corpora: wikisources-pl

text:
CC.

Proszę, kto w on czas mnie przychylnym będzie,

Gdy on ostatni sędzia na sąd siędzie?

Kto stanie w onej straszliwej potrzebie

Co świat odnowi, odmianę da w niebie?

W onej godzinie, pełnej trwóg, tesknice,

Kto serca wesprze, kto osuszy lice,

Kiedy żywioły i rzeczy stworzone

Przeciw mym grzechom będą poruszone?

Panno wielebna, a tegoż sędziego

Matko, nadziejo człeka upadłego,

Ty, syna swego gniew onej godziny

Błagaj, i ty proś, by odpuścił winy!

W ten czas, hej, w ten czas, stróżu mój, aniele,

Z kory wszytkimi, występków mych wiele

Omawiaj, proszę; padszy, ręce wznoście,

Za mną, przy sądzie, miłosierdzia proście!

W ten czas, o święci, o wojsko wybrane,

Żałości wasze niechaj będą znane;

Bronić mnie trudno, lecz prośbą ratować

Możecie, gniewu wiecznego hamować.


corpora: openbooks

text:
Edgar Allan Poe

Beczka Amontillada

tłum.

Bolesław Leśmian

Tysiące krzywd zadanych mi przez Fortunata zniosłem cierpliwej, niźli to było w mej mocy, lecz gdy doszło do zniewagi, poprzysiągłem sobie zemstę.

Wy wszakże, którzy dobrze znacie mój charakter, nie pomyślicie chyba, że się zdradziłem choćby jedną pogróżką.

Prędzej, później pomsta nadejść musiała — było to postanowienie, które zapadło ostatecznie.

Sama jednak doskonałość powziętego pomysłu wykluczała wszelką myśl o narażeniu go na niebezpieczeństwo.

Winienem był nie tylko ukarać, lecz ukarać bezkarnie.

Nie wytępi obelgi ta kara, która tępiciela dosięga.

Nie wytępi i wówczas, gdy pomstujący zaniedba odsłonięcia swej osoby przed tym, kto go zelżył.

Niechże będzie wiadomo, że ani słowem, ani czynem nie przysporzyłem Fortunatowi najmniejszego powodu do powątpiewania o mojej życzliwości.

I nadal, jak dawniej, uśmiechałem się doń — twarz w twarz — on zaś nie domyślał się, że uśmiech mój obecny jest jeno wynikiem zadumy o jego znicestwieniu.

Miał on jedną słabą stronę — ów Fortunato, który jednak pod każdym innym względem budził szacunek, a nawet postrach.

Otaczał siebie sławą znawcy win.

Wśród Włochów rzadko który posiada rzetelny pęd do znawstwa.

Ich entuzjazm jest najczęściej zapożyczony, przystosowany do czasu i do potrzeby; jest on — czynnością szarlatańską, gwoli łudzenia angielskich i austriackich milionerów.

W dziedzinie malarstwa i wyczucia kamieni drogocennych był Fortunato, jak przystało jego współziomkom — szarlatanem, lecz w sprawach oceny starych win posiadał rzetelność.

I ja pod tym względem nie odbiegałem odeń zasadniczo.

Sam osobiście wielce byłem świadom rodzimych win włoskich i korzystałem z każdej sposobności, aby nabywać ich pod dostatkiem.

Pewnego wieczoru, o zmierzchu, w najgorętszej chwili karnawałowych opętań, spotkałem mego druha.

Powitał mnie z niezmierną serdecznością, gdyż podpił sobie obficie.

Był mój gagatek w przebraniu.

Wdział na siebie szatę obcisłą, której jedna połowa różniła się od drugiej, a głowę nakrył stożkowatym kołpakiem z brzękadłami.

Taką radością przejął mnie jego widok, że pomyślałem, iż nie zaniecham uścisnąć mu dłoni.

Rzekłem doń:

— Bracie Fortunato, dobrze, że cię spotykam.

Jakże wspaniale dziś wyglądasz!

— Ale właśnie otrzymałem beczkę Amontillada, a w każdym razie — wina, którego mi pod tą nazwą dostarczono, i jestem pełen wątpliwości.

— Jak to? — zawołał — Amontillada?

Beczkę?

Nie wierzę!

I na domiar w środku karnawału!

— Jestem pełen wątpliwości — odrzekłem — a byłem tyle głupi, że opłaciłem całą wartość Amontillada bez porozumienia się z tobą.

