text:
KANCELARIA SEJMU

(nr 218)

z dnia 9 stycznia 2014 r.

Komisji do Spraw unii Europejskiej (nr 218)

9 stycznia 2014 r.

Europejskiego i Rady: Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania

w latach 2013–2014 (COM(2013) 700 wersja ostateczna) i odnoszące się

W posiedzeniu udział wzięli: Piotr Serafin sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych

wraz ze współpracownikami, Jolanta Kędra doradca prawny w Najwyższej Izbie Kontroli, Włady-

sław Limont radca ministra w Ministerstwie Skarbu Państwa, Ewelina Fałowska starszy specjalista

w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju, Zbigniew Czachór stały doradca Komisji oraz Wojciech

Olejniczak poseł do Parlamentu Europejskiego.

szyński – eksperci ds. legislacji, Łukasz Żołądek specjalista ds. międzynarodowych oraz Adrian

Grycuk specjalista ds. systemu gospodarczego w Biurze Analiz Sejmowych.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

stwie pani przewodniczącej tak długo, jak będzie to potrzebne.

Witam serdecznie wszyst-

kich członków Komisji, przedstawicieli rządu, przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli.

w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Bardzo proszę o przedstawienie stanowiska Rze-

czypospolitej Polskiej.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Piotr Serafin:

Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Wysoka Komisjo, podczas posiedzenia Rady ds.

Zagranicznych 20 stycznia nie przewiduje się rozpatrywania projektów aktów legislacyj-

4 m.c.

nych.

Mamy siedem punktów w agendzie, która została formalnie rozesłana.

Dwa z nich,

według najświeższych informacji, wypadną.

Po pierwsze, dyskusja będzie dotyczyła południowego sąsiedztwa UE.

Rada omówi

sytuację polityczną, humanitarną i bezpieczeństwa w tym regionie, ze szczególnym

uwzględnieniem sytuacji w Syrii i w Tunezji.

Wciąż nie ma jasności, czy w tym punkcie

będzie również omawiana sytuacja w Jemenie i w Egipcie.

W pkt II proces pokojowy na Bliskim Wschodzie, w szczególności przebieg negocjacji

pokojowych i sposób zaangażowania UE.

W pkt III Iran, w tej kwestii wysoka przed-

stawiciel Catherine Ashton przedstawi informację na temat stanu rozmów dotyczących

implementacji porozumienia w sprawie irańskiego programu nuklearnego.

W pkt IV

Afganistan, dyskusja na temat sytuacji politycznej i bezpieczeństwa w tym kraju.

W pkt

V Rosja, przygotowania do szczytu UE-Rosja, który jest planowany na dzień 27 stycznia.

To, co nie będzie omawiane, czyli te punkty, które nie pojawią się formalnie w porządku

obrad Rady, to polityka energetyczna.

Raz do roku Rada FAC prowadzi wymianę poglą-

dów na tematy zewnętrznych aspektów polityki energetycznej.

Nie nastąpi to 20 stycz-

nia.

Proponowano również dyskusję na temat partnerów strategicznych UE – ale ona

również nie będzie miała miejsca.

Natomiast prawdopodobnie, nie mamy jeszcze w tej

sprawie pewności, w agendzie pojawi się kwestia sytuacji w Sudanie Południowym.

To tyle, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Czy mógłbym od razu prosić pana ministra o rozszerzenie, bo właściwie przedstawił pan

tylko agendę spotkania, a my jesteśmy zainteresowani stanowiskiem rządu w poszcze-

gólnych punktach.

Jeżeli można przedstawić przed dyskusją, jakie stanowisko rząd

będzie zajmował, to byłoby miło.

Proszę.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Dobrze, zatem pokrótce stanowisko rządu.

W kontekście południowego sąsiedztwa, w odniesieniu do Syrii, Polska będzie wyrażała

oczekiwanie, że międzynarodowa konferencja w sprawie Syrii zapoczątkuje proces roz-

wiązywania tego konfliktu środkami politycznymi.

Wskażemy również, że implementa-

cję ewentualnych politycznych ustaleń konferencji pokojowej powinny ułatwić rezultaty

międzynarodowej konferencji w Kuwejcie, która zaplanowana jest na 15 stycznia.

Polska

będzie również wyrażała wsparcie dla programu rozbrojenia i wywozu broni chemicz-

nej z Syrii.

To wsparcie przyjmuje również charakter materialny.

Na fundusz niszczenia

syryjskiej broni chemicznej poza terytorium Syrii Polska przekazała 100 tys. euro.

Dalej w południowym sąsiedztwie, w odniesieniu do Tunezji, minister Sikorski będzie

wyrażał nadzieję, że pomimo zawirowań na tunezyjskiej scenie politycznej, możliwe

będzie powołanie rządu apolitycznych fachowców, a także przyjęcie tekstu konstytu-

cji.

Polska będzie kontynuowała wsparcie Tunezji w procesie stabilizacji i transformacji

w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, a także poprzez pomoc makrofinansową.

W kontekście procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, tak jak wspomniałem, Rada

omówi przebieg negocjacji pokojowych.

Wskażemy w tym kontekście na priorytetowy

charakter zaangażowania Stanów Zjednoczonych i na potrzebę wspierania przez UE

wysiłków, które podejmują w tym regionie USA, innymi słowy, na potrzebę ścisłej koor-

dynacji pomiędzy UE a Stanami Zjednoczonymi, co jest w ocenie rządu polskiego warun-

kiem osiągnięcia postępu w procesie pokojowym.

W pkt III, czyli dotyczącym Iranu, jak wspomniałem, będzie prezentacja pani wyso-

kiej przedstawiciel Ashton.

Minister Sikorski wysłucha tej prezentacji.

Do tej pory Pol-

ska popiera wstępne porozumienia, które zostały wypracowane z Iranem w dniu 24

listopada ubiegłego roku.

Co do Afganistanu, w ocenie Polski – takie stanowisko będzie prezentowane – o przy-

szłości Afganistanu w najbliższych latach zadecydują wybory prezydenckie.

Najważniej-

sze jest, aby miały one transparentny charakter oraz, aby ich wyniki zostały zaakcepto-

wane przez większość Afgańczyków oraz wspólnotę międzynarodową.

Co do Rosji, dyskusja, jak wspomniałem, będzie okazją do przygotowania szczytu

UE-Rosja.

Stanowisko polskie będzie wskazywało na potrzebę kontynuacji współpracy

m.c.

5

z Rosją.

Wszakże nie może się to odbywać kosztem krajów Partnerstwa Wschodniego ani

kosztem ustępstw w obszarze energii.

Podczas tej dyskusji przedstawiciel Polski wskaże również na potrzebę omówienia

na forum szczytu spraw związanych z planami zaprzestania honorowania karnetów TIR

przez Rosję.

To jest jedna ze spraw, które w ostatnich miesiącach w relacjach unijno-

-rosyjskich się pojawiły.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Pani przewodnicząca Fotyga, proszę bardzo.

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Dziękuję bardzo.

Panie ministrze, po kolei, bo mam cały szereg pytań i refleksji dotyczą-

cych tematyki poruszonej przez pana.

Po pierwsze, czy Polska postulowała omawianie

spraw Jemenu i Egiptu, bo wydaje mi się, że jest to błąd, że Rada, zajmując się sprawami

w regionie, będzie próbowała pomijać dwa bardzo istotne kraje.

Przypomnę, że to, co się

zdarzy, jak będzie przebiegał proces stabilizacji w Jemenie, ma kolosalne znaczenie dla

całej przyszłości walki z radykalnym islamizmem, z terroryzmem, globalnej walki, czyli

krótko mówiąc, zwycięstwa idei Zachodu w tej mierze.

Sytuacja w Jemenie nie jest stabilna.

UE zdecydowała się poprzeć przyjęcie Jemenu

do WTO i umożliwić wsparcie rozwoju gospodarczego, ale to nie jest środek, który może

w regionie.

Jeśli chodzi o Egipt, wiemy, że sytuacja w Egipcie jest bardzo dynamiczna.

Zdajemy

sobie sprawę z tego, że nowy rząd w Egipcie, od kilku miesięcy już funkcjonujący, poru-

sza się po bardzo wąskiej i krętej ścieżce, dokonując zwrotów również w swojej polityce

zewnętrznej.

Prawdę powiedziawszy sądzę, że to jest błąd, że te dwa kraje nie będą omó-

wione podczas posiedzenia Rady.

Druga kwestia, nie wiem, czy to jest sposób zrelacjonowania przez pana ministra

przygotowań do szczytu UE-Rosja, ale w tej wypowiedzi sprawa przedstawia się bardzo

niebezpiecznie z punktu widzenia naszego regionu.

Albo funkcjonujemy w wirtualnej

rzeczywistości, albo godzimy się na pewną konwencję słów, a działania UE są i tak dzia-

łaniami, które mają jednak zapewnić stabilność w przestrzeni postsowieckiej.

Niestety,

fakty na to nie wskazują.

Wydaje mi się, że powinny być, zwłaszcza przez Polskę i przez

inne kraje członkowskie UE wywodzące się z Europy Środkowej i Wschodniej, w znacz-

nie bardziej otwarty sposób stawiane kwestie naszego wschodniego sąsiedztwa, bezpie-

czeństwa i stabilizacji.

W tym kontekście należy poruszać sprawy ukraińskie, sprawy

Mołdowy.

Ciągle jeszcze są kwestie, o które zabiega Gruzja, nawet pod rządami zbliżo-

nymi do byłego premiera Iwaniszwilego, i myślę, że te kwestie powinny być postawione

znacznie jaśniej.

Również problemy w handlu między Polską i Rosją.

Trudności weterynaryjne i fito-

sanitarne, to nie jest tylko kwestia uznawania karnetu TIR, bo to są kolejne narzędzia.

Pozostaje poważną kwestią w tej chwili bardzo wyraźne wypunktowanie agendy tych

rozmów, bo UE nie jest tą organizacją międzynarodową, która ostatnio odnosi sukcesy

w relacjach z Moskwą.

Dlatego sądzę, że UE powinna być bardziej precyzyjna w swo-

ich stanowiskach.

Wymaga to jasnego postawienia spraw i interesów naszego regionu.

To, że powiemy, że nie może się coś odbywać kosztem krajów Partnerstwa Wschodniego

nie zaczaruje rzeczywistości, bo odbywa się to kosztem tych krajów.

Takie stwierdzenie,

że nie może, nie zmienia rzeczywistości.

Druga kwestia, uważam, że jest błędem nieomawianie przez Radę, zwłaszcza w kon-

tekście spotkań szczytu UE-Rosja, spraw odnoszących się do energetyki.

Rada powinna

to podjąć, sądzę, że również na nasz wniosek.

Wczoraj omawialiśmy plany w tym zakre-

sie Komisji Europejskiej i sądzę, że Rada powinna odbyć przynajmniej wstępną dyskusję,

a polskie stanowisko powinno być bardzo zdecydowane.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Pan poseł Sellin, proszę bardzo.

6 m.c.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):

Dziękuję bardzo.

Też chciałem się odnieść do tego punktu, który będzie dotyczył przygo-

towań do szczytu UE-Rosja i zgłosić pewne postulaty, co państwo polskie powinno do tej

dyskusji wnieść.

Wydaje mi się, że czołowym tematem powinna być Ukraina w kontek-

ście tego, że Rosja zarzucała różnym państwom UE, głównie Polsce i polskim polity-

kom, ingerencję w wewnętrzne sprawy Ukrainy.

Dobrze byłoby, żeby Polska postawiła

na Radzie 20 stycznia kwestię brutalnej ingerencji Rosji w wewnętrzne sprawy Ukrainy.

Tak naprawdę to, co się stało, to był wynik szantażu, o którym trochę wiemy, trochę nie

wiemy, ale na pewno był to wynik szantażu.

Warto też poruszyć temat straszenia polity-

ków, którzy się pojawili na Majdanie, przez Rosję, jakimiś rzekomymi kompromitującymi

materiałami, które będą na ich temat ujawniane.

To było formułowane w prorządowych

mediach rosyjskich.

Takie straszenie miało miejsce.

To też warto poruszyć.

Warto też, ponieważ Rosji, jak wiadomo, najbardziej w relacjach z UE zależy na znie-

sieniu wiz, poruszyć ten temat w kontekście – komu w pierwszej kolejności znosimy te

wizy?

Czy państwom Partnerstwa Wschodniego, czy Rosji, która o tę sprawę zabiega

i naciska.

Polska powinna tu bardzo twardo stać na stanowisku, że wizy należy znosić

w pierwszej kolejności tym krajom, które kiedyś widzimy w UE, a nie tym, których nigdy

nie będziemy widzieli w UE, bo również ten kraj tego nie chce, strategicznie tego nie

chce, czyli Rosji.

Drugi temat: Syria, Egipt.

Tradycyjnie upomnę się o to, bo pan minister o tym nie

wspomniał, żeby, jak będzie mowa o Genewie 2, o konferencji pokojowej w sprawie Syrii,

to, jeśli nawet żadnego państwa w UE to nie interesuje, żeby Polska upomniała się

o chrześcijan w Syrii.

Jeśli mają być rozmowy pokojowe, to apeluję o wniesienie punktu –

status, również polityczny, mniejszości chrześcijańskiej w Syrii.

To samo, jak sądzę, jeśli

wróci temat Egiptu, należy poruszyć, w kontekście mającej się tam pojawić i uchwalanej

nowej konstytucji, wniesienie tematu o polityczny status chrześcijan w nowym porządku

prawnym w Egipcie.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję.

