nie skoncentro-

wali się na rozszerzeniu zakresu tej ustawy na

wszystkich Polaków.

Myślę, że to jest ten (Dzwonek)

kierunek prac i on jest bardzo pilny.

U nas dodatkowo

jeszcze jest tak, że zwolniony jest pracownik, a nie

jego cała rodzina.

A więc jeżeli ktoś ma te 3 tys.…

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę formułować pytanie, czas minął.

Poseł Adam Abramowicz:

…a utrzymuje jeszcze 5 osób, to w ogóle kwota zwol -

niona jest symboliczna.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Czas na zadanie pytań – 1,5 minuty, przypomi-

nam.

Poseł Andrzej Szlachta:

Propozycja zwolnienia od podatku dochodowego rent

i emerytur poniżej 1000 zł jest szlachetna z punktu

widzenia elementarnej zasady solidarności społecz-

nej.

Dla osoby utrzymującej się jedynie z niskiej ren-

ty czy emerytury zwolnienie podatkowe pozwoliłoby

choć w części poprawić jej trudną sytuację material-

ną.

Przy rencie czy emeryturze wynoszącej 1000 zł

brutto efekt zwolnienia od podatku dochodowego od

tej kwoty wyniósłby 134 zł miesięcznie.

Oczywiście

to zwolnienie rodzi określone skutki dla budżetu

państwa, a w konsekwencji dla budżetów samorzą-

dowych, ale to przecież państwo odpowiada za sytu-

ację materialną i poziom życia obywateli.

Do wnioskodawców mam pytanie: Czy wniosko-

dawcy rozważyli wariant zwolnień dla osób, dla któ-

rych dochód w rodzinie nie przekroczyłby kwoty

1000 zł?

Bo jeżeli jeden ze współmałżonków ma do-

chody znacznie wyższe, na przykład 3–4 tys., to sy-

tuacja materialna emeryta czy rencisty o dochodach

w wysokości 1000 zł jest inna aniżeli w przypadku,

gdy tylko jeden emeryt czy rencista utrzymuje rodzi-

nę.

(Dzwonek)

Pytanie do pana ministra: Czy pan minister może

podać, ile jest w Polsce emerytów i rencistów o do-

chodach poniżej 1000 zł, których renta czy emerytu-

ra jest jedynym źródłem dochodu w rodzinie?

Jakie

byłyby skutki omawianej regulacji dla tej grupy po-

datników?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Dziękuję.

Czas minął.

Pytanie zada pan poseł Piotr Pyzik.

Bardzo proszę, panie pośle.

właściwą, aby państwo pobierało podatki od osób

otrzymujących świadczenia rzędu 800–900 zł, bo

wpycha takie osoby w biedę, niedostatek.

Tak czyta-

my w uzasadnieniu tego projektu.

Pójdę dalej.

To nie

jest wpychanie obywateli, naszych współobywateli

w biedę i niedostatek, ale proste wykluczenie społeczne,

wpychanie ludzi w strefę wykluczenia społecznego.

Moje pytanie jest następujące: Czy rząd, a jeżeli

tak, to kiedy, opracuje całościowy pakiet ochrony ro-

dziny, zwłaszcza rodzin wielodzietnych walczących

z ubóstwem, a także tych osób, które walczą z ubó-

stwem i wykluczeniem społecznym, w aspekcie cho-

ciażby zwolnienia z podatków albo ustalenia takiej

strefy podatkowej, która przynajmniej w minimal-

nym stopniu tych ludzi ochroni?

Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak

Następna sprawa to kwestia, o której mówił pan

poseł Krupa.

Chodzi o taką rzecz, że właściwie kosz-

tem stałym emeryta i rencisty są pieniądze wydawa-

ne na leki, nazwijmy to, na służbę zdrowia.

Też py-

tanie do rządu: Jakie można tutaj zastosować rozwią-

zania, które pomogą tym ludziom?

To nie może być

rozwiązanie polegające na tym, że człowiek idzie do

apteki i albo dostaje tzw. lek tańszy, tańszy lek za-

stępczy, albo po prostu nie bierze tego leku, bo go na

to nie stać.

I jeszcze jedna kwestia.

Raport NIK mówi wy-

raźnie: 85% sierot w Polsce to są tzw. sieroty spo-

łeczne, czyli są to dzieci, które posiadają obydwoje

rodziców, a z różnych wzglądów losowych czy po

prostu patologicznych ci rodzice nie mogą spełniać

swoich funkcji.

W związku z tym również pytam: Czy w tym sa-

mym pakiecie ochrony rodziny jest również miejsce

na to, żeby zamiast (Dzwonek) wysokich świadczeń

dla różnych ośrodków wychowawczych czy wręcz na-

wet rodzin zastępczych…

Oczywiście one są potrzeb -

ne, nie neguję ich istnienia.

Czy jednak są prowadzo-

ne w państwa ministerstwie prace, które są ukierun-

kowane na rodzinę, na takie świadczenia dla rodzin,

które będą pomagały tym rodzinom, tym biednym

rodzinom albo bardzo wielodzietnym, utrzymać jed-

ność rodziny, podstawowej komórki społecznej pań-

stwa polskiego?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

I na tym pytaniu kończymy, panie pośle.

Dzięku-

ję bardzo.

dliwość.

Proszę bardzo.

Poseł Henryk Kowalczyk:

wnioskodawców, oczywiście w pełni znając zasadność

zastosowania ulgi podatkowej dla uzyskujących przy-

chody minimalne.

To jest oczywiste.

Wszyscy emery-

ci się dziwią, że mają tak małą emeryturę i jeszcze

od tego muszą płacić podatek, więc to jest zrozumia-

łe.

Natomiast mam pytanie takie techniczne.

Nie za

bardzo w tym zapisie ustawy widzę jasne rozgrani-

czenie, co w przypadku świadczeń, które są w prze-

dziale od 1000 zł do 2000 zł, kiedy ktoś pobiera

świadczenie w wysokości np. 1400 zł.

Nie wynika

z tego, że będzie odejmowane 1000 zł od tej podstawy

opodatkowania, bo pkt 100a mówi tylko, że do wyso-

kości 100 zł miesięcznie itd.

To jest jedna sprawa.

Chciałbym, żebyśmy tego nie zgubili.

I druga sprawa.

W pracach komisji można to prze-

pracować, ale zastanawiam się, czy wnioskodawcy

nie będą uważali za słuszne odejścia od takich sko-

kowych obniżek świadczeń i progów, dlatego że

w takim przypadku, gdybyśmy porównali np. docho-

dy wynoszące 2100 zł i 2105 zł, okazałoby się, że ten

większy dochód brutto spowoduje po tym skokowym

obliczeniu świadczenie netto mniejsze o 14 zł.

(Dzwo-

nek) Jeszcze gorsza różnica jest np. przy przejściu

progu 2500 zł, kiedy w przypadku kwot 2505 zł

i 2500 zł…

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Poseł Henryk Kowalczyk:

…jest to brutto 5 zł więcej…

Już kończę, panie marszałku.

…a netto daje to jednak skutek odwrotny, czyli

wyższe o 86 zł świadczenie netto miałby ten, kto

miałby mniejsze świadczenie brutto.

A więc prośba

o zastanowienie się nad zmianą dotyczącą przejścia

liniowego, a nie skokowego.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

kieruję do przedstawiciela wnioskodawców pana po-

sła Romanka z prośbą, aby udzielił odpowiedzi, panie

pośle, na wątpliwości, które zostały zawarte w opinii

NBP.

Otóż są to wątpliwości dotyczące przedstawio-

nych szacunków ﬁnansowych.

Chodzi o ubytek do-

chodów z PIT w budżecie państwa w kwocie około

5 mld zł, a także znaczący ubytek dochodów przezna-

czanych na Narodowy Fundusz Zdrowia z tytułu

ubezpieczenia zdrowotnego – 7 mld zł.

Jak podaje

w swojej opinii NBP, zgodnie z art. 81 ust. 8 pkt 2

ki zdrowotnej stanowi kwota emerytury brutto.

Poseł Piotr Pyzik

Panie pośle, proszę odnieść się do zarzutów za-

wartych w tej opinii odnośnie do dochodu dla budże-

tu państwa i ubytku dla samorządów terytorialnych.

To jest pierwsza podstawowa kwestia.

I druga.

Państwo piszecie też o tym w swoim uza-

sadnieniu, ale czy uwzględniacie również fakt, że

w Polsce mamy głębokie ubóstwo osób pracujących?

Mamy 12-procentowy poziom ubóstwo, co winduje,

stawia nas niemalże na czele Unii Europejskiej.

To

ubóstwo dotyczy osób młodych, młodych rodzin.

Lu-

dzie pracują i mimo że obydwoje mają dochody (Dzwo-

nek), cierpią na ubóstwo.

Czy w takim razie te regu-

lacje nie powinny dotyczyć też osób o minimalnych

dochodach?

A więc czy kwota wolna od podatku nie

powinna być znacząco podniesiona?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek

szard Zbrzyzny, Sojusz Lewicy Demokratycznej.

poseł Romanek niesłusznie powiedział, że ten rząd

nie prowadzi polityki senioralnej, bo przecież nie kto

inny, tylko ten rząd, zgodnie z oczekiwaniami wielu

seniorów, wprowadził waloryzację kwotową.

Pamię-

tam uśmiechnięte twarze niektórych emerytów po-

kazywane w telewizji, jaka to znakomita decyzja,

znakomite posunięcie.

I co?

Pan minister ﬁnansów

zaoszczędził 1,5 mld zł na środkach Funduszu Ubez-

pieczeń Społecznych, a za chwilę będzie orzeczenie

trybunału, które nakaże wypłacić to utracone świad-

czenie.

Mało tego, nakaże przeliczyć bazę do wylicze-

nia świadczenia i na rok następny będzie następne

1,5 mld zł.

A więc to jest właśnie prosenioralna poli-

tyka tego rządu.

Kolejna kwestia: kwota wolna od podatku, od

czterech lat ogóle niewaloryzowana, już abstrahując

od tego, że jest bardzo niska i niewiele znacząca

w porównaniu z kwotami w innych krajach Unii

Europejskiej.

Myślę, że kierunek, który przyjęto,

jest słuszny, niemniej jednak chciałbym zapytać się

pana ministra, czy można ustanowić inną kwotę

wolną od podatku dla emerytów i rencistów i inną

dla pozostałych płatników podatku dochodowego,

bo myślę, że może być kłopot konstytucyjny.

Czy nie

lepiej byłoby jednorazowo ubruttowić świadczenia

emerytalne o kwotę 18%, a więc tego pierwszego

progu podatkowego?

Wtedy każdy w bieżącym roku

rozliczeniowym będzie mógł zapłacić podatek (Dzwo-

nek) z tego ubruttowienia, a netto będzie miał to, co

ma dzisiaj jako brutto.

I na koniec, panie marszałku, powiem w ten spo-

sób.

Jest jeszcze kwestia terminu.

Lepiej byłoby

ubruttowić, bowiem termin wprowadzenia zmian

w ustawie podatkowej to nie jest rok 2013, tylko ko-

lejny rok obrachunkowy, a więc ucieka nam rok 2013.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Proszę bardzo.

Poseł Damian Raczkowski:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Chciałbym zadać krótkie pytanie, ale zanim zacznę,

chciałbym powiedzieć, że z ciekawością przysłuchi-

wałem się wystąpieniu wnioskodawcy, pana posła

Romanka, bo w bardzo ciekawy sposób przedstawiał

tę ideę.

Jest pan znakomitym mówcą i trudno to panu

odebrać, aczkolwiek występuje pan tutaj w takiej

dziwnej roli.

Nie wiem, czy to z okazji zbliżających

się świąt Bożego Narodzenia, ale w jakiejś mierze

można powiedzieć, że propozycje, które pański klub

przedstawia, są propozycjami, które niosą z sobą

taką ideę prezentu.

Chciałbym powiedzieć, że zatrważająca jest ocena

skutków regulacji, którą państwo w jakiejś części

opisujecie, też błędnie, bo to nie 14 mld zł, a o takiej

kwocie piszecie państwo w uzasadnieniu do swojej

ustawy.

Rząd błędu jest tak duży, że nie doszacowa-

liście państwo możliwych wydatków w wysokości

prawie 4,5 mld zł, jak podają przedstawiciele Naro-

dowego Banku Polskiego.

To powoduje, że widać, iż

ten projekt jest jednak nieprzemyślany.

Szkoda też, że pani poseł Rafalska, jak słyszałem,

odniosła się do tego projektu w słowach skierowanych

do pana posła Romanka: no to przesadziliście…

(Poseł Elżbieta Rafalska: Kiedy?)

…kiedy pan poseł podchodził.

Słyszeliśmy to na

sali.

Być może w taki sposób będzie to zapisane

w protokole.

Ale zmierzam do pytania.

(Dzwonek) Chciałbym,

żeby pan poseł odniósł się do wyliczeń, które nade-

słali przedstawiciele Narodowego Banku Polskiego,

a które są dołączone do uzasadnienia do tego projek-

tu.

Chodzi mi o różnicę w ewentualnej wysokości

świadczenia.

Państwo piszecie o tym, że emerytura

lub renta wzrosłaby o 134 zł, a jak podają przedsta-

wiciele NBP, wzrosłaby ona tylko o 56 zł.

Gdyby pan

poseł był łaskaw do tego się odnieść...

Dziękuję

uprzejmie.

Poseł Elżbieta Rafalska

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Ad vocem.

(Poseł Elżbieta Rafalska: Ja w trybie sprosto-

wania.)

Przepraszam, w trybie sprostowania źle zrozu-

mianej wypowiedzi.

Poseł Elżbieta Rafalska:

Tak.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Pośle!

Szu-

kam w pamięci i nie znajduję tego, być może dyskusja

dotyczyła zupełnie czego innego, niemniej z całą pew-

nością, odwołując się do tych szacunków, mówiłam

o czymś, co było zawarte w opinii NBP, a przecież jest

tak, że w przypadku projektu poddawanego obróbce

w komisji jednak jest szansa na to, żebyśmy mieli

pełne, rzetelne dane, pełną ocenę skutków regulacji.

Być może dyskusja czegoś innego dotyczyła, ale z pew-

nością nie takiej potrzebnej regulacji, która wspiera

jednak najniżej uposażonych emerytów i rencistów.

My jako ugrupowanie naprawdę robiliśmy wiele pod-

czas swoich rządów – działania, które, jak mówiłam,

przywracały waloryzację, dawały jednorazowe dodat-

ki; po prostu staraliśmy się prowadzić tę politykę

senioralną.

Niestety to słowo nie padło akurat w od-

niesieniu do tego zagadnienia.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek

Eugeniusz Tomasz Grzeszczak:

Głos zabierze pan poseł Jerzy Borkowski z Ruchu

Proszę bardzo.

Poseł Jerzy Borkowski:

zasługuje na dalsze procedowanie w komisji, bo 134 zł

to jest znacząca kwota dla każdego emeryta.

Sam

doświadczyłem tego dzisiaj rano, chociaż nie jestem

emerytem i nie zarabiam 900 zł – zapłaciłem 100 zł

za lekarstwa.

Jak słychać, jestem chory, przeziębiony,

biorę trzy rodzaje tabletek.

Mam tylko pytanie do

pana posła Romanka: Czy pan wie, skąd rząd ma

wziąć na to pieniądze?

Bo naszemu rządowi trzeba

podpowiadać, skąd ma wziąć na to pieniądze; jak

wiemy, będą mniejsze wpływy do budżetu, jeżeli ta

regulacja przejdzie, na co raczej szanse są małe.

Po-

kazało to wczorajsze głosowanie nad wszystkimi po-

prawkami opozycji – ani jedna nie przeszła.

Dlatego

może trzeba rządowi, panie pośle Romanek, wskazać

źródło ﬁnansowania takich inicjatyw, wtedy będzie

przynajmniej minimalna szansa, że to przejdzie przez

naszą Izbę.

Arytmetyka jest nieubłagana i wiadomo,

jakie są tego skutki.

My mamy nasze popularne

„oszczędności”, które akurat w państwa ugrupowa-

niu nie są może celowe, bo jest to Fundusz Kościelny,

ale są też inne sprawy, wojska w Afganistanie, mamy

program „50 mld plus”.

Tak że proszę wskazać rzą-

dowi źródło, z którego ma wziąć pieniądze, by prze-

znaczyć je dla tych biednych emerytów.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

(Poseł Andrzej Orzechowski: To jest obowiązek.)

(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek

Ja w odróżnieniu od posłów wcześniej zabierają-

cych głos będę miał jednak pytanie do pana ministra.

tego projektu, choć w oczywisty sposób domyślam się,

jakie ono jest.

I, panie ministrze, korzystając z tej

okazji, chciałbym zapytać, czy zna pan rozwiązania

obowiązujące w innych krajach Unii Europejskiej,

które zwalniają dosyć pokaźne dochody różnych grup

społecznych z podatku dochodowego.

Nie pytam już

nawet o stare kraje członkowskie, ale te, które razem

z nami wychodziły z poprzedniego systemu.

Według

mojej wiedzy rzeczywiście, mimo pewnych liberal-

nych rozwiązań przyjętych tu i ówdzie, zdecydowano

się, aby dochody do określonego poziomu, znacznie

wyższego niż w Polsce, były zwolnione z podatku do-

chodowego od osób ﬁzycznych.

Czy mógłby pan to

potwierdzić?

To pierwsze pytanie.

I drugie.

Jak sobie popatrzymy na skutki ﬁnan-

sowe tego rozwiązania, ta kwota tu już padła, mówi-

ło się o 16 mld zł, to może to robić wrażenie.

I tutaj

taka reﬂeksja: wygląda na to, że nasz system podat-

kowy, a dokładnie jeden z elementów tego systemu,

podatek dochodowy od osób ﬁzycznych, jest oparty

przede wszystkim na dochodach ludzi, co tu się oszu-

kiwać, niezamożnych.

Jeżeli tej grupie (Dzwonek)...

Już, pani marszałek, kończę, będę zadawał pytanie.

...chcemy pomóc, to okazuje się, że te ubytki w bu-

dżecie i w funduszach z nim związanych są bardzo,

bardzo pokaźne.

Panie ministrze, pod rozwagę chciał-

bym podsunąć takie rozwiązanie – z reguły te po-

większone środki, które zostaną w kieszeni podatni-

ków, szczególnie w tej grupie, zamieniają się w 100%

w wydatki, a te wydatki są z kolei, jak pan doskona-

le wie, objęte podatkiem VAT.

Podatek VAT jako po-

datek głównie adresowany do biednych ludzi czy

obejmujący biednych ludzi obejmuje całość ich wydat-

ków, a więc rozumiem, że w rachunku ciągnionym

ten ewentualny duży ubytek – już kończę, pani mar-

szałek – zarówno samego podatku dochodowego, jak

i funduszu ochrony zdrowia, byłby w części zrekom-

pensowany wpływami z podatku VAT.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Sojusz Lewicy Demokratycznej poprze projekt usta-

wy.

Muszę powiedzieć, że wstydem powinno być dla

Platformy Obywatelskiej to, że postawiła wniosek

ale dziwię się także koleżance z Polskiego Stronnic-

twa Ludowego, że mając świadomość, iż na wsi rol-

nicy otrzymują 600–700 zł emerytury, również pod-

trzymuje swoim stanowiskiem niezwolnienie tej

grupy zawodowej z podatku PIT.

Wysoka Izbo!

O ile się orientuję, pan minister

zresztą będzie mógł się do tego odnieść, to z PIT-u

wpływa do budżetu państwa około 40 mld zł, nato-

miast skutki ﬁnansowe tej ustawy mają wynosić oko-

ło 16 mld zł.

Za chwilę ktoś wyjdzie i powie: 20 mld zł.

Wysoka Izbo, to znaczy, że renciści i emeryci zapew-

niają większość wpływów z PIT-u do budżetu państwa

albo prawie większość.

Nie dajmy się zwariować.

Dzi-

siaj mamy szansę tym ludziom zrekompensować brak

waloryzacji rent i emerytur w roku poprzednim – była

o tym mowa, nie będę już tych kwestii powtarzał.

No

i ubytek dla samorządów – wczoraj w Internecie poda-

no, że najwięcej zarabiający prezydenci w Polsce do-

stają 30–40 tys. zł miesięcznie.

Nie dajmy się zwario-

wać, jeśli chodzi o ubytki w tej kwestii dotyczącej

emerytów i rencistów.

(Dzwonek)

Druga kwestia...

Już kończę, pani marszałek.

...zamyka się szkołę na wsi, bo brakuje 50 tys. zł

na utrzymanie tej szkoły, ale jednocześnie samorząd

podwyższa burmistrzowi o 5 tys. zł miesięcznie pen-

sję, bo sąsiad w sąsiedniej gminie ma więcej.

Nie

mówmy już ciągle, nie zasłaniajmy się ubytkiem dla

samorządów.

Niech samorządowcy pomyślą o miej-

scu, w którym mogą zaoszczędzić, niech oszczędzają,

ale nie kosztem biednych emerytów.

Problem pojawia

się nie wtedy, kiedy są dwie emerytury w rodzinie,

tylko kiedy zostaje jedna – wtedy emeryt natychmiast

jest bankrutem, bo zostają mu tylko pieniądze na

opłatę czynszu mieszkalnego, trochę na leki i na nic

więcej.

Tak nie może być.

Przyjmijcie, panie mini-

strze, system, jaki jest w innych krajach.

Jeśli odcho-

dzi jeden emeryt, to niech po nim zostanie chociaż

połowa dla tego, który ma żyć dalej.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Romuald Ajchler:

Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę, pan poseł Andrzej Orzechowski

Poseł Andrzej Orzechowski:

Pani Marszałek!

Panie Ministrze!

Wysoka Izbo!

skodawców.

O zwolnieniach podatkowych i o kwotach

wolnych od podatku rzeczywiście warto rozmawiać,

natomiast każdy, kto się zabiera do podatków, do maj-

strowania przy podatkach, powinien jak dobry gospo-

darz znać słowo bilans i wiedzieć, że tak jak w bizne-

sie jest strona przychodowa i kosztowa, tak w sekto-

rze ﬁnansów publicznych jest strona dochodowa i wy-

datkowa.

Jeśli powoduje pan wyrwę w sektorze ﬁ-

nansów publicznych łącznie na 16 mld zł...

(Poseł Romuald Ajchler: 20.)

...i to nie jest tak, że w PIT 16 mld zł, bo w PIT

w sektorze rządowym jedynie około 4,5, w podsektorze

samorządowym kolejne 4,5, podaję w zaokrągleniu,

i w NFZ kolejne 7 mld, to musi pan znaleźć albo po stro-

nie dochodowej jakieś inne źródło ﬁnansowania wydat-

ków publicznych, albo redukować wydatki publiczne.

Czy w tej pańskiej propozycji jest coś takiego...

(Poseł Romuald Ajchler: Nie, 30 mld.)

...czy tylko te potencjalnie wyższe wpływy z VAT?

To oczywiście nie rekompensuje tej wyrwy.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Marek Matuszewski:

Wielką niegodziwością jest pobierać podatek od eme-

rytur i rent, które wynoszą 1 tys. zł.

Trzeba, Wysoka

Izbo, brać od tych, którzy mają.

A kto ma?

Mają ban-

ki.

Banki mają, panie przedmówco.

Niektórzy mają

też potężne emerytury, panie ministrze, nawet tu,

w Senacie, u nas.

(Głos z sali: Kto?)

Już powiem.

Pewien senator bierze 160 tys. eme-

rytury, oprócz tego 27 tys. diety i 130 tys. ze świad-

czeń.

To mu się należy.

Panie ministrze, to jest 320 tys.

Może w tym przypadku trzeba byłoby skonstruować

jakąś ustawę?

Czy nie uważa pan, panie ministrze,

że to bardzo źle, że są takie sytuacje u nas w Sejmie,

w Senacie?

Polacy, którzy biorą emerytury, renty,

pracowali przez całe życie, panie ministrze, uczciwie,

jednak kwoty, które były pobierane z ZUS, szły na

różne inwestycje, gierkowskie, gomułkowskie.

A te-

raz, mają niecałe 1 tys. zł emerytury.

I macie czelność

brać od nich jeszcze podatki?

(Dzwonek)

Panie ministrze, ilu jest w Polsce emerytów i ren-

cistów, którzy pobierają powyżej 5 tys. zł emerytury?

To jest pytanie do pana.

Ilu jest takich w Polsce eme-

rytów?

Czy myśli pan o tym, jeszcze raz podkreślam,

żeby popracować nad projektem ustawy, żeby nie było

takiej sytuacji – bo ja jestem tym zbulwersowany – że

niektórzy parlamentarzyści biorą ponad 300 tys.

z budżetu?

Tu trzeba szukać pieniędzy, a szczególnie

trzeba ich szukać w bankach, jeszcze raz to podkre-

ślam, bo banki wyprowadzają gigantyczne pieniądze.

Pan doskonale o tym wie.

Chyba że jest taka sytu-

acja, jak w przypadku Rady Gospodarczej, czy jak

ona się nazywa...

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Panie pośle, pytanie zostało już zadane.

Proszę

kończyć.

Poseł Marek Matuszewski:

Przykro mi, już kończę, ostatnie słowo.

...przy premierze Tusku, gdzie jest, zdaje się, 14 osób,

ale, Wysoka Izbo, tam jest 8 bankowców, doradców,

z jednym najważniejszym bankowcem...

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Marek Matuszewski:

...wiemy, kim – kolegą pana premiera Tuska.

Dzię-

kuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Kolejnym mówcą będzie pan poseł Killion Munyama

z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Dziękuję bardzo.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Chciałbym zwrócić

się do pana posła Ajchlera, ale go nie ma.

Mówił on

o zamykaniu szkół na wsi itp.

Tutaj kłania się rachu-

nek ekonomiczny.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: A ludzie?)

Kłania się rachunek ekonomiczny, panie pośle…

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: A dzieci?)

...ponieważ nie można otworzyć albo zostawić

szkoły, jeżeli nie ma uczniów.

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Jak to, nie ma?)

To jedna kwestia.

Uważam, że w tym projekcie,

panie pośle projektodawco, jest więcej populizmu i ten

populizm sięgnął zenitu.

Proponujecie państwo usta-

wę, która po prostu zmniejszy wpływy do budżetu

państwa i samorządów o co najmniej 15 mld, co naj-

mniej, nie wskazując oczywiście źródła ﬁnansowa-

nia.

Rozumiem, co pan poseł przed chwilą mówił, że

faktycznie można by szukać tych środków gdzieś in-

dziej, ale trzeba również wskazać źródła ﬁnansowa-

nia tych ubytków, które by były.

Stąd pytania: Skąd

projektodawca zamierza wziąć te brakujące środki

na sﬁnansowanieproponowanegorozwiązania?

Dzię-

kuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję bardzo.

Kolejne pytanie zada pan poseł Piotr Chmielowski

Oczywiście mam szereg pytań do projektu, który zo-

stał przedstawiony.

Natomiast odnoszę wyrażenie,

wysłuchując bardzo obszernego i takiego rzetelnie

przygotowanego sprawozdania posła wnioskodawcy,

że popełnia on coś w rodzaju intelektualnego seppu-

ku.

To znaczy chce zmienić w dobrym kierunku sys-

tem podatkowy, który z założenia jest zły.

Czyli

z jednej strony chce coś naprawić – i co do tego nie

mam żadnej wątpliwości, nawet bardzo dobrze to

uzasadnił – ale z drugiej strony nie odnosi się do ele-

mentarnego problemu, który ten system wytworzył

wiele lat temu.

I pan minister nie jest temu oczywi-

ście winny.

Otóż nasze składki emerytalne, które

w przyszłości będą nam dawały emeryturę, one tak

naprawdę są podatkiem w tym systemie.

W momen-

cie, kiedy mamy do czynienia z podwójnym opodat-

kowaniem, czyli płacimy podatek, a potem z tego

podatku jeszcze raz podatek, to jest całe nieszczęście

i zło.

W tej chwili koncentrujemy dyskusję i debatę,

pan poseł wnioskodawca mówi, że będziemy podno-

sili progi.

Oczywiście, że będziemy podnosili progi,

ale w czym?

W czymś złym.

Czy nie jest to błąd lo-

giczny, błąd myślenia?

(Dzwonek) Może lepiej pokusić

się i naprawić w pierwszej kolejności cały system po-

datkowy i emerytalny, żeby była jasność, a dopiero

potem zastanawiać się, jakie będziemy wprowadzali

progi?

Jeszcze jedna uwaga do posła wnioskodawcy.

(Głos z sali: Czas minął.)

Przepraszam, powiem krótko.

Otóż jak się porów-

nuje ceny życia i ceny zakupów różnych produktów,

np. między Polską a Niemcami, i porównuje się wy-

sokość świadczeń emerytalnych, to dobrze byłoby też

porównać te emerytury np. do emerytur wietnam-

skich, żeby było to uwzględnione szeroko, w jedną

i drugą stronę.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

nowny Panie Pośle reprezentujący posłów wniosko-

dawców!

Padło już tu wiele uwag krytycznych w sto-

sunku do tego projektu, część z nich jestem chyba

zmuszony powtórzyć, ale zacznę od czegoś innego.

Przede wszystkim od tego, że wydaje mi się, i tutaj

trochę nawiązuję do ostatniej wypowiedzi pana posła

Chmielowskiego, że ten system ma jednak pewną

logikę, że historia zmiany i powstawania tego syste-

mu opiera się jakby o pewną logikę.

Po pierwsze, trzeba przypomnieć, że wprowadze-

nie podatku dochodowego wiązało się z ubruttowie-

niem. Tutaj padały również takie propozycje, żeby

ubruttowić w tej chwili emerytury i renty, czyli mie-

libyśmy takie jakby dodatkowe ubruttowienie w sto-

sunku do ubruttowienia, które już miało miejsce

wtedy, kiedy wprowadzano system podatku dochodo-

wego.

Nie do końca rozumiem, dlaczego.

Rozumiem

jednak, że każdy – jak tutaj jeden z posłów powiedział

– pomysł może mieć również charakter, cechę popu-

lizmu, po prostu.

Po drugie, trzeba o czymś pamiętać.

Tu nie ma

elementu podwójnego opodatkowania, ponieważ pra-

cownik, który odprowadza składki z własnego wyna-

grodzenia na system emerytalno-rentowy, ma moż-

liwość – oczywiście system mu to umożliwia – odli-

czenia składek od dochodu.

Nie ma więc czegoś ta-

kiego, jak podwójne opodatkowanie.

Są kraje, które,

że tak powiem, z drugiej strony nie opodatkowują

świadczeń, a opodatkowują czy też nie dają możliwo-

ści odliczania tych składek od dochodu.

Wydaje mi

się więc, że jednak zachowana jest logika.

W którymś

miejscu ten dochód powinien być opodatkowany.

Natomiast przechodząc już bezpośrednio do tego

projektu, wydaje mi się, że jego wady są w głównej mie-

rze zawarte w nim samym.

Do szacunków przejdę póź-

niej, ponieważ uważam, że te wady są bardziej istotne.

Przede wszystkim, w moim przekonaniu, projekt jest

Właściwie dlaczego jedna grupa, bardzo liczna, wielo-

milionowa, miałaby korzystać z jednego rozwiązania,

znacznie bardziej korzystnego, a osoba, która jest w ta-

kiej samej sytuacji materialnej, a czasami gorszej, nie

wiem, osoba bezrobotna czy o bardzo niskich dochodach,

uzyskująca te dochody z pracy, miałaby być w znacznie

gorszej sytuacji, biorąc pod uwagę proponowane roz-

wiązania systemowe.

Konstytucja przewiduje jednak pewne zabezpie-

czenia, jeśli chodzi o wykonywanie zadań przez sa-

morządy, i ubytek rzędu niemalże 5 mld zł z samo-

rządu po prostu narażałby takie rozwiązanie wprost

na zarzut niekonstytucyjności.

Przypuszczam, że

gdyby taka ustawa była oceniana przez Trybunał

Konstytucyjny, miałaby małe szanse na uzyskanie

pozytywnego orzeczenia.

Teraz kwestia samych wyliczeń, bo one są istotne.

Przede wszystkim trzeba powiedzieć, że te wylicze-

nia wskazują, że po pierwsze, ten efekt jest bardzo

znaczący.

Nasze wyliczenia nieco się różnią od wyli-

czeń Narodowego Banku Polskiego, ale są zbliżone.

Ten efekt zarówno po stronie ubytków w składkach

na NFZ, jak i po stronie ubytków w podatku docho-

dowym od osób ﬁzycznychjestrzędu17mldzł,16,5–

–17 mld zł.

Rząd wielkości się zgadza.

Jest on dużo

większy niż to, co szacują wnioskodawcy.

Po drugie,

efekt w postaci zwiększonych dochodów z podatku od

towarów i usług wydaje mi się, że jest...

Myśmy to

szacowali na niecałe 2 mld zł, dlatego że wiele towa-

rów...

Efektywna stawka tego podatku to przecież nie

jest 23%, jak sugerował z tego miejsca pan poseł Ro-

manek, tylko znacznie mniej.

Przypomnę, że podsta-

wowe artykuły są opodatkowane stawką 5%, a więc

ta efektywna stawka wynosi ok. 16%.

Jeśli chodzi o efektywną stopę opodatkowania

podatkiem dochodowym emerytów i rencistów, to ta

efektywna stawka – to jest wskazywane w naszych

informatorach, które są łatwo dostępne na naszych

stronach internetowych – wynosi 6,53%.

Taka jest

Poseł Piotr Chmielowski

efektywna stawka opodatkowania dochodów emery-

tów, tych, którzy mają dochody wyłącznie z emerytur

i rent.

Takich emerytów jest mniej więcej 7,5 mln.

Tutaj dochodzę do następnego problemu, zasad-

niczego w moim przekonaniu, a mianowicie do tego,

że emeryci i renciści często mają inne dochody, do-

chody z kapitałów, dochody z pracy, z innych tytułów.

Z tego, co rozumiem, ta propozycja tego nie uwzględ-

nia.

Uwzględnia ona wyłącznie dochody z emerytur,

tylko to bierze pod uwagę.

Uważam, że te cechy, które wymieniłem, powodu-

ją, że nie możemy poprzeć tego projektu.

On ma zbyt

dalszej pracy.

Taka jest przynajmniej moja opinia.

Odniosę się teraz do wypowiedzi i do pytań, które

tu padły.

Po pierwsze, zmiany dotyczące ustawy o ﬁ-

które były procedowane w tej Izbie, miały na celu nie

manipulację przy liczeniu długu, tak jak tu powie-

dziano, tylko walkę ze spekulantami.

Jeśli ktoś nie

chce tego zrozumieć albo nie chce walczyć ze speku-

lantami, może tak to oceniać, ale sprawa jest oczy-

wista dla każdego, kto zapoznał się w szczegółach

z tym projektem.

Po drugie, polski system podatko-

wy jest w 100% tworzony na tej sali.

Nie ma czegoś

takiego, jak w 70% niepolski system podatkowy, któ-

ry funkcjonuje w Polsce.

Polski system podatkowy

jest w 100% polski.

Jeśli chodzi o pytanie, właściwie o wypowiedź

pana posła Matuszczaka, powiem, że jeżeli się popa-

trzy na zmiany zakresu ubóstwa w Polsce, to ten

zakres ubóstwa, chociaż nadal istotny, jednak male-

je.

I takie są dane statystyczne.

Pan poseł Szlachta stwierdził, że państwo odpo-

wiada za poziom życia obywateli.

Ja się fundamen-

talnie nie zgadzam z takim stwierdzeniem.

Ja uwa-

żam, że państwo odpowiada za stworzenie dobrych

warunków do tego, żeby obywatele sobie zapewniali

odpowiedni poziom życia.

To nie państwo odpowiada

za poziom życia obywateli.

Jeśli chodzi o dochody emerytów, którzy uzysku-

ją emerytury w wysokości poniżej 1 tys. zł, to ja ta-

kich informacji nie mam.

Emeryci, którzy mają do-

chody z emerytur poniżej 1 tys. zł, tak jak powiedzia-

łem, mogą mieć bardzo różne inne dochody, np. z ka-

pitałów, i wówczas my nie wiemy, jakie oni mają te

dochody.

Tych dochodów się w zeznaniu PIT nie po-

kazuje, to są odrębne źródła dochodów, w związku

z tym my nie wiemy, czy ktoś, kto ma emeryturę

w wysokości 900 zł, nie ma dochodów z kapitałów,

które powodują, że ma np. dwa razy wyższy dochód.

Prawda?

Tak że ja na takie pytanie nie jestem w sta-

nie odpowiedzieć.

Jeśli chodzi o pakiet dotyczący wykluczenia spo-

łecznego – to było pytanie pana Piotra Pyzika – po-

wiem tak.

Panie pośle, ja uważam, że system podat-

kowy zawiera pewne elementy, które mają na celu czy

są nakierowane na łagodzenie pewnych problemów

związanych z wykluczeniem społecznym, ale to nie

są najlepsze narzędzia.

Najlepsze narzędzia służą do

tego, żeby bezpośrednio wpływać na pewne sfery

związane z wykluczeniem społecznym.

To jest w koń-

cu bardzo szeroki w sensie deﬁnicyjnym problem, bo

jest to związane i z niepełnosprawnością, i z pewny-

mi patologiami społecznymi, itd., itd.

System podat-

kowy nie powinien być nadmiernie obciążany instru-

mentami mającymi pełnić rolę w związku z innymi

politykami, które powinny być prowadzone niejako

niezależnie od systemu podatkowego.

Ten rząd pro-

wadzi politykę także w zakresie polityki rodzinnej,

myślę o podwyższaniu świadczeń rodzinnych czy pro-

gów dostępu do tych świadczeń.

To są lepsze narzę-

dzia i bardziej trafnie można adresować środki za

pomocą takich właśnie narzędzi.

Pan poseł Zbrzyzny sugerował, że na kwotowej

waloryzacji rent i emerytur budżet zarobił.

Panie

pośle, pan się myli.

Zmiana metody waloryzacji nie

przyniosła żadnej oszczędności.

Ale pan się nie mylił,

rzecz jasna, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził,

że nie było to zgodne z konstytucją.

Rzecz w tym, że

rząd uważał, że lepiej podnieść kwotowo, a więc re-

latywnie więcej dać osobom, które są biedniejsze,

a jednocześnie nieco mniej tym, które uzyskują wyż-

sze emerytury, właśnie po to, żeby nieco bardziej

poprawić byt osób, które pobierają najniższe emery-

tury.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: A jeśli Trybunał Kon-

stytucyjny to zakwestionuje, panie ministrze?)

Trybunał już to zakwestionował i będziemy mu-

sieli się z tym zmierzyć.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Już to zakwestiono-

wał?)

Przynajmniej taka jest moja wiedza.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Piętnastego ma być

rozprawa.)

Pewnie pan poseł ma lepszą wiedzę, ja bardziej

śledzę wyroki dotyczące systemu podatkowego.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Tak, piętnastego.)

Aha, dziękuję.

Jeśli chodzi o inne systemy – to właśnie były pana

pytania, panie pośle – powiedziałbym, że wyciąganie

jednego elementu z systemu podatkowego ma ograni-

czony sens, ponieważ tak naprawdę dla podatnika jest

ważny cały system podatkowy.

Czasami system skła-

dek jest równie ważny, a nawet ważniejszy w porów-

naniu, rzecz jasna, z jakimś innym elementem syste-

mu podatkowego.

To nie jest taka prosta sprawa po-

równywać dwa systemy podatkowe.

Wydaje mi się, że

jeżeli chcielibyśmy porównywać w szczególności sys-

tem podatków dochodowych, to powinniśmy mówić

o całym systemie podatków dochodowych, łącznie na

przykład z różnymi składkami, a nie wyciągać jeden

element, w tym wypadku ten, o który pan pyta, a więc

kwotę wolną.

W tej chwili nie mam takiej wiedzy, nie

mam takiej pamięci, żeby panu odpowiedzieć, jakie

kwoty wolne są na przykład u naszych południowych

sąsiadów.

Odpowiem panu w formie pisemnej.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów

Natomiast było też pytanie pana posła Ajchlera...

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Stoi i czeka na odpo-

wiedź.)

...który twierdził, że mamy w budżecie 40 mld z PIT.

Panie pośle, mniej więcej ma pan rację, natomiast

z całego PIT zbieramy 72 mld zł, a nie 40, to po

pierwsze.

(Poseł Romuald Ajchler: Nie, ja mówiłem...)

Skutek, który wyliczyliśmy i który dotyczył ubyt-

ków przy zastosowaniu tego mechanizmu, to było

nieco ponad 10 mld zł, a więc dochody z PIT byłyby

mniejsze mniej więcej o 1/7.

Pan poseł Matuszewski pytał, ilu jest emerytów,

którzy otrzymują świadczenia wyższe niż 5 tys. zł.

Nie

znam takich danych, tak że również przekażę to py-

tanie panu ministrowi pracy, ponieważ myślę, że on

dysponuje takimi statystykami.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

dawców...

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Ja w trybie sprosto-

wania.)

Panie ministrze, oczywiście chodziło mi o naszych

południowych sąsiadów, o Słowację.

Jak pan wie, zo-

stał tam przeprowadzony taki dosyć liberalny ekspe-

ryment, czyli 3 x 19, ale mimo wprowadzenia jedno-

litej stawki w podatku dochodowym, to zwolnienie

niskiego poziomu dochodów jest bardzo głębokie.

Mimo całego tego liberalizmu, biedniejsza od nas

Słowacja jednak zdecydowała się poważnie ulżyć lu-

dziom o niskim poziomie dochodów.