Nie mogłem cię znaleźć, a bałem się, że stracę tymczasem sposobność.

— Amontillado!

— Jestem pełen wątpliwości.

— Amontillado!

— I chcę je wyjaśnić.

— Amontillado!

— Ponieważ jesteś do kogoś zaproszony, więc poszukam Luchesiego.

Posiada on doskonały węch probierczy.

Od niego się dowiem…

— Niezdolen jest Luchesi odróżnić Amontillada od kseresu.

— A mimo to są głupcy, którzy twierdzą, że zmysłom smaku tobie dorównywa.

— A więc w drogę!

— Dokąd?

— Do twoich piwnic.

— Nie, mój drogi!

Nie chcę nadużywać twej dobroci.

Domyślam się, że masz jakieś zaproszenie.

Luchesi…

— Nie jestem nigdzie zaproszony.

Dalej więc!

— Nie, mój drogi!

Nie idzie mi o zaproszenie, lecz o ziąb okrutny, którego, jak zauważyłem, doznajesz.

Piwnice są wilgotne nie do zniesienia, są tam całe pokosty saletry.

— Drobnostka!

Chodźmy!

Chłód nic nie znaczy.

Amontillado!

Oszukano ciebie!

A co się tyczy Luchesiego — ten nie potrafi odróżnić kseresu od Amontillada.

To mówiąc, Fortunato chwycił mnie za rękę.

Wdziałem maskę z czarnego jedwabiu i, starannie otulony płaszczem, nie przeciwiłem mu się, gdy wlókł mnie do mego pałacu.

Służby w domu nie było.

Zaprzepaściła się kędyś w celu uczczenia stosowną pohulanką czasu, który się nadarzał.

Oznajmiłem służbie, że nie wrócę do domu przed ranem, i dałem rozkaz wyraźny, aby nikt się z domu nie wydalał.

Wiedziałem, iż ten rozkaz wystarczy, aby wszystka służba — do ostatniego człowieka natychmiast wyległa gromadnie z domu w chwili, gdy stopę na progu postawię.

Dobyłem dwu pochodni z kandelabrów, jedną z nich wręczyłem Fortunatowi i skierowałem go uprzejmie poprzez szeregi komnat aż do przedsionka, który prowadził do podziemi.

Poprzedziłem go na długich a krętych schodach i, odwracając się ku niemu, doradzałem baczności usilnej.

Dobrnęliśmy nareszcie do ostatnich stopni i stanęliśmy jednocześnie na wilgotnej glebie katakumb Montrésorsów.

Chwiejne były kroki mego druha, brzękadła na jego kołpaku grzechotały przy każdym stąpnięciu.

— A baryła Amontillada? — zapytał.

— Dalej! — odrzekłem.

— Przyjrzyj się jednak tym białym wzorzystościom, które skrzą się na murach podziemi.

Odwrócił się ku mnie i zajrzał mi w oczy dwiema szklistymi gałami, z których się sączyła wilgoć pijackich przełzawień.

— Saletra? — spytał po chwili.

— Odkąd to dostałeś tego kaszlu?

— Kche, kche!

kche! — kche!

kche!

kche! — kche!

kche! — kche!

kche!

Biedaczysko przez kilka minut nie mógł się zdobyć na odpowiedź.

— To nic! — odrzekł nareszcie.

— Nuże! — zawołałem stanowczo.

— Uchodźmy stąd precz!

Zdrowie twoje jest cenne.

Jesteś bogaty, otoczony czcią, podziwem i miłością.

Jesteś szczęśliwy jako ja — niegdyś byłem.

Jesteś człowiekiem, którego brak — da się we znaki.

Co innego — ja i moja osoba.

Precz stąd, uchodźmy!

Wpadniesz w chorobę.

Mam zresztą Luchesiego…

— Dość! — zawołał — kaszel to — głupstwo!

Nie pozbawi mię życia!

Nie zemrę od kataru.

— Bez wątpienia, bez wątpienia — odrzekłem — i właściwie anim chciał niepokoić cię po próżnicy — lecz winieneś mieć się na baczności.

Jeden łyk tej oto małmazji zapobiegnie przeziębieniu.

Ująłem właśnie jednej butli długiemu rzędowi poległych na ziemi współtowarzyszek i nadłamałem jej gardziel.

— Pij! — rzekłem, podając mu wino.

Podźwignął butlę do ust, zerkając na mnie pobrzeżem ślepia.