Poseł Krzysztof Szczerski (PiS):

Dziękuję.

Pan przewodniczący mocno westchnął przed moim nazwiskiem.

Nie wiem,

z czym to się wiąże o poranku.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Nie miało to nic wspólnego z panem.

Poseł Krzysztof Szczerski (PiS):

Panie ministrze, nawiązuję oczywiście do głosów, które już tu były wypowiedziane.

Z pana

wypowiedzi trochę odnoszę wrażenie, że realizuje się zły scenariusz, o którym mówili-

śmy zaraz po nieudanym szczycie wileńskim, to znaczy, że UE bardzo szybko przejdzie

do porażki wileńskiej jako do rzeczy, która się wydarzyła i do business as usual.

To,

co pan mówi o przygotowaniach do szczyty UE-Rosja, jest jakby przejściem do porządku

nad porażką wileńską, ponad tym, że Rosja de facto, co powiedział nawet przewodniczący

Barroso czy przewodniczący Van Rompuy, bardzo wyraźnie dała nauczkę asertywności

geopolitycznej UE.

Unia poniosła porażkę, o czym powiedział przewodniczący Barroso

i przewodniczący Van Rompuy, a my żadnych wniosków z tego nie wyciągamy, ponieważ

kalendarz realizowany jest tak, jakby się nic nie wydarzyło.

Szczyt był planowany na ten

czas, on się odbędzie, tematyka tradycyjna jest taka, która ma pokazać raczej wspólne

interesy niż rozbieżności zdań, taka, żeby nikogo nie drażnić.

Przejdźmy do porzadku

dziennego, idziemy dalej w normalnych relacjach UE-Rosja.

To jest rzecz, która mnie

niepokoi, ponieważ to realizuje to, czego się obawialiśmy zaraz po szczycie wileńskim,

że de facto po kilku głosach wywołanych wtedy bezpośrednim szokiem z tym związa-

nym, nastąpi uspokojenie morza i popłyniemy takim kursem, który był dużo wcześniej

wyznaczony.

m.c.

7

Pytanie jest takie – jak pan uważa, co powinno się wydarzyć na szczycie UE-Rosja

w momencie dzisiaj najbardziej newralgicznym dla krajów takich jak Gruzja i Mołdawia?

W sytuacji, kiedy parafowały umowę, ale jeszcze jej nie podpisały.

To był moment, który

rozpoczął najbardziej drastyczne naciski rosyjskie na Ukrainę.

Co zrobić, żeby ten sce-

nariusz się nie powtórzył wobec tych dwóch krajów, które są dzisiaj dokładnie w takiej

samej sytuacji jak Ukraina po tym, jak parafowała umowę, a jeszcze nie było jej podpi-

sania.

Jeśli państwo w jakikolwiek sposób nie podniosą kwestii zachowania Rosji wobec

Ukrainy w okresie między parafowaniem umowy a podpisaniem, do którego nie doszło,

to gwarantuję państwu, że równie dobrze może nie dojść do podpisania umowy mołdaw-

skiej i gruzińskiej.

Jeśli nie będzie żadnego sygnału wobec państwa rosyjskiego, że UE

nie akceptuje tego typu działań wobec Ukrainy, to dlaczego ma za chwilę nie akceptować

tego typu działań wobec Mołdawii czy Gruzji, skoro wobec Ukrainy po prostu podeszła

do tego jak do business as usual.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję.

W związku z tym, że nie było więcej zgłoszeń, ja też pozwolę sobie zadać dwa

pytania.

Czy w ramach omawiania północnej Afryki była wcześniej lub będzie w przy-

szłości omawiana sprawa pogarszającej się sytuacji politycznej w Libii?

Drugie pytanie,

czy w ramach omawiania sytuacji w Afganistanie, oprócz problematyki związanej z przy-

szłymi wyborami, będzie też omawiana sytuacja związana ze stopniowym wychodzeniem

wojsk NATO z Afganistanu?

Proszę bardzo, panie ministrze, o odpowiedzi.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Dziękuję, panie przewodniczący, dziękuję za te pytania.

Pani przewodnicząca Fotyga

pytała o kwestie Jemenu i Egiptu.

Wspomniałem we wstępnym słowie, że oczekujemy,

że sytuacja i w jednym, i w drugim kraju pojawi się w dyskusji na forum Rady.

W pełni

podzielamy tezy, które pani przewodnicząca w tym kontekście wygłosiła.

W sprawie Rosji – tutaj były pytania zarówno pani przewodniczącej Fotygi, jak

i posłów: Sellina i Szczerskiego.

Powiedziałbym tak – myślę, że UE w sposób jedno-

znaczny odniosła się do kwestii nacisków zewnętrznych na kraje Partnerstwa Wschod-

niego.

Pan poseł Szczerski mógł się odwoływać do jednoznacznego wspólnego oświadcze-

nia Hermana Van Rompuya i przewodniczącego Barroso.

Wskazałbym jeszcze na kon-

kluzje ostatniej Rady Europejskiej, gdzie, również na wniosek pana premiera Tuska,

wsparty przez premiera Szwecji Reinfeldta, w sposób zupełnie jednoznaczny cała Rada

Europejska wskazała na nieakceptowalność sytuacji, w której suwerenne decyzje państw

Partnerstwa Wschodniego są przedmiotem nacisków zewnętrznych.

Kwestia Partnerstwa Wschodniego to nie jest przecież tylko kwestia Ukrainy, ale także

Mołdowii i Gruzji.

Pan poseł Szczerski wskazał na newralgiczny moment między para-

fowaniem a podpisaniem umowy stowarzyszeniowej.

Na wniosek pana premiera Tuska,

na grudniowej Radzie Europejskiej wszyscy szefowie państw i rządów wezwali do rady-

kalnego skrócenia tego okresu, pomimo trudności technicznych.

Bo takie są powody, dla

których tyle czasu upływa pomiędzy parafowaniem a podpisaniem umów.

My również

oczekujemy, aby treść umów stowarzyszeniowych po to, by mogła podlegać ratyfikacji

w naszym kraju, po to nawet, aby mogła być podpisana, aby te umowy były w języku

polskim, to jest również wymóg występujący w porządkach prawnych większości pozo-

stałych państw członkowskich i ten okres pomiędzy parafowaniem a podpisaniem został

radykalnie skrócony.

Rada Europejska wezwała do zakończenia, do podpisania umów

stowarzyszeniowych przed końcem sierpnia.

To też jest istotne, bo jesienią, pod koniec

października w Mołdowii będą miały miejsce wybory.

Co UE może robić?

Podam kilka konkretnych przykładów, jeden dotyczący już prze-

szłości.

Nie wiem, czy państwo to odnotowali, ale w reakcji na ograniczenia w dostępie

mołdawskiego wina do rynku rosyjskiego nastąpiło zniesienie przez UE wszelkich barier

celnych, tak aby Mołdawia mogła dokonywać reorientacji kierunków eksportu.

To, co będzie istotne w najbliższych miesiącach, to także ukierunkowywanie wsparcia

finansowego, możliwości czy elastyczność Komisji Europejskiej w tym zakresie jest ogra-

niczona, ale nie ulega możliwości, że najbliższe miesiące w pierwszym rzędzie powinny

8 m.c.

posłużyć do tego, aby w ramach programów sąsiedzkich ukierunkować wsparcie na Moł-

dawię i Gruzję.

Tak bym się odniósł do tych aspektów.

Pani przewodnicząca Fotyga wspominała o kwestii problemów w handlu, o trudno-

ści weterynaryjnej i fitosanitarnej.

My to bardzo precyzyjnie monitorujemy.

Nie tylko

monitorujemy, ale jest to także stałym tematem rozmów naszego ministra rolnictwa

i naszych agend odpowiadających za kwestie weterynaryjne i fitosanitarne.

Monitoring

wskazuje jednoznacznie, że sytuacja jest następująca: produkty żywnościowe pochodzące

z Polski nie są traktowane gorzej niż produkty żywnościowe pochodzące z innych krajów

UE – z Hiszpanii, z Holandii, z Niemiec.

Powiedziałbym nawet więcej, takich problemów

w handlu, z których część ma uzasadnienie, część jest dyskusyjna, w obszarze rolnictwa

jest znacznie więcej w relacjach z krajami takimi jak Holandia, Hiszpania, Niemcy, niż

w wypadku Polski.

Jednak świadomość tego, że jest to obszar zapalny towarzyszy nam

i jak myślę, jest również obecna w tych państwach członkowskich, w których, w znacz-

nie większym zakresie niż w odniesieniu do Polski, takie bieżące problemy w obszarze

weterynaryjnym i fitosanitarnym się pojawiają.

Pani przewodnicząca Fotyga wspomniała też o tym, że odniosła wrażenie z mojej pre-

zentacji, że w kontekście przygotować do szczytu UE-Rosja nie będą poruszane kwestie

energetyczne.

Będą, mówiłem o tym, że będzie oddzielny punkt dotyczący energetyki.

W kontekście rosyjskim nie ulega wątpliwości, że kwestie energetyczne nie tylko będą,

ale wręcz muszą być omawiane.

Stanowisko Polski, zresztą od wielu lat, jest niezmienne.

Jeśli toczą się prace, niezbyt dynamiczne, nad umową PCA z Rosją, przez wiele ostatnich

lat strona rosyjska oczekiwała wyłączenia kwestii energetycznych z zakresu potencjalnej

nowej umowy i uregulowania ich w odrębnej umowie, nie ma na to zgody ze strony UE,

nie ma na to zgody ze strony Polski.

W kontekście energetycznym w relacjach unijno-

-rosyjskich nie ulega też dla nas wątpliwości, że największe zaniepokojenie strony

rosyjskiej budzą postępowania prowadzone przez Dyrekcję Generalną ds. Konkurencji,

postępowania w związku z podejrzeniami praktyk monopolistycznych spółki Gazprom.

Należy oczekiwać, że tę sprawę nasi partnerzy z Rosji będą się starali na forum szczytu

UE-Rosja podjąć.

Ważne, żebyśmy do 20 stycznia przygotowali się do tej rozmowy.

Pan poseł Sellin zadał pytanie w kwestiach wizowych.

Chcę wskazać na przykład

Mołdawii, bo jak państwo wiedzą, szczyt wileński w sprawach wizowych w odniesieniu

do Mołdawii podjął jednak pewne decyzje.

Podjął decyzję o tym, że w związku z wypeł-

nieniem warunków technicznych w postaci przyjęcia aktów prawnych…

Jeśli mówimy

o Ukrainie, to, co nie nastąpiło na Ukrainie…

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Drobna uwaga techniczna.

Jeżeli pan wtrąca odpowiedzi na niezanotowane pytania,

to wtedy się robi bałagan w sprawozdaniu, bo nie nagrywa się zdanie pani przewodni-

czącej, a nagrywa się pana odpowiedź.

Proszę kontynuować.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Przepraszam.

Mam słabość do dialogu z panią przewodniczącą.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

To uwaga do obojga państwa.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

O czym mówiłem?

O wizach i o Mołdawii.

Myślę, że decyzje wileńskie są dowodem na to,

i wskazuje na to przykład Mołdawii, że wszystkie kraje Partnerstwa Wschodniego,

które wypełniają warunki, które, powiedzmy otwarcie, nie są nadmiernie wygórowane,

to są warunki związane z umowami o readmisji, to są warunki związane z przyjęciem

legislacji dotyczących paszportów biometrycznych.

Wszystkie te kraje mają szanse korzy-

stać z ruchu bezwizowego.

Liberalizacja wizowa jest oczywiście możliwa także w rela-

cjach z Rosją.

To jest jeden z postulatów rosyjskich, ale także Rosja musiałaby wypełniać

warunki, co obecnie nie ma miejsca.

W sprawie Syrii i Egiptu poseł Sellin apeluje o podniesienie kwestii mniejszości chrze-

ścijańskiej.

Odnotowuję ten apel.

Przekażę go panu ministrowi Sikorskiemu.

m.c.

9

Pan przewodniczący Gałażewski dopytywał, czy w kontekście Afganistanu, poza

kontekstem wyborczym, będzie również dyskusja w sprawie stopniowego wycofywania

wojsk.

Rozumiem, że ta dyskusja może się pojawić, choć oczywiście właściwszym forum

w tym zakresie jest NATO.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Pytałem jeszcze o Libię.

Czy w dyskusjach na temat Afryki Północnej pojawia się pro-

blem pogarszającej się sytuacji politycznej w Libii?

Czy to było omawiane, czy będzie

w przyszłości omawiane?

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Sytuacja w Libii była przedmiotem dyskusji na forum Rady FAC w ubiegłym miesiącu.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję bardzo.

Zgłosiła się ponownie do zabrania głosu pani przewodnicząca Fotyga.

Proszę bardzo.

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Dwie sprawy, panie ministrze.

Po pierwsze, chciałam nawiązać do pańskiej wypowiedzi

na temat trybu procedowania nad PCA pomiędzy UE i Rosją.

Przywołanie postulatu

rosyjskiego o wyłączeniu spraw energetycznych z PCA i procedowaniu nad tymi spra-

wami, które są łatwiejsze i nieco bardziej pozytywne w agendzie, jest bardzo pouczające

dla polskiej polityki zagranicznej.