Dlatego pytałem

o kraje, które razem z nami wychodziły z poprzed-

niego ustroju, bo okazuje się, że system podatku do-

chodowego od osób ﬁzycznychwPolscejest,niestety,

najbardziej dokuczliwy dla ludzi o niskim poziomie

dochodów.

Wszystkie inne kraje zadbały o tych lu-

dzi, jeśli chodzi o ten podatek, a Polska, niestety, nie,

i o to mi chodziło.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, pan poseł Ajchler też w trybie

sprostowania, jak rozumiem.

Poseł Romuald Ajchler:

Otóż po części ma pan rację, tyle tylko, że jeśli nawet

uznamy, że emeryci i renciści otrzymaliby te 150 czy

160 zł, to 50% tego wróci panu w formie podatków

do budżetu państwa.

Przecież ci ludzie wydadzą te

środki na normalną konsumpcję, na lekarstwa, na

wyżywienie itd., ale przede wszystkim będą czasowo

płacić te zobowiązania stałe, które mają.

Szkoda, że

się pan nie odniósł do tego, czy nie warto by było

pomyśleć o tym, aby połowę drugiej emerytury, jeśli

jest dwóch emerytów i rencistów, na wzór innych

krajów europejskich pozostawić.

Wówczas nie doma-

galibyśmy się tej waloryzacji, nie domagalibyśmy się

zwolnienia od podatku, bo ta kwestia generalnie za-

łatwiłaby sprawę i byłaby wyjściem naprzeciw ocze-

kiwaniom emerytów i rencistów, bo oni o tej porze

bardzo głośno mówią o tych kwestiach.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

sprostowanie pana wypowiedzi.

Proszę o zabranie głosu przedstawiciela wniosko-

Bardzo proszę, panie pośle.

soka Izbo!

Otóż zacznę może od wypowiedzi pana mi-

nistra Grabowskiego a propos konstytucyjności.

Panie

ministrze, nie mówię, że w pana ustach, ale w ustach

tego rządu twierdzenie o niekonstytucyjności niektó-

rych rozwiązań brzmi troszeczkę jak szyderstwo.

Jak

pan sobie przypomni ostatnią nowelizację ustawy

w kwestiach dotyczących chociażby wyliczania długu

publicznego na potrzeby stosowania procedury sana-

cyjno-ostrożnościowej, to przyzna pan, panie ministrze,

że kiedy popatrzymy na przepisy ustawy i konstytucji,

to wygląda naprawdę jak proteza legislacyjna, żeby tej

procedury nie stosować.

Pan ma tego pełną świado-

mość, więc naprawdę trzymajmy się pewnych racji

i reguł.

Wy stosujecie rozwiązania...

(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale to nie jest argu-

ment.)

Proszę mi pozwolić, pani poseł, niech się pani nie

irytuje, to jest sala spokoju.

Proszę się nie irytować,

porozmawiajmy.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Jestem bardzo spo-

kojna.)

Ja jestem człowiekiem spokojnym, a emocje w po-

lityce są zawsze niepotrzebne, a nadmierne to już

szczególnie, a pani jest osobą bardzo emocjonalną.

Otóż, panie ministrze, taka jest prawda.

Wracając

do tego, o czym pan mówił, chciałbym powiedzieć, że

przecież są w przepisach ustawy, dawałem przykłady,

zwolnienia przedmiotowe z podatków tych szczegól-

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów

nych świadczeń, chociażby emerytur, przepraszam,

w tym przypadku rent.

Są też kwestie chociażby

świadczeń w postaci alimentów.

Niech pan naprawdę

nie twierdzi, że zapisy, które zaproponowaliśmy, mają

charakter zapisów niekonstytucyjnych.

To jest pierw-

sza rzecz, do której chciałbym się odnieść.

Jak już coś

mówimy, to naprawdę ważmy słowa.

Odniosę się do wypowiedzi pana posła Piotra

Chmielowskiego.

Panie pośle, wiem, że pan mówił,

że musimy spojrzeć na Wietnam, jeżeli chodzi o kwe-

stię wysokości dochodów.

Nie ma pana posła, prze-

praszam, ale myśląc w ten sposób, możemy też popa-

trzeć na Etiopię, ale chyba nie tędy droga.

Przepra-

szam, chyba mamy zmierzać ku lepszemu, równać do

tych, którym się żyje lepiej.

Przecież cała Unia Eu-

ropejska, której członkiem jesteśmy od 1 maja 2004 r.,

zmierza ku temu, żeby ten solidaryzm i to wyrówny-

wanie poziomu życia i szans miało miejsce w każdym

z krajów.

Przecież Fundusz Spójności dotyczy nie

tylko aspektów związanych z infrastrukturą, lecz

także po prostu z życiem przeciętnego człowieka.

Pana posła Munyamy też nie ma, ale wspominał

o kwestiach dotyczących różnych świadczeń i kosz-

tów.

Otóż, panie pośle, świadczenia czy obowiązki

o charakterze publicznoprawnym często nie mają nic

wspólnego, podkreślam: często, z wymogami jakiegoś

bilansowania się czy zwrotu kosztów inwestycji.

Po

to są płacone podatki, żeby utrzymać świadczenia cho-

ciażby dotyczące szkół wyższych, które przecież nie

zarabiają, budowania dróg, które nie zarabiają.

Stopa

zwrotu jest tu odległa, gigantycznie odległa.

Poza

tym czasami w ogóle nie ma żadnej stopy zwrotu.

Po

to płacimy te podatki, aby te świadczenia o charakte-

rze publicznoprawnym państwo, poprzez swoje orga-

ny, wypełniało.

To jest właśnie jedno ze świadczeń

właśnie o charakterze publicznoprawnym.

chciałbym wspomnieć, że jakoś nie było wątpliwości

czy strachu, że tak powiem, drżenia w sercu, kiedy

Krajowy Fundusz Drogowy zadłużono na 52 mld.

Nie

było strachu w sercu jednego czy drugiego ministra

Platformy czy jakiegokolwiek przedstawiciela Plat-

formy Obywatelskiej w ciągu ostatnich lat, ale zadłu-

żono, to są fakty i to jest jeden z przykładów.

Proszę państwa, pan poseł Andrzej Orzechowski

też odnosił się do kwestii bilansu, do kwestii dotyczą-

cych aspektów budżetu i jego zbilansowania.

Proszę

państwa, czy w ostatnich pięciu latach, ale pominę

pięć lat, w ostatnich kilkunastu latach mieliśmy zbi-

lansowany budżet?

Jak słyszę, cisza na sali, nie mie-

liśmy.

(Głos z sali: Czy mamy zadłużyć go jeszcze bar-

dziej?)

Nie mieliśmy zbilansowanego budżetu.

Nie sądzę,

że ten rząd kiedykolwiek zbilansuje budżet.

Nawet

gdyby rządził kolejne 20 lat, czego nie życzę temu

krajowi, nigdy nie zbilansuje budżetu.

Pan doskona-

le o tym wie.

(Głos z sali: Kiedyś to nastąpi.)

Wracam do poruszonych kwestii.

Wy mówicie, że

jesteście Platformą Obywatelską.

W tym słowie

„Obywatelską” mieści się pojęcie pewnego społeczne-

go solidaryzmu, taka jest prawda, jednak słyszę od

jednego posła, że to jest rozwiązanie głupie.

Tak, pa-

nie pośle, w pana opinii to jest głupie rozwiązanie, ale

w mojej opinii to jest dobre rozwiązanie.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Proszę nie prowo-

kować.)

Przepraszam bardzo, pani poseł, podkreślam

jeszcze raz, że emocje w polityce są naprawdę rzeczą

bardzo niekorzystną dla polityka.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Panie pośle, proszę

nie prowokować.)

Musi pani zachować spokój.

Proszę o głęboki od-

dech.

Ten głęboki oddech przywróci pani właściwy

rytm serca.

To jest kolejna sprawa, na którą chciałem zwrócić

uwagę.

À propos wyliczeń…

(Poseł Krystyna Skowrońska: Pan cały czas pro-

wokuje.)

Właściwy rytm, pani poseł.

Naprawdę, już trosz-

kę panią poznałem.

Jestem człowiekiem z natury

bardzo spokojnym, a to w polityce jest dobra cecha,

przydaje się.

Zalecam, aby pani może niekoniecznie

z młodszego, ale z innego, starszego, pana premiera

brała przykład.

On też nie należy do osób zbyt emo-

cjonalnych.

Przyda się to pani.

Kolejna sprawa, proszę państwa.

Chodzi o wyli-

czenia: 9, 16 itd.

Oczywiście można się spierać o te

wyliczenia, ale kiedy patrzę na przygotowany projekt

budżetu i założenia do tego projektu budżetu, to, mó-

wiąc wprost, wyliczenia te i założenia są wyssane

z palca.

Jakoś żaden z przedstawicieli Platformy nie

pochyla się nad tymi założeniami do budżetu i nie

roztrząsa ich.

Nie widzę jakiegokolwiek bólu serca

ani drżenia na twarzy żadnego z przedstawicieli Plat-

formy.

Państwo doskonale o tym wiecie, że ten bu-

dżet jest mocno nierealny i tak samo te wyliczenia są

mocno nierealne, panie pośle.

To nieprawda, że to

będzie 17 mld czy 19 mld.

Nie będzie.

A poza tym,

jeżeli mówimy o takich aspektach, to nie twierdzimy,

że to są rozwiązania, które musimy przyjąć w takich

ramach.

Przecież chcemy rozmawiać.

Cały czas pod-

kreślam, że jako Solidarna Polska jesteśmy formacją

otwartą.

Chcecie rozmawiać, skierujmy do komisji,

znajdujmy rozwiązania.

To nie będzie, jak pan okre-

ślił, 14 mld czy 19 mld, czy 17 mld, ale to będzie, tak

jak my mówimy, 5 mld.

Znajdziemy konsensus?

Znaj-

dziemy, ale wam nie chodzi o konsensus, bo uważacie,

że to rozwiązanie jest głupie.

Chcecie załatwić sprawę jednym chirurgicznym

cięciem, bo wam nie chodzi o emerytów i rencistów.

Cały czas podkreślacie, że zrównoważycie budżet,

a przecież nigdy go nie zrównoważycie.

Zadłużyliście

ten kraj w tak gigantyczny sposób, że to wręcz nie

mieści się w głowie – 400 mld.

O czym w ogóle mówi-

my?

O czym my w ogóle mówimy?

400 mld do 5 mld.

O czym mówimy, o jakich proporcjach?

W ten sposób,

przepraszam bardzo, pani poseł, możemy drenować

Poseł Andrzej Romanek

kieszenie tych ludzi i utrzymywać to słabo funkcjo-

nujące państwo.

A cóż pan premier obiecywał?

Obie-

cywał tanie państwo, obniżenie podatków.

Przepra-

szam, czy spełnione zostały te obietnice?

Dzisiaj

każdy z wyborców by zapytał: Gdzie jest spełnienie

zapowiadanych obietnic?

No, ale jaka Platforma,

przepraszam, jaka partia, takie obietnice i takie ich

spełnianie.

Trudno, z takimi partiami mamy do czy-

nienia.

Proszę państwa, idąc dalej, padło pytanie skiero-

wane do rządu.

I jeszcze jedno, pan poseł Romuald Ajchler zwrócił

uwagę na ważny aspekt.

Otóż, panie ministrze, zga-

dzam się, tak, 5%, 7%, ewentualnie dochody samorzą-

dów skumulowane – gmina, powiat, województwo,

mamy tego pełną świadomość, ale z tego wynika, że

1/5 budżetu stanowi budżet pozyskiwany od kogo?

Od

emerytów i rencistów.

Tak, panie ministrze.

Powie-

dział pan, że stracilibyśmy na tym 18 mld, tak?

Tak

pan powiedział.

(Poruszenie na sali) Pamiętam, że

ktoś tu powiedział, przepraszam, pan poseł, o 18 mld,

tak, panie pośle?

(Poruszenie na sali) 17 mld?

W tych

granicach, mniejsza o to, ale z tego by wynikało, że co

najmniej 1/5 budżetu, 43 mld, jeżeli chodzi o dochód

naszego budżetu z podatku PIT, circa 42 990 mln,

jeżeli chodzi o kwestię dochodów w budżecie państwa,

nie mówię o budżetach jednostek samorządu teryto-

rialnego, jak to pomnożymy, to będzie około setki.

Dobrze mówię?

1/5 byłaby z dochodów emerytów i ren-

cistów.

To jest słuszna uwaga i co do tego absolutnie

zgadzam się z panem posłem Ajchlerem.

Proszę państwa, kolejna rzecz.

Pan poseł Jerzy

Borkowski zapytał, skąd rząd ma wziąć pieniądze.

Już odpowiadam.

Otóż, proszę państwa, jakoś rząd

nie ma żadnych skrupułów, że tak powiem, łupić pie-

niądze chociażby z polskich kierowców.

2 mld zł w tym

budżecie to pieniądze z mandatów.

Wydajecie pienią-

dze na fotoradary, żeby ubić kierowców.

Takie są

fakty.

20 mld…

(Poseł Krystyna Skowrońska: Pani marszałek,

bardzo proszę, żeby pan poseł nie zaczepiał.)

Tak, pani poseł, tak jest, doskonale pani wie.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Przecież ja nic nie

mówiłam.)

Ależ, pani poseł, emocje, bardzo przepraszam, nie

będę…

(Poseł Krystyna Skowrońska: Proszę panią mar-

szałek, aby zwrócić uwagę panu posłowi, żeby nie

zwracał się do mnie i nie prowokował.)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pani posłanko, ale proszę też o zachowanie spo-

koju.

A pana posła proszę o niezwracanie się do pani

posłanki, zwłaszcza gdy pani posłanka do pana posła

się nie zwraca.

Proszę kontynuować.

Poseł Andrzej Romanek:

Wezmę to pod uwagę, oczywiście, wezmę pod uwagę.

Jeżeli pytamy, skąd wziąć pieniądze, to podkre-

ślam: rząd nie ma skrupułów, żeby łupić kierowców,

a ja, powiem więcej, nie zgadzam się z takim rozwią-

zaniem, żeby łupić kierowców.

Podkreślam – i podkre-

ślam to tu, w tej sali – że jedno źródło ﬁnansowania

wskazałem: wpływy z podatku VAT, który wzrósł

z 22% do 23%.

Zwracam uwagę, że w Niemczech wy-

nosi on 19%, a rząd Platformy obiecywał, Platforma

obiecywała, obniżkę podatków.

Dzisiaj podatek wyno-

si 23%, wzrósł o 1%.

Dochody budżetu z tego tytułu

szacowane są na poziomie 6,5 mld zł.

Na co poszły?

Na

zatrudnienie nowych pracowników administracji.

Py-

tacie o źródła dochodów, to je wskazuję.

Obiecaliście

tanie państwo, a w jakich sferach je realizujecie?

(Głos z sali: Ale nie ma w tym rozwiązaniu źródeł.)

Proszę, już panu przedstawiłem źródła, panie pośle.

Następna sprawa.

Przepraszam, jeżeli jest powie-

dziane, że mamy dzielić biedę, to dzielmy również

bogactwo.

Tak jak podkreśliłem: 15 mld zł czystego

zysku banków.

Gdyby oddały one te 3–4 mld zł czy

5 mld zł, to przecież naprawdę nic by się nie stało,

nie zubożałyby.

Nasz system bankowy w 70% nie jest

naszym systemem bankowym.

Nie jest naszym sys-

temem bankowym, taka jest prawda.

Tu bank zara-

bia, ale drenuje zyski gdzie indziej, takie są fakty.

Skoro tu zarabia, to niech podzieli się tym zyskiem

też z nami, z tymi, którzy potrzebują.

Czy to jest złe

rozwiązanie?

To jest dobre, myślę, rozwiązanie.

Idąc dalej, bo pojawiły się tu kolejne pytania, na

które chciałbym odpowiedzieć, a czas goni.

Otóż ko-

lejne pytanie, jakie się pojawiło, zadał pan poseł Da-

mian Raczkowski.

Zapytał mnie o szacunki NBP.

Aha,

i pan poseł Raczkowski z Platformy Obywatelskiej

powiedział o prezencie na święta Bożego Narodzenia.

No tak, panie pośle, proponujemy na święta Bożego

Narodzenia podanie ręki emerytom i rencistom, cho-

ciaż to nie byłoby na święta Bożego Narodzenia, bo

przecież ustawa weszłaby w życie co najmniej w przy-

szłym roku.

A wy zaproponowaliście, pan minister

sprawiedliwości zaproponował, oczywiście bardzo

dobry prezent dla złodziei: podwyższenie kwoty wy-

kroczenia z 250 zł do 1000 zł za kradzież, przywłasz-

czenie i zniszczenie mienia.

To jest prezent Platformy

Obywatelskiej na te święta dla złodziei.

O czym my

mówimy?

(Oklaski)

(Poseł Krystyna Skowrońska: Sprzeciw.)

Takie są propozycje, pani poseł.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Sprzeciw, to nie jest

prezent, panie pośle.)

To nie jest prezent?

(Poseł Krystyna Skowrońska: Nie.)

Skoro używamy tej nomenklatury, to, przepra-

szam, posługuję się tą samą nomenklaturą.

Nie war-

tościuję tego, niech to wartościują inni.

Mówimy,

żeby dać 1000 zł, zwolnić emerytów i rencistów, wy

mówicie, żeby dać złodziejom prawo do kradzieży

1000 zł.

Ale my inaczej patrzymy na ten kraj, i tyle.

Poseł Andrzej Romanek

Kolejne sprawy, które się pojawiły.

Kwestia poli-

tyki senioralnej.

Pan poseł Ryszard Zbrzyzny słusz-

nie zauważył, że rząd nie prowadzi żadnej polityki

senioralnej.

To są pozory.

Rząd odwrócił się plecami

do seniorów i taka jest też prawda.

A to, co powiedział

pan minister à propos kwestii dotyczącej waloryzacji

kwotowej, to rzeczywiście, panie ministrze, będzie

poważny kłopot, jak pan zauważył, poważny problem.

I to jest m.in. jeden z problemów, który się pojawia.

Szkoda, bo budżet zaoszczędził troszeczkę na tej wa-

loryzacji, ale już mniejsza o to, nie będę wchodził

w szczegóły.

Pani poseł Elżbieta Rafalska pyta o kwestie doty-

czące wyliczeń NBP.

To jest dobre pytanie, bo dotyczy

aspektów, które pojawiają się w propozycji Narodo-

wego Banku Polskiego.

Otóż sprawa jest, proszę pań-

stwa, dosyć oczywista, dlatego że kiedy zajrzymy do

ustawy – mam tu treść przy sobie – to zauważymy,

że rzeczywiście NBP wziął pod uwagę zapisy ustawy

koniecznie już wziął pod uwagę zapisy ustawy z sierp-

jest prosta, proszę państwa.

Warunkiem opłacania

składki – podkreślam, i to jest istota rzeczy – jest

płacenie podatku.

Nie ma podatku, więc nie ma skład-

ki.

I w czyich rękach pozostaje wszystko to, co jest?

Właśnie podatnika.

Podam treść art. 83: W przypad-

ku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczo-

na przez płatnika – itd., itd. – w zakresie podatku

dochodowego jest wyższa od zaliczki na podatek –

kę obniża się do wysokości tej zaliczki.

I ust. 2:

W przypadku nieobliczenia zaliczki na podatek do-

– składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża

się do kwoty zero.

A tu się nie oblicza, bo kwota jest

zwolniona, więc składki podatku się nie oblicza, a więc

i nie odprowadza się składki.

Nieprawdą jest to, co napisał Narodowy Bank Pol-

ski, posługując się zapisami ustawy o podatku docho-

i trzeba się z tym zgodzić, mając na uwadze zapisy

ustawy, o której mówię, o świadczeniach opieki zdro-

wotnej, kiedy odpisuje się 7,75 od podatku, odprowa-

dzając składki – kuriozalne byłoby – gdyby odprowa-

dzono składkę, nie odprowadzając podatku, bo to

byłby podatek.

Skoro nie ma składki, to nie ma podat-

ku.

Do kwoty 1000 zł nie byłoby podatku, a więc nie

byłoby składki.

Tak stanowi ustawa i z tym po prostu

trzeba się zapoznać i zgodzić.

A więc wyliczenia, które

przyjęliśmy, są wyliczeniami racjonalnymi.

Proszę państwa, pan poseł Henryk Kowalczyk

zwrócił uwagę na kwestię dotyczącą 1000 zł i 1050 zł.

My przyjęliśmy oczywiście takie rozwiązanie, co

podkreślałem w czasie dyskusji, że gdybyśmy przy-

jęli 1000 zł, a potem na tym zakończyli, to ta kwe-

stia przejścia byłaby, generalnie mówiąc, drastycz-

na.

Osoba, która dostawałaby brutto 1050 zł, z uwa-

gi na to, że wchodziłaby już w opodatkowanie pełne,

netto miałaby mniej niż ta, która dostawałaby 990 zł.

Dlatego taka formuła: od 2000 zł stopniowo wyga-

szamy, po 100 zł, prawo do zwolnienia przedmioto-

wego.

Od 2000 zł w dół wygaszamy prawo do zwol-

ciaż oczywiście pojawiają się problemy, ale taka jest

nomenklatura, terminologia prawa podatkowego.

Ona nie jest prosta, jest skomplikowana.

Taki zapis

wydaje się nam racjonalny, ale jeżeli jest potrzeba

jego poprawy, podkreślam, jesteśmy otwarci.

Może-

my podyskutować, możemy podebatować i przyjąć

taki zapis, który spełniałby oczekiwania innych klu-

bów poselskich.

Idę dalej, bo tych pytań było dosyć dużo.

Niezmier-

nie mnie to cieszy, że tych pytań jest tak dużo.

Pan Piotr Pyzik pytał o wykluczenie społeczne.

Oczywiście, mając na uwadze poziom życia, co pod-

kreślam, powołuję się na Polski Związek Emerytów,

Rencistów i Inwalidów.

Proszę państwa, to są dane,

o których mówię.

To stąd przyjęliśmy, że 1/3 ma po-

niżej tego 1000 zł.

Proszę państwa, w projekcie, w uzasadnieniu, na-

pisaliśmy: 7,4 w ZUS, 1,4 w KRUS.

Ponad 7,4 w ZUS,

ponad 1,4 w KRUS.

Proszę państwa, gdy przyjmiemy

te wielkości, mając na uwadze średnią wysokość eme-

rytur w KRUS, to prawie wszyscy zatrudnieni, prze-

praszam, uzyskujący świadczenia z KRUS, byliby

zwolnieni.

Większość z nich.

Dziwię się PSL, że tych

rozwiązań nie popiera.

Przecież to jest partia rzeko-

mo chłopska.

Jeżeli partia chłopska nie popiera roz-

wiązań, które mają pomóc mieszkańcom wsi, to ja

przepraszam bardzo, pani poseł, ale partią chłopską

jest tylko z nazwy, a z mieszkańcami wsi nie ma nic

wspólnego.

Trzeba to sobie jasno powiedzieć.

I niech

pani nie opowiada, pani poseł, że jest źle, gorzej itd.

Pięć lat rządzicie w tym kraju, pięć lat.

Obiecujecie

złote góry.

Jakie efekty?

Mówi pani, że jak najbar-

dziej słuszne.

Pani poseł, ta słuszność przejawi się

w głosowaniu, czy zagłosujecie za wnioskiem o od-

rzucenie.

Tu będzie widać waszą prawdziwą postawę

wobec mieszkańców wsi, wobec emerytów, rencistów

i rolników.

Będzie widać, czy jest to partia empatii,

czy partia, w której interesie niekoniecznie jest los

rolników i emerytów.

Do tego zmierzam.

To jest waż-

na rzecz, proszę państwa.

Kwestia dotycząca ewentualnego...

Aha, wrócę

jeszcze do pisma Polskiego Związku Emerytów, Ren-

cistów i Inwalidów.

Proszę państwa, w tym piśmie

podkreślone jest to, że w samym ZUS ponad 16%

osób ma poniżej 1000 zł.

Jak dodamy jeszcze KRUS,

jest to około 1/3 wszystkich emerytów i rencistów.

To

jest ok. 3 mln ludzi żyjących za kwotę poniżej 1000 zł.

Są to głównie mieszkańcy wsi, niestety, emeryci, ren-

ciści, którzy pobierają świadczenia z KRUS.

To są

dokumenty, na których się opieraliśmy.

To są fakty.

Pan poseł Abramowicz, przepraszam, pan poseł

Szlachta zapytał o kwestię dotyczącą różnicy w do-

chodach, jeżeli chodzi o małżonków.

Oczywiście kwe-

Poseł Andrzej Romanek

stia wspólnego opodatkowania jest kwestią istotną.

Jest to rozwiązanie przewidziane w ustawie podat-

kowej.

Ale rozumiem, jaka jest intencja pytania, że

być może jedno z małżonków ma znaczące dochody,

a drugie, pobierając emeryturę lub rentę, ma docho-

dy niewysokie.

Oczywiście można tę kwestię rozwa-

żać i nad nią debatować, dyskutować.

Można spraw-

dzić, jakie są to wielkości i proporcje.

Według naszej

wiedzy nie jest to jakaś duża liczba osób, które by

takie świadczenia pobierały, bo mamy świadomość,

że emerytury i renty są niskie, a dochody też nie są

dzisiaj wysokie, jeżeli chodzi o poziom uzyskiwanych

świadczeń.

Proszę państwa, powiem w ten sposób.

Było jeszcze

pytanie, czy nie powinniśmy objąć tym zwolnieniem

wszystkich podatników, czyli podwyższyć kwotę wolną

od podatku.

Oczywiście docelowo, piszemy to w uza-

sadnieniu, byłoby to najlepsze, najbardziej racjonalne

i najbardziej słuszne rozwiązanie, ale z uwagi na to,

co podkreślał tu przedstawiciel chociażby Platformy

Obywatelskiej, mamy świadomość trudności.

Mamy

tę świadomość, chociaż nie czujemy się odpowiedzial-

ni.

Te trudności, panie pośle, powinniście nieść na

własnych barkach, ponosząc odpowiedzialność.

Pięć

lat rządzicie w tym kraju.

Mamy tę świadomość.

Mamy

świadomość otoczenia, dlatego proponujemy to dla

jednej z grup i to takiej grupy, która nie może dorobić,

bo z uwagi na stan zdrowia lub wiek, podkreślałem

to, nie może podjąć pracy.

Pomijam już kwestię pozio-

mu bezrobocia, bo ci emeryci nie mają przecież gdzie

pracować.

Powiedzmy sobie szczerze, gdzie oni mają

pracować, gdy rejestrowego bezrobocia jest ok. 13%?

Ale na rachunku Funduszu Pracy pozostały pienią-

dze.

Tu jest właśnie istota bilansowania.

Pan minister

ﬁnansów chce sobie bilansować czy quasi-bilansować

budżet ze środków Funduszu Pracy.

Tak to niestety

wygląda, więc dzisiaj chcemy to skierować do tych lu-

dzi, którzy z uwagi też na ponoszone koszty, chociażby

opieki medycznej, która nie jest odpisywana ani od

podstawy opodatkowania, ani od dochodu, bo nie ma

takiego zwolnienia, nie mają innej możliwości zarob-

kowania.

Oczywiście rozumiemy tych, którzy są młodzi i nie

mają pracy.

Rozumiemy tych, którzy mają pracę, wy-

chowują dzieci.

Mamy tego pełną świadomość.

Ale od

czegoś chcemy zacząć.

Chcemy zacząć dyskusję wła-

śnie m.in. w tej kwestii.

Jeżeli chodzi o politykę pro-

rodzinną, mamy inny program, przygotowany przez

Solidarną Polskę.

Ten program też będziemy wdra-

żać.

Ale przepraszam bardzo, jeżeli słucham przed-

stawicieli Platformy Obywatelskiej, to mogę to skon-

kludować jednym zdaniem: koalicja Platforma Oby-

watelskiej i PSL jednym politycznym, chirurgicznym

cięciem załatwiła sprawę.

Załatwiła sprawę.

Krew się

leje, niestety nie Platformy.

Biedni ludzie dalej będą

biedni, a Platforma dalej będzie łupić ich z dochodów

do 1000 zł, będzie pobierać podatki, będzie zadowo-

lona i będzie mówić o bilansowaniu.

Pani…

Przepraszam, nie chcę się zwracać perso -

nalnie.

Szanowni Państwo!

To państwo jest do czegoś

powołane.

To nie państwo jest istotą, ale obywatele,

bo naród jest suwerenem.

Naród.

Chcę to podkreślić.

Państwo jest po to, żeby w interesie tego narodu dzia-

łać.

Nie państwo jako konstrukcja, ale naród jest

suwerenem.

Zerknijcie do konstytucji.

W związku

z tym, jeżeli ten naród jest suwerenem, mamy zasadę

społecznej suwerenności i chcemy wspierać innych,

to ta suwerenność, przepraszam, ta solidarność ma

się między innymi w tym przejawiać.

W jakim innym

aspekcie może się ona przejawiać?

Poza tym, patrząc

na państwo pod waszymi rządami, to armię możemy

zmieścić na stadionie narodowym.

Przepraszam, tak

ma wyglądać państwo?

Jakie obowiązki publiczno-

prawne jesteście dzisiaj w stanie temu narodowi za-

bezpieczyć?

Jakie?

(Poseł Andrzej Orzechowski: Wczoraj zostały za-

bezpieczone.)

Retoryczne pytanie.

Już nie wspomnę o negocja-

cjach, które prowadzi pan premier.

Jak je prowadzi?

Szkoda gadać po prostu.

Ręce opadają.

Ale niech wy-

borcy wiedzą, że wy nawet debatować, dyskutować

o tych, którzy są w gigantycznej potrzebie, nie chcecie.

Nawet tego nie chcecie.

Jak mówicie, że zbilansujecie

cokolwiek w tym kraju, to nigdy nie zbilansujecie, żad-

nego budżetu.

Na pewno ten rząd nie ma szans zbilan-

sować czegokolwiek, bo jak stosuje takie sztuczki i pro-

tezy legislacyjne tylko po to, żeby odsunąć procedurę

sanacyjną w ustawie o ﬁnansach publicznych, to do

czego zmierza?

A drenaż Funduszu Rezerwy Demogra-

ﬁcznej?

AskładkanaOFE,którabyłaobniżonaidzię-

ki temu zaoszczędziliście 10 mld zł rocznie w budżecie?

Co chcecie zbilansować?

Jesteście w stanie tylko dre-

nować, a nie bilansować.

(Oklaski) Takie są niestety

fakty.

Przykro to powiedzieć, ale taki mamy rząd.

(Poseł Andrzej Orzechowski: Wysadzić państwo

w powietrze.)

Panie pośle, wy to państwo non stop wysadzacie

w powietrze, non stop coś detonujecie, ale przykry-

wacie to w piękny, uładzony sposób i mówicie, że to

jest w interesie narodu.

Jestem ciekaw, czy za 15 lat obywatele tego kraju

tak samo jak pan będą oceniać ten stan rzeczy.

Jestem

przekonany, że wtedy ocenią racjonalnie to, co robicie,

te wasze sztuczki, wasze protezy, które proponujecie,

politykę wizerunku, pudrowania rzeczywistości.

Tak

to wygląda.

W środku może być niezbyt estetycznie,

niezbyt elegancko, ale z zewnątrz musi być pięknie

i ładnie.

Powiem panu, że to wygląda jak taki stary

budynek, który się z zewnątrz wymaluje.

Co prawda

w środku rudera, ale z zewnątrz wygląda ładnie.

Tak

to właśnie działa.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

(Poseł Krystyna Skowrońska: Wniosek formalny.)

Ale jaki wniosek…

Poseł Andrzej Romanek

120

(Poseł Krystyna Skowrońska: Wniosek formalny.)

Tylko nie bardzo widzę, do którego pani…

Bardzo proszę, pani poseł.

Pani Marszałek!

Wnoszę o przerwę, tak aby po-

słowi wnioskodawcy, który przemawiał przed chwilą,

dać czas na zastanowienie się nad słowami, które

powiedział.

Rząd nie daje żadnego prezentu złodziejom, a pan

poseł nie zrozumiał procedowanych w tej Izbie pro-

jektów ustaw, związanych z podwyższeniem kwoty

spraw związanych z wykroczeniami i przestępstwa-

poseł nie wprowadzał nikogo w błąd.

Ten czas będzie

szansą na to, żeby pan oprzytomniał, bo nikt w tej

Izbie nie robi żadnego prezentu dla złodziei, a przy

zmianie rozpatrywania skarg związanych z przestęp-

stwami i wykroczeniami, co na pewno jest ważne dla

gospodarki, sądy będą mogły się w sprawach gospo-

darczych zajmować równie ważnymi sprawami, któ-

re są od sądów zawisłe.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przerwy oczywiście nie zarządzam.

Panu posłowi głosu też nie udzielam.

Zamykam dyskusję.

Właściwe komisje przedłożyły sprawozdania

ubezpieczeniowej oraz o odpadach.

Konwentu Seniorów, Marszałkini Sejmu podjęła de-

obejmujące rozparzenie tych sprawozdań.

chał 3-minutowych oświadczeń w imieniu klubów.

w celu przedstawienia uzasadnienia projektu ustawy.

spiracją dla stworzenia tego projektu ustawy był fakt

ła od podatku poza świadczeniami rzeczowymi, któ-

re takim zwolnieniem zostały objęte wcześniej, także

otrzymywane przez pracownika świadczenia pienięż-

ne sﬁnansowane w całości ze środków zakładowego

ków zawodowych.

Wolna od podatku dochodowego

jest zatem otrzymana przez pracownika wartość świad-

czeń rzeczowych oraz wartość świadczeń pieniężnych

łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku po-

datkowym kwoty 380 zł.

I co ważne, ustawa z dnia

17 lipca 2009 r. nie objęła swym zakresem zwolnienia

gi.

Co więcej, obecnie w ustawie o podatku dochodo-

wym od osób ﬁzycznych znajduje się w art. 21 ust. 1

pkt 67 bardzo wyraźny zapis wyłączający właśnie

świadczenia w formie bonów, talonów i innych zna-

usługi od uznania ich za świadczenia rzeczowe tą

ustawą objęte, czyli zwolnione od podatku dochodo-

wego od osób ﬁzycznychwramachłącznejkwoty380

zł rocznie.

W związku z powyższym należy podważyć

racjonalność regulacji, która bezzasadnie dyskrymi-

nuje w świetle prawa podatkowego możliwość korzy-

stania przez pracowników ze świadczeń socjalnych

cywilno-prawnych niebędących papierami wartościo-

wymi, z których wynika uprawnienie o charakterze

majątkowym do nabycia towarów lub usług.

Brak

jest uzasadnienia dla odmowy traktowania znaków

lem projektowanej ustawy jest zatem objęcie zwol-

nieniem podatkowym również bonów, talonów i in-

nych znaków uprawniających do ich wymiany na to-

wary lub usługi.

W uzasadnieniu projektu ustawy, która została

uchwalona 17 lipca 2009 r., nie wskazano, co charak-

terystyczne, przyczyn pozostawienia znaków legity-

macyjnych poza systemem zwolnień podatkowych,

świadczeń pieniężnych będących de facto formą do-

datku do pensji.

Należy wskazać na potencjalną trud-

ność zachowania wymogu wykorzystywania przez

pracowników świadczeń pieniężnych na realizację

Wicemarszałek Wanda Nowicka

ność socjalna to usługi świadczone przez pracodaw-

nych formach wychowania przedszkolnego, udziela-

nie pomocy materialnej, rzeczowej lub ﬁnansowej,

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjal-

nych określa m.in. jako cele działalności socjalnej

cjalnej prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych,

ﬁnansowanychzfunduszu.

Kryteriumpodstawowym,

decydującym o możliwości korzystania ze świadczeń

socjalnych, była zatem i nadal pozostaje sytuacja ży-

ciowa osoby uprawnionej.

Fundusz socjalny z deﬁnicji jest instytucją praw-

Pomoc z funduszu może być dokonywana jedynie

wówczas, gdy uzależnia się jej przyznanie od sytuacji

Nie jest racjonalnym działanie ustawodawcy, na

skutek którego pracownicy znajdujący się w porów-

nywalnej sytuacji życiowej i korzystający z pomocy

czeń socjalnych w świetle prawa podatkowego trak-

towani będą odmiennie, to znaczy w przypadku uzy-

skania świadczenia pieniężnego będą zwolnieni od

bonu towarowego – nie.

Nowela z 17 lipca 2009 r.

wprowadziła zwolnienie od podatku dochodowego

świadczeń pieniężnych, utrzymując jednocześnie za-

sadę braku takiego zwolnienia w odniesieniu do bo-

wersje projektu, tzn. projekt z dnia 22 maja 2009 r.

i projekt z 1 czerwca 2009 r., przewidywały obok zwol-

nień wartości świadczeń rzeczowych i pieniężnych

również zwolnienie znaków legitymacyjnych, trak-

tując je jako świadczenia rzeczowe.

Potem to zostało

zmienione i zawarto w ustawie to wyraźne wyłącze-

nie, które projektodawcy, wnioskodawcy uważają

dziś za całkowicie nieuzasadnione.

Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że zróżnico-

wanie w zakresie podlegania opodatkowaniu podat-

kiem dochodowym świadczeń rzeczowych i pienięż-

nych oraz znaków legitymacyjnych jest całkowicie

nieuzasadnione.

Brak jest racjonalnych argumentów,

traktowane w sposób odmienny, tym bardziej że zna-

ki legitymacyjne i świadczenia rzeczowe co do zasady

spełniają tę samą funkcję.

Należy również wskazać,

że rozszerzenie zwolnienia z opodatkowania umożli-

wi faktyczne dokonywanie wyboru świadczenia: za-

kup produktu za otrzymane świadczenie pieniężne

Mając powyższe na uwadze, a także wychodząc

naprzeciw postulatom partnerów społecznych, pro-

ponuje się w prezentowanym dziś projekcie ustawy

zwolnienie z opodatkowania obok wartości obecnie

zwolnionych świadczeń rzeczowych i pieniężnych

również jako jednego z rodzajów świadczeń rzeczo-

wych znaków legitymacyjnych w postaci bonów, ta-

lonów i innych znaków, które uprawniać będą do ich

Oceniając skutki ﬁnansowe ustawy, należy brać

pod uwagę okoliczność, że obecnie proponowane doda-

nie do katalogu świadczeń, których wartość może

wary lub usługi w żadnym stopniu nie zwiększa, co

chcę z całą mocą podkreślić, wartości zwolnienia, któ-

ra jest obecnie i pozostanie na poziomie 380 zł, a jedy-

nie rozszerza przewidziany ustawą katalog rzeczowy

świadczeń.

Mając powyższe na uwadze, można uznać,

iż rozwiązanie to nie powinno wpłynąć na wysokość

Szanowni Państwo!

Ten projekt był już w Sejmie,

ponieważ pierwotnie to przedłożenie zostało złożone

przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pana

prof. Lecha Kaczyńskiego.

Praca w Kancelarii Pre-

zydenta, zlecona przez pana prezydenta nad tym

projektem, stanowiła efekt wniosków, jakie zostały

złożone wówczas do pana prezydenta przez partne-

rów społecznych oraz przez organizacje kupieckie.

Argumentowali oni, iż zmiana ta jest całkowicie nie-

uzasadniona i godzi w kupców, zwłaszcza w polską

drobną przedsiębiorczość, a także trudno ją zrozu-

mieć z punktu widzenia funkcjonowania systemu

świadczeń socjalnych w przedsiębiorstwach.

Dlatego

pan prezydent podjął decyzję o stworzeniu takiego

projektu i przedłożeniu go Wysokiej Izbie.

Niestety,

projekt znalazł się w zamrażarce i nie był w ogóle

przez Wysoką Izbę procedowany.

Ponieważ zmiana

ta jest absolutnie uzasadniona i cały czas domagają

się jej organizacje kupieckie oraz partnerzy społecz-

ni, posłowie Prawa i Sprawiedliwości zdecydowali się

ponownie poddać analizie ten projekt, który wów-

czas został złożony, uzupełnić go o dodatkowe ele-

menty i przedstawić Wysokiej Izbie.

Stąd dzisiejsze

przedłożenie.

Mam nadzieję, że projekt ten zostanie

poparty.

Jeszcze raz chcę podkreślić: nie zwiększa

on w stosunku do obecnie obowiązującej kwoty zwol-

nienia, która wynosi łącznie 380 zł rocznie, a jedy-

nie dodaje dodatkowy, alternatywny wobec innych

sposób realizacji świadczenia rzeczowego.

Dziękuję

bardzo.

(Oklaski)

Poseł Andrzej Duda

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, panie pośle.

la Leszczyna w celu przedstawienia stanowiska Klu-

bu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

Poseł Izabela Leszczyna:

Pani Marszałek!

Wysoki Sejmie!

Mam zaszczyt

nych, zawartego w druku sejmowym nr 882.

Według obowiązujących dzisiaj przepisów wolna

od podatku jest wartość otrzymanych przez pracow-

nika w związku z ﬁnansowaniemdziałalnościsocjal-

nej rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez

niego świadczeń pieniężnych, tak jak powiedział pan

poseł przedstawiciel wnioskodawców, które są sﬁnan-

sowane w całości ze środków zakładowego funduszu

dowych, do kwoty 380 zł w jednym roku podatko-

wym.

Bony, talony i inne znaki są z tej regulacji wy-

łączone, to znaczy są wyłączone ze zwolnienia od

podatku.