Zwlekał przez chwilę, skłonił mi się przyjaźnie (brzękadła zadzwoniły) i rzekł:

— Piję za umarłych, którzy wokół nas zażywają spoczynku!

— A ja — za twoje długie życie!

Wziął mnie znowu pod rękę i szliśmy nadal.

— Te podziemia — zauważył — są nazbyt obszerne.

— Rodzina Montrésorsów — odrzekłem — wielka była i liczna.

— Zapomniałem twego herbu.

— Olbrzymia stopa złota na lazurowym polu.

Stopa miażdży pełzającą żmiję, której kły grążą się w pięcie.

— A godło?

— Nemo me impune lacessit.

— Przepysznie! — zawołał.

Wino skrzyło się w jego ślepiach, a brzękadła podzwaniały.

I moim myślom małmazja dostarczyła zagrzewku.

Poprzez wały zrzeszonych kości, przerywanych beczkami i butlami wina, dotarliśmy do ostatnich głębi katakumb.

Zatrzymałem się znowu i pozwoliłem sobie tym razem pochwycić Fortunata za ramię powyżej łokcia.

— Saletra! — rzekłem.

— Uważ, jak to narasta!

Na kształt mchu zwisa wzdłuż sklepień.

Znajdujemy się pod łożyskiem rzecznym.

Skroplona wilgoć sączy się poprzez kościotrupy.

Nuże, póki czas jeszcze — uchodźmy!

Twój kaszel…

— To — głupstwo! — odrzekł w odpowiedzi.

— Idźmy dalej!

Lecz — przede wszystkim — jeszcze łyk małmazji.

Ukręciłem łba butelczynie wina *Grave* i wyciągnąłem ją ku niemu.

Opróżnił ją jednym tchem.

Ślepia jego zapłonęły ogniem trawiącym.

Zaczął chichotać i podrzucił butelkę w powietrze ruchem, którego znaczenia pochwycić nie mogłem.

Przyglądałem mu się — zdziwiony.

Powtórzył ów ruch — ruch pocieszny.

— Nie rozumiesz? — zapytał.

— Nie! — odrzekłem.

— Nie jesteś tedy bratem loży?

— Co?

— Nie jesteś wolnomularzem.

— Jestem, jestem! — zawołałem.

— Jestem, jestem!

— Ty?

To niemożliwe!

Ty — wolnomularzem?

— Tak, wolnomularzem — odpowiedziałem.

— Znak! — zawołał.

— Oto jest — odrzekłem, wyciągając kielnię z przegubów mego płaszcza.

— Żartujesz chyba! — zawołał, cofając się o kilka kroków.

— Chodźmy jednak do Amontillada.

— Dobrze — rzekłem, ukrywając narzędzie pod płaszczem i podając mu znowu ramię.

Wsparł się na nim ociężale.

Szliśmy dalej w pogoni za Amontilladem.

Przesunęliśmy się pod szeregiem bardzo niskich sklepień.

Zeszliśmy w dół.

Uczyniliśmy kilka kroków i schodząc w dół jeszcze, dotarliśmy do głębokiego grobowca, w którego zaduchu pochodnie nasze purpurowiały raczej, niźli płonęły.

W samej głębi tego grobowca widniał inny, mniej obszerny.

Mury jego przesłonięte były szczątkami ludzkimi, spiętrzonymi w podziemiach ponad nami, na kształt wielkich katakumb Paryża.

Jeszcze trzy inne ściany owego wtórego grobowca w ten sam sposób były przystrojone.

Od czwartej ściany kości były odrzucone i leżały bezładnie na ziemi, tworząc w jednym miejscu szaniec dość wysoki.

W murze, obnażonym w ten sposób dzięki odsunięciu kości, postrzegliśmy jeszcze jedną wnękę głębokości około stóp czterech, szerokości — trzech, zaś wysokości — sześciu lub siedmiu.

Nie była — zda się, zbudowana dla jakiegoś wyłącznego celu, jeno po prostu stanowiła przerwę pomiędzy dwoma olbrzymimi słupami dźwigającymi sklepienie katakumb i wspierała się na jednym z tych szczelnie granitowych murów, które dopełniały całości.

Na próżno Fortunato, podnosząc wątłą pochodnię, silił się zgruntować głąb wnęki.

Schorzały płomień nie pozwolił nam dojrzeć krańca.