Proszę pamiętać, że wypadkowa polityki UE wobec

Rosji nie należała do tych najtwardszych i najbardziej zdecydowanych, a jednak pewne

reguły rozsądnych negocjacji zachowano.

Właśnie takich, że nie zostawia się spraw, które

są palące i mogą spowodować niepowetowane straty dla niektórych państw członkow-

skich, nie wyłącza się z agendy i nie pozostawia się agendy pozytywnej.

To jest do sztam-

bucha pana ministra Sikorskiego i całego rządu, bo to jest bardzo pouczająca lekcja doty-

cząca techniki negocjacyjnej, zwłaszcza z trudnym partnerem.

Druga sprawa związana z relacjami weterynaryjnymi i fitosanitarnymi.

Rozumiem,

że te rozmowy, o których pan minister mówił, czyli rozmowy ministra rolnictwa, doty-

czą nie kwestii bilateralnych, to znaczy, nie dotyczą relacji bilateralnych, mam nadzieję,

między Polską a Rosją, a dotyczą przede wszystkim przygotowania do szczytu UE-Rosja

i odbywają się w tym kontekście.

Mam pytanie – czy wobec tego postulat rozwiązania

tych spraw znajduje się w mandacie, który przygotowany jest na szczyt UE-Rosja?

Chcę przypomnieć, że mieliśmy już taką sytuację, kiedy to wydawało się, że inne

państwa UE znajdują się w nieco trudniejszej pozycji wobec Rosji i innych partnerów,

a Polska ma stosunkowo mały problem, a jednak w ostatecznym rozrachunku to Polska

została osamotniona.

Mówię o słynnym gazowym szantażu, kiedy to, przed ponownymi

negocjacjami umowy gazowej między Polską a Rosją, występowaliśmy, i tak się wypowia-

daliśmy, w interesie całej UE, zapominając, że możemy podlegać takiemu szantażowi.

Mówię o 2009 roku.

Pozostaliśmy sami w relacjach bilateralnych.

Potem nieco pomógł

nam komisarz Ettinger tuż przed podpisaniem umowy, ale tylko nieco.

Gdyby nie było

tego szantażu i gdybyśmy występowali bardzo spójnie i cały czas ostro podejmowali

sprawę polskiego interesu, to myślę, że bylibyśmy w łatwiejszej sytuacji.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Jeszcze zgłosił się pan poseł Naimski, proszę bardzo.

Poseł Piotr Naimski (PiS):

Panie przewodniczący, panie ministrze, chciałem wrócić do kwestii energetycznych

w kontekście szczytu UE-Rosja i komunikatu Komisji w sprawie strategii polityki ener-

getycznej UE, który omawialiśmy wczoraj na posiedzeniu Komisji.

Komunikat Komi-

sji proponuje nową formę zainteresowania UE rozbudową infrastruktury.

To jest sub-

telne rozróżnienie między słowami common i mutual, czyli wspólny i wzajemny.

Otóż,

projekty wspólnego zainteresowania, to są projekty zatwierdzone w UE na poziomie

Rady i Komisji.

Skądinąd ta lista jest w projektach dotyczących Polski i jest dla Polski

korzystna.

Natomiast, jest tam zaproponowana nowa lista, która nie jest znana, być

może ciągle jeszcze jej nie ma ostatecznie, projektów wzajemnego zainteresowania.

10 m.c.

Moje pytanie sprowadza się do tego – jak to jest w kontekście stosunków UE-Rosja?

Dlatego że te projekty wzajemnego zainteresowania to mają być projekty infrastruktu-

ralne łączące system energetyczny UE z krajami spoza UE.

Czy jest to prawda, że w pro-

jekcie umowy zaproponowanej przez Federację Rosyjską Unii Europejskiej taki postulat

się znalazł, aby tego rodzaju listę stworzyć, a na tej liście znalazły się te projekty, które

są w zainteresowaniu Federacji Rosyjskiej.

Mówiąc krótko, to jest kolejny element nego-

cjacyjny i chciałbym się dowiedzieć – czy rząd na poziomie Rady będzie próbował prze-

ciwstawić się tego typu tendencjom?

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

do następnych punktów, w których pan też będzie reprezentował rząd.

Proszę.

Dziękuję, panie przewodniczący.

Pani przewodnicząca Fotyga – pierwsza to była uwaga

do sztambucha, a druga to były kwestie weterynaryjne i fitosanitarne.

W manda-

cie na szczyt znajduje się sformułowanie, które zakłada, że w trakcie rozmów zosta-

nie wskazane stronie rosyjskiej takie przekonanie, które pojawia się w wielu krajach

UE, że niektóre restrykcje pojawiające się w handlu artykułami rolno-spożywczymi

są sprzeczne ze zobowiązaniami WTO.

Natomiast myślę, że w kontekście filozofii

i podejścia do sprawy tak długo, jak długo problemy potrafią rozwiązać weterynarze,

to nie powinniśmy im w tym przeszkadzać.

To jest dokładnie sytuacja, w której jesteśmy

dzisiaj w UE.

Też wiemy o tym, że w niektórych przypadkach, jeśli mówimy o artykułach

trafiających na rynek rosyjski z poszczególnych państw członkowskich UE, nie wszystko

jest w porządku.

Od tego mamy służby weterynaryjne, aby takie problemy, np. dotyczące

jakości produktu, mogły być omawiane w ramach normalnych, regularnych mechani-

zmów współpracy służb weterynaryjnych na poziomie narodowym.

Dopiero wówczas,

jeżeli te ograniczenia w handlu wykraczają poza problemy natury weterynaryjnej czy

fitosanitarnej, powinna w to wchodzić polityka.

Tak to jeszcze dzisiaj nie wygląda, ale,

jak wspominałem, na poziomie służb weterynaryjnych większość problemów jest sku-

tecznie rozwiązywana.

Natomiast co do pytań pana posła Naimskiego, kwestia dyskusji nad temat projek-

tów wzajemnego zainteresowania nie będzie przedmiotem agendy szczytu UE-Rosja,

w związku z tym nie jest obecna w mandacie.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Jeszcze się zgłosiła pani przewodnicząca.

Proszę o krótkie pytanie, dlatego że mamy

jeszcze dwa punkty do omówienia.

Proszę bardzo.

Poseł Anna Fotyga (PiS):

Jeden komentarz ad vocem, panie przewodniczący.

Panie ministrze, pamiętam konfe-

rencję prasową premiera Tuska z premierem Putinem 1 września 2009 roku w Sopocie,

przed słynnymi wystąpieniami na Westerplatte, kiedy to premier Tusk mówił, że gazo-

ciąg północny to jest kwestia przede wszystkim ekonomiczna, że to jest problem eko-

nomiczny.

Tak zawsze twierdziła Rosja, tak twierdzili partnerzy gazociągu północnego.

To nie był i nie jest projekt ekonomiczny.

To jest projekt, który ma znaczenie geostrate-

giczne.

To jest projekt, który ma kolosalne znaczenie polityczne dla państw takich jak

Polska.

Nie bez kozery trudności weterynaryjne i fitosanitarne ze strony Federacji Rosyjskiej

pojawiają się w bardzo konkretnych okresach i natychmiast są wsparte oświadczeniami

politycznymi.

Proszę mi nie mówić, bo też przecież mamy z naszego okresu rządów

doświadczenie w tej sprawie i sam pan dobrze wie, że słynne zniesienie embarga to było

tak naprawdę przychylenie się do postulatów rosyjskich.

Nie było żadnym zniesieniem

embarga, tylko dopuszczeniem kilku polskich zakładów, czyli de facto poddaniem się sys-

temowi Putina w sprawach fitosanitarnych.

Zalecałabym jednak ostrożność, po pierw-

sze, w przyznawaniu, że są błędy po stronie unijnej.

To możemy mówić na wystąpie-

niach zamkniętych podczas naszych posiedzeń Komisji.

A po drugie, w zdawaniu sobie

sprawy, czym jest to narzędzie.

m.c.

11

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

W związku z tym, że był to tylko komentarz, który nie wymaga reakcji pana ministra,

proponowałbym zakończyć rozpatrywanie pkt I stwierdzeniem, że Komisja przyjęła

ważniejsze wyzwania w latach 2013–2014 (COM(2013) 700) i odnoszące się do niego

Serafina.

Proszę bardzo, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Dziękuję, panie przewodniczący.

Dokumenty, które dzisiaj rozpatrujemy, Komisja Euro-

pejska opublikowała jeszcze w październiku.

Strategii rozszerzenia towarzyszą raporty

okresowe, które oceniają stan negocjacji akcesyjnych z Czarnogórą, Islandią, Turcją

oraz stan przygotowań integracyjnych Albanii, Bośni i Hercegowiny, Macedonii i Ser-

bii.

W naszej ocenie te dokumenty w sposób właściwy oddają rzeczywisty stan rokowań

oraz stopień przygotowania zainteresowanych państw do negocjacji akcesyjnych oraz

integracji z UE.

Konkluzje, które zawarte są w strategii, odpowiadają stanowisku polskiego rządu,

przede wszystkim w zakresie potrzeby kontynuacji polityki rozszerzenia UE.

Jak pań-

stwo wiedzą, Polska uczestniczy w pracach nieformalnej grupy przyjaciół rozszerzenia,

czy też realizuje na forum Grupy Wyszehradzkiej program wsparcia państw Bałkanów

Zachodnich w zakresie rządów prawa i praw podstawowych.

Wysoko oceniam aktywność

komisarza ds. rozszerzenia Sztefana Fuele oraz pozostałych instytucji, które zaanga-

żowane są w ten proces.

Wspominałem także na forum tej Komisji o naszej wysokiej

ocenie roli, jaką odegrała wysoka przedstawiciel Ashton w doprowadzeniu do zawarcia

pomiędzy Serbią i Kosowem porozumienia o normalizacji relacji.

Strategia – to właśnie przyjmujemy z satysfakcją – potwierdza wolę państw UE do kon-

tynuowania procesu rozszerzenia, oczywiście na podstawie przejrzystych zasad i weryfika-

cje spełniania przez państwa członkowskie i kandydujące ustalonych kryteriów.

Natomiast w raportach okresowych, które towarzyszą strategii, Komisja zawarła

następujące rekomendacje: po pierwsze, rozpoczęcie do końca stycznia obecnego roku

negocjacji akcesyjnych z Serbią, rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Macedonią oraz

nadania Albanii statusu kandydata.

W grudniu Rada ds. Ogólnych oraz Rada Europejska

częściowo potwierdziły rekomendację Komisji Europejskiej, zapewniając kontynuację

procesu rozszerzenia.

Najważniejszą decyzją podjętą w grudniu jest decyzja o rozpoczę-

ciu 21 stycznia negocjacji akcesyjnych z Serbią.

Od końca października ubiegłego roku toczą się także rozmowy z Kosowem w spra-

wie zawarcia porozumienia o stabilizacji i stowarzyszeniu.

Oczekuje się, że te rozmowy

zakończą się wiosną.

Wciąż jednak nie udało się osiągnąć jednomyślności w sprawie

potwierdzenia rekomendacji dla Albanii i Macedonii.

Te sprawy będą przedmiotem prac

UE w bieżącym roku.

W kontekście tureckim raport odnotowuje fakt otwarcia 5 listopada negocjacji w jed-

nym z rozdziałów.

To polityka regionalna.

A 18 grudnia, to dotyczy już Czarnogóry,

otworzyła negocjacje w kolejnych pięciu rozdziałach.

Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję bardzo.

Pan poseł Tomasz Makowski jest sprawozdawcą tego dokumentu.

Bar-

dzo proszę, panie pośle, o przedstawienie swojego stanowiska.

Poseł Tomasz Makowski (TR):

Bardzo dziękuję, panie przewodniczący, szanowni państwo, panie ministrze, bardzo

szczegółowo przedstawił pan komunikat dotyczący sprawozdania w strategii rozszerze-

nia, czyli tak naprawdę strategii dla państw kandydujących i oczekujących na wejście

do UE, rozszerzenie UE.

Skoncentruję się na dwóch kwestiach: bazujemy na dokumen-

tach strategicznych, opinii rządu i opinii BAS.

Oczywiście, ten komunikat to jest tak

zwane sprawozdanie informacyjne dotyczące prac i monitoringu nad tymi państwami.

12 m.c.

To jest jedna rzecz.

Oczywiście to nie pociąga za sobą konsekwencji politycznych, gospo-

darczych czy legislacyjnych dla Polski, ale konsekwencją jest udział finansowy.

O tym

pan zapomniał powiedzieć, że składka do budżetu UE będzie wynosiła 3,7%, to jest około

432-433 mln euro, ale sprawozdanie Komisji podtrzymuje zobowiązania całej UE do kon-

tynuacji polityki rozszerzenia.

Moją propozycją, jako posła sprawozdawcy, jest przyjęcie konkluzji zawartej w tym

sprawozdaniu.

Na koniec pytanie, panie ministrze, czy my jako Polska też wewnętrznie

monitorujemy stan przygotowań, czy tylko bazujemy na komunikatach Komisji Europej-

skiej?

Czy porównujemy nasze przygotowania w stosunku do tych państw oczekujących,

czy już kandydujących do członkowstwa w UE?

To wszystko z mojej strony.

Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Sellin.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):

Chciałem poruszyć jeden temat, bo stanowisko rządu do tego dokumentu jest krótkie,

zwięzłe, jednostronicowe, ale dokument jest obszerny, pięćdziesięciodwustronicowy.