Celem wnioskodawców jest objęcie tychże

bonów, talonów i innych znaków zwolnieniem od po-

datku.

W dyskusji nad tym projektem ustawy warto so-

bie przypomnieć, że to już przerabialiśmy, przerabia-

liśmy nawet dwukrotnie.

To znaczy, przepisy podat-

kowe w latach ubiegłych przewidywały możliwość

zwolnienia bonów, talonów i innych znaków z podat-

ku, ale w listopadzie 2003 r. ten przepis Wysoka Izba

zmieniła, wychodząc naprzeciw postulatom zgłasza-

nym właśnie przez drobnych kupców.

Warto też przy-

pomnieć sobie, że to, że pozostawiliśmy wyłączenie

od zwolnienia z opodatkowania bonów i talonów

w roku 2009, nastąpiło w wyniku przedstawienia

stanowiska Związku Rzemiosła Polskiego Trójstron-

nej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych pod-

czas jej prac nad pakietem działań antykryzysowych.

Wysoka Izba przychyliła się do stanowiska właśnie

strony społecznej.

Takie rozwiązanie nie było ani

przeoczeniem, ani pomyłką, to była celowa decyzja

podjęta z kilku powodów.

Pierwszy z nich był taki,

że obecne rozwiązanie przyjęte właśnie w ramach

tego pakietu nie preferuje żadnej grupy dostawców,

w tym sieci wielkopowierzchnowych sklepów, i stwa-

rza większe szanse, że jakaś część zakupów za otrzy-

mane środki pieniężne zostanie dokonana właśnie

w drobnym handlu, w ﬁrmach branży spożywczej,

ale także turystycznej czy rekreacyjnej.

Po drugie,

znaczonej sieci sklepów, nie mogliby dokonać swobod-

nego wyboru, natomiast objęcie zwolnieniem świad-

czeń o charakterze pieniężnym daje podatnikowi

prawo swobodnego wyboru, zwiększa popyt we-

wnętrzny z zachowaniem zasad wolnej konkurencji.

Ponadto, Wysoki Sejmie, każdy z nas, jeśli był z tym

wielkim pustym koszykiem w hipermarkecie, wie, że

wkładamy do niego rzeczy potrzebne i bardzo często

rzeczy niepotrzebne, rzeczy zbędne, i przekonujemy

się o tym dopiero po przyjściu do mieszkania.

Nad

tym pracują marketingowcy...

(Poseł Ryszard Zbrzyzny: Oby tylko potrzebne.)

...z tych sklepów, panie pośle.

I to nie jest śmiesz-

ne, takie są zasady handlu.

(Poseł Andrzej Duda: Co to ma wspólnego ze

sprawą?)

Po trzecie, jeśli mówimy o pomocy socjalnej, o fun-

duszu socjalnym, panowie posłowie, chciałabym też

podkreślić, że fundusz socjalny to jest właśnie szcze-

gólna forma pomocy społecznej i, szczególnie w cza-

sach kryzysu, w czasach spowolnienia gospodarcze-

go, im mniej dookreślimy formułę tej pomocy, tym

bardziej będzie ona traﬁona, bo ona traﬁa do bardzo

różnego odbiorcy znajdującego się w bardzo różnej

sytuacji ekonomicznej.

I tak naprawdę nie wiemy, czy

rodzina Kowalskich w ramach tej kwoty zechce kupić

ubranie, żywność, sprzęty elektroniczne, a może po

prostu zechce opłacić media.

Rozumiałabym jeszcze,

gdyby wnioskodawcy szli w odwrotnym kierunku,

żeby to oświadczenie rzeczowe nie miało zwolnienia

z opodatkowania, natomiast państwo idziecie zupeł-

nie jakby w poprzek.

Dla nas, dla Platformy Obywatelskiej, wolność

wyboru, wolność podejmowania decyzji i wolny rynek

to wartości bardzo ważne, którymi kieruje się mój

klub, dlatego składamy wniosek o odrzucenie projek-

tu tej ustawy w pierwszym czytaniu.

Uważamy, że

bo Wysoka Izba wypowiedziała się w tej sprawie w roku

liczności, żadne nowe argumenty, których byśmy nie

znali i nie przedyskutowali w sposób niewystarcza-

jący.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

dza dodatkową kategorię zwolnień przedmiotowych

od podatku dochodowego.

Tą kategorią są bony, ta-

lony i inne znaki uprawnione do ich wymiany na to-

wary lub usługi, otrzymywane przez pracownika

świadczeń socjalnych, lub otrzymywane z funduszy

związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprze-

kraczającej...

(Gwar na sali)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Przepraszam pana, panie pośle.

Czy ja mogę prosić lewą stronę...

Panie pośle Zbrzyzny, mogę prosić o wyciszenie

rozmowy albo przeniesienie jej na korytarz?

Dzięku-

ję bardzo.

Proszę kontynuować.

Poseł Andrzej Szlachta:

Dziękuję, pani marszałek.

…w roku podatkowym kwoty 380 zł.

Ustawa mia -

łaby zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia

1 stycznia 2013 r. i wchodziłaby w życie po upływie

Na mocy nowelizacji przedmiotowej ustawy z 17 lip-

ca 2009 r. zwolnienia od podatku objęły poza świad-

czeniami rzeczowymi, które takim zwolnieniem ob-

jęte zostały wcześniej, także otrzymane przez pra-

cownika świadczenia pieniężne, sﬁnansowane w ca-

łości ze środków zakładowego funduszu świadczeń

nak wspomniana nowela nie objęła swoim zakresem

towary lub usługi.

W związku z tym w świetle prawa

podatkowego należało uznać za bezzasadną dyskry-

minację możliwość korzystania przez pracowników ze

nych, czyli dowodów cywilnoprawnych niebędących

papierami wartościowymi, z których wynika upraw-

nienie o charakterze majątkowym do nabycia towaru

lub usługi, przy jednoczesnym objęciu systemem zwol-

nień podatkowych świadczeń pieniężnych.

Bony i talo-

ny wymienione na towary lub usługi bardziej jedno-

znacznie spełniają wymogi enumeratywnie wskazane

w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjal-

nych aniżeli świadczenia pieniężne.

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość uwa-

ża, że różnicowanie w zakresie podlegania opodatko-

waniu podatkiem dochodowym świadczeń rzeczowych

uzasadnione.

Dlatego w imieniu klubu Prawo i Sprawie-

dliwość wnoszę o skierowanie omawianego projektu

procedowania.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

Wysoka Izbo!

Proponowana nowelizacja ustawy

ma na celu włączenie do przedmiotowego zwolnienia

od podatku dochodowego od osób ﬁzycznych świad-

czeń przyznawanych pracownikom i ﬁnansowanych

z zasobów zakładowego funduszu świadczeń socjal-

nych oraz funduszy związkowych: bonów, talonów

nym zwolnieniem z powyższego podatku są objęte

świadczenia rzeczowe, oczywiście z wyłączeniem tego,

o czym mówiłem przed chwileczką, i pieniężne do wy-

sokości łącznie 380 zł w roku podatkowym.

Wbrew temu, co wywodził poseł wnioskodawca,

uważamy, iż dotychczasowa regulacja prawna, obo-

wiązująca regulacja prawna jest ofertą bardziej spra-

wiedliwą społecznie i korzystną, zarówno dla han-

dlowców, jak i dla klientów ich sklepów.

Nie fawory-

zuje bowiem dużych sieci handlowych, które, emitu-

jąc bony towarowe czy inne znaki o tym charakterze,

zmuszają niejako konsumenta, klienta do robienia

zakupów w ich sieciach handlowych, w konkretnych

sklepach, wyłączając możliwość wyboru dokonywa-

nia zakupów u konkurencji, a na pewno w sieci skle-

pów niepowiązanych z nimi kapitałowo.

Marnym pocieszeniem jest tutaj fakt, że istnieją

co prawda na rynku takie ﬁrmy, które są uniwersal-

nym emitentem bonów towarowych czy innych zna-

ków o tym charakterze – oczywiście nie wymienię ich

nazw – ale tak naprawdę one nie mogą stanowić al-

ternatywy dla bonów towarowych emitowanych przez

duże sieci handlowe, ponieważ nie obejmują swoim

zasięgiem również tego małego, drobnego biznesu,

często rodzinnych sklepików położonych gdzieś na

osiedlach w miastach.

Warunki proponowane przez

te ﬁrmy są tak niekorzystne ﬁnansowo dla tych ma-

łych sklepików, biznesów, że po prostu korzystanie

z tych usług jest nieopłacalne.

Dodatkowo zyski wy-

pracowane przez globalne sieci handlowe czy wspo-

mniane ﬁrmy specjalizujące się w emisji bonów i zna-

ków towarowych transferowane są tak naprawdę do

Poseł Andrzej Szlachta

spółek matek za granicę zamiast pozostać tutaj,

w kraju, i tutaj pracować.

Łatwo to sprawdzić, wy-

starczy spojrzeć na nazwy ﬁrm, sieci handlowych.

Wszystkie one, z wyjątkiem może jednej, która zapo-

życzyła swoją nazwę od popularnego w Polsce owada,

mają obco brzmiące nazwy.

I to jest nie tylko domena

sieci handlowych, ale również domena banków, ﬁrm

ﬁnansowych czy ostatnio nawet ﬁrm telekomunika-

cyjnych.

Za tego typu usługi, czyli możliwość korzy-

stania z nazwy przez spółkę córkę położoną w Polsce,

trzeba po prostu zapłacić tzw. brand fee.

Te kwoty

sięgają rocznie kilkunastu czy kilkudziesięciu miliar-

powszechne, zresztą uzasadnione, przekonanie spo-

łeczeństwa, że hipermarkety nie płacą podatków.

Według ostatnich danych efektywna stopa, stawka

CIT płacona przez globalne ﬁrmykorporacyjnewPol-

sce wynosi 5% i mniej.

Dla przypomnienia powiem,

że nominalna stopa opodatkowania to 19.

Ale oczywiście dostrzegamy problem i dostrzega-

my możliwość kontynuacji prac nad tym projektem,

być może dojścia do pewnego kompromisu i zwięk-

szenia tej kwoty z 380 do 480 zł – chodzi o to zwol-

Być może to jest wyjście.

Oczywiście wymagałoby to

konkretnych obliczeń i przeliczeń, ale nad tym moż-

na byłoby po prostu popracować w spokoju w komisji,

tym bardziej że w tej sprawie wypowiedzieli się rów-

nież m.in. Związek Województw Rzeczypospolitej

Polskiej, NSZZ „Solidarność”, Pracodawcy RP, pre-

zentując odmienne stanowiska.

Dlatego też, pani marszałkini, Wysoka Izbo, Klub

celem (Dzwonek) jego szczegółowego rozpatrzenia.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Celem projektu ustawy jest objęcie zwolnieniem

podatkowym bonów, talonów i innych znaków upraw-

znanych dla pracowników jako świadczenie ze środ-

ków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub

funduszu związków zawodowych.

Zakres zmian pro-

ponowany w projekcie nie został uwzględniony, tak

jak było to już mówione dzisiaj, w ustawie z 17 lipca

2009 r.

Obowiązująca w dniu dzisiejszym ustawa

zwalnia od podatku świadczenia rzeczowe na rzecz

pracowników, a także otrzymane przez pracownika

świadczenia pieniężne łącznie do wysokości nieprze-

kraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł.

Przypomnijmy, że pomoc z funduszu może być

udzielona jedynie wówczas, gdy uzależnia się jej przy-

znanie od sytuacji życiowej, rodzinnej, materialnej

pracownika.

Fundusz socjalny ma zatem za zadanie

Obecnie złożony projekt ustawy rozszerza zakres

form zwolnionych z podatku, stosowanych w realiza-

cji świadczeń z funduszu socjalnego o te właśnie ta-

na towary i usługi do łącznej wartości nieprzekracza-

jącej kwoty 380 zł.

Proponowane rozwiązanie nie będzie miało wpły-

wu na wysokość dochodów osiąganych przez budżet

państwa.

Proponowane w projekcie dodanie do kata-

logu świadczeń nowych jakby elementów, a więc bo-

nów, znaków, nie zwiększa bowiem wartości zwolnie-

nia podatkowego, która pozostaje na poziomie do 380 zł,

a jedynie, tak jak mówiłam, rozszerza przewidziany

ustawą katalog rzeczowych świadczeń.

Projekt ustawy został pozytywnie zaopiniowany

przez Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej, ale tak-

że Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

Niemniej jednak, wyrażając stanowisko – opinię

w imieniu mojego klubu, pragnę podkreślić, że fun-

dusz świadczeń socjalnych jest pracowniczym fundu-

szem pomocowym dla każdej załogi zakładu pracy

i narzucanie przez ustawodawcę rozwiązań wskazu-

jących, jak mają być rozdysponowane zgromadzone

nia ze świadczeń funduszu socjalnego, mając możli-

wość otrzymania świadczenia w formie środków pie-

niężnych w wysokości przecież niezmiennej, nieza-

leżnie od formy, do kwoty 380 zł, sami podejmą naj-

bardziej odpowiednią i racjonalną decyzję o zakupie

Podsumowując, nie widzimy, Wysoka Izbo, potrzeby

uszczęśliwiania uprawnionych pracowników talonami

i bonami wskazującymi określone placówki handlowe

czy usługowe do zrealizowania tychże.

Jesteśmy po

prostu przeciwni ograniczaniu swobody zakupów rze-

czowych lub usług przez samych pracowników, korzy-

stając zwyczajnie ze środków pieniężnych, do których

mają prawo bez opodatkowania.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Maciej Mroczek

Poseł Ryszard Zbrzyzny:

Dziękuję.

Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Mam przyjem-

ność w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy

Demokratycznej wyrazić pogląd, opinię na temat pro-

ponowanej zmiany w ustawie o podatku dochodowym

jednego zagadnienia, a mianowicie ujednolicenia zwol-

nień w przypadku świadczeń socjalnych, które są

realizowane z tzw. zakładowego funduszu świadczeń

socjalnych.

Zgodnie z dzisiejszym stanem prawnym nie są

bony towarowe, które w sposób dla nas niezrozumia-

ły zostały potraktowane inaczej niż środki wypłaca-

ne w formie gotówki.

Przypomnę, że odpisy na zakła-

dowy fundusz świadczeń socjalnych są odpisami ce-

lowymi, specjalnie gromadzonymi na oddzielnych

kontach u pracodawców.

Jest to fundusz jako insty-

tucja celowa, zawiaduje nim, w porozumieniu, czy

w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi, praco-

dawca albo działający w imieniu pracodawcy przed-

stawiciel.

Nie może być więc takiej oto sytuacji, że

niektóre świadczenia z funduszu świadczeń socjal-

nych są zwolnione z podatku dochodowego, oczywi-

ście do określonej wielkości, w tym przypadku 380

zł, a inne nie.

Nie można w sposób różny traktować

różnych świadczeniobiorców, a więc tych, którzy par-

tycypują w tym funduszu świadczeń socjalnych, bo-

wiem każdy, kto spełnia formalne kryteria udzielenia

pomocy z funduszu świadczeń socjalnych, przyjęte

w regulaminach wewnętrznych i wynikające także

z ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjal-

nych, powinien być traktowany w sposób jednolity,

na równi z każdym innym, a więc tu nie może być

lepszych i gorszych.

Chciałbym także powiedzieć, że pozytywne opi-

nie, tak jak pani poseł przed chwilą przede mną po-

wiedziała, wydali pracodawcy, Komisja Krajowa NSZZ

„Solidarność”, ale także Ogólnopolskie Porozumienie

Związków Zawodowych.

Mało tego, Ogólnopolskie

Porozumienie Związków Zawodowych posunęło się

uregulowana zgodnie z oczekiwaniami tych, którzy

nych.

Bo kto zawiaduje funduszami świadczeń socjal-

nych?

Właśnie pracodawcy i związki zawodowe.

Tak

więc jeżeli oni razem, gremialnie wychodzą z założe-

nia, że to nierówne traktowanie jest niczym nieuza-

sadnione, to myślę, że pora przeprowadzić stosowną

nowelizację.

Jeżeli tej nowelizacji nie przeprowadzi-

my, to jest odpowiedź Ogólnopolskiego Porozumienia

Związków Zawodowych na tę niegodziwość.

Ona po-

lega na tym, że złożony został do Trybunału Konsty-

z konstytucją w zakresie oczywiście przedmiotowych

bonów towarowych.

Myślę, że orzeczenie Trybunału

Konstytucyjnego musi być i będzie jednoznaczne.

Z drugiej strony, pytam, dlaczego mamy ingero-

wać w sposób rozdzielania środków funduszu świad-

czeń socjalnych.

Bo z natury rzeczy, jeżeli jakaś for-

ma pomocy socjalnej jest opodatkowana podatkiem

dochodowym, a druga nie, do jakiejś tam wielkości,

to oczywiście będzie preferowana ta druga.

Przecież

to jest logiczne i rozsądne.

Nie można więc ingerować

w wewnętrzny podział funduszu świadczeń socjal-

nych w zależności od uznania.

Tym bardziej że fun-

dusz świadczeń socjalnych ta koalicja, ta ekipa mro-

zi już czwarty rok na poziomie odpisu z roku 2010,

a więc te środki w wymiarze realnej wartości i moż-

liwości wspomożenia osób ubogich, których przyby-

wa, są ograniczone.

Tym razem jest jeszcze ograni-

czenie związane z możliwością zróżnicowania form

pomocy, bowiem tam, na miejscu, w zakładach pracy

wiedzą najlepiej, komu w jakiej formie pomóc.

Rze-

czywiście, jest ogromna, zdecydowana większość

tych, którym można wypłacić pieniądze i jest pew-

ność, że one traﬁądoichrodzinibędąwykorzystane

na potrzeby tych rodzin, ale jest margines osób, któ-

rym jeżeli damy choćby grosz, wydadzą go i nie do-

wiozą do domu, wykorzystają na inne cele, nieko-

niecznie te, na które przeznaczony jest fundusz

świadczeń socjalnych.

Tak więc takim osobom trzeba

dawać talony, które są ukierunkowane na określone

świadczenia rzeczowe, a nie ﬁnansowe.

I właśnie

taka jest myśl przewodnia tegoż przedsięwzięcia.

Na koniec wspomnę choćby o wczorajszych spo-

tkaniach opłatkowych.

Okazuje się, że uczestnicy

tych spotkań, mam tu na myśli pracowników Kan-

celarii Sejmu, będą mieli wystawione PIT-y, bo

uczestniczyli w spotkaniach, które będą przeliczone,

rozliczone w formie dodatkowego przychodu, od któ-

rego trzeba będzie zapłacić podatek dochodowy.

Zresztą tak się dzieje też w zakładach pracy.

Swoista

paranoja.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Wysoka Izbo!

Otóż propozycja, która została złożona

w druku nr 882, dotycząca zmiany ustawy o podatku

konwencję, którą od pewnego czasu lansuje Solidar-

na Polska.

Uważamy, że dzisiaj – szczególnie w tak

trudnej sytuacji, kiedy poziom bezrobocia jest gigan-

tycznie wysoki, bezrobocie rejestrowe zbliża się do

poziomu 13%, a faktyczne osiąga poziom do 15%,

w niektórych miejscowościach to jest przecież ponad

których województwach to nawet 50% – pomoc so-

cjalna chociażby dla byłych pracowników, dla eme-

rytów i rencistów, dla osób, które znajdują się w bar-

dzo trudnej sytuacji powinna być, po pierwsze, sta-

nowcza, czyli mieć pewien wymiar ﬁnansowy, który

rzeczywiście wspiera te rodziny czy tych byłych pra-

cowników.

To jest bardzo istotna rzecz: pomaga i wspie-

ra te osoby.

Ale druga bardzo istotna rzecz – wynika to też

z tego projektu – ona powinna być elastyczna, ona

powinna dawać pracodawcy szansę na to, ażeby w naj-

lepszy możliwy sposób wykorzystać zakładowy fun-

dusz świadczeń socjalnych, zresztą fundusz, który nie

wzrasta z uwagi na fakt, że obecnie rządząca koalicja

mrozi ten fundusz, jeżeli chodzi o wysokość odpisów

na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, nie po-

zwalając na wzrost wysokości tychże odpisów.

To jest

błędne, złe rozwiązanie, podczas gdy wiele osób znaj-

duje się w naprawdę bardzo trudnej sytuacji.

Otóż, proszę państwa, powiem w ten sposób.

Dziwna jest sytuacja, że jeżeli chodzi o świadczenia

rzeczowe, bo tak wynika z zapisów ustawy…

Mówi -

my bowiem o zakładowym funduszu świadczeń so-

cjalnych, z którego będą wypłacane świadczenia ﬁ-

nansowe, świadczenia pieniężne – taki jest projekt

ustawy – ale oprócz tego świadczenia rzeczowe, do

których zalicza się – podkreślam – bony, talony i inne

znaki legitymacyjne.

Te właśnie bony, talony i znaki

legitymacyjne zostały dziwnym trafem wyelimino-

Otóż, proszę państwa, na takie rozwiązanie zgo-

dzić się nie można, dlatego że rzeczywiście pracodaw-

ca bardzo często, chcąc wspierać swoich pracowni-

ków, skoro nie może wspierać ich bezpośrednio

w sposób ﬁnansowy, bo też ma bardzo trudną sytu-

ację, stara się poprzez kwoty zwolnione z podatku tak

elastycznie gospodarować środkami na fundusz we

współpracy ze związkami zawodowymi, aby za tę kwo-

tę talonu, nominalnie chociażby 200 zł, pozyskać jak

największą ilość świadczeń rzeczowych, bo te talony

wymienia się na świadczenia rzeczowe.

zbiorowych, a dzisiaj to jest bardzo powszechna for-

muła zakupów, pracodawca negocjuje, ma talon dla

pracownika na 200 zł, 300 zł czy w tym wypadku 380

zł, bo jest to kwota zwolniona, ale wartość świadczeń

uzyskiwanych w zamian za to byłaby większa, gdyby

ten pracownik poszedł do sklepu i te same towary

kupił za pieniądze, czyli za gotówkę.

To jest istota

tego rozwiązania, skądinąd słuszna.

Jeżeli chcemy wspierać ludzi, którzy są w napraw-

dę trudnej sytuacji, to musimy promować i popierać

te właśnie elastyczne rozwiązania.

Dziwię się, że

Platforma Obywatelska czy PSL tych rozwiązań nie

chcą promować.

Chcemy za nominalną wartość zna-

ku nabyć więcej towarów, niż moglibyśmy je nabyć

za jednostki pieniężne.

To na czym tutaj polega złe

rozwiązanie?

Powiem więcej, Skarb Państwa na tym nie traci,

bo podatek VAT będzie płacony, jak był płacony.

To

jest naturalna rzecz, to jest kwestia umowy pomiędzy

pracodawcą a handlowcem czy sprzedawcą, który

mówi: ja za te 200 zł nominalnej wartości tego znaku

legitymacyjnego dam ci towary za 250 zł, zarobię na

obrocie.

A ten, który jest beneﬁcjentem tego talonu,

zyska, bo będzie miał realnie w garści – przepraszam

za to kolokwialne określenie – więcej pieniędzy.

Kom-

pletnie nie potraﬁę zrozumieć Platformy tzw. Oby-

watelskiej, bo to jest działanie antyobywatelskie.

Powiem jeszcze jedną, dosyć istotną rzecz.

Proszę

państwa, przecież nawet nie potrzeba…

( Gwar na sali)

Przepraszam, czy mogłabym prosić ławę rządową

o ściszenie rozmów?

Bardzo dziękuję.

(Oklaski)

Proszę bardzo.

Poseł Andrzej Romanek:

Dziękuję uprzejmie.

Na co jeszcze zwrócę uwagę?

Nie potrzeba w usta-

wie o podatku dochodowym wprowadzać chociażby

legalnej deﬁnicji znaków legitymacyjnych, z bardzo

prostego powodu – bo te pojęcia mamy zdeﬁniowane

w Kodeksie cywilnym.

Posłużę się art. 921

15

, otóż jest

tam napisane, że znaki legitymacyjne to dokumenty

stwierdzające obowiązek świadczenia.

Mamy legalną

deﬁnicję, wiec chociażby w ustawie o podatku docho-

interpretacyjnych, co jest znakiem legitymacyjnym.

Powtarzam: nie będzie żadnych wątpliwości.

A zatem

domykamy tu zapisy przewidziane w ustawie o po-

datku dochodowym od osób ﬁzycznych w zakresie

(Dzwonek) art. 21 ust. 1 pkt 67 co do zwolnienia

przedmiotowego.

Proszę państwa, to jest dobre roz-

wiązanie.

Dla mnie rzeczą niepojętą jest jakikolwiek

opór w tej materii.

Dlatego Solidarna Polska wnosi o skierowanie tego

projektu do komisji i ten projekt będzie popierać.

I pod-

kreślam to jeszcze raz, proszę w imieniu Solidarnej

Polski, ale myślę, że i wnioskodawców, aby antyspo-

łeczna czy antyobywatelska Platforma Obywatel-

ska się w końcu zreﬂektowała, bo nie wie, w jakim

kierunku idzie.

Platforma to partia bez jakiejkolwiek

tożsamości – tak trzeba powiedzieć – bo nie popiera

żadnych rozwiązań.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Andrzej Romanek

Bardzo proszę dopisać pana posła.

Listę uznaję za zamkniętą.

Pierwszy zabierze głos pan poseł Adam Abramo-

forma Obywatelska dużo mówiła o wolnym rynku, ale

wolny rynek jest wtedy, kiedy wszystkie formy są jed-

nakowo traktowane, czyli albo wszystkie formy są

opodatkowane, albo wszystkie są zwolnione od podat-

ku.

Jeżeli formy, nawet rzeczowe, dzisiaj są od tego

zwolnione, bony są opodatkowane, pieniądze są zwol-

nione, to już jest zaburzony wolny rynek i ta równo-

waga również jest zaburzona, a wszystkie argumenty

pani posłanki legły w gruzach, bo formę rzeczową też

można kupić tylko w jednej, określonej ﬁrmie.

Jeśli chodzi o hipermarkety i małe sklepy, to po

wprowadzeniu tej zmiany małe sklepy niestety stra-

ciły, bo strumień pieniędzy odpłynął do hipermarke-

tów, które natychmiast wprowadziły karty kredyto-

we, plastikowe, które działają tak samo jak bony, ale

małe sklepy nie mogą tego wprowadzić.

Ponieważ to

rozwiązanie promuje nierówność, pytam wniosko-

dawcę – bo mam taką wiedzę, że OPZZ skierował to

rozwiązanie legislacyjne do Trybunału Konstytucyj-

nego – co będzie, jeśli trybunał orzeknie, że nierówne

traktowanie tych świadczeń jest niezgodne z konsty-

tucją?

Czy nie lepiej właśnie teraz wyjść temu na-

przeciw i zanim trybunał to zrobi, zmienić to prawo

rzeczywiście w kierunku wolnego rynku, żeby albo

wszystko było opodatkowane, albo zwolnione od po-

datku i żeby wszyscy mieli równe szanse?

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Soli-

darność” pozytywnie zaopiniował ideę zwolnienia

z opodatkowania bonów, talonów i innych znaków

gi, otrzymywanych przez pracowników w związku

z ﬁnansowaniemdziałalnościsocjalnej.

Jednocześnie

związek „Solidarność” podniósł w swojej opinii brak

waloryzacji kwoty przedmiotowego zwolnienia od

2002 r., co faktycznie oznacza obniżenie wartości

pomocy otrzymywanej przez pracowników.

Siła na-

bywcza tych bonów, talonów czy świadczenia ﬁnan-

sowego w wysokości 380 zł po 10 latach uległa dewa-

luacji ze względu na inﬂację.

Dlategozwracamsiędo

pana ministra z pytaniem, czy ministerstwo nie za-

stanawia się nad tym, że po 10 latach warto zmienić

ten próg 380 zł, aby urealnić te świadczenia możliwe

do realizacji z funduszu świadczeń socjalnych.

Moje drugie pytanie dotyczy świadczeń socjalnych

pochodzących ze składek pracowników, wnoszonych do

związku zawodowego.

Jeżeli pracownik chce się zrze-

szać w związku zawodowym, płaci składki, a związek

przeważnie pod koniec roku kupuje paczki.

Dlaczego

składki związkowe są opodatkowane, a potem ponow-

nie opodatkowane są paczki świąteczne zakupione za

te składki?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

sadnieniem do rozpatrywanego projektu, trzeba stwier-

dzić, że fundusz socjalny z deﬁnicjijestinstytucjąpraw-

dzinnej i materialnej pracownika.

Chciałbym więc za-

pytać pana ministra ﬁnansów, jakie widzi sposoby, je-

żeli chodzi o nadzór nad funduszem socjalnym, ale

w aspekcie właśnie tych rozpatrywanych zmian.

Cho-

dzi mi o wskazanie rozwiązań, które wyeliminowałyby

ewentualne nieprawidłowości, nadużycia czy wręcz pa-

tologie.

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

Bardzo proszę.

Poseł Adam Kwiatkowski:

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Wiemy, że w spra-

wie proponowanej nowelizacji tej ustawy wypowia-

dały się organizacje pracodawców i związki zawodo-

Wicemarszałek Wanda Nowicka

we.

Dlatego będę wdzięczny panu posłowi reprezen-

tującemu wnioskodawców za poinformowanie Wyso-

kiej Izby o treści opinii wyrażonych przez organizacje

pracodawców i przez związki zawodowe.

Pytanie chciałbym skierować do pana ministra.

Chciałbym prosić o odpowiedź i wyjaśnienie związa-

ne z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym

z 2009 r., która była nowelizacją rządową, rządu

Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa

Ludowego.

Chciałbym się dowiedzieć, dlaczego w tej

nowelizacji, w tej inicjatywie rząd zwolnił świadcze-

nia o charakterze pieniężnym, a nie zwolnił bonów,

miany na towary lub usługi.

Z czego ta państwa de-

cyzja wynikała?

I na koniec, wydaje się, że właściwym jest zapy-

tanie o stanowisko rządu w sprawie tej inicjatywy

i tej propozycji nowelizacji ustawy, o której w tej

chwili rozmawiamy.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

falska z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawie-

Poseł Elżbieta Rafalska:

Fundusz świadczeń socjalnych w ustawie okołobudże-

towej został przymrożony, to znaczy że odpis na rzecz

tego funduszu świadczeń nie będzie aktualizowany do

2012 r., tylko do 2011 r.

A więc to jest też jakiś taki

fundusz, przy którym przy okazji kryzysu i próbach

szukania oszczędności coś tam manipulujemy.

Na

przykład w niektórych zakładach opieki zdrowotnej

ze względu na trudną sytuację ﬁnansową dyrektor,

który odpowiada jakby za funkcjonowanie tego fun-

duszu świadczeń socjalnych, również czerpie z tego

źródła; są spory między związkami zawodowymi.

Co do charakteru tego funduszu świadczeń socjal-

nych nie ma najmniejszych wątpliwości.

On ma

wspierać osoby, które mają najniższe dochody.

Jego

regulaminy są bardzo precyzyjnie określone.

Proszę

więc powiedzieć, skąd ten upór rządu co do tego, żeby

akurat talonów i bonów nie zwolnić od podatku.

Cofnę się do tej nowelizacji, panie ministrze, z 2009 r.,

bo mam wrażenie, że wówczas pytałam pana, czy to

zwolnienie nie będzie dotyczyło bonów i państwo

twierdziliście, że w tamtym zapisie, w tamtej noweli-

zacji z 2009 r. te bony będą zwolnione od podatku.

I następne pytanie.

Nie wiem, czy pan zna zamia-

ry ministra ﬁnansów (Dzwonek), czy w następnym

roku w ustawie okołobudżetowej znowuż fundusz

świadczeń socjalnych będzie tym funduszem, w któ-

rym będziemy szukać dalszych albo rząd czy Mini-

sterstwo Finansów będzie szukać w dalszym ciągu

oszczędności, sięgając do tych, którzy nie liczą na

własne zarobki, bo one są zbyt niskie, tylko czasami,

niestety pewnie wbrew sobie, liczą na pomoc socjal-

ną.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Nie ma.

nistrze, że ten spór ostatecznie rozstrzygnie Trybu-

nał Konstytucyjny, bo sprawa jest zaskarżona do

Trybunału Konstytucyjnego i okaże się, kto ma

w tym sporze rację, bo jest w tym coś niezrozumia-

łego, że sprawę dotyczącą zwolnienia środków pie-

niężnych udało się uregulować, a zwolnienia bonów

nie możemy uregulować.

Moje pytanie też dotyczy

tego, że w projekcie są stanowiska samorządów i tam

zdumiały mnie astronomiczne sumy, które one wyli-

czają: ubytek w dochodach z podatku PIT będzie

wynosił 3 mld zł.

Skąd takie wyliczenia?

Jakby pan

minister mógł to skomentować.

W dokumentach po-

selskich to jest.

Nie wiem, kto to liczy, że aż takie

straty z tego mają być.

Zamrożona jest waloryzacja, o której już tutaj

była mowa, zakładowego funduszu świadczeń socjal-

nych, co też powoduje, że środków będzie mniej.

I pytanie kolejne, kwota 380 zł jest zamrożona: Czy

rząd przewiduje odmrożenie jej, żeby zwiększyć środ-

ki na wypłatę czy możliwość udzielenia pomocy?

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Panie Ministrze!

Zaspokajając swoją ciekawość,

zwracam się do pana z pytaniem nieskomplikowa-

nym o to, dlaczego przez tak wiele lat pozostawiał

pan bony i talony sﬁnansowane ze środków zakłado-

wego funduszu świadczeń socjalnych obłożone podat-

Poseł Adam Kwiatkowski

kiem od dochodów osobistych.

Przecież jednocześnie

inne świadczenia z tego funduszu, mianowicie rzeczo-

we i bezpośrednio ﬁnansowe,podlegałytakiemuzwol-

nieniu.

Taki dualizm, jak pan wie, oczywiście zachęcał

do obchodzenia opodatkowania bonów, talonów, co

przynajmniej teoretycznie było możliwe, a z literatu-

ry fachowej wiadomo, że stosowane w praktyce.

Wychodząc poza ramy tej debaty, mam takie py-

tania: Czy ślepy ﬁskalizm ma większą wartość niż

prostota i przejrzystość systemu podatkowego?

Czy

macie państwo skonkretyzowane plany efektywnego

uproszczenia systemu podatkowego?

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

wrażenie, że projekt ustawy jest nawet bardzo cieka-

wy z punktu widzenia funkcjonowania osoby, która

chciałaby korzystać z bonów.

Natomiast mam pyta-

nia, które wymagają jakby wyjaśnienia sprzeczności

w uzasadnieniu.

Po pierwsze, jeśli projektodawca,

posługując się zresztą wątpliwej próby wyliczeniami,

wskazuje, że jeżeli tylko 20% pracowników skorzysta

z nowego rozwiązania ustawodawczego, to kosztować

to będzie budżet państwa i samorządy 170 mln zł

z tytułu ograniczenia wpływów z podatku dochodo-

wego, to jak w dalszej części uzasadnienia może do-

wodzić, że nowe rozwiązanie nie wpłynie na wyso-

kość dochodów osiąganych przez budżet państwa?

A po drugie, jeżeli uznaje się, że nowe rozwiązania

spowodują obniżenie dochodów budżetu państwa, to

jakie projektodawca widzi wypełnienie powstałej luki

w nadchodzącym, niewątpliwie trudnym okresie kry-

zysowym?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Panie pośle, pytanie retoryczne na początek: Czy

Polska posiada własną narodową walutę?

Z tego, co

wiemy chyba wszyscy, to tak, jest nią złoty polski.

Zatem pytanie, dlaczego chcecie państwo zastąpić ją

substytutem pieniądza, jakim ma być sugerowany

przez państwa bon.

Czy nie prościej byłoby, aby pra-

codawca z zakładowego funduszu świadczeń socjal-

nych po prostu na przykład przekazywał 380 zł czy

też dokonywał zakupów w dowolnym przez siebie

wybranym sklepie, a nie żeby emitent wskazywał,

w którym sklepie ów bon można zrealizować?

Bardzo

dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Szanowna Pani Marszałkini!

Wysoka Izbo!

Mam

dawców.

Szanowny Panie Pośle Duda!

Wydawało mi się, że

reprezentuje pan ugrupowanie, które jest wrażliwe na

biedę i bardzo wrażliwe na sprawiedliwość, a tymcza-

sem projekt ten, wydaje się, promuje dużych rekinów

ﬁnansowych, którzy istnieją na naszym rynku, duże

ﬁrmy handlowe, nie będę wymieniał nazw, żeby ich

nie promować, które są już na każdym osiedlu, kosz-

tem oczywiście małych i średnich przedsiębiorców.

Ja

byłem takim przedsiębiorcą i wiem, co znaczą bony na

święta.

Bony to jest ucieczka przed płaceniem kolej-

nych podatków, przed płaceniem ZUS, to jest forma

wynagrodzenia dla pracownika, przy której się oszczę-

dza, a sklepy, które handlują w soboty i w niedziele

przed świętami, szanowny panie pośle Duda, tracą

20–25% swoich obrotów.

To są przeważnie sklepy ro-

dzinne, w których pracują często małżeństwa, pracu-

ją dzieci tego małżeństwa.

To jest, uważam, projekt,

nad którym może warto by się zastanowić, może by

i traﬁłdoprocedowaniawkomisji,aleniewtejformie.

W ten sposób pan wspomaga tych dużych rekinów ﬁ-

nansowych, o których wspomniałem.

Tak że proszę to

wziąć pod uwagę i zastanowić się, co pan promuje,

panie pośle.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Poseł Tadeusz Dziuba

Poseł Marek Matuszewski:

Panie ministrze, trzeba podatkowego zwolnienia dla

bonów, talonów oraz kuponów uprawniających do

nabycia towarów lub usług.

Trzeba być przejrzystym,

trzeba, tak jak tutaj pani z Platformy Obywatelskiej

powiedziała, być wolnorynkowym.

Dlaczego nie chce-

cie dać tego zwolnienia?

Myślę, że także takie zwol-

nienie powinno objąć, panie ministrze, bilety na im-

prezy sportowe lub kulturalne.

Czy Ministerstwo

Finansów będzie skłonne znaleźć rozwiązania, które

spowodują, że bilety na mecze lub imprezy kultural-

ne będą zwolnione z podatku?

Panie ministrze, na

pewno by to pomogło.

Pomogłoby klubom, teatrom

i nam, Polakom, bo moglibyśmy uczestniczyć w tych

imprezach.

Panie ministrze, jakie jest pana uzasadnienie

tego, że pracownicy znajdujący się w porównywalnej

wie ustawy o zakładowym funduszu socjalnym w świe-

tle prawa podatkowego są traktowani odmiennie?

To

nego lub paczki są zwalniani od podatku dochodowe-

go, a w przypadku otrzymania bonu towarowego nie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Rzeczywiście proponowane tutaj rozwiązania idą

w dobrym kierunku i dziwię się uporowi przedsta-

wicieli koalicji rządowej, szczególnie Platformy Oby-

watelskiej, że w takim dziwnym uporze trwają, choć

trzy lata temu, przy nowelizacji w roku 2009 w pro-

jektach wyjściowych było to uwzględnione – rzeczy-

wiście bony i te wszystkie znaki towarowe były zwol-

nione z tego podatku, później jakimś dziwnym tra-

fem tym zwolnieniem nie zostały objęte.

Teraz jest

możliwość, żeby to zweryﬁkować i wrócić do tamtej

pierwotnej propozycji.

Pozwoliłem sobie skonsulto-

wać tę sprawę z dużym zakładem, gdzie ten fundusz

świadczeń socjalnych jest realizowany.

Rzeczywi-

ście to w sposób jawny i prosty pomogłoby w zaspo-

kojeniu tych oczekiwań, które właśnie pracownicy

tego zakładu mają – za większą kwotę mogliby na-

być określone towary.

Chciałbym jeszcze zapytać pana ministra, ponie-

waż słyszeliśmy z tej mównicy, że od 10 lat ta kwota

nie była rewaloryzowana, czy rzeczywiście od 10 lat

jest to 380 zł, mając na względzie inﬂację,spadekwar-

tości, siły nabywczej złotówki polskiej.

Czy nie po-

winno się uwzględnić tego i w przyszłości (Dzwonek)

pomyśleć o tym i tę kwotę zwiększyć?

To byłaby rze-

czywiście jeszcze bardziej oczekiwana pomoc socjalna

dla pracowników.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

posła wnioskodawcę o taki problem, który w pewnym

sensie przypomina mi PRL.

To znaczy ja akurat jestem

w tym wieku, że doskonale pamiętam te czasy.

(Poseł Zbigniew Kuźmiuk: W XXI.)

Myślę, że pan poseł trochę gorzej.

(Poseł Andrzej Duda: Żartuje pan.)

Jestem w szoku, że Prawo i Sprawiedliwość jako

ugrupowanie po prostu wszystkie elementy swojej po-

lityki przybliża do PRL.

Już nie mówię o polityce we-

wnętrznej, polityce bezpieczeństwa za rządów PiS

i form działania w tym zakresie.

Teraz oczywiście

działamy w zakresie bonów.

Ja pamiętam bony towa-

rowe.

To były takie papierki, na których były napisa-

ne dolary i centy.

Można było za te dolary i centy kupić

coś w Peweksie.

Proszę zwrócić uwagę, że tak samo

jak i w tym wypadku w wyspecjalizowanym sklepie,

proszę państwa, eksportu wewnętrznego.