— Naprzód — rzekłem — tam właśnie tkwi Amontillado!

Co się zaś tyczy Luchesiego…

— To — nieuk! — przerwał mi mój przyjaciel, wyprzedzając mnie i idąc na przełaj, podczas gdy kroczyłem za nim w ślady.

W okamgnieniu dotarł do końca wnęki i stwierdziwszy, że ściana skalna wzbrania mu dalszych kroków, znieruchomiał w osłupieniu.

W chwilę potem — przykułem go do granitów.

W ścianie tkwiły dwie kluby żelazne, jedna od drugiej mniej więcej na dwie stopy w linii poziomej odległa.

Na jednej z nich wisiał łańcuch zwięzły, a na drugiej — kłódka.

Okolenie łańcuchem kibici Fortunata i obezwładnienie jego osoby — było dziełem kilku sekund.

Zbyt był zdziwiony, aby się przeciwić.

Wyjąłem klucz i wycofałem się z wnęki wstecz o kilka kroków.

— Przesuń dłonią po murze — rzekłem — nie możesz nie wyczuć saletry.

W istocie — jest bardzo wilgotno.

Pozwól mi raz jeszcze cię *błagać*, abyś opuścił to miejsce.

Nie?

A więc stanowczo muszę cię porzucić.

Lecz wprzódy okażę ci wszelkie względy, na jakie mię stać.

— Amontillado! — zawołał mój druh, który dotąd jeszcze nie otrząsnął się ze zdziwienia.

— Masz słuszność — odrzekłem — Amontillado.

Wymawiając właśnie te słowa, zakrzątnąłem się dokoła stosu kości, o którym już wspominałem.

Odgarniając je na ubocze, odsłoniłem sporą ilość szczerku i zaprawy wapiennej.

Z pomocą tych przedmiotów oraz mojej kielni począłem pilnie zamurowywać wnijście do wnęki.

Zaledwom stanął u pierwszych podwalin mej pracy wolnomularskiej, postrzegłem, że wino znacznie wywietrzało z głowy Fortunata.

Pierwszą poznaką trafności mego postrzeżenia był okrzyk głuchy.

Jęk, który się z głębi wnęki wydobył.

*Pijany tak nie krzyczy*!

Po czym nastąpiło długie, uporczywe milczenie, utwierdziłem drugi pokład kamieni, potem — trzeci, potem — czwarty.

Wówczas posłyszałem dźwięki tańczących wstrząsów łańcuchem.

Zgiełk trwał przez minut kilka i w ciągu tych minut dla tym łacniejszego upojenia — poniechałem pracy i przykucnąłem na kościach.

Wreszcie, gdy łoskot ucichł, zabrałem się ponownie do kielni, bez przerwy dokonałem piątego, szóstego i siódmego pokładu.

Mur właśnie dosięgał niemal mej piersi.

Uczyniłem jedną jeszcze przerwę i wznosząc pochodnię ponad obmurowanie, rzuciłem kilka nadwątlonych promieni na żywą zawartość muru.

Szereg tęgich krzyków, krzyków przenikliwych, wybuchnął nagle z gardzieli uwięzionej postaci — i, że tak powiem, wstecz mię przemocą odrzucił.

Wahałem się przez chwilę — dreszcz mię przejął.

Obnażyłem szpadę i jąłem nią wnękę na wskroś pustoszyć…

Chwila wszakże zastanowienia wystarczyła, abym się uspokoił.

Położyłem dłoń na litym murze podziemi i wróciła mi pewność całkowita.

Zbliżyłem się do muru.

Wynalazłem odpowiedź zwrotną na wycia mego ptaszka.

Stowarzyszyłem się z nimi echem i wtórem — prześcignąłem je w rozmiarach i napięciach.

Oto — na jaki wpadłem pomysł — i krzykacz — zamilkł.

Była północ — i trud mój dobiegał do końca.

Dopełniłem ósmego, dziewiątego i dziesiątego pokładu.

Wykończyłem część jedenastego i ostatniego.

Pozostało mi — przystosowanie i zasklepienie jednego tylko kamienia.

Podźwignąłem go z wysiłkiem — i umieściłem mniej więcej na stanowisku upatrzonym.

Lecz w tej właśnie chwili z wnęki wybuchł śmiech zdławiony, na którego dźwięk włosy stanęły mi na głowie.

W ślad za owym śmiechem zabrzmiał głos smutny, w którym zaledwo poznałem głos szlachetnego Fortunata.