Znalazły się tam między innymi rzeczy, do których rząd w swoim krótkim stanowisku

na piśmie w ogóle się nie odniósł, zawarte na dwóch pełnych stronach, 14 i 15, ale potem

w odniesieniu do każdego kraju Bałkanów Zachodnich i Turcji, mianowicie problema-

tyka losu środowisk – to już się tak określa – LGBTI.

Dotąd byłem przywiązany do LGBT,

teraz się dowiaduję, całe życie się człowiek uczy, że jeszcze doszło „I”.

Chodzi o lesbijki,

gejów, biseksualistów, transpłciowych i interseksualnych, cokolwiek by to znaczyło.

Nie

wiem, co to znaczy osoby interseksualne, ale do nomenklatury nazewniczej UE jeszcze

doszło to „I”.

Otóż w negocjacjach akcesyjnych z krajami Bałkanów Zachodnich i z Turcją w tym

dokumencie, a jest to dokument Komisji Europejskiej, stawia ona warunki również

w tym obszarze, że akcesja jest możliwa, jeśli rządy tych państw, samorządy, wymiar

sprawiedliwości, zobowiążą się do szczególnej troski wobec tych środowisk.

Żąda się

zmiany przepisów prawnych w odniesieniu do nawoływania do nienawiści.

Zwracam

uwagę na to, że bardzo często środowiska te uważają, że cytowanie Biblii jest języ-

kiem nienawiści.

Żąda się szkoleń dla wymiaru sprawiedliwości, dla rzeczników praw

obywatelskich, dla przedstawicieli mediów, żeby zmienić rzekomo niedobry stosunek

do tych środowisk tamtych społeczeństw.

Znalazłem nawet takie sformułowanie, że nie

można – i to jest sformułowanie Komisji Europejskiej – nie można przywoływać warto-

ści religijnych, żeby uzasadnić dyskryminację.

Oczywiście, pojęcie dyskryminacji może

być szeroko interpretowane, choćby właśnie cytowanie Biblii może być traktowane jako

dyskryminacja słowna.

Należy chronić prawa do organizowania tak zwanych parad rów-

ności.

Czyli to jest, rozumiem, żądanie Komisji Europejskiej, że jak będą parady rów-

ności, to będziecie mogli przystąpić do UE.

Wreszcie Komisja Europejska zapowiada,

że w tym roku zorganizuje wielką konferencję wysokiego szczebla na temat osób LGBTI,

aby przyjąć wnioski operacyjne w stosunku do tych państw.

W związku z tym chciałem zapytać – jaki jest stosunek rządu polskiego do tej części

treści tego dokumentu?

Czy my też uważamy, że to jest istotny warunek przystąpienia

tych państw do UE?

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję bardzo.

Były pytania do pana ministra.

Bardzo proszę o odpowiedź.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Dziękuję bardzo.

Pan poseł sprawozdawca, pan poseł Makowski, zwrócił uwagę na dwie

sprawy, po pierwsze na wysokość wpłat Polski do budżetu UE.

Mogę potwierdzić, że wraz

z rozwojem gospodarczym Polski, wraz z tym, jak Polska pnie się w rankingu najza-

możniejszych państw UE, te składki oczywiście wzrastają i ten udział będzie zbliżony

do tych 3,7%.

Ale myślę, że z czystym sumieniem przypatrujemy się temu, w jaki sposób

te środki mogą służyć stabilizacji sytuacji w krajach będących na drodze do członkostwa

czy też krajach podejmujących wysiłki w dziedzinie integracji z UE.

m.c.

13

Czy Polska monitoruje na własną rękę sytuację w krajach objętych strategią rozsze-

rzenia, czy polega wyłącznie na źródłach Komisji?

We wszystkich krajach, które podlegają

strategii rozszerzenia, z wyjątkiem Kosowa, Polska ma swoje placówki dyplomatyczne.

Jednym z ich istotnych zadań jest monitorowanie procesu przygotowań do członkostwa,

czy do integracji.

Jeśli wspominałem o tym w słowie wprowadzającym, że podzielamy

diagnozy Komisji Europejskiej, to czynimy to także na podstawie ocen, które formuło-

wane są przez przedstawicielstwa dyplomatyczne RP w tych krajach.

Pan poseł Sellin pyta mnie, jakie jest stanowisko rządu polskiego wobec części stra-

tegii poświęconej LGBTI.

Powiedziałbym, że jest to takie stanowisko, jakie rząd pol-

ski ma w odniesieniu do kwestii światopoglądowych na forum UE.

Jesteśmy członkiem

UE i z jednej strony oczywiście respektujemy, musimy respektować, powinniśmy tego

oczekiwać także od krajów kandydujących do członkowstwa, respektowania pewnych

fundamentalnych zasad, w tym również zasady niedyskryminacji.

Orientacja seksualna

nie może być podstawą do działań o charakterze dyskryminacyjnym.

Co do tego wszyscy

się zgadzamy.

Natomiast z drugiej strony uważamy, że to bogactwo w różnorodności,

które w UE jest obecne, jeśli idzie o wymiar światopoglądowy, jest wartością integracji

europejskiej.

Z tego powodu w wielu wypadkach, ostatnim razem, pamiętamy pewnie,

pojawiało się to w kontekście inicjatywy na temat rule of law, eksponowaliśmy znacze-

nie zachowania autonomii państw członkowskich w kwestiach światopoglądowych.

Ten

nasz argument, ten nasz postulat znajduje uzasadnienie także w treści traktatów.

Tak

odpowiedziałbym na to pytanie.

Nie odczytywałbym, tak jak pan poseł Sellin, że warunkiem członkowstwa w UE jest

organizowanie parad równości.

Myślę, że to trochę zbyt daleko idący wniosek.

Natomiast

z cała pewnością warunkiem członkowstwa jest powstrzymywanie się od rozpędzania

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dziękuję bardzo.

W ten sposób zakończyliśmy rozpatrywanie pkt II.

Stwierdzam,

do niego stanowisko rządu.

Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.

Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia, w trybie podobnym jak poprzednio,

się do niego stanowiska rządu.

Ponownie proszę pana ministra Serafina o przedstawie-

nie stanowiska rządu.

Sekretarz stanu w MSZ Piotr Serafin:

Dziękuję, panie przewodniczący.

W kontekście programu prac Komisji Europejskiej,

który, jak rozumiem, będzie również przedmiotem jutrzejszego spotkania Wysokiej

Komisji z komisarzem Lewandowskim.

Cieszę się, to chciałem powiedzieć w pierwszym

rzędzie, z tego, że komisarz UE, a w tym konkretnym przypadku komisarz pochodzący

z Polski, będzie prezentował założenia prac na rok 2014 na forum Wysokiej Komisji.

Uważam, że to jest właśnie taka taktyka, której powinniśmy z jednej strony oczekiwać,

a z drugiej wspierać.

Co do samego komunikatu, to, co się mnie i rządowi polskiemu najbardziej w tym

komunikacie podoba, to jest to, że jest on stosunkowo krótki.

Nie wiem, czy państwo

to odnotowali, ale po raz pierwszy w komunikacie na rok 2014, po to, żeby optycznie

nieco wydłużyć listę inicjatyw będących przedmiotem prac, pojawił się załącznik pierw-

szy, który odnosi się do inicjatyw legislacyjnych, które już zostały przedłożone w poprzed-

nich latach.

Załącznik drugi wskazuje na dwadzieścia dziewięć nowych inicjatyw o charakterze

legislacyjnym i nielegislacyjnym.

Z naszego punktu widzenia wskazałbym na trzy naj-

bardziej istotne.

Po pierwsze, i to już będzie miało miejsce 22 stycznia, gdy Komisja

Europejska opublikuje pakiet w sprawie przyszłości klimatu i energii w horyzoncie roku

2030.

Częścią tego pakietu będzie rozstrzygnięcie batalii, którą prowadziliśmy od wielu

miesięcy, batalii w sprawie inicjatyw legislacyjnych na poziomie europejskim w sprawie

gazu łupkowego.

14 m.c.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Tutaj muszę powiedzieć, że te ostatnie miesiące uprawniają nas do pewnego opty-

mizmu.

Oczekujemy, że 22 stycznia Komisja Europejska nie zdecyduje się na przedło-

żenie inicjatywy legislacyjnej.

Dlaczego tak będzie?

Choćby z tego powodu, że ostatnie

miesiące to był okres niezwykle wytężonego wysiłku polskich europosłów w PE do gło-

do przekonywania największej frakcji w PE – EPP, partii ludowej, do powstrzymywa-

nia zapędów legislacyjnych, które w PE są również reprezentowane.

Taki kluczowy test

na rozkład sił w sprawach tego, czy na poziomie europejskim będzie tworzona legislacja

w sprawie gazu łupkowego, czy nie, był w kontekście dyrektywy o ochronie oddziały-

wania na środowisko.

Ta dyrektywa wykazała głęboki podział w PE i zapisy dotyczące

gazu łupkowego przeszły zaledwie kilkoma głosami.

Ale już w Radzie Polska wykazała

się zdolnością do skonstruowania skutecznej koalicji blokującej.

Przypomnę, że w nicej-

skim systemie głosowania do zablokowania zamysłu, a dotyczyło to właśnie sytuacji,

w której musieliśmy skonstruować mniejszość blokującą, potrzebujemy 92 głosy.

To było

również osobiste zaangażowanie premiera Tuska w przekonywanie premierów Węgier,

Czech, Słowacji, Rumunii oraz Estonii do przyłączenia się do grupy tych państw, które

w sposób jednoznaczny powstrzymają możliwość przyjmowania legislacji na poziomie

europejskim w sprawie gazu łupkowego.

Częścią tej grupy była również Wielka Brytania,

która przekonała naszych partnerów z Malty do potrzeby powstrzymania tych zamysłów

legislacyjnych.

Mówię o tym, bo są to dwa sygnały, które są bardzo wyraźnie odczytywane w Komi-

sji Europejskiej.

Mamy nadzieję, że 22 stycznia Komisja Europejska, Komisja Barrosa

w sposób jednoznaczny stwierdzi, że nie będzie podejmowała inicjatyw legislacyjnych.

Natomiast to, czego należy oczekiwać, to wytycznych dla przemysłu, które będą wypra-

cowane w porozumieniu z przedstawicielami sektora.

Takie prace z przedstawicielami

sektora zostały już podjęte.

W tym pakiecie 22 stycznia, o którym mówi plan pracy Komisji, pojawią się rów-

nież propozycje, które nie będą miały charakteru legislacyjnego, propozycje dotyczące

przyszłości polityki klimatycznej do roku 2030.

Nie mam złudzeń, wiemy, że Komisja

Europejska jest jednym z bardziej aktywnych aktorów w procesie promowania ambit-

nej polityki klimatycznej, ale z drugiej strony, zachowujemy dosyć duży spokój, dlatego

że w maju ubiegłego roku przyjęliśmy zasadę, na razie europejską, że decyzje w sprawie

polityki klimatycznej do roku 2013 będą podejmowane na forum Rady Europejskiej i te

decyzje będą wymagały jednomyślności.

Myślę, że jutrzejsze spotkanie Wysokiej Komi-

sji z komisarzem Lewandowskim mogłoby również posłużyć do tego, aby oczekiwania

co do treści propozycji nielegislacyjnej Komisji Europejskiej, bo mówimy o białej księdze,

były przekazywane do Brukseli.

Polska ma dosyć szczególną rolę w tym procesie, także jako kraj, który prowadzi obec-

nie negocjacje globalne w sprawach polityki klimatycznej.

Jesteśmy przekonani, refero-

wał to na prośbę pana przewodniczącego Van Rompuya na ostatniej dwudniowej Radzie

Europejskiej pan premier Tusk, że wyniki COP w Warszawie nie uzasadniają potrzeby

podejmowania szybkich decyzji w sprawie ambitnych celów redukcyjnych do roku 2030.

Specjalna rola Polski polega dzisiaj na tym, że to my, że to pan premier Tusk, że to pełno-

mocnik Marcin Korolec, mamy specjalne zadanie informowania naszych kolegów w UE

o tym, jakie stanowiska w dziedzinie polityki klimatycznej prezentują Chiny, Indie, Bra-

zylia, Stany Zjednoczone.

Staramy się z tego zadania wywiązywać, o czym wspomniałem

w kontekście Rady Europejskiej.

Druga propozycja, na którą zwróciłbym uwagę w załączniku drugim, to jest pakiet

w sprawie mobilności.

Nie znamy obecnie szczegółów i zamysłów Komisji Europejskiej.

Wiemy, warto o tym wspomnieć, że w dyskusji, która przetacza się obecnie w sprawie

mobilności, w sprawie swobody przepływu osób oraz w sprawie zabezpieczeń socjal-

nych, które są związane ze swobodą przepływu osób, Komisja Europejska jest jedno-

znacznym sojusznikiem i obrońcą zasad, na których jest ufundowana UE.

Nie mam

w związku z tym wątpliwości, że propozycje Komisji w kontekście pakietu mobilności,

będą korzystne z punktu widzenia tych fundamentów.

Będą służyły ich wzmocnieniu.

m.c.

15

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

To, czego mogę się obawiać, to tego, że te propozycje pewnie będą już procedowane

w przyszłym PE, w którym siły populistyczne i antyeuropejskie będą reprezentowane

antyeuropejskich, nie tylko przecież w Wielkiej Brytanii, kwestia ograniczeń w zakresie

migracji jest jednym ze sztandarowych haseł, które pojawia się jako zasadniczy postulat,

także w kontekście kampanii wyborczej do PE.