Nie możemy

eksport wewnętrzny.

Akurat w historii PRL były trzy

ﬁrmy upoważnione do przyjmowania bonów towaro-

wych.

To znaczy będę służył, jeżeli ktoś zapyta.

(Głos z sali: Baltona.)

Jeszcze jedna ﬁrma, ale też nie wymienię.

Mam pytanie.

Pana uzasadnienie było bardzo

profesjonalne i dobre, co do tego nie mam żadnej wąt-

pliwości.

(Dzwonek) Natomiast dlaczego nie zdecydo-

waliście się, żeby iść w takim kierunku, aby te pie-

niądze rzeczywiście ludziom dać?

Myślę, że minister-

stwo nie miałoby tutaj jakiegoś wielkiego problemu,

bo w końcu mamy złotówkę, w przyszłości będziemy

mieli euro i człowiek sam lepiej zadecyduje, co z tymi

pieniędzmi zrobić.

Natomiast zamiana na bilety,

umówmy się, w tym wypadku nie Narodowego Ban-

ku Polskiego, tylko bony towarowe, niestety, wydaje

mi się pomysłem całkowicie nietraﬁonym.

Najgorsze

jest to, panie pośle, że znowu tym projektem przypo-

mnieliście czasy byłe, minione, zwłaszcza że dzisiaj

mamy szczególną rocznicę.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, panie pośle.

Na mojej liście pytających mam pana posła spra-

wozdawcę.

Czyżby pan poseł chciał sobie zadać pyta-

nie?

Jeśli nie sobie, to zapraszam.

Bardzo proszę, panie pośle.

Bardzo dziękuję, pani marszałek, chociaż przypo-

mniała mi pani marszałek wesołą historię z Uniwer-

sytetu Jagiellońskiego, kiedy to pewien szef katedry

był jednocześnie dziekanem i pisał do siebie podania

o przydział stołów, i sam sobie odmawiał, ale to tak

w formie anegdoty.

Panie ministrze, natomiast teraz na poważnie.

Chciałbym zapytać o pewną rzecz, która w kontek-

ście obecnie obowiązującego rozwiązania, czyli zwol-

nienia od podatku świadczeń pieniężnych, jest istot-

na.

Czy ta formuła wypłaty pieniężnej z zakładowego

funduszu świadczeń socjalnych jest możliwa poprzez

wręczanie pracownikom kart bankowych powiąza-

nych z rachunkiem, na którym znajduje się określona

kwota do 380 zł rocznie?

To jest moje zasadnicze py-

tanie.

Czy z punktu widzenia podatkowego będzie to

wypłata świadczenia pieniężnego, która mieści się

w założeniu tego zwolnienia, o którym mowa w usta-

ono istotne.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

lą przypomniał PRL i rozwiązania w tamtego czasu.

Ja też jestem osobą w takim wieku, że pamiętam te

czasy.

(Poseł Jerzy Borkowski: Niemożliwe.)

Bardzo dziękuję, panie pośle.

Muszę państwu coś powiedzieć przy okazji.

Wielu

pracowników z tamtych czasów dzisiaj chciałoby do

nich wrócić i pracować w tych zakładach, które dzi-

siaj są zlikwidowane Już nie będę wspominał stoczni

i innych zakładów.

Popytajcie tych ludzi, oni wam

odpowiedzą.

Panie ministrze, przysłuchując się dzisiaj kolejnej

debacie na tej sali, dochodzę do wniosku, że państwo

jesteście przeciwko wszystkiemu, a szczególnie Plat-

forma Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe.

Wszystko, co złoży opozycja, należy w pierwszym

czytaniu odrzucić, a niedawno pan premier rządu

mówił, żeby opozycja się włączyła, pomagała, podpo-

nie chcecie pracować nad tymi projektami, które

zgłasza opozycja, i to jest porażające.

Chcę zapytać, panie ministrze, o podwójne opodat-

kowanie, o którym wspomniał pan poseł Szlachta.

Czy

rzeczywiście jest tak, że związkowiec wpłaca pienią-

dze do związku zawodowego, tenże wykonuje jakąś

paczkę świąteczną, pomaga ludziom i potem ma płacić

PIT?

Kto mu ten PIT wystawia?

Czy tu nie ma jakie-

goś nieporozumienia w tej kwestii?

Jeżeli tak, to pro-

siłbym, aby pan to sprostował.

(Dzwonek)

I ostatnia sprawa.

Panie ministrze, proszę odpo-

wiedzieć na takie pytanie.

Jeżeli pracownicy jadą na

wycieczkę i jej koszty pokrywane są z funduszu so-

cjalnego, a w trakcie tej podróży jest obiad, to kto im

wystawi PIT.

Kto ma prawo wystawić im PIT?

Czy

biuro podróży, które organizuje wycieczkę, czy za-

kład pracy?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Pierwsze pytanie kieruję do pana ministra.

Mam

nadzieję, że resort ﬁnansów w tym przypadku nie

będzie przeciwny proponowanemu rozwiązaniu, bo

z punktu widzenia podatkowego, jeżeli wspomniane

bony znajdą się w grupie instrumentów zwolnionych

z opodatkowania funduszu socjalnego, to – jak rozu-

miem – wpływy z podatku dochodowego od osób ﬁ-

zycznych z tego tytułu nie zmaleją.

Dlatego mam

nadzieję, że pan minister nie będzie temu rozwiąza-

niu przeciwny.

Teraz pytanie do pana posła wnioskodawcy.

Tu

był taki spór.

Chyba przedstawicielka Platformy za-

uważyła, że rozwiązanie wprowadzone w 2009 r. było

elementem pakietu antykryzysowego i zostało wpro-

wadzone na skutek stanowiska Związku Rzemiosła

Polskiego, tak przynajmniej usłyszałem, tymczasem

pan poseł, przedstawiając uzasadnienie tego projek-

tu, mówił, że to jest projekt przygotowany jeszcze

przez śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego i że jest to

projekt sporządzony na podstawie m.in. wniosków

składanych przez polskich przedsiębiorców, w tym

przedstawicieli rzemiosła.

Chciałbym, żeby pan poseł

może dobitniej wyjaśnił, jakiego rodzaju grupy czy

organizacje przedsiębiorców oczekiwały tego rodzaju

rozwiązania.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Dziękuję, panie pośle.

słuchaniu tej debaty właściwie mógłbym powiedzieć,

że poza konkluzją nie mam nic więcej do dodania.

Konkluzja jest taka.

W moim przekonaniu to nie jest

chwili ograniczenie tego zwolnienia de facto do go-

tówki, także do świadczeń, co do których nie ma spo-

ru, powoduje to, że – tak jak zostało to tu wielokrot-

nie podniesione – pracownik ma możliwość wydawa-

nia tych pieniędzy gdziekolwiek.

I na ten aspekt zwracał uwagę Związek Rzemiosła

Polskiego, gdy w 2009 r. rozpatrywany był projekt

tych zmian.

Związek Rzemiosła Polskiego podkre-

ślał, że ograniczenie tego zwolnienia do gotówki spo-

woduje to, że pracownik będzie mógł kupować rów-

nież w małych sklepach, a nie będzie zmuszony, jak

tutaj jeden z posłów mówił, do robienia zakupów

w sklepach, które przypominają sklepy z minionej

epoki w tym sensie, że można w nich płacić tylko

w określony sposób, tylko jakimiś bonami czy talo-

nami.

Tak że ja się podpisuję dwiema rękami pod

tymi argumentami.

Uważam, że obecne rozwiązanie

jest lepsze od tego, które jest proponowane.

Jeśli chodzi o pytania o zwolnienia – pierwszy pytał

pan poseł Szlachta m.in. o fundusz związku zawodowe-

go i o to, czy tam jest niejako podwójne opodatkowanie

– trzeba powiedzieć, że fundusz związku zawodowego

również korzysta z tego samego zwolnienia, o którym

dzisiaj dyskutujemy, a oprócz tego pomoc materialna,

która jest ﬁnansowana z tego funduszu związków za-

wodowych, również objęta jest tym zwolnieniem z in-

nego paragrafu, tj. art. 21 ust. 9a.

Natomiast co do pytania pana posła Pyzika, w jaki

sposób minister ﬁnansówmiałbykontrolować,czyto

zwolnienie jest prawidłowo realizowane, a więc czy

są realizowane cele – jak rozumiem – funduszu so-

cjalnego, nie mam pomysłów, w jaki sposób można by

Było pytanie, dlaczego rząd nie zwolnił tych bonów

od podatku w roku 2009 itd.

Z tych powodów, o któ-

rych mówiłem wcześniej.

I muszę powiedzieć, że od

tego momentu nie mieliśmy problemów interpretacyj-

nych itd. i – o ile pamiętam – właśnie debata w roku

2009 dotyczyła między innymi tego, czy wyłączyć

bony, czy też ich nie wyłączać z tego zwolnienia.

Jeśli chodzi o szacunkowe 3 mld zł, o których mó-

wił pan poseł Szwed, ja takich szacunków nie widzia-

łem, wydaje mi się, że są wyssane z palca, przychylam

się do opinii pana posła Kuźmiuka i w moim przeko-

naniu, jeżeli to rozwiązanie miałoby być wprowadzone

w życie, prawdopodobnie nie byłoby skutków budżeto-

wych, ponieważ zwolnienie byłoby albo z jednego ty-

tułu, albo z drugiego, więc nie sądzę, żeby cokolwiek

mogło się zmienić w sensie ﬁskalnymiwsensiedocho-

dów budżetowych, natomiast szacunkowe 3 mld zł chy-

ba wynikają z jakiegoś nieporozumienia.

Czy bilety na imprezy sportowe, do teatru – jak

rozumiem – są z tego zwolnione?

Tak, panie pośle.

To znaczy zwolnienie, o którym dzisiaj dyskutujemy,

jest interpretowane również w ten sposób, że bilet

jest świadczeniem rzeczowym, bo korzysta się z pew-

nej zdeﬁniowanej usługi, w związku z tym taki bilet

zakupiony z funduszu socjalnego, który się daje pra-

cownikom, de facto uprawnia do jakiejś usługi, w związ-

ku z tym jest to świadczenie rzeczowe i przysługuje

mu to zwolnienie.

W tej chwili nie planujemy zmiany wysokości tego

limitu, o którym mówimy, natomiast karta płatnicza

czy też zapis na koncie są de facto tzw. elektronicz-

nymi pieniędzmi i są tak samo przez nas traktowane,

interpretowane w ten sam sposób, czyli są zwolnione

jako uniwersalne środki płatnicze.

Są pieniędzmi,

w związku z tym podlegają temu zwolnieniu.

To chyba wszystkie pytania, które były zadane

ministrowi ﬁnansów.

Dziękuję.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę, panie pośle.

soka Izbo!

Bardzo dziękuję panu ministrowi za odpo-

wiedź na moje pytanie i za tę informację, że w istocie

projekt nie wywołałby żadnych skutków ﬁnansowych

dla budżetu, dlatego że to każe postawić ogromny

znak zapytania przede wszystkim przy stanowisku

Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska, ale

także przy zdumiewających mnie pytaniach, które

tutaj dzisiaj zadawali państwo posłowie przede

wszystkim z Platformy Obywatelskiej.

Proszę państwa, nie rozumiem pytania o to, czy

bon ma zastąpić pieniądz polski.

Po co w ogóle to

wprowadzać?

Jaki to ma sens?

Konstrukcja projektu

– odpowiadam zbiorczo na te wszystkie pytania – jest

następująca: jest kwota 380 zł rocznie do wykorzy-

stania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

lub funduszów związków zawodowych.

Dziś przewi-

dziane są świadczenia rzeczowe, ale nie bony, talony,

133

które można byłoby wymienić na towary lub usługi,

i są przewidziane świadczenia pieniężne.

Chcemy

wprowadzić i proponujemy wprowadzenie bonów i ta-

lonów jako alternatywy.

Nie eliminujemy ani świad-

czeń pieniężnych, ani świadczeń rzeczowych w czy-

stej postaci, nie wiem, na przykład paczek, które

będą oferowane, albo wspomnianych biletów do kina

czy do teatru, czy karnetów na basen.

Nie rozumiem

tego oporu, skoro nie eliminujemy tamtych możliwo-

ści.

Proponujemy jedynie dodanie dodatkowej, alter-

natywnej możliwości.

Dlaczego taki żelazny państwa sprzeciw?

Czy aby

nie jest tak...

Kto bowiem popiera tę propozycję i kto

prosił o to, żeby to wprowadzić?

Państwo mówicie, że

ten projekt będzie popierał wielkie sieci marketów.

Otóż nie, całkowicie państwo się mylicie.

O wprowa-

dzenie tego projektu apelowali do nas członkowie

Kongregacji Przemysłowo-Handlowej, a więc izby

gospodarczej zrzeszającej drobnych przedsiębiorców.

Wiecie państwo, jaka była ich argumentacja?

Taka,

że to właśnie wielkie sieci handlowe, te największe,

które stać na porozumienia z bankami, do których

państwo możecie iść i dostać od sieci taką kartę, na

którą wpłaca się pieniądze, gdzie ma się swój rachu-

nek bankowy, zatem to działa w połączeniu z ban-

kiem.

Jest to dosyć droga impreza, ale w efekcie przy-

nosi gigantyczne zyski.

Bank jest zachwycony, bo

chwyta klienta i sieć jest zachwycona, bo przywiązuje

do siebie klienta.

I ludziom są dawane środki pienięż-

ne właśnie w ramach takich kart.

I to jest dzisiaj naj-

bardziej sprytne, przemyślane rozwiązanie, aby napę-

dzać klientów wielkim sieciom handlowym.

Ci drobni przedsiębiorcy mówią: my zupełnie stra-

ciliśmy, bo już w 2004 r., kiedy te bony przestały

funkcjonować, dogadaliśmy się, żeby wspólnie, w ra-

mach drobnych porozumień, drobnych sklepików

emitować bony, które będą mogły być realizowane

u nas, ale nie stać nas na wejście w ten układ banko-

wy; jest to za drogie, żebyśmy emitowali karty, które

będą kartami płatniczymi.

A więc, jak rozumiem, kiedy dzisiaj państwo mó-

wicie, nie wolno wprowadzać tej alternatywy – a wte-

dy wprowadziliście właśnie świadczenia o charakte-

rze pieniężnym – to, proszę państwa, przecież to wy

lobbujecie za wielkimi sieciami handlowymi i za ban-

kami.

(Oklaski) To im nabijacie kabzę, im napędzacie

interes.

Co by wam szkodziło w innym przypadku

pozostawić te bony jako dodatkową, alternatywną

możliwość?

Jesteście Platformą Obywatelską?

Już

tutaj dzisiaj kolega poseł Andrzej Romanek mówił,

jak wygląda ta obywatelskość, i potwierdzacie to przy

tym projekcie.

Jesteście przeciwko drobnym, małym

przedsiębiorcom, a za wielkimi sieciami, które kręcą

interesy razem z bankami.

Po prostu nabijacie kabzy

wielkiemu biznesowi.

Co jeszcze?

Co jest najbardziej drastyczne w tym wszystkim?

To ci drobni przedsiębiorcy płacą w Polsce podatki,

to oni odprowadzają swoje podatki do budżetu.

Wiel-

kie sieci nie płacą podatków.

Wielkie sieci kombinują,

bo je stać na to, aby robić tak, żeby nie płacić podat-

ków.

Tym napędzacie koniunkturę i tym napędzacie

klientów, a drobnym przedsiębiorcom, którzy próbu-

ją utrzymać się na rynku w tych trudnych czasach,

nie chcecie dać tej szansy – żeby mogli emitować bony

w ramach zawieranych porozumień, na przykład

w ramach izby gospodarczej zrzeszającej drobnych

przedsiębiorców.

To pokazuje, w jak pokrętny sposób

państwo myślicie, jak kombinujecie, jeśli chodzi o zmia-

ny w polskim prawie, i do czego doprowadziliście.

Dlaczego nie bony i talony?

Odpowiedź niestety

jest i ona w rozmowach z kongregacjami kupieckimi,

z Kongregacją Przemysłowo-Handlową padała jasno

i wyraźnie.

Właśnie dlatego, że na tym polega ten

wielki interes, na niewyeliminowaniu bonów i nie-

wypuszczaniu ich na rynek.

To właśnie, proszę pań-

stwa, drobni przedsiębiorcy chcą bonów.

A więc dajcie

tę alternatywę i pozwólcie to wprowadzić, bo kiedy

to blokujecie, to wasza intencja jest ewidentna.

Po-

wtarzam jeszcze raz: bony nie nabijają kabzy wiel-

kim sieciom handlowym, im kabzy nabijają karty

pre-paidowe, które można dawać w ramach świad-

czeń pieniężnych.

Bony będą napędzały pieniądze

drobnym przedsiębiorcom, drobnym sklepom, które

umieją działać w porozumieniu, umieją się zjedno-

czyć w ramach polskiego biznesu, chcę to jasno i wy-

raźnie podkreślić, naszego, krajowego, który tutaj

płaci podatki.

Pan poseł Adam Kwiatkowski zadał pytanie, jakie

były opinie partnerów społecznych.

To nawiązuje do

tej kwestii.

Związki zawodowe wspierają tę inicjaty-

wę, pracodawcy wspierają tę inicjatywę, i jedna, i dru-

ga grupa, a więc w sumie partnerzy społeczni mówią:

Tak, to jest dobre rozwiązanie, warto je wprowadzić.

Stąd jeszcze większe moje zdziwienie co do stanowi-

ska klubu Platformy Obywatelskiej i pytań zadawa-

nych przez posłów.

No ale to pokazuje obywatel-

skość.

To właściwie wyczerpuje pytania, które były za-

dane przez państwa posłów.

Aha, jeszcze pan poseł Abramowicz pytał o skut-

ki wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

OPZZ za-

skarżył tę ustawę, to rozwiązanie, które obecnie

obowiązuje, właśnie dlatego, że są środki pieniężne,

a nie bony, że jest to nierówne traktowanie podatni-

ków, bo jeżeli zakład pracy wyda bony, to wtedy pra-

cownik będzie miał te pieniądze opodatkowane, a je-

żeli wyda świadczenie pieniężne, to będzie ono nie-

traktowanie podatników, nierówne traktowanie pra-

cowników.

Skutek będzie taki oczywiście, że jeśli

Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niekonstytucyj-

ność tego rozwiązania, to niestety przepis zostanie

wyeliminowany z porządku prawnego i trzeba będzie

na jego miejsce wprowadzić przepis zgodny z konsty-

tucją.

Tutaj nie będzie innego wyjścia.

My proponu-

jemy, żeby to zrobić już dzisiaj, od razu.

Oczywiście

wtedy pewnie ta skarga złożona do trybunału przez

OPZZ stanie się bezprzedmiotowa.

Ale myślę, że je-

Poseł Andrzej Duda

134

żeli Wysoka Izba zgodziłaby się na wprowadzenie

tego rozwiązania, to związek zawodowy, który wal-

czy o to, żeby te bony również jako jeden z elementów

pozwalających na zwolnienie podatkowe wprowadzić,

nał się już w szczegółach jego sprawą nie zajmie.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Bardzo proszę.

Poseł Waldemar Sługocki:

(Poseł Andrzej Duda: A ja nie wymieniłem pana

posła.)

Ale pokazał pan poseł na mnie ręką, wskazując.

(Poruszenie na sali)

(Poseł Andrzej Duda: Wskazywałem na ławy PO.)

Tak, absolutnie.

(Gwar na sali) Nie, nie, nie.

Chciałbym króciutko tylko powiedzieć, panie po-

śle, że nikogo Platforma Obywatelska ani nie prefe-

ruje, ani nie dyskryminuje, to po pierwsze.

A po dru-

gie, panie pośle, proszę zwrócić uwagę, że wyemito-

wane bony zapewne mogłyby być realizowane w tych

małych polskich, rodzimych sklepikach, które był

pan uprzejmy wymienić, jak i pewnie w dużych sie-

ciach hipermarketów.

Czyli równe traktowanie tu się

kłania, prawda?

Nic więcej.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Wanda Nowicka:

Ale nadużył pan trybu sprostowania.

Pan poseł w jakim trybie?

(Poseł Adam Kwiatkowski: Sprostowania.)

Bardzo proszę.

Poseł Adam Kwiatkowski:

Byłem wymieniony.

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Mam w trybie

sprostowania prośbę do pana posła reprezentującego

wnioskodawców.

Ja wyraźnie prosiłem o poinformo-

wanie Wysokiej Izby o treści tych opinii, które były

zgłaszane przez organizacje pracodawców i przez

związki zawodowe – nie tylko jaką opinię zgłaszały,

ale też jakie zgłaszały sugestie czy wnioski związane

z tym projektem.

Drugą prośbę mam do pana ministra, bo prosiłem

o to, żeby pan minister przekazał stanowisko rządu.

Pan minister, zabierając głos, był uprzejmy poinfor-

mować Wysoką Izbę, że w jego przekonaniu to nie

jest dobry projekt.

Ja bym jednak prosił o poinformo-

wanie nas nie o przekonaniu pana ministra, tylko

prosiłbym o przekazanie nam opinii rządu.

I prosił-

bym o przekazanie mi tej opinii na piśmie.

Dziękuję

bardzo.

To też, panie pośle, nie było sprostowanie.

Dziękuję bardzo.

Na tym zamykam dyskusję.

Szanowna Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

Mam

Proponujemy wprowadzenie trzeciej stawki po-

datkowej od najbogatszych, bo dziś ciężar obciążeń

salnie w Polsce najbogatsi są najmniej obciążeni

w kryzysie.

Otóż tylko w ubiegłym roku według danych

GUS przybyło w Polsce 1600 milionerów, jednocześnie

cowego ubóstwa, a aż 2,5 mln Polaków jest sklasyﬁko-

wanych jako żyjących w warunkach ubóstwa.

Do 2006 r. obowiązywała trzystopniowa skala po-

datkowa, ale właśnie w 2006 r. rząd Prawa i Spra-

wiedliwości, pani minister ﬁnansów Zyta Gilowska

zlikwidowała jedną skalę, wprowadzając dwie.

I tutaj

był prezent dla najbogatszych, dlatego że zlikwido-

wano 40-procentową składkę, 40-procentowy próg na

rzecz 32-procentowego.

A więc najbogatsi zyskali

8 punktów procentowych, a najubożsi zyskali tylko

1 punkt procentowy, bo zmniejszono im z 19 na 18%.

Rząd Platformy Obywatelskiej obciąża najuboż-

szych, bo żeby zrekompensować ubytki budżetowe,

podniósł o 1 punkt procentowy stawkę VAT, i nie tyl-

ko, bo przecież również akcyzy, jednocześnie uzysku-

jąc dochód, wpływy większe o ponad 6 mld zł.

Nie

trzeba wszystkim tłumaczyć, że podniesienie tego

podatku o 1 punkt procentowy – mówię o VAT – spo-

135

wodowało tak na dobrą sprawę uszczerbek w budże-

tach przede wszystkim tych najuboższych, bo prze-

cież od wszystkich produktów i usług Polacy płacą

już większe pieniądze.

My nie odkrywamy Ameryki.

We Francji proponuje się w tej chwili 75-procentową

stawkę podatkową dla najbogatszych, w Belgii – 50%.

Tak jak mówiłem, paradoksalnie w Polsce w kryzysie

najbogatsi są najmniej obciążeni.

Chcemy to zmienić.

Chcemy, żeby właśnie najbogatsi w dobie kryzysu

byli obciążani bardziej niż są w tej chwili.

Propozycja, którą chcemy przedstawić i którą

przedstawiamy, projekt przewiduje wprowadzenie

nowego odliczenia od podstawy opodatkowania.

Od-

liczeniu podlegałyby wydatki poniesione na zakup

bądź budowę domu pod wynajem oraz projekt prze-

widuje zmianę stawek podatku.

Zamiast obecnych

stawek 18% i 32% miałyby obowiązywać trzy stawki:

18%, 30% i 40%.

Krótko mówiąc, wrócilibyśmy do

propozycji, która była do 2006 r.

W tej chwili pozwolę sobie szczegółowo przedsta-

wić ten projekt.

Projekt ustawy przewiduje dwie

istotne zmiany w opodatkowaniu osób ﬁzycznych

podatkiem dochodowym.

Pierwsza z nich to wprowa-

dzenie trzyszczeblowej skali podatkowej, tak jak mó-

wiłem przed momentem, odpowiadającej silnemu

rozwarstwieniu dochodowemu społeczeństwa pol-

skiego.

Aktualnie obowiązująca skala podatkowa

powoduje faktyczne spłaszczenie opodatkowania

z istotnym zmniejszeniem ciężaru daniny publicznej

dla osób o najwyższych dochodach.

Nadto liniowe

opodatkowanie, ze stawką 19%, dochodów z zysków

kapitałowych, z obrotu nieruchomościami oraz z dzia-

łalności gospodarczej w większych rozmiarach, o do-

chodzie rocznym wyższym niż ok. 90 tys. zł, powodu-

je, że osoby o wysokich dochodach płacą relatywnie

niższy podatek PIT, a w konsekwencji ich dochody

netto są odpowiednio wyższe, co nie ma jednak istot-

nego wpływu na wzrost popytu wewnętrznego.

O ile

w przypadku działalności gospodarczej wyższe do-

chody netto, w związku z liniowym podatkiem ze

stawką 19%, znajdują ekonomiczne uzasadnienie,

o tyle spłaszczenie opodatkowania dochodów, przede

wszystkim z pracy, i silne preferowanie osób o wyso-

kich dochodach rodzi słuszne zastrzeżenia co do za-

sady sprawiedliwości takiego opodatkowania, mie-

rzonej ekonomiczną zdolnością do płacenia podatków.

Jest to szczególnie ważne w dobie spowolnienia go-

spodarczego i dążenia władzy publicznej do zwięk-

szenia dochodów budżetowych, co odbywa się głów-

nie przez nominalnie analogiczny dla wszystkich

grup dochodowych wzrost podatków pośrednich,

a relatywnie rosnący wraz ze spadkiem dochodu cię-

żar ekonomiczny podatku VAT i innych podatków

pośrednich.

Mając za cel dążenie do bardziej sprawie-

dliwego opodatkowania mierzonego ekonomiczną

zdolnością do płacenia podatków, proponuje się w pro-

jekcie trójszczeblową skalę podatkową, w której za-

równo górna granica dochodu w pierwszym przedzia-

le, jak i 18-procentowa stawka podatkowa pozostają

bez zmian.

Bez zmian pozostaje także wysokość kosz-

tów uzyskania przychodu ze stosunku pracy i stosun-

ków pokrewnych oraz tzw. kwota wolna od podatku

w wysokości 3089 zł, co w skali podatkowej odpowia-

da kwocie 556,02 zł zmniejszającej podatek.

Tym

samym osoby o średnim miesięcznym dochodzie nie-

co ponad 7100 zł, odpowiadającym dwukrotności

ogłoszonego przez Główny Urząd Statystyczny prze-

ciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce naro-

dowej bez wypłat z zysku za sierpień 2012 r., to jest

3686 zł, nie odczują zmiany skali podatkowej.

Zgod-

nie z informacją dotyczącą rozliczenia podatku do-

chodowego od osób ﬁzycznych za 2011 r. autorstwa

Ministerstwa Finansów powyższe dotyczy ok. 97,9%

podatników podatku dochodowego, którzy odprowa-

dzili 76,28% kwoty wpływu z PIT za 2011 r.

Wpływy

z podatku dochodowego od osób ﬁzycznychza2011r.,

pobieranego według skali podatkowej, wynosiły

47,1 mld zł, w tym z pierwszego przedziału skali po-

datkowej 35,9 mld zł.

Proponuje się wprowadzenie 30-procentowej

stawki podatku w drugim przedziale skali podatko-

wej.

Oznacza to, że osoby o dochodach miesięcznych

mieszczących się w przedziale od 7127 zł do 10 tys. zł

zyskają na proponowanej zmianie.

Ich dochody prze-

kraczające pierwszy przedział skali podatkowej, czy-

li 85 528 zł, będą opodatkowane niższą stawką, to

jest 30-procentową, czyli niższą niż obecnie o 2 punk-

ty procentowe.

Oznacza to, że zyskają maksymalnie

ok. 690 zł rocznie.

Dla osób o rocznych dochodach

wyższych niż 120 tys. zł proponuje się stawkę podat-

ku w wysokości 40% od nadwyżki ponad tę kwotę.

Oznacza to, że efektywnie nadwyżka ta byłaby opo-

datkowana o niespełna 8 punktów procentowych

wyżej niż aktualna.

Osoby te zyskają na obniżce

stawki w drugim przedziale skali, stąd podwyżka

stawki do 40% nie oznacza w stosunku do stanu ak-

tualnego podwyżki równej 8 punktom procentowym.

Jednakże, w szczególności dla osób o dochodach

mieszczących się w trzecim przedziale skali podatko-

wej, w celu niepodwyższania ciężaru opodatkowania,

proponuje się ulgę podatkową polegającą na odlicze-

niu od podstawy opodatkowania wydatków na zakup

lokalu, na wynajem lub budowę w tym celu budynku

wielorodzinnego z lokalami na wynajem.

Propozycja wprowadzenia powyższej ulgi wynika

z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, istnieje duże zapo-

trzebowanie na lokale mieszkalne w celu zaspokoje-

nia potrzeb mieszkaniowych, szczególnie młodych

li mieszkalnych na własność, co wymaga znacznych

nakładów ﬁnansowychiobniżamobilnośćzawodową

społeczeństwa.

Potrzeby mieszkaniowe mogą z powo-

dzeniem być zaspokajane poprzez najem lokali miesz-

kalnych, tym bardziej że rząd systematycznie ogra-

nicza zakres doﬁnansowania programów mieszka-

niowych, takich jak chociażby „Rodzina na swoim”.

Po drugie, na rynku istnieje duża podaż nowych

mieszkań, niezasiedlonych, na które jednak nie ma

Poseł Dariusz Joński

136

popytu z powodu braku środków na ich zakup i znacz-

nie ograniczonego dostępu do kredytu bankowego

w przypadku ludzi młodych, niemających stałego za-

trudnienia lub pracujących na tzw. umowach śmie-

ciowych.

Budownictwo mieszkaniowe znalazło się

w zapaści ﬁnansowejikoniecznestajesięstworzenie

instrumentów ożywienia tej branży oraz ogranicze-

nia rosnącej liczby upadłości, a w konsekwencji utra-

ty miejsc pracy.

Do rekordowego poziomu 168 dni

wydłużył się w 2012 r. czas sprzedaży mieszkań na

rynku wtórnym.

Takie dane pochodzą m.in. z Home

Broker.

O ile po stronie sprzedających widać znaczny

wzrost gotowości do obniżania cen, co ułatwia zawar-

cie transakcji, to problemem staje się szybkie uzyska-

nie kredytu przez potencjalnych kupujących.

Wolne

środki znajdujące się w zasobach osób ﬁzycznych

mogą być uruchamiane w celu zagospodarowania

nowych i istniejących zasobów mieszkaniowych i na-

kręcania koniunktury w tym zakresie.

To będzie niewątpliwie sprzyjać konkurencji w po-

daży mieszkań i spadkowi czynszu najmu.

W sytuacji

braku bezpiecznych form alokacji kapitału i stosun-

kowo niskich odsetek od oszczędności na lokatach

bankowych ożywienie na rynku mieszkaniowym po-

winno spełniać cele społeczne.

Skutki ﬁnansowe proponowanych zmian są neu-

tralne dla budżetu państwa.

Zwiększenie potencjal-

nych wpływów podatkowych w związku z propono-

waną skalą podatkową – szacunkowo do 3 mld zł – zo-

stanie zneutralizowane ulgami podatkowymi na

zakup lub budowę substancji mieszkaniowej na wy-

najem.

W imieniu wnioskodawców wnoszę o przekazanie

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie

mentarnego Platformy Obywatelskiej w tej sprawie,

chciałabym zwrócić szczególną uwagę na przepisy,

które wnioskodawcy proponują zawrzeć w tym pro-

jekcie nowelizacji.

A więc projektodawcy zakładają

3-stopniową skalę podatkową i w jej konsekwencji

zmiany w zakresie poboru zaliczek na podatek do-

chodowy przez zakład pracy, a także wprowadzenie

ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu od podsta-

wy opodatkowania wydatków na zakup nowego loka-

lu lub lokali w budynku wielorodzinnym składającym

się co najmniej z 5 lokali przeznaczonych na wynajem

lub wydatków na budowę własnego lub składającego

się co najmniej z 5 lokali mieszkalnych budynku

z przeznaczeniem wszystkich znajdujących się w nim

Wprowadzenie proponowanej 3-stopniowej skali

podatkowej projektodawcy uzasadniają silnym roz-

warstwieniem dochodowym społeczeństwa.

Wniosko-

dawcy wskazują, że powodem rozwarstwienia jest

liniowa 19-procentowa stawka podatku dochodowego

od zysków kapitałowych oraz z działalności gospo-

darczej.

Ponadto wskazują, że 2-stopniowa skala po-

datkowa w podatku od dochodów osobistych preferu-

je osoby o wysokich dochodach, co w przypadku do-

chodów z pracy jest niesłuszne, niezgodne z zasadą

sprawiedliwego opodatkowania.

Jaką zmianę proponują wnioskodawcy?

Proponu-

ją zamiast 2-stopniowej skali podatkowej skalę

3-stopniową.

Pierwszy próg dzisiaj to dochód do

85 528 zł – stawka 18% ze zwolnieniem 556 zł 2 gr.

Tutaj nie ma żadnych zmian.

Drugi próg podatkowy:

do 120 tys. zł – stawka 30-procentowa od nadwyżki

ponad 85 528 zł.

I trzeci próg: od dochodów ponad

120 tys. zł.

W ten sposób po zmianie skali podatkowej

wpływy z podatku dochodowego od osób ﬁzycznych

do budżetu mają być większe, jak wskazują wniosko-

dawcy, o 2,8–3 mld zł.

Obecnie mamy dwa progi po-

datkowe: pierwszy do kwoty 85 528 zł, gdzie staw-

ka wynosi 18%, również ze zmniejszeniem o kwotę

556 zł 2 gr, drugi powyżej 85 528 zł, stawka podatku

32% od nadwyżki powyżej 85 528 zł.

Propozycja po-

woduje, iż w tym przedziale od kwoty powyżej dolnej

granicy do kwoty 120 tys. będzie wprowadzona staw-

ka 30%, a więc nastąpi obniżenie o 2%, a w przedzia-

le powyżej 120 tys. zł stawka 40%, czyli podwyższenie

o 8%.

W literaturze dotyczącej opodatkowania docho-

dów funkcjonuje opinia, że wzrost stawki opodatko-

wania w krótkim okresie przynosi zwiększenie wpły-

wów do budżetu, zaś w długim okresie może obniżyć

wpływy z uwagi na zmniejszenie deklarowanego do-

chodu.

Wzrost stawek podatku prowadzi do zmniej-

szenia motywacji do podejmowania pracy i działalno-

ści gospodarczej, następuje bowiem ograniczenie ko-

rzyści, jaką podatnicy odnoszą ze swojej pracy i dzia-

łalności gospodarczej, co skłania do ograniczenia

działalności, ukrywania dochodów i przechodzenia

do szarej strefy oraz przenoszenia rezydencji lub

działalności za granicę, do rajów podatkowych.

Takie

działanie w efekcie końcowym może spowodować

zmniejszenie wpływów.

137

W poprzednich latach były tzw. ulgi budowlane

i państwo powracacie do takiego projektu.

Sądzimy,

że to jest nie najlepsze rozwiązanie, tym bardziej że

państwo stara się wspierać, ponosi wydatki na cele

mieszkaniowe.

Przykładem są bezpośrednie wydatki

z budżetu, które są zapisane w części budżetowej,

w ubiegłym roku, w bieżącym roku to kwota prawie

1,5 mld zł.

To również zwrot osobom ﬁzycznym czę-

ści wydatków związanych z budownictwem, zwrot

VAT – w bieżącym budżecie to około 800 mln zł, czy

też zachowanie praw nabytych z tytułu ulg podatko-

wych, a także stosowanie preferencyjnych stawek

VAT na budownictwo społeczne.

Samorządy również

ponoszą wydatki związane z mieszkalnictwem, m.in.

wydatki na cele mieszkaniowe.

I to są właśnie formy

wspierania budownictwa dla obywateli.

(Dzwonek)

Chciałabym przejść do tej konkluzji.

Wcześniej

jednak zadam pytanie panu ministrowi.

Proszę po-

wiedzieć, jaka w tym zakresie jest całościowa pomoc

dla obywateli dotycząca mieszkalnictwa.

W związku z uwagami, które poczyniłam wcze-

śniej odnośnie do tego projektu, chciałabym przeka-

zać panu marszałkowi i Wysokiej Izbie stanowisko,

iż Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska skła-

da wniosek, by ten projekt został odrzucony w pierw-

szym czytaniu z uwagi na naruszenie funkcjonują-

cych w Unii Europejskiej zasad dotyczących swobód

i przepływu osób oraz kapitału, negatywne skutki

ﬁnansowedladochodówbudżetowychidladochodów

jednostek samorządu terytorialnego, które utracą

część wpływów.

W związku z niezbilansowaną zasa-

dą i funkcjonowaniem takiego rozwiązania nasz

wniosek o odrzucenie tego projektu wydaje nam się

zasadny.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

wo i Sprawiedliwość.

Poseł Paweł Szałamacha:

skłania się ku odesłaniu tego projektu do dalszych

prac w komisji.

Skłania się, ponieważ są bardzo pod-

stawowe pytania, ale także argumenty, na które chcie-

libyśmy uzyskać odpowiedzi od wnioskodawców, co

pozwoliłoby nam na wykrystalizowanie stanowiska.

Na początku uwaga wstępna.

Oczywiście w 2006 r.

wprowadzono dwustopniową skalę podatkową na

wniosek pani premier Gilowskiej, to uzyskało wówczas

szerokie poparcie w Izbie, ponieważ my reprezentowa-

liśmy następującą ﬁlozoﬁępodatkową,w uproszczeniu

mówiąc: obniżamy daniny publicznoprawne dla oby-

wateli, ale jednocześnie wysyłany jest bardzo silny

i jednoznaczny komunikat do podatników, że od tej

pory należy uczciwie płacić podatki.

Ta druga sfera

to były właśnie rozpoczęte działania prawne, już re-

alne, w sferze aparatu skarbowego, zmierzające do

konsolidacji służb celnych i podatkowych.

I to była

ta podstawowa ﬁlozoﬁa.

Teraz mamy projekt, który

idzie trochę w drugą stronę, ale trochę w bok i jest

łamane jego uzasadnienie.

Bo z jednej strony jest to

uzasadnienie takie egalitarystyczno-dystrybutywne,

mówiące o tym, że oczywiście nastąpiło rozwarstwie-

nie dochodów rozporządzalnych przez obywateli,

te nożyce dochodowe w naszym kraju rozjechały się

i w związku z tym państwo podnosicie tę argumen-

tację, która mówi o tym, że trzeba wprowadzić trzeci

próg, natomiast z drugiej strony – jakbyście obawia-

li się tego skutku, jakbyście obawiali się powiedzieć

jasno, zdecydowanie, jakie jest wasze stanowisko – pro-

ponujecie powrót do rozwiązań znanych z lat 90.,

czyli szerokich ulg dotyczących wydatków na budow-

nictwo mieszkaniowe.

To się trochę rozjeżdża, bo

wiemy, że w rzeczywistości społecznej dochód rozpo-

rządzany, który pozwoli podatnikom skorzystać z tej

ulgi, jednak będą miały osoby, które osiągają docho-

dy wyższe niż przeciętne, wyższe niż dochody mini-

malne.

Zresztą sami państwo przyznawaliście to, że

ten skutek będzie dla budżetu wówczas neutralny.

Uważamy w związku z tym, że to uzasadnienie jest

aksjologicznie sprzeczne.

Państwo trochę chcieliby,

a jednocześnie boją się.

Natomiast dlaczego nie odrzucamy, tak jak Plat-

forma, tego wniosku, nie przyłączamy się do wniosku

o odrzucenie?

Nie tylko dlatego, że jedną z podstaw

ﬁlozoﬁi Platformy jest otoczenie opozycji wałem

ogniowym i uniemożliwienie dyskusji nad jej wszyst-

kimi projektami oczywiście, ale także dlatego, że

jesteśmy świadomi tego, co nastąpiło w ostatnich ty-

godniach, tego, z powodu czego dopytujemy od kilku

tygodni o informację od rządu, czyli załamania się

dochodów podatkowych kraju, załamania się wpły-

wów z VAT w październiku, odnotowywanego w ska-

li rok do roku, o 14% nominalnie, co z doliczeniem

inﬂacjidałoby17%,niewięcej.

Inastępnyzestawda-

nych to załamanie się wzrostu gospodarczego, 1,4 pro-

duktu krajowego brutto w III kwartale, wzrost go-

spodarczy, co oznacza – i to być może trzeba po raz

pierwszy powiedzieć z tej trybuny – że po uwzględ-

nieniu wpływu środków unijnych na naszą gospodar-

kę jesteśmy w recesji.

dyskusję co do dochodów budżetowych, dochodów

podatkowych państwa, że należy szukać rozwiązań,

podatkowy utrzymywania dobra wspólnego jest roz-

kładany w miarę równomiernie.

Ale przede wszyst-

kim trzeba także pomóc samym sobie, bo nie oczeku-

ję niestety, żeby urzędujący minister ﬁnansów był

w stanie zaproponować w tej Izbie racjonalne rozwią-

zania.

Dziękuję.