Głos brzmiał:

— Cha, cha, cha!

— He, he!

Doprawdy, wcale dobry figiel!

Wyśmienita krotofila!

Będziemyż się z niej śmieli do rozpuku — w pałacu — he, he! — z tego winka bożego — he, he, he!

— Z Amontillada! — rzekłem.

— He, he!

— He, he!

Tak, z Amontillada.

Lecz — czyśmy się nie zapóźnili?

A nuż wyczekują nas w pałacu signora Fortunato i inni?…

Pójdźmy więc.

— A tak — rzekłem — pójdźmy więc.

— *Na miłość Boga, Montrésorsie!*

Lecz po tych słowach — żadnej odpowiedzi.

Nadaremnie nadstawiałem uszu, niecierpliwiłem się, wołałem bardzo głośno:

— Fortunato!

Żadnej odpowiedzi.

Wołałem znowu:

— Fortunato!

Nic.

Włożyłem pochodnię do pozostałego otworu i upuściłem ją wewnątrz.

I ten sposób nie dał mi żadnej odpowiedzi, prócz chyba szczęku brzękadeł.

Doznałem zawrotu głowy bez wątpienia z powodu panującej w katakumbach wilgoci.

Przyśpieszyłem pracę, by się już raz jej pozbyć.

Zdobyłem się na wysiłek i przystosowałem kamień ostatni — powlokłem go wapnem.

Nowo powstałemu murowi przywróciłem dawny szaniec kości.

Od pół wieku żaden śmiertelnik nie zakłócił ich spokoju.

In pace requiescat.

-----


text:
←Tom III Rozdział trzynasty Faraon

Tom III

Rozdział czternasty

Bolesław Prus Tom III Rozdział piętnasty→

Rozdział czternasty

- Są nawet tacy, którzy podjęli się ułatwić wojsku zajęcie świątyń - dodał Herhor.

- Wojsko ma wejść do świątyń?!... - zawołał nomarcha Sebes.

- Taki ma przynajmniej rozkaz na dwudziestego trzeciego - odparł Herhor.

- I wasza dostojność mówisz o tym spokojnie?... - zapytał nomarcha Ament.

Herhor wzruszył ramionami, a nomarchowie zaczęli spoglądać po sobie.

- Ale my chcielibyśmy dowiedzieć się czegoś o środkach obrony... - rzekł nomarcha Sebes.

- Bogowie ocalą swoich wiernych - odpowiedział Herhor.

Nomarcha Aa załamał ręce.

- Faraon - mówił Herhor - chce, ażeby lud napadł na świątynie dwudziestego trzeciego.

My zaś musimy sprawić, aby napadnięto nas dwudziestego Paofi.

- Wiecznie żywi bogowie! - znowu zawołał nomarcha Aa wznosząc ręce.

- A my po co mamy ściągać nieszczęście na nasze głowy, w dodatku o dwa dni wcześniej?...

- Słuchajcie Herhora - odezwał się stanowczym głosem Mefres - i na wszelki sposób starajcie się, ażeby napad miał miejsce dwudziestego Paofi od rana.

- A jak nas naprawdę rozbiją?... - spytał zmięszany sędzia.

- Jeżeli nie poskutkują zaklęcia Herhora, wówczas ja wezwę bogów na pomoc - odparł Mefres, a w oczach błysnął mu złowrogi ogień.

- Ha!

wy arcykapłani macie swoje tajemnice, których nam odsłaniać nie wolno - rzekł wielki sędzia.

- Zrobimy więc, co każecie, wywołamy napad dwudziestego...

Ale pamiętajcie, że nasza i dzieci naszych krew spadnie na wasze głowy...

- Niech spadnie!...

- Ciągle wasza dostojność mówisz mi o tym podwójnym wzroku - odparł Herhor.

- Nareszcie niechże ja sam przekonam się o tym...

- Lykonie - rzekł Mefres - najwyższy dostojnik państwa chce przekonać się o zdolnościach, jakimi obdarzyli cię bogowie...

Grek odepchnął misę z jedzeniem i począł mruczeć:

- Przeklęty dzień, w którym moje podeszwy dotknęły waszej ziemi!...

Wolałbym pracować w kopalniach i być bity kijami...

- Na to zawsze będzie czas - wtrącił surowo Herhor.

- Spojrzyj tu - mówił Mefres zbliżając do Lykona kryształ.