Ostatnie sondaże wskazują, jak być może

państwo wiedzą, że około 30% PE, to będą antyeuropejscy populiści różnej maści.

I tak,

jak w wielu sprawach nie będą w stanie znaleźć między sobą porozumienia, tak, niestety,

mobilność na jednolitym rynku to jest taki element, który może ich łączyć.

Z różnych

pozycji swoboda przepływu osób będzie atakowana.

Ostatni punkt, na który wskazałbym w tym komunikacie Komisji, to jest przyszłość

pakietu, następcy pakietu sztokholmskiego.

To jest zobowiązanie Komisji wynikające

z harmonogramu.

Raz na pięć lat polityka z zakresu wymiaru sprawiedliwości i spraw

wewnętrznych podlega przeglądowi.

To, co pewnie będzie w tym dominującym przeglą-

dzie, który będzie następować w połowie bieżącego roku, to będą kwestie związane z azy-

lem, kwestie związane również z migracjami spoza UE.

Kontekst Lampedusy będzie

wyznaczał kierunek prac.

Może tyle z mojej strony.

Tak jak wspomniałem, co do zasady, to co nam się najbardziej w tym komunikacie

Komisji podoba, to jest ograniczenie liczby podejmowanych inicjatyw legislacyjnych.

Po części pewnie wynika to z faktu, że jesteśmy w roku przejściowym, kiedy kończy się

mandat obecnej Komisji, ale po części mamy nadzieję, że jest to wyraz tendencji, która

będzie kontynuowana również w przyszłości.

Tendencji, która znajduje wyraz również

w załączniku numer trzy, aktów prawnych, które mają podlegać uproszczeniu w ramach

inicjatywy REFIT.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

Posłem sprawozdawcą jestem ja.

Muszę sobie udzielić głosu.

Tak jak

wspomniał pan minister, plan pracy Komisji to jest plan pracy na okres, kiedy nastąpi

zmiana składu Komisji i PE, w związku z tym skupię się na dwóch problemach: pierw-

szym, zakończeniu procesów legislacyjnych rozpoczętych wcześniej i drugim – wytycze-

niu propozycji dla przyszłej Komisji i PE w sprawie przyszłości UE.

Sama Komisja Europejska w komunikacie stwierdziła, że za wyjątkiem zobowią-

zań prawnych, aktualizacji technicznych i sytuacji wyjątkowych, Komisja nie zamierza

przedstawiać innych, nowych wniosków ustawodawczych.

Jednym z elementów, o których pan minister nie wspomniał, była kontynuacja zamie-

rzeń konsolidacji gospodarczej zarządzania, kontynuacja tworzenia unii gospodarczej,

fiskalnej, bankowej i politycznej.

Jest to pewien proces, w związku z tym Komisja Euro-

pejska stwierdziła, że ten proces powinien być kontynuowany i obudowywany nowymi

aktami prawnymi.

Jeszcze nie wspomniał pan minister o dość istotnym z punktu widzenia UE elemen-

cie, a mianowicie prowadzeniu negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie umowy

handlowej.

Do tych negocjacji Komisja przywiązuje bardzo dużą wagę.

Będą one konty-

nuowane do końca pracy Komisji.

W stanowisku rządu prawidłowo zidentyfikowano nasze priorytety, jeśli chodzi o plan

pracy Komisji, a także pewne zagrożenia.

Była mowa o ustawodawstwie dotyczącym

gazu łupkowego.

W komunikacie są też enigmatyczne stwierdzenia, zaraz je zacytuję,

na temat przyszłej polityki klimatyczno-energetycznej.

Na szczęście połączono te dwie

polityki, ale w związku z tym jest pewien szpagat, w którym Komisja Europejska, i nie

tylko ona, tkwi – to, co jest dobre dla energetyki, niekoniecznie jest dobre dla klimatu

i w drugą stronę.

Właściwie to bardziej w drugą stronę: to, co jest dobre dla klimatu, nie

jest dobre dla polityki energetycznej.

Zacytuję tu zdanie: „Komisja stwierdza, że wnioski

dotyczące polityki w zakresie klimatu i energii do roku 2030 określą ramy dla środków

szczegółowych, które są potrzebne do wprowadzenia w przyjętym terminie ambitnych

redukcji emisji gazów cieplarnianych, przy równoczesnym zagwarantowaniu bezpie-

czeństwa dostaw energii po korzystnej cenie”.

To jest właśnie ten szpagat, o którym

16 m.c.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

mówiłem.

Mam nadzieję, że w przyszłości ta polityka będzie bardziej racjonalna i jed-

noznaczna.

Ostatnim elementem, o którym pan minister nie wspomniał, jest kontynuacja nie-

kończącego się procesu upraszczania prawa europejskiego.

To rzeczywiście cały czas jest

na agendzie planów pracy.

Następuje to, ale to nie jest proces bardzo widoczny.

Otwieram dyskusję.

Pani przewodnicząca Fotyga, proszę bardzo.

Dziękuję bardzo, panie przewodniczący, panie ministrze, dyskusja nad programem pracy

Komisji Europejskiej odbywa się w momencie, kiedy kończy się już mandat tej Komisji,

i to nie jest nic nowego.

W innych państwach członkowskich odbywało się to wielokrot-

nie, my też już mamy podobne doświadczenia, chociaż nie aż tak bogate.

Z natury rzeczy

tego typu dokument uzyskuje również swoją rangę polityczną.

Z pewnym ubolewaniem

muszę stwierdzić, że również w naszym procedowaniu, w pewnych ocenach rządowych

też, i w wystąpieniu pana ministra, pobrzmiewały elementy polityczne, ale pominę to.

Wyrażam ubolewanie, że spotkanie z komisarzem Lewandowskim odbędzie się

jutro, bo po raz pierwszy odbywa się to w tak rannych godzinach, kolidujących nieco

z już wspomnianymi przeze mnie w wystąpieniu do prezydium powodami.

Dodatkowo,

dyskusja będzie ograniczona głosowaniem w Sejmie, więc prawdę powiedziawszy, nie

będzie to obszerna dyskusja i żałuję, że kontekst polityczny wybija się na pierwszy plan,

a mamy kilka ważnych tematów.

Po pierwsze, pakiet energetyczno-klimatyczny.

Wielokrotnie, jak już rozmawiali-

śmy, w tym wielokrotnie z szefem polskiej delegacji na konferencję COP – nie mówię

tu o ministrze Korolcu, tylko o pani wiceminister – kiedy to stwierdzaliśmy, że w spra-

wach pakietu energetyczno-klimatycznego, odnoszę wrażenie, mamy do czynienia

z negocjacjami pozycyjnymi, z pewną grą również wewnątrz UE, kiedy to pojawia się

ze strony kilku państw zagrożenie bardzo radykalnej i bardzo ambitnej polityki po to,

żeby tak naprawdę zachować status quo.

A to nie jest dla nas korzystne i niewątpliwie

należy dążyć do tego, żeby nasze stanowisko było nieco bardziej wyeksponowane.

Pod-

czas posiedzeń Komisji do Spraw Europejskiej cały czas słyszę o zagrożeniach ambitnej

polityki, jakich to musimy wysiłków dokonać, żeby te zagrożenia zniwelować.

Natomiast

nie słyszymy analizy tego, jakie zagrożenia występują w związku z przedłużającym się

funkcjonowaniem status quo.

To jest jedna kwestia.

Zdaję sobie sprawę z poważnych działań dotyczących pola manewru dla takiego kraju,

jak Polska, w związku z wydobyciem gazu łupkowego, ale, niestety, widzę również pewną

sprzeczność w komunikacie Komisji, który był wydany na temat przyszłości polityki

energetycznej w tym zakresie, a referowanym przez pana stanowiskiem Komisji Euro-

pejskiej.

Widzę jednak w polityce Komisji Europejskiej poważniejsze zagrożenia, wczoraj

o tym w dyskusji wspominaliśmy.

Polityka migracyjna rzeczywiście wydaje mi się pewną narracją, która zaczyna wystę-

pować w UE przed wyborami do PE.

Kwestią pozostaje pytanie, powiedziałabym, stron

zainteresowanych tym wszystkim.

To jest otwarta sprawa, bo rzeczywiście, obserwuję

to dosyć uważnie, mamy do czynienia z dziwnymi koalicjami w tej mierze.

Może tyle.

Obawiam się, że tak naprawdę problemem może być, i to wymaga bardzo poważnego

monitorowania, sprawa REFIT, bo jak to zwykle bywa, w ramach uproszczeń mogą się

znaleźć bardzo poważne kwestie.

Te uproszczenia bardzo często dotyczą przydziela-

nia Komisji Europejskiej coraz większych kompetencji w ramach wydawania rozporzą-

dzeń wykonawczych.

To pozostaje poza oceną parlamentu narodowego, w tym Komisji

do Spraw Unii Europejskiej, i, prawdę powiedziawszy, budzi to mój bardzo poważny nie-

pokój.

W tym, już w tej chwili chylącym się ku nieuchronnemu zakończeniu mandacie

Komisji Europejskiej chciałabym, żebyśmy uniknęli przyspieszonego procesu wydawania

rozporządzeń wykonawczych.

Tak zwykle bywa w czasie kampanijnym, kiedy wszyscy

są zajęci swoimi sprawami, w tym kampaniami wyborczymi.

Takie tendencje do przej-

mowania, bardzo poważnej sfery kompetencji ze strony Komisji Europejskiej, występują

już od bardzo dawna i próbujemy je zatamować.

W planie pracy Komisji Europejskiej

m.c.

17

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

dostrzegam takie tendencje i bardzo bym prosiła, żeby rząd w swoim stanowisku pokazał

również ten aspekt.

W tym pan minister, żeby nam w tej chwili pokazał, jakie są plany

dotyczące wydawania w ciągu najbliższych miesięcy, do zakończenia kadencji, rozporzą-

dzeń wykonawczych i w jakich sprawach to będzie.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Poseł Krzysztof Szczerski (PiS):

Dziękuję bardzo.

Ja troszkę w nawiązaniu do tego, o czym mówiła na końcu pani mini-

ster Fotyga.

Nie byłbym taki superszczęśliwy na miejscu pana ministra, że ten program

legislacyjny Komisji nie jest tak obszerny, dlatego że dobrze wiemy obecnie, że istotą

legislacji Komisji dzisiaj nie są akty pierwotne czy te, które są w katalogu zasadniczych

aktów prawnych unijnych, tylko akty delegowane.

Tam jest już pełna swoboda funkcjo-

nowania Komisji i my, prawdę mówiąc, mamy dzisiaj główny problem z tym, co warto

by poddać debacie na poziomie europejskim.

Do tego pana ministra zachęcam, w jaki spo-

sób objąć akty delegowane procedurą sprawdzania zasady pomocniczości.

Tak naprawdę,

mamy dzisiaj dużo blankietowych regulacji europejskich, quasi blankietowych dyrektyw

czy rozporządzeń, które odsyłają w większości do aktów delegowanych Komisji, których

my już nie sprawdzamy jako Komisja, ani jakikolwiek inny parlament, bo one wypadają

z procedury pomocniczości, a które de facto mają dużo większe znaczenie realne dla

wykonywania zasady pomocniczości, niż te akty ramowe.

To jest problem, który, chciał-

bym, żeby pan minister podjął i nam swoje stanowisko w tej sprawie zgłosił, potem także

w kontekście prac legislacyjnych Komisji na kolejny rok.

Dziękuję bardzo.

Dziękuję bardzo.

Chciałbym wyjaśnić, dlaczego spotykamy się z panem komisarzem

jutro.

Po prostu, pan komisarz przyjeżdża zarówno do Senatu, jaki i do Sejmu, i trzeba

było w jakiś sposób zgrać te dwa spotkania.

Stąd to poranne spotkanie, bo później,

od godziny 10:00 pan komisarz jest w Senacie.

Termin też jest czasami trudny do uzgod-

nienia, zarówno z jednej, jak i z drugiej strony.

Będzie, jak będzie.

Mamy godzinę i czter-

dzieści pięć minut.

To może wystarczyć.

Jeśli chodzi o akty delegowane, to dla pana ministra taka informacja, wydaje mi się,

że to jest znane, że w stanowiskach rządu, szczególnie w sprawach rolnictwa, wielokrot-

nie było wskazywane na niebezpieczeństwo regulacji poprzez akty delegowane.

Komisja

za każdym razem, jeśli jest to propozycja zbyt rozbudowana, reaguje na to.

Może zare-

agować tylko w ten sposób, żeby wyrazić swoje zdanie w opinii.

Mam nadzieję, że rząd

w całości tez widzi tutaj pewne niebezpieczeństwo przekazania zbyt dużych plenipoten-

cji Komisji Europejskiej.

Były zadane pytanie.

Proszę bardzo o odpowiedź.

Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

To w większości były jednak komentarze,

zarówno pana przewodniczącego o tym, o czym nie powiedziałem, jak i pani przewod-

niczącej Fotygi.

To też chyba raczej była sugestia ze strony pana przewodniczącego

Szczerskiego, żeby rząd polski rozważył kwestie objęcia aktów delegowanych procedurą

pomocniczości.