(Oklaski)

Poseł Krystyna Skowrońska

138

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję panu posłowi.

Chciałbym na samym wstępie zaznaczyć, że bę-

dziemy za skierowaniem tego projektu do dalszych

prac w komisji, ale tylko dlatego, że uważamy, że

warto dyskutować też o skali podatkowej, tam gdzie

po jednej stronie zawsze leży podatek liniowy, pełnią-

cy przede wszystkim funkcję ﬁskalną, a po drugiej

stronie bardzo silnie progresywny podatek, który

oprócz funkcji ﬁskalnej pełni również funkcje spo-

łeczne.

A więc warto dyskutować zarówno o tym, jak

i o ulgach.

Na pewno przez podatników wszelkie ulgi przyj-

mowane są bardzo chętnie, tak jak wszelkiego rodza-

ju przeceny i upusty.

Natomiast jeżeli dyskutujemy

o podatku prostym, to im więcej będzie ulg, tym po-

datek staje się bardziej skomplikowany.

Warto przede

wszystkim dyskutować o kwocie wolnej i jej wysoko-

ści w podatku dochodowym.

I tu w przeciwieństwie

do Sojuszu Lewicy Demokratycznej uważamy, że

przede wszystkim dyskusja powinna być skupiona na

wysokości kwoty wolnej od podatku, bo to jest ewen-

tualna ulga właśnie dla osób najbardziej potrzebują-

cych, dla osób najbiedniejszych, o czym mówimy

w tym projekcie.

Mówimy o zmianie skali podatkowej

z 18, 32 na 18, 30 i 40.

Tutaj poseł przedstawiciel

wnioskodawców nie podkreślił, że oprócz tego, że jest

to podwyżka podatku dla najbogatszych, dla osób,

których dochód do opodatkowania jest wyższy niż

120 tys. rocznie, to chcecie wprowadzić również ob-

niżkę w podatku dla osób z dochodami w przedziale

od 85 tys. 528 zł do 120 tys., a więc obniżkę podatku

z 32% do 30% dla osób bardzo bogatych.

Pytanie:

Jaka ulga?

Na pewno ulga dla bogatych, to jest poza

wszelką dyskusją.

Jest to ulga dla bogatych, bo tylko

tych stać będzie, choć posiadają własne mieszkania,

na budowanie, ﬁnansowanie budowy mieszkań czy

budowy lokali na wynajem.

Tak więc, będąc trochę złośliwym, chciałbym po-

wiedzieć, że hasło, o którym mówicie, „Rodzina na

swoim” chcecie zamienić na hasło „Rodzina na cu-

dzym”.

Bogaci, mając możliwość praktycznie niepła-

cenia podatków, będą jeszcze bogatsi, dlatego że – tu

bardzo ważna sprawa – w przeciwieństwie do ulgi

budowlanej, która funkcjonowała, w tym przypadku

liczba mieszkań na wynajem czy liczba domów na

wynajem jest nieograniczona.

W tej sytuacji teore-

tycznie cały dochód ludzi bogatych mógłby być odli-

czony od podstawy opodatkowania i podatek docho-

dowy mógłby być przez tych ludzi niepłacony.

Ci lu-

dzie będą kupować mieszkania, budować domy, będą

coraz bogatsi, a te domy będą wynajmować bied-

nym.

Kto może skorzystać z tej ulgi?

Tylko płatnicy...

(Głos z sali: Za darmo...)

Zaraz o tym będzie.

Tylko płatnicy podatku PIT.

Ja jestem za rozwo-

jem instytucjonalnych form budownictwa na wyna-

jem, ale musielibyśmy tego dokonywać w obrębie

podatku CIT.

Tymczasem tutaj mamy do czynienia

tylko z dochodami osób ﬁzycznych.

A więc, znowu

krótko mówiąc, ulga dla prezesów.

Czy przybędzie mieszkań?

Piszecie w swoim pro-

jekcie „mieszkania przeznaczone na wynajem”.

„Mieszkania przeznaczone na wynajem” to nie zna-

czy „mieszkania wynajęte”.

Można zbudować miesz-

kanie przeznaczone na wynajem i wcale go nie wy-

nająć, i to nie będzie naruszenie tej ustawy.

Wprowadziliście wiele zapisów zabezpieczających.

Nie można sprzedać osobom należącym do pierwszej

grupy podatkowej, nie można wynająć osobom spo-

krewnionym z pierwszej grupy pokrewieństwa w ro-

zumieniu ustawy o spadkach i darowiznach itd.

Ale

żyjemy w realnym świecie i mamy pewność, że ist-

niałaby tu szara strefa, również wynajmu, ﬁkcyjnego

wynajmu osobom spokrewnionym, krewnym ludzi

bogatych.

Poza tym na pewno byłaby to doskonała

lokata kapitału.

Zamiast płacić podatek, oddawać

40%, można wybudować mieszkanie i zostawić je pu-

ste.

W innych krajach jest wiele pustych mieszkań,

a kapitał ludzi bogatych rośnie.

Mówicie o 2,8–3 mld, o tym, że takie są wpływy

z podatku i one zostaną przeznaczone na sﬁnansowa-

nie tej ulgi.

(Dzwonek) A co wtedy, gdy ta ulga będzie

dwa razy wyższa?

To będzie oznaczało 3 albo 4 mld

straty dla budżetu.

Przecież te ulgi będą przeznaczone

nie tylko dla osób najlepiej zarabiających, teoretycznie

każdy będzie mógł z tej ulgi skorzystać.

Konkludując, powiem tak.

Chcemy dyskutować

ma naszej zgody na wprowadzenie ulgi dla bogatych

i nie ma naszej zgody na zamianę hasła „Rodzina na

swoim” na hasło „Rodzina na cudzym”.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

139

Projekt ustawy przewiduje dwie zmiany w opodat-

kowaniu osób ﬁzycznych.

Pierwsza z nich to wpro-

wadzenie trójszczeblowej skali podatkowej.

W pierw-

szym przedziale górna granica dochodu, stawka po-

datkowa, a także kwota wolna od podatku pozostają

bez zmian.

Zasadniczą zmianę wnioskodawcy propo-

nują w drugim przedziale stawki podatkowej, obni-

żając stawkę o 2 punkty procentowe, z 32% do 30%.

Wnioskodawcy projektu wskazują, że każdy podatnik

z tego przedziału skali podatkowej zyska rocznie ok.

690 zł, ale niestety nie podają w swoim uzasadnieniu

projektu, jakie skutki wywoła ta zmiana dla budżetu

państwa.

Propozycja obniżenia stawki podatkowej

akurat dla nie najbiedniejszych nie znajduje żadnego

uzasadnienia, a informacja projektodawców, że pro-

ponowane zmiany nie rodzą skutków ﬁnansowych

dla budżetu, jest po prostu nieprawdziwa.

Na trzecim szczeblu skali podatkowej przewiduje

się stawkę podatku w wysokości 40% od nadwyżki

ponad kwotę 120 tys. zł.

Drugą istotną zmianą, jaką

proponują projektodawcy, jest wprowadzenie ulgi po-

datkowej polegającej na odliczeniu od podstawy opo-

przez to na realizację pozytywnych celów społecz-

nych.

Faktem jest, że budownictwo mieszkaniowe

w obecnym czasie znalazło się w dość trudnej i kło-

potliwej sytuacji ﬁnansowej spowodowanej z jednej

strony dużą ilością mieszkań wolnych, niezasiedlo-

nych, a z drugiej – małym zainteresowaniem naby-

ciem lokali mieszkalnych na własność ze względu na

ich wysoką cenę.

Projektodawcy zakładają, że wpro-

wadzenie ulg podatkowych na zakup lub budowę

mieszkań na wynajem ożywi branżę mieszkaniową

i przyczyni się do właściwego zagospodarowania za-

sobu mieszkaniowego zgodnie z jego zapotrzebowa-

niem. Projekt bardzo szczegółowo określa zasadę

odliczania tego podatku w zakresie wielkości wydat-

ków, poniesionych kosztów, form, okresów, możliwo-

ści jego odliczenia, a także określa terminy i wyso-

kość zaliczek odprowadzanych w związku z opodat-

kowaniem.

Po analizie przedłożonego projektu ustawy nasu-

wa się pytanie, do jakich celów, oczywiście pozytyw-

nych, miałoby prowadzić jego wdrożenie w obecnej,

trudnej pod względem gospodarczym, sytuacji.

Tą

jedyną chyba pozytywną cechą projektu jest przy-

puszczalne ożywienie w zakresie gospodarowania

zasobami mieszkaniowymi.

Ale w tej dziedzinie nie

jest to zadanie najpilniejsze.

Od dłuższego czasu po-

lityka mieszkaniowa jest realizowana przez rząd

w formie różnych programów zachęcających do tego

i odpowiadających na potrzeby mieszkaniowe.

Doty-

czy to zarówno budownictwa mieszkaniowego po-

wszechnego, jak i budownictwa socjalnego, realizo-

wanego przez samorządy ze znacznym udziałem

środków zewnętrznych.

Budownictwo socjalne doty-

czy przecież mieszkań i lokali socjalnych przeznaczo-

nych dla uboższej części naszego społeczeństwa.

Projekt ustawy nie posiada znamion prawa, które

miałoby na celu niwelowanie różnic dochodowych.

Nie daje poczucia, że system podatkowy jest sprawie-

dliwy.

Projekt obniża stopy procentowe w grupie po-

datników w miarę dobrze zarabiających, a nie prze-

widuje, nie proponuje żadnych rozwiązań dla najbied-

niejszych.

Podsumowując, pragnę podkreślić, że przedkła-

dany projekt nie ma znamion prawa umacniającego

a bardzo lakoniczne, mało precyzyjne potraktowanie

strony ﬁnansowej,tego,cowynikazproponowanych

zmian, bez rzetelnego wykazania skutków dla ﬁnan-

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

ryzmu w naszym systemie podatkowym i nie mówię

osób ﬁzycznych.

Ale po kolei.

Zacznę od podatku do-

chodowego od osób ﬁzycznych, zgodnie z przedłoże-

niem Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycz-

nej.

Chciałbym to podkreślić, bowiem moja przed-

mówczyni powołała się na nieprawdziwą informację,

że rzekomo jest to projekt pisowski.

Aczkolwiek, gdy-

by był to projekt pisowski, to też byśmy go poparli.

Oczywiście jesteśmy za wprowadzeniem w końcu

w Polsce trójszczeblowej skali podatkowej.

Myślę, że powinniśmy brać wzór z krajów Unii

Europejskiej, które aktywnie i dynamicznie reagują

na zmieniającą się sytuację gospodarczą, społeczną

i kryzys, z którym mamy do czynienia w Europie.

Jesteśmy chyba jednym z nielicznych krajów Unii

Europejskiej, gdzie funkcjonuje trzystopniowa skala

podatkowa, i chyba jednym z nielicznych krajów Unii

podatkowa, a mianowicie 32%.

Przypomnę, że we

Francji zapowiedziano w tych dniach wprowadzenie

kolejnej stawki podatkowej na poziomie 75%, a w Bel-

gii dzisiaj obowiązuje 50-procentowa, najwyższa

stawka podatkowa.

W bardzo wielu krajach Unii Europejskiej: w Niem-

czech, Hiszpanii, Francji, funkcjonują wielostopnio-

we skale podatkowe, nie dwu-, trzystopniowe, ale

wielostopniowe skale podatkowe, które uwzględniają

stan zamożności, dochodowości swoich obywateli.

Poseł Genowefa Tokarska

140

Tam rzeczywiście mamy do czynienia ze swoistym

solidaryzmem w płaceniu podatków.

Tam każdy jest

obciążany proporcjonalnie do uzyskiwanych docho-

dów.

Tak niestety, nad czym ubolewam, nie jest

w Polsce.

Ten projekt idzie w dobrym kierunku, aczkolwiek

może zbyt mało progresywnie.

Jest to mały krok,

w mojej osobistej ocenie zbyt mały, ale zmierzający

w dobrym kierunku.

Myślę, że pora, żebyśmy rozpo-

częli poważną debatę na temat systemu podatkowego

w Polsce, a szczególnie podatków dochodowych od

osób ﬁzycznych.

Jeśli chodzi o inne podatki, też nie mamy zbytnio

zaawansowanego solidaryzmu.

Mam na myśli podatek

na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.

Nie może być

tak, że prezesi spółek giełdowych…

Wyciągnęliśmy ze

statystyki, że 10 najlepiej zarabiających prezesów spół-

ek giełdowych w skali roku zarobiło 60 mln zł, czyli

średnio statystycznie zarabiają 500 tys. zł miesięcz-

nie, nie rocznie.

A więc już po pierwszym miesiącu

roku obrachunkowego przestają płacić składkę na

FUS.

Jak więc można potraktować ten stan rzeczy?

Jak można potraktować fakt, że oni właściwie w ża-

den sposób nie partycypują w Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych i w niewielki sposób partycypują w pła-

ceniu podatków od własnych wynagrodzeń, jeśli cho-

dzi o podatek dochodowy?

A więc te proporcje zosta-

ły poważnie zachwiane i myślę, że pora na to, żeby te

proporcje przywrócić do normalności.

Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest kolejna

statystyka.

W roku 2008 podatek VAT, a więc ten

pośredni podatek, który wszyscy solidarnie płacą

jednakowo, bo każdy, jak idzie kupić chleb, ma do

niego doliczony 23-procentowy VAT, czy to biedny,

czy bogaty, czy bezrobotny.

Wtedy przychody budże-

towe z podatku VAT stanowiły równowartość sumy

podatków dochodowych.

Mam tu na myśli PIT i CIT.

To było 4 lata temu.

Dzisiaj proszę spojrzeć do budżetu na rok 2013.

Przychody VAT-owskie są dwukrotnie wyższe niż

przychody z podatków dochodowych.

Co to oznacza?

Że cały ciężar podatkowy, cały ciężar obciążający

obywateli Rzeczypospolitej został przeniesiony na

najuboższych, bo oni, chcąc nie chcąc, muszą płacić

podwyższony podatek VAT.

A udział podatków do-

chodowych od roku 2008 czy roku 2009 wcale nie

rośnie, a jeżeli rośnie, to w proporcjach do VAT ma-

leje.

A więc takiego stanu rzeczy nie możemy przecież

dalej tolerować.

I jeszcze tylko jedna sprawa, panie marszałku,

jeśli chodzi o kwestię mieszkaniową.

Przecież chcemy

stworzyć zachęty dla tych, którzy rzeczywiście posia-

dają pieniądze, żeby zechcieli (Dzwonek) zainwesto-

wać w budownictwo na wynajem.

Raz, że rozwiążemy

problem mieszkaniowy dla tych najbardziej ubogich,

dwa, że wpłynie to na obniżenie cen wynajmu, bo

będzie, mam nadzieję, nadpodaż, a popyt też będzie

rósł.

W związku z tym ci, którzy dziś odkładają,

a mają na kontach w bankach ponad 200 mld zł,

a więc przedsiębiorcy, będą mogli w końcu zainwe-

stować i uruchomić koniunkturę i popyt wewnętrzny.

A jak mówiłem wcześniej, popyt wewnętrzny jest ko-

łem zamachowym wzrostu gospodarczego, a przecież

wszystkim nam o to chodzi.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

darna Polska w sprawie poselskiego projektu ustawy

ﬁzycznych, który to projekt przewiduje wprowadze-

nie nowego odliczenia od podstawy opodatkowania,

przede wszystkim takich wydatków, które są wydat-

kami na cele mieszkaniowe, jak zakup w budynku

kali mieszkalnych nowego lokalu mieszkalnego lub

nowych lokali mieszkalnych przeznaczonych na wy-

najem oraz zakup udziałów w części wspólnej nieru-

chomości przypadającej na każdy kupiony lokal, wy-

datków na budowę własnego lub stanowiącego współ-

własność budynku mieszkalnego wielorodzinnego

ki pod budowę tego budynku.

Ponadto projekt prze-

widuje zmianę stawek podatku – zamiast obecnych

stawek 18% i 32% miałyby powstać według projekto-

dawców trzy nowe stawki: 18%, 30% i 40%.

Projekt

przewiduje również zmiany w sposobie opłacania za-

liczek na podatek dochodowy.

Wsłuchując się uważnie w wystąpienie pana posła

Jońskiego, przedstawiciela wnioskodawców, można

odnieść wrażenie, że zupełnie inne są cele, które pan

poseł przedstawił w swoim wystąpieniu, i ukryte

cele, które są zawarte w tej ustawie.

Otóż chcę zwró-

cić uwagę, że wnioskodawca mówił o tym, iż w Polsce

istnieje olbrzymie rozwarstwienie społeczne, mówił

o pewnej polityce solidarności społecznej, wskazywał

na duże bezrobocie, mówił o 2,5 mln Polaków wyklu-

czonych społecznie.

Ale co pan poseł Joński, co pro-

jektodawca proponuje tym najuboższym?

Proponuje

utrzymanie tej stawki, która była – 18%.

A więc, pa-

nie pośle, jak pan chce pomóc tym najuboższym?

A co pan proponuje tym, powiedziałbym, średnio za-

rabiającym, nawet lepiej zarabiającym, do jakich za-

liczamy się my, posłowie?

Pan proponuje, żeby np.

posłom obniżyć podatek z 32% do 30%.

Panie pośle,

z całym szacunkiem, ale parlamentarzyści nie są naj-

Poseł Ryszard Zbrzyzny

141

ubożsi, a pan proponuje, żeby obniżyć nam podatek.

Jak to się ma do solidarności społecznej, jak to się ma

do pomocy najuboższym?

Co też pan proponuje dalej?

Pan proponuje, żeby

najbogatszym podnieść podatek do 40%, czyli propo-

nuje pan, żeby ci najbogatsi, którzy płacą obecnie

32%, płacili podatek 40-procentowy, ale z drugiej

strony daje pan możliwość tym najbogatszym, ażeby

te środki inwestowali w zakup nieruchomości, w za-

kup działek budowlanych...

(Poseł Romuald Ajchler: Panu też.)

Zaraz, momencik, niech pan nie przerywa.

Widzę,

że chyba celnie uderzyłem, skoro pan się odzywa.

Pan proponuje, żeby tak naprawdę ci najbogatsi,

którym pan podwyższa podatki, mogli, w pewnym

sensie oczywiście, uciekać przed tymi podatkami,

kupując nieruchomości, czyli żeby mogli jeszcze bar-

dziej się bogacić.

To pan proponuje, panie pośle.

A więc, reasumując, jeśli „wyciśniemy” ten pro-

jekt, okaże się, że najuboższym pan nic nie proponu-

je.

Nie proponuje pan niczego tym, którzy są bezro-

botni czy też należą do grupy wykluczonych społecz-

nie.

Tak że ta argumentacja nijak się ma do tezy,

którą pan wcześniej postawił.

Oczywiście wniesiony projekt zasługuje na po-

chwałę w tym sensie, że potrzebna jest w Polsce de-

bata na temat systemu podatkowego.

Uważamy, że

społeczne, podatki, które płacą najubożsi czy też naj-

mniej zarabiający, są za wysokie i tutaj powinna na-

stąpić dyskusja.

Oczywiście ważne jest też, ażeby

znaleźć dobre rozwiązanie, które będzie wspierało

pewien system ulg dla osób, które chcą inwestować

właśnie w domy, w mieszkania, bo to ma pobudzić

koniunkturę.

Ale mam dużą wątpliwość, czy taka

operacja, którą państwo proponujecie, czyli podwyż-

szenie podatku dla najbogatszych i danie im możli-

wości, żeby po prostu kupowali te mieszkania, dział-

ki i domy, czy ten system, który państwo proponuje-

cie, poprawi generalnie sytuację Polaków.

Uważam,

że nie poprawi, ale oczywiście o tym dyskutujmy.

So-

lidarna Polska także ma propozycje zmian systemu

podatkowego.

Widzimy możliwość pracy nad tym projektem w ko-

misji, to jest sprawa ważna, dlatego Solidarna Polska

będzie za skierowaniem tego projektu do komisji.

Bar-

dzo dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Mam zgłoszenia 10 posłów.

Jest jeszcze jedno zgłoszenie.

Zamykam listę.

Elsner, Ruch Palikota.

Mam taką może dość skomplikowaną propozycję

przeliczenia.

Mówiłem o tym, że powinniśmy dysku-

tować o zmianie kwoty wolnej od podatku.

To byłaby

faktyczna pomoc dla osób biednych.

Załóżmy wobec

tego, że rezygnujemy z proponowanego przez SLD

bonusu dla ludzi najbogatszych i że tymi dodatkowy-

mi pieniędzmi uzyskanymi z wprowadzenia trzeciej

skali staramy się sﬁnansować podwyższenie kwoty

wolnej od podatku, bo jedynie wówczas spełniłoby to

te cele, o których mówili wnioskodawcy.

O jaką kwo-

tę, jakiego rzędu, bylibyśmy w stanie podnieść wtedy

dla ludzi najbiedniejszych kwotę wolną od podatku?

(Gwar na sali) Tak, ale o ile?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Panie Marszałku!

Będę miał pytanie do pana mi-

nistra, ponieważ resort dysponuje aparatem, który

jest w stanie policzyć skutki takich rozwiązań.

A więc

chciałbym zapytać, panie ministrze, jakiej grupy, jak

dużej liczbowo, dotyczyłaby ta najwyższa stawka pro-

ponowanego rozwiązania i jakie by to przyniosło do-

datkowe dochody budżetowe.

Chodzi mi oczywiście

o rząd wielkości, nie jakieś dokładne wyliczenia, bo

rozumiem, że takimi szacunkami państwo dysponu-

jecie.

Chciałbym również zapytać pana ministra, czy

rzeczywiście progresywne podatki dochodowe od

osób ﬁzycznych to jest jakiś ewenement w krajach

Unii Europejskiej, czy też to jest raczej norma, i o ja-

kich progresjach możemy mówić.

I druga rzecz.

Panie ministrze, takie rozwiązania

dotyczące ulg związanych z remontami i budową

mieszkań na wynajem mieliśmy jakiś czas temu.

W jakimś momencie one się skończyły, nie były kon-

tynuowane.

Rozumiem, że resort dysponuje również

danymi o tym, jak one wpłynęły na rozwój budow-

nictwa mieszkaniowego, w szczególności właśnie

tego na wynajem, i czy rzeczywiście (Dzwonek) sum-

ma summarum – już kończę, panie marszałku – to

było tak, że te ulgi uszczuplały dochody podatkowe

z tego tytułu, ale z drugiej strony, jak rozumiem,

wracały w podatkach, chociażby w podatku VAT od

Poseł Arkadiusz Mularczyk

142

materiałów budowlanych, robót itd.

Czy państwo ta-

kimi rachunkami za ten poprzedni okres dysponuje-

cie?

Chodzi oczywiście o szacunek, o rząd wielkości.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

projekt ten jest obojętny dla budżetu, jeśli chodzi

o tę kwestię, nie to było pomysłem na to, aby ten

projekt składać.

Natomiast on przede wszystkim po-

średnio jest obojętny, w pewnym sensie poprzez roz-

wój budownictwa, bo tutaj dajemy szansę na to, aby

ci, którzy nie zainwestują, mieli wpływ na utrzyma-

nie, to znaczy na zwiększenie liczby miejsc pracy czy

na zachowanie tej skali budownictwa, jaka w chwili

obecnej jest.

Mają szansę – w zamian za to, że nie

zapłacą podatku, będą mogli to rozwijać.

A zatem budżet w pewnym sensie nie traci na bez-

pośrednim ściąganiu podatków, jednak dając później

pośrednio szansę na rozwój poprzez różnego rodzaju

formy opodatkowania, w tym VAT, przysparza docho-

du.

Co jest jednak najistotniejsze?

Otóż ten projekt

ma mieć przede wszystkim wpływ na zwiększenie

liczby miejsc pracy w Polsce w dziedzinie, jaką jest

budownictwo.

I można mówić, panie pośle, że w ten

sposób dajemy szansę na obchodzenie ustawy, na nie-

płacenie podatku – tak też można to nazwać – ale

można również powiedzieć, że to obchodzenie podat-

ku ma właśnie takie cele, o których przed chwilą

powiedziałem.

Panie ministrze, jak już słyszałem,

Platforma Obywatelska odrzuci zapewne projekt

w pierwszym czytaniu, PSL poparł oczywiście ten

wniosek, a więc nie będziemy już dalej procedować

nad tym projektem ustawy.

(Dzwonek) Wobec tego

pytam, panie ministrze, jaki macie pomysł, jaki po-

mysł ma ministerstwo, aby bogatsi płacili więcej, tak

jak płacą do tej pory.

Podam tu przykład z niedawnej

debaty: prezydenci miast zarabiają po 40 tys. zł mie-

sięcznie.

Proszę się z tą sprawą zapoznać i proszę

zapoznać się z komentarzami zamieszczonymi przez

internautów pod wczorajszą informacją w Onecie.

Przeraża nas to.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

strze, o odpowiedź, jeśli pan minister mówi, że się nie

zgadza, jaki macie państwo pomysł, aby zaradzić tej

sytuacji rozwarstwienia, jaka ma miejsce w Polsce.

Dziękuję.

(Oklaski)

Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Panie Mini-

strze!

Wnioskodawcy omawianej nowelizacji ustawy

ją nowe odliczenia od podstawy opodatkowania, mię-

dzy innymi wydatków na zakup nowego lokalu w bu-

dynku wielorodzinnym składającym się z co najmniej

5 lokali oraz na budowę własnego budynku mieszkal-

nego składającego się też z co najmniej 5 lokali.

Czym uzasadniacie państwo ten poziom 5 lokali w bu-

dynku, niezbędny do odliczenia?

Z czego on wynika?

Drugie pytanie dotyczy skutków wprowadzenia

3 progów podatkowych.

Według wnioskodawców

nowa skala podatkowa jest neutralna dla budżetu

– tak państwo prezentowaliście to stanowisko – a na-

wet może przynieść potencjalne wpływy podatkowe

na poziomie od 2,8 mld zł do 3 mld zł.

Ponieważ

w uzasadnieniu nie podano sposobu wyliczenia tych

hipotetycznych wpływów podatkowych, zwracam się

do wnioskodawców z pytaniem: Jak wyliczyliście

państwo te potencjalne, dodatkowe wpływy podatko-

we?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

likota.

Poseł Jerzy Borkowski:

jekt zakłada wprowadzenie ulgi podatkowej w podat-

ku CIT dla budujących mieszkania i domy na wyna-

jem.

Obciążenie tą ulgą budżetu będzie wynosiło

według wnioskodawców około 3 mld zł, która to kwo-

ta ma być sﬁnansowana z 40-procentowego podatku

od osób najlepiej zarabiających.

Taka ulga była już

kiedyś przewidziana na remonty mieszkań, na budo-

wę domów.

Mam pytanie do pana ministra: Jakie

były wówczas skutki ﬁnansowepowycofaniutejulgi?

Dziękuję bardzo.

Poseł Zbigniew Kuźmiuk

143

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

nie Ministrze!

Propozycja Sojuszu Lewicy Demokra-

tycznej zmierza do rozłożenia ciężaru kryzysu gospo-

darczego również na osoby, którym lepiej się powodzi

i które mają większe dochody, a z drugiej strony jest

też próbą ożywienia gospodarczego.

W tym roku za-

kończona zostanie realizacja programu „Rodzina na

swoim”.

Rząd sygnalizował, że od połowy roku wpro-

wadzi nowy program.

Niestety, ostatnio uzyskałem

informacje, że ten program zostanie wprowadzony

nie od połowy roku, lecz od roku 2014.

A więc w 2013 r.

nie będzie żadnego mechanizmu wspierającego mię-

dzy innymi rozwój budownictwa.

Dzisiejsze informa-

cje dotyczące sytuacji na rynku pracy, zwłaszcza

w zakresie budownictwa, są katastrofalne.

Zapowia-

dane są zwolnienia około 150 tys. osób.

Rozwiązanie

przedstawione w projekcie Sojuszu Lewicy Demokra-

tycznej ma również dwa cele.

Po pierwsze, zwiększe-

nie dochodów budżetu państwa, po drugie, bardziej

sprawiedliwe rozłożenie kosztów trudnej sytuacji go-

spodarczej, w tym budżetowej, po trzecie, uruchomie-

nie również budownictwa na wynajem.

Dzisiaj w Pol-

sce brakuje lokali na wynajem, nie na własność, stąd

właśnie to rozwiązanie.

Kiedy rząd Platformy Obywatelskiej, a wcześniej

PiS, wprowadzał aktualnie obowiązujące stawki po-

datkowe, jeśli chodzi o osoby ﬁzyczne,wówczasprze-

widziano również skutki wdrożenia tej ustawy, mia-

nowicie ubytek wpływów do budżetu państwa.

(Dzwonek) Mówią o tym również samorządy teryto-

rialne.

Dziś, z perspektywy czasu, chciałbym zapytać

pana ministra, ile mniej środków ﬁnansowych wpły-

nęło do budżetu państwa w związku z wprowadze-

niem nowych rozwiązań podatkowych, czyli tych

aktualnie obowiązujących.

To przecież wiadomo.

Dziękuję.

(Oklaski)

Dziękuję.

Każdy Polak wie, że budownictwo mieszkaniowe

może rozruszać znaczne obszary gospodarki.

Każdy

Polak wie, ale rząd Platformy Obywatelskiej nie wie.

Nie ma żadnych ulg, nie ma żadnych zachęt, aby roz-

kręcić budownictwo, które, jeszcze raz podkreślam,

jest często w dobie kryzysu kołem zamachowym go-

spodarki.

Budownictwo generuje bardzo dużo miejsc

pracy w ﬁrmach budowlanych i w ﬁrmach produk-

cyjnych.

Co najważniejsze, jeżeli się buduje, szczegól-

nie domy, to młodzi ludzie mają gdzie mieszkać.

Niestety, rząd Platformy Obywatelskiej nic w tej

sprawie nie robi, za to próbuje SLD.

Próbuje raz do-

brze, raz gorzej.

Z SLD mamy doświadczenia doty-

czące podatków, niestety często złe.

Na przykład mój

przedmówca powiedział, że te rozwiązania, jakie pro-

ponuje PiS, byłyby złe, i pytał pana ministra, o ile

mniej wpłynęłoby do budżetu.

(Dzwonek) Powiem

panu, panie pośle, w ten sposób: Niech pan zapyta,

ile więcej wpłynęło z podatku VAT, bo ludzie mieli

pieniążki w kieszeni, ile więcej wpłynęło z akcyzy

itd., bo takie myślenie SLD, żeby podwyższać podat-

ki, znamy i wiemy, że to były rozwiązania bardzo złe.

Każdy Polak wie, że aby rozwinąć gospodarkę, trze-

ba obniżyć podatki.

Mam teraz pytanie do pana...

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Już pan nie zdąży, panie pośle.

Poseł Marek Matuszewski:

Ostatnie pytanko, dosłownie.

Panie pośle z SLD, dlaczego nie zaproponowali-

ście stawki dla tych o najniższych dochodach, np.

12%?

To by było działanie, które pomogłoby tym naj-

biedniejszym.

Dziękuję uprzejmie.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

państwo proponujecie możliwość ucieczki czy też tych

odliczeń jednak mimo wszystko najbogatszym Pola-

kom, a z drugiej strony brakuje tutaj jakiejkolwiek

alternatywy i propozycji dla tych najbiedniejszych.

Chciałbym zapytać pana ministra o szacunkowe

koszty dla budżetu, bo z jednej strony jest ta podwyż-

144

ka stawki podatkowej, z drugiej strony obniżenie

dotyczące tych 32%.

Jak wstępnie przekładałoby się

to na budżet?

Wiadomo, że ciężko jest dzisiaj oszaco-

wać, ile faktycznie te najbogatsze osoby skorzystały-

by właśnie z tych odpisów, ile wybudowałyby tych

domów itd., a więc czy w ogóle mają one potrzebę

budowania kolejnych domów?

(Głos z sali: Już mają domy.)

Tutaj właśnie pytanie do strony rządowej: Czy

prawdą jest, że państwo w przyszłym roku jednak tym

biedniejszym Polakom nie przedstawicie żadnych roz-

wiązań skorzystania przede wszystkim z kredytów?

Bowiem tak obiektywnie patrząc, Polacy są pracowi-

tym narodem.

Wiemy, jakie były efekty skorzystania

z ulg w programie „Rodzina na swoim” i z innych

programów.

Czy nie warto jednak – tutaj pytanie do

Sojuszu Lewicy Demokratycznej – pójść w tym kie-

runku, żeby właśnie tym, którzy dzisiaj (Dzwonek)

nie mają mieszkań, nie mają domów, umożliwić ich

zakup bądź budowę?

Mimo wszystko bowiem, takie jest przynajmniej

moje zdanie, człowiek, który ma perspektywę jakie-

goś wynajmu – tym bardziej jeżeli ktoś z jednej stro-

ny odliczy sobie na zakup, z drugiej strony będzie

zarabiał także na wynajmie, czyli podwójnie, można

powiedzieć – zyska.

A czy państwo robili, nie wiem,

jakiekolwiek symulacje, czy rozmawialiście z branżą,

jak by to się przedstawiało?

Wiemy, że brakuje miesz-

kań, ale czy faktycznie Polacy właśnie poszliby w tym

kierunku, żeby jednak te mieszkania wynajmować,

a nie kupować.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję, panie pośle.

Poseł Piotr Szeliga:

ministra.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Nie, już nie ma czasu.

Przekroczył pan go już

o 44 sekundy.

Poseł Piotr Szeliga:

Dobrze, dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

strony rządowej.

Zakładając, że kluby parlamentarne

zachowają się tak, jak mówili posłowie przedstawi-

ciele klubów, to projekt SLD będzie odrzucony w pierw-

rządu: Czy rząd pracuje w ogóle nad zmianą stawek

podatkowych, czy widzi potrzebę, ażeby te zmiany

były wprowadzone?

Czy w ogóle widzi potrzebę pod-

wyższenia podatków, czy też obniżenia dla najsłabiej

zarabiających?

Czy widzi potrzebę wprowadzenia na

przykład odliczeń od podatków, jeśli chodzi o kwestie

wydatków inwestycyjnych – na mieszkanie, zakup

domu?

Czy takie prace w ogóle trwają i czy rząd widzi

potrzebę i możliwości zmiany w tym zakresie?

Dzię-

Polska.

Szanowni Państwo!

Panie Marszałku!

Wysoka

Izbo!

Ja oczywiście mam bardzo krytyczny stosunek

do podnoszenia jakichkolwiek podatków, szczególnie

w sytuacji, kiedy osoby o najwyższych dochodach jed-

nak w naszym kraju podejmują liczne inwestycje,

zajmują się prowadzeniem działalności gospodarczej

i mają pozytywny wpływ na ożywianie naszej gospo-

darki.

Natomiast mam pytanie: Czy faktycznie te

propozycje SLD co do odliczeń od podatków spowo-

dują ożywienie rynku mieszkaniowego, ożywienie

gospodarki w tym obszarze?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

To już będzie ostatnie pytanie.

Poseł Waldemar Andzel:

lewicy, myślę, należy zastanowić się, w szczególności

nad tym, że zmniejszane są wpływy z VAT do 14%.

Poseł Piotr Szeliga

145

Pomysły rządu w zakresie podwyższenia VAT kom-

pletnie nie sprawdziły się.

Tak naprawdę należy po-

chylić się jeszcze nad tym, żeby zmniejszyć podatki

z VAT, który okazał się niesprawdzonym pomysłem,

i szukać innych rozwiązań w zakresie zwiększenia

dochodów w budżecie państwa.

Ulga na mieszkania

według mnie byłaby tylko dla bogatych.

Mam do wnioskodawców pytanie: Czy zwiększe-

nie dochodów z PIT poszłoby na zwiększenie pomocy

dla uboższej części społeczeństwa, którą szacuje się

na 10 mln obywateli, to jest 27% społeczeństwa?

Czy

zwiększono by kryteria dochodowe w odniesieniu do

świadczeń rodzinnych i pomocy społecznej?

Jeszcze do rządu, do ministra: Czy rząd planuje

prace nad zmianami podatkowymi, nad tym, aby nie

ubywało wpływu dochodów do budżetu państwa?

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

lejny projekt, który niestety nie zyskał mojej przy-

chylności.

Muszę zaznaczyć, że rzeczywiście nie po-

wiedziałem o tym w poprzednim punkcie debaty.

Nie

mamy zatwierdzonego stanowiska rządu do tego pro-

jektu, niestety nie zdążyliśmy, dlatego też będę wy-

powiadał się w imieniu ministra ﬁnansów, a nie ca-

łego rządu.

Tego stanowiska jeszcze nie ma.

Mam negatywną opinię związaną z tym projek-

tem, ponieważ uważam, że w szczególności podno-

szenie krańcowej stawki, czyli tej najwyższej krańco-

wej stawki podatku dochodowego od osób ﬁzycznych

– tak naprawdę ta stawka wpływa najbardziej na za-

chowania podatników, ograniczając ewentualnie ich

dochody – skłania do ukrywania dochodów, a w skraj-

nych przypadkach – do zmiany prezydencji podatko-

wej.

Tak że ruszanie tej krańcowej stawki powinno

być jednak podejmowane z pewną rozwagą.

To nie

jest tylko to, że będziemy tutaj, powiedzmy, chcieli

osiągnąć te cele, o których się mówi, mówiąc o pro-

gresywności systemu podatkowego.

To efekty, które

są rozpoznane, opisane itd.

Nie chcę ich tutaj rozwi-

jać.

Natomiast one są realne.

Realne są choćby dla-

tego…

Przypomnę, że to działanie, które było podję -

te przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, zyskało przy-

chylność Izby i ostatecznie mamy w tej chwili dwu-

stopniową skalę.

Mimo tego, że ona była wprowadzo-

na w czasie kryzysu, to ostateczny efekt był mniejszy

niż wynikałoby to z obliczeń.

Szacowaliśmy, minister

ﬁnansów wówczas szacował, że ten efekt ujemny bę-

dzie w wysokości około 8 mld zł, natomiast ostatecz-

nie zmniejszenie dochodów między 2009 a 2008 r.

wyniosło 4,5 mld zł.

Rok 2009 to był ten najtrudniej-

szy okres.

Oczywiście to nie jest do końca porówny-

walne, natomiast widać, że ten efekt nie był aż tak

silny, w moim przekonaniu, jak można się było wów-

czas spodziewać.

To pokazują te liczby.

To jest zasad-

nicza sprawa.

Wydaje mi się, że tutaj ten pies jest

pogrzebany.

Druga sprawa dotyczy tego, czy rzeczywiście te

propozycje związane z ożywieniem, jak rozumiem,

rynku mieszkaniowego, przyczynią się do tego efek-

tu, szczególnie w krótkim okresie.

Tutaj nawiązuję

też do pytania pana posła Górskiego.

W moim prze-

konaniu przyczynią się, ale wyłącznie do wyczyszcze-

gospodarczego.

Być może z czasem deweloperzy, jak

zobaczą, że rynek będzie jakiś bardziej aktywny,

będą podejmowali następne działania.

Nawiążę jeszcze do zlikwidowanej bodajże w 2003 r.

ulgi, o której państwo posłowie mówiliście.

Wtedy

było to trochę inaczej skonstruowane niż to, co jest

w tej propozycji.

Mianowicie wtedy mówiło się o tym,

że trzeba wybudować te mieszkania na wynajem,

a teraz się mówi, że można albo wybudować, albo

zakupić.

To jest ta zasadnicza różnica.

Wtedy ten

efekt budżetowy był rzędu 400 mln zł rocznie.

Jeżeli

natomiast teraz mówimy o tym, że można te miesz-

kania zakupić na rynku, to ten efekt musi być znacz-

nie, znacznie wyższy.

Mówię o tym dlatego, żeby teraz pokazać, jak to

wygląda, jeśli chodzi o szacunki związane ze zwięk-

szeniem dochodów dotyczących zmiany skali.

Więc

szacujemy, że liczba podatników, którzy zyskają

na tej zmianie, bo będą płacili nie 32% a 30%, to ok.

310 tys. Potem będzie troszkę podatników, którzy

mają dochody powyżej 120 tys., część z nich zyska,

ale większość oczywiście zapłaci więcej, per saldo

podatników, którzy zapłacą więcej, będzie gdzieś ok.

200 tys., skutki per saldo szacujemy dodatnie na

1100 mln zł.

Więc teraz, biorąc pod uwagę te 400 mln,

o które w roku 2001 czy 2002 mieliśmy mniej, przy

ograniczonym zakresie tej ulgi, bo nie było możliwo-

ści zakupu, innej cenie metra kwadratowego i po

prostu innej wartości złotówki, to wydaje się, że rze-

czywiście ten skutek 3-miliardowy, o którym się

mówi w tym projekcie, jest prawdopodobny.

Nie je-

stem w stanie go w tej chwili oszacować, natomiast

poprawnie.

Jeśli chodzi o takie bardziej może prawne sprawy,

to rzeczywiście ta propozycja mówi o uldze wyłącz-

nie, tutaj może być jakieś naruszanie traktatu.

My-

śmy, pamiętam, też mieli taki problem.

Komisja mó-

wiła, że ta ulga musi dotyczyć również mieszkań,

które są w Unii Europejskiej, w związku z tym, żeby

Poseł Waldemar Andzel

146

swoboda przepływu kapitału była zachowana.

Więc

to jest pewna luka, jeśli chodzi o ten projekt.

Jeśli chodzi o wypowiedź pana posła Szałamachy,

to z tego, co ja wiem, to zwykle się deﬁniuje recesję

jako dwa kolejne kwartały z ujemną dynamiką wzro-

stu.