- Czy widzisz tego, który porwał Kamę?...

Grek zerwał się z krzesła, z zaciśniętymi pięściami i śliną na ustach.

- Puśćcie mnie!... - wołał chrapliwym głosem.

- Puśćcie mnie, abym napił się jego krwi...

- Gdzież on jest teraz! - pytał Mefres.

- Jak wasza dostojność chcesz - odparł Herhor obojętnie.

A w sercu swym dodał:

"Nareszcie pobożny Mefres zaczyna pokazywać zęby i pazury...

Sam pragnie zostać - tylko - dozorcą Labiryntu, a swego wychowańca Lykona zrobić - tylko - faraonem!...

Zaprawdę, że dla nasycenia chciwości moich pomocników bogowie musieliby stworzyć dziesięć Egiptów..."

"Mimo podłej postaci - mówił jeden napis - jestem prawdziwy syn bogów, gdyż gniew mój jest straszny.

Samentu poprzecinał sznury, powydobywał garnki z wnętrza kolumn i - szczyptę popielatego piasku zawiązał w gałganek.

Podniósł się, zabrał swój koszyk i opuścił salę nad skarbcem.

"Nie potrzebuję pomocników... - myślał uśmiechając się.

- Sam wszystko zabezpieczyłem... ja sam... pogardzany kapłan Seta!..."

W końcu z wielkim wysiłkiem zebrał myśli i rzekł:

- Gdybym naprawdę widział światło... gdyby naprawdę ktoś pozamykał drzwi, byłbym zdradzony...

A w takim razie co?...

"Śmierć!..." - szepnął mu głos ukryty gdzieś na dnie duszy.

Śmierć?!...

- A co, czy mylił się mój jasnowidzący?... - zawołał Mefres wyciągając rękę.

- Oto zdrajca!...

Samentu zbliżył się do niego z uśmiechem i rzekł:

- Niechże tu zostanie jak inni... - rzekł dozorca Labiryntu.

Cały orszak opuścił salę i starannie zamknął ukryte drzwi.

Niebawem wyszli z podziemiów Labiryntu.

Gdy dostojny Mefres znalazł się na dziedzińcu, kazał swoim kapłanom przygotować konne lektyki i natychmiast razem ze śpiącym Lykonem odjechał do Memfisu.

Dozorcy Labiryntu, oszołomieni niezwykłymi wypadkami, spoglądali to na siebie, to na eskortę Mefresa, która już znikała w żółtym tumanie pyłu.

- Nie mogę uwierzyć - rzekł arcykapłan-dozorca - że był za naszych dni człowiek, który wdarł się do podziemiów...

- Wasza dostojność zapomina, że dzisiaj było trzech takich - wtrącił jeden z młodszych kapłanów obrzucając go ukośnym spojrzeniem.

- A... a... prawda!... - odparł arcykapłan.

- Czyliż bogowie pomięszali mi rozsądek?... - dodał trąc czoło i ściskając zawieszony na piersiach amulet.

- I dwaj uciekli - podpowiedział młodszy kapłan - komediant Lykon i świątobliwy Mefres.

- Dlaczegoż nie zwróciłeś mi uwagi tam... w podziemiu!... - wybuchnął zwierzchnik.

- Nie wiedziałem, że się tak stanie...

- Dosyć! - zawołał arcykapłan.

- Gdy Herhora znajdziemy w Labiryncie, postąpimy według prawa.

Ale domyślać się ani posądzać kogokolwiek - nie wolno...

Niech pisarze przygotują wyroki dla Mefresa i Lykona, wybrani niech najśpieszniej jadą za nimi, a milicja niech pomnoży warty.

Trzeba także zbadać wnętrze gmachu i odkryć, którędy wszedł Samentu...

Choć jestem pewny, że nieprędko znajdzie naśladowców...

W parę godzin później sześciu ludzi wyjechało do Memfisu.

góra strony


corpora: sejm

text:
Projekt

Ustawa

z dnia

1) w art. 5 uchyla się pkt 11;

5) w art. 30a ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.

Właściwa instytucja, o której mowa w ust. 2, pisemnie informuje wnioskodawcę o wynikach poszczególnych etapów oceny jego projektu wraz z podaniem otrzymanej punktacji lub informacji o spełnieniu bądź niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.