Tak że powiem otwarcie, że najpełniejszą wiedzą na temat tego, jakie

akty delegowane są planowane do wydania, dysponuje, podejrzewam, Komisja, skoro

to Komisja te akty wydaje, i może warto też jutro panu komisarzowi Lewandowskiemu

zwrócić na to uwagę.

Przewodniczący poseł Andrzej Gałażewski (PO):

Dobrze.

Kończymy w bardzo okrojonym składzie rozpatrywanie tego ostatniego mery-

torycznego punktu.

Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła komunikat i odnoszące się

do niego stanowisko rządu.

Przyjęła tę informację do wiadomości.

Na tym kończymy

rozpatrywanie pkt III.

18 m.c.

Pełny ZaPis PrZebiegu Posiedzenia:

Pkt IV to sprawy bieżące.

Mam jeden komunikat, cztery minuty temu miało się rozpo-

cząć następne posiedzenie Komisji, w tej samej sali.

Zrobimy pięć minut przerwy i po pię-

ciu minutach zapraszam wszystkich ponownie.

Zamykam posiedzenie Komisj


corpora: wikisources-pl

text: brzana, brzanka, i wiele nazw odmiennych, mrzanka, mrzewka r. 1472, barwina, barwena, z łac. barbus (barbena), — muraena; nazwy przejmywano parokrotnie z źródeł wszelakich.


corpora: openbooks

text:
Krzysztof Kamil Baczyński

Psalm 4

Boże mój.

Ja przed Tobą

ołtarz ciała rozdarty.

Ja — jednym sumieniem rodzony,

dymię tysiącem martwych.

Nie tłomacz mi ptaków i roślin,

ja z nich poczęty — rozumiem,

tylko się krzywdy nauczyć

i ludzi się uczyć nie umiem.

Ja już spokojny.

Ześlij

ulewy głów obciętych,

strąć nieba płaską dłoń,

Ty ze wszystkiego — święty.

Ale mi czyny wytłomacz,

ziemi ziejący orkan,

bo nic, że po klęsce jej depczę

jak po krzemiennych toporkach

ludzi, co nigdy nie rosnąc,

o ściany jaskiń miecz ostrzą.

Ale wytłomacz mi tych,

co niewiedzący — u ciemnych wód

są spopielałe krzyżyki czarne

nie odegranych nigdy nut.

31 XII 1941 – 1 I 1942

-----


corpora: CEN

text:
Rok temu, 15 września 2008 r. amerykański bank Lehman Brothers ogłosił swoje bankructwo.

Wydarzenie to wywołało panikę na rynkach światowych i tym samym uznane zostało za początek światowego kryzysu finansowego.

Mimo optymizmu panującego przez ostatnie miesiące w światowej gospodarce, graniczącego z euforią, globalny rynek akcji jest w skali roku wciąż na minusie – traci prawie 13%.

Taki stan rzeczy to potwierdzenie, że nie wszystkie problemy, które wywołały kryzys gospodarczy, udało się rozwiązać.

Notowany na nowojorskiej giełdzie (NYSE) bank inwestycyjny Lehman Brothers był zaangażowany w finansowanie rynku nieruchomości.

10 września 2008 r.

Lehman Brothers ogłosił wyniki finansowe trzeciego kwartału wynoszące $3,9 mld strat.

Pięć dni później oficjalnie zbankrutował (ogłosił upadłość).

Było to największe bankructwo w historii.

Wartość aktywów Lehman Brothers przed upadłością wynosiła $691 mld.

Drugi w kolejności największy bankrut, Worldcom, Inc., był warty w momencie bankructwa nieco ponad $100 mld.

Trzeci, Enron Corp., którego upadek wywołał kontrowersje w 2001 roku – niewiele ponad $65 mld.

Upadek Lehman Brothers spowodował, że 15 września 2008 r. indeks giełdowy Dow Jones Industrial Average pikował w dół o ponad 500 punktów.

Był to największy jednodniowy spadek od 11 września 2001 r., kiedy to porwane przez terrorystów samoloty uderzyły w wieże World Trade Center w Nowym Jorku.

Rekord ten utrzymał się przez kilka sesji – jeszcze większy spadek nastąpił 29 września 2008 r.

Strata wyniosła 777,7 pkt.

Bankructwo miało skutki polityczne.

Obawa, że upaść mogą kolejne wielkie banki, skłoniła rząd do przygotowanie bezprecedensowego programu wsparcia dla sektora finansowego wartego $700 mld (tzw. Planu Paulsona).

Bank poniósł duże straty w portfelu nieruchomościowym.

Jego aktywa gwałtownie traciły na wartości.

Na przestrzeni sześciu miesięcy stracił 6,7 miliarda dolarów.

Jego zadłużenie przekraczało $600 miliardów.


corpora: sejm

text:
Projekt USTAWA

z dnia ……..

2013 r.

2) Art. 6 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

Art. 2

W art. 10 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

Art. 3

UZASADNIENIE

W świetle obowiązujących przepisów dokumentem potwierdzającym prawo do ulg na przejazdy autobusowe i kolejowe (Ustawa o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego Dz. U. 2012.1138 j.t.) oraz ulg w opłacie za wstęp do muzeów (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 2008 r. w sprawie określenia grup osób, którym przysługuje ulga w opłacie lub zwolnienie z opłaty za wstęp do muzeów państwowych, oraz rodzajów dokumentów potwierdzających ich uprawnienia Dz.U.2008.160.994) jest w przypadku uczniów legitymacja szkolna.

Dokument ten wydawany jest uczniom polskich szkół, na określonym prawnie wzorze.

Do skorzystania z ulgi nie wystarczy więc potwierdzenie wieku dziecka, które podlega obowiązkowi szkolnemu jak ma to miejsce w wielu krajach europejskich.

Kwestia ta nie wywołuje wątpliwości jeśli chodzi o dzieci uczące się w Polsce.

Sprawa staje się bardziej skomplikowana w przypadku polskich dzieci uczących się szkołach za granicą.

W skład polskiego systemu oświaty wchodzą: szkoły podstawowe, gimnazja i licea ogólnokształcące oraz zespoły tych szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej prowadzące kształcenie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego, określoną w przepisach w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, a także szkolne punkty konsultacyjne przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej "punktami", umożliwiające uczniom uczęszczającym do szkół działających w systemach oświaty innych krajów uzupełnianie wykształcenia w zakresie szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum ogólnokształcącego, zgodnie z ramami programowymi kształcenia uzupełniającego.

Szkoły te finansowane są z budżetu państwa, a ich uczniom przysługują uprawnienia przynależne uczniom szkół z siedzibą w Polsce.

Inaczej wygląda sytuacja dzieci uczących się w szkołach społecznych prowadzonych przez polonijne organizacje oświatowe, stowarzyszenia rodziców, polskie parafie i sekcji polskich organizowanych przy szkołach międzynarodowych, których część jest zarejestrowana w bazie Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG).

Uczniowie nie posiadają tam legitymacji szkolnych.

Stąd gdy przyjeżdżają do swojego ojczystego kraju nie mają żadnych ulg, mimo wieku uprawniającego do ich przyznania.

Skala przyjazdów dzieci polonijnych jest bardzo różnorodna.

Od dzieci przyjeżdżających z rodzicami na wakacje do rodziny (dość często w przypadku Polonii europejskiej i dość rzadko w przypadku Polonii spoza Europy) do zorganizowanych w celu poznania ojczystego kraju wycieczek, kolonii czy obozów.

Widoczne jest więc różnicowanie polskich dzieci ze względu na sposób prowadzenia szkoły.

W obecnej sytuacji, gdy liczba Polaków poza granicami kraju zwiększa się należy podjąć działania, które ujednolicą i wyrównają uprawnienia uczniów.

Przedstawiony projekt ustawy stawia sobie taki cel.

Projekt przyznaje uczniom szkół społecznych prowadzonych przez polonijne organizacje oświatowe, stowarzyszenia rodziców, polskie parafie i sekcji polskich organizowanych przy szkołach międzynarodowych, a zarejestrowanych w bazie Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą uprawnienia do ulg na przejazdy środkami komunikacji publicznej oraz uprawnienia do ulg w przypadku wejścia do muzeów w Polsce.

Uprawnienia te zostają przyznane również nauczycielom uczącym w tych szkołach.

Wprowadzone zmiany mają za cel gratyfikacje tych uczniów, którzy podejmują trud zdobywania wiedzy na temat swojej Ojczyzny.

Posiadanie przez polskie dzieci za granicą dokumentu poświadczającego ich uprawnienia do ulg w Polsce będzie miało też walor edukacyjno- patriotyczny.

Będzie to widoczny dokument potwierdzający ich związek z Polską.

Ponadto, jak wynika z Programu Rozwoju Oświaty Polskiej za Granicą i Oświaty Polonijnej na lata 2009-2011 brakuje pełnej informacji na temat społecznych szkół „sobotnich”.

Jest to jedną z podstawowych przeszkód dla dbania przez polskie władze oświatowe o zapewnienie ich uczniom wysokiego poziomu edukacji.

Budowa systemu ewidencjonowania polskojęzycznych szkół za granicą jest więc niezbędnym warunkiem rozwoju oświaty polskiej za granicą i oświaty polonijnej.

Warunkiem stworzenia kompletnej bazy danych jest przeprowadzenie skutecznej kampanii informacyjnej w środowiskach Polonii.

Osoby prowadzące polskie szkoły za granicą muszą być właściwie poinformowane o możliwościach, jakie daje im współpraca z władzami oświatowymi w kraju.

Wymierna korzyść dla uczniów w postaci ulg na bilety będzie mobilizowała środowiska polonijne do podejmowania działań mających na celu rejestrację, a potem aktualizację danych szkoły w bazie ORPEG.

Obecna baza nie spełnia swojej roli.

Są bowiem tam np. placówki, które od kilku lat nie przedstawiają liczby uczniów i nie można stwierdzić czy już nie istnieją, czy z innych powodów zrezygnowały z podawania informacji o swojej działalności w tym zakresie.

Brakuje więc danych lub wiarygodnych szacunków dotyczących aktualnej liczby uczniów w szkółkach prowadzonych przez stowarzyszenia i parafie.

W diagnozie sytuacji zawartej w Programie Rozwoju Oświaty Polskiej za Granicą i Oświaty Polonijnej na lata 2009-2011 czytamy, że społeczne szkoły „sobotnie” mają najdłuższą historię spośród placówek, które organizują lekcje w języku polskim za granicą.

Działają przy parafiach (głównie w Niemczech, Francji, Hiszpanii, Argentynie i na Ukrainie), są skupione wokół lokalnych organizacji oświatowych i innych organizacji polonijnych, a ostatnio są zakładane także przez stowarzyszenia i fundacje rodziców – przedstawicieli tzw. nowej emigracji zarobkowej.

W programie podkreślono, że dane dotyczące liczby tych szkół mają charakter wyłącznie szacunkowy ze względu na to, że podmioty zakładające i prowadzące te placówki nie mają obowiązku rejestrowania swojej działalności w jakimkolwiek urzędzie w Polsce.

Przyjęto, że z nauki języka polskiego w tej formie organizacyjnej korzysta nie mniej niż 40 000 uczniów na całym świecie.

Skutki wejścia w życie ustawy dla Budżetu Państwa są trudne do oszacowania, gdyż jak było wspomniane wyżej skala przyjazdów polonijnej młodzieży jest uzależniona od kraju emigracji.

Można próbować założyć, że na dziecko przypadnie podczas okresu kształcenia ok. 3 przyjazdów, podczas których kilkakrotnie skorzysta z przysługujących mu ulg.

Można więc próbować oszacować, że koszt wprowadzonych zmian wyniesie 1 600 000 zł.

W skali budżetu państwa są to środki niewielkie, jednocześnie mocno poprawiające wizerunek Polski w oczach swoich obywateli mieszkających poza jej granicami.

Z uwagi na fakt, że ORPEG prowadzi obecnie bazę szkół prowadzonych przez polskie parafie czy organizacje polonijne, jest to tylko baza niepełna, wnioskodawca projektu zakłada, że nie ulegną zmianie zadania i kompetencje ORPEG.

Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczn


text:
Związkowcy z Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Wschód S.A. chcą dojść do porozumienia z zarządem spółki.

Rozchodzi się o 300 zł podwyżki, na które nie godzi się pracodawca.

Widmo strajku pojawiło się po tym, jak dyrekcja odmówiła żądanych przez pracowników 300 zł podwyżek (początkowo związkowcy wynegocjowali już od 70 do 80 zł).

W odpowiedzi związkowcy rozpisali referendum strajkowe.

Przystąpiło do niego niemal 80% pracowników, z czego ponad 90 opowiedziało się z a strajkiem.

Wczorajsza rozmowa związkowców z zarządem spółki była pierwszym krokiem do pokojowego rozwiązania problemu.

Nie doszło do podjęcia żadnych wiążących decyzji, wiadomo już jednak, że o 300 zł podwyżki nie ma mowy.

Jak stwierdziła Teresa Królikowska, prezes PKS Wschód, doprowadziłoby to upadku firmy.

Jednak zarząd będzie szukał zastępczego, kompromisowego rozwiązania.

Nowy regulamin wynagrodzeń kierownictwo przedstawi w następną środę.

Wtedy też okaże się, czy pracownicy PKS rozpoczną strajk.

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej Wschód S.A. to największy przewoźnik w województwie lubelskim.

Firma posiada pięć oddziałów w miejscowościach takich jak: Lublin, Tomaszów Lubelski, Krasnystaw, Hrubieszów i Włodawa.