Z pewnością w takiej sytuacji jeszcze nie jeste-

śmy.

Pan poseł Elsner pytał, jakie by były ujemne

efekty, jeśli chodzi o dochody z PIT, przy wzroście

kwoty wolnej, bo to jest jakby ten inny instrument.

I teraz tak na szybko myśmy tutaj takie informacje

uzyskali, że jeżeli kwota wolna wzrosłaby o 100 zł, to

w efekcie byłoby to 2,2 mld zł, natomiast gdyby po-

dwoić to 556 zł, to byłoby to ponad 11 mld.

Więc to

są rzeczywiście duże bardzo kwoty.

Pan poseł Kuź-

miuk pytał, ilu podatników, to wymieniłem to.

Czy progresja jest normą?

W zasadzie jest normą,

nawet te kraje, które wprowadziły podatek liniowy,

mówię np. o Słowacji, w tej chwili odchodzą od niego,

przy czym tę krańcową stawkę chyba kształtują na

poziomie 25 czy 26%.

Natomiast rzeczywiście część,

powiedziałbym, że raczej progresja jest normą niż

stawka liniowa.

Jeszcze Rumunia ma stawkę liniową

czy Bułgaria, ale w zasadzie progresja, z tego, co ro-

zumiem, jest normą.

Czy pracujemy nad zmianą stawek w PIT?

Nie,

nie pracujemy.

Wydaje mi się, że jednak w tej chwili

jesteśmy praktycznie 2 czy 3 lata po dużej zmianie,

więc ten system powinien nabrać, okrzepnąć i powin-

niśmy zobaczyć, jakie są ostateczne efekty.

I teraz jeśli chodzi o programy mieszkaniowe, to jest

ich dosyć dużo, proszę państwa.

Nie zgadzam się z tym,

że nie ma i one wbrew pozorom albo powodują znaczne

uszczuplenia dochodów, albo to są wprost wydatki

z budżetu, w tym roku to jest rzędu 1400 mln zł, zwrot

podatku VAT to jest kolejny 1 mld, a jeśli chodzi o pro-

gram budownictwa dla najuboższych – 120 mln itd.

To nie są małe kwoty.

Natomiast na przykład w przy-

szłym roku w związku z programem „Rodzina na

swoim” wydatek ten będzie rzędu 900 mln zł, bo trze-

ba obsługiwać kredyty, które są w tym programie

udzielane.

Natomiast minister budownictwa przygo-

towuje nowy program, w skrócie: MDM, który ma

funkcjonować, ma być przyjęty w przyszłym roku

i potem będzie wdrażany, natomiast nie ma być zwią-

zany z systemem podatkowym.

Pozwolę sobie jeszcze na końcową uwagę, którą tu

już wielokrotnie czyniłem.

Mnie się jednak wydaje,

że lepsze są dedykowane programy rządowe, które

mają rozwiązywać jakieś problemy czy realizować

pewne polityki, które są autonomiczne i w związku

rozwiązywać jakieś problemy niż te, które są w sys-

temie podatkowym, bo system podatkowy siłą rzeczy

musi być równy w stosunku do wszystkich podatni-

ków, a wówczas korzystać z takiego specjalnego roz-

wiązania, z ulgi, preferencji, mogą ci, którzy powinni

bardziej z niego korzystać, i ci, którzy powinni mniej

z niego korzystać.

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Chciał-

bym bardzo podziękować za tę dyskusję, która się

przed momentem odbyła.

Rozumiem, że Sojusz Le-

wicy Demokratycznej otwiera tę debatę, dyskusję na

temat możliwości zmian, jeśli chodzi o progi podat-

kowe, kwoty wolne od podatku, jak proponował tutaj

poseł Elsner, za chwilę się zresztą do niego odniosę.

Nie ma pani poseł Skowrońskiej, która w imieniu

klubu Platformy Obywatelskiej przedstawiała jego

stanowisko, zresztą w 80% przeczytała uzasadnienie

naszego projektu ustawy, co nas cieszy, natomiast

zakończyła konkluzją, że jest to nie najlepsza propo-

zycja.

Chciałbym usłyszeć, jakie propozycje ma dzi-

siaj Platforma Obywatelska oprócz tylko i wyłącznie

podnoszenia podatku VAT o kolejne punkty procen-

towe.

Na razie jest to jeden punkt procentowy, ale

wiemy doskonale, bo są takie głosy, że może zostać

podniesiony również o kolejny punkt procentowy.

Chcielibyśmy usłyszeć, jakie propozycje państwo ma-

cie.

Rozpoczynając tę dyskusję, mówiąc o naszym

projekcie, uzasadniałem propozycję wprowadzenia

tej trzeciej stawki podatkowej dla najbogatszych tym,

że dzisiaj te obciążenia podatkowe ponoszą najuboż-

si poprzez m.in. działania rządu Platformy Obywa-

sienie o jeden punkt procentowy VAT najbardziej

uderzyło po kieszeni jednak najuboższych.

Przedstawiamy dzisiaj projekt, który de facto w cza-

sie kryzysu ma również obciążyć w jakiś sposób tych

najbogatszych.

Jeśli jeden punkt procentowy daje nie

8, jak było zakładane, ale 6 mld zł – mówię o VAT – to

jest wysokie prawdopodobieństwo – sam pan mini-

ster przed momentem to przyznał – że przy wprowa-

dzeniu trzeciej stawki podatkowej – 40% – wpływy

byłyby rzędu ok. 3 mld zł.

Żałuję, że pani poseł nie ma też z drugiego powodu,

dlatego że usłyszeliśmy, że rząd Platformy i PSL świet-

nie sobie radzi, jeśli chodzi o mieszkalnictwo, program

świetnie działa, tymczasem 7 marca tego roku, 2012,

Najwyższa Izba Kontroli wydała komunikat: w Polsce

brakuje 1,5 mln mieszkań, a 200 tys. lokali zostanie

przyczyną oprócz oczywiście planu zagospodarowania

przestrzennego, którego w wielu miejscach nie ma,

jest brak pieniędzy na inwestycje.

Skoro rząd nie opra-

cował żadnego programu czy projektu, Sojusz Lewicy

Demokratycznej wychodzi z propozycją uwolnienia

środków osób, które mają pieniądze.

Doskonale wie-

my, że dzisiaj prawie 200 mld zł, tak, 200 mld zł jest

na kontach przedsiębiorców, którzy boją się te środki

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

147

uruchomić z uwagi na kryzys, który jest już widocz-

ny.

Co zrobić, żeby ich zachęcić?

To jest ulga, która

by to uruchomiła, krótko mówiąc, dałaby w sektorze

budowlanym możliwość zainwestowania pieniędzy, a

doskonale wiemy, że tutaj byłyby większe wpływy i z

VAT, i z PIT, i z CIT, bo budownictwo to są naczynia

połączone.

A więc z jednej strony rozwiązywalibyśmy

realnie problem mieszkań pod wynajem, a z drugiej

strony, oczywiście koniunktura też miałaby na to

wpływ, można by było rozruszać sektor budownic-

twa.

Dlatego ta propozycja...

Ja słuchałem propozycji

pana posła Wincentego Elsnera dotyczącej zwiększe-

nia kwoty wolnej.

Oczywiście jesteśmy gotowi rozma-

wiać na ten temat, chociaż – tak jak pan minister

przed momentem wskazał – tutaj zwiększenie o ja-

kąkolwiek kwotę powoduje dość duży wypływ z bu-

dżetu, więc trzeba to do końca przemyśleć.

My przed-

stawiliśmy program, naszym zdaniem, z jednej stro-

ny realny, a z drugiej strony odpowiedzialny, ale je-

steśmy gotowi na ten temat dyskutować.

Jeśli znaj-

dziemy tego pokrycie, jesteśmy gotowi na ten temat

rozmawiać.

Nie za bardzo rozumiem wystąpienie pana posła

Matuszewskiego – nie ma już pana posła Matuszew-

skiego – dlatego że powiedział że jest przeciwko pod-

wyższaniu, a wcześniej słuchałem wystąpienia pana

Pawła Szałamachy z Prawa i Sprawiedliwości, który

występował w imieniu klubu, i wydawało mi się, że

co do idei i co do pomysłu, mimo że Prawo i Sprawie-

dliwość w 2006 r. obniżyło podatek dla najbogatszych

z 40% do 32%, zgodził się, poparł nasz wniosek i wno-

sił o dyskusję w komisji ﬁnansów, a więc niejako co

do idei wprowadzenia trzeciego progu w imieniu klu-

bu wypowiedział się za.

Ja nie rozumiem tej wypo-

wiedzi, ale może wynikała ona tylko i wyłącznie

z tego, że pan poseł Matuszewski być może nie był

obecny podczas dyskusji.

My rozpoczynamy ta debatę.

Żałuję, że wniosek

Platformy został złożony i PSL go podtrzymuje, dla-

tego że naszym zdaniem dzisiaj jest taka potrzeba.

Jest potrzeba, aby obciążenia podatkowe nie skupia-

ły się tylko i wyłącznie na najuboższych, ale przede

wszystkim na tych, którzy mają pieniądze.

Stąd też

dwa nasze projekty, projekty klubu SLD, pierwszy,

dotyczący podatku od transakcji ﬁnansowych, czyli

podatku dla tych, którzy mają, i drugi, dotyczący

skali podatkowej, trzeciego progu podatkowego.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

dach (druki nr 974 i 982).

Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji

Dziękuję bardzo.

druki nr 974 i 982.

Komisja ochrony środowiska na posiedzeniu w dniu

13 grudnia 2012 r. zapoznała się z uchwałą Senatu.

Rozpatrzyła wówczas 31 poprawek, z czego rekomen-

duje 3 poprawki odrzucić, pozostałe, czyli 28 popra-

wek, przyjąć.

odnosił się szczegółowo do każdej z poprawek, część

z tych poprawek, duża część, to są poprawki o cha-

rakterze legislacyjnym, doprecyzowującym, ale po-

wiem kilka słów o kwestiach najistotniejszych, zmie-

niających wersję projektu ustawy, która została przy-

jęta na posiedzeniu przez Sejm.

Otóż poprawki doty-

czące zakaźnych odpadów medycznych lub zakaźnych

odpadów weterynaryjnych zostały przyjęte przez Se-

nat i również wysoka komisja zaopiniowała te po-

prawki pozytywnie.

Zmiana polega na tym, że Senat

uznał za uzasadnione, aby zakaźne odpady medyczne

były jedynie przez termiczne przekształcenie w spa-

larniach odpadów niebezpiecznych.

Kolejna zmiana, poprawka.

Uznano za zasadne

zwiększenie wymiaru administracyjnej kary pienięż-

nej za transport odpadów bez zezwolenia lub wpisu

do rejestru i określono jej granice w wysokości od

W pierwotnej wersji podczas prac senackich plano-

wano wprowadzić poprawki do ustawy o odpadach

w gminach.

Poprawki te pozwoliłyby gminom bar-

dziej elastycznie ustalać stawki opłat za odpady.

Pod-

czas prac senackich Senat jednak podjął odrębną

inicjatywę uchwałodawczą i przygotowana zostanie

inicjatywa uchwałodawcza dotycząca zmiany w usta-

W związku z tym dwie poprawki, dotyczące tej kwe-

stii, do ustawy o odpadach komisja zaopiniowała ne-

gatywnie, mając na uwadze, że wkrótce będziemy

rozważać kompleksową nowelizację ustawy o utrzy-

sji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Le-

śnictwa rekomenduję przyjęcie sprawozdania, tak jak

przedstawiłem.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

148

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję panu posłowi.

styna Poślednia, Platforma Obywatelska.

Poseł Krystyna Poślednia:

bec sprawozdania Komisji Ochrony Środowiska, Za-

Kilka tygodni temu Wysoka Izba przyjęła ustawę

o odpadach.

Ustawa została skierowana do Senatu.

Senat po głębokiej analizie skierował do nas tę usta-

wę, wskazując 31 poprawek.

Komisja Ochrony Śro-

posiedzeniu zaproponowała, żeby z tych 31 poprawek

28 przyjąć, a 3 odrzucić.

Takie też jest stanowisko

Platformy Obywatelskiej.

Jakie to są poprawki i czego one dotyczą?

Więk-

szość poprawek skierowanych do Sejmu przez Senat

dotyczy pewnych zagadnień legislacyjnych, choć są

takie, które stanowią pewną zasadniczą zmianę.

Chodzi tutaj o kwestię postępowania z zakaźnymi

odpadami medycznymi.

W przedłożeniu sejmowym

i uchwalonej ustawie była możliwość postępowania

z tymi odpadami w dwojaki sposób.

Po długiej anali-

zie Senat…

A potem także my, po zapoznaniu się

z tymi poprawkami, uznaliśmy, że należy przyjąć

poprawkę Senatu w tym zakresie.

Postępowanie z za-

kaźnymi odpadami medycznymi i zakaźnymi odpa-

dami weterynaryjnymi będzie następowało w ten

sposób, że będą one mogły być tylko spalane w spa-

larniach.

Są także poprawki, które dookreślają sposób po-

bierania opłat za odpady.

Dotyczą one ustawy o po-

rządku i czystości w gminach.

Chodzi o to, żeby

w imieniu gmin związki międzygminne mogły dokony-

wać wszystkich czynności związanych z pobieraniem

tych opłat i żeby one wpływały bezpośrednio na ich

budżet, a nie były dochodem gminy.

Jeśli chodzi o tę

poprawkę, rekomendowano jej przyjęcie.

Myślę, że to

ułatwi pewną organizację tego obszaru przez gminy.

Niestety, jeśli chodzi o zapis ustawy, którego ocze-

kiwali (Dzwonek) samorządowcy, Klub Parlamentar-

ny Platforma Obywatelska będzie proponował jego

odrzucenie.

To jest kwestia dotycząca ustawy o po-

Tak że, jak wspomniałam na początku, Klub Par-

lamentarny Platforma Obywatelska będzie wnosił

o przyjęcie 28 poprawek wskazanych przez Senat i o od-

rzucenie 3 poprawek, które omówiłam.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Poseł Edward Czesak:

czącej ustawy o odpadach (druk nr 974) oraz spra-

wozdania komisji zawartego w druku nr 982.

Wprowadzone przez Senat poprawki nie zmieniły

zasadniczo ostatecznego kształtu ustawy o odpadach,

jednak ich ilość wskazuje na wątpliwości Izby wyż-

szej co do poszczególnych zapisów.

Zgłoszone popraw-

ki senackie w liczbie 31 zostały rozpatrzone na posie-

dzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Natu-

postanowiła większość poprawek Senatu przyjąć,

rekomendując Wysokiej Izbie odrzucenie trzech po-

prawek: nr 4, 25 i 26.

Pozostałe poprawki w większo-

ści dotyczyły form redakcyjnych i legislacyjnych.

W poprawce nr 9 Senat usunął z ustawy przepisy

odnoszące się do problematyki unieszkodliwiania

odpadów medycznych, które już na etapie procedo-

wania nad ustawą budziły kontrowersje i wątpliwości

zgłaszane przez różne środowiska.

Klub Prawo i Spra-

wiedliwość wstrzyma się od głosu przy tej poprawce.

W poprawce nr 24 Senat w art. 195 ustawy zwiększył

odpowiedzialność ﬁnansową za transport odpadów

bez zezwolenia, podwyższając kary i utrzymując je

w przedziale 2–10 tys. W poprawce nr 25 Senat w pro-

ponowanym zapisie wykroczył poza swe uprawnienia

co do zmian ustawy i komisja rekomenduje odrzuce-

nie tej poprawki.

Mój klub Prawo i Sprawiedliwość podziela rów-

nież zgłoszone przez Senat wątpliwości co do skutecz-

ności przepisów ustawy wprowadzanych na kilka dni

przed jej obowiązywaniem, tj. od 1 stycznia 2013 r.,

jak również co do zapisów umożliwiających wprowa-

dzenie przez gminy bardziej elastycznych zasad usta-

lania stawek opłat za odprowadzanie odpadów komu-

nalnych od właścicieli nieruchomości.

Nasze obawy

zgłoszone podczas dyskusji przy procedowaniu pro-

jektu ustawy, dotyczące utrudnień w działalności

poszczególnych branż, środowisk gospodarczych zaj-

mujących się odpadami niebezpiecznymi nadal pozo-

stają aktualne.

Klub Prawo i Sprawiedliwość, uwzględniając sta-

nowisko Senatu wprowadzające poprawki redakcyjne

i poprawiające zapisy zgodnie z zasadami techniki

prawodawczej, będzie głosował zgodnie z rekomen-

dacją komisji.

Przy poprawkach budzących wątpliwo-

ści wstrzyma się od głosu lub będzie przeciw ich od-

rzuceniu.

Dziękuję.

(Oklaski)

Uchwała Senatu w sprawie ustawy o odpadach

149

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję panu posłowi.

stawić stanowisko dotyczące sprawozdania komisji

Każda zmiana, która utrudnia życie gospodarcze

chodzącym kryzysem.

Analizując propozycje popra-

wek Senatu, Klub Poselski Ruch Palikota nie może

zgodzić się na poprawki 7., 9, 20. i 23., nad którymi

będzie głosowanie łączne.

Dotyczą one tak naprawdę

wyeliminowania metod alternatywnych unieszkodli-

wiania odpadów medycznych i weterynaryjnych.

Ta ustawa miała wyeliminować nielegalne prak-

tyki opisane na łamach prasy i w telewizji, takie jak

przerzucanie zakaźnych odpadów medycznych z jed-

nej spalarni do drugiej, składowanie odpadów w ilości

ok. 150 ton w niezabezpieczonej wiacie w spalarni

w Krakowie czy nielegalne magazynowanie odpadów

na prywatnej parceli.

Dzieje się tak na skutek braku

odpowiedniej ilości instalacji do unieszkodliwiania

odpadów.

Nie powstają też nowe instalacje do ich spa-

lania.

Niestety każda próba budowania spalarni po-

woduje społeczny sprzeciw wynikający z obawy, że

spalarnie te będą zatruwać atmosferę.

Świadczy o tym

choćby fakt, że od 12 lat nie można znaleźć lokaliza-

cji dla spalarni odpadów niebezpiecznych będącej we

władaniu Ministerstwa Środowiska, zakupionej za

kwotę ponad 11 mln zł ze społecznych pieniędzy

w ramach programu Phare, która obecnie rdzewieje

w magazynach Bumaru-Łabędy.

To właśnie dopuszczenie metod alternatywnych

pozwoli na uruchomienie dziesiątek małych instala-

cji znajdujących się w szpitalach, zakupionych za

publiczne pieniądze, które do marca 2011 r. mogły

być stosowane do unieszkodliwiania zakaźnych od-

padów medycznych, a które obecnie stoją i niszczeją.

Dzięki tym i innym instalacjom, w które zainwesto-

wali prywatni przedsiębiorcy, rozsianym po całym

kraju możliwe będzie znaczne skrócenie drogi od wy-

twórcy odpadów do instalacji unieszkodliwiającej,

z zachowaniem zasady bliskości.

I tu trzeba wspo-

mnieć o sepsie – ta kwestia pojawiła się przy okazji

obrad Senatu – gdzie konieczna jest szybka reakcja

i skrócenie drogi od źródła wytworzenia zakaźnych

odpadów medycznych do miejsca ich unieszkodliwie-

nia, czemu ma służyć ta zasada w działaniu metod

alternatywnych.

Jedynie na budowę instalacji alternatywnych do

unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych

istnieje obecnie przyzwolenie społeczne ze względu

na ich bezemisyjność.

Odpady medyczne unieszkodli-

wia się jedną z wybranych metod alternatywnych.

Zakaźne odpady medyczne po odkażeniu przestają

być odpadami niebezpiecznymi, a więc nie zagrażają

nikomu, nie zagrażają życiu.

(Dzwonek)

Już kończę, panie marszałku.

Mogą być przetwarzane na paliwo alternatywne

i spalane w piecach cementowniczych w temperatu-

rze powyżej 1200° C w alkalicznej atmosferze bez

powodowania emisji zanieczyszczeń.

Pragnę podkreślić, że aby uporządkować gospo-

darkę odpadami medycznymi, zlikwidować obecną

patologię, konieczne jest dopuszczenie innych niż

spalanie metod unieszkodliwiania odpadów medycz-

nych.

Dopuszczenie tylko jednej metody termicznego

przekształcania zakaźnych odpadów medycznych i za-

kaźnych odpadów weterynaryjnych zamyka drogę do

dalszych badań nad opracowywaniem skutecznych

metod unieszkodliwiania odpadów i stanowi ograni-

czenie konkurencji mające znaczący wpływ na ﬁnan-

se publiczne.

Dlatego Klub Poselski Ruch Palikota będzie gło-

sował przeciwko poprawkom 7., 9., 20. i 23.

Zachęca-

my do tego również tych wszystkich, którzy zastana-

wiają się nad ich odrzuceniem.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

ustawy o odpadach.

Jak moi przedmówcy byli uprzejmie wspomnieć,

Senat w dniu 12 grudnia br. rozpatrzył ustawę o od-

padach i uchwalił do niej aż 31 poprawek.

Z tym że

– tak jak wcześniej z tego miejsca była mowa – w za-

sadzie większa część tych poprawek ma charakter

wybitnie redakcyjny bądź legislacyjny.

Natomiast to,

co rzeczywiście było dziś przedmiotem obrad i głoso-

wań w komisji, dotyczy spraw merytorycznych.

Zwią-

zane są one z kilkoma kwestiami.

Te dyskusje trwają i one pewnie dalej będą trwa-

ły nawet po przyjęciu ustawy, a mianowicie chodzi

tutaj o alternatywne w stosunku do spalania metody

unieszkodliwiania odpadów zakaźnych medycznych

150

i weterynaryjnych.

Była o tym mowa na posiedzeniu

podkomisji, później komisja sejmowa zarekomendo-

wała to Wysokiemu Sejmowi.

Sejm przyjął rozwiąza-

nia, jeśli chodzi o inne termiczne metody unieszko-

dliwiania, ten proces został zresztą bardzo rygory-

stycznie opisany w zaproponowanej przez Sejm usta-

wie.

Senat zakwestionował jednak to dopuszczenie

alternatywnych metod.

Dzisiaj rzeczywiście komisja

poparła w głosowaniu stanowisko senackie.

Natomiast – tak jak już dziś słychać w trakcie tej

debaty – w dalszym ciągu te wątpliwości będą.

Pa-

miętam, że te instalacje funkcjonowały jeszcze przed

ograniczeniem dostępu w kilku, kilkunastu szpita-

lach.

Mam jednak wrażenie, że dzisiaj one są już po

prostu technologicznie i funkcjonalnie przestarzałe.

Aczkolwiek trzeba tu rzeczywiście podkreślić, że na

zakup tych instalacji poszły publiczne pieniądze.

My-

ślę, że na pierwszym etapie, kiedy była uchwalana

nowa ustawa o odpadach, niefrasobliwością było od-

rzucenie tych metod.

A dzisiaj to już chcielibyśmy,

krótko mówiąc, odgrzewać stary posiłek.

Chyba nie

ma sensu.

Druga kwestia, dosyć istotna, kwestia meryto-

ryczna, jest związana z próbą wprowadzenia przez

Senat poprawki do ustawy o utrzymaniu czystości

nek) właśnie senacka nowelizacja ustawy o utrzyma-

tego dokumentu odrzuciliśmy w głosowaniu tę po-

prawkę.

Trzecia poprawka merytoryczna – to jest popraw-

ka 24. – dotyczy podwyższenia kar za transport od-

padów niebezpiecznych.

Wydaje się, że również jest

uzasadniona.

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Lu-

dowego, który reprezentuję, będzie głosował nad

wej komisji.

Dziękuję uprzejmie.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Lewicy Demokratycznej.

Poseł Eugeniusz Czykwin:

stawić stanowisko klubu Sojuszu Lewicy Demokra-

padach.

Jak już moi przedmówcy powiedzieli, poprawki te

w większości nie budziły kontrowersji.

Już nie będę

powracał do ich omawiania.

Rzeczywiście próba wprowadzenia zmian do usta-

deklaracja Senatu o inicjatywie legislacyjnej spowo-

dowała, że komisja praktycznie chyba jednogłośnie

zarekomenduje Sejmowi odrzucenie tej poprawki.

Natomiast kolejne budzące wątpliwości poprawki,

poprawki 7., 9., 20. i 23., dotyczą unieszkodliwiania

dów weterynaryjnych.

Rzeczywiście wzbudzają one

pewne wątpliwości, ponieważ w naszych pracach sej-

mowych bez ustanku słyszymy argumenty, że nasze

ustawodawstwo, stanowione przez nas prawo powin-

no być zbieżne, powinno uwzględniać to, co jest sto-

sowane w Unii Europejskiej.

Argument, że w wielu

krajach Unii Europejskiej są dopuszczone alterna-

tywne sposoby unieszkodliwiania tych odpadów, jest

przekonujący.

Dlatego też klub Sojuszu Lewicy Demokratycz-

nej przy poprawkach 7., 9., 20. i 23. wstrzyma się,

natomiast w przypadku pozostałych poprawek bę-

dziemy głosować zgodnie z rekomendacjami komi-

sji.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Polska.

Poseł Tomasz Górski:

przedstawić opinię na temat uchwały Senatu w spra-

wie ustawy o odpadach, druk nr 974, oraz sprawoz-

dania Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Natu-

ralnych i Leśnictwa, druk nr 982.

W dniu 13 grudnia Senat podjął uchwałę wprowa-

dzającą 31 poprawek do ustawy o odpadach.

Klub

Solidarnej Polski po analizie poprawek Senatu posta-

nowił poprawki Senatu przyjąć z wyjątkiem popra-

wek 7., 9., 20. i 23., które budzą kontrowersje.

Przy

głosowaniu nad tymi poprawkami klub wstrzyma się

od głosu.

W pozostałym zakresie klub będzie głosował

ki 26., która to umożliwia gminom wprowadzenie

bardziej elastycznych zasad ustalania stawek opłat za

odprowadzanie odpadów komunalnych od właścicieli

nieruchomości.

W tym przypadku argumentacja ko-

misji nie przekonuje klubu.

Uważamy, że poprawkę tę

należy również przyjąć.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Poseł Marek Gos

151

Zamykam listę.

Pierwsza pytanie zada pani posłanka Lidia Gą-

dek, Platforma Obywatelska.

Nie ma pani posłanki.

tujemy dzisiaj o stanowisku Senatu dotyczącym złej

ustawy.

Mój klub tak właśnie ocenił tę ustawę po

wypracowaniu jej ostatecznego kształtu, który dotarł

do Wysokiej Izby.

Głosowaliśmy przeciwko tej, jak

powiedziałem, złej ustawie.

Oto dzisiaj mamy poprawki Senatu do tej ustawy.

Oczywiście te poprawki legislacyjne, niebudzące wąt-

pliwości, będziemy popierać, natomiast są tam rów-

nież inne bardzo interesujące rzeczy.

Otóż, Wysoka

Izbo, jesteśmy świadkami, można to śmiało powie-

dzieć, kolejnej odsłony wojny wokół ustawy o odpa-

dach prowadzonej między lobbystami autoklawowa-

nia a lobbystami monopolu spalarni.

W dzisiejszej

debacie również zostało to po cichu powiedziane, na-

tomiast nie sposób tego nie zobaczyć i nie zadać pani

poseł sprawozdawcy pytania, jak to jest, że komisja

w ciągu, nie wiem, kilkunastu dni w tak radykalny

sposób zmienia w tym zakresie swój punkt widzenia.

Jak to jest, że komisja opowiada się najpierw za wa-

riantem zwolenników autoklawowania, a potem na-

gle, poprzez Senat, następuje wrzutka lobbystyczna,

która zresztą dzieli, jak zauważyliśmy dzisiaj w cza-

sie głosowań, klub Platformy w sposób dość wyraźny

i powoduje, że komisja i dwa kluby rządzące nagle

zmieniają swoje stanowisko?

(Dzwonek)

Panie marszałku, na zakończenie chciałbym tylko

coś zacytować jako uzupełnienie mojego pytania.

Czy

mogę?

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dwa pytania podczas 3-minutowych oświadczeń

klubowych, panie pośle.

Poseł Grzegorz Schreiber:

Uzupełnię wypowiedź cytatem.

Chodzi o to, jak

silne jest lobby śmieciowe, które doprowadza do mo-

nopolu spalarni i wcześniej doprowadziło do powsta-

nia zapisów, które mieliśmy w ustawie.

Jeden z lob-

bystów podczas debaty, która toczyła się w 2008 r.,

powiedział: Zderzamy się tutaj z układami, które

graniczą wręcz z relacjami maﬁjnymi i one są, nie-

stety, powiązane z ludźmi, którzy sprawują władzę.

Pamiętamy doskonale wojnę, która toczyła się

w 2008 r. pomiędzy tymi, którzy przekonali przewod-

niczącego komisji, która nazywała się „Przyjazne

Państwo”, a ministrem czy też, inaczej, bratem mi-

nistra z Platformy Obywatelskiej.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Panie pośle, przekroczył pan już limit czasu dla

klubów w tej debacie.

Poseł Grzegorz Schreiber:

Naprawdę proszę panią poseł sprawozdawcę o od-

powiedź na pytanie, co się wydarzyło, że w ciągu

kilkunastu dni państwo tak radykalnie zmieniacie

stanowisko.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Już pan nie ma głosu, panie pośle.

Dziękuję bardzo, panie marszałku, będę mówiła

krócej.

Mam pytanie do pana posła sprawozdawcy.

Ponie-

waż wokół tych ustaw o utrzymaniu czystości, o od-

padach, jest w społeczeństwie, delikatnie mówiąc,

naprawdę wielki zamęt i wielkie niezrozumienie, bo

my, parlament – i tu też poczuwam się w jakiś sposób

do winy – ciągle coś tam zmieniamy, wprowadzamy

kolejne poprawki, zapowiadana jest kolejna noweli-

zacja senacka.

Panie pośle, słyszymy tutaj o lobby,

a gdzie w tym wszystkim jest zwykły mieszkaniec

tego kraju?

Proszę powiedzieć, dlaczego komisja zde-

cydowała się nie poprzeć tych poprawek, twierdząc,

że będzie nowelizacja senacka.

Znowu mówi się, że

coś będzie.

A jak ona po prostu, nie wiadomo, będzie

za pół roku, za rok?

Ta ustawa będzie musiała wejść

w życie.

Następna sprawa.

Czy te zmiany, które tu Senat

zaproponował, a które komisja proponuje przyjąć,

zmniejszają obciążenia mieszkańców?

Bo ten kolejny

podatek, który jest nałożony na mieszkańców, w nie-

których miastach jest to o 250% więcej, aniżeli miesz-

kańcy płacą na dzień dzisiejszy.

I co w przypadku gdy

samorządy już podjęły uchwały i wyznaczyły stawkę,

jaką przeciętny mieszkaniec będzie musiał płacić?

Czy to będzie można w ramach tej nowelizacji jakoś…

Czy kolejny raz tę decyzję będzie musiała rada miej-

ska zmienić, czy nie?

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk

152

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

o jakim lobby tutaj jest mowa, niemniej jednak za-

chęcam pana posła, aby przekonał swój klub, by nie

wstrzymywał się od głosu, tylko zagłosował przeciw

tym poprawkom, ponieważ uważam, że alternatyw-

ne metody unieszkodliwiania odpadów medycznych

i weterynaryjnych są bardzo ważne.

Przydadzą się

nam, jak również przyniosą konkretne oszczędności

dla budżetu państwa oraz dla budżetów szpitali.

Słyszałem i czytałem taką analizę, że gdyby w tej

chwili to wprowadzić w przypadku alternatywnych

metod unieszkodliwiania odpadów medycznych i we-

terynaryjnych, byłaby to oszczędność rzędu 200 mln zł

rocznie, a może nawet i więcej, zwłaszcza że koszty

unieszkodliwiania rosną z miesiąca na miesiąc przez

to, że spalarni jako takich nie ma dużo.

Natomiast

jest inna rzecz: nowych spalarni się nie buduje w ogó-

le.

A więc pozostaje ryzyko przewożenia tych odpa-

dów, w tym momencie zakaźnych, które będą krążyć

po województwie, ewentualnie między jednym mia-

stem a drugim.

Tu gdzieś usłyszałem w tej całej wypowiedzi, że

zwiększono kary za przewóz odpadów, ale te kary są

tylko i wyłącznie za przewóz bez zezwolenia, nato-

miast nikt nie mówi o przewozie typowym.

Moje pytanie dotyczy tego, co stanie się w momen-

cie – i jaka będzie reakcja – kiedy dojdzie do wypad-

ku, kiedy dużym samochodem będą wiezione odpady

zakaźne, niebezpieczne i dojdzie do wypadku komu-

nikacyjnego, na przykład z autobusem z dziećmi ja-

dącymi na wycieczkę?

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Będę pytał…

( Gwar na sali)

Przepraszam, ale jakiś szum się zrobił…

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Ale to po stronie klubowej pana posła.

Panie pośle…

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Przepraszam.)

Kolega prosi o to, aby umożliwił mu pan wypo-

wiedź.

(Głos z sali: Niech nie prosi, zrobię to z satys-

fakcją.)

Bardzo proszę.

Poseł Piotr Chmielowski:

Dwa tematy wydają mi się najistotniejsze w tej

kwestii.

Po pierwsze, jeżeli dzisiaj mówimy o spalarniach,

to nie mówimy tylko o kominie, piecu oraz przywo-

żeniu i odwożeniu.

Kolega słusznie pytał o to przy-

wożenie i mam nadzieję, że usłyszy profesjonalną

odpowiedź ze strony ministerstwa.

Ale pytamy rów-

nież o pewnego rodzaju procedury, a mianowicie ile

to kosztuje i jakie kwitki, papierki trzeba wypełnić,

żeby to zdać, umówmy się, i zapłacić – podkreślam

słowo: zapłacić – za tę usługę.

Małe – chciałem po-

wiedzieć: interesy – przedsiębiorstwa medyczne mu-

szą podpisywać, bo taka jest ustawa, tego typu umo-

wy, następnie różnego rodzaju karty przekazania

odpadów itd.

Pan minister, mam nadzieję, jest świa-

dom, ile tego jest w sensie papierologicznym i któ-

rym organom państwa podlega to w sensie kontroli,

i w jaki sposób te kontrole przebiegają.

Czy nie wy-

starczyłaby zwykła jedna faktura, umówmy się,

zdająca, w której by się wpisało, ile to jest kilogra-

mów?

To jest pierwsze moje pytanie.

Bardzo proszę

o odpowiedź.

A druga sprawa jest taka.

Otóż dzisiaj z tej mów-

nicy padło wiele słów.

Ja nie chcę dyskutować, jaki to

jest lobbing.

Pan poseł przede mną mówił o takim

lobby czy owym.

Już nie będę dyskutował.

Akurat

znam jednych i drugich.

Problem lobbingu sprowa-

dza się tak naprawdę do jednej kwestii (Dzwonek),

mianowicie nie byłoby żadnego lobbingu, gdyby mi-

nisterstwo umiało czy minister umiałby właściwie

się zachować i skończył odpowiednią szkołę, to zna-

czy, chodząc do szkoły i nie wiedząc, spojrzał sąsia-

dowi na klasówce do tekstu, co on napisał.

Przecież

idealne w tej kwestii rozwiązania – przepraszam,

panie marszałku, dokończę tylko – które są wzorcem

dla całej Europy, mają, proszę państwa, nasi sąsiedzi,

Niemcy, w swoim prawodawstwie.

Ten problem roz-

wiązali już tak dawno, że właściwie tylko i wyłącznie

wprowadzają pewnego rodzaju modyﬁkacje techno-

logiczne.

Panie ministrze, czy pan zna system i rozwiąza-

nia medyczne w tej kwestii, tak aby nie musieli zaj-

mować się tym posłowie, którzy akurat, umówmy się,

mają troszkę mniejsze pojęcie, niż trzeba?

Dziękuję bardzo i przepraszam, panie marszałku.

153

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Ostatnie pytanie zada pani posłanka Krystyna

Poślednia, Platforma Obywatelska.

Poseł Krystyna Poślednia:

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Panie Ministrze!

Kilka słów muszę powiedzieć w obronie tej ustawy,

bo jeżeli mówimy z tej pięknej mównicy w ten sposób

na temat prawodawstwa, które jest tworzone w Sej-

mie, to chyba nie do końca to uchodzi.

Można wska-

zać pewne elementy, które mogą nie odpowiadać

danej grupie politycznej, natomiast nie powinno się

mówić generalnie w ten sposób.

Akurat wcześniej ta

ustawa, przed jej nowelizacją, była dobra, dostosowy-

waliśmy ją do przepisów Unii Europejskiej, do dyrek-

tyw, które są i mają obowiązywać w pewnych zakresach

dotyczących gospodarki odpadami.

Stąd, biorąc pod

uwagę dyrektywy, które są wprowadzane w Unii Euro-

pejskiej, można powiedzieć, że ten obszar jest bardzo

konkretnie regulowany i że coraz częściej i w coraz

bardziej dbały sposób myślimy w prawodawstwie

o tym, żeby nasze środowisko było czyste.

Stąd to, co

możemy zrobić na zewnątrz ze wszystkimi odpadami,

to, okazuje się, określić je i wskazać, jak to posprzą-

tać, jak wykorzystać, jak zrobić.

I tu mam pytanie do

pana ministra, bo widzę, że nie wszyscy w tej sali

znają poprzednią ustawę: Jakie regulacje prawne

w poprzednich zapisach ustawy dotyczyły postępo-

wania z odpadami medycznymi?

Bardzo długo zasta-

nawialiśmy się, czy dopuścić tę alternatywną metodę

do postępowania z odpadami, szukaliśmy stosowne-

go sposobu polegającego na tym, że jeżeli dopuszcza-

my tę metodę, to bardzo ściśle zapisujemy, co w da-

nym momencie będzie działo się z odpadem i cały

czas będziemy mogli śledzić, czy odpad został właści-

wie zagospodarowany.

Pewne analizy, które przepro-

wadził jeszcze Senat (Dzwonek), pozwoliły nam sko-

rygować nasz pogląd na ten temat, dlatego powróci-

liśmy do tego i postanowiliśmy przyjąć tę poprawkę

Senatu, jednak oczekuję odpowiedzi na moje pytanie.

Dziękuję.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Woźniaka.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Środowiska

rowana była do państwa posłów, wobec tego skupię

się na tych pytaniach, które zostały zadane wprost

mnie, ale myślę, że zakresy częściowo się pokryją,

więc przyłożę się do ogólnych wyjaśnień.

Zacznę od

końca.

Pani poseł zapytała, jak było w poprzednich re-

gulacjach.

Było niezbyt dobrze.

Efekty widzieliśmy

na różne sposoby, można było komentować.

Dzisiaj,

siedząc w tej sali, odebraliśmy wiadomość, że koło

Wąbrzeźna znowu znaleziono odpady medyczne wy-

rzucone do lasu.

Włączone są inspekcja sanitarna,

GIOŚ, jest podejrzenie skażenia gleby w okolicach

tego miejsca.

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Czy to jest stan

zaplanowany?)

Słucham?

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Czy to stan zapla-

nowany?)

Nie, to jest stan obecny, panie pośle.

To jest wła-

śnie stan obecny.

To nie jest stan zaplanowany, lecz

to jest stan obecny.

W stanie zaplanowanym w przed-

łożeniu rządowym – może, mimo wszystko, przy-

pomnę – dopuszczaliśmy alternatywne metody.

Natomiast tok pracy wszystkich komisji, i sejmo-

wych, i senackich, szedł w jednym kierunku, wszy-

scy eksperci powoływani ze wszystkich stron prze-

konali nas jednoznacznie do tego, że ta metoda

musi być zmieniona.

W przeciwnym razie przypad-

ki takie jak z Wąbrzeźna, o którym dzisiaj można

przeczytać w gazecie – widziałem to w Internecie

– będą co chwilę.

Co do cen – mamy w tej chwili bardzo ograniczony

monitoring – jeśli chodzi o odpady zakaźne, przy me-

todach spalania, czyli termicznego przekształcania,

wahają się one od 2 do 6 zł za kilogram.

To gwoli wy-

jaśnienia, bo tu warto o żywych pieniądzach zawsze

mówić.

Natomiast było pytanie, bardzo ważne – po-

zwolę sobie to ocenić – czy nie zwiększamy obciążeń

przedsiębiorcom przy tym obrocie odpadami w ogóle.

Otóż nie zwiększamy.

W toku prac sejmowych była

propozycja zgłoszona przez grupę posłów, dotycząca

jeszcze innego wyjścia, które by nakazywało prowa-

dzić bezpośredni monitoring każdej partii odpadów aż

do ostatecznego unieszkodliwienia w instalacji ter-

micznego przekształcenia.

W tej chwili przy tej propo-

zycji senackiej, która była przedłożona, zaproponowa-

na dzisiaj, wydaje się, że to będzie jeszcze krócej.

Nie

zmieniamy systemu, mamy kartę przekazania i kartę

ewidencji.

Karta przekazania służy do tego, jak wia-

domo, żeby partia odpadów była ewidencjonowana

w czasie całego obrotu.

Karta ewidencyjna służy

przedsiębiorcom, którzy zajmują się unieszkodliwia-

niem odpadów.

Nie jest to system, który w jakikolwiek

sposób to zaburza i nie jest inny niż na przykład

w Niemczech, bo tu padło jedno z pytań na temat Nie-

miec.

Tam też jest ewidencjonowany cały obrót odpa-

dami, zwłaszcza niebezpiecznymi.