Informacja ta zawiera uzasadnienie oceny, a w przypadku gdy ocena jest negatywna – także pouczenie o możliwości wniesienia protestu, w trybie i na zasadach określonych w art. 30b, zawierające wskazanie:

1) właściwej instytucji zarządzającej, do której należy wnieść protest;

2) terminu wniesienia protestu;

3) formy i trybu wniesienia protestu;

4) konieczności spełnienia wymogów formalnych, o których mowa w art. 30b ust. 6.”;

6) art. 30b otrzymuje brzmienie:

„Art. 30b.

1.

Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu.

Protest jest wnoszony do właściwej instytucji zarządzającej.

2.

Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący, w ramach której:

1) projekt nie uzyskał minimum punktowego lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być zakwalifikowany do dofinansowania lub skierowany do kolejnego etapu oceny;

2) projekt uzyskał minimum punktowe lub spełnił kryteria wyboru projektów, umożliwiające zakwalifikowanie go do dofinansowania, jednak dofinansowanie nie jest możliwe z uwagi na wyczerpanie w ramach konkursu przeznaczonych na ten cel środków, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3.

5.

Protest jest wnoszony bezpośrednio albo za pośrednictwem instytucji, która dokonała oceny projektu, do właściwej instytucji zarządzającej, zgodnie z pouczeniem, o którym mowa w art. 30a ust. 3.

6.

Protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera:

1) oznaczenie właściwej instytucji zarządzającej, do której jest wnoszony;

2) dane wnioskodawcy;

3) numer wniosku o dofinansowanie;

4) wskazanie wszystkich kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem;

5) wskazanie wszystkich zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem;

6) podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, z załączeniem oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy.

7.

Z zastrzeżeniem art. 30i pkt 1, właściwa instytucja zarządzająca rozpatruje protest w terminie nie dłuższym niż 70 dni od dnia jego otrzymania.

W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja zarządzająca informuje na piśmie wnioskodawcę.

Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 90 dni.

9.

Właściwa instytucja zarządzająca informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu.

Informacja ta zawiera w szczególności:

1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem;

10.

W rozpatrywaniu protestu nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub w jego ocenę.

1) po terminie;

2) do niewłaściwej instytucji;

4) bez spełnienia wymogów określonych w ust. 6

– o czym właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie.”;

7) w art. 30c:

2.

Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 30b ust. 9 albo w art. 30i pkt 1, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie.

Skarga podlega wpisowi stałemu.”,

„2a.

Kompletna dokumentacja, o której mowa w ust. 2, obejmuje:

1) wniosek o dofinansowanie;

2) informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 30a ust. 3;

3) wniesiony protest;

– wraz z ewentualnymi załącznikami.

2b.

Kompletna dokumentacja jest wnoszona w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii.”,

c) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.

Wniesienie skargi:

2) bez kompletnej dokumentacji;

– powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, z zastrzeżeniem ust. 6.”,

8) w art. 30d ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

3.

Na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1.”;

9) po art. 30g dodaje się art. 30h i art. 30i w brzmieniu:

„Art. 30h.

Prawomocne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego, polegające na oddaleniu skargi, odrzuceniu skargi lub pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia, kończy procedurę odwoławczą oraz procedurę wyboru projektu.

Art. 30i.

W przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na działanie lub priorytet, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2, zostanie wyczerpana:

1) właściwa instytucja zarządzająca pozostawia protest bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 30c;

2) sąd, uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.”.

2.

W przypadku programów operacyjnych na lata 2007–2013, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego ogłosi w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,,Monitor Polski” w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy, w drodze komunikatu:

2) informację o instytucjach właściwych do rozpatrzenia środków odwoławczych, z uwzględnieniem powierzenia zadań w tym zakresie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, na podstawie art. 27 lub art. 32 ustawy wymienionej w art. 1.

3.

W przypadku gdy wnioskodawcy w ramach określonego programu operacyjnego na lata 2007–2013 przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu, stosuje się przepisy art. 30a ust. 3 i art. 30b ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2.

8.

W przypadku programów operacyjnych na lata 2007–2013 wnioskodawca może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków odwoławczych, o których mowa w ust. 1.

2) uchyla dotychczasowe rozstrzygnięcie w przedmiocie oceny projektu i przekazuje projekt do właściwego etapu oceny;

4) ogranicza się do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przesłanki do uchylenia albo zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia w tym zakresie, jednakże nie jest możliwe wyłonienie projektu do dofinansowania z uwagi na wyczerpanie alokacji, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1.

01/57r