Działalność przedsiębiorstwa dotyczy głównie przewozu pasażerskiego krajowego i zagranicznego.

Ogółem zatrudnianych jest tam ok. 800 osób, w tym ok. 500 pracowników to kierowcy.


text:
←Akt pierwszy Cyd albo Roderyk

Akt wtóry

Pierre Corneille Akt trzeci→

Przekład: Jan Andrzej Morsztyn.

Scena pierwsza – Scena wtóra – Scena trzecia – Scena czwarta – Scena piąta – Scena szósta – Scena siódma

Scena pierwsza

Gomes, Arias

GOMES

Prawda to, gdym go, słowy urażony, trącił,

Gniew mi był rękę uniósł i głowę zamącił,

Ale co się już stało, rozstać się nie może.

ARIAS

Wola pańska tę twoję wyniosłość przemoże.

Król się w to mocno mięsza i kolerą tęgą

Wzruszony, niełaskawą stawi-ć się potęgą.

Jakoż siła-ś się ważył i nie masz obrony:

Sposób urazy i stan tego, co zelżony,

I że się dalej, niźli mniemasz, kontempt ściąga,

Pokory i niezwykłych przeprosin wyciąga.

GOMES

Niechże mię król każe ściąć, niech mię ma pod wartą!

ARIAS

Posłuszeństwem z panem pójdź, nie zrzędą upartą

I uspokój jego gniew pojednaniem słusznym.

Król tego chce.

Cóż?

Panu nie chcesz być posłusznym?

GOMES

Dla sławy, która upór zatrzymywa rada,

Być podczas nieposłusznym niewielka to wada;

A choćby wielka była, mógłbym swą zasługą

I z tej wyniść, i śmiele zarobić na drugą.

ARIAS

Choćby wielą znacznych spraw wsławił się poddany,

Nie jest mu nigdy za to król obowiązany.

Pochlebiasz sobie, a wiedz, że kto wiernie służy,

Powinność tylko czyni, król się mu nie dłuży.

Pomnij się hrabio!

Zginiesz przy takowej dumie!

GOMES

Jeśli zginę, zostaniesz przy wieszczym rozumie.

ARIAS

Król się gniewa, a za śmierć królewski gniew stoi.

GOMES

Człowiek taki jako ja jeszcze się ostoi

I nie padnie w jednym dniu.

Niechaj jak chce, zgrzyta:

Prędzej się sam obali i Rzeczpospolita.

ARIAS

Tak lekko ważysz gniewu królewskiego proby?

GOMES

To berło, gdyby nie ja, z ręki wypadłoby.

Wie-ć on, co w tym należy, żebym ja był zdrowy:

Spadłaby mu z mą głową i korona z głowy.

ARIAS

Uspokój popędliwość rozumem i raczej

Uwierz mej zdrowej radzie.

GOMES

Nie będzie inaczej.

ARIAS

Z jakąż tedy do pana wrócę odpowiedzią?

GOMES

Że hrabia swojej sławy nie ustąpi piędzią.

ARIAS

Hej, wiesz, że długie ręce miewają królowie?!

GOMES

Stało się.

Dajmy pokój więcej i tej mowie.

ARIAS

Bądź łaskaw, kiedy nie dasz miejsca radom zdrowym,

Bój się piorunu, chocieś w wieńcu laurowym.

GOMES

Czekam go bez wzdrygnienia!

ARIAS

Ale nie bez szkody.

GOMES

To Dijego będzie miał dosyć bez ugody.

(Arias wychodzi)

Srodze to ja podobne groźby mam na pieczy.

Im cięższy raz, tym większych dokazuję rzeczy.

A gdzie idzie o honor - i otwarte piekło

Od uprzedzonej dumy mnie by nie odwlekło.

Scena wtóra

Roderyk, Gomes

RODERYK

Parę słów, hrabio...

GOMES

Dobrze.

RODERYK

Nie wiem, czy się mylę.

Znasz-że ty Dijega?

GOMES

Znam.

RODERYK

Mówmy cicho chwilę.

Wieszże, że tego starca męstwo było wzięto

Za jeden cud na świecie i cnotę, wieszże to?

GOMES

Może być.

RODERYK

A ta rześkość we mnie, że to jego

Wre krew własna, wieszże to?

GOMES

A mnie co do tego?

RODERYK

Nauczę cię co-ć na tym, trzy kroki stąpiwszy.

GOMES

Młodziku!

RODERYK

Nie bądź hardy, jeszcze się nie biwszy!

Młodym-ci, prawda; ale kto w serce bogaty,

Wczas poczyna i męstwo nie czeka za laty.

GOMES

Ty chcesz ze mną zaczynać, ty, coś jeszcze razu

Nie pozwolił się z pochew pokazać żelazu?

RODERYK

Tacy jak ja za pierwszy raz każą o sobie

Sądzić, mistrzowskie dając sztychy w pierwszej probie.

GOMES

Wieszże ty, ktom ja jest?

RODERYK

Wiem, i wiem, że kto inny

Na samo imię twoje drżałby jak list winny.

Ze stu wieńców, którymi głowa twa okryta,

Zda się, że każdy śmierci mej prognostyk czyta.

Mam sprawę z ręką dotąd nieprzezwyciężoną,

Lecz będę miał dosy-ć sił, wsparty prawą stroną

I kto czyni o ojca, każdą siłę zmoże;

Twa ręka nie przegrała, ale przegrać może.

GOMES

To serce bohatyrskie, które masz w tej dobie,

Dawnom ja ze wszystkich spraw upatrował w tobie.

I kładąc, żeś miał wspierać Hiszpańską Koronę,

Wcześniem ci córkę swoję przeznaczał za żonę.

Wiem miłość twoję wzajem i to u mnie dziwem,

Że powinność jej ogniom odpór daje żywem,

Że cię jej zapał w słusznej pomście nie ochłodzi,

Że twa cnota tak górą, jako sądził, chodzi,

I widzę za tak stałym twoim przedsięwzięciem,

Żem był wybornie trafił obrawszy cię zięciem.

Ale czuję, że litość mówi mi do ucha:

Chwalę serce, młodości twej rusza mię skrucha.

Nie pragnij ciężkiej próby i śmiertelnej wprawy

I męstwu memu nie daj nierównej zabawy.

Mało mi sławy przyjdzie, żywot twój uciąwszy;

Niesłuszna tryumfować, prace nie podjąwszy;

Rzekliby, żem był wyższy siłą, dziełem, laty,

I tylko by mi został żal z twej wczesnej straty.

RODERYK

Niepotrzebna z twą pychą miesza się dobrota:

Wziąwszy mi honor - wziąć mi żałujesz żywota.

GOMES

Pójdź precz!

RODERYK

Pójdę, lecz z tobą.

Czegóż jeszcze stoisz?

GOMES

Tak cię żywot mierzi?

RODERYK

Tak się śmierci boisz?

GOMES

Pójdź!

Czynisz, coś powinien.

Ten się syn wyrodzi

Co kwadrans po zniewadze ojca żywym chodzi.

Scena trzecia

Chimena, Leonora, Królewna

KRÓLEWNA

Uśmierz, moja Chimeno, uśmierz swoje żale,

Mężnie przyjm to nieszczęście i zwycięż go stale.

Prędko-ć się po tej burzy niebo wypogodzi.

Twe szczęście słabą tylko mgłą nakryte chodzi

I nie stracisz nic na tym, choć ci się odwlecze.

CHIMENA

Serce me bez nadziei ledwo się nie wściecze.

Ta gwałtowna nawałność nie darmo mię smuci,

Okręt nadzieje stłucze i cale rozrzuci,

Jak na oko to widzę, że już w porcie tonę.

Kochałam, byłam miła i ojców na stronę

Nakłoniliśmy swoję - o czym-em ci rada

Prawiła wtenczas, kiedy zaczęła się zwada,

Która już w tak pomyślnie zapędzonym biegu

Wszytkie nasze uciechy odbiła od brzegu.

Przeklęte dostojeństwa, godności niezgodne,

Które budzicie w sercach wielkich żądze głodne!

Niemiłosierny, a mnie śmiertelny honorze!

O, jako ścisłe związki wasza moc rozporze!

KRÓLEWNA

Wierz mi, że-ć się, niż trzeba, bardziej serce boi:

W skok się ta zwada wszczęła, w skok się też ukoi.

Już to głośno przy dworze, wżdy ich kto pogodzi,

Ale i sam król na to, jako ja wiem, godzi.

Ja też, żebyś widziała, jak mię twój strapiony

Umysł boli, pomogę-ć mocno z mojej strony.

CHIMENA

Rzadko po tych zniewagach przychodzi do zgody:

Gdy kogo tkną w poczciwe, tam nie masz nadgrody.

Nie zleczy tego ani cudza mądrość słownie,

Ani potęga gwałtem, chyba powierzchownie,

I ukryty gniew, choć się wypogodzi czołem,

Chowa żarzyste ognie pod zdradnym popiołem.

KRÓLEWNA

Święte między Chimeną i Rodrykiem węzły

Zwiążą gniew, w którym serca ojcom ich nagręzły.

I wkrótce miłość wasza nieprzyjaźń przymusi,

I szczęśliwe wesele niezgodą zadusi.

CHIMENA

Tak i ja życzę, lecz się nie spodziewam tyle:

Dijego ufa w sercu, ojciec mój w swej sile.

Łzy me, chociaż ich trzymam, chcą powieki przebyć,

Ciężka mi, co się stało, cięższa, co może być.

KRÓLEWNA

Cóż się boisz od starca, tak słabego, szkody?

CHIMENA

Ale Rodryk ma serce.

KRÓLEWNA

Ale jeszcze młody.

CHIMENA

Kto ma mieć kiedy serce, ma go zaraz z młodu.

KRÓLEWNA

Nie bój się go, nie lękaj z tej miary rozwodu

Tak się on w tobie kocha, że cię nie urazi

I jedno słowo twoje wszytek gniew w nim skazi.

CHIMENA

Jeśli mię nie usłucha, tym mi ciężej będzie;

Gdy usłucha, będą go nosić po kolędzie,

Że będąc kawalerem, chybił swego toru.

Tak - lub doznam miłości jego, lub uporu:

Albo się wstydać muszę, że mi był posłusznym,

Albo trapić, że wzgardził rozkazaniem słusznym.

KRÓLEWNA

Znać twe wysokie serce, że choć ci należy

Siła na tym, sromotna myśl cię nie ubieży.

Ale gdy ja też do dnia szczęśliwej ugody,

Uchodząc trefunkowe, jak bywa, przygody,

Zatrzymam ci Rodryka u siebie w więzieniu,

Nie będzież to u ciebie w jakim podejrzeniu?

CHIMENA

Ach, królewno, wielka to na ciebie fatyga!

Scena czwarta

Królewna, Chimena, Leonora, Pacholę

KRÓLEWNA

Chłopiec, biegaj mi prędko, proś do mnie Rodryka!

PACHOLĘ

Hrabia Gomes wespół z nim...

CHIMENA

Przebóg!

Drżę od strachu!

KRÓLEWNA

Mówże!

PACHOLĘ

Wyszli pospołu z królewskiego gmachu.

CHIMENA

Sami?

PACHOLĘ

Sami i tak się zdało, że się wadzą.

CHIMENA

Ach, toć się dotąd biją!

Otóż im tak radzą!

Odpuść, królewno, że tam biegnę niemieszkanie.

Scena piąta

Królewna, Leonora

KRÓLEWNA

O, jakże ciężkie cierpię w myślach rozerwanie!

Żal mi troski Chimeny, a Rodryk mię łudzi -

Pokój z serca ucieka, miłość się tam budzi.

Jeśli ta para z sobą pożyją niezgodnie,

Z nadzieją oraz we mnie ożyją pochodnie

I choć mię ta różnica i gniew ich frasuje,

Przecie serce moje coś smacznego stąd czuje.

LEONORA

Tak prędko cnota, twemu należna stanowi,

Ustępuje w sercu twym podłemu ogniowi?

KRÓLEWNA

Nie zow go podłym, kiedym ja mu jest poddaną

I gdy mię sobie liczy za zawojowaną;

Szanuj go, owszem, bardziej, kiedy mi tak miły.

Broni-ć mię cnota, ale rozdwojone siły

Źle się bronią i choć się myśli takich chronię,

Przecię, co snadź Chimena straci, z smakiem gonię.

LEONORA

Dosyć wczas twa wyniosłość nisko skrzydła składa

I rozum przed miłością na klęczki upada.

KRÓLEWNA

Ach, trudnoż postępować za rozumu śladem,

Kiedy serce tak smacznym napełnione jadem!

Kędy chory na rady i lekarstwa głuchy

I w swej chorobie kocha, tam nie masz otuchy.

LEONORA

Nadzieją cię coś karmi ten rozruch wygodny;

Ale przecie ten Rodryk nie jest ciebie godny.

KRÓLEWNA

Wiem to, i nazbyt to wiem: lecz słuchaj co szepce

Miłość ma, co wyniosłość wszystkę moję depce.

Jeśli Rodryk z zwycięstwem wynijdzie z tej zwady,

Jeśli mu sławny hrabia nie może dać rady,

Kochać się w nim bez wstydu męstwo jego każe.

Jeśli hrabię zwycięży, czegóż nie dokaże?