Natomiast chciałbym zwrócić uwagę, że w przed-

łożeniu rządowym znalazła się propozycja – nigdzie

niekwestionowana – konsolidacji wszystkich baz da-

nych i sprawozdawczości.

Do tej pory, do dziś przed-

154

siębiorcy muszą składać do różnych instancji, do

różnych organów publicznych sprawozdania z każde-

go rodzaju odpadów, z którymi mają do czynienia na

różnych etapach ich wytwarzania bądź unieszkodli-

wiania.

W tej chwili powstał zapis, na podstawie któ-

rego powstaje jedna baza danych o odpadach, a przed-

siębiorcy będą raz na rok składać do jednego miejsca

sprawozdanie ze wszystkich możliwych odpadów,

których są wytwórcami.

To będzie bardzo poważne

uproszczenie, poza tym mamy nadzieję, że w ten spo-

sób ten system zostanie upowszechniony.

Natomiast to, że sprawozdawczość w ogóle musi

istnieć, jest nakazane całym szeregiem dyrektyw

i przepisów unijnych i od tego nie odbiegniemy.

To

jest jedyny sposób, żeby móc wykazać Komisji Euro-

pejskiej, że przynajmniej się poprawiamy, jeśli chodzi

o poziom odzysku, recyklingu i całą gospodarkę od-

padami.

Innej metody nie ma.

Dopuściliśmy oczywi-

ście – i jest on dopuszczany w przedłożeniu rządowym

zaproponowanym Wysokiej Izbie – elektroniczny

obieg tych dokumentów.

Idziemy w kierunku takich

samych rozwiązań, jakie obowiązują w 25 krajach

uda, bo rzeczywiście problem gospodarki odpadami

jest cały czas bardzo aktualny w kraju.

Dziękuję bar-

dzo.

(Oklaski)

Poseł Tadeusz Arkit:

Dziękuję bardzo.

stii: odpadów medycznych niebezpiecznych i wetery-

naryjnych niebezpiecznych, do pytań, które tutaj

padały, do uwag.

Przede wszystkim chciałbym zachę-

cić wszystkich tych, którzy się wstrzymują od głosu

w tych kwestiach, ponieważ one są kontrowersyjne,

do tego, żeby jednak zajęli jakieś stanowisko.

Bo

w zasadzie można powiedzieć, że każdy zapis w każ-

dej ustawie rodzi dyskusje i może być kontrowersyj-

ny.

Nie znaczy to, że jesteśmy zwolnieni z odpowie-

dzialności za podejmowanie również trudnych decy-

zji.

A to są niewątpliwie trudne decyzje, bo i spektrum

wiedzy, która tutaj się pojawia, jest bardzo duże.

Czym się kierowała komisja?

Przede wszystkim,

szanowni państwo, komisja kierowała się tym, żeby

uchwalić prawo, które w najwyższym stopniu popra-

wi stan bezpieczeństwa, jeżeli chodzi o zagrożenia

wynikające z obrotu różnymi odpadami, w tym od-

padami medycznymi niebezpiecznymi, o nich mówi-

my.

To było główne przesłanie prac komisji i jak

wiem, też prac senackich komisji, ponieważ uczest-

niczyłem w posiedzeniu komisji senackich.

To jest

jedna kwestia.

Pani poseł Krystyna Poślednia pytała też o wcze-

śniejsze rozwiązania.

Wcześniejsze rozwiązania, de

facto od 2005 r., a zmodyﬁkowane w 2010 r., powo-

dują, że tak naprawdę mogły funkcjonować tylko

spalarnie w przypadku odpadów niebezpiecznych.

Żeby to było jasne i czytelne, ponieważ tutaj któryś

gdzieś tam są autoklawy przyszpitalne.

Może są, ale

zgodnie z tym przepisem, który od kilku lat funkcjo-

nuje, nie mogą funkcjonować.

Zatem można tylko

spalać do teraz.

Taka jest ﬁnalnapropozycja,takjak

państwo stwierdziliście.

I druga kwestia, chodzi o ustawę o utrzymaniu

warto kilka słów powiedzieć.

Nie ma pani poseł, która

to podnosiła, kolega pan poseł z PiS-u też o tym mó-

wił, ale chciałbym bardzo wyraźnie to zaakcentować,

skierować do pani poseł, a w zasadzie do wszystkich,

że inicjatywa legislacyjna Senatu jest już w Sejmie.

Planujemy, żeby podczas posiedzenia 3 i 4 stycznia

przyszłego roku, na pierwszym posiedzeniu w nowym

roku, tę inicjatywę w Sejmie skonsumować.

Po rozmo-

wach z kolegami, z koleżankami, z przedstawicielami

różnych klubów mam nadzieję, wydaje mi się, że jeste-

śmy w stanie szybko uzyskać konsensus polityczny

wobec tej nowelizacji oczekiwanej, sądzę, przez środo-

wiska samorządowe, które będą odpowiadać za wdro-

żenie ustawy.

Chyba lepiej stało się, że tego nie zrobio-

no nowelą ustawy o odpadach, bo zostało to czytelnie

zrobione, aczkolwiek zgadzam się z tym, że mogło to

być troszeczkę wcześniej.

Jest tak, jak jest, ale akcen-

tuję ten wątek – że to jest już w Sejmie, że to nie jest

w sferze intencji, tylko już w obszarze konkretu.

To

takie dwie kwestie, do których chciałem się odnieść,

spośród tych, które zostały poruszone.

Na koniec chciałbym serdecznie podziękować

o odpadach, nad jego ostatecznym kształtem.

Ta

ustawa to jest rzeczywiście duża ustawa, duża regu-

lacja, bardzo ważna dla całego systemu gospodarki

odpadami.

Dziękuję za bardzo merytoryczną pracę

w podkomisji, w komisji.

Dziękuję za współpracę

panu ministrowi i przedstawicielom rządu, wszyst-

kim członkom podkomisji, wszystkim państwu, któ-

rzy bardzo aktywnie wnosili swoje uwagi i wspierali

nas również swoją wiedzą.

Bardzo dziękuję i mam

nadzieję, że jutro z zadowoleniem będziemy mogli

przyjąć już w całości ważną, potrzebną ustawę o od-

padach.

Dziękuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Panie marszałku,

mogę?)

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie

155

W jakim trybie?

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Jedno pytanie

w trybie sprostowania, bo nie zrozumiałem tego, co

pan minister mówił.)

Nie, sprostowanie dotyczy źle zrozumianej pań-

skiej wypowiedzi.

(Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Mojej wypowie-

dzi?)

Tak.

Nie ma w takim razie trybu.

Zamykam dyskusję.

ubezpieczeniowej (druki nr 976 i 983).

Proszę pana posła Andrzeja Orzechowskiego

Andrzej Orzechowski:

niowej (druk nr 983).

Na wstępie chcę powiedzieć, że komisja w dniu dzi-

siejszym rozpatrzyła uchwałę Senatu i po debacie za-

opiniowała pozytywnie dwie poprawki Senatu i reko-

menduje Wysokiej Izbie przyjęcie tych poprawek.

Może kilka słów o meritum sprawy.

23 listopada

łalności ubezpieczeniowej.

W tej nowelizacji Sejm

implementował wyrok Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej orzekający o tym, że dyrektywa

Unii jest niezgodna z prawem unijnym, a w ślad za

tym polskie przepisy oparte na tej dyrektywie są też

niezgodne z prawem unijnym.

Chodzi o przepisy

wprowadzone w 2009 r. na podstawie podważonej

właśnie dyrektywy, które przed nowelizacją dawały

możliwość zróżnicowania składek na ubezpieczenia

poprzez uwzględnienie kryterium płci.

Sejmowa no-

welizacja, o której mówiłem, z 23 listopada tego roku

w art. 18a deﬁniowała, że przy zawieraniu umów

ubezpieczeniowych nie może dochodzić do różnico-

wania składek ze względu na kryterium płci.

W drugim kroku Sejm uchylił art. 18b odnoszący

się do zakazu różnicowania składek ubezpieczenio-

wych ze względu na ciążę i macierzyństwo.

Sejm

uznał wtedy, że zakaz różnicowania ze względu na

ciążę i macierzyństwo został skonsumowany w no-

welizowanym art. 18a.

Uchwalona przez Sejm ustawa traﬁła do Senatu

i Senat 12 grudnia, rozpatrując tę ustawę, uchwalił

2 poprawki.

Senat w poprawce 1. przywrócił do usta-

wy o działalności ubezpieczeniowej art. 18b, przepis

zakazujący różnicowania składek ubezpieczeniowych

i związanych z nimi usług ﬁnansowych ze względu

na ciążę i macierzyństwo.

Senatorowie wzięli pod

uwagę to, że zakaz różnicowania świadczeń z ubez-

pieczenia z powodu ciąży i macierzyństwa nie był

przedmiotem wyroku Trybunału Sprawiedliwości.

Senatu uznał, że uchylenie art. 18b ustawy o działal-

ności ubezpieczeniowej mogłoby prowadzić do wąt-

pliwości interpretacyjnych i nieuznawania przez

ubezpieczycieli szczególnej normy, dotyczącej ciąży

i macierzyństwa.

W poprawce 2.

Senat wprowadził

do ustawy 14-dniowe vacatio legis w miejsce dotych-

czasowego zapisu, w myśl którego ustawa wchodzi

w życie z dniem 21 grudnia 2012 r.

W poprawce

2. chodzi o to, aby zachować choć minimalny, 14-dnio-

wy okres vacatio legis od dnia ogłoszenia, a także dać

panu prezydentowi czas na podpisanie tej ustawy.

Tak jak powiedziałem na wstępie, Komisja Finan-

sów Publicznych rozpatrzyła obie poprawki, zaopi-

niowała je pozytywnie i rekomenduje Wysokiej Izbie

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Otwieram dyskusję.

Poseł Wojciech Saługa z Platformy Obywatelskiej

otworzy listę mówców.

Poseł Wojciech Saługa:

Dziękuję, panie marszałku.

na przez Senat była podnoszona też w dyskusji pod-

czas drugiego czytania w Wysokiej Izbie.

Wtedy wy-

dawało się, że art. 18b nie będzie potrzebny, że

art. 18a skonsumuje niejako nieścisłości związane

z funkcjonowaniem art. 18b.

Oczywiście dziękujemy

Senatowi za bardziej wnikliwą analizę.

Jeżeli zlikwi-

dowanie art. 18b mogłoby doprowadzić do nierówno-

ści, do gorszego traktowania przez ubezpieczycieli

kobiet z powodu ciąży bądź macierzyństwa, to warto

się nad tą poprawką pochylić i dla bezpieczeństwa

warto ją przyjąć.

Poprawka 2. dotycząca terminu wejścia w życie

też jest oczywiście jak najbardziej zasadna.

21 grud-

nia już niebawem, więc pan prezydent nie zdąży pod-

pisać tej ustawy, jeżeli oczywiście Wysoka Izba ją

przegłosuje.

Panie Marszałku!

Wysoka Izbo!

Platforma Oby-

watelska popiera te poprawki, będzie głosowała za

przyjęciem poprawek zgłoszonych w Senacie.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk

156

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Przypomnę, że zmiany w obowiązującej ustawie

o działalności ubezpieczeniowej wymusił wyrok Try-

bunału Sprawiedliwości, który nakazał krajom Unii

Europejskiej modyﬁkację swojego ustawodawstwa

obejmującego problematykę ubezpieczeniową, tak

aby nie dochodziło do dyskryminacji osób ubezpie-

czonych ze względu na płeć.

Dotychczas kobiety po-

siadały pewne przywileje płacenia niższych składek.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości może skutkować

podniesieniem w ich przypadku opłat ubezpieczenio-

wych.

Unia Europejska brnie w kolejne absurdy.

Nie

wyobrażam sobie, aby kobiety czuły się dyskrymino-

wane przez to, że miały przywilej płacenia niższej

składki ubezpieczeniowej, i wnosiły o zmianę przepi-

sów.

Czy zatem orzeczenie Trybunału Sprawiedliwo-

ści nie jest wymuszone przez lobby ubezpieczeniowe?

Jeśli tak, to co to jest za sprawiedliwość.

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość po-

piera poprawkę 1. zaproponowaną przez Senat, a przy-

wracającą dotychczasowy zapis art. 18b, gdyż mogło-

by dochodzić do nadinterpretacji przepisu przez

ubezpieczycieli i różnicowania składek dla kobiet bę-

dących w ciąży na ich niekorzyść.

Druga poprawka dotyczy zmiany terminu wejścia

w życie ustawy.

Z informacji zamieszczonej w pier-

wotnym projekcie ustawy wynikało, że wszystkie

kraje Unii Europejskiej mają wprowadzić zmiany

w ustawodawstwie ubezpieczeniowym do 21 grudnia

2012 r.

Jeśli z powodu tego opóźnienia Polska nie

będzie musiała ponosić negatywnych konsekwencji,

to Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość rów-

nież zagłosuje za przyjęciem propozycji.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Nie ma pana posła.

Także nie ma.

tu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o działalności

ubezpieczeniowej, druk nr 976, oraz sprawozdania

Komisji Finansów Publicznych, druk nr 983.

Senat na posiedzeniu w dniu 13 grudnia wniósł

uchwałę, która wprowadza do ustawy dwie poprawki.

Klub Solidarnej Polski, po zapoznaniu się z popraw-

kami, będzie głosował za ich przyjęciem.

Dziękuję

Mamy tylko jedno zgłoszenie.

tanie?

Nie.

Zamykam listę mówców.

Proszę pana posła Piotra Szeligę, Solidarna

Polska.

Bardzo proszę, panie pośle.

może opracowanie jakiegoś systemu wsparcia dla

kobiet, szczególnie w ciąży, rekompensat, żeby jed-

nak przywrócić te kwoty pieniężne, które po prostu

utracą w wyniku tych zapisów, bo jednak będą mu-

siały teoretycznie więcej płacić za składki, czy pań-

stwo coś takiego przewidują.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

O odpowiedź na pytanie proszę podsekretarza

rosława Sekułę.

Podsekretarz Stanu

w Ministerstwie Finansów

nie Pośle!

Jeżeli Wysoki Sejm raczy przyjąć pierwszą

poprawkę Senatu, czyli przywracającą art. 18b, to

sytuacja, o której pan mówi, nie będzie miała miej-

sca, bo nie będzie takiej zmiany.

Natomiast sprawa

wspierania kobiet w ciąży i macierzyństwa jest na

inną dyskusję, ale jest bardzo wiele rozwiązań i pro-

157

pozycji, nawet w ostatnim exposé premiera Donalda

Tuska, które właśnie są nakierowane na wspieranie

macierzyństwa i wspieranie rozwoju rodziny, więc

myślę, że ta odpowiedź jest wystarczająca, którą te-

raz przedstawiam, że przywrócenie art. 18b zlikwi-

duje zagrożenie pogorszenia sytuacji kobiet w ciąży.

Dziękuję.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

W tej sytuacji zamykam dyskusję*

)

.

nia br.

Zamykam listę.

sić oświadczenie w sprawie 120. rocznicy urodzin

gen. Józefa Rudolfa Kustronia.

Dobrym zwyczajem jest przywoływanie ważnych

rocznic związanych z polskimi bohaterami, którzy

w latach minionych zabiegali o wolną Rzeczpospolitą

Polską.

Niewątpliwie takim bohaterem był urodzony

przed 120 laty generał Józef Kustroń.

Przyszedł na

świat w 1892 r. w Stryju, a zmarł 16 września tra-

gicznego 1939 r. w Ułazowie.

Młodość spędził w No-

wym Sączu, gdzie osiadła jego rodzina.

Podczas na-

uki w szkole średniej należał i aktywnie działał

w polskich nielegalnych organizacji niepodległościo-

wych, w tym w Związku Młodzieży Polskiej „Zet”.

W 1910 r. podjął studia prawnicze i ﬁlozoﬁczne na

Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz naukę

w Akademii Handlowej.

W 1912 r. wstąpił do para-

militarnego polskiego Związku Strzeleckiego.

Po

tonu w 4. batalionie 2.

Pułku Piechoty Legionów

skierowanym na front przeciw Rosji.

W późniejszych

latach dowodził również 4.

Pułkiem Piechoty Legio-

kowem na Lubelszczyźnie i na Wołyniu.

Pod koniec

1916 r. awansował do stopnia kapitana.

Od 1917 r.

działał w konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojsko-

wej.

Od 31 października 1918 r. uczestniczył w roz-

brajaniu żołnierzy austriackich w Krakowie.

Po woj-

nie polsko-rosyjskiej służył w piechocie.

Był zastępcą

dowódcy 42.

Pułku Piechoty w Białymstoku, a od

stycznia 1925 r. dowódcą 55.

Pułku Piechoty w Lesz-

nie.

W 1926 r. awansował do stopnia pułkownika.

Podczas przewrotu majowego Kustroń jako piłsud-

Podczas II wojny światowej, w kampanii wrze-

śniowej generał brygady Józef Kustroń dowodził

nadal 21.

Dywizją Piechoty Górskiej wchodzącą w skład

Grupy Operacyjnej „Bielsko” i Armii „Kraków”.

Od

1 września 1939 r. 21. dywizja uczestniczyła w cięż-

kich walkach odwrotowych, po których, osłabiona,

przedarła się na południową Lubelszczyznę.

16 wrze-

śnia Polacy, usiłując przebić się, stoczyli zaciekłą

walkę pod Oleszycami z przeważającymi siłami nie-

mieckiej 45.

Dywizji Piechoty.

Około godz. 14 w lesie

został zabity, uczestnicząc w ataku, podczas próby

przebicia się.

Został pochowany na polu bitwy.

W 1953 r. jego grób przeniesiono do Nowego Sącza.

W latach 1981–1984 działało w Nowym Sączu To-

warzystwo im. Generała Józefa Kustronia.

16 wrze-

śnia 1983 r. towarzystwo zorganizowało w mieście

niezależne uroczystości ku czci generała Kustronia,

na które przybyli konsulowie generalni Stanów Zjed-

noczonych Ameryki Północnej i Republiki Francu-

skiej, a także generał Mieczysław Boruta-Spiechowicz

wraz z grupą legionistów.

W latach 1984–1989 Towa-

rzystwo im. Generała Józefa Kustronia prowadziło

działalność konspiracyjną.

Ufundowano wówczas ta-

blicę ku czci generała oraz tablicę w hołdzie wszystkim

dowódcom 1.

Pułku Strzelców Podhalańskich, którą

odsłonięto w listopadzie 1988 r. w kościele pw. św. Ka-

zimierza w Nowym Sączu, w 70. rocznicę odzyskania

przez Polskę niepodległości.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Poseł Andrzej Kania:

Dziękuję bardzo.

szym wystąpieniu chciałbym poruszyć temat powo-

łania Zakładu Karnego w Przytułach Starych, nie-

wielkiej wsi położonej w województwie mazowieckim

w gminie Rzekuń, oddalonej kilka kilometrów od

mojego miasta, Ostrołęki.

Oświadczenia poselskie

*

158

Od ponad 100 lat historia Służby Więziennej bar-

dzo mocno związana jest z Ostrołęką i powiatem

ostrołęckim.

Więzienie ostrołęckie należy do jednych

kraju.

Przez ponad 100 lat funkcjonowania mocno

i trwale wrosło w krajobraz miasta i jego dzieje.

W tym

roku zakończyła się historia więziennictwa związana

z Aresztem Śledczym w Ostrołęce, a rozpoczęła się

historia jednostki w Przytułach Starych.

Nowo powstały Zakład Karny w Przytułach Sta-

rych jest jedną z najnowocześniejszych jednostek

kim.

Jest jednostką nowoczesną na miarę czasów,

zarówno dla przebywających tam osób pozbawionych

wolności, jak i pracowników, jednostką otwartą na

pomoc i wsparcie lokalnej społeczności, wychodzącą

z inicjatywami mającymi służyć mieszkańcom Ostro-

łęki i powiatu ostrołęckiego.

Służba Więzienna w Przytułach Starych rozpo-

częła swoją działalność 7 maja 2007 r. jako oddział

tymczasowego zakwaterowania skazanych.

Od 21 kwiet-

nia 2008 r. zakład w Przytułach Starych został od-

działem zewnętrznym Aresztu Śledczego w Ostrołę-

ce, zaś zgodnie z zarządzeniem ministra sprawiedli-

wości z 30 lipca 2012 r. z dniem 1 października 2012 r.

zniesiono Areszt Śledczy w Ostrołęce i utworzono

Zakład Karny w Przytułach Starych.

Cały kompleks zakładu zajmujący 10 ha po-

wierzchni składa się obecnie z czterech budynków:

zakładu karnego typu półotwartego i otwartego dla

481 osadzonych, zakładu karnego typu zamkniętego

dla 262 skazanych z oddziałem dla tymczasowo

aresztowanych, budynku administracyjno-ochronne-

go oraz budynku kuchni.

Osadzeni znajdują się na

trzech kondygnacjach bardzo dobrze wyposażonego

budynku.

Cele mieszkalne w większości są 4-osobo-

we.

Do dyspozycji na miejscu jest cała potrzebna

infrastruktura: kantyna, pokoje przesłuchań, gabi-

net lekarski, pokoje dla poszczególnych działów,

a także szczególne miejsce w tego typu zakładach

– kaplica.

Warunki socjalno-bytowe dla pracujących

w tym zakładzie funkcjonariuszy i pracowników cy-

wilnych zdecydowanie poprawiły się w stosunku do

starego aresztu.

W budynku administracyjnym zo-

stała otwarta stołówka.

Dla pracowników i ludności

miejscowej uruchomiono komunikację podmiejską

z Ostrołęki.

W sumie w Przytułach Starych przebywa obecnie

ponad 700 osadzonych w bardzo dobrych warunkach

lokalowo-bytowych, jeśli chodzi o standardy świato-

we w tego typu zakładach.

Ten zakład to także duży

zakład pracy dający pracę dla ponad 220 osób.

Służ-

bę pełni w nim 211 funkcjonariuszy oraz 11 pracow-

ników cywilnych.

Pragnę nadmienić, że oﬁcjalnie Zakład Karny

w Przytułach Starych funkcjonuje od 1 października,

natomiast 5 października odbyła się uroczystość oﬁ-

cjalnego otwarcia tej nowej placówki penitencjarnej,

w której to uroczystości miałem przyjemność wziąć

udział obok innych parlamentarzystów.

Obecny był

także wiceminister sprawiedliwości pan Stanisław

Chmielewski, zastępca dyrektora generalnego Służ-

by Więziennej generał Krzysztof Keller, przedsta-

wiciele władz centralnych i samorządowych, służb

mundurowych, duchowieństwa oraz ukraińskiej

służby więziennej.

Obowiązki gospodyni pełniła dy-

rektor Zakładu Karnego w Przytułach Starych major

Elżbieta Jankowska, osoba niezwykle otwarta i kom-

petentna.

Dzisiaj, z tego miejsca, z mównicy polskiego par-

lamentu dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się

do powstania Zakładu Karnego w Przytułach Sta-

rych.

Dziękując szczególnie pani dyrektor major Elż-

biecie Jankowskiej, mam nadzieję, że ostrołęcka

Służba Więzienna nadal będzie wpisywać się w kar-

ty historii subregionu ostrołęckiego oraz że będzie to

trwały i ciągle pozytywny ślad dla potomnych.

Dzię-

kuję bardzo.

(Oklaski)

oświadczenie poselskie dotyczące zasłużonego dzia-

łacza kaszubsko-pomorskiego, redaktora Wojciecha

Kiedrowskiego, zaangażowanego w solidarnościowy

ruch wolnościowy.

Wojciech Kiedrowski urodził się 22 listopada 1937 r.

w Gdyni.

Przeszedł do historii jako wybitny, niezwy-

kle zasłużony dla rozwoju ruchu kaszubsko-pomor-

skiego działacz regionalny, redaktor i wydawca, ale

także jako osoba aktywnie zaangażowana w prze-

miany społeczno-polityczne w latach 80. ubiegłego

wieku w naszym kraju.

Syn Haliny i Władysława, sędziego Sądu Rejono-

wego w Gdyni w latach międzywojennych, zamordo-

wanego 11 listopada 1939 r. w Piaśnicy, absolwent

Politechniki Gdańskiej, Wydziału Budownictwa Wod-

nego.

Przez prawie 40 lat pracował w zawodzie inży-

nierskim, głównie w Gdańskim Przedsiębiorstwie

Instalacji Sanitarnych, w którym pod koniec swojej

kariery zawodowej pełnił funkcję dyrektora.

Był

m.in. współbudowniczym gdyńskich osiedli – Kar-

win, Dąbrowy i Dąbrówki, oraz osiedli gdańskich

– Żabianki, Przymorza i Zaspy.

Poza pracą zawodową Wojciech Kiedrowski był

aktywnym działaczem społecznym.

Przez wiele lat

działał w Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim, był ini-

cjatorem i realizatorem wielu działań regionalnych.

Wniósł ogromny wkład w kształtowanie wizerunku

jednego z najważniejszych i najstarszych pism regio-

nalnych w Polsce – „Pomeranii” założonej w 1963 r.

Poseł Andrzej Kania

Pismo to dzięki Wojciechowi Kiedrowskiemu zostało

przekształcone z nieregularnie wydawanego biulety-

nu w systematycznie ukazujący się miesięcznik spo-

łeczno-kulturalny poruszający szeroko pojętą tema-

tykę Kaszub i Pomorza.

Wojciech Kiedrowski przez 22 lata był społecznym

redaktorem naczelnym „Pomeranii”.

Przeprowadził

ją przez trudne lata stanu wojennego.

W ówczesnym

czasie redakcja tego miesięcznika stała się oazą dla

dziennikarzy pozbawionych prawa wykonywania

swego zawodu.

Mimo zakazu władzy w zespole re-

dakcyjnym znaleźli się wtedy Edmund Szczesiak,

Zbigniew Gach i wielu innych.

W stanie wojennym

wydawanie „Pomeranii” zawieszono dwukrotnie,

z jego nastaniem i w 1982 r., gdyż Zrzeszenie Kaszub-

sko-Pomorskie jako jedyne z nierozwiązanych stowa-

rzyszeń na Pomorzu nie przystąpiło do Patriotyczne-

go Ruchu Odrodzenia Narodowego.

Miesięcznik

kierowany przez Kiedrowskiego stał się enklawą nie-

zależności, przyciągał wielu wartościowych ludzi.

W Trójmieście jedynie „Pomerania” i „Gwiazda Mo-

rza” zaznaczały ingerencje cenzury, a podczas wizy-

ty Jana Pawła II w 1987 r. zamieściły własne relacje,

gdy inne pisma wybrzeżowe ograniczały się do dru-

kowania tekstów nadesłanych przez rządową agen-

cję, Polską Agencję Prasową.

W latach 1980–1985 Kiedrowski pełnił funkcję

wiceprezesa Zarządu Głównego Zrzeszenia Kaszub-

sko-Pomorskiego.

Przypadło to na czasy najpierw

burzliwe – po Sierpniu ’80, a potem trudne – po wpro-

wadzeniu stanu wojennego.

Poprzez swoją niezłomną

postawę miał znaczący wpływ na kształtowanie

i zachowanie elit kaszubsko-pomorskich w tym trud-

nym czasie.

Odegrał także znaczącą rolę w formowaniu mło-

dzieży kaszubskiej.

Współtworzył, i kierował nim,

klub studentów Pomerania założony w 1962 r., któ-

remu przez kilka lat przewodniczył, a szefowanie

objął zaraz po pierwszym prezesie klubu, Lechu Bąd-

kowskim – w późniejszych latach rzeczniku Między-

zakładowego Komitetu Strajkowego, sygnatariuszu

porozumień sierpniowych – którego był przyjacielem

i najbliższym współpracownikiem.

W wolnej już Polsce Wojciech Kiedrowski zajął się

pracą wydawniczą.

Założył kilka wydawnictw – Kara

Remusa, Arkun oraz Oﬁcyna Czec.

Łącznie opubli-

kował przeszło 200 pozycji o tematyce kaszubsko-

-pomorskiej, wydając dzieła m.in. prof. Gerarda La-

budy, prof. Jerzego Tredera, Lecha Bądkowskiego,

Anny Łajming i reportaże Edmunda Szczesiaka.

Wojciech Kiedrowski zmarł 18 kwietnia 2011 r.

w Kartuzach i tam został pochowany.

22 listopada

2012 r. minęła 75. rocznica jego urodzin.

Tego dnia

w Kartuzach odbyły się uroczystości rocznicowe,

a tydzień później w Gdyni promowano książkę

„W hołdzie wielkiemu Kaszubie.

Wojciech Kiedrow-

ski”, którą upamiętniono postać kaszubskiego redak-

tora.

Dziękuję za uwagę.

(Oklaski)

słowo „patriotyzm” staje się coraz mniej popularne,

a prawdziwe wartości i ideały rugowane są przez dra-

pieżny konsumpcjonizm, który za wartość najwyższą

każe uznawać dobra materialne, należy zwrócić uwa-

gę i docenić wszelkie inicjatywy i zabiegi mające na

celu propagowanie postawy patriotycznej i upo-

wszechnianie pozytywnych wzorców, szczególnie

w odwołaniu do postaci, których wspaniałe, patrio-

tyczne biograﬁe, niestety bardzo często naznaczone

tragizmem, stanowić mogą, a nawet powinny, wzór.

Wzór wskazujący, jak konsekwentnie dążyć do celu,

a przy tym pozostać człowiekiem przyzwoitym, żyć

w zgodzie ze sobą, nie pozwalając zwieść się niskim

instynktom i prostym rozwiązaniom.

A takich posta-

ci w naszej rodzimej historii przecież nie brakuje.

Mówi się, że młodzież żyje dzisiaj w świecie po-

zbawionym autorytetów, w świecie, w którym nie-

malże wszystko podlega relatywizacji.

Możne więc

warto próbować przywracać pamięć o ludziach żyją-

cych w taki sposób, że nawet największym sceptykom

trudno dziś podważyć ich dokonania?

Jestem przeko-

nany, że warto, powiem więcej – tego rodzaju próby

są ciągle podejmowane przez różnych ludzi z bardzo

pozytywnym skutkiem.

Często są to inicjatywy realizowane lokalnie.

Naj-

częściej niewiele się o nich słyszy.

Niemniej, jak prze-

cież doskonale zdajemy sobie sprawę, tożsamość na-

rodowa kształtowana jest właśnie przez działania

oddolne, a każda jedna mała cegła jest potrzebna, by

dom mógł trwać stabilnie na fundamencie i opierać

się przeciwnościom.

Tym domem jest oczywiście pań-

stwo, domownikami naród, a nadrzędną wartością

w tym kontekście tożsamość narodowa.

Zresztą gdy

przyjrzeć się konkretnym przykładom, to być może

okaże się, że ze świadomością narodową naszej mło-

dzieży, z jej przywiązaniem do tradycji, a i z samym

patriotyzmem nie jest aż tak tragicznie, jak niektórzy

próbują nam wmówić.

Najlepszym dowodem na poparcie moich słów jest

fakt, że w ostatnim czasie coraz więcej szkół, wybie-

rając patrona dla swej działalności edukacyjnej, de-

cyduje się na nazwiska wielkich działaczy narodo-

wych, patriotów.

Młodzież ma zazwyczaj niebagatel-

ny wpływ na wybór postaci kojarzącej się z daną

placówką.

Mówię o tym dlatego, że ów problem jest mi szcze-

gólnie bliski, gdyż sam przez wiele lat kierowałem

placówką, do której często wracam, co tu ukrywać,

Poseł Teresa Hoppe

Oświadczenia poselskie160

z niekłamaną przyjemnością, a która to placówka

– Zespół Szkół Technicznych w Wodzisławiu Śląskim

– w ubiegłym roku szkolnym, by uczcić 50-lecie ist-

nienia szkoły, zdecydowała się na nadanie jej imienia,

na wybór patrona.

Po głosowaniu, w którym udział wzięli zarówno

uczniowie, jak i rodzice oraz pedagodzy, przeważają-

cą liczbą głosów na patrona wybrano rotmistrza Wi-

tolda Pileckiego, a więc postać niezwykłą, człowieka,

którego Michael Foot w książce „Sześć twarzy odwa-

gi” zaliczył do sześciu najodważniejszych ludzi II woj-

ny światowej.

Witold, wnuk powstańca styczniowego Józefa Pi-

leckiego, zesłanego za udział w niepodległościowym

zrywie na Sybir, był człowiekiem wielkiej odwagi,

a dzięki swym czynom stał się dla wielu Polaków rów-

nież symbolem poświęcenia dla dobra państwa, sym-

bolem altruistycznego, bezinteresownego oddania na

rzecz narodu, bo to właśnie państwo i naród, Polska

i Polacy stanowili dla niego wartość najwyższą.

Dość przypomnieć, że rotmistrz Pilecki już jako

młodzieniec współorganizował niepodległościową,

ujętą w ramy polskiej organizacji wojskowej konspi-

rację.

Jeszcze jako harcerz brał udział w walkach

sterunki czy wraz z oddziałami legendarnego rotmi-

strza Jerzego Dąbrowskiego siedziby bolszewickie.

Brał również udział, zgłaszając się jako ochotnik

bądź samodzielnie organizując zbrojne oddziały, we

wszystkich konﬂiktach związanych z walką o wolną

Polskę.

Za serię brawurowych akcji przeprowadzonych

podczas działań zbrojnych przeciwko bolszewikom po

roku 1920 został dwukrotnie odznaczony Krzyżem

Walecznych, zaś podczas II wojny światowej wsławił

się jako człowiek, który dobrowolnie pozwolił się

schwytać w łapance, by dostać się do obozu Au-

schwitz, gdzie stworzył Związek Organizacji Wojsko-

wej, przygotowywał powstanie i organizował pomoc

dla współwięźniów – żywność dla głodujących, lekar-

stwa dla chorych.

Jego organizacja wykonała wyroki

na szpiclach i sadystycznych nadzorcach obozu.

Jej

członkowie hodowali zarażone tyfusem wszy i pod-

rzucali je do ubrań zbrodniarzy.

Pilecki wytrwał

w tym piekle 947 dni.

Kiedy obozowe gestapo zaczę-

ło mu deptać po piętach, zorganizował ucieczkę.

Po wojnie rotmistrz Pilecki nie przestał walczyć

o wolną Polskę.

W zniewolonym przez komunistów

kraju (Dzwonek) organizował konspiracyjne komór-

ki.

Nie uciekł nawet wtedy, gdy sytuacja wydawała

mu się beznadziejna.

W konsekwencji został schwy-

tany, aresztowany i poddany niezwykle okrutnemu

śledztwu.

Do końca pozostał jednak niezłomny i nie

wydał żadnego ze współpracowników.

Ostatecznie

śmierć.

Warto dodać, że nawet w czasie bezwzględ-

nego pokoju imponował postawą wzorowego obywa-

tela, wyczulonego na dobro innych ludzi społecznika.

Przed II wojną światową dał się poznać nie tylko

jako wzorowy mąż i ojciec, lecz także jako społecz-

ny aktywista, założyciel mleczarni, kółka rolnicze-

go, naczelnik straży pożarnej, człowiek angażujący

się w organizowanie pomocy społecznej dla najbied-

niejszych.

Jak widzimy, całe życie Witolda Pileckiego jest

wzorem, jak żyć i jak, jeśli trzeba, umierać za ojczy-

znę.

Ogromna zasługa leży tutaj po stronie nauczy-

cieli, którzy zdecydowali się wybrać na patrona wła-

śnie tego bohatera.

Dzięki postawie i staraniom pe-

dagogów zaangażowanych w edukację połączoną

z propagowaniem ideałów patriotycznych wybór pa-

trioty na symbolicznego opiekuna szkoły staje się dla

młodych ludzi czymś naturalnym.

Jestem niezwykle

dumny, że patronem mojej dawnej szkoły został czło-

wiek tak niezwykły i zasłużony dla kraju, który do

końca pozostał wierny swoim ideałom, walczący

przez całe swoje życie o historyczną prawdę oraz god-

ne życie każdego Polaka.

Wszyscy zapamiętamy go

jako bohatera, ale także jako zwykłego człowieka, dla

którego bardzo istotni byli najbliżsi, rodzina rozu-

miana w sposób tradycyjny, w kontekście ogniska

domowego, ale także rodzina, którą stanowimy my

wszyscy jako naród.

Dziękuję, panie marszałku.

(Oklaski)

bory ogólnopolskie odbędą się za półtora roku, w czerw-

cu 2014 r.

Będą to nad Wisłą trzecie z kolei po roku

2004 i 2009 wybory do Parlamentu Europejskiego,

w którym nasz kraj jest obecnie reprezentowany przez

51 deputowanych.

Nadszedł więc najwyższy czas, aby

zmienić dotychczasową ordynację wyborczą do tej in-

stytucji, która według mego najgłębszego przekona-

nia, o czym mówiłem wielokrotnie w minionych la-

tach, również z trybuny sejmowej, jest sprzeczna

z Konstytucją RP, zwłaszcza z jej art. 32.

Gwarantuje

on bowiem, że wszyscy są wobec prawa równi.

Cytuję:

przyczyny.

Mówię też o tym jako członek Komisji Kon-

stytucyjnej Zgromadzenia Narodowego w latach 1993–

–1997, która przygotowała projekt uchwalonej później

w referendum ustawy zasadniczej.

Obecnie obowiązująca ordynacja, pochodząca ze

stycznia 2004 r., przeciwko której głosowałem, choć

przyjęto ją w okresie rządów SLD, jest kuriozalna

z jednego, ale zasadniczego powodu.

Czy ktoś z pań-

stwa może sobie wyobrazić wybory do rady miasta,

powiatu, sejmiku wojewódzkiego, nie mówiąc o wy-

Poseł Ryszard Zawadzki

tów jest do zdobycia w danym okręgu, albo nawet

Ten ostatni przypadek był bliski urzeczywistnienia

w pierwszych wyborach do Parlamentu Europejskie-

go w okręgu kujawsko-pomorskim, na który z punk-

tu widzenia demograﬁcznego powinny przypadać

i to ostatni, z piętnastu, jakie wówczas uzyskała Plat-

forma Obywatelska.

Generalnie zaś z tego powodu mieszkańcy jed-

nych części Polski, np. województw śląskiego, dolno-

śląskiego, małopolskiego czy wielkopolskiego, są

nadreprezentowani, a innych, np. podlaskiego, pod-

karpackiego czy warmińsko-mazurskiego – niedore-

prezentowani.

Tymczasem nie można karać obywa-

teli za taką czy inną frekwencję wyborczą – w dużych

miastach i zurbanizowanych regionach jest ona wy-

raźnie wyższa niż w pozostałych – bo fundamentem

pewnych okręgów jest niższa.

o tak dużej liczbie ludności, jak Niemcy – 84 mln, albo

też Hiszpania – 44 mln, obowiązującym rozwiąza-

niem jest jeden ogólnokrajowy okręg wyborczy.

W pozostałych państwach jest ich kilka, np. we Wło-

szech 5, a we Francji 7, ale zawsze o określonej liczbie

mandatów rozdzielanych proporcjonalnie.

W Polsce, nie wiadomo dlaczego, mamy aż 13 okrę-

gów wyborczych, woluntarystycznie dobieranych,

z nader zróżnicowaną populacją.

Od minimalnie

większych od 2 mln na Lubelszczyźnie i Podkarpaciu

do prawie 5 mln na Śląsku i łącznie w Małopolsce

oraz w woj. świętokrzyskim.

Prawdziwie absurdalne

liczby mandatów.

W praktyce oznacza to, że po roz-

dzieleniu na szczeblu ogólnokrajowym całej puli

czają wymagany próg 5% głosów, mandaty w ramach

cym nie np. według procentu uzyskanych głosów, co

od biedy byłoby do przyjęcia, lecz ich bezwzględnej

liczby.

To nie tylko faworyzuje najludniejsze okręgi.

Przyjęty system podziału mandatów na poszczególne

materialnej równości wyborczej.

Ta zasada oznacza

bowiem spełnienie wymogu, że każdy głos ma taką

towic, Wrocławia, Poznania czy Krakowa ma dwu-

krotnie większą szansę na wybór swojego eurodepu-

towanego niż mieszkaniec Białegostoku, Rzeszowa,

Olsztyna czy Lublina.

Ten krytyczny punkt widzenia podziela wielu pol-

skich wybitnych prawników.

Taki stan rzeczy jest

wały przed ostatnimi wyborami do Parlamentu Eu-

ropejskiego niektóre organizacje pozarządowe, np.

Stowarzyszenie „Suwalszczyzna”, domagając się od

rzecznika praw obywatelskich skierowania tej usta-

wy do Trybunału Konstytucyjnego.

Szkoda, że tak

się nie stało.

Niedawna ekspertyza Instytutu Spraw

Publicznych, związanego przecież pośrednio z Plat-

formą, jest miażdżąca dla tej ordynacji.

Zmiany trzeba dokonać teraz.

Główna odpowie-

dzialność w tej mierze ze względu na układ sił w par-

lamencie spoczywa na Platformie Obywatelskiej.

Pewna część obecnych eurodeputowanych z pewno-

ścią będzie temu przeciwna, ale chodzi przecież

o aspekt konstytucyjny, a w sumie liczba mandatów

rozdzielanych między poszczególne komitety wybor-

cze się nie zmieni, zmieni się jedynie wewnątrz ko-

mitetów.

W praktyce możliwe są dwa rozwiązania.

To ty-

powe i dominujące w Unii, czyli Polska jako jeden

okręg wyborczy, ale zasadniczym warunkiem powin-

ny być listy otwarte, analogicznie do wyborów do

Sejmu w 1991 r., a nie zamknięte.

W ten sposób oby-

watele mają zagwarantowaną podmiotowość.

Nie

jesteśmy Hiszpanią, gdzie mamy do czynienia z par-

tyjnymi listami zamkniętymi, wyborcy nie mogą

głosować na konkretnych kandydatów, ale nad Ebro

takie nietypowe rozstrzygnięcie zawarowane jest też

w wyborach parlamentarnych, a więc to zupełnie

inna sytuacja.

(Dzwonek)

Panie marszałku, chciałbym dokończyć ze wzglę-

du na wagę sprawy.

Drugie rozwiązanie to kilka dużych okręgów, jak

we Francji czy w Italii, z ustaloną proporcjonalnie do

liczby ludności liczbą mandatów i oczywiście także

z listami otwartymi.

Oskar Wilde pisał, że gdy popełnia się błędy, mówi

się chętnie i zbiera się doświadczenie.

Otóż doświad-

czeń zebraliśmy bardzo dużo i nie ma na co czekać.

W ostatnim czasie wydawało się, że rozpoczęła się

dyskusja nad zmianą tej ordynacji, ale premier Do-

nald Tusk arbitralnie przekreślił ją jedną wypowie-

dzią w minionym tygodniu.

Otóż, chcę zaakcentować,

że żadne formalne czy nieformalne porozumienie, np.

między PO a PSL, poprzednie czy być może niedaw-

ne, wynikające ze zmiany personalnej podjętej na

kongresie ludowców, nie może stać wyżej niż zapisy

ustawy zasadniczej.

Dlatego apeluję do pani marszałek i do Prezydium

Sejmu o pilne podjęcie prac nad zmiana Ordynacji

wyborczej do Parlamentu Europejskiego w kierunku

doprowadzenia do jej zgodności z ustawą zasadniczą.

Jest jeszcze na to czas, ale nie ma go już za wiele.

Żałuję też, że mimo tylu uzasadnionych krytyk w mi-

nionych latach absurdalne status quo w tej mierze do

tej pory się utrzymuje.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

Dziękuję.

Jest nieobecny.

W tej sytuacji jako ostatni oświadczenie wygłosi

Poseł Tadeusz Iwiński

Oświadczenia poselskie162

Poseł Dariusz Cezar Dziadzio:

oświadczenie związane jest z sytuacją, można powie-

dzieć, że bardziej ze zdarzeniem, o którym mieliśmy

okazję wczoraj rozmawiać i mogliśmy je zobaczyć na

tej sali w czasie głosowań nad poprawkami do budże-

tu.

Poprawki do budżetu partii opozycyjnych nieste-

ty zostały odrzucone bez żadnych, można powiedzieć,

sentymentów.

Jednak wczorajszy dzień zwrócił mi uwagę na

pewną sprawę i skłonił do przygotowania pewnego

oświadczenia.

Mianowicie moje oświadczenie kieruję

pana Bogdana Zdrojewskiego.

I już opowiadam o sy-

tuacji.

W okolicach maja, w maju 2012 r. otrzymałem

pismo.

Zwrócił się do mnie z prośbą pan prof. Grze-

gorz Oliwa będący profesorem Instytutu Muzyki

Uniwersytetu Rzeszowskiego, a jednocześnie dyry-

gentem Strzyżowskiego Chóru Kameralnego.

Pan

profesor napisał prośbę o doﬁnansowaniedowyjazdu

do wspominanej tu przez prof. Iwińskiego Hiszpanii,

gdzie odbędzie się 47.

Międzynarodowy Festiwal Chó-

ralny.

Poprosił również mnie jako posła o wsparcie,

a ja jako poseł i jako wiceprzewodniczący polsko-hisz-

pańskiej grupy bilateralnej stwierdziłem, że warto

wykorzystać to, iż jestem wiceprzewodniczącym,

który nie tylko wybiera się do ambasady na różnego

rodzaju spotkania.

Pokusiłem się zatem o wysłanie

pisma do ambasadora Polski w Królestwie Hiszpanii

pana Ryszarda Schnepfa.

Pan ambasador odpisał

mi, że nie posiada niestety tego typu środków na

doﬁnansowanie wyjazdu chóru kameralnego, nie-

mniej jednak zasugerował, aby pan profesor, ja lub

ktoś inny z chóru ze Strzyżowa zgłosił się do Insty-

tutu Polskiego w Madrycie.

Tak też uczyniłem i tak

uczynił pan profesor.

Okazało się, że Instytut Polski

w Madrycie stanął na wysokości zadania i doﬁnan-

sował – bo to nie była cała kwota – wyjazd Strzy-

żowskiego Chóru Kameralnego na konkurs.

Wyjazd

ten stanowił jednocześnie promocję naszego kraju,

której brakuje w wielu krajach Europy, jak również

świata.

Napisałem również pismo do ministra kultury

i dziedzictwa narodowego pana Bogdana Zdrojew-

skiego z tą samą prośbą o doﬁnansowanie wyjazdu

– doﬁnansowanie wyjazdu chóru ze Strzyżowa, a nie

pokrycie całości kosztów – i otrzymałem taką oto

odpowiedź.

Pozwólcie państwo, że króciutko zacytu-

ję: Mając na uwadze odpowiedzialność, jaką pociąga

za sobą wydatkowanie środków publicznych, pragnę

podkreślić konieczność wnikliwej oceny poziomu

wspieranych projektów, ze szczególnym uwzględnie-

niem ich wpływu na budowany za granicą wizerunek

naszego kraju.

Profesjonalizm, najwyższy poziom

artystyczny oraz długofalowe efekty to jedne z naj-

ważniejszych kryteriów stosowanych w trakcie oceny

zgłaszanych do programu projektów wyłanianych

w drodze konkursów.

Jak się okazało, Strzyżowski Chór Kameralny

został odebrany bardzo profesjonalnie.

Zdobył wyso-

kie miejsce i otrzymał zaproszenie na kolejny festiwal

chóralny, który odbędzie się w innym państwie.

Uwagę moją w liście od pana ministra kultury

i dziedzictwa narodowego zwróciła jeszcze inna treść:

Pragnę poinformować, iż głównym źródłem ﬁnanso-

wania projektów mających na celu promocję kultury

polskiej za granicą jest prowadzony przez Instytut

Adama Mickiewicza program „Promocja kultury pol-

skiej za granicą”.

Aby uzyskać wsparcie w ramach

wspomnianego wyżej programu, należy złożyć, ze

stosownym wyprzedzeniem, wniosek zgodny z wy-

tycznymi jego regulaminu.

I tu, proszę państwa, moja prośba i mój apel do

pana ministra, aby przesunął pewne środki na tzw.

przypadkowe sytuacje, może nie przypadkowe, ale na

tego typu sytuacje, kiedy nasza kultura, nasz doro-

bek, nasze możliwości są promowane za granicą, po-

nieważ w tym wypadku pan minister kultury i dzie-

dzictwa narodowego, można powiedzieć, odpowie-

dział mi kulturalnie, acz bez dziedziczenia narodo-

wego entuzjazmu, że każdy kulturalny sukces nasze-

go kraju niestety będzie skazany na niepowodzenie,

jeżeli wcześniej nie zostanie zgłoszony.

Trudno jest

zgłaszać tego typu inicjatywy wcześniej, ponieważ

nie wiemy, jaki sukces dany chór czy dana instytucja

jest w stanie osiągnąć.

Dlatego dziś z tej mównicy

apeluję do pana ministra, aby, planując przyszły bu-

nie będę mógł wnieść do niego żadnej poprawki, bo

nie zostanie przyjęta – zaplanował również środki na

tzw. nieoczekiwane potrzeby związane z promocją

kultury polskiej za granicą.

Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Cezary Grabarczyk:

tj. 14 grudnia 2012 r., do godz. 11.

*

)

Sprawozdanie głównego inspektora pracy

– punkt 5. porządku dziennego

inspektor pracy zgodnie z ustawowym obowiązkiem

przedkłada sprawozdanie z rocznej działalności Pań-

stwowej Inspekcji Pracy wraz z wnioskami dotyczą-

cymi stanu przestrzegania prawa pracy Sejmowi

Rzeczypospolitej Polskiej, Radzie Ochrony Pracy

Czy pana zdaniem stan przestrzegania przepisów

ochrony prawnej pracowników jest zgodny z oczeki-

waniami?

Czy są obszary, w których z roku na rok

sytuacja ulega poprawie?

Co według pana wpływa w dalszym ciągu na ła-

manie przez pracodawców przepisów?

Czy są to tylko

trudności ﬁnansowe, czy też inne?

Czy skala niewypłacanych w terminie wynagro-

dzeń za pracę utrzymuje się na tym samym poziomie,

Z raportu wynika, że utrzymuje się tendencja

wzrostu naruszeń dotyczących podjęcia przez bezro-

botnych zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez

powiadomienia o tym właściwego urzędu pracy.

Czy

i jakie przewiduje pan regulacje prawne, aby przed-

siębiorcy rażąco naruszający prawo nie mogli korzy-

stać z pomocy publicznej?

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych

– punkt 10. porządku dziennego

Poseł Henryk Smolarz

Posłowie!

Jako przedstawiciel Klubu Parlamentar-

nego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię

nasze stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji

niowej (druki nr 976 i 983).

Projekt wynika z konieczności wdrożenia do kra-

jowego porządku prawnego wyroku Trybunału Spra-

wiedliwości w sprawie zakazu różnicowania składek

ubezpieczeniowych i świadczeń ze względu na płeć.

Chciałbym podziękować panu Wojciechowi Ko-

walczykowi, podsekretarzowi stanu w Ministerstwie

Finansów, za rzetelną odpowiedź na zadane pytania

i uwagi poselskie.

Poprawką nr l Senat przywrócił do ustawy o dzia-

łalności ubezpieczeniowej art. 18b – przepis zakazu-

jący różnicowania składek ubezpieczeniowych i zwią-

Poprawką nr 2 wprowadził do ustawy 14-dniowe

vacatio legis w miejsce dotychczasowego zapisu, w myśl

Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Lu-

Oświadczenia poselskie

Poseł Waldemar Andzel

grudnia 1970 r. w kilku miastach na Wybrzeżu w wy-

niku pogarszającej się sytuacji społecznej, gospodar-

czej i politycznej kraju doszło do strajków robotników,

demonstracji i starć ulicznych, spacyﬁkowanychprzez

milicję i wojsko.

Bezpośrednią przyczyną wydarzeń

grudniowych było ogłoszenie 13 grudnia podwyżki

Pierwszy strajk rozpoczął się 14 grudnia w Stocz-

ni Gdańskiej im. Lenina.

15 grudnia rozszerzył się

zakładowy komitet strajkowy.

Społeczeństwo w akcie

mieszki rozpoczęły się, gdy wielotysięczny tłum ze-

Teksty wystąpień niewygłoszonych

Załącznik nr 1

164

brał się pod siedzibą Komitetu Wojewódzkiego PZPR

wyżek.

Protestujący tłum przedstawił także osiem

postulatów, wśród których znalazły się m.in. dosto-

sowanie płac robotników do podwyżki cen, podwyż-

szenie minimalnego wynagrodzenia, wyrównanie

nych, a także ustalenie odpowiedniego zasiłku cho-

robowego, rekompensującego utracone w wyniku

choroby wynagrodzenie.

Robotnicy domagali się tak-

że przekazania ich żądań ówczesnemu wicepremie-

rowi, który uzależnił rozważenie ich od zaprzestania

Kolejne dni przyniosły wzrost liczby protestują-

cych, obejmując kolejne zakłady na Wybrzeżu, a także

nasilenie demonstracji.

15 grudnia manifestujący

stał krwawo spacyﬁkowany przy użyciu broni palnej,

stranci podpalili siedzibę komitetu.

16 grudnia wojsko

cy.

W wyniku działań przeciwko protestującym 44 oso-

by poniosły śmierć, ponad 1000 osób zostało rannych,

a przeszło 3000 osób zostało zatrzymanych.

dłużej strajk trwał w Szczecinie, gdzie zakończył się

22 grudnia.

Osobom, które zostały ranne bądź zabite w tych

tragicznych wydarzeniach, należy się nasz szacunek

i pamięć.

Trzeba przypominać społeczeństwu o wy-

darzeniach grudniowych z 1970 r., szczególnie mło-

demu pokoleniu, które zna je jedynie z ustnych prze-

kazów naocznych świadków i, miejmy nadzieję, lekcji

historii.

Młodzież musi być świadoma własnej prze-

szłości narodowej, musi wiedzieć, o co walczyli ich

rodzice czy dziadkowie.

Dlatego też obchody wyda-

rzeń na Wybrzeżu oprócz uhonorowania poszkodo-

wanych i rozliczenia winnych tragedii powinny peł-

nić funkcję edukacyjną.

Dziękuję.

Poseł Zbigniew Chmielowiec

roku organizowana jest 12. już akcja pod nazwą

„Szlachetna paczka”.

„Szlachetna paczka” to ogólnopolska akcja świą-

tecznej pomocy realizowana nieprzerwanie od 2001 r.

Organizatorem jest krakowskie Stowarzyszenie

„Wiosna”, którego założycielem jest ksiądz Jacek

Stryczek.

Głównym założeniem akcji jest idea prze-

kazywania bezpośredniej pomocy osobom w trudnej

w przemyślany sposób dziesiątki tysięcy ludzi: wo-

lontariuszy, rodziny w potrzebie, darczyńców i dobro-

czyńców.

To akcja inna niż wszystkie.

Tylko w tej

akcji darczyńcy sami mogą wybrać rodzinę, dla któ-

rej przygotują paczkę na nadchodzące święta Bożego

Narodzenia.

Hasło tegorocznej akcji to: Zostań boha-

terem i zmieniaj świat na lepsze.

Chodzi o to, aby

przestać patrzeć na świat przez szybę z własnego

wać się.

Tak mówi ksiądz Jacek Stryczek, pomysło-

dawca „Szlachetnej paczki”.

W tegorocznej edycji „Szlachetnej paczki” pomoc

nad 55 tys. osób.

Łączna wartość przekazanej pomo-

cy materialnej to około 22,5 mln zł.

W 432 rejonach

całej Polski pracowało 7800 wolontariuszy, zaś cały

projekt wsparło około 300 tys. osób.

Na Podkarpaciu pomoc traﬁła do ponad 700 ro-

dzin w trudnej sytuacji materialnej.

W powiecie kol-

buszowskim rejon „gmina Raniżów i okolice” po raz

czwarty bierze udział w projekcie „Szlachetna pacz-

ka”.

W ciągu tych czterech edycji pomogli około 100

rodzinom.

W tym roku rejon „gmina Raniżów i okolice” ob-

jął patronatem 25 rodzin.

Do pracy jako wolontariu-

sze zgłosiło się 16 osób z rejonu: Krystyna Styga,

Renata Wojdyło, Agata Rogowicz, Małgorzata Wit,

Marcelina Patro, Anna Kolano, Arkadiusz Niemczyk,

Agata Kochanowicz, Paulina Burek, Sylwester Lach-

tara, Elżbieta Więcek, Anna Kasica, Izabela Żyła,

Jacek Olszowy, Urszula Jaskuła, Barbara Burek.

Te-

goroczna edycja zakończyła się dla nich pełnym suk-

cesem, wynieśli z niej niezapomniane chwile radości,

wzruszenia i bezmiar wdzięczności płynącej zarówno

od darczyńców, jak i obdarowanych.

Szanowny Panie Marszałku!

Wysoki Sejmie!

Z tego

osobom związanym z akcją „Szlachetna paczka” za

ten akt dobroci wobec drugiego człowieka.

Jednocze-

śnie pragnę zachęcić wszystkie koleżanki i kolegów

posłów do udziału w kolejnych akcjach pomocy rodzi-

nom oczekującym na darczyńcę.

Dziękuję bardzo.

Poseł Piotr Chmielowski

Tegoroczna jesień nas nie rozpieszcza.

Co prawda,

mogliśmy się cieszyć, i to dość długo, ciepłą i słonecz-

ną złotą polską jesienią, ale ostatnie dni skutecznie

wymazują to przyjemne wspomnienie.

Padający śnieg

i temperatury poniżej 0°C przypominają o nadcho-

dzącej zimie.

O nadchodzącej najchłodniejszej z pór

roku przypomina też liczba 10 osób, które zginęły już

tej tzw. zimy przez zamarznięcie.

A przecież astrono-

miczna zima rozpocznie się dopiero za 11 dni i potrwa

aż do równonocy wiosennej w marcu.

Jeżeli statysty-

ka zgonów przez zamarznięcie przy średniej dobowej

temperaturze rzędu –10°C utrzyma się na poziomie

10 osób tygodniowo, to do wiosny zamarznie ok. 120

obywateli.

A jeżeli mróz będzie większy?

Dlaczego tak się dzieje?

Przecież na barkach sa-

morządów spoczywa obowiązek przygotowania noc-

165

legowni dla ludzi bezdomnych, są organizacje spo-

łeczne i wolontariaty, które pomagają takim ludziom

przetrwać zimę, jest akcja Nie bądźmy obojętni, w któ-

rej aktywnie uczestniczą służby porządkowe (Policja,

straż miejska) i ratunkowe (straż pożarna i pogoto-

wie), ale przede wszystkim są zwykli ludzie, którzy

informują o miejscach nocowania bezdomnych.

Od

lat uczula się ludzi, aby uważniej spoglądali na swo-

ich sąsiadów, czy aby nic niepokojącego się nie dzieje.

I co roku dowiadujemy się z mediów, że ktoś zginął

wskutek wychłodzenia organizmu raptem kilka kro-

ków od swojego domu, niezauważony przez nikogo.

Szanowni obywatele, nie bądźcie obojętni na bie-

dę i bezdomność.

Nie bądźcie zawistni wobec swoich

sąsiadów.

Odśnieżajcie chodniki przy posesjach nie

dlatego, że tak każą przepisy i strach przed powódz-

twem, tylko róbcie to z własnej woli z myślą: dziś

pomogę komuś przejść bezpiecznie po odśnieżonym

chodniku, jutro ten ktoś może znajdzie mnie na scho-

dach mojego domu, niemogącego wejść do środka z po-

wodu urazu, albo odkryje bezdomnego na śmietniku

i zadzwoni po ratunek.

Ten rząd wam nie pomoże,

sami możecie sobie pomóc.

Dziękuję za uwagę.

Poseł Andrzej Dąbrowski

Pani Marszałek!

Wysoka Izbo!

9 grudnia br. do-

szło do zbezczeszczenia obrazu Matki Bożej Często-

chowskiej w sanktuarium na Jasnej Górze.

Po poran-

nej mszy św. w kaplicy cudownego obrazu 58-letni

mieszkaniec Świdnicy rzucił w ikonę Królowej Pol-

ski żarówkami wypełnionymi czarną farbą.

W dziejach istnienia Jasnej Góry nie było wielu

na obraz nie było.

Wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej jest nie-

rozerwalnie złączony z dziejami Rzeczypospolitej.

Przedstawia Najświętszą Maryję Pannę w postaci

wej.

Według tradycji namalował je święty Łukasz

w Jerozolimie na blacie stołu pochodzącego z domu

Świętej Rodziny w Nazarecie.

Istnieje duże prawdo-

podobieństwo, że obraz pochodzi z Konstantynopola,

skąd przez Ruś dostał się do Polski.

Niedługo po niedzielnym wydarzeniu Jasną Górę

odwiedzili arcybiskup senior Stanisław Nowak oraz

szybą, więc sama ikona nie została uszkodzona.

Ar-

cybiskup Wacław Depo, metropolita częstochowski,

który był w Jarosławiu na zakończeniu peregrynacji

po archidiecezji przemyskiej krzyża papieskiego i re-

likwii bł. Jana Pawła II, wystosował do wiernych apel

o modlitwę ekspiacyjną za zbezczeszczenie obrazu.

Modlił się również za dopuszczających się wszelkich

aktów wandalizmu, uważając, że „są oni z jednej

prowadzonej manipulacji antyreligijnej, a czasem

Wydarzenie to poruszyło także wielu pielgrzy-

mów oraz czcicieli Matki Bożej w całym kraju, którzy

zaczęli dzwonić do sanktuarium zaniepokojeni losem

ikony.

Roman Majewski, przeor Jasnej Góry, wyraził

radość, że paulini, którym powierzona jest troska

o obraz, podołali swojemu zadaniu, ustrzegli go przed

tymi, „którzy nie wiedzą co czynią”.

Cudowny wizerunek Jasnogórskiej Bogurodzicy

od początku powstania sanktuarium uznany został

gim herbem państwa polskiego.

Noszono go na sztan-

z naszytymi kosztownościami oﬁarowanymi jako

wota.

Aktualnie obraz posiada dziewięć sukienek,

Z obrazem związana jest tradycja pielgrzymowa-

nia milionów wiernych do Częstochowy.

Jasna Góra

to jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych

na świecie, miejsce pielgrzymek nie tylko Polaków,

lecz także katolików z całego świata.

Właśnie ze

względu na jego obecność rocznie do jasnogórskiego

sanktuarium przybywa ok. 4,5 mln pielgrzymów.

Poseł Józef Rojek

Pomimo wielu zapewnień dotyczących radykalnej

poprawy infrastruktury drogowej, które mogliśmy

usłyszeć w czasie kampanii wyborczej Platformy

Obywatelskiej, padały one także wielokrotnie z ust

polityków obozu rządzącego, na ziemi tarnowskiej

nie doczekaliśmy się generalnego remontu jednej

z najważniejszych dla naszego regionu dróg.

Chodzi o drogę krajową nr 73, która jest częścią

międzynarodowego szlaku komunikacyjnego łączą-

cego stolicę z Europą Południową.

Droga jest co-

dziennie rozjeżdżana przez tysiące samochodów cię-

żarowych i w związku z tym bardzo pilnie wymaga

obiecanych inwestycji.

Jej stan techniczny na niektó-

rych odcinkach jest gorszy niż wielu dróg gminnych,

co jest także przyczyną wypadków, również śmier-

telnych.

Zdaniem specjalistów i oczywiście kierow-

ców do zapewnienia bezpieczeństwa transportu na

wyżej wspomnianym ciągu komunikacyjnym nie-

zbędny jest natychmiastowy remont odcinka łączą-

cego Tarnów ze Szczucinem.

Ponadto, żeby ta droga

spełniała swoją rolę, istnieje potrzeba jak najszybsze-

go wybudowania obwodnicy Dąbrowy Tarnowskiej.

To doprawdy niesłychane, żeby pomimo tak dużego

zaawansowania przygotowań, budowa wspomnianej

obwodnicy została przełożona na bliżej nieokreśloną

przyszłość.

166

Dla mieszkańców ziemi tarnowskiej ten odcinek

to fragment najkrótszej drogi prowadzącej do War-

szawy, dlatego tym bardziej nie muszę tłumaczyć, jak

jest ważny.

Ponadto rządowe obietnice dotyczące re-

montu tego odcinka mają już wieloletnią historię.

Dotychczas tarnowianie zadawali sobie pytanie: Kie-

dy powstanie nowa droga, godna nazwy drogi krajo-

wej, prowadzącej przecież do stolicy?

W tej chwili

coraz częściej słyszę pytanie: Czy ta droga kiedykol-

wiek powstanie?

Niestety dla coraz większej liczby

wątpiących koronnym argumentem staje się widocz-

ny podział na doinwestowaną tak zwaną Polskę A

i prowincję, na którą, zdaniem niektórych, nie warto

przeznaczać jakichś poważniejszych środków.

Poseł Bogdan Rzońca

Zwracam się z apelem do pani marszałek Sejmu

oraz wicemarszałków o stosowną, rzetelną reakcję

na wystąpienia posłów, w których zawarte są obelży-

we epitety, nieprawdziwe informacje, niestosowne

oceny wobec księży Kościoła katolickiego.

Wypowiedzi te obniżają autorytet parlamentu,

gorszą wyborców, prowadzą do upadku kultury poli-

tycznej i propagują mowę nienawiści, której jest coraz

więcej w życiu publicznym.

Drastycznym przykładem takiej wypowiedzi było

wystąpienie posła A. Ryﬁńskiego w dniu 12 grudnia

2012 r. podczas debaty nad ustawą budżetową, kiedy

to ww. użył słowa „klecha” w stosunku do księży

katolickich.

Światopogląd każdego człowieka to jego we-

wnętrzna sprawa, tak jak wybór drogi zawodowej czy

religii.

Tym bardziej więc dziwią ponawiane ataki

i obraźliwe słowa pod adresem jednego, katolickiego

stanu duchownego i w wielu przypadkach pozostają

one bez reakcji prowadzącego obrady Sejmu.

Na szczęście nie słyszałem w Sejmie obecnej ka-

dencji wyzwisk i pomówień pod adresem rabinów,

imamów, pastorów, popów i mam nadzieję, że nigdy

nie usłyszę już kłamliwych, zionących nienawiścią

słów na temat polskich księży, oddanych wiernym,

Kościołowi, Polsce.

Pragnę podkreślić, że język polski jako środek

komunikacji zawiera dostateczną ilość słów, którymi

można opisać skomplikowane relacje międzyludzkie

w sposób nieobraźliwy, prawdziwy, choćby ta prawda

miała wydźwięk negatywny społecznie.

Uprzejmie proszę więc Prezydium Sejmu o stanow-

cze reakcje na przejawy lekceważenia godności wszyst-

kich osób, w tym osób duchownych, i wyciąganie kon-

sekwencji z łamania prawa w tym zakresie.

Poseł Piotr Szeliga

przed wszystkimi bohaterami z okresu stanu wojen-

nego.

Szczególnie przed tymi, którzy zostali zamordo-

wani w starciach z milicją, śmiertelnie pobici na ko-

misariatach, internowani, a także przed zapomniany-

mi i nieznanymi bohaterami.

Cześć im i chwała!

Poseł Andrzej Szlachta

botę w Sanktuarium Matki Bożej Rzeszowskiej ojco-

wie bernardyni zainaugurowali wielki jubileusz

związany z 500. rocznicą objawienia Maryi, które

miało miejsce 15 sierpnia 1513 r.

W 2009 r. sanktu-

arium zostało podniesione do rangi bazyliki mniej-

szej, pierwszej bazyliki w Rzeszowie.

Przed uroczystą mszą świętą, której przewodni-

czył ks. bp Kazimierz Górny, ordynariusz rzeszow-

ski, odbył się koncert pieśni maryjnych w wykonaniu

kleryków Wyższego Seminarium Duchownego w Rze-

szowie.

W uroczystościach uczestniczyli minister

Prowincji Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Ma-

ryi Panny OO. Bernardynów ks. prof. Jacenty Ma-

stej, rektor Wyższego Seminarium Duchownego

w Rzeszowie, ks. infułat Józef Sondej, kapłani diece-

zjalni, gospodarze bernardyni z kustoszem o. Wikto-

rem Tokarskim i proboszczem o. Rafałem Klimasem,

osoby konsekrowane, parlamentarzyści, samorzą-

dowcy, służby mundurowe, rektor Uniwersytetu Rze-

szowskiego prof. dr hab. Aleksander Bobko, przewod-

niczący Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „So-

lidarność” Wojciech Buczak, pracownicy nauki i kul-

tury oraz rzesza wiernych.

16 września 1999 r.

Rada Miasta Rzeszowa pod-

jęła uchwałę w sprawie intencji ustanowienia Matki

Bożej Rzeszowskiej patronką Rzeszowa.

Pełniąc

funkcję prezydenta Rzeszowa, wspierałem tę piękną

zimierzem Górnym zwróciły się do Stolicy Apostol-

skiej z prośbą o zatwierdzenie dla Maryi czczonej

w kościele oo. bernardynów tytułu Patronki Miasta

Rzeszowa.

Jako prezydent Rzeszowa otrzymałem

pismo Świętej Kongregacji Kultu Bożego i Sakra-

mentów z Watykanu informujące o ustanowieniu

patronki Rzeszowa.

15 sierpnia 1999 r. nastąpiło uro-

czyste ogłoszenie tego aktu podczas uroczystości

Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny.

W 2002 r.

jako prezydent Rzeszowa doprowadziłem do przenie-

sienia w jego pierwotne miejsce pomnika Matki Bożej

Rzeszowskiej, który władze PRL przez lata ukrywa-

ły w niewidocznym dla mieszkańców miejscu.

Na zakończenie sobotnich uroczystości pod po-

mnikiem – ﬁgurą Matki Bożej Rzeszowskiej zostały

złożone piękne bukiety kwiatów.

Ponieważ nie było

mi dane uczestniczyć w tych uroczystościach, pragnę

z gmachu polskiego Sejmu złożyć czcigodnym ojcom

bernardynom pozdrowienia i gratulacje z okazji in-

auguracji wyjątkowego jubileuszu, który jest dla

mnie, rzeszowianina z urodzenia, byłego prezydenta

i posła trzech kadencji, reprezentującego moje ro-

dzinne miasto, wydarzeniem doniosłym i bardzo

167

ważnym w historii stolicy Podkarpacia.

W sposób

szczególny słowa wdzięczności za zorganizowanie tej

pięknej uroczystości kieruję na ręce ojca kustosza

Wiktora Tokarskiego i o. proboszcza Rafała Klimasa,

który jest pomysłodawcą i twórcą wspaniałej inwe-

stycji, jaką są Ogrody Bernardyńskie, których reali-

zacja dobiega końca.

Poseł Beata Szydło

(Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość)

dowaną większością głosów w Parlamencie Europej-

skim przeszły trzy raporty dotyczące jednolitego

patentu.

Podczas debaty poprzedzającej głosowanie

przeciwko patentowi negatywne opinie wyrazili pol-

scy europosłowie z frakcji Europejskich Konserwa-

tystów i Reformatorów oraz frakcji Europa Wolności

i Demokracji.

Wysiłki na rzecz utworzenia jednolitego patentu

w UE sięgają lat 60. ubiegłego wieku.

Do wzmocnio-

nej współpracy w sprawie jednolitego patentu w UE

przystąpiło pod koniec 2010 r. 25 krajów.

Włochy

wraz z Hiszpanią nie uczyniły tego ze względu na

pominięcie ich języków przy wydawaniu patentów

unijnych.

Komisja Europejska przewiduje, że pierwszy jed-

nolity patent będzie wydany w kwietniu 2014 r., jeśli

do listopada 2013 r. co najmniej 13 krajów UE raty-

ﬁkuje międzyrządową umowę w sprawie sądu jedno-

litego patentu.

Umowa ma być podpisana na począt-

ku przyszłego roku.

Według wyliczeń Komisji Europejskiej uzyskanie

jednolitego patentu ma kosztować w ciągu pierw-

szych 12 przejściowych lat ok. 6,5 tys. euro, a później

5 tys. Tymczasem teraz uzyskanie w 27 krajach UE

europejskiego patentu (udzielanego w ramach Euro-

pejskiej Konwencji Patentowej – EPC) to wydatek

ponad 36 tys. euro.

Z tego miejsca chciałabym oświadczyć, iż moim zda-

niem wprowadzenie w Polsce jednolitego patentu jest

niekorzystne dla polskich przedsiębiorstw ze względu

na wzrost kosztów tłumaczeń oraz obsługi prawnej.

Moim zdaniem jednolity patent utrudni wejście na in-

nowacyjny rynek szczególnie małym i średnim przed-

siębiorstwom, poza tym po wprowadzeniu zmian pol-

scy przedsiębiorcy będą musieli płacić za wiele euro-

pejskich patentów, czego do tej pory nie robili.

Zgodnie

z raportem ﬁrmy Deloitte system jednolitego patentu

europejskiego będzie kosztował polską gospodarkę ok.

90 mld zł w ciągu 30 lat.

To spowoduje m.in. drastycz-

ny wzrost cen leków oraz wzrost kosztów produkcji

w nowoczesnych technologiach.

Utrudniony będzie

również dostęp do sądu i ochrony prawnej.

Rząd często podkreśla, że państwo polskie jest

państwem wspierającym przedsiębiorców, w związku

kwestii wprowadzenia w Polsce jednolitego patentu

oraz aby pomyślał o interesie Polski i interesie pol-

skiej gospodarki.

Poseł Jan Warzecha

skową Radę Ocalenia Narodowego, a władzę w PRL

przejęło wojsko.

O wprowadzeniu stanu wojennego poinformował

o godz. 6 rano w radiu i telewizji generał Wojciech

Jaruzelski.

Wolnościowy zryw „Solidarności” został

stłumiony, pogrzebane zostały nadzieje milionów Po-

laków na lepsze jutro.

Chociaż oﬁcjalnym uzasadnieniem wprowadzenia

stanu wojennego była zła sytuacja gospodarcza, a po

rozpadzie ZSSR używano już jako straszaka interwen-

cji sowieckiej, to jednak prawdziwą przyczyną była

działalność i istnienie opozycji solidarnościowej.

Wraz

z ogłoszeniem stanu wojennego wprowadzono repre-

sje: zawieszono naukę w szkołach, przerwano łączność

telefoniczną i wprowadzono godzinę milicyjną.

Pierwsze dni stanu wojennego spotkały się z opo-

rem społecznym wobec reżimu.

Formami tego oporu

były między innymi akcje strajkowe na terenie ko-

palń, hut, stoczni i portów.

WRON pod dowództwem

generała Jaruzelskiego doprowadził do brutalnego

stłumienia protestu w kopalni Wujek.

Użyto do tego

celu jednostek ZOMO i wojska, zginęło 9 górników.

Do dziś prawdziwi przywódcy tego mordu nie zosta-

li osądzeni.

Ponad 10 tys. ludzi, w tym większość członków

Komisji Krajowej „Solidarności”, internowano lub

aresztowano.

Ogółem w wyniku stanu wojennego zginęło kilku-

dziesięciu uczestników różnych akcji protestacyjnych.

Organizując dzisiejszy Marsz Niepodległości i So-

lidarności 31 lat po wprowadzeniu stanu wojennego,

domagamy się rzeczywistego prawa do godnego życia

tej części społeczeństwa, która nie skorzystała z do-

brodziejstw przemian.

Akcentujemy potrzebę stwo-

rzenia szans dla młodego pokolenia na własne miesz-

kanie i założenie rodziny.

Chcemy zaprotestować

z powodu braku zdecydowanych działań rządu wobec

gwałtownie rosnącego bezrobocia, przeciwko zamy-

kaniu szpitali, w tym szpitali dziecięcych, wydłuże-

niu wieku emerytalnego do 67 lat czy kolesiostwu

i zawłaszczaniu państwa przez rządzącą ekipę.

Chce-

my też pokazać, że nie godzimy się na dzielenie Po-

laków, ograniczenie demokracji, w tym ograniczenie

wolności słowa.

Nie godzimy się na manipulację

prawdą, z jaką mamy do czynienia w niektórych me-

diach publicznych, i protestujemy przeciw dyskrymi-

nowaniu i ośmieszaniu mediów katolickich, takich

jak TV Trwam i Radio Maryja.

Pragniemy zaakcentować, że będziemy konse-

kwentnie chronić prawdę historyczną i niepodległość

oraz walczyć o prawdziwą solidarność.

Na trasie mar-

szu w Warszawie w dniu 13 grudnia 2012 r. posłowie

klubu Prawa i Sprawiedliwości złożą kwiaty przed

168

Stefana Grota-Roweckiego, Ignacego Paderewskiego,

Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Ka-

czyński uzasadnił potrzebę marszu w następują-

cy sposób: Ma on upamiętnić kolejną rocznicę wpro-

wadzenia stanu wojennego, ale przede wszystkim

dencji, jakie mają miejsce w Polsce.

Poseł Jan Ziobro

snej, 31. rocznicy wprowadzenia w Polsce stanu wo-

jennego, jakie miało miejsce w dniu 13 grudnia 1981 r.

Dzisiaj mija właśnie 31 lat od momentu, kiedy

władza komunistyczna wprowadziła na ziemiach pol-

skich stan wojenny.

Władza totalitarna wypowie-

działa wtedy wojnę całemu narodowi polskiemu.

Na

ulice wyszło wojsko, a wielu Polaków aresztowano.

Należy wskazać, iż samo wprowadzenie stanu

wojennego w 1981 r. było niezgodne z obowiązującą

wówczas Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Lu-

dowej.

Osoby odpowiedzialne za zbrodnie stanu wo-

jennego nie zostały do dnia dzisiejszego rozliczone

i osądzone.

Wieloletnie sprawy sądowe dodatkowo

ośmieszają nasze państwo na arenie międzynarodo-

wej.

Niektóre media nawet obecnie nazywają twór-

ców stanu wojennego i wszelkich jego nieszczęść

„ludźmi honoru”.

Należy dzisiaj oddać cześć wszystkim oﬁarom sta-

nu wojennego, wszystkim działaczom „Solidarności”

i zwyczajnym obywatelom, którzy wystąpili przeciwko

totalitarnemu reżimowi PRL-u.

Dzięki ich poświęce-

niu, w wielu przypadkach poświęceniu własnego życia,

w Polsce obalono ustrój totalitarny, nastwiony jedynie

na dobre życie aparatu władzy.

I choć dzisiaj wielu lu-

dziom żyje się bardzo ciężko, to jednak jesteśmy wol-

nym i demokratycznym narodem.

Obecnie ocenia się,

iż podczas stanu wojennego straciło życie ponad

100 osób.

Były to oﬁarytotalitarnejwładzyPRL-u.

Do-

datkowo do więzień traﬁło kilkanaście tysięcy osób.

Stan wojenny był próbą złamania marzeń Pola-

ków o wolnym i demokratycznym państwie.

Na szczę-

ście polski naród po raz kolejny w historii pokonał

swych ciemiężycieli i oprawców.

Dzięki niezłomnej

postawie, oﬁaromiwoliwalkiżyjemydzisiajwwolnej

Polsce.

Dziękuję za uwagę.

dzą w życie postanowienia unijnego pakietu klima-

tyczno-energetycznego nakazujące producentom

energii zakup uprawnień do emisji CO

2

.

To początek dramatycznych problemów polskiej

gospodarki i poważny cios dla budżetów domowych

Polaków.

Ceny prądu w Polsce wzrosną o 30%, ceny

ciepła skoczą o 22%, zaś w kolejnych latach ceny prą-

du wzrosną o 60%.

Tak ogromny wzrost cen oznacza

załamanie budżetów domowych polskich rodzin.

I to

nie tylko dlatego, że drastycznie wzrosną comiesięcz-

ne rachunki za energię elektryczną i ogrzewanie.

Wzrost cen energii przełoży się na wzrost cen innych

produktów – od żywności począwszy, a na tzw. do-

brach trwałych skończywszy.

Oprócz skokowego

wzrostu kosztów utrzymania Polskę zaleje fala bez-

robocia.

Droga energia elektryczna doprowadzi do

likwidacji wielu zakładów, które w poszukiwaniu

niższych cen prądu przeniosą się do krajów, w któ-

rych nie obowiązują zapisy unijnego pakietu.

Zostaną

też wstrzymane nowe inwestycje.

Lista branż, które będą pozbywać się pracowni-

ków, jest długa.

Jako pierwsze zwolnienia rozpoczną:

hutnictwo, przemysł chemiczny, cementownie, prze-

mysł papierniczy, przemysł metalowy, górnictwo,

koksownictwo, motoryzacja.

W latach 2013–2020

stracimy od 250 tys. do nawet 500 tys. miejsc pracy!

W zamian mają co prawda powstać tzw. zielone miej-

sca pracy, ale mają ich być raptem 24 tys., czyli dzie-

sięciokrotnie mniej!

Aby temu zapobiec i uratować przyszłość naszą

i naszych rodzin, Solidarna Polska jako pierwsza

w Europie z inicjatywy Ludwika Dorna postanowiła

wykorzystać tzw. europejską inicjatywę obywatelską.

Podczas konferencji zorganizowanej przez Solidarną

Polskę przedstawiono raport Instytutu Kościuszki

oraz ﬁrmyErnst&Young.

Uroczyściepodpisanorów-

nież deklarację poparcia europejskiej inicjatywy oby-

watelskiej (EIO).

W inicjatywie uczestniczą przedsta-

wiciele sześciu krajów Unii Europejskiej: Austrii,

Czech, Danii, Grecji, Litwy i Wielkiej Brytanii, jej

celem jest zebranie l mln podpisów, aby rozpocząć

przed Komisją Europejską (KE) procedurę zawiesze-

nia szkodliwego dla naszej gospodarki pakietu ener-

getyczno-klimatycznego.

Chcemy wykorzystać europejską inicjatywę oby-

watelską w celu przeprowadzenia referendum, w któ-

rym Europejczycy będą mogli wypowiedzieć się prze-

ciwko skutkom pakietu energetyczno-klimatycznego

zawierającego rozwiązania zabójcze dla polskiej gospo-

darki i dla polskiego społeczeństwa.

Nasz kraj oraz

inne państwa tzw. nowej Unii będą oﬁaramitychroz-

wiązań.

Chcemy zebrać milion podpisów w siedmiu

krajach UE.

To będzie pierwsze w historii Europy ta-

kie referendum, a Polska będzie prekursorem wzmac-

niania społeczeństwa obywatelskiego w Europie.

Polska ma prawo do bezpłatnych uprawnień do

emisji CO

2

, które jednak stopniowo będą redukowa-

ne, i od 2020 r. również polskie elektrownie będą

musiały kupować wszystkie uprawnienia do emisji

na aukcjach!

Polska gospodarka będzie się rozwijać

wyłącznie wtedy, gdy będzie miała dostęp do energii

wytwarzanej z naszych własnych, krajowych, zaso-

bów energii – pewnej i niedrogie