Ja tuszę, że tu potem za odwagę snadną,

Całe królestwa łacno u nóg jego padną,

I miłość ma pochlebna już go sobie kładzie,

A on majestat zasiadł królów na Granadzie,

Że się mu Murzyn kłania z danią pozwoloną[61],

Że Nawara poddaje wespół z Aragoną

Że drży Portugalija i że w tymże torze

Zwycięstw idąc, dzieła swe przeprawia za morze

I wystawia tryumfy swe wpośród Afryki.

Owa, co najszczęśliwsze kiedy wojenniki

Potykać mogło, to Rodryk z hrabią po rozprawie

W sobie mi obiecuje i upewnia prawie.

LEONORA

Dosyć w wielkim u twojej miłości jest względzie

Po pojedynku, który, nie wiemy, czy będzie.

KRÓLEWNA

Rodryk jest urażony, hrabia okazyją

Dał zwady, wyszli z sobą: wątpisz, że się biją?

LEONORA

Może być, że się biją, oba są w obronie,

Oba w strachu, a ty go już sadzasz na tronie!

KRÓLEWNA

Cóż mam czynić?

Przyznaję, mózg mi się wywraca,

A snadź to nie ostatnia od miłości praca.

Pójdź ze mną, Leonoro, do mego pokoju,

A nie chciej mię odbiegać w tak śmiertelnym boju.

Scena szósta

Król, Arias, Sankty

KRÓL

Wierę, hrabia tak durny?

A cóż na to rzecze,

Gdy mu się sprawka jego sucho nie przepiecze?

ARIAS

Długom się ja z nim, królu, i bez figlów bawił,

Wolę twą przekładając, a nic-em nie sprawił.

KRÓL

O Boże, ma-li mię to jeden wyuzdany

Wzgardą karmić i nie dbać o mój gniew poddany?

Znieważył urzędnika - i pana znieważy,

I żyć jeszcze bezpiecznie na dworze się waży!

Chociaż jest wielkim mężem, chociaż bohatyrem,

Choćby był Marsem samym, choćby męstwem szczérem,

Będę ja wiedział, jako przytępić mu rogi,

I choć serdit, przecie-ć go ja nabawię trwogi

I pozna, że mię słuchać trzeba w każdej sprawie.

Jam ci chciał z nim z początku postąpić łaskawie,

Ale że dumy jego tak na hardą każą,

Choćby się nawet bronił, weźcie go pod strażą.

(Alfons wychodzi)

SANKTY

Będzie-ć on uważniejszy, królu, po rozmyśle!

Teraz zaraz po zwadzie napadli nań ściśle:

Dzielne serce w afektów pierwszym poruszeniu

Z trudnością się dozwoli przywieść ku zniżeniu

I choć zgrzeszy, choć samo grzech do siebie widzi,

Przyznać myłkę i winnym osądzić się wstydzi.

KRÓL

Sankty, ciszej by o tym!

Kto śmie hrabię wspierać,

Chciałby podobno takież występki wywierać.

SANKTY

Milczę i słucham, panie, ale gdybym wiedział,

Że cię tym nie urażę...

KRÓL

A cóż byś powiedział?

SANKTY

Że serce wychowane w bohatyrskich czynach

Znajduje hańbę swoję w każdych przeprosinach

I nie może się do nich bez sromoty skłonić;

Skąd ciężko hrabi jednać albo się pokłonić,

Ciężko o przepros, choćby był podobno słuszny,

I gdyby miał mniej serca, był ci by posłuszny.

Każ raczej, królu, niechaj przez krwawe rozprawy

Dosyć czyni zelżonym jako rycerz prawy,

A dosyć czynić zawsze znajdzie go gotowo,

Kto będzie chciał nadgrody.

Ja zań dają słowo.

KRÓL

Zapomniałeś, z kim mówisz; ale wiek twój młody

Wymawia cię i ścisłe w przyjaźni zawody.

Król każdy, co chce mądrość powinną zachować,

Ma swojej czci, ma i krwie poddanych szanować:

Jam powinien za zdrowie moich być na straży

I jak głowa wiedzieć, co który członek waży;

Skąd widzisz, że się mylisz i że nie ja błądzę:

Ty mówisz jako żołnierz, ja jako król rządzę.

Wymawiaj hrabię jak chcesz, grzeb dla niego Żydy-

Słuchając mię nie miałby był żadnej ohydy;

Przy tym moja-ć to krzywda: wziął temu poczciwe,

Któregom ja urzędem uczcił lata siwe,

I tak za porywczością niesłychanie hardą

Mojej woli przyganił, mnie nakarmił wzgardą.

Mnie tedy, mnie samemu dałby był nadgrodę.

Nie mówmy o tym więcej.

Ale nam na wodę

Trzeba mieć oko, bo nam coś od morza grożą.

ARIAS

Albo się Maurowie zaś ku nam przewożą

Zapomniawszy, jak mężnie brali tu więc wstręty?

KRÓL

Na uściu rzeki już ich widziano okręty,

A morze, pełne za swym powrotem do brzegu,

Może ich w niespodzianym postawić tu biegu.

ARIAS

Nie poważą się porwać na wojnę bez wici,

Twym szczęściem ustraszeni i tak często bici.

KRÓL

Przecię im to ciężka rzecz i oczy im kłuje,

Że mi Andaluzyja, jak wielka, hołduje.

To państwo, wzięte przez miecz i z stratą ich ludzi,

Coraz się im przypomni i do pomsty budzi.

Dlategom w Sewilijej już lat od dziesiątku

Zasiadł swój tron, żebym tak przy lepszym porządku

Miał ich na pilnym oku i żebym tak z bliska

Obracał ich zamysły wszystkie w pośmiewiska.

ARIAS

Brali już często po łbie i mają w pamięci,

Że co weźmiesz, tego-ć nikt z ręki nie wykręci.

Nie trzeba się, królu, bać.

KRÓL

Ale ani drzémać:

Trudniej niespodziewane najazdy utrzymać;

I nieprzyjaciel, chociaż podbity pod nogi,

Może jeszcze być, swój czas upatrzywszy, srogi.

Nie myślę jednak głosić ani miasta trwożyć

Ku nocy, bo wieść zwykła w trójnasób przyłożyć.

Niech tylko w bramach, w porcie, po murach sowito

Straże zawiodą!

(Alfons wraca)

ALFONS

Panie mój, hrabię zabito!

Dijego swej zniewagi zemścił się przez syna.

KRÓL

Taką pomstę musiała przywlec ta przyczyna,

I nie darmo-m chciał zrazu zabieżeć tej zwadzie.

ALFONS

Chimena u twoich nóg swą żałobę kładzie,

Idzie o prawo prosić, we łzach utopiona.

KRÓL

Chociaż mię musi ruszyć ta dziewka strapiona,

Godne snadź były w hrabi takiego karania

Zniewaga urzędnika, wzgarda rozkazania;

Ale chociaż to słuszną odniósł on nadgrodę,

Żal mi go i śmierć jego mam sobie za szkodę.

Po tak długiej usłudze mnie i temu państwu,

Po krwi często rozlanej przeciwko pogaństwu,

Lubo mię był uraził, tę mu wdzięczność płacą,

Że mi go żal i nie wiem, jak wiele w nim tracę.

Scena siódma

Król, Diego, Chimena, Sankty, Arias, Alfons

CHIMENA

Królu, czyń sprawiedliwość!

DIEGO

Słuchaj drugiej strony.

CHIMENA

Padam do twych nóg!

DIEGO

Pokłon daję-ć uniżony.

CHIEMNA

Proszę o prawo!

DIEGO

Mam swe obrony w tym swarze.

CHIMENA

Mścij się śmierci!

DIEGO

Która to znaczną pychę karze.

CHIMENA

Rodryk, królu...

DIEGO

Uczynił czyn syna dobrego.

CHIMENA

Zabił rodzica mego!

DIEGO

A zemścił się swego.

CHIMENA

Krwie poddanych masz, królu, mścić się z każdej miary!

DIEGO

Pomsta zniewagi słuszna nie boi się kary.

KRÓL

Wstańcie oboje, a mów każdy z was po woli.

Chimeno, twój frasunek, wierz mi, że mię boli

I że mię w towarzystwie masz w swojej żałobie.

Mów wprzód, ty potem, w rzecz się nie wrywając sobie.

CHIMENA

Królu, ociec mój zabit i te oczy moje

Widziały krwie płynące z piersi jego zdroje!

Tej krwie, która wielekroć broniła tych murów,

Tej krwie, za którąś odniosł zwycięstwo Maurów,

Tej krwie, która się gniewem kurzy, żalem dusi,

Że nie na twej usłudze teraz się lać musi;

Tę krew, której nie śmiała wojna toczyć swemi

Razami, rozlał Rodryk w twym dworze po ziemi

I jakoby na próbę ręki nieużytej,

Obalił filar znaczny Rzeczypospolitej,

Wziął serce twemu wojsku, zasmucił żołnierze

I nieprzyjacielowi dodał dumy szczerze.

Przybiegłam, gdzie się bili, z przestrachem i trwogą.

Lecz już nie w czas.

Odpuść mi, królu, że nie mogą

Usta dalej wymówić i że-ć miasto mowy

Głuchymi ostatek mój lament powie słowy.

KRÓL

Nie smęć się, moja dziewko.

Ja-ć przy tym kłopocie

Na miejscu jego chcę być ojcem jak sierocie.

CHIMENA

Nazbyt to łaski, panie.

Szłam tedy bez zwłoki,

Lecz zastałam już ojca przez obadwa boki

Przebitego.

Sam mi już nic nie rzekł, lecz z ciała

Krew na piasku powinność moję zapisała,

I już zamknąwszy mowę, przez otwarte rany

Mówił mi, żeby jego morderz był karany,

I teraz przez też nieme i przez moje usta

Prosi, żeby nie spełzła takowa rozpusta.

Królu, niechaj się tam, gdzie twa panuje władza,

Zbrodnia i mężobójstwo wolno nie przechadza!

Niech się na tych, których ci służba jest życzliwa

I męstwo zgodne, młoda płochość nie porywa,

I niech bez pomsty ręka nieuważnej młodzi

Sławy sług twych nie znosi, we krwi ich nie brodzi!

Królu, ociec mój zabit; ja o pomstę proszę -

Za sobą prosząc oraz twoję sprawę wnoszę:

Kto-ć po tym służyć będzie, kto-ć dotrzyma wiary,

Jeśli na tę śmierć hrabie chcesz patrzeć przez szpary?

W człowieku takim siła wojsko twoje traci,

Nadgródź to jego równym, niech się krew krwią płaci,

Znieś Dijega i wywróć dom jego z korzenia,

Dla siebie, dla dobrego w ludziach rozumienia.

Słońce, co wszystko widzi, nic nie widzi, co by

Mogło-ć słusznie nadgrodzić krew takiej osoby.

KRÓL

Dijego, odpowiadaj.

DIEGO

Nader to szczęśliwy,

Który póki ma siły, póty tylko żywy;

Późne lata krzywdą są męstwa i zgrzybiały

Wiek czyni w sławie naszej uszczerbek niemały,

Ja, którego świat przeszły między sławnych liczy,

Ja, com z sobą zwycięstwo wodził jak na smyczy,

Muszę dziś - do tego mnie zeszłe wiodą lata -

Być i przezwyciężonym, i śmiechem u świata.

Czego nie mogła bitwa, szturm, zasadzka, zwada,

czego nie mógł dokazać Aragon, Granada

Ani twój nieprzyjaciel, ani mój niechętny,

To dziś pycha sprawiła, włożywszy znak smętny

Na me czoło, w oczach twych, królu, będąc wspartą

Młodym wiekiem i siłą nie tak laty startą.

I już te włosy siwe, wytarte szyszakiem,

to ramię, co więc z całym czyniło orszakiem

Ta krew, tak często lana dla ciebie z ochotą,

Szłyby były pod ziemię nakryte sromotą,

Gdybym był nie miał syna, a godnego syna,

Żebyś w nim, królu, kochał i ja, i kraina.

On mi rękę pożyczył, jego serce żywe,

Hańbę moję omywszy, wróciło poczciwe.

Jeśli serce pokazać i nim się ozdobić,

Jeśli mścić się pogębku ma karę zarobić -

Ja mam tę burzę znosić, on niech będzie w ciszy:

Wszak zawsze głowę karzą, kiedy ręka zgrzészy.

W tej pomście, co mnie smakiem, a Chimenie męką,

Jak jest hersztem, ja głową, a on tylko ręką.

Chimena na Rodryka nic nie skarżyłaby,

Gdyby to, co on, sprawić mógł był mój wiek słaby.

Skarz tedy królu, głowę, bliską też już końca,

A niechaj żyje ramię, państw twoich obrońca:

Uczyń dosyć krwią moją żałobnej Chimenie,

Daj ten plastr i lekarstwo na jej utrapienie.

Gotów-em dekret śmierci stwierdzić swą pieczęcią,

I byle bez sromoty umrzeć, umrę z chęcią.

KRÓL

Sprawa to niepoślednia i w zupełnej radzie

Trzeba o niej pomówić.

Tymczasem w zakładzie,

Dijego, pod swym słowem zostawaj przy dworze.

Sankty, odwiedź Chimenę!

A niż zgasną zorze,

Niech szukają Rodryka.

Będę-ć się mścił ojca.

CHIMENA

Słuszna, żeby dał gardło, o królu, zabojca.

KRÓL

Nie trap się, moja córko, i znoś ten raz stale.

CHIMENA

Trudno bez utrapienia takie znosić żale.